1904.05.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4

τῆς 10 Μαΐου 1904

(Δευτέρα).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 10 καὶ 30′ π. μ. ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Χθές, μετὰ τὴν ἀγόρευσιν τῶν κυρίων Βαφειαδάκη καὶ Μπουφίδου, ἔλαβον καὶ ἐγὼ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἀφορῶντος τὴν Κωπαΐδα, καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, πρὶν ἢ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν τὴν σύμβασιν τῆς Κωπαΐδος λίμνης, ὑπόμνημα ὑποβληθὲν ὑπὸ τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Μαρτίνου τοῦ δήμου Λαρύμνης τῆς ἐπαρχίας Λοκρίδος, ἐκ τοῦ ὁποίου σπουδαίως θέλει διαφωτισθῆ ἡ ὑπόθεσις αὕτη, διότι ἐν τῷ ὑπομνήματι ἐκείνῳ οἱ κάτοικοι οἱ ἀναφερόμενοι πραγματεύονται περὶ ὅλων τῶν ζητημάτων, τῶν σχετικῶν πρὸς τὴν Κωπαΐδα, ἤτοι περὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀποξηράνσεως, περὶ τοῦ διδομένου μισθώματος, περὶ τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν γαιῶν κλπ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ συμπληρωθῶσι τὰ πρακτικὰ συμφώνως πρὸς τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ θέλουσι διορθωθῆ, συμπληρούμενα συμφώνως πρὸς τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. ἐκ Λοκρίδος Βουλευτοῦ. Ὑπάρχει ἄλλη ἀντίρρησις;

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ἐπειδὴ πολλοὶ τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἐξεδήλωσαν τὴν ἐπιθυμίαν, νὰ μεταβληθῇ ἡ ὥρα τῶν συνεδριάσεων, διότι ἕνεκα τοῦ καύσωνος ἀδυνατοῦσι νὰ ἔρχωνται καὶ πρὸ μεσημβρίας καὶ μετὰ μεσημβρίαν, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ἐὰν ἐγκρίνῃ, νὰ ὁρισθῇ ὡς ὥρα ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων ἡ 5 μετὰ μεσημβρίαν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μὲ μίαν παρατήρησιν, ὅτι εἰς τὰς 5 πρέπει νὰ ἤμεθα ἐδῶ· ὄχι νὰ ἐρχώμεθα εἰς τὰς 6 καὶ 7 καὶ νὰ παραμένωμεν μέχρι τῆς πρωΐας, διότι, ἂν τοῦτο συμβῇ ἔστω καὶ ἐφάπαξ, δικαιούμεθα νὰ διαμαρτυρηθῶμεν.

§8Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀπὸ τὰς 5 ἄνευ διακοπῆς;

§9Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡμεῖς δὲν ἀντελέξαμεν ποτὲ εἰς τὰς ὑπὸ τῆς πλειονοψηφίας γενομένας προτάσεις περὶ προσδιορισμοῦ τῆς ὥρας ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων, μολονότι ποικίλαι μεταβολαὶ αὐτῆς προὐτάθησαν κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο, καὶ τοσοῦτον συχναί, ὥστε μειοῦσι τὴν ἀξιοπρέπειαν τῶν ἀποφάσεων τῆς Βουλῆς. Ἐπειδὴ νῦν προτείνεται νέα μεταβολή, δηλοῦμεν, ὅτι οὐδ’ εἰς τὴν μεταβολὴν ταύτην ἀντιλέγομεν. Ὀφείλω ὅμως νὰ προσθέσω καὶ ἑτέραν δήλωσιν, ὅτι ἡμεῖς συντελοῦμεν κατ’ ἀνάγκην εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἀπαρτιῶν τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ δὲν θέλομεν στέρξει νὰ συντελῶμεν, ἵνα θεωρῶνται ὡς ἐν ἀπαρτίᾳ συνεδριάσεις, ὅταν αὗται δὲν ἦναι πράγματι τοιαῦται. Δεύτερον δὲ ὀφείλω νὰ κάμω καί τινα παρατήρησιν, ὅτι ὁ τοιοῦτος προσδιορισμὸς τῶν ἐργασίμων ὡρῶν μᾶς ἀπειλεῖ διά τινος κινδύνου, τοῦ κινδύνου νὰ ἐξακολουθῶμεν συνεδριάζοντες μέχρι τῆς τετάρτης ἢ πέμπτης πρωϊνῆς ὥρας. Καὶ ἐγὼ μὲν εὐτυχῶς ἐλπίζω ὅτι θὰ ἀντέχω εἰς τὴν κακουχίαν ταύτην, ἀλλὰ δὲν συμβαίνει τοῦτο καὶ εἰς πολλοὺς ἐκ τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ὡς ἐκ τούτου δὲ αἱ τάξεις τῶν συνεδριαζόντων θὰ ἀραιῶνται, καὶ τότε θέλομεν περιέρχεσθαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προτείνωμεν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας, ἵνα μὴ ἀφίνωμεν νὰ γίγνωνται εἰκονικαὶ ἀπαρτίαι.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰς παρατηρήσεις ταύτας θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλή, καὶ οἱ κύριοι Βουλευταὶ θὰ προσέρχωνται ἐγκαίρως.

§11ΧΑΡΙΛ. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Ἀλλὰ πρέπει νὰ τεθῇ καὶ ἓν ὅριον τοῦ τέλους τῶν συνεδριάσεων.

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Τοῦτο εἶναι ἀδύνατον.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ θέλει νὰ ἐργάζηται, θὰ ἐργάζηται. Ὁ κ. ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διετύπωσε καλῶς τὸ θέμα. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν κατοίκων Κατούνης τῆς Βονίτσης, παρακαλούντων νὰ μὴ ἐπιτραπῇ ἡ πληρωμὴ τῆς ἐγκριθείσης ἀποζημιώσεως διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν οἰκοπέδων τῆς δημοσίας ὁδοῦ Ριγανοῦ–Κατούνης. Ὡσαύτως αἴτησιν τοῦ ἐν ταῖς φυλακαῖς Αἰγίνης καταδίκου Ἀντωνίου Κακκαβᾶ περὶ ἀπονομῆς αὐτῷ βασιλικῆς χάριτος. Ὁ βουλευτὴς Χαλκίδος κ. Σαραβέλας ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: «Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν ἀπεφάσισε νὰ συμπληρώσῃ τὰς χηρευούσας θέσεις τῶν ἀνθυπασπιστῶν τοῦ σώματος τοῦ μηχανικοῦ ἐκ τοῦ ὑπάρχοντος πίνακος ὑποψηφίων ὑπαξιωματικῶν τοῦ μηχανικοῦ, ἢ θ’ ἀναμείνῃ τὴν λῆξιν τῆς ἰσχύος αὐτοῦ καὶ θὰ διατάξῃ νέας ἐξετάσεις.» Ὁ βουλευτὴς Τριφυλίας κ. Κοκκέβης παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης «νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἐκθέσεις τοῦ Γραμματέως τῶν ἐν Κυπαρισσίᾳ Πρωτοδικῶν καὶ τοῦ Εἰσαγγελέως Κυπαρισσίας περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ Γραφείου τοῦ Πρωτοδικείου Κυπαρισσίας, διαβιβασθείσας κατὰ τὰ τέλη Ἀπριλίου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ νὰ δηλώσῃ, τί ἐνήργησεν ὁ Ὑπουργὸς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἐκθέσεων τούτων.»

§14ΣΠΥΡ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Τυρνάβου κ. Λαπαθιώτου.

§15Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ ἐπισταμένως τὰ τῆς ἀνακοινωθείσης ἀναφορᾶς ἐκ Κατούνης, καὶ νὰ διατάξῃ ἔλεγχον ἐπὶ τῶν ἐν αὐτῇ ἐκτεθειμένων, καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ἀτόμων, ἅτινα δὲν πρέπει νὰ ἀδικηθῶσιν. Οἱ κάτοικοι παραπονοῦνται, ὅτι αἱ ἀρχαί, δι’ οἰκόπεδα μὴ καταληφθέντα ὑπὸ τῆς ὁδοῦ, καὶ εἰς ἰδιώτας, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον οἰκόπεδα ἐπὶ τῆς ὁδοῦ, ἐνέκριναν νὰ δοθῶσιν ἀποζημιώσεις, ἐξ ὧν τὸ Δημόσιον πρόκειται σπουδαίως νὰ ζημιωθῇ.

§16Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπαλλοτρίωσις ἐγένετο;

§17Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Προέκτασις μιᾶς ὁδοῦ ἑνὸς χιλιομέτρου ἐντὸς τῆς πόλεως, ἐξ ἧς κατελήφθησαν οἰκόπεδα, αἱ ἀρχαὶ δὲ ἐγκρίνουσι νὰ δοθῶσι μεγάλαι ἀποζημιώσεις εἰς ἀνθρώπους μὴ ἔχοντας τοιαῦτα οἰκόπεδα. Δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ἂν τὰ καταγγελλόμενα εἶναι ἀληθῆ, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ ἐξετασθῇ ἡ ὑπόθεσις καὶ ἐξακριβωθῇ ἡ ἀλήθεια.

§18Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ μοὶ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§20ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀναφορὰν τοῦ Ἀντωνίου Κακκαβᾶ, καταδίκου ἐν ταῖς φυλακαῖς Αἰγίνης, συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ ἀναφερόμενος, καταδικασθεὶς εἰς δεσμὰ 20 ἐτῶν, διανύει νῦν ἐν ταῖς φυλακαῖς τὸ 18 ἔτος, πάσχει δὲ ἐξ ἀνιάτου νοσήματος, ὡς καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἀντελήφθην, μεταβὰς ἐκεῖ πρὸ ἡμερῶν. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν σύστασιν τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Σωφρονιστηρίου Αἰγίνης, διὰ τῆς ὁποίας οὗτος προτείνει, ὅπως οἱ διανύσαντες ποινὴν πλέον τῶν 20 ἐτῶν ἀπαλλαγῶσι τοῦ ὑπολοίπου, διότι καὶ ἡ κοινωνία καὶ ἡ Δικαιοσύνη ἀρκούντως, νομίζω, ἱκανοποιήθησαν. Ὡσαύτως θὰ παρακαλέσω νὰ δοθῇ τέρμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν καταδίκων τῶν πρὸ τῆς προσαρτήσεως τῆς Θεσσαλίας εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἐγκληματησάντων ὑπὸ συνθήκας ἐντελῶς ἀλλοίας. Γνωρίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔλαβε πρόνοιαν, ἀλλὰ δέον νὰ λυθῇ τάχιστα τὸ ζήτημα, διότι οἱ κατάδικοι οὗτοι κατήντησαν πλέον ἐρείπια ἀνθρώπου, εἶναι δὲ περιττὸν καὶ μάταιον νὰ δαπανᾷ ἐπὶ πλέον δι’ αὐτοὺς τὸ Κράτος.

§21Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τοῦ Κακκαβᾶ, γνωρίζω δέ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, μεταβὰς πρὸ ἡμερῶν εἰς Αἴγιναν, ἀντελήφθη ἰδίοις ὄμμασι τῆς καταστάσεως τοῦ καταδίκου τούτου, καὶ ἐκράτησε σημείωσιν περὶ αὐτοῦ. Ὥστε διευκολύνει τὸ ἔργον τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ἡ ἀναφορὰ αὕτη, ὑπενθυμίζουσα εἰς αὐτὸν τὴν κατάστασιν τοῦ καταδίκου. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν αὐτὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ λύσις τοῦ ζητήματος τῶν Θεσσαλῶν τῶν πρὸ τῆς προσαρτήσεως τῆς Θεσσαλίας ἐγκληματησάντων, διότι ὑπάρχουσι κατάδικοι διανύοντες ἐν ταῖς φυλακαῖς 23, 24, 25 καὶ 26 ἔτη, νομίζω δὲ, ὅτι ἀρκετὴ εἶναι ἡ τιμωρία τόσων ἐτῶν. Οὗτοι κατήντησαν οὐχὶ ἐρείπια ἀνθρώπου, ἀλλὰ μουσεῖα ὅλων τῶν ἀσθενειῶν, διότι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν πάσχουσιν ἐκ τριῶν ἢ τεσσάρων εἰδῶν νόσων. Ἀφίνω δὲ, ὅτι καὶ ἡ καταδίκη αὐτῶν εἶναι παράνομος, διότι κατεδικάσθησαν δι’ ἐγκλήματα τελεσθέντα ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ κατ’ ἀλλοδαπῶν, καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν εἶχον δικαίωμα τὰ Ἑλληνικὰ Δικαστήρια νὰ ἐπιληφθῶσι τῆς ὑποθέσεως. Ἐὰν δὲ τοῦτο ἐγένετο λόγῳ δημοσίου συμφέροντος, ἢ χάριν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, οἱ λόγοι οὗτοι ἐξέλιπον ἤδη, καὶ εἶναι δυνατὸν καὶ δίκαιον νὰ τοῖς ἀπονεμηθῇ χάρις διὰ τὸ ὑπόλοιπον τῆς ποινῆς.

§22Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν ταῖς ἐφημερίσιν ἀνέγνων, ὅτι πολλὰ προετάθησαν παράπονα κατὰ τῶν ἐξετάσεων τῶν ἐνωμοταρχῶν αʹ τάξεως, τῶν γενομένων πρὸς πλήρωσιν κενῶν θέσεων ἀνθυπομοιράρχων, καὶ παραστάσεις παραβάσεων διαφόρων. Δὲν ἠξεύρω, ἂν αἱ δημοσιεύσεις αὗται εἶναι ἀκριβεῖς, παρακαλῶ ὅμως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διότι ἀδικήματα γινόμενα κατὰ τὰς ἐξετάσεις, τὰς πρὸς προαγωγὴν ἐν τῷ στρατῷ γιγνομένας, ἐνασκοῦσιν ὀλεθρίαν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ. Παρακαλῶ ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, δηλοῦντα αʹ) τὸ προσωπικὸν τῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν, τῶν ὑπηρετούντων ἐν ἑκάστῳ τῶν ἐν τῇ ἐπικρατείᾳ λειτουργούντων καπνεργοστασίων, βʹ) τὸ ποσὸν τοῦ τε καθ’ ἕκαστον τῶν παρελθόντων τεσσάρων μηνῶν τοῦ ἔτους τούτου κοπέντος καπνοῦ καὶ τοῦ εἰσπραχθέντος χρηματικοῦ ποσοῦ.

§23Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Περὶ τῶν ἐξετάσεων τῶν ἐνωμοταρχῶν παράπονα τινα ὑπεβλήθησαν πράγματι, ἀλλ’ ὄχι ὑπὸ τῶν ἀμέσως ἐνδιαφερομένων, δηλαδὴ ὑπὸ τῶν ἐξετασθέντων, ἀλλ’ ὑπὸ συγγενῶν αὐτῶν.

§24Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἵνα ἀποφύγωσι τιμωρίαν.

§25Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι εὐνόητον.

§26Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐγὼ ὅμως ἔδωκα τὸ δικαίωμα εἰς πάντας νὰ προσέρχωνται καὶ μοὶ παραπονῶνται· πολλάκις μάλιστα ἐγὼ αὐτὸς προσωπικῶς προέβην εἰς ἐξετάσεις, ἵνα βεβαιωθῶ, μήπως ἀδικεῖταί τις.

§27Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ τακτικὴ ἡμῶν αὕτη εἶναι ὀρθή, καὶ τοιαύτην ἠκολούθησα καὶ ἐγώ, ὁσάκις ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, τοιαύτην δὲ πρέπει ν’ ἀκολουθῶσι πάντες οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοί. Ἀλλὰ πολλάκις εὗρον, ὅτι ἐν ταῖς ἐξετάσεσι παρεισδύουσι τοιαῦται ἀταξίαι, ὥστε καθιστῶσιν ἀμφίβολον τὴν εἰλικρίνειαν καὶ τὴν ἀκρίβειαν τῶν γενομένων ἐξετάσεων, ἀφαιροῦσι δὲ τὸ κῦρος αὐτῶν. Μοὶ συνέβη κατὰ τὰς ἐξετάσεις πρὸς εἰσαγωγὴν μαθητῶν εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων νὰ εὑρεθῶ εἰς πολλὰς περιπλοκάς. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προβῇ εἰς αὐστηρὰν ἐξέτασιν, ἵνα ἐξακριβώσῃ τὰ κατὰ τὰς ἐξετάσεις, περὶ ὧν πρόκειται, λαβόντα χώραν.

§28Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Πρὸ ἡμερῶν, μόλις μοὶ ὑπεβλήθησαν τὰ παράπονα, διέταξα τὸν προσωπάρχην τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, —ὁ ὁποῖος φρονῶ ὅτι εἶναι κάλλιστος χαρακτὴρ, — νὰ διϋλίσῃ τ’ ἀποτελέσματα, καὶ ἀφοῦ αὐτὸς σχηματίσῃ γνώμην, νὰ τὰ φέρῃ καὶ εἰς ἐμὲ, ἵνα τὰ διϋλίσω καὶ ἐγὼ, καὶ ἀκολούθως τὰ διϋλίσωμεν ἀμφότεροι.

§29Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ποῖον διϋλιστήριον εὑρίσκονται τώρα;

§30Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Εἰς τὸ πρῶτον (ἱλαρότης).

§31Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ διΰλισις αὕτη ἔχει ἀνάγκην προηγουμένως τῆς βεβαιώσεως τῶν πραγμάτων.

§32ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ ἂν ἐγένοντο παραβάσεις ἢ ὑπερβασίαι κατὰ τὰς ἐξετάσεις. Τοῦτο συνιστῶμεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§33Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ἔχω βεβαίωσιν, ὅτι δὲν ἐγένοντο ὑπερβασίαι.

§34ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Περὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὑπεβλήθη πρὸ ἡμερῶν εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰ, δι’ ἧς καταγγέλλονται παραβάσεις ὡρισμέναι καὶ θετικαί. Πιστεύω δὲ, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος διεβίβασε τὴν ἀναφορὰν ταύτην πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν.

§35Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔλαβον τὴν ἀναφορὰν ταύτην, καὶ θέλω ἐξετάσει.

§36Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἔτυχε νὰ μὲ πληροφορήσωσι περὶ γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουσιν ἀναμφισβητήτως ἀνωμαλίαν ἐν ταῖς περὶ ὧν πρόκειται ἐξετάσεσι. — Δὲν θέλω νὰ εἴπω παράβασιν, καίτοι ἡ λέξις αὕτη εἶναι ἡ μᾶλλον κατάλληλος. — Ἐπὶ τῶν γεγονότων τούτων, τῶν ἀνωμάλως λαβόντων χώραν, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι, ἐὰν πεισθῇ περὶ τῆς ἀληθείας αὐτῶν, δὲν θέλει προβῇ εἰς τὴν κύρωσιν τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ἐξετάσεων.

§37ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἐκανονίσθη, ὅπως μετὰ τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια ἀναγραφῇ τὸ σταφιδικόν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖτε τροποποίησιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§39ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ κατάλληλος στιγμή.

§41Κ. ΓΡΙΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ μηνὸς ἴσως καὶ πλέον, ἐὰν ἡ μνήμη δὲν μὲ ἀπατᾷ, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βονίτσης συνάδελφος κ. Γουλιμῆς κατήγγειλε τὸν ἀξιωματικὸν κ. Μουρκογιάννην, ὅστις ἦτο κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀποσπασματάρχης ἐν τῇ ἡμετέρᾳ ἐπαρχίᾳ, διὰ πράξεις, αἵτινες μεγίστην ἐντύπωσιν προὐξένησαν εἰς τὴν Βουλὴν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐδήλωσε τότε, ὅτι ἤθελε διατάξει ἀνακρίσεις. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν αἱ ἀνακρίσεις ἐπερατώθησαν, νὰ ὑποβάλῃ τὸ πόρισμα αὐτῶν εἰς τὴν Βουλὴν, ἐὰν δὲ δὲν ἐπερατώθησαν ἔτι, νὰ διατάξῃ νὰ περατωθῶσι ταχέως, διότι φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον, ἀξιωματικὸς ἔντιμος, στρατιώτης γενναῖος, οἷος εἶναι ὁ περὶ οὗ πρόκειται, νὰ διατελῇ ὑπὸ τὸ κράτος τοιούτων κατηγοριῶν, καὶ μάλιστα ὅταν αἱ κατηγορίαι αὗται προέρχωνται ἀπὸ Βουλευτὴν, τυγχάνοντα καὶ ἀνώτερον ἀξιωματικόν. Φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐκθέτωμεν τὴν ὑπόληψιν τοιούτων ἀξιωματικῶν χάριν πολιτικῆς κερδοσκοπίας.

§42Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων, τῶν γενομένων ὑπὸ τοῦ διαταχθέντος νὰ ἐνεργήσῃ ταύτας ἀξιωματικοῦ. Προσέτι δὲ παρακαλῶ καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταθέσῃ τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων, ἃς κατὰ διαταγὴν αὐτοῦ ἀνέλαβε νὰ ἐνεργήσῃ ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Μεσολογγίῳ Πρωτοδικῶν, διότι ἡ δικαστικὴ ἀνάκρισις εἶναι εἰς θέσιν κάλλιον παντὸς ἄλλου νὰ ἐξακριβώσῃ, ἂν τὰ καταγγελλόμενα εἶναι ἀληθῆ ἢ ὄχι. Ἐγὼ δὲν κατήγγειλα τὸν περὶ οὗ ὁ λόγος ἀξιωματικόν· ὑπέβαλον μόνον καταγγελίαν, ἡ ὁποία ἐπεδόθη ἐκ μέρους ἐκείνων, οἵτινες ὑπέστησαν κακώσεις, ἐζήτησα δὲ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων. Ἐπαναλαμβάνω καὶ αὖθις, ὅτι τὸν εἰρημένον ἀξιωματικὸν δὲν κατήγγειλα ἐγώ, διότι οὐδεμίαν ἀφορμὴν εἶχον ἐναντίον του.

§43Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω, κύριε Πρόεδρε, μίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ». Διὰ νὰ μὴ ἀπασχολήσω δὲ τὴν Βουλὴν, καταθέτω ἐγγράφως τὴν τροπολογίαν ταύτην, συνοδευομένην καὶ ὑπὸ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, καὶ παρακαλῶ νὰ διατάξητε τὴν τύπωσιν αὐτῆς.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 7).

§45Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἡ ἀτέλεια τῶν νόμων ἡμῶν, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ναυτικῶν, γίνεται πρόξενος, ὅπως πολλάκις καὶ αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπηκόων ἡμῶν ἐλλαττῶται σημαντικῶς. Πρόκειται περὶ τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν, δηλ. περὶ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον. Ἐκ τοῦ νόμου ἐκείνου τρία κακὰ προκύπτουσι· πρῶτον, ὁ χρόνος, ὁ ὁποῖος ἔχει ὁρισθῆ, ἵνα προσέρχωνται οἱ πολιτικοὶ μηχανικοὶ πρὸς ἐξέτασιν, εἶναι τόσον περιωρισμένος, ὥστε, καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι τηλεγραφικῶς θὰ ἐλάμβανον γνῶσιν οἱ ἐν Ἀμερικῇ ἢ εἰς ἄλλα διάφορα ἄκρα τοῦ ἡμισφαιρίου εὑρισκόμενοι, θὰ τοῖς ἦτο ἀδύνατον νὰ προσέλθωσιν, ὅπως ὑποστῶσι τὰς δεούσας ἐξετάσεις. Δὲν κατηγορῶ ὑμᾶς, κύριε Ὑπουργέ· πρόκειται περὶ νόμου, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον.

§46ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Τακτικῶς καθ’ ἕκαστον μῆνα δίδουσιν ἐξετάσεις οἱ ἐν λόγῳ μηχανικοί· ἑπομένως, ἐὰν δὲν ἔλθωσι τὸν ἕνα μῆνα, δύνανται νὰ ἔλθωσι τὸν ἄλλον. Εἶναι ὡρισμένον, καθ’ ἕκαστον μῆνα νὰ δίδωσιν ἐξετάσεις.

§47Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἡ ὑπηρεσία εἶναι ὡρισμένη.

§48Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐκτὸς τούτου, δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς πλοῖα ξένης σημαίας, ὁ χρόνος αὐτῶν δὲν ὑπολογίζεται ὡς χρόνος ὑπηρεσίας, καὶ διὰ τοῦτο ἀναγκάζονται οὗτοι νὰ ἀλλάσσωσιν ἐθνικότητα, διὰ νὰ λαμβάνωσι δίπλωμα ἀπὸ ξένον Κράτος, καὶ νὰ ὑφίστανται μεγάλας δαπάνας, διαγράφονται δὲ ἐκ τοῦ μητρῴου τῶν ὑπηκόων Ἑλλήνων.

§49ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, γίνονται τροποποιήσεις περὶ ὅλων αὐτῶν τῶν ζητημάτων. Ἑπομένως παρακαλῶ νὰ ἔχητε ὑπομονὴν, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου, ἐὰν ἴδωμεν, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη μεταβολῆς τινος, τότε εὐχαρίστως θέλομεν προβῆ εἰς τὴν μεταβολὴν ταύτην.

§50Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, κύριε Ὑπουργέ, ὅπως ἐν καιρῷ ζητήσητε νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, συγχρόνως δὲ νὰ ὑποβάλητε καὶ τὰ ἄλλα νομοσχέδια, ὡς τὸ περὶ ἐμπορικῆς ναυτιλίας καὶ λοιπὰ, τὰ ὁποῖα ἐπανειλημμένως ἔχω ζητήσει.

§51Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ ζητήματος ἀφορῶντος εἰς σπουδαῖα συμφέροντα τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας ὑπάρχει σύμβασις ἐμπορικὴ, ἐπίσης δ’ εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ διαφόρων προϊόντων εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐκ τῆς Ἰταλίας εἶναι διπλασία τῆς ἐξ Ἑλλάδος εἰς Ἰταλίαν, καὶ ἑπομένως ἔχει μεγαλείτερον συμφέρον ἡ Ἰταλία διὰ τὴν τήρησιν τῆς συμβάσεως ταύτης. Ἐν τούτοις παρατηρεῖται ἀπό τινος χρόνου συστηματικὴ ἀπαγόρευσις ἐκ μέρους τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως τῆς εἰσαγωγῆς οἴνων ἑλληνικῶν. Ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις διὰ τρόπου παραδόξου ὑποβάλλει ὅλους τοὺς οἴνους, τοὺς εἰσαγομένους εἰς τὴν Ἰταλίαν, εἰς χημικὴν ἀνάλυσιν, ἐνεργουμένην ὑπὸ τοῦ ἐν Ρώμῃ Γενικοῦ Χημείου· παρατηρεῖται δὲ, ὅτι διὰ διαφόρους λόγους, καθ’ ὁλοκληρίαν ἀνυπάρκτους, τὸ Γενικὸν Χημεῖον τῆς Ρώμης συστηματικῶς ἀπορρίπτει πάντα οἶνον, καὶ οὕτως ἐμποδίζεται ἡ εἰσαγωγὴ αὐτοῦ εἰς τὴν Ἰταλίαν. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ἑξῆς ἐνδεικτικωτάτου περιστατικοῦ, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει τὴν τοιαύτην πρόθεσιν τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως. Ἐξ Ἑλλάδος ἀπεστάλησαν δύο φορτία οἴνου τῆς αὐτῆς ποιότητος, τὸ μὲν ἓν προωρισμένον διὰ τὴν Γένουαν, τὸ δ’ ἕτερον διὰ τὴν Μασσάβαν. Τὸ Γενικὸν Χημεῖον τῆς Ρώμης, κατόπιν χημικῆς ἀναλύσεως, περὶ μὲν τοῦ ἑνὸς φορτίου ἀπεφάνθη, ὅτι περιέχει πλέον τοῦ δέοντος οἰνόπνευμα, περὶ δὲ τοῦ ἄλλου, ὅτι δὲν περιέχει ἀρκετὸν ξηρὸν ἐκχύλισμα· οὕτω δὲ, καίτοι ὁ οἶνος καὶ τῶν δύο φορτίων ἦτο τῆς αὐτῆς ποιότητος, προερχόμενος ἐκ τῆς αὐτῆς οἰνοποιητικῆς δεξαμενῆς, τὸ Γενικὸν Χημεῖον τῆς Ρώμης διὰ δύο διαφόρους λόγους ἀπέρριψε τὴν εἰσαγωγὴν αὐτοῦ. Ἐκτὸς τούτου ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις δὲν ἐτήρησεν οὐδὲ τὴν στοιχειώδη ἁβρότητα πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, νὰ εἰδοποιήσῃ δηλ. αὐτὴν, ὅτι ἀποκλείει τοὺς οἴνους τοὺς προερχομένους ἐξ Ἑλλάδος, ὅπως λάβωσιν γνῶσιν ἐγκαίρως οἱ Ἕλληνες βιομήχανοι καὶ μὴ ἀποστέλλωσιν ἐκεῖ φορτία οἴνου, δαπανῶντες ἀδίκως μεγάλα ποσὰ διὰ τὴν ἀποστολήν· διότι εἰς τὴν Μασσάβαν π. χ. ὑπάρχει φορτίον οἴνου 40,000 ὀκάδων καὶ εἰς τὴν Γένουαν ἕτερον ἐξ 25,000 τῆς οἰνοποιητικῆς ἑταιρείας Χαριλάου καὶ Σας, παρέρχεται δὲ ὁ χρόνος, τὰ φορτία μένουσιν ἐκεῖ ἄνευ λόγου, καὶ εἶναι φόβος νὰ καταστραφῶσι. Τὸ ζήτημα τοῦτο, Κύριοι, ἔχει μεγάλην σπουδαιότητα, διότι συνδέεται στενῶς καὶ μὲ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Ἐὰν ἀποκλεισθῶσιν οἱ ἑλληνικοὶ οἶνοι, διὰ λόγους ἀνυπάρκτους, ἀπὸ τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν, βεβαίως ἡ οἰνοποιΐα τῆς Ἑλλάδος ζημιοῦται μεγάλως. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ νὰ ποιήσηται τὰς δεούσας παραστάσεις πρὸς τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον προσγίνεται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν οἰνοποιΐαν. Ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι τόσον σοβαρὸν, ὥστε καὶ εἰδικὸς ἀπεσταλμένος πρὸς διαλεύκανσιν τοῦ ζητήματος τούτου εἶναι δίκαιον νὰ σταλῇ, διότι ἀφορᾷ σπουδαῖα συμφέροντα τῆς ἑλληνικῆς παραγωγῆς, καὶ ἰδίως τῆς οἰνοποιΐας, ἡ ὁποία συνδέεται τόσον στενῶς μὲ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ νῦν τὴν Βουλήν. Ἐπειδὴ δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῶσιν αἱ παρατηρήσεις μου αὗται πρὸς αὐτὸν, ἵνα ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα· διότι ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι, ἐὰν γείνωσιν αἱ δέουσαι παραστάσεις εἰς τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν, θὰ σπεύσῃ αὕτη νὰ ἄρῃ τὸ ἀδίκημα· διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Ἰταλία εἰσάγει εἰς τὴν Ἑλλάδα διπλάσια προϊόντα παρ’ ὅσα εἰσάγει ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν Ἰταλίαν. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἀπαιτεῖται διαμαρτυρία ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Ἰταλικὴν διὰ τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον προσγίνεται εἰς τὴν Ἑλληνικὴν παραγωγὴν, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι μετὰ τὰς δεούσας παραστάσεις ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις θὰ τηρήσῃ εἰλικρινῶς τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, τῆς ὑφισταμένης μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ διαβιβασθῶσιν αἱ παρατηρήσεις μου αὗται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς.

§52Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὁμοίας ἀκριβῶς παραστάσεις πρὸς τὰς τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτοῦ ὑπέβαλον ἐγὼ εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν Αʹ Σύνοδον τῆς παρούσης Περιόδου, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ παρακρατήσεως τῆς σταφίδος. Τότε ἔλεγον εἰς τὴν Βουλὴν ἀκριβῶς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐξέθεσε σήμερον ὁ κ. ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτής. Συμπολίτης μου ἀπέστειλε τότε οἶνον εἰς τὴν Ἰταλίαν· εἰς τὸ τελωνεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπέστειλεν αὐτόν, δὲν ἐγένετο ἡ ἀνάλυσις τοῦ οἴνου, ὅπως ἐξετασθῇ, ἂν πράγματι οὗτος εἶναι ἀπηλλαγμένος ξένων οὐσιῶν, ἀλλ’ ἐστάλη, ὅπως γείνῃ ἡ δέουσα ἀνάλυσις, εἰς τὸ Γενικὸν Χημεῖον τῆς Ρώμης, ὅπερ ἀπεφάνθη, ὅτι ὁ οἶνος ἐκεῖνος δὲν ἔπρεπε νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Ἰταλίαν, λόγῳ ὅτι περιεῖχε ξένας ὕλας· ἠναγκάσθη δὲ ὁ συμπολίτης μου αὐτὸς, ἐνῷ ὁ οἶνός του ἦτο καθαρώτατος καὶ γνησιώτατος, προερχόμενος ἐκ σταφυλῆς ἑλληνικῆς, νὰ ἐπαναφέρῃ αὐτὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Συνέστησα τότε εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξετάσῃ τὸ περιστατικὸν τοῦτο, δυστυχῶς ὅμως οὐδεμία ἐλήφθη φροντὶς τότε, διότι ἴσως τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα καὶ συσταθέντα ἐθεωρήθησαν καὶ ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν καὶ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἀναληθῆ καὶ παράδοξα. Χαίρω ὅμως πολὺ, διότι ἐπανῆλθε τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ συνιστῶ καὶ αὖθις θερμῶς, πρὸς τὸ συμφέρον τῶν συμπολιτῶν μου καὶ ἐν γένει τῶν οἰνοπαραγωγῶν τοῦ Κράτους, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον προσγίνεται εἰς τοὺς οἰνοποιοὺς τῆς Ἑλλάδος.

§53Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι ἀνεκίνησαν, εἶναι ὁμολογουμένως σπουδαιότατον, καὶ ἐγὼ δὲ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν ἔκαμα λόγον περὶ αὐτοῦ. Πρέπει δὲ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ παρεμπόδισις δὲν προέρχεται μόνον ἐκ τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν ἐν Ἰταλίᾳ ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι προαγοράζουσιν, εἶτα δ’ εὑρίσκουσιν ἀφορμὴν, ὅτι ἐλλείπει πότε τὸ ἓν καὶ πότε τὸ ἄλλο στοιχεῖον, ἵνα ἀναγκάζωνται οὕτως οἱ ἀποστέλλοντες τοὺς οἴνους, πρὸς ἀποφυγὴν τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα ἀναγκαίως θὰ παρακολουθήσωσι, νὰ ὑποτιμῶσι τὴν τιμὴν τῶν οἴνων, ὡς τοῦτο συνέβη εἰς ἓν ἐργοστάσιον ἐνταῦθα. Ὁ κίνδυνος εἶναι πολὺ σπουδαῖος, καὶ βεβαιῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι καὶ τοῦτο μόνον δύναται νὰ παρεμποδίσῃ τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον τῶν ἑλληνικῶν οἴνων. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λάβῃ σύντονα περὶ τούτου μέτρα, συγχρόνως δὲ εἰς τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, ἀντὶ τῆς διατάξεως, δι’ ἧς ἐπιτρέπεται ἡ κατασκευὴ οἴνων ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, μόνον ἐὰν πρόκειται νὰ ἐξαχθῶσιν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, νὰ τεθῇ, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ ἐκ μὴ νωπῶν σταφυλῶν οἰνοποίησις. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ψηφισθῇ, ὡς ἔχει, δὲν θέλει παρεμποδισθῇ ἡ ἐκ ξηρᾶς σταφίδος οἰνοποίησις. Θὰ εὑρεθῇ δὲ εἰς δύσκολον θέσιν ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν πρωτίστως δὲν φροντίσῃ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ζήτημα αὐτό. Ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καλαβρύτων συνάδελφος ἔφερεν, εἶναι πολὺ δεδικαιολογημένη· παρακαλῶ δὲ καὶ ἐγὼ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς, ὅπως συντόνως ἐνεργήσωσι περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου.

§54Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Περὶ ἑνὸς καὶ μόνου δύναμαι νὰ πληροφορήσω ἐκ προοιμίων τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ὤκνησε νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως ἁρθῶσι τὰ κωλύματα τὰ ὑφιστάμενα πρὸς εἰσαγωγὴν τῶν οἴνων τῶν ἑλληνικῶν ἐν Ἰταλίᾳ. Ἐν Ἰταλίᾳ κρατεῖ νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἀπαγορεύεται ἡ εἰσαγωγὴ οἴνων παραγομένων ἐκ ξηρῶν καρπῶν. Αἱ ἰταλικαὶ ἀρχαὶ ἐδέχοντο καὶ τοὺς ἐκ ξηρᾶς σταφίδος κατασκευαζομένους οἴνους, τοὺς ἀποστελλομένους ἐξ Ἑλλάδος, ἢ μᾶλλον δὲν ἦτο ὑποχρεωτικόν νὰ ἀποδείξῃ τις, πόθεν προέρχονται οἱ οἶνοι· οὕτω μόνον ἐγίνοντο δεκτοὶ οἱ ἐκ ξηρᾶς σταφίδος οἶνοι, οἵτινες ἐχρησιμοποιοῦντο πρὸς παρασκευὴν βερμούτ. Τελευταῖον ὅμως αἱ Ἰταλικαὶ ἀρχαὶ εἶπον, ὅτι οἱ εἰσαγωγεῖς τῶν οἴνων τούτων εἶναι ὑποχρεωμένοι ν’ ἀποδείξωσιν, ὅτι οὗτοι δὲν προέρχονται ἐκ ξηρῶν καρπῶν. Ἐκ τούτου παρουσιάζονται αἱ δυσχέρειαι, διότι δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἀποδείξῃ τις τοῦτο. Δὲν εἶναι δὲ ἀκριβὲς, ὅτι τοῦτο εἶναι ἐπιχείρημα τῶν ἐμπόρων, οἵτινες ἀγοράζουσι τοὺς οἴνους τούτους, διότι μετὰ τὰς δυσκολίας ταύτας αὐτοὶ οὗτοι οἱ ἔμποροι, οἱ παραλαμβάνοντες τοὺς οἴνους, μετέβησαν εἰς Ρώμην, καὶ παρέστησαν, ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο πρέπει νὰ ἀρθῇ. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις προέβη εἰς παραστάσεις καὶ ἐξακολουθεῖ φροντίζουσα, ὅπως τὸ μέτρον τοῦτο ἀρθῇ.

§55Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ποία εἶναι, παρακαλῶ, ἡ δυσκολία, τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἄρῃ;

§56Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς εἶπον τοῦτο· νὰ τηρηθῇ τὸ πρώην καθεστὼς, νὰ μὴ ἦναι ὑποχρεωμένοι οἱ εἰσάγοντες οἴνους εἰς τὴν Ἰταλίαν νὰ ἀποδείξωσιν, ὅτι οὗτοι δὲν εἶναι κατεσκευασμένοι ἐκ ξηρᾶς σταφίδος.

§57Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὰς αὐτὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας παρέστησαν οἱ προλαλήσαντες. Θὰ ἀφεθῶμεν εἰς τὸ σημεῖον τῆς Ρώμης. Διότι δὲν εἶναι ἀκριβὲς ἐκεῖνο, τὸν ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Ὡς ἐν Γαλλίᾳ, οὕτω καὶ ἐν Ἰταλίᾳ, οἶνος θεωρεῖται μόνον ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος παράγεται ἐκ σταφυλῆς· ἑπομένως ὁ παραγόμενος ἐκ ξηρῶν καρπῶν, κατὰ τὰς ἰδέας τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως, ὡς καὶ τῆς Γαλλικῆς, πρέπει ν’ ἀπαγορευθῇ. Ἐπειδὴ ὅμως οὐδεμία διαφορὰ ὑπάρχει ἐν τῇ γεύσει μεταξὺ τοῦ οἴνου ἐκ χλωρᾶς σταφυλῆς καὶ τοῦ οἴνου ἐκ ξηρᾶς σταφίδος καὶ τοῦ οἴνου ἐκ ξηρῶν καρπῶν, διὰ τοῦτο ὑποβάλλονται εἰς ἀνάλυσιν χημικήν. Λίαν φυσικὸν εἶναι νὰ μὴ γίνωνται αἱ ἀναλύσεις εἰλικρινεῖς· ὁσάκις δηλαδὴ δὲν περιέχῃ ὁ οἶνος διάφορόν τι ἢ μόνον ὅτι εἶναι προϊόν ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, οὐδεμία χημικὴ ὑπάρχει διαφορά, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ ἐμποδισθῇ ὁ διαγωνισμὸς τοῦ ἐκ ξηρᾶς σταφίδος οἴνου, ὁ ὁποῖος κατ’ ἔτος προσφέρεται εἰς τὴν ἀγορὰν, πρὸς τὸν ἐκεῖ παραγόμενον ἐντόπιον οἶνον, δι’ αὐτῶν τῶν χημικῶν ἀναλύσεων παριστῶσιν ὅτι ἔχει ὁ ἐξ Ἑλλάδος εἰσαγόμενος οἶνος ὄχι τόσον οἰνόπνευμα, ὅσον στερεᾶς οὐσίας περισσοτέρας, ἢ ἄλλας, θέλοντες δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου νὰ ἐμποδίσωσι τὴν εἰσαγωγὴν ἑλληνικῶν οἴνων. Λοιπὸν εἴτε τὸ αὐτὸ σύστημα, τὸ νῦν κρατοῦν, τῶν χημικῶν ἀναλύσεων, κρατήσῃ, εἴτε τὸ ἕτερον, τοῦ νὰ συνοδεύηται ὁ οἶνος ὁ ἐξ Ἑλλάδος εἰς Ἰταλίαν εἰσαγόμενος διὰ πιστοποιητικῶν τῶν ἁρμοδίων Προξένων, ὅτι προέρχεται ἐκ ξηρῶν σταφίδων, εἰς τὴν αὐτὴν δυσκολίαν θέλουσιν εὑρεθῆ οἱ ἐξ Ἑλλάδος ἐξαγόμενοι οἶνοι ἐκ σταφίδος ἢ ἐκ καθαρᾶς σταφυλῆς, διότι ὑπάρχει φόβος, ὅτι καὶ οὗτοι θέλουσι θεωρηθῆ, λόγῳ ὑπονοίας, ὅτι προέρχονται ἐκ ξηρᾶς σταφίδος. Λοιπὸν καλὸν νὰ μελετηθῇ τὸ πρᾶγμα, καὶ ὅταν πρόκηται περὶ κατασκευῆς οἴνου ἐκ χλωρᾶς σταφίδος, νὰ μὴ ἀποκλείηται οὗτος. Ἐν ὅσῳ κατασκευάζομεν καὶ εἰσάγομεν οἶνον ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, καίτοι δὲν ὑπάρχει διαφορὰ χημικῶς, ὑπάρχει ὅμως ἄλλη, θὰ προβάλληται αὕτη καὶ θὰ παρεμποδίζηται ἡ εἰσαγωγή. Ὅταν παύσωσι νὰ παράγωνται οἶνοι ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, — καὶ θὰ παύσωσιν, ἅπαξ ἐπιτραπείσης τῆς κατασκευῆς οἴνων ἐκ χλωρᾶς σταφίδος, — οὐδεὶς θὰ κατασκευάζῃ τὸν ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, καὶ δὲν θὰ ὑπάρχῃ τότε ὁ λόγος τῆς ἀπαγορεύσεως, καὶ θὰ εἰσάγηται ἐλευθέρως. Νομίζω διὰ τοῦτο, ὅτι πρὸ παντὸς ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις αὐξάνει τὴν ξηρὰν σταφίδα, τὴν παρακρατουμένην ἐν Ἑλλάδι, καὶ διὰ τρίτου τρόπου παρακρατήσεως, τοῦ τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου εἰς εἶδος, πρέπει νὰ φροντίσῃ, νὰ λάβῃ μέτρα, ὅπως τὸ ποσὸν αὐτὸ, τὸ πλεόνασμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνέρχεται ἤδη εἰς 110 ἢ 120 ἢ 130 ἑκατομμύρια λίτρας, δύνηται νὰ διατίθηται εἰς τιμὰς, αἵτινες νὰ ἐπιτρέπωσι νὰ μεταβάλληται ἡ σταφὶς ἡ παρακρατουμένη εἰς ἐπικερδῆ βιομηχανίαν. Ἡ παρακράτησις δὲν ὠφελεῖ οὐδὲ συντελεῖ εἰς τὴν λύσιν τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, ἐφ’ ὅσον δὲν καταστῇ ἀντικείμενον ἄλλης παρὰ τὴν αὐτουσίαν κατανάλωσιν ἐπικερδοῦς βιομηχανίας. Ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, ἐν ὅσῳ τὸ ἐμπόριον διεξάγεται ἐν χερσὶν ἐμπόρων τὸ πλεῖστον ἄνευ κεφαλαίων καὶ πίστεως, ὡς νῦν διεξάγεται ἐν Ἑλλάδι, καὶ ἡ παραγωγὴ παρέχεται εἰς τοιοῦτον ἐμπόριον ἀνεπαρκὲς μὲ τὰς τιμὰς τὰς ὁποίας δημιουργοῦσιν ἡ ἀθρόα προσφορὰ καὶ αἱ προπωλήσεις, θὰ ἔχωμεν πάντοτε σταφιδικὴν κρίσιν. Λοιπὸν πρέπει νὰ λυθῇ πρότερον τὸ ζήτημα τῆς ἐπικερδοῦς καταναλώσεως τῆς σταφίδος τῆς πλεοναζούσης καὶ παρακρατουμένης, εἷς δ’ ἐκ τῶν τρόπων, διὰ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο, εἶναι ἡ χρησιμοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος πρὸς κατασκευὴν οἴνου. Οὕτω καὶ οἰκονομίαν ἐξόδων θὰ ἔχωμεν, καὶ προϊόν, ὅπερ διαφεύγει τὴν ἀπαγόρευσιν, τὴν ἐπιβαλλομένην λόγῳ τοῦ ὅτι δὲν εἶναι οἶνος ἐκ σταφυλῆς, ἀλλ’ ἐκ σταφίδος ξηρᾶς. Ἂν δὲν ἐξοδεύωμεν ἐπικερδῶς μεταπεποιημένον τὸ πλεόνασμα τῆς σταφίδος, ξηρᾶς ἢ χλωρᾶς, εἰς ἄλλα προϊόντα, ματαιοπονοῦμεν, ὅσον καὶ ἂν αὐξάνωμεν τὸ παρακράτημα τῆς σταφίδος.

§58Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μέχρι πρό τινος ἐκράτει ὄντως τὸ σύστημα ἐν Ἰταλίᾳ νὰ ὑποβάλλωνται οἱ οἶνοι, οἱ εἴτε ἐξ Ἑλλάδος εἴτε ἀλλαχόθεν προερχόμενοι, εἰς χημικὴν ἀνάλυσιν. Ἐκ τῆς χημικῆς ὅμως ἀναλύσεως δὲν κατωρθοῦτο ν’ ἀποδειχθῇ, ἂν ὁ εἰσαγόμενος οἶνος προήρχετο ἐκ ξηρῶν καρπῶν ἢ ξηρᾶς σταφίδος, καὶ οὕτως οἱ οἶνοι οἱ ἐκ ξηρᾶς σταφίδος εἰσήγοντο ἀκωλύτως. Ἐὰν τὸ σύστημα τοῦτο ἐξηκολούθει, οὐδεμία θὰ ὑπῆρχε δυσκολία. Τελευταῖον ὅμως αἱ Ἰταλικαὶ ἀρχαὶ, μὴ ὄντος δυνατοῦ νὰ ἀποδειχθῇ διὰ τῆς χημικῆς ὑπ’ αὐτῶν ἀναλύσεως, ὅτι ὁ εἰσαγόμενος εἰς Ἰταλίαν οἶνος προέρχεται ἐκ ξηρῶν καρπῶν ἀπήτησαν παρὰ τῶν ἐξ Ἑλλάδος εἰσαγωγέων νὰ προσάγωσιν ἀποδείξεις, πειθούσας αὐτὰς, ὅτι οἱ εἰσαγόμενοι οἶνοι προέρχονται ἐκ χλωρᾶς σταφίδος. Ἐνταῦθα ἔγκειται ἡ δυσκολία, καὶ πρὸς ἄρσιν αὐτῆς καταβάλλονται πολλαὶ προσπάθειαι, διότι, ὡς εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς, ὄντως ἡ Ἑλλὰς ἔχει μέγιστον συμφέρον νὰ μὴ παρακωλυθῇ ἡ εἰσαγωγὴ οἴνων ἑλληνικῶν εἰς Ἰταλίαν ἢ ἀλλαχοῦ.

§59Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ ζήτημα ἔχει γενικώτερον χαρακτῆρα. Δὲν πρέπει νὰ ἀγνοῶσιν, ὅσοι τουλάχιστον παρακολουθοῦσι τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅτι ἡ Ἰταλία ἀπέναντι τῶν ἐξ Ἑλλάδος εἰσαγομένων οἴνων εὑρίσκεται σήμερον εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν, εἰς οἵαν εὑρέθη ἡ Γαλλία πρὸ 7 ἢ 8 ἐτῶν. Ἡ Γαλλία, ὅτε συνεπλήρωσε τὴν ἀντικατάστασιν τῶν ἀμπέλων αὐτῆς, τῶν παθουσῶν ἐκ τῆς φυλλοξήρας, εὑρέθη ἀπέναντι παραγωγῆς οἴνου σταφιδίτου, σπουδαίως διαγωνιζομένου πρὸς τὸν ἰδικόν της οἶνον, καὶ ἔλαβε τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα γνωρίζομεν ὅτι ἔλαβε, καὶ τὰ ὁποῖα ἔφεραν τὴν κατάστασιν τὴν στενόχωρον εἰς τὴν σταφιδικὴν ἡμῶν παραγωγήν. Ἡ Ἰταλία σήμερον εὑρίσκεται εἰς τὴν αὐτὴν ἀκριβῶς θέσιν· παράγει οἶνον πολὺ περισσότερον ἐκείνου, τὸν ὁποῖον δύναται νὰ καταναλώσῃ ἐν τῷ Κράτει αὐτῆς, ἢ νὰ ἐξαγάγῃ καὶ διαθέσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν· καὶ ἕνεκα τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς τῶν οἴνων ἐν Αὐστρίᾳ καὶ ἕνεκα ἄλλων λόγων σήμερον ἡ Ἰταλία δὲν δύναται νὰ ἐξαγάγῃ εἰς τὴν Αὐστρίαν καὶ Γερμανίαν τὸ ποσὸν τοῦ οἴνου, τὸ ὁποῖον ἐξῆγε πρὸ δεκαετίας, προβλέπει δὲ, ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ αὐτῆς θὰ προβαίνῃ εἰς ἐλάττωσιν. Εὑρίσκεται ἑπομένως εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποκλείσῃ πάντα οἶνον, δυνάμενον νὰ διαγωνισθῇ πρὸς τοὺς ἰδίους αὐτῆς οἴνους. Ἐκ τούτου λοιπὸν, ἐξ ὅσων ἐγὼ γνωρίζω, ἡ ἀπαγόρευσις τῆς εἰσαγωγῆς οἴνων ἐκ ξηρᾶς σταφίδος. Οἱ ἰσχύοντες ἐν Ἰταλίᾳ νόμοι δὲν ἐμποδίζουσι τὴν εἰσαγωγὴν οἴνου ἐκ ξηρᾶς σταφίδος. Ἡ ἀπαγόρευσις, ἡ ὁποία ὑφίσταται, εἶναι ἔμμεσος, διὰ τῆς χημικῆς ἀναλύσεως καὶ τῆς ἀνακαλύψεως ἐν τοῖς ἔξωθεν εἰσαγομένοις οἴνοις στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἀποκλείουσι τὴν εἰσαγωγήν. Τὰ στοιχεῖα ταῦτα δὲν παρουσιάζει ὁ οἶνος ὁ παραγόμενος ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, ἑπομένως δὲν ἠδύνατο ἡ Ἰταλία, κατὰ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν αὐτῆς, νὰ ἀποκλείσῃ οἶνον παραγόμενον ἐκ ξηρᾶς σταφίδος. Ἀλλὰ τὸ ἐπικρατοῦν πνεῦμα ἐν Ἰταλίᾳ εἶναι ὁ ἀποκλεισμὸς παντὸς οἴνου διαγωνιζομένου πρὸς τοὺς ἐκεῖ παραγομένους. Τοῦτο ἀρκετὰ ἀνησυχεῖ τοὺς ἐν Ἰταλίᾳ, ὑπεβλήθη, δὲ, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, καὶ νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἰταλικὴν Βουλὴν, διὰ τοῦ ὁποίου ῥητῶς ἀπαγορεύεται ἡ εἰσαγωγὴ οἴνου ἐκ ξηρᾶς σταφίδος. Ἐὰν ἡμεῖς τὸν ἐκ ξηρᾶς σταφίδος οἶνον ἀντικαταστήσωμεν δι’ οἴνου ἐκ χλωρᾶς σταφίδος, δὲν ἠξεύρω, ἂν καὶ τὸ Ἰταλικὸν νομοσχέδιον δὲν θὰ μεταβληθῇ, ἐπεκτεῖνον τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς εἰσαγωγῆς καὶ ἐπὶ τῶν ἐκ χλωρᾶς σταφίδος παραγομένων οἴνων. Ἐπὶ τοῦ παρόντος, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο περιορίζει τὴν ἀπαγόρευσιν μόνον εἰς τὸν ἐκ ξηρᾶς σταφίδος παραγόμενον οἶνον.

§60Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ῥητῶς ὁρίζει τὸν οἶνον, τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγή.

§61Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Λοιπὸν, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ἐπικρατεῖ ἐν Ἰταλίᾳ, εἶναι ὁ ἀποκλεισμός, ὅσον τὸ δυνατόν, παντὸς οἴνου, διαγωνιζομένου πρὸς τὸν ἰδικόν της, πρέπει νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι πάντοτε θὰ εὑρίσκωμεν δυσκολίας εἰς τὴν εἰσαγωγὴν ἐν Ἰταλίᾳ τῶν ἑλληνικῶν οἴνων, καὶ πρέπει ἀπὸ τοῦδε νὰ καταβάλωμεν τὰς δεούσας ἐνεργείας, ὅπως προλάβωμεν τὸ κακόν. Διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον, ἵνα ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα κρίνει ὅτι δύναται νὰ καταθέσῃ, τὰ σχετιζόμενα μὲ τὰς ὁδηγίας, τὰς δοθείσας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου εἰς τὴν ἐν Ῥώμῃ Ἑλληνικὴν Πρεσβείαν, καὶ τὴν ἀπάντησιν αὐτῆς, διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχομεν, συμφωνοῦσι πρὸς τὰς ἐπισήμους, καὶ κατὰ πόσον θὰ δυνηθῶμεν νὰ προλάβωμεν τὸ κακόν, ὅπερ ἀπειλεῖ ὅλους τοὺς οἴνους τοὺς ἑλληνικούς, τοὺς παραγομένους ἐκ χλωρᾶς ἢ καὶ ξηρᾶς σταφίδος, ἀλλὰ καὶ τοὺς οἴνους τῆς ἀμπέλου. Ἐπειδὴ δὲν εἶναι παρὼν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ παρακαλέσω τὸ Προεδρεῖον νὰ διαβιβάσῃ πρὸς αὐτὸν τὴν παράκλησίν μου, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, καταθέτων ὅσα ἔγγραφα θεωρεῖ ἀναγκαῖον, ποῦ εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τῶν ἐνεργειῶν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι τῶν προθέσεων καὶ τῶν σκοπῶν, οὓς ἐπιδιώκει ἡ Ἰταλία, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς εἰσαγωγῆς εἰς τὸ Κράτος αὐτῆς ἑλληνικῶν οἴνων.

§62Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω, ὅσον ἀφορᾷ ἀνακρίβειάν τινα. Ἐν Ἰταλίᾳ κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ μέχρι τοῦδε νόμος ἀπαγορεύων τὴν εἰσαγωγὴν οἴνων ἐκ ξηρᾶς σταφίδος δὲν ὑπάρχει.

§63Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχει ἔμμεσος ἀπαγόρευσις.

§64Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ οἱ βιομήχανοι κατώρθωσαν νὰ διορθώσωσιν ὅλας τὰς ἐλλείψεις, καὶ ν’ ἀφαιρέσωσιν ἐκ τῶν ἐξαγομένων οἴνων τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ ἐν Ἰταλίᾳ τῶν ἐκ ξηρῶν καρπῶν οἴνων, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ διάκρισις μεταξὺ οἴνων ἐκ ξηρᾶς σταφίδος καὶ οἴνων ἐκ νωπῆς. Ἀλλ’ ἐπειδὴ αὐτὸ βλάπτει τὰ συμφέροντα τῆς παρ’ ἡμῖν οἰνοπαραγωγῆς πασῶν ἐν γένει τῶν κατηγοριῶν, πρέπει ν’ ἀπαγορευθῇ διὰ νόμου ἡ ἐξαγωγὴ οἴνου ἐκ σταφίδος.

§65Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ πρὶν γείνῃ νέος νόμος, ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ ὑπάρχοντος νόμου, ἰσχυρίζονται αἱ Ἰταλικαὶ ἀρχαί, ὅτι οἱ οἶνοι οἱ ἐκ ξηρᾶς σταφίδος εἶναι οἶνοι, τῶν ὁποίων δὲν ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγή.

§66Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εὕρισκον ἐλλείψεις τινάς· δὲν ἐξεπληροῦντο οἱ ὅροι τοῦ νόμου, τοῦ ἐπιτρέποντος τὴν εἰσαγωγήν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ φροντίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως μὴ τεθῇ βαρύτερος φόρος εἰσαγωγικὸς ἐπὶ τῶν εἰς Ἰταλίαν εἰσαγομένων ἑλληνικῶν οἴνων, διότι, ὡς μὲ ἐβεβαίωσε καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὑμεῖς, κύριε Ὑπουργέ, ἀφωμοιώθησαν οἱ τουρκικοὶ οἶνοι, οἱ εἰσαγόμενοι εἰς Ἰταλίαν, καὶ πληρώνουσι τὸν ἴδιον φόρον μὲ τοὺς ἑλληνικοὺς, δηλαδὴ 12 φράγκα τὸ ἑκατόλλιτρον· ἐνῷ πρότερον οἱ οἶνοι τῆς Τουρκίας, δυνάμει τῆς συνθήκης, ἡ ὁποία ὑπῆρχε μεταξὺ Αὐστρίας καὶ Ἰταλίας, ὑπήγοντο εἰς τὴν φορολογίαν τὴν ἐπιβαλλομένην εἰς τὰ προϊόντα, τὰ εἰσερχόμενα ἐκ τῶν μᾶλλον εὐνοουμένων Κρατῶν, καὶ ἐπλήρωνον 5 φράγκα καὶ 70/00 κατὰ ἑκατόλλιτρον, νῦν ἀφωμοιώθησαν καὶ οἱ τουρκικοὶ πρὸς τοὺς ἑλληνικοὺς, καὶ πληρώνουσι καὶ αὐτοὶ 12 φράγκα κατὰ ἑκατόλλιτρον. Πιθανὸν ὅμως ἡ Ἰταλία, προβλέπουσα αὔξησιν εἰσαγωγῆς οἴνων ἐξ Ἑλλάδος, νὰ θελήσῃ νὰ ἐμποδίσῃ ταύτην, καὶ νὰ ἐπιβάλῃ ἀνώτερον φόρον εἰσαγωγῆς εἰς τοὺς ἑλληνικοὺς οἴνους. Διὰ τοῦτο ἀπαιτεῖται νὰ καταβληθῇ ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πολλὴ προσοχὴ, ὅπως μὴ πραγματοποιηθῇ τοῦτο, ἐὰν τυχὸν ἤθελεν ὑπάρξει τοιαύτη τις σκέψις παρὰ τῇ Ἰταλικῇ Κυβερνήσει διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου.

§67Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως ἐν Ἰταλίᾳ ἐπικρατεῖ πνεῦμα ἀποκλεισμοῦ τῶν ξένων οἴνων, διότι ἡ παραγωγὴ τῶν ἐγχωρίων οἴνων ἐν Ἰταλίᾳ εἶναι σήμερον τοσαύτη, ὥστε δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη εἰσαγωγῆς οἴνων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τοῦτο εἶναι ἀναντίρρητον. Καὶ ἄλλοτε ἡ Ἰταλία εἶχε παραγωγὴν οἴνων μεγάλην, καὶ ἀπέκλεισε τὴν εἰσαγωγὴν ἄλλοθεν· τότε δὲ κατέφυγε νὰ μάθῃ, ποῦ οἱ ἰταλικοὶ οἶνοι δύνανται νὰ εἰσαχθῶσι, καὶ κατώρθωσε νὰ εὕρῃ ἀγορὰς καταναλώσεως. Σήμερον οἱ οἶνοι, οἱ ἐξ Ἑλλάδος εἰς Ἰταλίαν εἰσαγόμενοι, ἐκ ξηρᾶς σταφίδος ὑπερτεροῦσιν, ὡς πρὸς τὸν σκοπὸν, πρὸς ὃν χρησιμοποιοῦνται, τοὺς ἰταλικούς, διότι περιέχουσι στοιχεῖα περισσότερα τῶν ἰταλικῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἡ Ἰταλία, βλέπουσα ὅτι ἡ κατανάλωσις τῶν οἴνων αὐτῆς εἶναι δύσκολος, λαμβάνει μέτρα προστατευτικὰ ὑπὲρ αὐτῶν. Ἐὰν ἡ βιομηχανία ἐν Ἑλλάδι ἤθελε κατορθώσει νὰ κατασκευάζῃ βερμοὺτ, ἴσως ἤθελε κατά τι ἐλαττωθῆ ὁ κίνδυνος, ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι δυνατόν, διότι καὶ κεφάλαια ἐπιστημονικὰ καὶ χρήματα πολλὰ ἀπαιτοῦνται. Οὐχ ἧττον καταβάλλονται προσπάθειαι, ὅπως ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις μὴ προβῇ εἰς τὴν ἐπιβολὴν διὰ νόμου δασμοῦ βαρυτέρου ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἑλληνικῶν οἴνων, ἀλλ’ ἐξακολουθήσῃ ἰσχῦον τὸ πρώην καθεστώς. Ἴσως μετὰ μεσημβρίαν ἢ αὔριον ὁ συνάδελφός μου κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν δυνηθῆ νὰ καταθέσῃ τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα.

§68Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἀναμφισβήτητον εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ἐὰν ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις, πρὸς προστασίαν τῆς οἰνοπαραγωγῆς αὐτῆς, ἤθελε σκεφθῆ, ὅτι συμφέρει αὐτῇ νὰ ἐπιβάλῃ δασμὸν βαρύτερον ἐπὶ τῶν ἐξ Ἑλλάδος ἢ ἄλλοθεν εἰσαγομένων οἴνων, τοῦτο εἶναι δικαίωμά της. Τὸ ζήτημα ὅμως δὲν εἶναι τοῦτο. Τὸ ζήτημα εἶναι, μήπως ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις εὑρεθῇ εἰς τὴν δυσχερῆ θέσιν, μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, ν’ ἀπαγορεύσῃ τὴν εἰς τὸ Κράτος αὐτῆς εἰσαγωγὴν τοῦ ἐκ σταφίδος παραγομένου οἴνου. Τοῦτο εἶναι τὸ ἐξεταστέον, καὶ εἰς τοῦτο πρέπει νὰ προσέξῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι νομίζω, ὅτι ψηφιζομένου τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑπ’ ὄψει ἡμῶν, ὄχι μόνον τεκμήριον, ἀλλ’ ἀπόδειξις θέλει προκύψει ἐντεῦθεν, ὅτι ἅπας ὁ οἶνος οὗτος θὰ κατασκευάζηται ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, καὶ κατὰ συνέπειαν τ’ ἀπαγορευτικὰ μέτρα τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως θὰ δικαιολογῶνται.

§69Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Οὐδεὶς κωλύεται ἐκ τοῦ νομοσχεδίου νὰ κατασκευάζῃ οἶνον καὶ ἐκ χλωρᾶς σταφίδος.

§70Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Συζητοῦμεν περὶ πράγματος γνωστοῦ. Μὴ θέλωμεν νὰ φέρωμεν ἀντιρρήσεις. Εἶναι πρόδηλον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς ὑπῃνίξατο, ὅτι τοσαῦτα ἀποθέματα ἐκ ξηρᾶς σταφίδος θὰ ἔχωμεν, ὥστε πρέπει νὰ οἰνοποιήσωμεν αὐτὰ, ἵνα τὰ καταναλώσωμεν· ἀφοῦ δὲ ἀπαγορεύομεν τὴν παρακράτησιν τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ἀπαγορεύομεν σχεδὸν καὶ τὴν οἰνοποίησιν τῆς χλωρᾶς σταφίδος, καὶ παρέχομεν οὕτω τὴν βεβαίωσιν, ὅτι ὁ οἶνος, ὁ ὁποῖος ἐξάγεται εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ ἀλλαχοῦ, παράγεται ἐκ ξηρᾶς σταφίδος. Εἶναι δὲ ἀναμφίβολον τοῦτο, καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις τεκμηρίων, ἵνα παρεμβάλλῃ προσκόμματα εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν οἴνων μας εἰς Ἰταλίαν, ἀφοῦ ἔχει, ὡς εἶπον, ἀπόδειξιν πλήρη· μὴ ἀμφιβάλλετε δὲ, ὅτι αἱ Ἰταλικαὶ ἀρχαὶ θὰ εἴπωσιν, ὅτι οἱ οἶνοι, τοὺς ὁποίους θὰ θελήσωμεν νὰ εἰσαγάγωμεν, παράγονται ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, διότι, ἀφοῦ δὲν ἐπιτρέπεται σχεδὸν ἡ ἐκ χλωρᾶς σταφίδος παραγωγὴ οἴνου, οἱ οἶνοι, τοὺς ὁποίους προσπαθοῦμεν νὰ εἰσαγάγωμεν ἐκεῖ, εἶναι ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, καὶ δὲν θὰ ἐπιτρέψωσι τὴν εἰσαγωγήν.

§71Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαγόρευσις.

§72Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Μὴ παίζωμεν μὲ τὰς λέξεις, διότι καὶ ἐκεῖνοι γνωρίζουσι, τί γίνεται ἐδῶ. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ροῦφος ἔχει τὸν λόγον.

§74Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος διατάξῃ τὰ ὄργανα, τὰ ἐντεταλμένα τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων τοῦ Δημοσίου, νὰ μὴ προβαίνωσι κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην εἰς τόσον ἀμείλικτον καταδίωξιν τῶν φορολογουμένων, ὡς συμβαίνει ἐν Πάτραις, διότι εἶναι ἀκόμη ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ γεωργοὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσωσιν, ἕνεκα τούτου δὲ καθ’ ἡμέραν συλλαμβάνονται καὶ ὁδηγοῦνται εἰς τὰς φυλακάς. Παρακαλῶ λοιπόν, ὅπως εὐαρεστούμενος ὁ κ. Ὑπουργὸς διατάξῃ νὰ ἀνασταλῇ ἡ ἀπηνὴς καταδίωξις. (Διάλογοι). Ἤκουσα λεγόμενον «νὰ μὴ πληρώσωσι τοὺς φόρους». Παραδείγματα μὴ πληρωμῆς φόρων ἐν Πάτραις δὲν ἔχομεν, ὁ δὲ ἀμφιβάλλων δύναται νὰ παρατηρήσῃ τὰς καταστάσεις τῆς πληρωμῆς τῶν φόρων ἐν Πάτραις, καὶ θὰ ἴδῃ ὅτι ἀκριβῆ λέγω. Δὲν ζητοῦμεν ἡμεῖς δωρεὰς φόρων, δὲν ζητοῦμεν δάνεια ἑκατομμυρίων, δὲν ζητοῦμεν ἐπιβολὴν φόρων πρὸς προστασίαν δῆθεν τῆς παραγωγῆς. Ἡμεῖς ζητοῦμεν μόνον νὰ μὴ ἐνεργῆται ἡ καταδίωξις τόσον ἀπηνής, καθ’ ἣν ἐποχὴν οἱ φορολογούμενοι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσουν.

§75Ν. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Πρέπει νὰ πληρώσουν.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§77Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Λάβετε τὰς καταστάσεις, καὶ θὰ ἴδητε ποῖον διαμέρισμα τοῦ Κράτους εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πληρώνει, διὰ τὸ ὁποῖον οὐδὲν δαπανᾶται καὶ τὸ ὁποῖον φορολογεῖται βαρύτατα· εἶναι ἡ Πελοπόννησος. Ἔχω δι’ ἐλπίδος, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ λάβῃ μέριμναν. Προσέτι παρακαλῶ τὸν αὐτὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος ἀπαντήσῃ, ἂν ἐμελέτησε τὸ ζήτημα τῶν ἀποθηκῶν διαμετακομίσεως τοῦ τελωνείου Πατρῶν. Μετ’ ὀλίγον χρόνον τὸ νέον τελωνεῖον θὰ ἦναι ἕτοιμον πρὸς παραλαβήν, γνωρίζω δέ, ὅτι ἐπείγει ἡ κατασκευὴ ἀποθηκῶν διαμετακομίσεως. Πολλάκις ἐγένετο λόγος περὶ τούτου, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ μελετήσῃ καὶ θ’ ἀπαντήσῃ, ἀλλ’ οὐδεμίαν μέχρι τοῦδε ἐλάβομεν ἀπάντησιν.

§78Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὡς πρὸς τὴν πρώτην σύστασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ περὶ ἀναστολῆς τῆς καταδιώξεως τῶν ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου παρατηρῶ, ὅτι γινώσκει ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι δικαίωμα ἀναστολῆς τῶν εἰσπράξεων δὲν ἔχω. Βεβαίως θὰ συστήσω εἰς τὰ ὄργανα τὰ ἐπιτετραμμένα τὴν εἴσπραξιν νὰ ἐνεργῶσι ταύτην ἐν τῷ προσήκοντι χρόνῳ καὶ κατὰ τρόπον μὴ πιεστικόν. Δὲν νομίζω δὲ, ὅτι πρέπει τώρα νὰ συγκρίνωμεν ποία ἐπαρχία καθυστερεῖ καὶ ποία ὑπερέχει εἰς τὰς εἰσπράξεις. Προχθὲς κατ’ αἴτησιν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Λακεδαίμονος κ. Φικιώρη, κατέθηκα πίνακα τῶν ἐξ ἀμέσων φόρων καθυστερημάτων, εἰς ὃν ἐμφαίνεται ἡ κατάστασις τῶν καθυστερήσεων ἐπὶ δεκαετίαν ὁλόκληρον, καὶ ἀναγράφονται πᾶσαι αἱ ἐπαρχίαι τοῦ Κράτους. Παρακαλῶ δὲ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Πατρῶν νὰ ἀναγνώσῃ τὸν πίνακα τοῦτον, κατατεθέντα εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§79Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Νὰ τυπωθῇ.

§80Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τόσον μέγας, ὥστε διὰ νὰ τυπωθῇ, ἀπαιτοῦνται ἡμέραι. Ἀλλὰ τοῦτο, νομίζω, δὲν εἶναι θέμα συζητήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν σύστασιν τοῦ κ. ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ, παρατηρῶ, ὅτι εὐθύς, ὡς ἐγένετο, πρὸ ἡμερῶν, ἡ παρατήρησις, ὅτι τὸ σχέδιον περὶ τοῦ νέου τελωνείου ἐν Πάτραις δὲν ἦτο ἄρτιον, παρήγγειλα νὰ γείνῃ νέα μελέτη, ὅπως κατὰ τὸ ἐφικτὸν διορθωθῶσιν αἱ ὑφιστάμεναι ἐλλείψεις. Μοὶ ἀνεκοινώθη, ὅτι ἐγένετο ἡ μελέτη αὕτη, καὶ ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, μάλιστα δὲ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Γούναρης μοὶ εἶπεν ἀπὸ προχθές, ὅτι ἐπρόκειτο ἀπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μοὶ διαβιβασθῶσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἀλλὰ δυστυχῶς μέχρι τοῦδε δὲν ἔλαβον ταῦτα· ἴσως τὰ λάβω σήμερον, ἐπιφυλάσσομαι δὲ ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ περὶ τούτου ἐνεργηθησόμενα.

§81Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Πρὸ πολλοῦ καιροῦ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχεν ἀνακοινώσει εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἀπεστάλησαν τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Σήμερον μανθάνομεν, ὅτι τὰ ἔγγραφα εὑρίσκονται ἀκόμη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν...

§82Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Πρὸ πέντε ἡμερῶν ἀφίχθησαν ἐκ Πατρῶν.

§83Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς ἀπαντήσεως εἶναι πολὺ περίεργος. Ἁρμόδιοι εἶναι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ νὰ ἀπαντῶσιν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις, οὐχὶ δὲ ἄλλος, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐξωδίκους πληροφορίας, ἀλλ’ αὗται, ὅσον δήποτε βάσιμοι καὶ ἂν ἦναι, δὲν δύνανται νὰ περιβάλλωνται μὲ τὸ κῦρος, μὲ τὸ ὁποῖον περιβάλλεται μία δήλωσις τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχε δηλώσει, ὅτι ὁ φάκελος τῶν ἐγγράφων εἶχε σταλῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ὅμως σήμερον ἀκούομεν, ὅτι ὁ φάκελος αὐτὸς εὑρίσκεται ἀκόμη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ θὰ σταλῇ. Παρακαλῶ νὰ εὐαρεστηθῇ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς δηλώσῃ, ποῦ τέλος πάντων εὑρίσκεται αὐτὸς ὁ φάκελος.

§84Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πατρῶν κατὰ τοῦτο πλανᾶται, ὅτι νομίζει ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη εὑρίσκεται εἰς τὸ πρῶτον στάδιον. Ὅτε τὸ πρῶτον ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν συνάδελφός μου ἐπληροφόρησε τὴν Βουλήν, ὅτι τὰ ἔγγραφα ἐστάλησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἦτο ἀκριβῶς τὸ πρῶτον στάδιον τῆς εἰς τοῦτο ἀφορώσης ἐργασίας. Τὰ ἔγγραφα τότε ὄντως εἶχον σταλῆ, καὶ ἐγὼ τὰ ἐπέστρεψα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, παρακαλέσας νὰ γείνῃ ἡ μελέτη, περὶ τῆς ὁποίας σήμερον πρόκειται. Τὴν μελέτην ταύτην, ἐλθοῦσαν ἤδη ἐκ Πατρῶν κατόπιν τῶν γενομένων μεταρρυθμίσεων καὶ σχεδιογραφημάτων, πρόκειται νὰ λάβω, ὅπως ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ προσῆκον νομοσχέδιον. Ἰδοὺ λοιπὸν ποῦ ἔγκειται ἡ πλάνη ὑμῶν. Νομίζετε ὅτι ἡ ὑπόθεσις εὑρίσκεται εἰς τὸ πρῶτον στάδιον, ἐνῷ εὑρίσκεται εἰς τὸ δεύτερον.

§85Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, ἐγὼ δὲν πλανῶμαι. Ἡ μεταβολὴ τοῦ σχεδίου εἶχε διαταχθῆ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, συνεπῶς δὲν διετάχθη ὑφ’ ὑμῶν νέα μελέτη. Εἶναι παλαιὰ ἱστορία. Ὥστε δὲν εὑρίσκομαι ἐν πλάνῃ.

§86Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§87Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τίς ἀντιλαμβάνεται τῶν πραγμάτων ὀρθῶς καὶ τίς δὲν ἀντιλαμβάνεται, βεβαίως δὲν εἴμεθα ἁρμόδιοι ἡμεῖς νὰ δώσωμεν πιστοποιητικά, ἐξαιρέσει ἴσως τινῶν, ἐχόντων προνόμια νοομέτρων· δὲν εἴμεθα ἁρμόδιοι ἡμεῖς, ἀλλ’ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔστειλαν ἐδῶ καὶ οἱ ὁποῖοι μετ’ οὐ πολὺ θὰ κρίνωσι, τίς ὁ ἀντιλαμβανόμενος ὀρθῶς τῶν συμφερόντων αὑτῶν.

§88Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Καὶ θὰ βεβαιώσουν, ὅτι ὑμεῖς ἀντιλαμβάνεσθε ὀρθῶς. Δὲν τὸ ἀρνοῦμαι.

§89Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἐὰν τὴν ὑπόθεσιν παρηκολούθησα ἢ δὲν παρηκολούθησα, δὲν εἶναι βεβαίως ἁρμοδία ἡ Βουλὴ νὰ ἐξετάσῃ, οὐδὲ ζητῶ νὰ φέρω ὡς τίτλον δόξης ἐνώπιον τοῦ ἔθνους, ἐὰν παρακολούθησα τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ τελωνείου τῆς πόλεως τῶν Πατρῶν. Ὡς πολίτης τῶν Πατρῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐνδιαφέρωμαι, ἵνα ἀρθῇ ἡ ἀηδία τοῦ παλαιοῦ τελωνείου καὶ ἱδρυθῇ νέον, ἀνάλογον πρὸς τὰς ἀνάγκας καὶ τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς πόλεως. Εἰργάσθην πρὸς τοῦτο, ὅσον νομίζω ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐργασθῶ. Ἡ ἐπιτροπὴ δὲ ἡ λιμενικὴ ἡ τότε, ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ Ὑπουργείου, μετὰ θυσίας μεγάλης τοῦ λιμενικοῦ ταμείου ἀνέλαβε τὴν οἰκοδόμησιν τοῦ κτιρίου. Κατὰ σφάλμα ἀληθῶς ἀσύγγνωστον, ἐκ τοῦ χώρου τοῦ τελωνείου τοῦ ἀναγκαιοῦντος παρελείφθη ὁ χῶρος τῶν ἀποθηκῶν διαμετακομίσεως. Τοῦτο βεβαίως δὲν ἐγένετο ἐκ προθέσεως, ἀλλὰ κατὰ σφάλμα περίεργον παρελείφθη χῶρος ἀποθηκῶν ἴσος μὲ τὸν χῶρον τοῦ κατασκευαζομένου τελωνείου, δηλαδὴ πρόκειται περὶ χιλίων περίπου μέτρων οἰκοδομῆς. Ἡ οἰκοδόμησις τῆς ἀποθήκης τῆς παραλειφθείσης εἶναι εὐκολωτάτη, διότι πρόκειται μόνον, ἵνα παρὰ τὸ ἤδη συντετελεσμένον σχεδὸν κτίριον τοῦ τελωνείου ἀνεγερθῇ ἀποθήκη διαμετακομίσεως, Πρόκειται περὶ δαπάνης 80,000 μέχρις 100,000 δραχμῶν. Ὁ κύριος νομομηχανικός, τὸν ὁποῖον ἠρώτησα πρὸ καιροῦ, μὲ διεβεβαίωσεν, ὅτι ὅλα τὰ σχετικά, τὰ ὁποῖα εἶχον διαταχθῆ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, σχέδια καὶ σχεδιογραφήματα, τὰ ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Τώρα μανθάνομεν, ὅτι ὑπεβλήθησαν νέα. Πιθανὸν νὰ ἐτροποποιήθησαν τὰ ἀρχικά, ἀλλὰ γνωρίζω παρ’ αὐτοῦ τοῦ νομομηχανικοῦ, ὅτι εἶχον ὑποβληθῆ πρὸ πολλοῦ. Τὰ αὐτὸ ἐπληροφορήθην καὶ παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Διευθυντοῦ τῶν δημοσίων ἔργων, ὅτε μετέβην παρ’ αὐτῷ καὶ συνενοήθην ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Τὰ πιστοποιητικὰ περὶ ἀντιλήψεως κλπ. τὰ παραλείπω. Ἀλλ’ ὅλη ἡ ἱστορία αὕτη μὲ ἀναγκάζει νὰ κάμω ἀπὸ τοῦδε λόγον περὶ ζητήματος, περὶ τοῦ ὁποίου προετιθέμην νὰ ἐπερωτήσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν καὶ Πρωθυπουργόν, — ὅστις ἀπουσιάζει δυστυχῶς, — διότι εἶναι συναφές. Πρόκειται περὶ ζητήματος συνταράσσοντος τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν, περὶ ζητήματος σκανδαλώδους, περὶ τοῦ ὁποίου ἔγραψαν καὶ αἱ ἐπιτόπιοι ἐφημερίδες. Τὸ ἐρείπιον ἐκεῖνο, τὸ χρησιμεῦον ὡς τελωνεῖον, τὸ ὁποῖον, παρὰ τὸ σχέδιον τῆς πόλεως, εὑρίσκεται ἐπὶ τῆς αἱμασιᾶς, ὡς πάντες γνωρίζετε, ἐκεῖνο τὸ ἐρείπιον, ὑπάρχουσιν οἱ ὑποστηρίζοντες, ὅτι πρέπει νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς τηλεγραφεῖον καὶ τηλεφωνεῖον. Ἐλπίζω ὅτι τοιοῦτον ἀνοσιούργημα κατὰ τῆς πόλεως τῶν Πατρῶν δὲν διενοήθη ποτὲ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν διαβεβαιῶ δέ, ὅτι, ἐάν τις τυχὸν προέτρεψεν αὐτὸν πρὸς τοῦτο, βεβαίως αἱ Πάτραι δὲν θὰ τὸ ἐπιτρέψωσι, καὶ ἰδίαις χερσὶ θὰ κατεδαφίσωσι τὸ ἐρείπιον τοῦτο.

§90Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν λέξιν.

§91Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δὲ ταύτῃ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, ὅπως εὐαρεστούμενος καταθέσῃ τὴν ἔκθεσιν τοῦ νομάρχου Ἀχαΐας, διὰ τῆς ὁποίας οὗτος θεωρεῖ κατάλληλον τὸ οἰκοδόμημα, ἐν ᾧ εὕρηται τὸ παλαιὸν τελωνεῖον, ἵνα χρησιμεύσῃ ὡς τηλεγραφεῖον καὶ τηλεφωνεῖον· τὸν παρακαλῶ δὲ νὰ καταθέσῃ τὴν ἔκθεσιν ταύτην ταχέως, ὅπως συζητήσωμεν.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γούναρης.

§93Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, — χωρὶς νὰ μεταχειρισθῶ φράσεις, οἷαι, ὅτι τελεῖται ἀνοσιούργημα κατὰ τῆς πόλεως τῶν Πατρῶν καὶ δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διατήρησιν τοῦ παρόντος τελωνείου, —Θὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ πράξῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι σκοπεῖ νὰ πράξῃ, διότι ἔκπαλαι ἔχει ἀποφασισθῇ—καὶ διὰ τοῦτο κατασκευάζεται τὸ νέον τελωνεῖον—νὰ καταδαφισθῇ τὸ ὑφιστάμενον τελωνεῖον, διὰ νὰ κατασκευασθῇ ἐκεῖ πλατεῖα. Τὸ ὁμιλεῖν δὲ περὶ ἀνοσιουργημάτων κατὰ τῆς πόλεως τῶν Πατρῶν εἶναι ὑπερβολὴ, διότι οὐδεὶς εἶπε νὰ διατηρηθῇ τὸ ὑπάρχον τελωνεῖον, ἀφοῦ εἶναι γνωστὸν, ὅτι πρόκειται διὰ δαπάνης 500,000 δραχμῶν νὰ κατασκευασθῇ νέον τελωνεῖον. Ἡ ἐκφραζομένη λοιπὸν ἀγανάκτησις ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι δύναται νὰ διατηρηθῇ τὸ ὑπάρχον τελωνεῖον, οὐδένα λόγον ἔχει.

§94Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§95ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Ὡμίλησε πεντάκις!

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἐπὶ ἄλλου θέματος.

§97Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ. Δὲν συνήθισα νὰ ὁμιλῶ περὶ ἀνοσιουργημάτων ἄνευ λόγου. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἐφημερίδα τῶν Πατρῶν, τὴν «Πελοπόννησον», ἡ ὁποία εἰς τὸ φύλλον τῆς 5 Μαΐου γράφει τὰ ἀκόλουθα (ἀναγινώσκει): «... Ὡς ἐπληροφορήθημεν, ὁ κ. νομάρχης, τῇ εἰσηγήσει τοῦ ἐνεργοῦντος Βουλευτοῦ πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ τοιούτου ἐγκληματικοῦ κατὰ τῆς πόλεως σκοποῦ, συνέταξε καὶ ὑπέβαλεν ἔκθεσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, δι’ ἧς συνιστᾷ τὴν καταλληλότητα τοῦ οἰκήματος τούτου (τοῦ παλαιοῦ τελωνείου) διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ ταχυδρομείου καὶ τηλεγραφείου.»

§98Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι μὲ τὸν κ. νομάρχην Πατρῶν εἰς οὐδεμίαν προῆλθον ὁμιλίαν περὶ τοιαύτης ὑποθέσεως, ἀπορῶ δὲ, πῶς ἀνεγράφη ἐν τῇ ἐφημερίδι, τὴν ὁποίαν ὁ κ. συνάδελφος ἀνέφερε, τοιαύτη εἴδησις, ἣν ἐγὼ τὸ πρῶτον νῦν ἀκούω. Δύναταί τις ποικίλας νὰ κάμῃ ὑποθέσεις περὶ τοῦ λόγου, δι’ ὃν τοιαύτη εἴδησις ἀνεγράφη. Ἴσως τοῦτο ἐγένετο διὰ νὰ προπαρασκευασθῇ ἀφορμὴ ὁμιλίας καὶ κατακρίσεων, ἀλλὰ περὶ τούτου ἐγὼ δὲν εἶμαι ἁρμόδιος ν’ ἀποφανθῶ· ἡ νοημοσύνη τῶν συμπολιτῶν μου θὰ σχηματίσῃ τὴν δέουσαν κρίσιν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ δηλῶ, διότι εἶμαι ὁ ὑπαινιττόμενος Βουλευτής, εἶναι, ὅτι οὐδέποτε προῆλθον εἰς οἱανδήποτε ὁμιλίαν μετὰ τοῦ νομάρχου Πατρῶν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, οὐδὲ γνωρίζω, ἂν ὁ νομάρχης Πατρῶν ὑπέβαλε τοιαύτην ἔκθεσιν. Συγχρόνως δὲ παρέχω τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι, ἐν ᾗ περιπτώσει τοιαύτη ἔκθεσις ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κ. νομάρχου Πατρῶν, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἤθελε σκεφθῇ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἐγὼ διὰ τῶν παραστάσεών μου καὶ παρὰ τῇ Κυβερνήσει καὶ ἐνταῦθα θὰ ἐκδηλώσω τὴν πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν ἔχω, ὅτι τὸ τελωνεῖον τὸ ὑπάρχον δὲν πρέπει νὰ διατηρηθῇ, ἀλλὰ πρέπει νὰ κατεδαφισθῇ.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐὰν ἐπιθυμῇ ἡ Βουλή, πρὸ τῆς διακοπῆς νὰ ψηφισθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς.

§100ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§101Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἵνα δώσω μίαν ἐξήγησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἠλεκτρικὸν φῶς, διότι, ὡς εἰσηγητὴς, ἔχω καθῆκον νὰ τὴν ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν. Ἐχορηγήθη πίστωσις κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς 5,000 δραχμῶν διὰ τὸ ἠλεκτρικὸν φῶς, καὶ ζητεῖται ἀναπληρωματικὴ πίστωσις σήμερον 2,500 δραχμῶν. Ἡ πίστωσις αὕτη δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ, καὶ θὰ ἦναι ἀνάγκη νὰ ἀναβιβασθῇ τὸ ποσὸν εἰς 6,500 δραχμάς.

§102Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὥστε τὸ ὅλον 11,500.

§103Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Μάλιστα. Ἐπ’ αὐτοῦ ἀκριβῶς θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον, ἐπειδὴ ἀπουσιάζει, παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῶσιν αἱ παρατηρήσεις μου. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τοὺς λογαριασμοὺς τοὺς ὑποβληθέντας ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας τοῦ ἠλεκτρικοῦ φωτὸς, διὰ νὰ φρίξῃ ἡ Βουλή!...

§104Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμένητε νὰ ἐπέλθῃ οἱαδήποτε μεταβολὴ, διότι ἔχομεν τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ 1904 ἀψήφιστον ἔτι. Ὅταν ἔλθῃ εἰς συζήτησιν ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος, τότε δυνάμεθα ἐκεῖ νὰ προσθέσωμεν πίστωσιν.

§105Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Θὰ δώσω μόνον πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ γνωρίζῃ. Ἐὰν δὲν θέλητε, δὲν τὴν δίδω.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δόσατέ την, κύριε Βουλευτά.

§107Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον, ἀφοῦ τελειώσῃ τὰς παρατηρήσεις του ὁ κ. ἐκ Τρικκάλων Βουλευτής.

§108Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. (ἀναγινώσκει). «Διὰ δέκα συνεδριάσεις τοῦ Ἰανουαρίου 723 δραχμάς. Διὰ 24 συνεδριάσεις τοῦ Φεβρουαρίου 1400 δραχμάς· διὰ 20 συνεδριάσεις τοῦ Μαρτίου 1900 δραχμάς.»

§109Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Τότε προτιμότερον εἶναι νὰ κάμωμεν ἐγκατάστασιν παραγωγῆς ἠλεκτρικοῦ φωτὸς ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου.

§110Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. (ἐξακολουθεῖ). «Διὰ 13 συνεδριάσεις τοῦ Ἀπριλίου δραχ...» Ἐννοεῖται, ὅτι ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας ἡ πίστωσις τῶν 6500 δραχμῶν, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι ὑπερβολική· διότι πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι μᾶς μένει καὶ ὑπόλοιπον σήμερον, χωρὶς νὰ πληρωθῇ ὁ Μάρτιος καὶ ὁ Ἀπρίλιος, 2100 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ δαπανηθῶσιν ἐντὸς τῶν δύο μηνῶν Μαΐου καὶ Ἰουνίου. Μένει λοιπὸν νὰ συνεδριάσῃ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρον τὸν Μάϊον καὶ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα ὁλόκληρον τὸν Ἰούνιον. Ὕστερον ἔχομεν Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον, διότι, ὡς γινώσκετε, αἱ πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι ζητοῦνται, ζητοῦνται δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος. Λοιπὸν ἀπὸ ποῦ θὰ πληρωθῶσιν αἱ πιστώσεις; Ἔχομεν ἀνάγκην 8000 δραχμῶν περίπου κατ’ ἔτος. Ζητοῦμεν ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν 2500 δραχμῶν· θὰ χρειασθῇ ἀκόμη ποσὸν 5000–5500 δραχμῶν. Τώρα, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς λέγει, θέλῃ νὰ ἀναγραφῇ τὸ κονδύλιον, ὅταν θὰ ψηφισθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, οὐδεμίαν ἔχω ἀντίρρησιν.

§111Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ μελετηθῇ σύστημα φωτισμοῦ ἄλλο.

§112Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ Βουλὴ ἔχει προνόμιον· λέγω προνόμιον, διότι οὐδεμία ἄλλη ἀρχὴ ἔχει τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Βουλὴ, νὰ κανονίζῃ τὰ ἔξοδα αὐτῆς καθ’ ὃν τρόπον αὐτὴ ἐγκρίνει καὶ εἰς ὅσον ποσὸν αὐτὴ ἐγκρίνει, οὐδεμία δὲ ἄλλη ἀρχὴ δύναται νὰ ζητήσῃ νὰ μεταβάλῃ τὰς ἀποφάσεις ταύτας τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ δίδῃ τὸ παράδειγμα πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἥτις πρέπει νὰ διδάσκηται ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγχουν, νὰ λαμβάνῃ διδάγματα διὰ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο ἐν πρώτοις συνιστῶ τὴν φειδὼ, ἀλλὰ συνιστῶ καὶ ἄλλο τι, νὰ εἰσάγωνται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ οἱ ἀπολογισμοὶ τῶν ἐξόδων αὐτῆς. Ὁ ἀπολογισμὸς τῆς τελευταίας Συνόδου δὲν εἰσήχθη. Ἀλλὰ πῶς θέλομεν δώσει τὸ παράδειγμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ εἰσάγῃ καὶ αὐτὴ τοὺς ἀπολογισμοὺς τοῦ Κράτους;

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀπολογισμὸς τῆς ληξάσης Βʹ τακτικῆς Συνόδου θέλει ὑποβληθῆ αὔριον ἢ μεθαύριον. Ὡς πρὸς τὸν ἀπολογισμὸν τῆς τελευταίας ἐκτάκτου Συνόδου, ἐπειδὴ ἐγὼ δὲν ἤμην Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τότε, παρεκάλεσα τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον νὰ ἐπιταχύνῃ τὴν σύνταξιν καὶ ὑποβολὴν αὐτοῦ, καὶ πιστεύω, ὅτι θὰ κατορθώσῃ νὰ τὸν ὑποβάλῃ συντόμως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν φωτισμὸν, βεβαίως ἔπρεπεν ὁ ἐκ Τρικκάλων Βουλευτὴς, ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς, νὰ κάμῃ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, ἵνα ἡ Βουλὴ λάβῃ πρόνοιαν, διότι ἡ δαπάνη πρὸς φωτισμὸν εἶναι ὁμολογουμένως ὑπέρογκος.

§114Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Καλλίτερον νὰ εἰσαχθῇ τὸ ἀεριόφως.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅ,τι θέλει ἂς ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ κεφάλαιον Αʹ, ἄρθρον 1 τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς, «ἀποζημίωσις Βουλευτῶν». Ἀναγινώσκεται εἶτα κατ’ ἄρθρον τὸ κεφάλαιον Βʹ, «μισθοὶ προσωπικοῦ Βουλῆς» καὶ «ἔξοδα Γραφείων Βουλῆς».)

§116Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Νὰ γείνῃ ἡ δήλωσις εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι τὸ κονδύλιον διὰ στολὰς κλητήρων Βουλῆς, Βιβλιοθήκης καὶ ὑπηρετῶν εἶναι διὰ νὰ γείνωσιν αἱ θεριναὶ στολαὶ αὐτῶν, ὅταν θὰ χρησιμοποιηθῇ τὸ ποσὸν αὐτό. (Γίνεται δεκτὸν τὸ κεφάλαιον Βʹ. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ κεφάλαιον Γʹ, «ἔξοδα Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς»).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὅλον τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς Βʹ ἐκτάκτου Συνόδου δραχ. 568,389.45. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§118Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1904 ἐκ δραχμῶν 454,000», καταλογιζομένης ὑπὸ νέον κεφάλαιον 34 «ἔξοδα ἀφίξεως καὶ ἐπανόδου τῶν Βουλευτῶν κατὰ τὴν Βʹ ἔκτακτον Σύνοδον τῆς Βουλῆς τῆς ΙϚʹ Βουλευτικῆς Περιόδου», διότι δὲν ἀναγράφεται τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς τὸν ὑποβληθέντα προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 8). Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς τρίτης ὥρας μετὰ μεσημβρίαν. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 12 καὶ 30′. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 5 μ. μ.) Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ᾼΦΛΗʹ τῆς 28 Μαΐου 1887 περὶ καταρτισμοῦ στελέχους ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν). Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§120Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι τὸ ἄρθρον ὑποθέτει ὅτι δὲν θὰ ἰσχύῃ πλέον ἡ διάταξις, καθ’ ἣν λαμβάνει ἕνα βαθμὸν ἀνώτερον ὁ ἀποστρατευόμενος ἀξιωματικὸς ἐὰν ὑπηρέτησεν ὑπὸ τὸν βαθμόν, τὸν ὁποῖον εἶχεν, ὀκτὼ ἔτη. Ὑποθέτω, ὅτι αὐτὸ δὲν ἰσχύει πλέον.

§121Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ τούτου.

§122Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὄχι. Λέγω, ὅτι, ἐάν τις ἀπεστρατεύθη μὲ μεγαλείτερον βαθμόν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπηρετῇ ἐπὶ τρία ἔτη μὲ τὸν βαθμόν, τὸν ὁποῖον ἔφερεν ἀποστρατευθείς;

§123Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ποῖον μέρος τοῦ ἄρθρου εἶναι;

§124Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶναι ἡ πρώτη παράγραφος, ἡ ὁποία λέγει: «Ἐκ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἀνήκουσιν εἰς τὸ στέλεχος τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας, οἱ μὲν ὑπαγόμενοι εἰς τὰ ἐδάφια αʹ καὶ βʹ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ μνημονευθέντος ἀνωτέρω νόμου μέχρις οὗ συμπληρώσωσιν ἡλικίαν κατὰ τρία ἔτη μεγαλειτέραν τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ ὁρίου ἡλικίας ὁριζομένης διὰ τὸν βαθμόν, ὃν ἔφερον ἀποστρατευθέντες ἢ παραιτηθέντες...»

§125Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἄλλο νομοσχέδιον.

§126Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ναί. Τὸ γνωρίζω. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι ἐκεῖ καταργεῖται. Ὑποθέτομεν νῦν ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ κατηργημένην τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία τίθεται εἰς ἄλλο νομοσχέδιον.

§127Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὑποθέτομεν, μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4).

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κυρίου Γεωργιάδου. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ τροπολογία.

§129Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 τὸν λόγον.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κυρίου Γεωργιάδου.

§131Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου ἐζήτησα τὸν λόγον.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§133Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος. Δὲν ἔχω τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Γεωργιάδου, ἀλλ’ ἔχω ἐνώπιόν μου τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καρπετοπούλου καὶ τοῦ κ. Καναβαριώτου.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλαι αὐταί· εἶναι δύο αἱ τροπολογίαι.

§135Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἠξεύρω, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν παραδέχεται τὴν ἰδέαν ταύτην, ὅτι δηλαδὴ οἱ κληρωτοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὰ προσόντα καὶ θέλουσι νὰ γείνωσιν ἀξιωματικοὶ ἔφεδροι, δὲν πρέπει νὰ καταταχθῶσι πρῶτον, νὰ διέλθωσι διὰ τῆς Σχολῆς, ν’ ἀποκτήσωσι τὰ προσόντα, νὰ θεωρηθῶσι κατάλληλοι, ὅπως γείνωσιν ἀξιωματικοί, ἀκολούθως δὲ νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰ Σώματά των καὶ μεταβληθῶσιν ἀπὸ ἀξιωματικῶν εἰς ἁπλοῦς στρατιώτας, καὶ νὰ ἐξαρτᾶται πλέον ἡ ἐκλογή των ἢ ἡ παραδοχή των ὡς ἀξιωματικῶν ἐφέδρων, οὐχὶ ἐκ τῶν σπουδῶν, τὰς ὁποίας ἔκαμαν εἰς τὴν Προπαρασκευαστικὴν Σχολήν, ἀλλ’ ἐκ τῆς διαθέσεως τοῦ διοικητοῦ τοῦ Σώματός των ὡς στρατιωτῶν. Νομίζω ὅτι θὰ ἠδύνατο ἴσως καὶ νὰ προηγηθῇ ἡ ἐργασία αὐτῶν ὡς στρατιωτῶν, καὶ ἀφοῦ προηγηθῇ ἡ ἐργασία των ὡς στρατιωτῶν, τότε νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν Σχολὴν, καὶ ἀφοῦ περατώσωσι τὰς σπουδάς των ἐκεῖ καὶ θεωρηθῶσι κατάλληλοι ὡς ἀξιωματικοὶ καὶ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰ Σώματά των, τότε νὰ ἐκτελέσωσιν ὑπηρεσίαν ἀξιωματικοῦ· διότι, ἐὰν ἀπὸ ἀξιωματικοὺς τοὺς ὑποβιβάσωμεν εἰς στρατιώτας, καὶ ἐξαρτήσωμεν τὴν κατάταξιν ἢ μὴ αὐτῶν ἀπὸ τὸν διοικητὴν τοῦ λόχου των ἢ τοῦ τάγματός των, πράττομέν τι ὅλως διόλου ἀντιφατικόν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ προταθεῖσα τροποποίησις τοῦ ἄρθρου, καθ’ ἣν οἱ κληρωτοὶ μένουσιν ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα πρῶτον ὡς στρατιῶται, καὶ μετὰ ταῦτα μεταβαίνουσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἐξερχόμενοι δὲ ἐκ τῆς Σχολῆς μετὰ τὰς σπουδὰς, τὰς ὁποίας θὰ διανύσωσι, καὶ μετὰ τὴν παραδοχὴν αὐτῶν παρὰ τῆς Διοικήσεως τῆς Σχολῆς, καὶ μετὰ τὰς ἐξετάσεις, τὰς ὁποίας θὰ δώσωσιν, ἐπανέρχονται εἰς τὰ Σώματά των, ὅπως διανύσωσι πάλιν ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, ὄχι ὡς στρατιῶται, ἀλλ’ ὡς ἀξιωματικοί, καὶ διὰ νὰ ἀποκτήσωσι μίαν ἐπὶ πλέον γνῶσιν, μίαν ἐπὶ πλέον πεῖραν τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ὅσα ἔμαθον ἐν τῇ Σχολῇ ὡς ἀξιωματικοί. Δὲν εἶναι δὲ ὀρθὸν, ἐπανερχόμενοι ὡς στρατιῶται, νὰ τρέχωσι τὸν κίνδυνον νὰ μὴ ἐγκριθῶσιν ὡς ἀξιωματικοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀξιωματικοὶ, ὡς ἐγκριθέντες ἤδη ὡς τοιοῦτοι παρὰ τῆς Σχολῆς.

§136Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ νόμος αὐτὸς βασίζεται ἐπὶ ἰσχύοντος καὶ ἐφαρμοσθέντος ἤδη νόμου. Κατὰ τὸν λειτουργοῦντα εἰσέτι νόμον τοῦτον, ὅταν ἔρχωνται οἱ κληρωτοὶ εἰς τὰ διάφορα Σώματα, ἐκλέγονται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ σταλῶσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων, στέλλονται δὲ ὡς στρατιῶται, διδάσκονται ἐκεῖ, εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων, ἐπὶ ἓν ἔτος ὡς στρατιῶται, ὑφίστανται τὴν δοκιμασίαν, καὶ ἄλλοι μὲν κρίνονται ἱκανοὶ νὰ καταλάβωσι τὴν θέσιν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ, ἄλλοι δὲ κρίνονται ὅτι δὲν εἶναι ἱκανοί. Λοιπὸν ὁρίζονται ποῖοι θὰ ὑπηρετήσωσιν ὡς ἀξιωματικοὶ ἔφεδροι, καὶ ποῖοι δὲν θὰ ὑπηρετήσωσιν ὡς τοιοῦτοι, δηλαδὴ δὲν εἶναι ἱκανοὶ νὰ λάβωσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ. Ὁ νόμος αὐτὸς τώρα σχετίζεται μὲ ὅ,τι γίνεται διὰ τοὺς ἐξερχομένους ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων. Ὁ εὔελπις, ὁ ὁποῖος ἐξῆλθεν ἀξιωματικὸς εἰς τὸν στρατὸν κατόπιν πολλῶν δοκιμασιῶν, βαθμολογούμενος καὶ στελλόμενος εἰς ἓν σύνταγμα, δὲν ἀρχίζει ἀμέσως νὰ ἐκτελῇ τὰ καθήκοντα τοῦ βαθμοῦ του, ἀλλ’ ἐκτελεῖ πρῶτον τὰ καθήκοντα τοῦ στρατιώτου, τοῦ δεκανέως, τοῦ λοχίου, τοῦ λοχίου σιτιστοῦ, τοῦ ἐπιλοχίου, καὶ κατόπιν ἐκτελεῖ τὰ καθήκοντα τοῦ βαθμοῦ του ὡς ἀξιωματικοῦ. Σχετίζεται λοιπὸν ὁ νόμος αὐτὸς μὲ ἐκεῖνο, ὅπερ γίνεται διὰ τοὺς ἐξερχομένους ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων. Ἑπομένως ὁ ἀξιωματικὸς, ὁ ὁποῖος ἐπανέρχεται εἰς τὸ σύνταγμά του, διὰ νὰ ὑπηρετήσῃ, δὲν ὑπηρετεῖ ἀμέσως ὡς ἀξιωματικός, ἀλλ’ ὑπηρετεῖ μὲν ἐπὶ ἓν ἔτος, οὐχ ἧττον ἐκτελεῖ καθήκοντα στρατιώτου ἐπὶ τρίμηνον, καὶ κατόπιν ἀναλαμβάνει τὰ καθήκοντα τοῦ βαθμοῦ καὶ ὑπηρετεῖ ὡς ἔφεδρος ἀξιωματικός.

§137Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλ’ ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ἐξερχόμενος ἐκ τοῦ σχολείου τῶν Εὐελπίδων, κατατασσόμενος εἰς τι Σῶμα στρατιωτικόν, ἐκτελεῖ ὑπηρεσίαν, ἀρχόμενος ἀπὸ τοῦ στρατιώτου ἢ τοῦ δεκανέως, δὲν χάνει ὅμως τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀξιωματικοῦ, μένει πάντοτε ἀξιωματικός. Κατὰ τὴν διάταξιν δὲ τοῦ νομοσχεδίου, ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ἔφεδρος, ὁ ὁποῖος δὲν ἐσπούδασε μόνον τὰ καθήκοντα τοῦ στρατιώτου ἐν τῇ Σχολῇ, ἀλλ’ ἐσπούδασε καί τι πλειότερον, — ἄλλως δὲν θὰ ἐκρίνετο κατάλληλος νὰ χαρακτηρισθῇ ἀξιωματικὸς ἔφεδρος, — ἔδωκεν ἐξετάσεις, καὶ ἐξῆλθεν ἐκ τῆς Σχολῆς μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀνθυπολοχαγοῦ.

§138Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τὸ ἴδιον γίνεται καὶ εἰς τοὺς Εὐέλπιδας.

§139Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. .. ἐπανερχόμενος εἰς τὸ Σῶμά του ἐκτελεῖ ὑπηρεσίαν στρατιώτου, ἐὰν δὲ ὁ διοικητὴς τοῦ Σώματος δὲν τὸν θεωρήσῃ κατάλληλον ὡς ἀξιωματικόν, χάνει τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀξιωματικοῦ;

§140Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὄχι. Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη διάταξις.

§141Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ Γενικὸς Διοικητὴς ἀποφασίζει, ἂν πρέπει νὰ λάβῃ τὸν βαθμόν του.

§142Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νομοσχεδίου ἐν τῇ τετάρτῃ παραγράφῳ λέγει τὰ ἑξῆς: «Οἱ κατὰ τὸν ἰσχύοντα περὶ στρατολογίας νόμον προοριζόμενοι πρὸς ἀπόκτησιν τοῦ βαθμοῦ ἐφέδρου ἀνθυπολοχαγοῦ εἰσάγονται πρὸς ἐκπαίδευσιν εἰς προπαρασκευαστικὸν σχολεῖον ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ διατελοῦσιν ὡς μαθηταὶ τούτου ἐπὶ ἕν ἔτος.» Ἐν δὲ τῇ πέμπτῃ παραγράφῳ τὰ ἑξῆς: «Οἱ κατὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις ἐπιτυχόντες τοποθετοῦνται ὡς στρατιῶται εἰς τὸ ὅπλον των ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀναγκῶν τῆς ὑπηρεσίας· ἅμα δὲ τῷ πέρατι τριμήνου ὑπηρεσίας στρατιώτου καὶ ὑπαξιωματικοῦ, καθ’ ἣν λαμβάνουσιν ἀποδοχὰς στρατιώτου, ἐὰν ἐπροτάθησαν ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ, προβιβάζονται εἰς τὸν βαθμὸν ἐφέδρου ἀνθυπολοχαγοῦ ἐν τῷ ὅπλῳ, δι’ ὃ προωρίσθησαν, ἐν ᾧ ὑπηρετοῦσιν ἐπὶ τρεῖς εἰσέτι μῆνας ὡς ἀνθυπολοχαγοί, λαμβάνοντες κατ’ αὐτοὺς ἀποδοχὰς τοῦ βαθμοῦ των.» Ὥστε προβιβάζονται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀνθυπολοχαγοῦ, ἐὰν ἐπροτάθησαν. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἐπροτάθησαν, τί θὰ γείνῃ;

§143Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τότε θὰ γείνῃ ἀξιωματικός, ὅταν προταθῇ.

§144Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Λοιπὸν ἡ διδασκαλία, τὴν ὁποίαν λαμβάνει ὁ ἔφεδρος ἐν τῷ σχολείῳ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, εἰς τί χρησιμεύει;

§145Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Εἶναι θεωρητικὴ διδασκαλία.

§146Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θεωρητικὴ εἶναι καὶ ἡ τῶν εὐελπίδων, ἀλλ’ ὁ ἐξερχόμενος ἐκ τοῦ σχολείου τῶν Εὐελπίδων δὲν ἔχει ἀνάγκην νέας προτάσεως, ὅπως καταλάβῃ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ· διέρχεται μὲν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ Σώματί του, ἀλλὰ μετὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην εἶναι αὐτοδικαίως ἀνθυπολοχαγός· εἶναι ἀξιωματικὸς αὐτὸς, διότι παρὰ τῇ Σχολῇ, κατόπιν ἐξετάσεως καὶ κατόπιν δοκιμασιῶν, ἐκρίθη ἱκανὸς νὰ ἦναι ἀνθυπολοχαγός. Τὸ αὐτὸ πρέπει νὰ συμβαίνῃ καὶ διὰ τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς. Ἐν τῇ Σχολῇ τῶν ἐφέδρων ὁ μαθητής, κατόπιν ἐξετάσεων, κατόπιν δοκιμασίας, ἐθεωρήθη κατάλληλος νὰ γείνῃ ἀνθυπολοχαγὸς ἔφεδρος. Ἀλλὰ κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου, αὐτὸς, ἐξερχόμενος τῆς Σχολῆς καὶ τοποθετούμενος εἰς τὸ Σῶμά του, δὲν ἐκτελεῖ πλέον ἁπλῆν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ τίθεται εἰς νέαν δοκιμασίαν, διότι ὁ Γενικὸς Διοικητὴς βεβαίως δὲν δύναται νὰ μαντεύσῃ, ἂν αὐτὸς εἶναι κατάλληλος ἢ μὴ κατάλληλος· ὁ Γενικὸς Διοικητὴς θὰ ἐκτελέσῃ τὴν πρότασιν, ἥτις θὰ γείνῃ παρὰ τοῦ διοικοῦντος τὸ Σῶμα.

§147Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχει πρότασιν τοῦ διοικητοῦ τοῦ Σώματος. Εἶναι πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ἀπ’ εὐθείας.

§148Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ὁ Γενικὸς Διοικητὴς δὲν θὰ κάμῃ πρότασιν ἐξ ἰδίων του, δὲν θὰ ἐμπνευσθῇ ἐκ τοῦ ἁγίου Πνεύματος· θὰ κάμῃ πρότασιν κατόπιν ἱεραρχικῶν ἄλλων προτάσεων.

§149Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν τὰ λέγει αὐτὰ τὸ νομοσχέδιον.

§150Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὰ εἴπῃ τὸ νομοσχέδιον. Λοιπὸν τοιουτοτρόπως πράττομέν τι, ὡσὰν νὰ θέτωμεν τὴν ἅμαξαν πρὸ τῶν ἵππων, διότι ἐκεῖνον, ὃν ἡ Σχολὴ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἐνέκρινεν ὡς κατάλληλον δι’ ἀξιωματικόν, ἡμεῖς δὲν τὸν θεωροῦμεν κατάλληλον, ἀλλὰ περιμένομεν νὰ κάμῃ τὴν δοκιμασίαν τοῦ στρατιώτου, καὶ κατόπιν τῆς δοκιμασίας ταύτης, ἐπὶ τῇ βάσει ἱεραρχικῆς ἐκθέσεως τοῦ διοικητοῦ τοῦ Σώματος, εἰς ὃ ἀνήκει, ἢ τῆς ταξιαρχίας ἢ μεραρχίας, εἰς ἣν ἀνήκει, θὰ περιμένωμεν πρότασιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, διὰ νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι αὑτὸς εἶναι ἢ δὲν εἶναι κατάλληλος νὰ γείνῃ ἀξιωματικός. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ διοικητὴς τοῦ Σώματος κάμῃ ἐναντίον αὐτοῦ πρότασιν, ὅλη ἡ ἐργασία του, ὅλη ἡ ἐκπαίδευσίς του, αἱ ἐξετάσεις, ἃς ἔδωκεν, εἶναι χαμέναι. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι τοῦτο δίκαιον ἢ ὀρθόν. Ἂς δοκιμασθῇ οὗτος κατ’ ἀρχὰς εἰς τὸ Σῶμά του ὡς στρατιώτης, καὶ κατόπιν ἂς ἀποσταλῇ εἰς τὸ σχολεῖον τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν· ἀλλ’ ἀφοῦ ἐγκριθῇ καὶ θεωρηθῇ κατάλληλος, πρέπει ὁριστικῶς νὰ γείνῃ ἀξιωματικὸς ἔφεδρος.

§151Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ νὰ ἐννοηθῇ τὸ μέρος αὐτὸ τοῦ ἄρθρου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔφερε τὸν λόγον ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτής, πρέπει νὰ δοθῇ προσοχὴ εἰς τὰ δύο πρῶτα ἐδάφια τοῦ ἄρθρου. Καὶ κατὰ τὸν νόμον τὸν ἰσχύοντα καὶ κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ὅταν τις ἐκπληρώσῃ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀξιωματικοῦ καὶ τεθῇ εἰς ἀποστρατείαν ἢ παραιτηθῇ, αὐτοδικαίως εἶναι ἀπόστρατος ἔφεδρος. Τίνα λόγον ἔχει ἐδῶ ἡ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, ὅταν ὁ νόμος φέρῃ τὸν ἀξιωματικὸν εἰς τοὺς ἐφέδρους εὐθὺς ὡς ἐξέλθῃ τοῦ στρατοῦ, εἴτε ἕνεκα ὁρίου ἡλικίας, εἴτε τῇ αἰτήσει του ἀποστρατευόμενος; Διὰ τίνα λόγον ἀναγράφεται εἰς τὸν νόμον, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, διὰ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τοὺς καταλόγους ὡς ἀπόστρατος ἀξιωματικός, ἢ ὡς ἀξιωματικὸς τῆς ἐφεδρείας, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, καὶ ἐπιθυμῶ, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μᾶς φωτίσῃ περὶ τούτου. Ἡ πρότασις ἐδῶ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ δὲν ἔχει κανένα λόγον. Κατ’ ἐμέ, ἡ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ἔχει λόγον μόνον προσωπικόν, διότι θὰ ὑπάρξωσιν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθωσιν εἰς τὸ στράτευμα, διὰ νὰ διορίζωνται, κατ’ ἄλλον νόμον, εἰς θέσεις ὀργανικὰς καὶ νὰ λαμβάνωσι τὸν μισθὸν ὁλόκληρον. Δὲν ὑπάρχει ἄλλος λόγος κατ’ ἐμὲ, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω κανένα ἄλλον λόγον, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ λύσῃ τὴν ἀπορίαν μου ταύτην. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν πέμπτην παράγραφον τοῦ συζητουμένου ἄρθρου ἀπαιτεῖται πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, ἵνα διορισθῇ τις ἀξιωματικὸς ἔφεδρος. Δὲν δύναμαι, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐννοήσω, τί χρειάζεται καὶ ἐνταῦθα ἡ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Ἐγὼ ἔζησα ἐν Κερκύρᾳ καὶ εἶδον τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, τοὺς στρατιώτας αὐτοὺς, πόσον τελείως γυμνάζονται, καλλίτερον παρ’ ὅσον γίνεται εἰς τὸν στρατὸν, καὶ τελείως μανθάνουσι καὶ τὰ καθήκοντα τοῦ στρατιώτου καὶ τὰ καθήκοντα τοῦ ὑπαξιωματικοῦ καὶ τὰ καθήκοντα τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ἀλλὰ χρειάζεται, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, νὰ γνωρίζῃ ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς καὶ τὰ καθήκοντα τοῦ λοχίου τοῦ οὐλαμοῦ, τοῦ λοχίου σιτιστοῦ καὶ τοῦ ἐπιλοχίου. Ἐγὼ δέχομαι, ὅτι εἶναι σπουδαῖα τὰ καθήκοντα αὐτὰ τοῦ λοχίου τοῦ οὐλαμοῦ, τοῦ λοχίου σιτιστοῦ καὶ τοῦ ἐπιλοχίου, ὅτι εἶναι τόσον σπουδαῖα, ὥστε εἶναι ἀνώτερα καὶ τῶν ἐπιστημονικῶν γνώσεων, τὰς ὁποίας ἀποκτᾷ ὁ ἔφεδρος ἀνθυπολοχαγὸς ἐν τῇ Σχολῇ. Ἀλλὰ διατὶ ἀπαιτεῖται ἡ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ δι’ ἕνα στρατιώτην, τὸν ὁποῖον δὲν θὰ γνωρίζῃ οὔτε κατ’ ὄψιν οὔτε κατ’ ὄνομα ὁ Γενικὸς Διοικητής; Θέλετε νὰ φαντασθῇ, νὰ μαντεύσῃ τὴν ἱκανότητα αὐτοῦ, ἵνα τὸν προτείνῃ διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ; Διατὶ λοιπὸν προτάσει τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ἀπ’ εὐθείας, καὶ οὐχὶ προτάσει τοῦ λοχαγοῦ, προτάσει τοῦ σωματάρχου, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ παρουσιασθῇ ἐκγυμναζόμενος ὁ ἔφεδρος; Τὸ ἄτοπον τοῦτο δυστυχῶς εἶναι ἡ βάσις ἡ τεθεῖσα εἰς ὅλα τὰ ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν στρατιωτικὰ νομοσχέδια. Διότι δυστυχῶς, ὡς ἔχουσι νῦν τὰ πράγματα, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ἁπλοῦν ἔπιπλον...

§152Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κατὰ τὸν Ὑπουργόν.

§153Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν θὰ ἦσθε σεῖς πάντοτε Ὑπουργός.

§154Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπειδὴ γνωρίζετε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι εἶμαι πολὺ ἐλεύθερος, ὅταν ὁμιλῶ, ἐπεθύμουν νὰ μὴ μοῦ ἐκάμνετε αὐτὴν τὴν πρόκλησιν. Ἀλλὰ πρὸς χάριν ἄλλων σταματῶ καὶ δὲν ἀπαντῶ.

§155Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὅπως ἀγαπᾶτε.

§156Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ νὰ ἐννοήσητε τὴν ἀρχήν, ἥτις ἐτέθη ἐπὶ ὅλων τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων, τῶν προερχομένων ἐκ τῆς αὐτῆς πηγῆς, πρέπει ν’ ἀκούσητε καὶ ἓν ἄλλο, ὅπερ ἔχει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς ἄλλο ἄρθρον, — καὶ τὸ λέγω ἀπὸ τοῦδε, ἵνα μὴ δευτερολογήσω, ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ τοῦ ἄρθρου τούτου. — Ἐν τῷ ἄρθρῳ 7 θὰ ἴδητε τεθειμένην πάλιν τὴν αὐτὴν ἀπολυταρχικὴν ἀρχὴν, τὴν σκανδαλώδη, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ὅλα τὰ περὶ ὧν ὁ λόγος στρατιωτικὰ νομοσχέδια. Διότι τί λέγει τὸ ἄρθρον τοῦτο; Ὁ ἔφεδρος ἀνθυπολοχαγὸς, ὁ διακριθεὶς ἐν ἐκστρατείᾳ, δὲν δύναται νὰ γείνῃ μόνιμος ἀξιωματικός, ἐὰν δὲν τὸ εἴπῃ ἡ Γενικὴ Διοίκησις! Ἐὰν κατά τινα μάχην ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς ἀνδραγαθήσῃ, ἐὰν ἐκτοπίσῃ ἐκ τῶν ὀχυρωμάτων τὸν ἐχθρόν, ἢ γείνῃ κύριος μιᾶς πυροβολαρχίας, ἢ κυριεύσῃ μίαν σημαίαν, τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ γείνῃ ἀπὸ ἐφέδρου μόνιμος ἀξιωματικός, τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἀπέκτησε διὰ τοῦ αἵματος καὶ τῆς αὐτοθυσίας του, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν! Ἐννοεῖτε τὴν σημασίαν τοῦ πράγματος.

§157Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Θὰ γίνωνται μόνιμοι μόνον οἱ κατηχούμενοι.

§158Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρέπει λοιπὸν ὁ ἀνδραγαθήσας ἔφεδρος νὰ κάμψῃ τὴν μέσην του, νὰ ταπεινωθῇ, ἵνα γείνῃ μόνιμος ἀξιωματικός.

§159Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Μόνον τὸ ἓν δέκατον τῶν χηρευουσῶν θέσεων συμπληροῦται.

§160Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔστω. Ὁ ὑπερήφανος καὶ ἀνδρεῖος ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος ἀποκτᾷ τὸ δικαίωμα τοῦτο διὰ τῆς αὐτοθυσίας καὶ αὐταπαρνήσεως, κινδυνεύων τὴν ζωήν του χάριν τῆς πατρίδος, τὸν ὁποῖον ζηλεύουν οἱ συνάδελφοί του καὶ ἐξυμνοῦσιν οἱ ποιηταὶ καὶ οἱ δημοσιογράφοι, ἔχει ἐξηρτημένην τὴν τύχην του ἐκ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως! πρέπει νὰ κάμψῃ τὴν μέσην του, νὰ ταπεινωθῇ, ἵνα γείνῃ ἀξιωματικὸς μόνιμος. Ὁ μὴ καμφθεὶς πρὸ τοῦ θανάτου πρέπει νὰ καμφθῇ πρὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, ἵνα μείνῃ ὑπὸ τὰς σημαίας! Αὐτὴν τὴν ἀρχὴν, ἥτις δυστυχῶς εἶναι τεθειμένη εἰς ὅλα τὰ ὑπ’ ὄψει ἡμῶν στρατιωτικὰ νομοσχέδια, ἐσημείωσα προχθὲς ὁμιλῶν, σημειῶ καὶ αὖθις σήμερον, μολονότι οὐδεμίαν ἔχω ἐλπίδα, ὅτι θέλουσι ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν αἱ παρατηρήσεις μου. Δὲν ἤθελον δὲ ἀναμιχθῆ εἰς τὴν σημερινὴν συζήτησιν, ἐὰν δὲν παρενέβαινεν ὁ ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς, καὶ δὲν ἤθελον ἀναμιχθῆ εἰς αὐτήν, διότι ἡ χθεσινὴ ψηφοφορία, ἥτις εἶχε σκοπὸν οὐχὶ ν’ ἀπομακρύνῃ τὰ νομοσχέδια τῆς συζητήσεως, ἀλλὰ νὰ διαμορφώσῃ ταῦτα ἐπὶ τὸ ὠφελιμώτερον, μὲ ἔπεισεν, ὅτι ἡ συζήτησις εἶναι ματαιοπονία, ἀφοῦ οὐδεμία πρότασις, οὐδεμία παρατήρησις λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν, ὅσον ὀρθὴ, ὅσον λογικὴ, ὅσον ἀναγκαία καὶ ἂν ᾖναι. Διὰ τοῦτο ἐνόμισα περιττὸν πλέον ν’ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν συζήτησιν τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων, ἀφοῦ ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς νομίζει, ὅτι ἀρκεῖ ταῦτα ν’ ἀναγνωσθῶσι μόνον ἁπλῶς, ἵνα ψηφισθῶσι, καὶ νὰ καταργηθῇ οὕτω τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, προκειμένου περὶ τῶν σπουδαιοτέρων νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ ἔχῃ ἓν Κράτος καὶ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ συζητήσῃ ἡ Βουλὴ ἐπὶ μῆνας καὶ ἔτη, ἵνα καταστήσῃ αὐτὰ ἀνθρωπίνως τέλεια. Λοιπὸν μὴ ζητεῖτε διόρθωσίν τινα καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, διότι τοιαύτη οὐδεμία θὰ γείνῃ δεκτὴ, ἀλλ’ ἔχετε πρὸ ὀφθαλμῶν σας, ὅτι τὰ πάντα πρέπει νὰ διέρχωνται διὰ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, εἴτε δικαιώματα, εἴτε ὑποχρεώσεις, εἴτε τρεχούσης ὑπηρεσίας ζητήματα. Τὸ Σύνταγμα λοιπὸν καταργεῖται διὰ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ ζήτημα εἶναι καθαρόν. Πλανᾶσθε δὲ πλάνην οἰκτρὰν οἱ νομίζοντες ὅτι θὰ ἐπέλθῃ μεταβολὴ ἢ διόρθωσις τῶν νομοσχεδίων. Πρέπει ταῦτα νὰ ᾖναι ἐντελῶς ἀπολυταρχικὰ, νὰ κανονίζωνται κατὰ τὸ πνεῦμα ἐκείνου, ὁ ὁποῖος τὰ συνέταξε καὶ ὁ ὁποῖος θέλει νὰ κρατῇ τὸ στράτευμα εἰς τὴν χούφταν του καὶ νὰ τὸ κινῇ ἐδῶ καὶ ἐκεῖ ὡς ἀνδρείκελον.

§161Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἤθελον παρακαλέσει νὰ μοὶ εἴπητε, ἂν τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἀποτελεῖ περιορισμὸν τῆς καταστάσεως τῆς ἰσχυούσης. Οἱ διακριθέντες ἐν πολέμῳ ἔφεδροι ἐγίνοντο δυνάμει τοῦ ἰσχύοντος νόμου μόνιμοι;

§162Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν τὸ περιέλαβεν ὁ νόμος, δὲν ἕπεται ὅτι ὀρθῶς ἔπραξεν ὁ νομοθέτης. Ἡ Βουλὴ δὲν ἐζήτησε τότε τὴν διόρθωσιν, ἴσως διότι δὲν εὑρέθη τις νὰ κάμῃ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐγὼ ὑποβάλλω σήμερον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν διωρθώθη τότε, δὲν πρέπει νὰ τὸ διορθώσωμεν σήμερον; Εἶναι ἀπορίας ἄξιον, πῶς ὑμεῖς, ὁ ὁποῖος εἶσθε τοσοῦτον νοήμων καὶ διακρίνεσθε διὰ τὴν ἀντίληψίν σας μεταξὺ τοσούτων ἄλλων, ὥστε νὰ ἀνέλθητε εἰς τὴν ἀρχηγίαν, εἴπετε αὐτό.

§163Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὑπέθεσα ὅτι φαντάζεσθε, ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου περιορίζεται δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς ἐκ τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας.

§164Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δικαίωμα τοιοῦτον ὑπάρχει ἐν τοῖς στρατιωτικοῖς νόμοις, μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι δὲν ἐπεξετάθη καὶ εἰς τοὺς ἐφέδρους. Λοιπὸν ἔπρεπε νὰ προστεθῇ διάταξις περιλαμβάνουσα καὶ αὐτοὺς, διότι καὶ αὐτοὶ εἰς τὸν ἴδιον κίνδυνον ὑπόκεινται, εἰς ὃν καὶ οἱ μόνιμοι ἀξιωματικοὶ, ἐπὶ πλέον δὲ μορφοῦνται καὶ αὐτοὶ εἰς στρατιωτικὰς Σχολάς. Ἡ διάταξις εἶναι ἐπαινετὴ ὡς πρὸς τοὺς μονίμους ἀξιωματικούς, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπαινετὴ ἡ ἀρχὴ, ἡ ὁποία τίθεται εἰς τὸ νομοσχέδιον, διότι ἡ διάταξις ἀφαιρεῖ ἀπὸ τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ νόμος ὁ ἰσχύων δίδει εἰς τοὺς μαχίμους· διότι ὁ ἀνδραγαθήσας ἔφεδρος, ἂν δὲν θελήσῃ ἡ Γενικὴ Διοίκησις, δὲν δύναται νὰ γείνῃ μόνιμος ἀξιωματικός. Εἶναι λοιπὸν περιοριστικὴ, εἶναι αὐθαίρετος, εἶναι ἀπολυταρχικὴ ἡ διάταξις. Εὐχαριστῶ μάλιστα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι μοὶ ὑπενθύμισε τὸν νόμον αὐτόν. Δικαίωμα, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς δύναται νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὸν ἀνδραγαθήσαντα ἀξιωματικὸν, τὸ ἀφαιρεῖ ἡ Γενικὴ Διοίκησις, ἐνῷ εἰς ἄλλα Κράτη ἀνδραγαθίαν θεωροῦσι καὶ ὅταν ὁ ἀξιωματικὸς, λαβὼν διαταγὴν νὰ φθάσῃ μέχρις ἑνὸς σημείου, κατορθώσῃ νὰ φθάσῃ μέχρις αὐτοῦ, ὅπως ἐγένετο διὰ τὸν Μαρσὰν, ἢ διαβῇ διὰ στενωπῶν Τὸ δικαίωμα λοιπὸν τοῦτο ἐνταῦθα δύναται νὰ τὸ ἀφαιρέσῃ ἡ Γενικὴ Διοίκησις. Γενικὴ Διοίκησις διὰ τὴν κατάταξιν τῶν ἀνθυπολοχαγῶν! Γενικὴ Διοίκησις διὰ τοὺς ἐφέδρου ἀξιωματικούς! Γενικὴ Διοίκησις, ἵνα δοθῇ τὸ πτυχίον τοῦ Ἐπιτελοῦς εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος τὸ ἔλαβε, σπουδάσας εἰς τὰς πολεμικὰς Σχολὰς τῆς Γερμανίας ἢ τῆς Γαλλίας, ἐνώπιον διδασκάλων σοφωτάτων ἀξιωματικῶν! Εἴπετέ μοι λοιπὸν σεῖς, ἂν τὰ νομοσχέδια ταῦτα δὲν εἶναι ἀπολυταρχικὰ καὶ ἐναντία τοῦ Συντάγματος.

§165Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Δύο εἶναι τὰ σημεῖα, ἐφ’ ὧν ἠγέρθη ἡ συζήτησις· πρῶτον, διατὶ ἄτομα, ὑποστάντα τὴν δοκιμασίαν ἐν σχολείῳ, νὰ ὑφίστανται δευτέραν δοκιμασίαν εἰς τὸν στρατὸν, ἵνα γείνωσιν ἀξιωματικοὶ, καὶ δεύτερον, διατὶ εἰς ὅλα αὐτὰ ν’ ἀναμιγνύηται ἡ Γενικὴ Διοίκησις. Ἐπὶ τοῦ πρώτου σημείου ἀπαντῶ, ὅτι, ὅσον ἀνεπτυγμένος καὶ ἂν ἦναί τις καὶ ὅσον τελείαν μόρφωσιν καὶ ἂν ἔλαβεν ἐκ τῆς φοιτήσεως εἰς εἰς ἕν σχολεῖον, δὲν εἶναι δυνατόν ποτε νὰ γνωρίζῃ τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατιώτου, ἐὰν δὲν συζήσῃ μετ’ αὐτοῦ, ἐὰν δὲν μείνῃ ἐν μέσῳ τοῦ στρατεύματος καὶ ἴδῃ ὅλας τὰς ἀνάγκας τοῦ ὁπλίτου. Τότε καὶ μόνον θὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτιμᾷ τὰς ἀνάγκας τῶν ἀνδρῶν, οὓς θὰ διοικῇ, καὶ ὄχι ὅταν ὑποστῇ μόνον μίαν ἐκπαίδευσιν εἰς στρατιωτικὸν σχολεῖον...

§166Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Διατὶ καὶ εἰς τοὺς εὐέλπιδας δὲν γίνεται τὸ αὐτό;

§167Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τὸ αὐτὸ γίνεται. Ἔχετε ὑπομονήν. Συζητῶ ἐπὶ τοῦ πρώτου σημείου· θὰ ἔλθω καὶ εἰς τὸ δεύτερον. Καὶ ὁ εὔελπις, ἐξερχόμενος τοῦ σχολείου του καὶ γενόμενος ἀξιωματικὸς, δὲν ἀναλαμβάνει τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τοῦ βαθμοῦ του, ἐὰν πρῶτον δὲν ὑπηρετήσῃ ὡς στρατιώτης, ὡς δεκανεὺς, ὡς λοχίας, ὡς λοχίας σιτιστὴς, ὡς ἐπιλοχίας.

§168Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ εἶναι ἀξιωματικός.

§169ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μὴ διακόπτετε.

§170Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν θὰ μὲ παρεκκλίνητε ἀπὸ τὴν σειρὰν τῶν ἰδεῶν μου, διότι ἔχω ἀρκετὴν ἀταραξίαν.

§171Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω τοιαύτην πρόθεσιν.

§172Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Λοιπὸν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἰς τοὺς εὐέλπιδας, προβλέπεται καὶ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἵνα ὑπάρχῃ τὸ αὐτὸ μέτρον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ βαθμολογηθῶσι. Κατὰ συνέπειαν εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι προτοῦ τὸ ἄτομον, τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἕνα βαθμὸν, ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τοῦ βαθμοῦ του, δέον νὰ διέλθῃ δι’ ὅλων τῶν ἄλλων ἐνδιαμέσων βαθμῶν καὶ ἐκτελέσῃ τὰ καθήκοντα αὑτῶν, νὰ ζήσῃ δηλαδὴ ἐντὸς τοῦ στρατῶνος, διὰ νὰ ἐννοήσῃ ποῖαι αἱ ἀνάγκαι τῶν ὁπλιτῶν, καὶ διὰ νὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτιμᾷ αὐτὰς, ὅταν ἀναλάβῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τοῦ βαθμοῦ του, ὅστις τῷ δίδει τὸ δικαίωμα πρὸς διοίκησιν. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ ἄλλο σημεῖον, διατὶ διὰ τοὺς ἐφέδρους ἀπαιτεῖται ἡ γνωμάτευσις τῆς Γενικῆς Διοικήσεως. Εἰς ἄλλην ἐποχὴν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀπεφάσιζεν ἐπὶ τῶν ἀντικειμένων αὐτῶν, καὶ ὑπέβαλλε τὸ σχετικὸν Διάταγμα εἰς τὸν Βασιλέα, τὸν ἀνώτατον ἄρχοντα τοῦ στρατοῦ, ὅστις ὑπέγραφεν αὐτὸ, ἐὰν δὲν εἶχε λόγους νὰ ἀρνηθῇ τὴν ὑπογραφήν του, καὶ ἀπενέμετο ὁ βαθμὸς τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ. Ἀλλὰ μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ στρατοῦ ἐδημιουργήθη ἄλλη ἀρχὴ, ἐνδιάμεσος. Τὴν ἀρχὴν ταύτην ἐδημιούργησεν ἡ Βουλὴ, καὶ ἡ μία πτέρυξ καὶ ἡ ἄλλη, εἶναι δὲ τετελεσμένον γεγονός. Κατὰ συνέπειαν μοὶ φαίνεται, ὅτι ὅπλου βασιζομένου ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ δὲν πρέπει νὰ κάμνωμεν χρῆσιν, διότι εἶναι γεγονὸς, ὅπερ ἀπεφασίσθη ἐδῶ μετὰ συζήτησιν καὶ ὑπὸ τῆς μιᾶς πτέρυγος καὶ ὑπὸ τῆς ἄλλης...

§173ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὄχι.

§174Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅτε εἰσήγαγε τὸν νόμον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς καὶ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀμφότεραι αἱ πτέρυγες τὸν ἐψήφισαν.

§175ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐπρόκειτο ν’ ἀφαιρέσῃ μερικὰ δικαιώματα ἀπὸ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν, ἀφοῦ δὲν ἠδύνατο ν’ ἀφαιρέσῃ τὸ ὅλον. Τὸν περιορισμὸν ἐψηφίσαμεν ἡμεῖς, τὸν νόμον ἐψήφισεν ἡ ἄλλη πτέρυξ.

§176Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Περιορισμόν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἰσχύει σήμερον, τὸ ἐψήφισε καὶ ἡ μία πτέρυξ καὶ ἡ ἄλλη. Αὐτὸ εἶναι τὸ καθεστὼς, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει σήμερον, ἐπὶ τοῦ καθεστῶτος αὐτοῦ ἐργαζόμεθα· δὲν ὑπάρχει πλέον ἄλλο ἔδαφος ἐργασίας· αὐτὸ εἶναι τὸ ἔδαφος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐργαζόμεθα. Ἀφοῦ δὲ τὸ ἔδαφος τοῦτο εἶναι παραδεδεγμένον, μοὶ φαίνεται ὅτι συζητήσεις θίγουσαι τὸ καθιερωμένον ἔδαφος τῆς ἐργασίας δὲν ἔχουσι τὸν τόπον των. Ἐπανέρχομαι λοιπὸν εἰς τὸ ζήτημα. Ἀφοῦ ἐδημιουργήθη μία ἐνδιάμεσος ἀρχὴ μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ στρατεύματος, πρόκειται δὲ σήμερον νὰ ὀργανωθῶσι τὰ στελέχη τῆς ἐφεδρείας, — διότι τὰ στελέχη τῆς ἐφεδρείας σήμερον δὲν εἶναι ὠργανωμένα· ἔχομεν ἀξιωματικοὺς ἐφέδρους, ἀλλ’ οὐχὶ κατανεμημένους εἰς τὰς ὑπηρεσίας, εἰς τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἦναι κατανεμημένοι, — ἀφοῦ λέγω, πρόκειται νὰ ταξινομηθῇ τὸ στέλεχος τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ὑπάρχει δὲ ἡ ἀρχὴ αὕτη ἡ ἐνδιάμεσος μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ στρατοῦ, ἤτοι ἡ Γενικὴ Διοίκησις τοῦ στρατοῦ, φυσικὸν εἶναι νὰ γνωματεύῃ καὶ ἡ ἀρχὴ αὕτη, ἡ ὁποία διοικεῖ ὅλον τὸν στρατὸν, δηλαδὴ νὰ γνωματεύῃ περὶ τῶν προσώπων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαρτίσωσι τὸ στέλεχος τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας αὐτοῦ. Αὐτὸς λοιπὸν εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὑπάρχει ἡ διάταξις αὕτη εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ εἰς ὅλα ἐν γένει τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα συζητοῦνται σήμερον, καὶ τὰ ὁποῖα σχετίζονται μεταξύ των.

§177Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι αἱ παρατηρήσεις, αἵτινες προεβλήθησαν ὑπὸ τῶν προλαλησάντων, εἶναι καὶ ὀρθαὶ καὶ εὔλογοι, καὶ μάτην ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἠγωνίσθη νὰ ἀνασκευάσῃ αὐτάς. Ἡ πρώτη ἐπίκρισις συνίσταται εἰς τοῦτο, ὅτι ἀξιωματικοὶ ἐξελθόντες τῆς Σχολῆς καὶ γενόμενοι ἀξιωματικοὶ τῆς ἐφεδρείας καλοῦνται νὰ ὑπηρετήσουν ὡς στρατιῶται, καὶ μετὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν, τὴν τρίμηνον, νὰ γείνωσιν ὁριστικῶς ἀξιωματικοὶ τῆς ἐφεδρείας, τῇ προτάσει, τῇ ἀποφάσει τῆς Γενικῆς Διοικήσεως. Οὐδεὶς ἠμφισβήτησε τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ ὑπηρετῶσιν οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ, πρὶν γείνωσιν ἀξιωματικοὶ, ἐν τῷ στρατῷ, νὰ ἀναστρέφωνται μετὰ τῶν στρατιωτῶν ἐν τοῖς στρατῶσι, καὶ νὰ διέρχωνται πάντας τοὺς κατωτέρους βαθμούς. Οὐδεὶς ἔχει τὴν ἰδέαν, ὅτι πρέπει νὰ παραδίδηται εἴς τινα ἔφεδρον ἀξιωματικὸν ἡ διοίκησις ἀριθμοῦ στρατιωτῶν, χωρὶς νὰ ὑπηρετήσῃ οὗτος προηγουμένως ὡς στρατιώτης καὶ ὑπαξιωματικὸς ἐπὶ τόσον χρόνον, ὅσος κρίνεται κατὰ τοὺς κανονισμοὺς ἀναγκαῖος. Ἀλλὰ τί εὑρίσκομεν ὅτι εἶναι ἄτοπον; ὅτι πρέπει νὰ ἐκπαιδεύωνται πρῶτον ἐν τοῖς σχολείοις οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ, καὶ μετὰ ταῦτα νὰ καταβιβάζωνται ἀπὸ τῆς περιωπῆς τοῦ ἀξιωματικοῦ εἰς τὴν θέσιν τοῦ στρατιώτου, ὅπως ὑποστῶσι καὶ τὴν δοκιμασίαν τοῦ στρατιώτου καὶ εἶτα ἀνέλθωσι πάλιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ἐπροτάθη δηλαδὴ, ὡς εὐπρεπέστερον, νὰ γίνηται πρὶν τοῦτο, καὶ ἔπειτα ἡ ἐκπαίδευσις ἐν τῇ Σχολῇ καὶ ἡ ἀπονομὴ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀξιωματικοῦ τῆς ἐφεδρείας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐνόμισεν, ὅτι ἀνασκευάζει τοῦτο, ἐπικαλούμενος ὅ,τι γίνεται ἐν τῇ Σχολῇ τῶν Εὐελπίδων. Ὡς γνωστόν, οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ, οἱ ἐξελθόντες ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων μετὰ ἐξετάσεις εὐδοκίμους, ὑπηρετοῦσιν ὡς στρατιῶται καὶ ὑπαξιωματικοὶ πρὶν ὁριστικῶς ἀναλάβωσι τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον ὡς ἐκ τῆς διαφορᾶς τῶν Σχολῶν τούτων, τῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ τῆς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Ὁ μαθητὴς τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων κατατάσσεται καὶ πρέπει νὰ κατατάσσηται πρὶν τῆς ἡλικίας τῆς ἀπογραφῆς. Ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ ὑπηρετήσῃ πρότερον ὡς στρατιώτης καὶ μετὰ ταῦτα νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Σχολὴν, ὅπως ἐκπαιδευθῇ ἐπὶ τετραετίαν καὶ ἐκεῖθεν ἐξέλθῃ ἀξιωματικός. Ὁ ἔφεδρος ὅμως εἶναι ἠναγκασμένος, ὡς ἔχων τὴν στρατεύσιμον ἡλικίαν καὶ κληρωθεὶς, νὰ ὑπηρετήσῃ πρὶν καταταχθῇ εἰς τὸ σῶμα τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Αὐτὸ εἶναι ἀναπόφευκτον, νὰ διέλθῃ δηλονότι ἐν τῷ στρατῷ τρεῖς μῆνας. Ὁ μαθητὴς τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων εἶναι κληρωτὸς, ἔχει τὴν στρατεύσιμον ἡλικίαν, καὶ οὐδὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ μεταβληθῇ. Θὰ ὑπηρετήσῃ ἐν τῷ στρατῷ, ὅσον χρόνον ἤθελεν ὁρίσει ὁ νόμος, θὰ ὑπηρετήσῃ ἐν τοῖς συντάγμασι, καὶ μετὰ ταῦτα θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Σχολὴν καὶ θὰ διανύσῃ τὴν περίοδον τῆς ἐκπαιδεύσεως. Τοῦτο δὲ εἶναι τοσοῦτο μᾶλλον ἀναγκαῖον, ὅσον πρέπει νὰ ἀποφαίνηται ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία πρὶν εἰσέλθῃ εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ὅτι εἶναι κατάλληλος. Διότι μετὰ τὴν ἀπώλειαν ἑνὸς ἔτους, καὶ ἀφοῦ ὑποβληθῇ τὸ Κράτος εἰς δαπάνας, νὰ ἄρχηται ἡ δοκιμασία, καὶ νὰ εὑρίσκηται ὑπὸ τῆς Διοικήσεως, ὅτι δὲν εἶναι κατάλληλος ὁ ἔφεδρος δι’ ἀξιωματικόν, θὰ ἦτο ἄτοπον καὶ ἐπιζήμιον εἰς τὸ στράτευμα. Τοῦτο δὲν ἀπαντᾷ μόνον παρ’ ἡμῖν. Ἔχομεν παραδείγματα ἄλλων Κρατῶν, πολὺ πλέον ἡμῶν πεπειραμένων. Ἐν Γερμανίᾳ, προκειμένου περὶ καταρτισμοῦ ἀξιωματικῶν, ὁ νέος πρῶτον θὰ καταταχθῇ εἰς τὸ σύνταγμα, καὶ μετὰ ὑπηρεσίαν στρατιώτου καὶ ὑπαξιωματικοῦ ἐν αὐτῷ θὰ ἀποφανθῇ ὁ διοικητὴς, ἂν εἶναι ἱκανὸς νὰ γένηται ἀξιωματικός, καὶ κατόπιν θὰ ὑποστῇ τὴν δοκιμασίαν πρὸς εἰσαγωγήν του εἰς τὴν Σχολήν. Δὲν νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δὲν εἶναι ἄτοπον ὅ,τι ζητοῦμεν; νὰ προηγῆται δηλαδὴ ἡ ὑπηρεσία τοῦ στρατιώτου καὶ ἡ ἔγκρισις τοῦ διοικητοῦ, ὅτι εἶναι κατάλληλος δι’ ἀξιωματικόν, ὅτι ἔχει τὰ προσόντα νὰ μορφωθῇ ἀξιωματικὸς ἔφεδρος, καὶ τότε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Σχολήν; Θεωρῶ, ὅτι ἡ παρατήρησις ἐγένετο ὀρθῶς, καὶ καλῶς θὰ πράξωμεν νὰ μὴ ἐπιμείνωμεν εἰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι, ἐνῷ εἶναι θεωρητικῶς λογικώταται, οὐδόλως ἐξασφαλίζουσιν ὅ,τι ζητοῦμεν. Δευτέρα ἀντίρρησις ἐγένετο ὅσον ἀφορᾷ τὴν συγκέντρωσιν πάσης τῆς ἐξουσίας εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν, ὅπως καταρτίζωνται τὰ στελέχη τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας, εἴτε πρόκειται περὶ ἀποστρατευθέντος, εἴτε περὶ παραιτηθέντος ἐκ τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ, εἴτε περὶ τῶν ἐξερχομένων τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων. Οὗτοι, ἐὰν δὲν ποιήσηται πρότασιν ὁ Γενικὸς Διοικητὴς, ὅπως καταταχθῶσιν εἰς τὰ στελέχη τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας, δὲν κατατάσσονται. Πρῶτον παρατηρῶ, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἐναντίον τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως, ὃν ἐπεκαλέσθη πρὶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Μάλιστα ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μετέβαλεν εἰς εἶδος πρωτοτύπου ἐπιχειρήματος αὐτὸν, διότι εἶπεν ἡμῖν: «Κύριοι, ὑμεῖς ἠθελήσατε τὴν Γενικὴν Διοίκησιν· τί ἔρχεσθε τώρα καὶ ζητεῖτε μεταβολὴν τῶν γενομένων; Τότε ἔπρεπε νὰ τὸ σκεφθῆτε· τώρα, ὅ,τι ἐγένετο, ἐγένετο· ὀφείλετε νὰ ὑποκύψητε. Δὲν ὑπάρχει ἄλλη διέξοδος.» Ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον, διότι ὅ,τι ἀκριβῶς ὑποστηρίζει εἶναι ἐναντίον τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως, — οὐχὶ τοῦ ἀρχικοῦ νόμου, ἀλλ’ ἐκείνου, ὅστις ἐτροποποιήθη, — καὶ τοῦτο εἶναι ἡ σπουδαιοτέρα τροποποίησις, τὴν ὁποίαν ἐπήνεγκεν ὁ δεύτερος νόμος, ὃν εἰσήγαγεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Ράλλη, ὅτι δὲν γίνονται ἐπὶ τῇ προτάσει τῆς Γενικῆς Διοικήσεως αἱ πράξεις περὶ τοποθετήσεως, διότι ὁ Ὑπουργὸς ὁ προτείνων τὸ Διάταγμα εἶναι ὑπεύθυνος, ἀλλ’ αἱ προτάσεις αὗται ἐκτελοῦνται ἐφ’ ὅσον ἐγκρίνονται ὑπ’ αὐτοῦ. Δὲν θὰ ἀρνηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δὲν δύναται νὰ γείνῃ τις ἀξιωματικὸς τῆς ἐφεδρείας, καὶ μάλιστα ἐν τῇ κατηγορίᾳ, καθ’ ἣν ἐκ τῶν κατὰ τὸν πόλεμον διαπρεψάντων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τὸ δέκατον κατατάσσεται εἰς τὸν ἐνεργὸν στρατὸν πρὸς πλήρωσιν κενῶν θέσεων, ἄνευ Βασιλικοῦ Διατάγματος. Ἀλλὰ ποία ἦτο ἡ κυρία ἀντίρρησις, ἥτις ἐγένετο ἐναντίον τοῦ ἀρχικοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως; Ἦτο, ὅτι ὁ μὲν Γενικὸς Διοικητὴς ἐπρότεινεν, ὁ δ’ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπεχρεοῦτο νὰ ὑποβάλῃ Διάταγμα εἰς τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Βασιλέως, καὶ ἂν δὲν συνεμερίζετο τὴν πρότασιν. Ἐν τούτοις ἦτο ὁ μόνος δι’ αὐτὸ ὑπεύθυνος. Ἀλλ’ ἐπῆλθεν ὁ νόμος ὁ δεύτερος, ὁ τροποποιήσας καὶ κατὰ τοῦτο τὸν πρῶτον. Ἀλλὰ καὶ ὡς μετεβλήθη ὁ νόμος οὗτος, δὲν τηρεῖται αὐστηρῶς, διότι τὸ νὰ καταρτίζωνται τὰ στελέχη τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας, — τὰ ὁποῖα, κατά τινα σημείωσιν, σήμερον ἀνέρχονται εἰς 800 ἢ 900 ἀξιωματικούς, καὶ μετά τινα χρόνον δύνανται ν’ ἀνέλθωσι μέχρι 1500 καὶ 1800, — καὶ νὰ εἰσέρχωνται οὗτοι ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως εἰς τὸν στρατὸν τῆς ἐκστρατείας καὶ ἀναλαμβάνωσι διοίκησιν στρατευμάτων, δὲν εἶναι πρέπον νὰ καταρτίζωνται ἄνευ τῆς γνώμης καὶ τῆς θελήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Καὶ βεβαίως ἄνευ τῆς θελήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καταρτίζονται, ὅταν πρὸς καταρτισμὸν αὐτῶν ἀπαιτῆται πρότασις τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, καὶ ἄνευ προτάσεως αὐτῆς οὐδὲν δύναται νὰ γείνῃ. Διὰ τοῦτο θεωρῶ, ὅτι εἶναι ἐναντίον τοῦ Συντάγματος, ἀφοῦ ῥητῶς τὸ Σύνταγμα ἀναγράφει, ὅτι πρέπει τὰ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ νὰ ὁρίζωνται κατ’ ἔτος ἀπὸ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Παρὰ τὴν διάταξιν ἐν τούτοις ταύτην, βλέπομεν διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου εἰς τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ προστιθεμένους ἀξιωματικοὺς τῆς ἐφεδρείας, χωρὶς οὐδεμίαν γνῶσιν νὰ ἔχῃ καὶ χωρὶς οὐδένα ἔλεγχον νὰ δύναται νὰ ἀσκήσῃ ἡ Βουλή. Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰ καθιερωμένα. Ἐν τῷ στρατῷ ἡμῶν αἱ προαγωγαὶ γίνονται ἢ λόγῳ ἀρχαιότητος ἢ κατ’ ἐκλογήν. Διὰ τὸν κατ’ ἐκλογὴν ὅμως προβιβασμὸν ἀπαιτοῦνται προσόντα· ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν δυνάμει τῆς ἀρχαιότητος ἀπαιτοῦνται ἐπίσης προσόντα. Λοιπὸν ἐδῶ — ἀφίνω τὴν τρίτην κατηγορίαν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν — οὐδεμία ἐγγύησις ὑπάρχει· ἀρχαιότης δὲν ὑπάρχει· ἀλλὰ καὶ τὸ κατ’ ἐκλογὴν δικαίωμα τὸ κανονίζει ἡ Γενικὴ Διοίκησις. Ἐπὶ τῇ βάσει τίνος δοκιμασίας γίνεται ἡ κατ’ ἐκλογὴν προαγωγὴ τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ; Τὸ δικαίωμα τοῦ κατ’ ἐκλογὴν σχηματισμοῦ τῶν στελεχῶν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν μένει ἐντελῶς ἀπεριόριστον, εἶναι ὑπερβολικὴ ἐξουσία καὶ παρὰ τὸ πνεῦμα τῶν νόμων καὶ παρὰ τὸ πνεῦμα τοῦ ἰσχύοντος νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως. Ἑπομένως καλὸν θὰ ἦτο, ἂν τὰ περὶ αὐτοῦ ἐκανονίζοντο κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ εὑρισκώμεθα ἀπέναντι πράξεων, τὰς ὁποίας ἴσως ἐκ παρεξηγήσεως νὰ θεωρήσῃ τις αὐθαιρέτους, καὶ δὲν εἶναι ἡ περίστασις, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης συνάδελφος, ὅτι οἱ διακρινόμενοι ἐν πολέμῳ θὰ ἐξαρτῶνται ἐκ τῆς θελήσεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, διὰ νὰ γείνωσιν ἀξιωματικοί, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πιθανὸν νὰ μὴ συμβῇ τὸ ἄδικον, ἀλλ’ ὁ κίνδυνος εἶναι νὰ βλέπωμεν ἀξιωματικοὺς ἐφέδρους, οἱ ὁποῖοι δὲν διέπρεψαν ἐν πολέμῳ, νὰ γίνωνται μόνιμοι εἰς τὰς κενὰς θέσεις τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ. Μήπως κατὰ τὸν τελευταῖον πόλεμον δὲν εἴδομεν πληθὺν ὑπαξιωματικῶν ἐφωδιασμένων μὲ πιστοποιητικὰ τῶν διοικητῶν αὐτῶν, ὅτι ἠνδραγάθησαν, ὅτι διέπρεψαν ἐπὶ ἀνδρείᾳ καὶ στρατιωτικῇ ἀρετῇ, ἐνῷ ἄλλοι ἰδίοις ὄμμασιν εἶδον αὐτοὺς μὴ ἐκπληρώσαντας τὸ καθῆκον αὐτῶν; Τί δύσκολον λοιπόν, μετὰ πόλεμον, ἂν μάλιστα οὗτος ἔχῃ εὐχάριστα ἀποτελέσματα, νὰ παρουσιασθῇ μεγαλειτέρα πληθὺς τοιούτων ἀξιωματικῶν καὶ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν στρατόν; Ποία ἐγγύησις ὑπάρχει, ὅτι θὰ εἰσέλθωσιν οἱ πράγματι διαπρέψαντες μόνον καὶ δὲν θὰ γείνῃ τὸ ἀδίκημα νὰ εἰσέλθωσι καὶ μὴ διαπρέψαντες; Τοῦτο θὰ ἦναι μέγα ἀδίκημα, διότι θὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸν στρατὸν ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔπρεπε νὰ εἰσέλθωσιν. Ἐὰν ἀπαιτῆται νὰ ὑπάρχῃ προϊσταμένη ἐξουσία, ἡ ὁποία ν’ ἀποφαίνηται, ἂν ἡ ἐξουσία τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν κρίνεται ἐκ τοῦ παρελθόντος ὡς ἐπηρεαζομένη ἐκ τῆς πολιτικῆς καὶ μὴ ἐκτελοῦσα αὐστηρῶς τὸ καθῆκον αὐτῆς, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι πρέπει εἰς τὴν ἀπόλυτον ἐξουσίαν ἄλλης ἀρχῆς, ἥτις δὲν ἐπηρεάζεται μὲν βεβαίως ἐκ τῆς πολιτικῆς, ἀλλ’ ἥτις, ἀπόλυτος κριτὴς ἀφινομένη, δύναται νὰ σφάλλῃ, νὰ ἀφεθῇ ὁ καταρτισμὸς τῶν στελεχῶν τῶν ἀξιωματικῶν. Ἡ συνδρομὴ πολλῶν ἐξουσιῶν ὑπόκειται εἰς ὀλιγώτερα σφάλματα. Τὸ κατ’ ἐμὲ νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἰς τὰ προσωπικὰ ζητήματα—καὶ τοιαῦτα εἶναι βεβαίως ὅλα τὰ τῶν προβιβασμῶν καὶ τὰ τῆς κατατάξεως ἢ τῆς μὴ κατατάξεως, διότι δὲν εἶναι μικρὰ προσβολὴ δι’ ἀξιωματικὸν εἴτε ἀποστρατευόμενον εἴτε παραιτούμενον, νὰ μὴ κριθῇ ἱκανὸς νὰ καταταχθῇ εἰς τὸ στέλεχος τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας —εἰς τὰ τοιαῦτα, λέγω, ζητήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι κίνδυνος νὰ ἐπηρεάζουν συχνότερα τὸν ἄνθρωπον, ὅταν αὐτὸς καὶ μόνος ἦναι ὁ ἀποφασίζων, πρέπει ν’ ἀποφεύγωμεν τὴν ἐξάρτησιν τῆς λύσεως ἐξ ἑνός, ἀλλὰ πρέπει ὁ νόμος νὰ ἐπεμβαίνῃ καὶ νὰ κανονίζῃ, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον, ταῦτα ἐκ τῶν προτέρων, καὶ νὰ περιορίζῃ τὴν ἐξουσίαν τοῦ ἑνὸς διὰ τῶν προσόντων καὶ τῆς συμπράξεως καὶ ἄλλων ἐπίσης ἁρμοδίων προσώπων καὶ ἀρχῶν. Οὐδεὶς εἶπε ν’ ἀφαιρεθῇ τὸ δικαίωμα, ἵνα πᾶς ἀξιωματικὸς ἀποστρατευόμενος εἰσέρχηται εἰς τὰ στελέχη τῆς ἐφεδρείας, μολονότι ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος θὰ κριθῇ ὑπὸ τοῦ Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου ὡς ἀνίκανος καὶ θὰ παραπεμφθῇ εἰς ἀποστρατείαν. Δὲν ἐννοῶ ὅμως, διατὶ, ὅταν ἀποστρατεύωνται λόγῳ ἰδίως ὁρίου ἡλικίας, οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ νὰ μὴ θεωρῶνται ἱκανοί. Ἀλλ’ ἔστω, πρέπει ν’ ἀποφανθῇ τις, ἂν εἶναι ἱκανοὶ, ἐπὶ τρία ἔτη, ὡς ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὰ στελέχη τῆς ἐφεδρείας· ἀλλὰ τότε πρέπει νὰ κανονίζωνται τὰ περὶ τούτου κατ’ ἄλλον τρόπον, νὰ μὴ ἀφίνωνται εἰς προσωπικὴν γνώμην, διότι προσωπικὴ γνώμη περὶ τοιούτων πραγμάτων δὲν εἶναι ἀκίνδυνος, οὐδ’ ἄνευ ἐνοχλήσεων καὶ ἑπομένως ἐπηρεασμῶν, οὔτε δύναταί τις μὲ παράδειγμα μοναδικὸν νὰ λύῃ, καὶ μεταξὺ αὐτῶν τῶν συγχρόνων, τὰ ζητήματα ταῦτα. Δὲν εἶναι πρέπον νὰ λέγῃ τις, ὅτι ὁ Μέγας Ναπολέων οὐδέποτε ἔσφαλεν, οὐδέποτε ἠδίκησε, καίτοι ἀνεβίβαζεν ἐνίοτε ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου ἀξιωματικοὺς αὐτοῦ ἀπὸ τῶν κατωτέρων βαθμῶν μέχρι καὶ τοῦ βαθμοῦ τοῦ στρατάρχου. Ὁ Ναπολέων ἔλεγε μίαν γνώμην, ἣν ἐπίσης καλὸν νὰ μὴ λησμονῇ ὁ ἐπικαλούμενος αὐτὸν, ἔλεγεν ὅτι ἡ μίμησις δὲν παράγει πάντοτε τὴν ὁμοιότητα. Μὴ νομίζωμεν, ὅτι, σπεύδοντες νὰ μιμηθῶμεν ἄλλους, καὶ θὰ ὁμοιάσωμεν αὐτούς· οὔτε εὔκολον εἶναι νὰ κατασκευάσωμεν ἕνα Γουλιέλμον τῆς Πρωσσίας, ζητοῦντες νὰ μιμηθῶμεν ὅ,τι ἔπραττεν αὐτός. Μὲ τοιαῦτα προηγούμενα δὲν πρέπει νὰ ζητῶμεν νὰ λύσωμεν προσωπικὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα, διὰ νὰ λυθῶσι καλῶς καὶ φέρωσιν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα, πρέπει νὰ λυθῶσιν ὑπ’ ἀνθρώπων ἐχόντων ἐξαιρετικὰ προσόντα εὐθυκρισίας καὶ ἀνεξαρτησίας θελήσεως. Δι’ αὐτὸ συνηγορῶ ὑπὲρ τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἀπολύτου προσωπικῆς ἐξουσίας καὶ κανονισμοῦ διὰ τοῦ νόμου, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον, τῶν προσωπικῶν, ἀφίνω δὲ εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ κρίνῃ, ὅπως πρέπει νὰ κρίνῃ, καὶ ἀποφασίσῃ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§178Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁμολογῶ, Κύριοι, ὅτι, καίτοι παρηκολούθησα μετὰ μεγάλης προσοχῆς τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν, δὲν κατώρθωσα νὰ πεισθῶ, ὅτι ἡ συζήτησις αὕτη δικαιολογεῖται ἐκ διατάξεων τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Μέχρι τοῦδε δὲν ἤκουσα νὰ ὁρισθῇ, τίς ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, καὶ συζητοῦμεν ἐπ’ ἀρκετὸν, ὡσεὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου περιορίζονται τὰ σήμερον κρατοῦντα. Εἶναι λοιπὸν ἐπάναγκες νὰ κανονισθῇ ἡ συζήτησις, καὶ πρὸς τοῦτο ἀνάγκη νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸ ζήτημα ἐκεῖ, ὅπου πρέπει νὰ ἦναι, καὶ ν’ ἀσχοληθῶμεν νὰ μάθωμεν, ποῖον σκοπὸν ἐπιδιώκει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ποῖα εἶναι σήμερον, Κύριοι, τὰ κρατοῦντα περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν; Σήμερον οἱ ἔφεδροι, οἱ ἐξερχόμενοι ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἥτις λειτουργεῖ ἐν Κερκύρᾳ, κατατάσσονται ἐν τῷ στρατῷ, ὅπου ὑποχρεοῦνται νὰ διανύσωσι χρόνον τινὰ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατιώτου, τοῦ δεκανέως, τοῦ λοχίου κλπ. Σκοπὸς τοῦ ἄρθρου, τοῦ πραγματευομένου περὶ τούτου, ποῖος εἶναι; Παρετηρήθη, ὅτι ἦτο ἄδικον, ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ἔφεδρος, ὁ ἐκτελῶν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατεύματι, νὰ λαμβάνῃ τὸν μισθὸν τοῦ στρατιώτου, διότι ὑποβάλλεται εἰς δαπάνας πολλάς. Διὰ τοῦ ἄρθρου ἐπέρχεται μεταρρύθμισις τοῦ καθεστῶτος, καὶ καθιεροῦται, ὅτι κατὰ τὴν πρώτην τριμηνίαν θὰ λαμβάνῃ τὸν μισθὸν τοῦ στρατιώτου, κατὰ τὸν ὑπολειπόμενον δὲ χρόνον τὸν μισθὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ συζητουμένου ἄρθρου. Εὐεργετικὸς ὑπὲρ τῶν ἐφέδρων σκοπός. Ποῖος ὁ σκοπὸς τοῦ ἑτέρου ἄρθρου, περὶ τοῦ ὁποίου εἰδικῶς ἠσχολήθη ὁ ἀξιότιμος ἐξ Οἰτύλου Βουλευτής; Σκοπὸς τοῦ ἄρθρου 7 εἶναι οὗτος. Ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικός, ὁ διακρινόμενος ἐν πολέμῳ, θὰ δύναται νὰ εἰσέλθῃ ὡς ἀξιωματικὸς μόνιμος εἰς τὸν στρατόν. Δίδεται εἰς αὐτὸν τὸ δικαίωμα νὰ γείνῃ μόνιμος ἀξιωματικὸς τοῦ στρατοῦ, καὶ καθιεροῦται διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου, «ὅτι ἔφεδροι ἀνθυπολοχαγοί, μετασχόντες ἐκστρατείας καὶ διακριθέντες, δύνανται νὰ καθέξωσι τὸ ⅒ τῶν χηρευουσῶν καὶ ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς ἐπιστρατεύσεως χηρευουσῶν θέσεων ἀνθυπολοχαγῶν τοῦ ὅπλου των, ἐὰν προταθῶσι πρὸς τοῦτο ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ». Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου οὐ μόνον δὲν καθίσταται χείρων ἡ θέσις τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ τοὐναντίον βελτιοῦται. Περὶ τούτου δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀντίθετος γνώμη. Μόνον ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἤθελε κρίνει ἐξ ὅσων ἤκουσε λεχθέντων ὑπὸ τῶν ἀντιφρονούντων κατὰ τὴν συζήτησιν τὴν διεξαγομένην, ἠδύνατο νὰ σχηματίσῃ τὴν ἰδέαν, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου χειροτερεύει ἡ θέσις τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἐνῷ γίνεται βελτίων. Ἑτέρα ἰδέα διετυπώθη ἐνταῦθα, ἡ ἑξῆς. Ὑπεστήριξαν πολλοί, ὅτι δὲν ἔπρεπεν οἱ ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπόμενα προσόντα νὰ κατατάσσωνται εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, καὶ ἐκ ταύτης ἐξερχόμενοι νὰ διανύωσιν ὡρισμένον χρόνον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατιώτου, τοῦ δεκανέως, τοῦ λοχίου καὶ τοῦ ἐπιλοχίου, ἀλλ’ ἔπρεπεν οὗτοι νὰ διανύσωσι πρὸ τῆς εἰσόδου των εἰς τὴν Σχολὴν χρόνον τινὰ ἐν τῷ στρατῷ, καὶ μετὰ τὴν παρέλευσιν τοῦ χρόνου τούτου νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὴν Σχολὴν, καὶ ἐκ ταύτης νὰ ἐξέλθωσιν ἀξιωματικοί. Ἡ ἰδέα αὕτη ἀντιστρατεύεται πρὸς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ὅλοι ἐπιδιώκομεν, πρὸς τὸν σκοπὸν τουτέστι τοῦ σχηματισμοῦ στελεχῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν· διότι ὑπάρχει μέγας κίνδυνος, ἐὰν καθιερώσωμεν τὴν προταθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ ἰδέαν, ὑπάρχει κίνδυνος νὰ μὴ ἔχωμεν μαθητὰς διὰ τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, διότι ὁ κατατασσόμενος καὶ διανύων ἓν ἔτος εἰς τὸν στρατὸν δὲν θὰ εἰσέλθῃ πλέον εἰς τὴν Σχολήν. Εἰσέρχεται σήμερον, διότι ἔχει τὴν ἐλπίδα, ὅτι μελετῶν καὶ καταρτιζόμενος καλῶς ἐξέρχεται ἔφεδρος ἀξιωματικός· ἐὰν ὅμως τὸν ὑποχρεώσωμεν νὰ διανύσῃ ἓν ἔτος εἰς τὸν στρατὸν, ὡς ἐπρότεινεν ὁ κ. Βουλευτής...

§179Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶπον «ἓν ἔτος». Εἶπον «ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα». Πολλοὶ θεωροῦσιν ἀρκετὸν ἓν τρίμηνον.

§180Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. .. Ἐὰν τὸν ὑποχρεώσωμεν νὰ διανύσῃ εἰς τὸν στρατὸν ἓν ἔτος, καὶ μετὰ τὴν παρέλευσιν τούτου νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ Σχολεῖον, βεβαίως δὲν θὰ ἔχῃ πλέον ὄρεξιν νὰ εἰσέλθῃ. Ἑπομένως ὁ σκοπὸς, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν διὰ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ματαιοῦται. Καὶ ταῦτα πρὸς ἀπάντησιν τῆς ἰδέας, ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης. Συνεζητήθη διὰ μακρῶν καὶ ἑτέρα διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, ἡ διάταξις, δυνάμει τῆς ὁποίας ἀπαιτεῖται πρὸς ἀπονομὴν τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ τῆς ἐφεδρείας πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, καὶ κατεκρίθη ἡ διάταξις αὕτη. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ διεξαχθεῖσα συζήτησις δὲν κατέδειξε τὸ ὀρθὸν τῆς γνώμης τῶν κατακρινάντων τὴν διάταξιν. Διὰ τοῦ νόμου τῆς Γενικῆς Διοικήσεως ἐπεδιώχθη, ὡς γνωστὸν, ὅπως ἡ Διοίκησις τοῦ στρατοῦ ἐξέλθῃ τῶν ἐπιδράσεων τῆς πολιτικῆς. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ κυρία ἰδέα, ἡ ὁποία ἐπρυτάνευε κατὰ τὴν παρασκευὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως· αὐτὴ ἦτο ἡ ἰδέα, ἡ ὁποία μᾶς παρεκίνησεν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ συνετέλεσεν εἰς τὴν ψήφισιν αὐτοῦ. Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου ἡ ἐπὶ τοῦ νόμου πολλάκις ἐπαναλαμβανομένη συζήτησις φαίνεταί μοι περιττή. Ἄλλως τε οἱ ὑποδειχθέντες κίνδυνοι δὲν ἔχουσι, κατὰ τὴν ἡμετέραν κρίσιν, ὑπόστασιν· διότι, ὅταν τις λέγῃ «προτάσει τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ», δὲν λέγει αὐθαιρέτῳ προτάσει τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, καθόσον ἡ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ δὲν δύναται ἢ νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τῶν προτάσεων τῶν ὑποδεεστέρων ἀρχῶν· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι ὁ Γενικὸς Διοικητὴς γινώσκει ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως πάντας τοὺς διακριθέντας κατὰ τὸν πόλεμον· πρέπει πρὸς τοῦτο νὰ ἔχῃ ἐκθέσεις τῶν ὑποδεεστέρων ἀρχῶν. Ὅλαι αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ, ὁ λοχαγὸς, ὁ ταγματάρχης, ὁ συνταγματάρχης, ὁ ταξίαρχος, ὁ μέραρχος, θὰ ὑποβάλωσι τὰς ἐκθέσεις των, καὶ ἐπὶ τῶν ἐκθέσεων αὐτῶν βασιζόμενος ὁ Γενικὸς Διοικητὴς θὰ προβῇ εἰς τὰς προτάσεις του. Τὸ αὐτὸ θὰ συμβῇ καὶ διὰ τὴν ἀπονομὴν τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἐφέδρου ἀνθυπολοχαγοῦ. Οἱ ἀπόφοιτοι τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων ἐμελέτησαν, ἀπεκόμισαν θεωρητικὰς καὶ πρακτικὰς γνώσεις, ἀλλὰ δέον νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐπί τινα χρόνον ἐν τῷ στρατῷ. Τὴν ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρεσίαν θέλουσι κρίνει οἱ ἀνώτεροι αὐτῶν, ἐπὶ τῆς κρίσεως δὲ ταύτης βασιζομένη ἡ Γενικὴ Διοίκησις προβαίνει εἰς τὴν πρότασιν. Ἀλλ’ ἡ πρότασις τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, δυνάμει τοῦ ἰσχύοντος νόμου, δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργὸν, διότι, κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου, δὲν ὑποχρεοῖ αὕτη τὸν Ὑπουργόν· ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ ζητήσῃ νέαν πρότασιν, καὶ αὐτὴν τὴν νέαν πρότασιν νὰ μὴ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ μὴ ὑποβάλῃ Διάταγμα. Ὑπάρχουσι λοιπὸν ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις περὶ ἀσφαλοῦς κρίσεως. Ἄλλως τε, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ὁ νόμος περὶ Γενικῆς Διοικήσεως, καὶ ὑπῆρχεν ἄλλος νόμος, ὁρίζων ὅτι προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ ἀπονέμεται διὰ Β. Διατάγματος ὁ βαθμὸς τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ, ὅτι προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ διὰ Β. Διατάγματος ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς, ὁ διακριθεὶς ἐν πολέμῳ, διορίζεται μόνιμος ἀξιωματικὸς, παρακαλῶ, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς αὐθαιρέτως, καὶ χωρὶς νὰ λάβῃ ἐκθέσεις τῶν ὑποδεεστέρων, τῶν ὑφισταμένων ἀρχῶν, θὰ ἠδύνατο νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπονομὴν βαθμοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ ἢ εἰς τὴν κατάταξιν ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ εἰς τὸν ἐνεργὸν στρατόν; Βεβαίως ὄχι. Τοῦτ’ αὐτὸ θέλει συμβῆ καὶ μὲ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν. Διατὶ ἡ ἐκδηλουμένη αὕτη δυσπιστία πρὸς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν; Διατὶ νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι, προκειμένου αὕτη νὰ ἀποφανθῇ ὅτι ὁ δεῖνα ἔφεδρος ἀξιωματικὸς διεκρίθη, θὰ εἴπῃ τοῦτο αὐθαιρέτως; Κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς προτάσεως ὑπὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, αὕτη κατ’ ἀνάγκην θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τὰς ἐκθέσεις τῶν ὑποδεεστέρων ἀρχῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐβασίσθη, ὅπως προβῇ εἰς τὴν πρότασιν. Δὲν βλέπω λοιπὸν, ὅτι ὑπάρχει λόγος τις δυσπιστίας. Βλέπω ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο περιλαμβάνει δύο οὐσιώδεις διατάξεις, αἵτινες ἐτέθησαν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, τῶν ὁποίων πάντες ἀναγνωρίζομεν τὴν χρησιμότητα, καὶ τῶν ὁποίων τὴν θέσιν πάντες ἐπιθυμοῦμεν νὰ βελτιώσωμεν. Αὐτοὶ, Κύριοι, εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἔπεισαν ἡμᾶς νὰ ὑποβάλωμεν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν δικαιολογοῦσι τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§181Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ὅ τε ἐξ Οἰτύλου Βουλευτὴς καὶ ὁ ἐξ Ἀττικῆς, εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ἀγορεύσωσι πρὸ ἐμοῦ, συνῄνεσαν ὅμως, ἵνα εἴπω ἐγὼ ὀλίγας λέξεις. Ἀναγκάζομαι δὲ νὰ εἴπω αὐτὰς, οὐχὶ διότι προετιθέμην νὰ συζητήσω ἐπὶ τῆς οὐσίας τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ διότι ἐπιθυμῶ νὰ ἀποκρούσω εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἡ ἱστορικὴ ἀφήγησις τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐσκόπει ν’ ἀφήσῃ ἐπ’ ἐμὲ καὶ τοὺς ἐμοὺς φίλους. Βεβαιῶ λοιπὸν, ὅτι τὴν εὐθύνην τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ δὲν φέρομεν ἡμεῖς, διότι ἡμεῖς, ὅτε συνεζητεῖτο ὁ νόμος περὶ Γενικῆς Διοικήσεως ἐν τῇ Βουλῇ, ἐψηφίσαμεν κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου καὶ κατὰ τοῦ συνόλου αὐτοῦ. Ἐὰν δὲ κατὰ τὸ 1902 καὶ κατὰ τὸ 1903 δὲν ἐπροτείναμεν τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ, ἐκ τούτου δὲν συνάγεται, ὅτι ἡμεῖς φέρομεν τὴν εὐθύνην τοῦ νόμου. Περιωρίσθημεν ἀληθῶς ἡμεῖς νὰ ζητήσωμεν ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἀντισυνταγματικαὶ διατάξεις, αἵτινες εἶχον περιληφθῆ ἐν τῷ νόμῳ, διότι τοῦτο ἦτο ἄτοπον προφανῶς, καταληπτὸν τοῖς πᾶσιν. Ἀλλ’ ἂν ὁ περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ νόμος περιλαμβάνῃ διατάξεις, τὰς ὁποίας δὲν ἔπρεπε νὰ περιλαμβάνῃ, ἐὰν διὰ τῶν διατάξεων τούτων ἀφαιρῶνται δικαιώματα ἢ κηρύσσωνται ἀργὰ ὑπάρχοντα δικαιώματα, εὐθυνόμεθα ἡμεῖς; Καὶ ἐγκαλεῖτε ἡμᾶς, ὅτι ἡμεῖς εὐθυνόμεθα, λέγοντες, ὅτι καὶ αἱ δύο πτέρυγες εὐθύνονται! Σεῖς ἐπροτείνατε τὸν νόμον περὶ Γενικῆς Διοικήσεως, σεῖς ὑπεστηρίξατε τὸ νομοσχέδιον, σεῖς ἐφροντίσατε, ἵνα ψηφισθῇ ὁ νόμος, καὶ εὐθυνόμεθα ἡμεῖς; Ἀλλὰ μήπως καὶ οἱ ψηφίσαντες ὑπὲρ τοῦ νόμου τῆς Γενικῆς Διοικήσεως εὐθύνονται διὰ τὰς διατάξεις ταύτας; Ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ Γενικῆς Διοικήσεως, προεβλέπομεν ὅτι ἡμέραν τινὰ ἤθελον κατασταθῇ ἀργὰ δικαιώματα κεκτημένα νομίμως, ἐὰν ταῦτα δὲν ἀνεγνωρίζοντο ὑπὸ καθεστηκυίας στρατιωτικῆς ἀρχῆς; Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ μὴ ἰσχυρίζησθε, ὅτι ἡμεῖς εὐθυνόμεθα, καὶ νὰ μὴ ζητῆτε νὰ παρατραπῶμεν ἀπὸ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ἣν ὀφείλομεν νὰ ἐξετάζωμεν, τί εἶναι τὸ χρήσιμον καὶ τὸ ἀναγκαῖον. Ἐγὼ εὑρίσκω ὄντως, ὅτι τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νομοσχεδίου καθιστᾷ ἀργὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσι, κηρύσσει δὲ αὐτὰ ἀργὰ, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἤθελεν ὑποβληθῇ πρότασις τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, ἀναγνωρίζουσα αὐτά. Ἐὰν λοιπὸν δὲν ἤθελον ἀναγνωρισθῇ τὰ δικαιώματα ταῦτα διὰ προτάσεως τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, τὰ δικαιώματα ταῦτα δὲν ὑπάρχουσιν. Οὕτως οἱ ἀποστρατευόμενοι ἕνεκεν ὁρίου ἡλικίας ἢ ἄλλων νομίμων λόγων, οἱ ἀποστρατευόμενοι διότι ὑπέβαλον παραίτησιν ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ, δὲν δύνανται νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὰς τάξεις τῶν ἐφέδρων, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ πρότασις τῆς Γενικῆς Διοικήσεως. Λοιπόν, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, κηρύσσονται τὰ δικαιώματα αὐτῶν ἐν ἀργίᾳ. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου προέτεινε λόγον, ὁ ὁποῖος βεβαίως εἶναι ὀρθός. Δὲν δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ γνωρίζῃ ὅλας τὰς λεπτομερείας τῶν διαφόρων λειτουργιῶν τῶν γιγνομένων ἐν τοῖς σώμασι τοῦ στρατοῦ, εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Λοιπὸν πρέπει νὰ ἔχῃ πληροφορίας τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, ἁρμοδία δὲ ἀρχὴ τυγχάνει ἡ Γενικὴ Διοίκησις τοῦ στρατοῦ, διὰ τοῦτο δὲν πρόκειται νὰ κηρυχθῇ ἐν ἀργίᾳ τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ νὰ καθιερωθῇ τὸ δικαίωμα, διότι, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἤθελεν ἀναγνωρίσει δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δὲν βεβαιοῦται, βεβαίως ἔχει μεγάλην εὐθύνην, καὶ τὸν Ὑπουργὸν αὐτὸν βεβαίως ἡ Βουλὴ θέλει σύρει ἀπὸ τὸ ὠτίον, ὡς ἀναγνωρίσαντα δικαιώματα, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχουσι, πρὶν ἢ βεβαιωθῇ ἡ ὕπαρξις αὐτῶν, θέλει δὲ βεβαιωθῇ ἡ ὕπαρξις αὐτῶν διὰ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας θέλει πορισθῇ ἀπὸ τὰς διαφόρους ὑφισταμένας ἀρχάς. Ταῦτα εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἀλλ’ οὕτω τὸ δικαίωμα τῆς μεταθέσεως τῶν εἰρημένων ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ἐφεδρείαν θέλει μείνει ἀργὸν, ἂν δὲν ὑποβληθῇ πρότασις τῆς Γενικῆς Διοικήσεως. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου προέβαλε θεωρίαν συνταγματικὴν, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ κρίνω ὀρθήν. Βεβαίως ἡ πρότασις δὲν εἶναι ὑποχρεωτική· ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει δικαίωμα ν’ ἀποδεχθῇ ἢ νὰ μὴ ἀποδεχθῇ αὐτὴν, ἔλεγεν ὁ κ. Πρωθυπουργός· ἀλλὰ μὴ λησμονῶμεν, Κύριοι, ὅτι διαφέρει ἐν πολλοῖς ἡ πρακτικὴ ἀπὸ τὴν θεωρίαν. Ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν συμμορφωθῇ μὲ τὴν πρότασιν, τί θέλει πράξει; Θέλει πράξει τὸ ἀντίθετον τῆς προτάσεως; Ἐὰν ἡ πρότασις δὲν ἦναι ὑπὲρ τῆς κατατάξεως αὐτῶν εἰς τὸ Σῶμα τῆς ἐφεδρείας, καὶ κατατάξῃ αὐτοὺς εἰς τὸ Σῶμα τῆς ἐφεδρείας, θέλει οὕτω πράξει πρᾶξιν ἀντίθετον τῆς προτάσεως, καὶ τοῦτο βεβαίως θέλει ἐπιφέρει πλοκὰς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἐπιζημίους εἰς τὸν στρατόν. Διὰ τοῦτο μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ νομοθετῶμεν τὰ προσήκοντα καὶ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ φέρῃ μείωσιν τοῦ κύρους δικαιωμάτων, ἢ ἀναίρεσιν τῆς ὑπάρξεως αὐτῶν, οὔτε νὰ προκαλῆται θόρυβος καὶ διχοστασία ἐν τῷ κέντρῳ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ἐπάγουσα καὶ πλοκὰς καὶ κρίσεις δυσαρέστους. Εὐκταῖον δὲ εἶναι, ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ ἀποφεύγωμεν τὰς διαφωνίας, διότι αὗται δύνανται νὰ καταλήξωσιν εἰς κρίσεις.

§182Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Διαβεβαιῶ τὸν κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτήν, ὅτι δὲν ὡμίλησα περὶ εὐθυνῶν, ὡμίλησα ἁπλῶς περὶ καθεστῶτος· ὡμίλησα περὶ παραδεδεγμένου καθεστῶτος, περὶ παραδεδεγμένου πλέον ἐδάφους, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐργαζόμεθα. Δὲν ὡμίλησα περὶ εὐθυνῶν, οὔτε ἐπεκαλέσθην εὐθύνας δι’ οὐδένα. Ἐπίσης διαβεβαιῶ τὸν κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτήν, ὅτι ἐγὼ δὲν ἀπηρνήθην τὰ δικαιώματα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀποδεχθῇ ἢ νὰ μὴ ἀποδεχθῇ μίαν πρότασιν, γενομένην πρὸς αὐτόν. Ἔχει ἐπίσης τὸ δικαίωμα, ἐὰν εὑρίσκηται ἐν διαφωνίᾳ τοιαύτῃ, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ ἐκτελέσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζει ὀρθόν, νὰ δώσῃ τὴν παραίτησίν του.

§183ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὸ ’πρόκοψε τότε!

§184Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐκτελέσῃ τι ἐναντίον τῆς προτάσεως τῆς Γενικῆς Διοικήσεως.

§185Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα, ἐν περιπτώσει διαφωνίας, τῆς διττῆς προτάσεως.

§186ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐὰν ἡ Γενικὴ Διοίκησις δὲν κάμῃ πρότασιν, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ κάμῃ καὶ εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ κάμῃ, πῶς θὰ διαφωνήσητε;

§187Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Θὰ ἐξετάσω τὴν πρότασιν, καὶ ἂν τὴν παραδεχθῶ, ἔχει καλῶς· ἐὰν δὲν τὴν παραδεχθῶ, θὰ ζητήσω ἄλλην πρότασιν.

§188ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καλά, ἐὰν ὑποβάλῃ πρότασιν· ἀλλ’ ἐὰν παραλείψῃ νὰ ὑποβάλῃ, τί θὰ γείνῃ;

§189Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραλείψῃ· θὰ ὑποβάλῃ πρότασιν.

§190ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἀλλ’ ἐὰν παραλείψῃ νὰ ὑποβάλῃ, καίτοι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ὑποβάλῃ, τότε τί θὰ γείνῃ;

§191Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τότε παραιτεῖται ὁ Ὑπουργὸς, καὶ μεταβαίνει εἰς τὸν οἶκόν του.

§192ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὡραῖα!

§193Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. (Ὄρα Παράρτημα).

§194Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον, ὡς εἶναι συντεταγμένον, φρονῶ ὅτι ἔχει καλῶς· μόνον ὁ τρόπος τῆς ἐγγραφῆς εἰς τὸ στέλεχος τῆς ἐφεδρείας νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῇ. Βεβαίως τὸ ἄρθρον 11 τοῦ ἰσχύοντος νόμου τοῦ 1887, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖται, πρέπει νὰ τροποποιηθῇ· διότι οἱ ἀξιωματικοὶ ἀποστρατεύονται ἢ ἕνεκα ὁρίου ἡλικίας καὶ ὅταν δὲν ἦναι ἱκανοὶ πρὸς ὑπηρεσίαν καθ’ ὃν χρόνον ἀπεστρατεύθησαν, ἢ τῇ αἰτήσει των, ἕνεκα λόγων ἄλλων, οἵτινες ἐξηνάγκασαν αὐτοὺς πρὸς τοῦτο. Δὲν εἶναι λοιπὸν δίκαιον, ὡς ἔχει ὁ σήμερον ἰσχύων νόμος, ἵνα οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι ἐγγράφωνται εἰς τὸ στέλεχος τῆς ἐφεδρείας ἄνευ προτάσεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ διέπων τὴν ἐν γένει διοίκησιν τοῦ στρατοῦ, διότι οὕτω θὰ ἔχωμεν πλείονας τοιούτους, καὶ μάλιστα ἀνικάνους. Τὸ αὐτὸ λέγω καὶ διὰ τὸ ἄρθρον 12, μὲ τὴν διαφορὰν μόνον, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ πρέπει νὰ στηρίζηται εἰς πρότασιν τοῦ οἰκείου σωματάρχου καὶ τοῦ μεράρχου· διότι νῦν, κατὰ τὸν νόμον περὶ Γενικῆς Διοικήσεως, γίνεται παρερμηνεία τις, καὶ ἂν προέβλεπεν ἡ Βουλὴ νὰ θέση τὴν διάταξιν ταύτην, δὲν θὰ ἐθεωρεῖτο ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα, ὡς θεωρεῖται σήμερον, διότι ἡ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ εἶναι γενική. Πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως εἶχον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑποβάλλωσι πρότασιν ἐπιθεωρηταὶ στρατοῦ ἢ ἀρχηγοὶ στρατοῦ, προκειμένου περὶ ἀπομακρύνσεως ἀξιωματικοῦ ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ. Νῦν ἡ πρότασις εἶναι τυπική. Ἀλλὰ νὰ προστεθῇ, εἰ δυνατόν, τὸ ἑξῆς: «Τῇ προτάσει τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ, στηριζομένῃ ἐπὶ ἐκθέσεων τῶν οἰκείων σωματαρχῶν καὶ μεράρχων.» Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 7 τοῦ νομοσχεδίου, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εἴπω, ὅτι παρέχεται μὲν μία εὐκολία εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς καὶ μία ἱκανοποίησις, ἀλλ’ εὑρίσκω τὸ ἑξῆς πλημμελές· ἐπιτρέπεται νὰ χορηγῆται τὸ ἓν δέκατον τῶν χηρευουσῶν θέσεων εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀνθυπολοχαγοὺς, ἀλλ’ ὁρίζεται ἡ ἡλικία τοῦ 33 ἔτους. Ἐὰν παραδεχθῶμεν, ὅτι ἔφεδροι ἀνθυπολοχαγοὶ εὑρίσκονται ἐν ἐκστρατείᾳ καὶ διέπρεψαν, ἡ δὲ ἐκστρατεία διαρκεῖ τρία ἢ τέσσαρα ἢ πέντε ἔτη, καὶ συνεπῶς ὑπερέβησαν τὴν ἡλικίαν τοῦ 33 ἔτους, καὶ εἶναι 34 ἐτῶν, δὲν πρέπει νὰ γείνωσι μόνιμοι ἀξιωματικοί; Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ἡ διάταξις αὕτη, καὶ νὰ τεθῇ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας τοῦ μονίμου ἀξιωματικοῦ.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰς παρατηρήσεις ταύτας δὲν εἶναι καλλίτερον νὰ τὰς κάμητε ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ τοῦ ἄρθρου;

§196Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Τότε ἔπρεπε νὰ διακόψητε, κύριε Πρόεδρε, τὸν πρῶτον ἀγορεύσαντα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα σᾶς τὸ λέγω.

§198Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἔπρεπε νὰ τὸ εἴπητε εἰς τὸν πρῶτον ἀγορεύσαντα, ἵνα μὴ ἐξακολουθήσῃ οὕτως ἡ συζήτησις.

§199Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν βλάπτει, τοὐναντίον μάλιστα ὠφελεῖ, διότι δὲν εἶναι ἀνάγκη πλέον νὰ γείνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων, ὅταν ἀναγνωσθῶσι, καὶ οὕτως εὐκολύνεται ἡ ψήφισις.

§200Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Προσθέτω καὶ τὸ ἑξῆς· ὅτι ναὶ μὲν εὐεργέτημα παρέχεται εἰς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς, ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι τὸ εὐεργέτημα, ὅπερ ἡ Βουλὴ παρέχει καὶ οὐχὶ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ οὐδὲ ὁ Ὑπουργὸς, δὲν εἶναι ἀνάλογον, ὅταν χορηγῆται τὸ ⅒ τῶν χηρευουσῶν θέσεων, διότι νομίζω ἐντιμότερον καὶ ἀξιοπρεπέστερον νὰ παρέχηται ἀμοιβὴ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὸν βαθμὸν αὐτὸν λαμβάνουσιν ἐν ὥρᾳ πολέμου διὰ τοῦ κινδύνου τῆς ζωῆς των καὶ τῆς θυσίας τοῦ αἵματός των, παρὰ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ παραμένωσι καὶ θὰ προβιβάζωνται εὑρισκόμενοι εἰς τοὺς στρατῶνας καὶ εἰς τὰς διαφόρους βοηθητικὰς ὑπηρεσίας. Νὰ αὐξηθῇ λοιπὸν τὸ ⅒ τῶν χηρευουσῶν θέσεων τοὐλάχιστον εἰς τὸ ἓν πέμπτον, διότι πρέπει νὰ καταλαμβάνωσι καὶ αὐτοὶ οἱ δυστυχεῖς ἔφεδροι ἀνθυπολοχαγοὶ τὸ ⅕ τῶν θέσεων. Ἐπὶ τῶν δύο αὐτῶν διατάξεων παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν εὐαρεστῆται, νὰ δεχθῇ τὰς τροπολογίας ταύτας.

§201Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο τῶν ἀξιοτίμων κ. Βουλευτῶν, ὁ ἐξ Ἄρτης καὶ ὁ ἐκ Μεσολογγίου, ὡμίλησαν διὰ μακρῶν περὶ τοῦ ζητήματος τῆς προηγουμένης ὑπηρεσίας τῶν ἐφέδρων πρὸ τῆς εἰς τὴν Σχολὴν εἰσόδου τούτων. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχει σπουδαιότητα, καὶ πρέπει νὰ λυθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καὶ νὰ πεισθῇ ἡ Βουλή, ὅτι, ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον καὶ ὡς γίνεται καὶ ἐν τῷ ἰσχύοντι νόμῳ, εἶναι ὀρθότατον. Ἡ πρότασις, ὅπως οἱ ἔφεδροι οὗτοι πρὸ τῆς εἰς τὴν Σχολὴν κατατάξεώς των ὑπηρετῶσιν ἐν τῷ στρατῷ καὶ εἰς τοὺς διαφόρους βαθμούς, ἵνα ἀποκτήσωσιν τὰς γνώσεις τῆς ὑπηρεσίας, τὰς ἀναγκαίας διὰ τὴν διοίκησιν, ἡ ὁποία κατόπιν θὰ τοῖς ἀνατεθῇ, ἡ πρότασις αὕτη εἶναι ἀνεφάρμοστος. Καὶ ἵνα πεισθῆτε περὶ τούτου, πρέπει νὰ ἐννοήσητε τὸν μηχανισμὸν τοῦ σχολείου τῶν ἐφέδρων. Οἱ ἔφεδροι οὗτοι εἶναι κληρωτοί, καλούμενοι ὑπὸ τοῦ νόμου νὰ καταταχθῶσιν ὡς στρατιῶται. Ὁ νόμος περὶ Σχολῆς ἐφέδρων ἀξιωματικῶν ἐθέσπισεν, ὅτι, ὅσοι εἶναι φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου, δύνανται νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων, ἀντὶ νὰ κατατάσσωνται ὡς ἁπλοῖ στρατιῶται εἰς τὸν στρατόν. Ἐὰν τοὺς κατατάξητε ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν στρατὸν ὡς στρατιώτας, δὲν δύνανται οὗτοι νὰ ἐκτελέσωσι καὶ νὰ ἐκμάθωσι καὶ τὰς ἀσκήσεις τοῦ στρατιώτου καὶ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἄλλα καθήκοντα, παρὰ μόνον τὰ τοῦ ἁπλοῦ στρατιώτου· διότι κατὰ τὸ διάστημα τῶν τριῶν μηνῶν, ὅπως θὰ ὁμολογήσῃ καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτής, ἐὰν ἐλαττώσωμεν τὸ ὅριον, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Καραπάνον...

§202Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν προσδιώρισα ὅριον. Εἶπον «ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα».

§203Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ θέσητε καὶ ὀλιγώτερον χρονικὸν ὅριον, ὅταν ἡ ὑπηρεσία ἦναι δεκαοκτάμηνος... Κατὰ τὸ διάστημα, λέγω, τῶν τριῶν μηνῶν ὁ τοιοῦτος κληρωτὸς δὲν δύναται νὰ προβιβασθῇ δεκανεύς, δὲν δύναται νὰ προβιβασθῇ λοχίας, δὲν δύναται νὰ προβιβασθῇ ἐπιλοχίας, δυνάμει τῶν ἰσχυόντων νόμων, παρὰ ἀφοῦ διανύσῃ ὡρισμένον χρόνον ἐν ἑκάστῳ βαθμῷ, οἱ δὲ τοιοῦτοι βαθμοὶ ἀπονεμόμενοι εἶναι καὶ ἀναφαίρετοι. Δὲν δύνασθε νὰ τὸν ὀνομάσητε λοχίαν καὶ ἐπιλοχίαν, καὶ κατόπιν νὰ τὸν κάμητε στρατιώτην. Κατὰ τὸν νόμον περὶ Σχολῆς ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, οἱ κατὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις ἐξεταζόμενοι, ἀναλόγως τῆς ἐπιτυχίας των, γίνονται ἢ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ ἢ λοχίαι ἢ δεκανεῖς· οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι δηλαδή, οἵτινες θὰ καταταχθῶσιν ὡς ἀξιωματικοί, ἔχοντες τὸν βαθμὸν ἀξιωματικοῦ, δύνανται νὰ ἐκτελῶσι τὰ καθήκοντα τὰ κατώτερα, καὶ ἐπιλοχίου καὶ λοχίου καὶ δεκανέως, διότι συλλήβδην οἱ βαθμοὶ αὐτοὶ ἐμπεριέχονται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος τοῖς ἀπονέμεται. Δὲν δύναται ὅμως ὁ βαθμὸς οὗτος νὰ τοῖς ἀπονεμηθῇ ἐκ τῶν προτέρων, ἅμα καταταχθῶσιν ἐν τῷ στρατῷ, διότι πιθανὸν οὗτοι, μετὰ τὴν εἴσοδόν των εἰς τὴν Σχολήν, κατὰ τὰς ἐξετάσεις νὰ ἀποτύχωσι καὶ νὰ καταταχθῶσιν ὡς ὁπλῖται. Πῶς δύνασθε, ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ἐκάμετε ἤδη ἐπιλοχίαν, νὰ τὸν φέρητε πάλιν στρατιώτην; Ἑπομένως ὀρθότατα καὶ ὁ ἰσχύων νόμος καὶ τὸ νομοσχέδιον προβλέπουσιν, ὅπως οἱ ἔφεδροι κατατάσσωνται πρῶτον εἰς τὴν Σχολὴν, ἵνα θεωρητικῶς ἐκπαιδευθῶσι καὶ κατόπιν ἐκπαιδευθῶσιν εἰς ἐκείνας τὰς γνώσεις τῆς ὑπηρεσίας, οὐχὶ τῶν ἀσκήσεων, —καὶ πρέπει νὰ ἐννοήσητε τὴν διαφοράν.—Δὲν πρέπει ὁ ἔφεδρος νὰ γυμνασθῇ ὡς στρατιώτης ἢ ὡς δεκανεὺς ἢ λοχίας, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀποκτήσῃ τὰς γνώσεις τῆς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ἐν μόνῳ τῷ στρατῶνι δύνανται ν’ ἀποκτήσωσι καὶ οἱ διανύοντες τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐφέδρου καὶ οἱ ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων ἐξερχόμενοι. Διὰ ταῦτα νομίζω, ὅτι τὸ σύστημα, περὶ οὗ ὡμίλησαν οἱ ἀξιότιμοι ἐξ Ἄρτης καὶ Μεσολογγίου Βουλευταί, εἶναι ἐντελῶς ἀνεφάρμοστον, καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θέλει τὸ παραδεχθῆ. Ἔρχεται κατόπιν τὸ ζήτημα, ἂν πρέπει οἱ ἔφεδροι οὗτοι νὰ γίνωνται ἀξιωματικοὶ ἀπολύτως. Νομίζω ὅτι καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν ὀρθότατα τὸ νομοσχέδιον θέτει τὸν ὅρον τῆς προτάσεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, διότι κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐκπαιδεύσεώς των ἐν τῷ σχολείῳ καὶ κατὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις δύναται ν’ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἀπέκτησαν τὰς θεωρητικὰς γνώσεις, τὰς ἀπαιτουμένας δι’ ἕνα ἀξιωματικὸν τῆς ἐφεδρείας, δὲν ἀποδεικνύεται ὅμως, ἂν ἔχουσι καὶ τὰ στρατιωτικὰ προσόντα, τὰς στρατιωτικὰς ἰδιότητας, τὸν στρατιωτικὸν ἐν γένει χαρακτῆρα, τὸν ὁποῖον ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ γείνῃ ἔφεδρος ἀξιωματικός. Αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα καὶ αὐτὰ τὰ προσόντα καὶ αὐτὰς τὰς ἰδιότητας θὰ ἀποδείξωσιν, ἐὰν τὰς ἔχωσι, κατὰ τὸ διάστημα τῆς ὑπηρεσίας των. Ἑπομένως μετὰ τὸ τέλος αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ γνωμοδοτήσωσι περὶ αὐτῶν, θὰ ὑποδείξωσιν ἐκείνους, οἵτινες ἐπέτυχον. Δυνατὸν περίπτωσις ἀποτυχίας νὰ μὴ παρουσιασθῇ ποτε, ἢ νὰ παρουσιασθῇ σπανιώτατα, —δὲν θέλω νὰ σᾶς ἀναφέρω περιπτώσεις, καθ’ ἃς δύναται νὰ παρουσιασθῇ, διότι τὸ θεωρῶ περιττὸν, — ἀλλ’ ἐὰν παρουσιασθῇ τοιοῦτον, τότε ὀρθότατα τὸ νομοσχέδιον δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν νὰ προτείνῃ, ἂν πρέπει ὁ ἔφεδρος ἐκεῖνος νὰ γείνῃ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς ἢ ὄχι. Ὀρθότατα δὲ τὸ ἀφίνει εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν, διότι οὗτος, ὡς ἀρχηγὸς τοῦ στρατοῦ, εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὑποβάλῃ τὰς τοιαύτας προτάσεις εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ὁποῖον θὰ φωτίσῃ καὶ ὁ ὁποῖος κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ ἢ νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν ταύτην. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τῆς Σχολῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ δύο ἕτερα ἄρθρα, τὰ πραγματευόμενα περὶ τῶν ἀποστρατευθέντων ἢ παραιτηθέντων ἀξιωματικῶν, νομίζω ὅτι ἡ διάταξις περὶ τῆς προτάσεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ διὰ τὴν ἐγγραφὴν αὐτῶν εἰς τὸ στέλεχος τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας εἶναι ὀρθοτάτη· ἀρκεῖ νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι δύναται νὰ παρουσιασθῇ περίστασις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀξιωματικός τις νὰ ἐξαναγκασθῇ νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του. Οὗτος, κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον, θὰ ἦναι ἀξιωματικὸς τῆς ἐφεδρείας. Τὸ νομοσχέδιον ὅμως, προβλέπον μίαν τοιαύτην περίπτωσιν, χορηγεῖ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν, ὡς ἁρμοδιώτατον, ἀφοῦ ἔχει τὴν Γενικὴν Διοίκησιν τοῦ στρατοῦ, τὸν τοιοῦτον ἀξιωματικὸν νὰ μὴ τὸν ἐγγράψῃ εἰς τὸ στέλεχος τῆς ἐφεδρείας. Προκειμένου δὲ περὶ ἀξιωματικοῦ ἱκανοῦ, οἰκειοθελῶς παραιτουμένου, οὐδεὶς λόγος ἢ φόβος ὑπάρχει νὰ ἀδικηθῇ οὗτος, ἢ νὰ στερηθῇ τὸ στέλεχος τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας ἀξιωματικοῦ ἱκανοῦ. Τὸ αὐτὸ δύναταί τις νὰ εἴπῃ καὶ περὶ ἀξιωματικῶν ἀποστρατευθέντων. Δύναταί τις νὰ ἀναγκασθῇ νὰ ζητήσῃ τὴν ἀποστρατείαν του, διότι ὁ ἔχων συμπεπληρωμένα τὰ ἔτη τῆς συντάξεως δύναται, ἀντὶ νὰ ἀποταχθῇ, νὰ ζητήσῃ τὴν ἀποστρατείαν του. Προβλέπει τὸ τοιοῦτον τὸ νομοσχέδιον, ὥστε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ μὴ δύναται ὁ τοιοῦτος ἀξιωματικός, ἀφοῦ δὲν ἦτο ἱκανὸς νὰ μείνῃ ἐν ἐνεργείᾳ, νὰ μείνῃ ἐν τῷ στρατῷ τῆς ἐφεδρείας. Ὅταν δὲ δίδῃ εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν ὁ νόμος τὸ δικαίωμα ν’ ἀποφασίζῃ περὶ τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν, νομίζετε ὅτι εἶναί τι σπουδαῖον τὸ νὰ δίδῃ τοιοῦτον δικαίωμα περὶ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὀρθότατα ἔχουσι καὶ αἱ τρεῖς αὗται διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου.

§204Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, προσπαθῶν νὰ συνηγορήσῃ ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ ἄρθρου 5 ὡς ἔχει, παρέστησεν εἰς ἡμᾶς, ὅτι οὐδεμία ἀπολύτως ὑφίσταται διαφορὰ μεταξὺ τῶν ἐξερχομένων ἀποφοίτων τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων τῆς Κερκύρας καὶ τῶν ἀποφοίτων τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων...

§205Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶπον αὐτό.

§206Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἴπετε, ὅτι ἐφαρμόζονται ἐπὶ τῶν ἀποφοίτων τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων ὅσα ἐφαρμόζονται καὶ ἐπὶ τῶν ἀποφοίτων τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων;

§207Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Εἰς τὸ ζήτημα αὐτό.

§208Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα ἀκριβῶς, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5.—Νὰ ἐννοώμεθα.—Εἴπετε, ὅτι ὡς πρὸς τοῦτο, ὡς πρὸς τὴν κατάταξιν εἰς τὸν στρατὸν, οὐδεμία ἀπολύτως ὑφίσταται διαφορὰ, ὅτι καὶ οἱ ἔφεδροι τῆς Κερκύρας κατατάσσονται ὡς στρατιῶται καὶ ὑπηρετοῦσιν ἐπί τινα χρόνον ὡς στρατιῶται, καὶ οἱ εὐέλπιδες, ἐξερχόμενοι ἐκ τῆς Σχολῆς, ὑπηρετοῦσιν ἐπί τινα χρόνον ὡς στρατιῶται. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἀκριβὲς καθ’ ὁλοκληρίαν, διότι οἱ ἐξερχόμενοι ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τὰς ἐξετάσεις αὐτῶν διορίζονται διὰ Β. Διατάγματος ἀξιωματικοί, καὶ ὡς ἀξιωματικοὶ κατατάσσονται ἐν τῷ στρατῷ· ἐὰν δὲ ἕνεκα λόγων, τοὺς ὁποίους πολὺ ὀρθῶς ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἦναι ἀνάγκη νὰ ὑπηρετῶσιν ἐπὶ χρόνον τινὰ καὶ νὰ ἐκτελῶσιν ἔργα καὶ στρατιώτου καὶ δεκανέως καὶ σιτιστοῦ, τοῦτο κατ’ οὐδὲν μειοῖ τὴν θέσιν αὐτῶν ἐν τῷ στρατῷ, διότι καὶ ὡς στρατιῶται ὑπηρετοῦντες ἔχουσι τὴν θέσιν αὐτῶν ὡς ἀξιωματικοί. Συμβαίνει τοῦτο ἐπὶ τῶν ἐφέδρων τῆς Κερκύρας; Ὄχι. Ἔχετε ἀνάγκην προτάσεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, διὰ νὰ διορισθῶσιν ἀξιωματικοὶ, ἀφοῦ ὑπηρετήσωσιν ἐν τῷ στρατῷ ὡς στρατιῶται. Πῶς λέγετε λοιπὸν, ὅτι ὑπάρχει ὁμοιότης πλήρης μεταξὺ τῶν μὲν καὶ τῶν δέ;

§209Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Λέγω τὸ ἑξῆς. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γίνεται διὰ τοὺς εὐέλπιδας, τὸ αὐτὸ γίνεται καὶ διὰ τοὺς μέλλοντας νὰ γείνωσιν ἀξιωματικοὶ εἰς τὴν ἐφεδρείαν, διὰ νὰ γνωρίζουν τὰς ἀνάγκας τοῦ στρατεύματος καὶ νὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ διοικήσουν. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ ἄλλο, ὅτι τὸ στέλεχος τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας δὲν εἶναι τακτοποιημένον εἰσέτι· ἔχομεν ἀξιωματικοὺς τῆς ἐφεδρείας ἀνακατωμένους, χωρὶς νὰ ἦναι τακτοποιημένοι.

§210Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐννοεῖτε ἀνακατωμένους;

§211Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἰδοὺ τί ἐννοῶ. Εἰς τὰ ἄλλα μέρη τοῦ κόσμου ἕκαστον σύνταγμα γνωρίζει τοὺς ἀξιωματικούς του τοὺς ἐφέδρους. Ἐδῶ οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἔφεδροι δὲν εἶναι τοποθετημένοι κατὰ σύνταγμα, ὥστε ἐν ἐπιστρατεύσει νὰ γνωρίζουν τὰς θέσεις των.—Αὐτὸ εἶπον. Μὲ ἐννοεῖτε;— Ἐπειδὴ λοιπὸν πρόκειται τώρα νὰ τακτοποιηθῇ τὸ στέλεχος τῆς ἐφεδρείας, καὶ ἐπειδὴ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος φροντίζει περὶ τῆς τακτοποιήσεως τοῦ στρατοῦ, ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, δι’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι καὶ αὐτὸς θὰ δώσῃ τὴν γνώμην του, προκειμένου νὰ τοποθετηθῇ τις εἰς τὸ στέλεχος τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας.

§212Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καίτοι κατέβαλον πολλὴν προσοχὴν, δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐννοήσω τὴν δικαιολογίαν τῆς διατάξεως ταύτης. Εἴπετε ὅτι τὴν ἐξαίρεσιν ταύτην, ὡς πρὸς τοὺς ἐφέδρους τῆς Σχολῆς τῆς Κερκύρας, θέλετε, διότι τὰ τῆς ἐφεδρείας εἶναι ἀνακατωμένα. Δὲν ἐννοῶ...

§213Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ ἔχει τὰ τῆς τακτοποιήσεως τοῦ στρατοῦ, πρέπει νὰ τακτοποιήσῃ καὶ αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν. Διὰ νὰ τακτοποιήσῃ λοιπὸν, πρέπει νὰ δώσῃ τὴν γνώμην του. Ἀφοῦ ὑπάρχῃ ὁ θεσμὸς, πρόκειται νὰ ἀρνηθῶμεν τὸν θεσμόν;

§214Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεὶς διανοεῖται νὰ διαμφισβητήσῃ τὸν θεσμὸν, ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: διατὶ ὡς πρὸς τοὺς εὐέλπιδας δὲν σέβεσθε τὸν θεσμὸν τοῦτον; Διατὶ σπεύδετε σεῖς νὰ τοὺς διορίσητε ἀμέσως ἀξιωματικοὺς, καὶ δὲν ἀφίνετε τὸν Γενικὸν Διοικητὴν νὰ προτείνῃ, ἀφοῦ ὑπηρετήσωσι τρεῖς μῆνας, τότε νὰ τοὺς διορίσητε ἀξιωματικοὺς, ὡς πράττετε ἐπὶ τῶν ἐφέδρων τῆς Σχολῆς τῆς Κερκύρας; Αὐτὴ ἡ διαφορὰ ὑπάρχει.

§215Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Διότι οἱ εὐέλπιδες εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Σχολὴν σπουδάζουσιν ἐπὶ πέντε ἔτη στρατιωτικὴν ἐπιστήμην.

§216Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν λέγει, ὅτι ὁ λόγος τῆς τριμήνου ὑπηρεσίας ἐν τῷ στρατῷ εἶναι, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς πρέπει νὰ συγχρωτισθῇ μὲ τὸν στρατὸν, νὰ μάθῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τῶν κατωτέρων βαθμῶν, τὰ ὁποῖα θὰ τῷ χρησιμεύσωσι κατόπιν, ὅταν γείνῃ ἀξιωματικός. Ἂν λοιπὸν αὐτὴ ἡ ἀνάγκη ἦναι κοινὴ καὶ εἰς τοὺς ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ εἰς τοὺς ἐκ τῆς Σχολῆς τῆς Κερκύρας, διατὶ εἰς μὲν τοὺς εὐέλπιδας δίδετε ἀμέσως τὸν βαθμὸν, εἰς δὲ τοὺς ἐφέδρους δίδετε τὸν βαθμὸν μετὰ τρεῖς μῆνας καὶ ἂν ἐγκρίνῃ ὁ Γενικὸς Διοικητής; Γνωρίζουν τὰ καθήκοντα τοῦ σιτιστοῦ οἱ ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων; ὄχι· τὰ καθήκοντα τοῦ στρατιώτου; τοῦ δεκανέως; ὄχι. Λοιπὸν διὰ τὴν αὐτὴν ἀνάγκην τὰ αὐτὰ μέτρα πρέπει νὰ μεταχειρίζησθε, διότι καὶ οἱ ἔφεδροι τῆς Σχολῆς τῆς Κερκύρας ἐκρίθησαν ἄξιοι καὶ νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν καὶ νὰ ὑπηρετήσωσιν ὡς ἀξιωματικοί· λοιπὸν πρέπει καὶ δι’ αὐτοὺς νὰ λαμβάνωνται τὰ αὐτὰ μέτρα, ἅτινα λαμβάνονται διὰ τοὺς εὐέλπιδας.

§217Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Οἱ εὐέλπιδες ὑφίστανται πέντε δοκιμασίας.

§218Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δεκαπέντε ἂν ὑφίστανται, τὸ ἴδιον εἶναι· ὑφίστανται δοκιμασίας θεωρητικὰς ἐπὶ θεωρητικῶν μαθημάτων.

§219Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Εἶναι καὶ πρακτικῶς δεδοκιμασμένοι οἱ εὐέλπιδες. Οἱ εὐέλπιδες ὑφίστανται πέντε δοκιμασίας, διὰ νὰ γείνουν ἀξιωματικοί, οἱ δὲ ἔφεδροι μόνον μίαν.

§220Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ τότε, ἀφοῦ εἶναι κατηρτισμένοι οἱ εὐέλπιδες καὶ πρακτικῶς, διατὶ τοῖς δίδετε ὑπηρεσίαν εἰς τὸν στρατόν;

§221Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Διὰ νὰ συγχρωτισθοῦν μὲ τοὺς στρατιώτας.

§222Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν καὶ αὐτοὺς μετὰ τρεῖς μῆνας νὰ τοὺς προβιβάζητε. Διατὶ τοῖς δίδετε βαθμὸν ἀμέσως;

§223Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Διότι οὕτω λέγει ὁ νόμος.

§224Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν νὰ βελτιώσωμεν τὸν νόμον. Νὰ δώσητε τὰς αὐτὰς ὑποχρεώσεις καὶ τὰ αὐτὰ δικαιώματα καὶ εἰς τοὺς ἐκ τῆς Σχολῆς τῆς Κερκύρας ἐξερχομένους καὶ εἰς τοὺς ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν ἤθελον νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν.

§225Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἐνοήσατε, τί συμβαίνει, καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιμένετε συζητοῦντες. Θεωρεῖται περιττὴ ἡ συζήτησις, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ καθήσητε. Διότι τί σᾶς λέγουν οἱ συνάδελφοι; σᾶς λέγουν, ὅτι, ἐνῷ ὁ νόμος τοὺς ἐφέδρους τοὺς δώσαντας ἐξετάσεις τοὺς θεωρεῖ ἀξιωματικούς, τώρα μεταβάλλουσι τὴν θέσιν αὐτῶν καὶ τοὺς θεωροῦσιν ὡς ὑπὸ δοκιμασίαν. Ἀλλ’ ὅταν ἐκπαιδευθῶσι καὶ θεωρηθῶσι πλέον ἐπιτυχόντες, διατί νὰ μὴ γίνηται καὶ δι’ αὐτοὺς ὅ,τι γίνεται διὰ τοὺς ἐξερχομένους ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων; Εὐθὺς ὡς διανύσουν τὸ χρονικὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀσκηθῶσιν εἰς τὰ καθήκοντα τοῦ ὁπλίτου καὶ τοῦ δεκανέως, νὰ εἰδοποιῆται ὁ Ὑπουργὸς, καὶ νὰ γίνηται ὅ,τι καὶ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς μονίμους, νὰ φέρουν τὴν στολήν των καὶ νὰ ἦναι ἀξιωματικοί. Ἀλλ’ ἐγὼ δέχομαι καὶ τὴν πρότασιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, ἀλλὰ τίνι τρόπῳ γινομένην; Νὰ μὴ καταργῆται ἡ ἱεραρχία. Διατὶ νὰ καταργῆται ἡ ἱεραρχία; Νὰ εἰδοποιῇ ὁ σωματάρχης τὸν μέραρχον, καὶ ὁ μέραρχος νὰ ὑποβάλλῃ τὴν πρότασιν εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν, καὶ οὗτος εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τότε νὰ ἐκδίδηται τὸ Β. Διάταγμα. Διατὶ νὰ ἦναι ἡ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ καὶ διὰ τὸν στρατιώτην, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζει; Διατὶ νὰ ἔρχηται ὁ Γενικὸς Διοικητὴς, ὁ ἀρχηγὸς στρατοῦ, καὶ νὰ γνωματεύῃ περὶ τοῦ πρώτου ἀξιωματικοῦ τοῦ στρατοῦ μέχρι τοῦ στρατιώτου τοῦ τελευταίου, τοῦ εὑρισκομένου εἰς τὴν Λάρισαν ἢ τὰ Τρίκκαλα ἢ τὰ Ἄγναντα ἢ τοὺς Καλαρρύτας, νὰ γνωματεύῃ, ἂν ὁ στρατιώτης, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς τὰ σύνορα, ὁ ὁποῖος ἐξῆλθεν ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῆς Κερκύρας, πρέπει νὰ προαχθῇ ἢ νὰ μὴ προαχθῇ; Ποῦ τὸν βλέπει ὁ Γενικὸς Διοικητὴς ἀπ’ ἐδῶ καὶ τὸν προάγει; Διατὶ νὰ μὴ ἦναι ὁ νόμος τοιοῦτος, ὥστε νὰ μὴ καταργῆται ἡ ἱεραρχία; Αὐτὸ εἶναι λοιπὸν τὸ πρᾶγμα, ὅτι καταργεῖται ἡ ἱεραρχία ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Διατὶ νὰ μὴ εἴπωμεν, ὅτι τὴν πρότασιν τὴν κάμνει ὁ σωματάρχης, καὶ τὴν πρότασιν τοῦ σωματάρχου τὴν ὑποβάλλει ὁ μέραρχος εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητήν;

§226Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω, περὶ ἐξομοιώσεως πλήρους τῶν ἐξερχομένων ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων πρὸς τοὺς ἐξερχομένους ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων, εἶναι τοσοῦτον εὔλογος, ὥστε ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀντιτείνει κατ’ αὐτῆς. Φαίνεται ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς κατελήφθη ὑπὸ ἀδικαιολογήτου στοργῆς πρὸς τὰ νομοσχέδια τὰ στρατιωτικὰ, τὰ παρουσιασθέντα ἐνταῦθα. Συμβαίνει τοῦτο εἰς πολλοὺς υἱοθετοῦντας τὰ ξένα τέκνα...

§227Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Αὐτὰ τὰ ἠκούσαμεν καὶ ἄλλοτε.

§228Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν χάνετε, ἂν τὰ ἀκούσητε καὶ πάλιν... Τὰ ἀγαπᾷ περισσότερον τῶν ἰδίων τέκνων. Διὰ τοῦτο εἰς πᾶσαν παρατήρησιν ἔρχεται καὶ λέγει εἰς ἡμᾶς: «Δὲν δέχομαι καμμίαν μεταβολήν· τὸ νομοσχέδιόν μου τὸ θέλω ὡς ἔχει, διότι εἶναι νομοσχέδιον μεγάλης ἐμπιστοσύνης καὶ μεγάλης ὑπομονῆς»! Ἐνθυμοῦμαι ὅτι, νεώτερος ὤν, περιώδευον, ἵνα γνωρίσω τὸν τόπον, καὶ διῆλθον καὶ ἐκ Ζακύνθου. Ἐκεῖ, εἰς μίαν στενωπὸν, παρετήρησα ἓν καφενεῖον μικρὸν, τὸ ὁποῖον εἶχε μίαν μεγάλην καὶ δυσανάλογον πρὸς τὸ μέγεθος τοῦ καταστήματος ἐπιγραφὴν, ἡ ὁποία ἔλεγε: «Καφενεῖον ἡ Ἐλπὶς, Δημητρίου Κούμπουλα, ἀνθρώπου τῆς ὑπομονῆς καὶ τῆς μεγάλης ἰδέας». Δὲν γνωρίζω, ἂν ζῇ ὁ Κούμπουλας αὐτὸς, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται ἀξιόλογα νὰ δανεισθῇ τὸν τίτλον τοῦ καφενείου ἐκείνου, καὶ νὰ τὸν τοποθετήσῃ ἐπὶ ὅλων τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα παρουσίασεν εἰς τὴν Βουλήν. Διατὶ νὰ μᾶς λέγῃ «νομοσχέδιον περὶ ἐφέδρων», «νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ» κτλ.; Νὰ μᾶς λέγῃ «νομοσχέδια τῆς μεγάλης ὑπομονῆς καὶ τῆς μεγάλης ἐμπιστοσύνης», καὶ νὰ τὰ ἀναγνώσῃ ἐδῶ ὅλα, νὰ τὰ θέση ζητήματα ἐμπιστοσύνης, νὰ τὰ ψηφίσωμεν ἀσυζητητὶ, ὡς ἔχουσι, καὶ νὰ ἀπέλθωμεν μὲ τὴν συνείδησιν ἀναπεπαυμένην, ὅτι ἐπετελέσαμεν τὸ καθῆκόν μας ὡς ἄριστα. Ἀλλὰ δὲν ἔχετε δικαίωμα τοιοῦτον εὐτυχῶς. Δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι τὰ νομοσχέδια ταῦτα εἶναι ζητήματα ἐμπιστοσύνης, ὅτι εἶναι νομοσχέδια τείνοντα εἰς ἀνόρθωσιν τῶν στρατιωτικῶν πραγμάτων τῆς πατρίδος. Ἄν δὲ φέρωνται παρατηρήσεις εὔλογοι ἐπ’ αὐτῶν, πρέπει νὰ τὰς δέχησθε εὐγνωμόνως, διότι τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ οὔτε μείωσιν τῶν δικαιωμάτων ὑμῶν, οὔτε μείωσιν τῆς ἀξίας αὐτῶν. Ἄν λοιπὸν ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν προτείνομεν, νὰ ἐξομοιωθῶσιν οἱ ἀπόφοιτοι τῶν δύο Σχολῶν πληρέστατα ὡς πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῶν ἐν τῷ στρατῷ τὴν τρίμηνον, εἶναι ὀρθὴ καὶ λογική, διατὶ τόσον ὀργίζεσθε καὶ διατὶ τόσον ἀντιτείνετε;

§229Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ οὐσιαστικὸν ζήτημα, διότι ὁμολογῶ, ὅτι ἡ συζήτησις, ὅπως ἀνειλίχθη ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων οὐδὲν τὸ κοινοβουλευτικὸν ἔχει. Ὁμολογῶ, ὅτι ἀδικεῖται ἡ συζήτησις, ὅταν τίθηται ὑπὸ τὴν χροιὰν ζητήματος ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Α. Ὑψηλότητα...

§230Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τίς τὸ ἔθεσεν οὕτω;

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐτέθη οὕτω.

§232Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ σᾶς τὸ εἴπω. Καὶ χθές, συζητοῦντες τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως Σώματος Γενικῶν Ἐπιτελῶν, ῥητῶς καὶ ὑμεῖς καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἴπετε, ὅτι ὅσοι δὲν ἔχουν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Διάδοχον, ἂς τὸ καταψηφίσουν.

§233Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν τὸ εἶπον.

§234Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὀνειρεύεσθε λοιπόν!

§235Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ σήμερον ἀκόμη δὲν συζητεῖται τὸ ζήτημα ὑπὸ τὴν οὐσιαστικὴν αὐτοῦ ἔποψιν, ἀλλὰ συζητεῖται ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸν Διάδοχον.

§236Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Συζητοῦμεν ἀπ’ ἐναντίας ἐπὶ τῆς οὐσίας. Ὑμεῖς γνωρίζετε τόσον καλὰ τὸ νομοσχέδιον, ὥστε νομίζετε, ὅτι εἰς διάστημα τριῶν μηνῶν εἷς στρατιώτης δύναται νὰ διανύσῃ ὅλους τοὺς βαθμοὺς, τοῦ δεκανέως, τοῦ λοχίου, τοῦ ἐπιλοχίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν.

§237Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τοῦτο ἐπλάσατε ὑμεῖς.

§238Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ ἐπλάσατε σεῖς.

§239Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι. Τὸ ἐπλάσατε ὑμεῖς· διότι οὐδέποτε ἐγὼ ἀνέφερα διάστημα τριῶν μηνῶν.

§240Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὅτε ἐγὼ εἶπον «ἓν ἔτος», — «ὄχι», λέγετε ὑμεῖς, «ἓν ἔτος, ἀλλὰ τρεῖς μῆνας». Ὅτε ὅμως σᾶς εἶπον, ὅτι ἐντὸς τριῶν μηνῶν δὲν δύνανται νὰ διανύσωσιν ὅλους τοὺς βαθμούς, τότε λέγετε: «ἆ! δὲν εἶπον τρεῖς μῆνας».

§241Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶπον, ὅτι αὐτὸ θεωρεῖται τὸ ἀναγκαῖον χρονικὸν διάστημα. Ἐγὼ ἴσως νὰ μὴ ἠξεύρω πολλὰ πράγματα. Ὑμεῖς ἐσπουδάσατε τόσον πολλὰ πράγματα, ἀφ’ ὅτου ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς σᾶς ἀνέθεσε τὴν πρωθυπουργίαν, ὥστε τὰ ἐμάθετε ὅλα.

§242Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὰ ἔμαθον σπουδάζων, ὅτε σεῖς δὲν ἠδύνασθε νὰ σπουδάσητε.

§243Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ ἐμάθετε ὅλα, πολὺ ὅμως ὀψίμως καὶ ἐπιπολαίως. Τὸ ζήτημα εἶναι, ὅτι ἡ συζήτησις βεβαίως δὲν δύναται νὰ ἔχῃ πρακτικόν τι ἀποτέλεσμα, ὅταν ἀλλοιῶμεν αὐτήν, ὅταν δίδωμεν εἰς αὐτὴν χαρακτῆρα προσωπικόν. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ δίδωμεν εἰς αὐτὴν χαρακτῆρα προσωπικόν. Ἐὰν ἦναι ἀνάγκη προτάσεως, βεβαίως ἡ πρότασις, ἥτις θὰ γείνῃ, δὲν θὰ ἦναι πρότασις ἐκ τῆς πρωτοβουλίας μόνης τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ· ἡ πρότασις βεβαίως θὰ γείνῃ ἁπλῶς ὑπὸ τοῦ διοικητοῦ τοῦ Σώματος τοῦ ἀξιωματικοῦ τοῦ ἐξελθόντος ἐκ τοῦ σχολείου τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Ἐνταῦθα κεῖται τὸ οὐσιαστικὸν μέρος τοῦ ζητήματος. Ὁ στρατιώτης, ὅστις ἐσπούδασεν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ὅστις ἐθεωρήθη κατάλληλος νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ, ἐπανέρχεται εἰς τὸ Σῶμά του καὶ ἀρχίζει τὴν ἐργασίαν τοῦ στρατιώτου, ἡ ἐργασία δὲ αὕτη, ἡ τελευταία, τοῦ στρατιώτου καὶ τοῦ ὑπαξιωματικοῦ πρόκειται νὰ κριθῇ ὑπὸ τοῦ διοικητοῦ τοῦ Σώματός του, καὶ ὁ διοικητὴς τοῦ Σώματός του θὰ ἦναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θ’ ἀποφασίσῃ ἂν αὐτός, ὁ ὁποῖος ἐκρίθη κατάλληλος ὑπὸ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, πρέπει νὰ ἦναι ἢ ὄχι ἔφεδρος ἀξιωματικός. Ἦλθεν ἡ σύγκρισις μεταξὺ τῶν μαθητῶν τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ τῶν μαθητῶν τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ κάμωμεν τὴν σύγκρισιν, βεβαίως θέλομεν εὕρει τὸν ἔφεδρον ἀξιωματικὸν ἐν ἴσῃ μοίρᾳ πρὸς τὸν ἀξιωματικὸν τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων, διότι ὁ εὔελπις εἰσάγεται εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων μὲ κεφάλαια γνώσεων πολὺ ὀλιγώτερα ἐκείνων, δι’ ὧν εἰσέρχεται ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων.

§244Ν. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Διατί;

§245Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διότι ὁ ἔφεδρος δύναται νὰ ἦναι καὶ διδάκτωρ.

§246Ν. ΣΤΑΜΑΤΙΑΔΗΣ. Καθόλου.

§247Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι τελειοδίδακτος τοῦ Γυμνασίου, ἀλλὰ συνήθως εἶναι διδάκτωρ. Εἶναι διδάκτωρ, διότι ὁ φοιτητὴς τοῦ Πανεπιστημίου ἀπολαμβάνει συνήθως ἀναβολὴν κατατάξεως μέχρι πέρατος τῶν σπουδῶν του. Εἰσέρχεται ἑπομένως κληρωτὸς συνήθως διδάκτωρ, ἔχει δὲ οὕτω κεφάλαια πολὺ ἀνώτερα τοῦ μαθητοῦ τοῦ εἰσερχομένου εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων.

§248Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ὄχι. Τὰ αὐτά. Διότι εἶναι φοιτηταὶ καὶ οἱ εἰσερχόμενοι εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων. Δὲν ἔχουσι δικαίωμα νὰ εἰσέλθωσιν, ἐὰν δὲν ἔχωσιν ἀπολυτήριον Γυμνασίου.

§249Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Θέλετε νὰ δείξητε, ὅτι τὰ ἠξεύρετε ὅλα!

§250Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως δὲν ὁμιλῶ περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἠξεύρω. Ἐὰν εἰς ὑμᾶς συμβαίνῃ τοῦτο, εἰς ἐμὲ δὲν συμβαίνει, διότι πρὶν ὁμιλήσω περί τινος, τὸ μελετῶ.

§251Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὐτὰ δὲν τὰ ἠξεύρετε.

§252Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ ἠξεύρω πολὺ καλά, καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι συνήθως εἶναι διδάκτορες, καὶ πρέπει νὰ πιστεύσητε, ὅτι εἶναι συνήθως διδάκτορες, διότι ὅλοι οἱ φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου ἔχουσι δικαίωμα ἀναβολῆς κατατάξεως, μέχρις ὅτου περατώσωσι τὰς σπουδὰς των.

§253Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὄχι ὅλοι. Οἱ διανύοντες τὸ δεύτερον ἔτος.

§254Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι οἱ εἰσερχόμενοι εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων εἶναι διδάκτορες.

§255Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρὸ τοῦ 21 ἔτους διανύουσι τὸ δεύτερον ἔτος τῆς φοιτήσεώς των. Λοιπὸν ὅλοι οἱ φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου συνήθως—ἐπαναλαμβάνω τὴν λέξιν συνήθως—εἶναι δευτεροετεῖς πρὸ τοῦ 21 ἔτους τῆς ἡλικίας των, λαμβάνοντες δὲ ἀναβολὴν κατατάξεως προσέρχονται καὶ ἐκπληροῦσι τὴν θητείαν των ἀκολούθως, ἀφοῦ λάβωσι τὸ δίπλωμά των, ὡς διδάκτορες ἢ ὡς ἀπόφοιτοι τοῦ Πανεπιστημίου. Συνήθως ἑπομένως οἱ περισσότεροι τῶν ἐφέδρων, ἂν ὄχι ὅλοι, εἶναι τελειόφοιτοι ἢ διδάκτορες τοῦ Πανεπιστημίου. Ἔχουσιν ἑπομένως περισσότερα κεφάλαια ἐκπαιδευτικὰ ἐκείνων, ἅτινα ἔχουσιν οἱ μαθηταὶ οἱ εἰσερχόμενοι εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων· ἀφοῦ δὲ διανύσωσι τὰς θεωρητικὰς αὐτῶν μελέτας εἰς τὸ σχολεῖον τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἐξέλθωσι μετὰ τὴν διάνυσιν τῶν σπουδῶν τούτων, ἔρχεσθε νὰ τοὺς ὑποτάξητε εἰς τὴν κρίσιν ἑνὸς ταγματάρχου ἢ ἑνὸς λοχαγοῦ, διότι αὐτοὶ θὰ διανύσωσι τὴν ὑπηρεσίαν των ὡς στρατιῶται ἢ ὡς ὑπαξιωματικοὶ ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἑνὸς λοχαγοῦ· ὁ λοχαγὸς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναφέρῃ περὶ αὐτῶν εἰς τὸν ταγματάρχην, καὶ ὁ ταγματάρχης εἰς τὸν συνταγματάρχην, καὶ οὕτω καθεξῆς, ἱεραρχικῶς, μέχρι τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Ὁ λοχαγὸς ἑπομένως, ὑφ’ ὃν θὰ ὑπηρετήσῃ ὁ ἔφεδρος αὐτὸς ὡς στρατιώτης ἢ ὑπαξιωματικός, εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ κρίνῃ, ἂν οὗτος πρέπει νὰ γείνῃ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς ἢ ὄχι. Ὁλόκληρος ἑπομένως ἐργασία, ἡ μελέτη αὐτῶν, ἡ δοκιμασία, τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν εἰς τὴν Σχολὴν, δὲν ἔχει τόσην ἀξίαν, δὲν ἔχει σημασίαν, ὅσην ἡ γνώμη ἑνὸς λοχαγοῦ. Καὶ θέλετε τοιουτοτρόπως νὰ ἐμπνεύσητε τὸν ζῆλον εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἐφέδρους, ὥστε, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ θελήσητε νὰ ὀργανώσητε Σῶμα ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, οἷον δὲν ὑπάρχει σήμερον; Δὲν ἠξεύρω, Κύριοι, μετὰ τίνος ζήλου καὶ μετὰ τίνος προθυμίας θὰ θελήσῃ τις νὰ γείνῃ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς, ὅταν γνωρίζῃ, ὅτι ὁ λοχαγὸς, ὑπὸ τὸν ὁποῖον θὰ ὑπηρετήσῃ ὡς στρατιώτης καὶ ὡς ὑπαξιωματικὸς, ἐκεῖνος θὰ κρίνῃ περὶ αὐτοῦ.

§256Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὑπέρτερος.

§257Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι ὑπέρτερος;

§258Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ φρονεῖτε.

§259Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι φρονῶ. Σᾶς συμβουλεύω δὲ νὰ μὴ κάμνητε παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπιτρέπονται. Ὁ λοχαγὸς βεβαίως δὲν εἶναι ὑπέρτερος τῶν διοικούντων τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, βεβαίως δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ κρίνῃ καλλίτερον ἀφ’ ὅ,τι κρίνουσιν οἱ διοικοῦντες καὶ οἱ διδάσκοντες εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων. Ὅταν ἐκεῖνοι ἔκρινάν τινα κατάλληλον νὰ γείνῃ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς, τὴν κρίσιν αὐτῶν ὀφείλομεν νὰ παραδεχθῶμεν ὡς πληρεστέραν τῆς κρίσεως τοῦ λοχαγοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ κρίνῃ ἐκ τῶν γυμνασίων. Εἶναι ὑπηρεσιακῶς ἴσως λογικώτερον νὰ διανύσῃ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατιώτου καὶ τοῦ ὑπαξιωματικοῦ μετὰ τὰς σπουδὰς ἐν τῇ Σχολῇ τῶν ἐφέδρων, ἐὰν δὲν ἦναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἀρκετὸν χρονικὸν διάστημα πρὸ τῆς εἰσόδου του εἰς τὴν Σχολήν. Τοῦτο γίνεται διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων ἐξερχομένους. Διατὶ νὰ μὴ γείνῃ τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς τοὺς ἐξερχομένους ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν; Νομίζω ὅτι, ἐὰν πραγματικῶς θέλωμεν νὰ μορφώσωμεν ἀξιωματικοὺς ἐφέδρους καταλλήλους καὶ ἀξίους νὰ διοικῶσι μονάδας οἱασδήποτε ἐν καιρῷ πολέμου, ἐὰν ζητηθῶσιν, ἢ ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας ἢ ἐν καιρῷ γυμνασίων, πρέπει νὰ ἐμπνεύσωμεν καὶ εἰς αὐτοὺς τὸ θάρρος, ὅτι διὰ τῶν μελετῶν των, διὰ τῆς ἐργασίας των, θέλουσι καὶ οὗτοι ἀποκτήσει τὸν βαθμὸν αὐτῶν· καὶ διὰ νὰ ἐμπνεύσωμεν τὸ θάρρος τοῦτο, πρέπει καὶ οὗτοι ἐξερχόμενοι τῆς Σχολῆς νὰ διανύσωσι μὲν τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν, ὅπως ἀσκηθῶσι καὶ εἰς τὸν στρατιωτικὸν βίον ἐν τοῖς στρατῶσι, καὶ πρακτικῶς ἐφαρμόσωσιν ὅσα θεωρητικῶς ἔμαθον ἐν τῇ Σχολῇ, ἀλλὰ νὰ μὴ εἴπωμεν εἰς αὐτούς: «ὅσα καὶ ἂν μάθητε εἰς τὴν Σχολὴν, καὶ ὁσονδήποτε καὶ ἂν δοκιμασθῆτε εἰς τὴν Σχολὴν, δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν τοῦτο· θὰ ἐξαρτηθῆτε ἐκ τῆς γνώμης τοῦ λοχαγοῦ, ὅστις θὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν περὶ ὑμῶν, στηριζόμενος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν θὰ δικνύσητε ἐν τῷ λόχῳ του.» Διὰ τοῦτο ἐποιησάμην τὴν παρατήρησιν, χωρὶς νὰ θέλω νὰ θίξω μήτε νὰ φέρω εἰς συζήτησιν ζήτημα προσωπικόν, τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, δὲν πρέπει νὰ ἔρχηται εἰς τὴν Βουλήν, διότι δὲν ἔχει θέσιν ἐν τῇ Βουλῇ.

§260Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν θὰ προσθέσω τίποτε πλέον, κύριε Πρόεδρε, διότι νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ εἴπῃ τις περισσότερα. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἐξηντλημένον. Θὰ εἴπω μόνον τοῦτο, διὰ νὰ ἀποδείξω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πλανᾶται, φρονῶν ὅτι δὲν εἶναι ἀπόφοιτοι τοῦ Πανεπιστημίου οἱ ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων ἐξερχόμενοι...

§261Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶπον αὐτό. Εἶπον ὅτι δὲν εἶναι ὅλοι.

§262Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλοι βεβαίως δὲν εἶναι.

§263Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κύριος Σάκκης ὑποθέτω ὅτι εἶναι ἐδῶ· ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ εἶναι διδάκτωρ τοῦ Πανεπιστημίου.

§264Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Οἱ πλεῖστοι.

§265ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Οἱ πλεῖστοι. Εἶναι ἀναντίρρητον τοῦτο.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλούτσης ἔχει τὸν λόγον.

§267Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Παραιτοῦμαι, κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ διευκολύνω τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δεληγεώργης.

§269Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπαντῶν ἐπὶ τῆς μιᾶς τῶν δύο μομφῶν, αἵτινες ἀπηυθύνθησαν κατὰ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου 5 καὶ 7, δηλαδὴ κατὰ τῆς μομφῆς, ὅτι καθιεροῦται ἀρχὴ ἐναντία τοῦ νόμου τοῦ δευτέρου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως, ἀρχὴ ἀπονέμουσα εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν τὸ δικαίωμα προτάσεως ὑποχρεωτικῆς ἐπὶ περιπτώσεως ἀπονομῆς βαθμοῦ, εἶπεν ὅτι ἡ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ αὕτη δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ὅτι ὁ Ὑπουργός, δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ δευτέρου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως, δύναται νὰ ἐπιστρέψῃ τὴν πρότασιν καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ὑποβολὴν ἄλλης, ἢ νὰ ζητήσῃ δικαιολόγησιν. Δὲν εἶναι ὅμως ἀκριβὲς τοῦτο, καὶ πρέπει νὰ παραδεχθῇ, ὅτι δυνάμει τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ψηφίζομεν, ὁ Γενικὸς Διοικητὴς ἔχει ἀπόλυτον τὸ δικαίωμα τῆς προτάσεως εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς, καθ’ ἃς θ’ ἀπονεμηθῇ ὁ βαθμὸς τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ εἰς τὸν ἔφεδρον ἀνθυπολοχαγόν, καὶ ὁ βαθμὸς τοῦ ἐν τῷ μονίμῳ στρατῷ ἀνθυπολοχαγοῦ εἰς τοὺς διαπρέψαντας ἀνθυπολοχαγοὺς τῆς ἐφεδρείας ἐν πολέμῳ. Ἡ πρότασις αὕτη εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργόν, καὶ δὲν δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ ἐπ’ αὐτῶν τῶν περιπτώσεων τὰς διατάξεις ἐκείνας τοῦ νόμου τοῦ δευτέρου, τοῦ τροποποιήσαντος τὸν πρῶτον, περὶ Γενικῆς Διοικήσεως, καθ’ ἃς ἐπιστρέφει ὁ Ὑπουργὸς τὴν πρότασιν, καὶ ζητεῖ ὑποβολὴν ἄλλης προτάσεως, ἢ τὴν δικαιολόγησιν· διότι ὁ νόμος ἐκεῖνος προβλέπει εἰδικῶς τὴν περίστασιν τῆς τοποθετήσεως, τῆς μεταθέσεως καὶ τῆς ἀποσπάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ λέγει, ὅτι ἐπὶ τοιούτων προτάσεων, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν τὰς ἐγκρίνῃ, ἐπιστρέφει αὐτάς, καὶ ζητεῖ νέαν πρότασιν, ἢ ζητεῖ δικαιολόγησιν. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὃν σήμερον ψηφίζομεν, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ῥητῶς λέγεται, ὅτι «προβιβάζονται εἰς τὸν βαθμὸν ἐφέδρου ἀνθυπολοχαγοῦ ἐν τῷ ὅπλῳ, δι’ ὃ προωρίσθησαν, ἐν ᾧ ὑπηρετοῦσιν ἐπὶ τρεῖς μῆνας ὡς ἀνθυπολοχαγοί», πρόκειται περὶ ἀπονομῆς βαθμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπονέμεται διὰ Β. Διατάγματος, ὅπερ δέον νὰ ὑποβάλῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ στηρίζηται ἀλλαχοῦ ἢ ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Εἶναι δυνατὸν τοιαύτην πρότασιν νὰ ἐπιστρέψῃ ὁ Ὑπουργὸς, λέγων ὅτι «δυνάμει τοῦ ἄρθρου δεῖνα τοῦ νόμου, ὅταν δὲν μοῦ ἀρέσῃ ἡ πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, τὴν ἐπιστρέφω, καὶ ζητῶ ἄλλην»; Θὰ τῷ ἀπαντήσῃ οὗτος: «Κύριε Ὑπουργὲ, ἐδῶ δὲν πρόκειται οὔτε περὶ τοποθετήσεως, οὔτε περὶ ἀποσπάσεως, οὔτε περὶ μεταθέσεως ἀξιωματικοῦ, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀπονομῆς βαθμοῦ.» Λοιπὸν καθιεροῦμεν διὰ τοῦ νόμου τούτου τὴν ἀρχὴν τῆς ἀπονομῆς βαθμοῦ ἐπὶ τῇ προτάσει τῇ ὑποχρεωτικῇ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐξηγήσῃ ῥητῶς καὶ σαφῶς: Θὰ ἔχῃ τὸ καθῆκον νὰ ἐκτελέσῃ τὴν τοιαύτην διαταγήν; ἢ θὰ τὴν ἐπιστρέφῃ; εἶναι δὲ σύμφωνον τοῦτο μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως, τὸν ὁποῖον ἐτροποποίησεν ἡ Βουλὴ, ὅπως θεραπεύσῃ τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν; Εἶναι γνωστὸν, ὅτι αὐτὸ τὸ ἄτοπον εἶναι τὸ προκαλέσαν τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ νόμου, ὅπως μὴ ἀναγνωρισθῇ δικαίωμα ἀπόλυτον εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν ἐν περιπτώσει, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ Ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ Διάταγμα εἰς τὸν Βασιλέα πρὸς ἐκτέλεσιν μέτρου τινὸς, ἐπιβεβλημένου ὑπὸ τῆς προτάσεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ. Λοιπὸν δὲν εἶναι ἡ ἀπάντησις ἡ γενομένη θεραπευτικὴ τοῦ κακοῦ αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς κατηγγείλαμεν, καὶ νομίζω ὅτι μένει τὸ ἄτοπον τοῦτο, ὅτι θὰ ἔχωμεν πρότασιν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως ὑποχρεωτικὴν διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ὑπεδείξαμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5, ὅτι δηλαδὴ ἀναγκάζομεν διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου τὸν σχεδὸν ἀξιωματικόν, τὸν ἐξελθόντα ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων, νὰ ὑπηρετήσῃ ὡς στρατιώτης ἐπὶ τρεῖς μῆνας πρὶν κριθῇ ἄξιος νὰ λάβῃ τὸν βαθμὸν αὐτὸν, ἐνῷ ὀρθότερον εἶναι νὰ ὑπηρετήσῃ καὶ μορφωθῇ ὡς στρατιώτης καὶ ὑπαξιωματικὸς πρὶν εἰσέλθῃ εἰς τὴν Σχολὴν, ὁ κύριος Βουλευτὴς Βονίτσης, ὅπως ἀνατρέψῃ τὸ λογικὸν τῆς μομφῆς ταύτης, εἶπεν, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐντὸς τῶν τριῶν μηνῶν ὁ κληρωτὸς νὰ μορφωθῇ οὕτω, καὶ νὰ διέλθῃ ὅλους τοὺς βαθμοὺς τοῦ ὑπαξιωματικοῦ ἐντὸς τῶν τριῶν ἢ τεσσάρων μηνῶν, καὶ ὅτι ἑπομένως εἶναι ἀνεφάρμοστος ἡ διάταξις αὕτη, ἣν ἰσχυρίσθημεν πολλοὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποκαταστήσωμεν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ προλαλήσαντες, καὶ ἰδίως ἐγὼ, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξα αὐτὸ, δὲν ἰσχυρίσθην, ὅτι οἱ κληρωτοὶ, οἱ κατὰ τὸν νόμον περὶ στρατολογίας δικαιούμενοι εἰς ἀναβολὴν κατατάξεως καὶ μετὰ ταῦτα εἰς τὴν εἰσαγωγὴν ἐν τῇ Σχολῇ τῶν ἐφέδρων, ὅπως, ἂν ἐπιτύχωσιν, ἐξέλθωσιν ἀνθυπολοχαγοὶ τῶν ἐφέδρων, δὲν ἐνόουν, ὅτι αὐτοὶ θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, εἰς τὰς ὁποίας ὑποβάλλονται οἱ ἁπλοῖ στρατιῶται. Πρόκειται περὶ νέων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ὁ περὶ στρατολογίας νόμος ὁρίζει, καὶ οἱ ὁποῖοι προορίζονται ἀπὸ τὸν ἴδιον νόμον νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων καὶ νὰ ἐξέλθωσιν ἐκεῖθεν ἔφεδροι ἀξιωματικοί· οὗτοι, εἶπον, πρέπει πρῶτον ν’ ἀποστέλλωνται εἰς τὰ συντάγματα· Θὰ εἰδοποιηθῇ ὁ συνταγματάρχης, ὅτι τοιοῦτός τις εἶναι ὁ ἀποστελλόμενος, καὶ θὰ φροντίσῃ ἐντὸς τῶν τριῶν μηνῶν, ὅπως οὗτος ἀσκηθῇ εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ στρατιώτου καὶ τοῦ ὑπαξιωματικοῦ, καὶ κατὰ τὴν δίοδον τοῦ χρόνου θὰ σχηματίσῃ τὴν ἰδέαν, ἂν ὁ κληρωτὸς οὗτος εἶναι ἱκανὸς πραγματικῶς, ὅπως εἰσέλθῃ εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων, ἂν δηλαδὴ, ἐξ ὅσων στοιχείων ἀπέδειξεν ὅτι κέκτηται, παρέχει ἐλπίδας, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μορφωθῇ καλὸς ἀξιωματικὸς ἐν τῇ Σχολῇ τῶν ἐφέδρων, καὶ τότε νὰ σταλῇ ἐκεῖ. Τοῦτο δὲ δὲν πρόκειται νῦν παρ’ ἡμῖν νὰ γείνῃ· τοῦτο γίνεται ἐν Γερμανίᾳ, καὶ οὐχὶ μόνον διὰ τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ. Βλέπετε ἐκεῖ νέους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸ δίπλωμα τῆς Σχολῆς των, τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου, καὶ προσέρχονται εἴς τι σύνταγμα, πρὶν ἀκόμη κληρωθῶσι, ζητοῦντες νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐν τῷ στρατῷ ὡς ἀξιωματικοί, καὶ δηλοῦντες ὅτι ἐπιθυμοῦσι νὰ ἀποκτήσωσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ. Αὐτοὶ ἀρχίζουσι νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ στρατιώτου, παρακολουθοῦνται ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικούς, ὁ συνταγματάρχης λαμβάνει σχεδὸν ἀδιαλείπτως γνῶσιν περὶ τοῦ στρατιώτου αὐτοῦ, καὶ οὕτως ἐπιβλεπόμενος ὁ στρατιώτης ἐκεῖνος προάγεται, καὶ συγχρόνως μορφοῦται ἡ ἰδέα μεταξὺ τοῦ Σώματος τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι μίαν ἡμέραν θὰ κληθῶσι ν’ ἀποφανθῶσι περὶ αὐτοῦ, ὁποῖός τις εἶναι ὁ νέος αὐτός, λόγῳ οἰκογενείας, περιουσίας, ἠθῶν, ὁ ὁποῖος κατετάχθη μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ γείνῃ ἀξιωματικὸς τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ. Ἐὰν λοιπὸν ἐν Γερμανίᾳ, τῷ τελειοτέρῳ στρατῷ, εἰς τὸν ὁποῖον οἱ ἀξιωματικοὶ βεβαίως ἐκπαιδεύονται καὶ μορφοῦνται, ὅσον εἰς οὐδὲν ἄλλο Κράτος, λαμβάνωνται οὕτω πως οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκ τῶν πολιτῶν, τῶν μεμορφωμένων νέων, καὶ εἰσάγωνται εἰς τὸν στρατὸν καὶ κατατάσσωνται ὡς στρατιῶται, ἵνα κριθῶσιν, ἂν εἶναι ἱκανοὶ νὰ τιμηθῶσιν ὡς ἀξιωματικοί, διατὶ τοῦτο δὲν δύναται νὰ γείνῃ παρ’ ἡμῖν, καὶ ἐντὸς τριῶν μηνῶν νὰ κριθῇ, ἂν ὁ νέος κατατασσόμενος παρέχει τὰ στοιχεῖα ἑνὸς ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ; — Διότι δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ὁ ἔχων ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου ἢ ἀποφοιτήριον, ὅτι αὐτὸς εἶναι καλὸς ἀξιωματικὸς τῶν ἐφέδρων, διότι ἀξιωματικοὶ καλοὶ δὲν εἶναι μόνον οἱ ἐγγράμματοι, ἀπαιτοῦνται καὶ ἄλλαι ἰδιότητες, τὰς ὁποίας οἱ προϊστάμενοι αὐτῶν, παρ’ οἷς οὗτοι θὰ ὑπηρετῶσιν ὡς στρατιῶται καὶ ὑπαξιωματικοί, δύνανται νὰ ἀντιληφθῶσι, καὶ νὰ προαγάγωσιν αὐτοὺς εἰς ἀνωτέρους βαθμοὺς, ἢ νὰ τοῖς δείξωσιν, ὅτι δὲν εἶναι κατάλληλοι δι’ αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ καλλίτερον εἶναι νὰ μείνωσιν ἐν τῷ στρατῷ παρὰ νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων, ἵνα ἐξέλθωσιν ὡς ἀξιωματικοί. Λοιπὸν δὲν εἶναι δυσχερὲς ὅ,τι ζητοῦμεν νὰ γίνηται, διότι αὐτὸ δὲν θὰ ἐμποδίζῃ καὶ τὰ κεκανονισμένα· θὰ ὑπηρετῇ δὲ αὐτός, ἔστω καὶ πρωθυστέρως, αὐτὸν τὸν χρόνον, καθ’ ὃν ὑπηρετεῖ κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἀντὶ νὰ ὑπηρετήσῃ τρεῖς μῆνας μετὰ τὴν ἔξοδόν του ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων, θὰ ὑπηρετῇ πρὸ τῆς εἰσόδου του εἰς τὴν Σχολήν. Τοῦτο δ’ ἔχει καὶ τοῦτο τὸ λογικόν, ὅτι δὲν ἀναγκάζομεν ἕνα σχεδὸν ἀξιωματικὸν νὰ ὑπηρετῇ ὡς στρατιώτης, ὡς ζητεῖ τὸ ἄρθρον, λαμβάνων τὸν μισθὸν τοῦ στρατιώτου, καὶ ἐν μέσῳ ὅλων τῶν στρατιωτῶν, οἵτινες μετ’ αὐτοῦ θὰ συνυπηρετῶσιν, ὧν οὐχὶ ὅπως ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων ἐξερχόμενος, ἀλλ’ ἀφοῦ κριθῇ ὑπὸ τῶν προϊσταμένων, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ὑπηρετεῖ, ὡς ἱκανός, νὰ λαμβάνῃ ὁριστικῶς, τῇ προτάσει τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ. Τοῦτο εἶναι ἄτοπον. Ἐὰν βεβαίως εἶχε καὶ αὐτὸς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ ὁριστικῶς, τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ ἦτο τόσον ἄτοπον, ἀλλ’ ἀφοῦ λάβῃ διὰ τῶν ἐξετάσεων, ὅσον ἐξαρτᾶται ἐξ αὐτοῦ, τὸ πτυχίον, ὡς εἶπον, τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, νὰ τίθηται ἐπὶ τρεῖς μῆνας ἐν ἐκκρεμότητι, ἂν θὰ γείνῃ ἢ οὐ ἀξιωματικός, τοῦτο θεωρῶ ὅτι εἶναι οὐχὶ ἀξιοπρεπές. Δι’ αὐτὸν δὲ τὸν λόγον ἐνιστάμεθα, καὶ ζητοῦμεν μεταβολὴν τοῦ ἄρθρου.

§270Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ἁπλῶς θὰ φέρω παρατήρησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7, τοῦ σχετιζομένου πρὸς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς...

§271ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 5.

§272Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ὁ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτής, ὡς ἠκούσατε, ὡμίλησε περὶ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, καὶ δι’ αὐτὸ καὶ ἐγὼ θὰ φέρω μίαν παρατήρησιν. Δὲν θεωρῶ ὀρθὴν τὴν διάταξιν περὶ προτάσεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ, προκειμένου περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν διακριθέντων ἐν ἐκστρατείᾳ. Διότι ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ δὲν εἶναι ὁ ἁρμόδιος ὁ Γενικὸς Διοικητὴς νὰ κρίνῃ, ἂν πρέπει ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς νὰ διορισθῇ μόνιμος ἀξιωματικὸς τοῦ στρατοῦ διὰ πρᾶξίν τινα διακεκριμένην. Ὁ ἁρμόδιος νὰ προτείνῃ καὶ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ ἐφέδρου τοῦ διακριθέντος ἐν ἐκστρατείᾳ εἶναι ὁ ἀρχηγὸς τῶν ἐν ἐκστρατείᾳ στρατευμάτων, ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ ὁποίου διετέλεσεν ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικός. Ὥστε ὑπὸ τὴν αἵρεσιν ταύτην δύναται νὰ γείνῃ ἡ τροποποίησις· νὰ ἀπαιτῆται πρότασις τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν ἐν ἐκστρατείᾳ στρατευμάτων, ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ ὁποίου διετέλεσεν ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικός.

§273Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ὁ ἀρχηγὸς τῶν στρατευμάτων νὰ ἦναι ἐν γνώσει τῶν λεπτομερειῶν. Ἁρμόδιος εἶναι ὁ σωματάρχης.

§274Λ. ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ. Ὡς γνωρίζετε, ὅταν πρόκηται περὶ διακεκριμένης πράξεως, αὕτη ἀναγράφεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διαταγήν. Τοῦτο εἶναι κεκανονισμένον. Ἑπομένως ὅλαι αὐταὶ αἱ διαταγαὶ τίθενται ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ στρατεύματος τῆς ἐκστρατείας, ὅστις μετὰ τοῦτο δύναται εὐλόγως νὰ γνωματεύσῃ, ὅπως μονιμοποιηθῇ ὁ ἀξιωματικὸς ὁ διακριθείς.

§275ΑΝΤ. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ὑποχρέωσιν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ νὰ ὑπηρετῶσι πρὸ τῆς εἰς τὴν Σχολὴν κατατάξεώς των εἰς τὸ στράτευμα, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι συμφωνῶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ πρὸς τοὺς συνταχθέντας πρὸς τὴν γνώμην αὐτοῦ, ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ ἐκγυμνασθῶσι πρότερον καὶ ἐκπαιδευθῶσιν ἐν τῇ Σχολῇ, διότι συγχρόνως γυμνάζονται καὶ ἐκπαιδεύονται ἐν τῇ Σχολῇ, κατόπιν δὲ νὰ ἐκτελέσωσιν εἰς τὸ στράτευμα ὅ,τι ἀπαιτοῦσιν οἱ κανονισμοί. Τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ὁ νόμος περὶ στρατολογίας, περὶ οὗ θέλομεν συζητήσει καὶ ὁ ὁποῖος ἔρχεται εἰς ἄκραν ἀντίθεσιν πρὸς τὰ νῦν νομοθετούμενα, — δι’ ὃ καὶ νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρὶν ἢ νομοθετήσωμεν τὸ περὶ στρατολογίας, — λέγει, ὅτι οἱ ὡς στρατιῶται εἰσερχόμενοι εἰς τὸ στράτευμα καὶ ἀποτυχόντες ἐν τῇ Σχολῇ τῶν ἐφέδρων ἐξακολουθοῦσιν ὑπηρετοῦντες ἐν τῷ στρατεύματι καὶ ἐπανέρχονται εἰς ἣν ὑποχρέωσιν εἶχον πρὸ τῆς εἰς τὴν Σχολὴν εἰσόδου των. Νομίζω δὲ, ὅτι, ἵνα λάβωσι τὴν πεῖραν τῆς διοικήσεως τοῦ στρατοῦ ἐν τῷ στρατῶνι καὶ οἱ ἐπιτυχόντες ἐν τῇ Σχολῇ τῶν ἐφέδρων καὶ τυχόντες τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ, δέον κατὰ τὸν νόμον τὸν ἰσχύοντα νὰ πράξωσιν ὅ,τι καὶ οἱ μαθηταὶ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων, οἵτινες κατατάσσονται εἰς τὰ οἰκεῖα Σώματα τοῦ στρατοῦ ὡς στρατιῶται καὶ προάγονται ἐντὸς τριῶν ἢ τεσσάρων μηνῶν ἀλληλοδιαδόχως μέχρι τοῦ βαθμοῦ των. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο, νομίζω, τὸ σοβαρόν. Τὸ σοβαρὸν εἶναι, ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καθὼς καὶ εἰς τὸ ἑπόμενον, τὸ περὶ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ Ὑγειονομικοῦ καὶ Φαρμακευτικοῦ κλάδου, ἐξερχόμεθα τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ, τοῦ νῦν ἰσχύοντος, ὁ ὁποῖος, ἕως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐψηφίσθη ὑπ’ ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων. Ἡ ἀρχὴ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως ἐπιτρέπει εἰς τὴν Α. Ὑψ. τὸν Διάδοχον νὰ δεχθῇ θέσιν ὑπεύθυνον, ἐνῷ θεωρεῖται οὗτος ἀνεύθυνος. Εἶναι μὲν πράγματι ὑπεύθυνος, ἀλλὰ δυστυχῶς θεωρεῖται ἀνεύθυνος, διότι ἡ θέσις του, ὡς μέλλοντος Βασιλέως, εἶναι τοιαύτη, ὥστε ὀλίγοι ἀποφασίζουσι νὰ ζητήσωσιν εὐθύνας παρ’ αὐτοῦ. Ὅτε ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐψηφίσθη ὁ νῦν ἰσχύων νόμος τῆς Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ, ἐψηφίσθη ἀκριβῶς πρὸς περιορισμὸν τῶν θεωρουμένων ἄκρως ἀντισυνταγματικῶν διατάξεων, ὡς ἡ περὶ στρατολογίας καὶ ἡ περὶ ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας. Αὗται ἀκριβῶς αἱ ὑπηρεσίαι καὶ ἄλλαι, ὡς ἡ περὶ ἀποθηκῶν καὶ ἡ περὶ δικαιοσύνης τοῦ στρατοῦ, ἀφῃρέθησαν ῥητῶς ἀπὸ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, ἥτις δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἔχῃ τὰς ὑπηρεσίας ταύτας ὑπὸ τὰς διαταγάς της. Ἀλλὰ σεῖς διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑπεισέρχεσθε καὶ δίδετε πάλιν ζωὴν εἰς τὰς ἀντισυνταγματικὰς ταύτας διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀπηγορεύθησαν διὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου. Διότι τί εἶναι οἱ ἔφεδροι οἱ ἀξιωματικοί, σχετικῶς πρὸς τὴν τρίτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου τούτου; Εἶναι κληρωτοί. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦτο ἀφορᾷ τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, ὅστις ἔχει ῥητὴν διάταξιν. Οἱ πολῖται Ἕλληνες, οἱ συμπληροῦντες τὴν ἡλικίαν τοῦ 21 ἔτους, ἔχοντες δὲ ὡρισμένα προσόντα, ὄντες ἐπιστήμονες ἢ πλησιάζοντες πρὸς τὴν ἀποφοίτησιν ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου ἢ ἐξ ἄλλων τινῶν Σχολῶν, οἱ πολῖται οὗτοι, οἱ ἀνεπτυγμένοι, τὸ ἄνθος τῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας, δικαιοῦνται, κατὰ τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, νὰ δηλώσωσιν, ὅτι ἐπιθυμοῦσι ν’ ἀποκτήσωσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ, καὶ τότε ἀποστέλλονται εἰς τὴν Σχολὴν, ὅπως τύχωσι τοῦ βαθμοῦ τούτου. Ἐὰν ὅμως δὲν δηλώσωσι τοῦτο, μένουσιν εἰς τὸ στράτευμα μὲ μονοετῆ θητείαν, κατ’ εὐεργετικὴν διάταξιν, διότι ἐκρίθη, ὅτι ἐπιστήμων ἀνὴρ δύναται ἐντὸς ἑνὸς ἔτους νὰ ἐκπαιδευθῇ στρατιωτικῶς καὶ καταρτισθῇ ἐπὶ ὡρισμένων ἀντικειμένων...

§276Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν εἶναι μονοετὴς ἡ θητεία αὐτοῦ, εἶναι διετὴς, ἀλλὰ τὸ δεύτερον ἔτος δύναται νὰ ἐξαγοράσῃ.

§277Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Αὐτὸ ἐννοῶ... Κατὰ τὸν ἰσχύοντα στρατολογικὸν νόμον, ὁ κληρωτὸς ἔχει δικαίωμα ἀναμφισβήτητον νὰ ποιήσηται τὴν δήλωσιν ταύτην, ὅταν ἔχῃ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ὁρίζει ὁ νόμος, καὶ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Σχολὴν τῆς Κερκύρας. Ἐὰν δ’ ἐπιτύχῃ κατὰ τὴν δοκιμασίαν, παραμένει ἐκεῖ ἓν ἔτος, καὶ ἀποκτᾷ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ.

§278Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπητε, ἤθελον σᾶς ἐρωτήσει, ἂν ἐν τῇ λέξει τοῦ νομοσχεδίου ἐπιτυχία περιέχεται καὶ τὸ πτυχίον τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ.

§279Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ νόμος λέγει, ὅτι ἀποκτῶσι τὸν βαθμόν. Τώρα ὁ τρόπος καὶ ἡ διαδικασία τῆς ἀποκτήσεως τοῦ βαθμοῦ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον νῦν πρόκειται νὰ κανονισθῇ. Ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι, ὡς εἶναι κεκανονισμένος, εἶναι ὁ μόνος ὀρθὸς καὶ συνταγματικός. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα ν’ ἀφαιρέσωμεν διὰ τῆς μεθόδου ταύτης βαθμὸν κεκτημένον. Ὁ κληρωτὸς ὁ ἀποφοιτῶν ἐκ τῆς Σχολῆς τῆς Κερκύρας, ἀφοῦ ἐπιτύχῃ εἰς τὰς ἐξετάσεις, κέκτηται τὸ δικαίωμα τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ, ἀφοῦ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἐξακολουθήσῃ ὀλίγους μῆνας ὑπηρετῶν εἰς τοὺς βαθμοὺς τοῦ ὑπαξιωματικοῦ. Νῦν παρεμβάλλεται πρόσωπον ἀναρμόδιον, πρόσωπον, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει ἀπαγορευθῆ ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως ν’ ἀναμιγνύηται εἰς τὰ τῆς στρατολογίας. Σεῖς λέγετε, ὅτι, ἐὰν ὁ Γενικὸς Διοικητὴς δὲν προτείνῃ, ὅπως ὁ ἔφεδρος οὗτος ἀξιωματικὸς λάβῃ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ, δὲν λαμβάνει αὐτόν, ἐνῷ διὰ τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν ν’ ἀναμιγνύηται εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, ὡς στρατολογικόν. Τὸ αὐτὸ πράττετε καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐφέδρων τοῦ Ὑγειονομικοῦ καὶ Φαρμακευτικοῦ κλάδου. Ἐνῷ ἤδη ὁ νόμος ἐπιτρέπει εἰς τὸν ἰατρὸν καὶ τὸν φαρμακοποιὸν, ὅταν ἦναι κληρωτὸς, νὰ δηλώσῃ, ὅτι θέλει νὰ γείνῃ δόκιμος ἰατρὸς ἢ φαρμακοποιὸς, παρεισάγετε καὶ ἐνταῦθα τὸν Γενικὸν Διοικητὴν, καὶ ἐκ τῆς προτάσεως αὐτοῦ ἐξαρτᾶτε τὸ νὰ γείνῃ ἢ νὰ μὴ γείνῃ ὁ κληρωτὸς οὗτος ἰατρὸς ἢ φαρμακοποιὸς δόκιμος. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ μὴ ἐπιδιώκηται διὰ παντὸς τρόπου ἡ παρέμβασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, διότι βλέπετε, ὅτι καὶ συζητήσεις δημιουργοῦνται καὶ εἰς δυσχέρειαν τίθεται αὐτὸ τοῦτο τὸ πρόσωπον, τυγχάνον μάλιστα νὰ ἦναι Διάδοχος τοῦ Ἑλληνικοῦ Θρόνου. Ἐγὼ δὲν ἐνδοιάζω νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου. Δὲν φρονῶ, ὅτι Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ πρέπει νὰ ἦναι ὁ Διάδοχος τοῦ Ἑλληνικοῦ Θρόνου. Ἐγὼ τὸν Διάδοχον τοῦ Ἑλληνικοῦ Θρόνου τὸν θέλω ἐκεῖ, ὅπου τὸν ἔχει τάξει καὶ ἡ θέλησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ οἱ νόμοι τοῦ Κράτους, πολὺ ὑψηλά. Ἐὰν δὲ ἡμεῖς καταβιβάσωμεν αὐτὸν μέχρι τῆς θέσεως τῆς ἐνεργείας προσωπικῶν μεταβολῶν, προσωπικῶν προβιβασμῶν, μεταθέσεων, ἀργίας καὶ ἀποτάξεως, δὲν πράττομεν ἄλλο τι ἢ νὰ δημιουργῶμεν αὐτῷ δυσχερείας, καὶ δυσαρεσκείας προσωπικὰς, αἱ ὁποῖαι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχωσιν ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Διαδόχου καὶ μέλλοντος Βασιλέως τῶν Ἑλλήνων. Ἀλλ’ ἀφοῦ θέλετε νὰ ἔχωμεν τὴν διάταξιν ταύτην, καὶ ἡ Α. Ὑψηλότης θέλει νὰ ἔχῃ τὴν ἐργασίαν ταύτην, ἡ ὁποία μεγάλας πικρίας, πιστεύω, θὰ τὸν ποτίσῃ, καὶ θὰ διδαχθῇ ἐκ πείρας, ὅτι κακῶς ἔπραξεν ἀναλαβὼν τὴν ἐργασίαν ταύτην...

§280Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μεγαλειτέρας πικρίας δὲν πιστεύω νὰ ποτισθῇ ἀπὸ τὰς τοῦ πολέμου, τοῦ ὁποίου τ’ ἀποτελέσματα ἄλλοι τοῦ ἐφόρτωσαν.

§281Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Καὶ αὐτὸ ἦτο ἀτύχημα, τὸ νὰ τεθῇ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ στρατεύματος· ἐὰν δ’ ἐξ ἐμοῦ ἐξηρτᾶτο, δὲν θὰ τὸ ἐπέτρεπον. Διὰ ταῦτα ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ψηφίσητε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, πρὶν ἢ ψηφίσητε τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει ὡρισμένας διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δίδουσιν εἰς τὸν κληρωτὸν τὸ δικαίωμα τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ, τὸ δὲ Σύνταγμα λέγει, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀφαιρέσητε τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοβούλως καὶ αὐθαιρέτως.

§282Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Πρὶν τὸν ἀποκτήσῃ;

§283Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀναμείνωμεν μέχρις οὗ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας, μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ὁποίου δύνασθε νὰ προβῆτε εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, ἀφομοιοῦντες τὰς διατάξεις καὶ μὴ ἀντινομοῦντες. Ἡμεῖς ὀφείλομεν κατὰ καθῆκον νὰ ἐκθέσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰς γνώμας ἡμῶν, ὅπως ἀπαλλαγῶμεν πάσης εὐθύνης διὰ τὰ ψηφιζόμενα, διότι ἤδη ἐπεκράτησε τὸ σύστημα τοῦ νὰ ἐπιρρίπτηται ἡ εὐθύνη καὶ εἰς τοὺς σιγῶντας. Ἐὰν ἐψηφίσθη νόμος τις, καὶ ἡμεῖς ἐσιγήσαμεν, εἴμεθα ὑπεύθυνοι, λέγουσι, διότι ἐψηφίσθη. Δι’ αὐτὸ ὁμιλοῦμεν· πρῶτον καὶ κυρίως, ἵνα ἀπαλλαγῶμεν τοιαύτης τινὸς εὐθύνης, καὶ ἔπειτα, ἵνα φωτίσωμεν τὴν Βουλὴν καὶ εἰδοποιήσωμεν τὴν πλειονοψηφίαν, ὅτι θὰ ἔλθῃ στιγμὴ, καθ’ ἣν, ὅταν θὰ ζητῶμεν τὰς ψήφους τοῦ λαοῦ, θ’ ἀκούσητε παρὰ τοῦ ἄνθους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, παρὰ παντὸς ἐπιστήμονος καὶ ἀνεπτυγμένου ἀνθρώπου, παρὰ παντὸς ἔχοντος ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ διακεκριμένου πολίτου, πικρὰς παρατηρήσεις· Θὰ ἀκούσητε αὐτοὺς λέγοντας πρὸς ὑμᾶς: «Μᾶς ἠδικήσατε διότι, ἐνῷ ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἤμεθα ἀξιωματικοὶ ἔφεδροι, διὰ μόνης τῆς ἱκανότητος ἡμῶν, ὑμεῖς διὰ τῆς ψήφου σας μᾶς ἐστερήσατε τοῦ δικαιώματος τούτου. Ἐδείχθημεν ἡμεῖς ἀνίκανοι ὡς ἔφεδροι ἀξιωματικοί; Εἰς τὸν πόλεμον τὸν τελευταῖον δὲν διεπρέψαμεν, δὲν ἐξετελέσαμεν τὸ καθῆκον ἡμῶν;» Πάντες ἀναγνωρίζουσιν, ὅτι οἱ ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ διέπρεψαν ἐν τῷ τελευταίῳ ἀγῶνι.

§284ΦΩΝΑΙ. Δὲν κατηγόρησε κανεὶς τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικούς.

§285Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ποῖος ἀρνεῖται τοῦτο; Τὸ νομοσχέδιον τοῖς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἦναι μόνιμοι, τοῖς παρέχει εὐεργετήματα.

§286Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὰ εὐεργετήματα τοῦ νομοσχεδίου τὰ γνωρίζομεν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μᾶς τὰ ὑπέδειξε, καὶ ἔστε βέβαιοι, ὅτι ἀντελήφθην καὶ τῶν λόγων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τῶν εὐεργετημάτων τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὰ εὐεργετήματα, τὰ ὁποῖα ὑπέδειξεν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ὅτι περιέχει τὸ νομοσχέδιον ὑπὲρ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, εἶναι δικαιολογία τῆς ἀφαιρέσεως ἄλλων δικαιωμάτων κεκτημένων, ὡς ἀπέδειξα.

§287Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ πολυτιμοτέρων.

§288Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Πολὺ πολυτιμοτέρων καὶ δικαιοτέρων.

§289Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε, διατὶ ὑποθέτετε, ὅτι ἡ διάταξις ἔχει σκοπὸν νὰ ἀφαιρέσῃ δικαιώματα; διατὶ ὑποθέτετε, ὅτι ὁ ἐξελθὼν τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων δὲν θὰ γείνῃ ἔφεδρος ἀξιωματικός; Διατὶ αὐτὴ ἡ προκατάληψις; Ἐὰν κατὰ τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον μένει εἰς τὸν στρατὸν ὁ ἔφεδρος, δὲν ἐπέλθῃ τι, τὸ ὁποῖον νὰ καθιστᾷ τὴν πρότασιν ἀδύνατον, ἡ πρότασις βεβαίως θέλει ὑποβληθῆ, καὶ θέλει ἐκδοθῆ τὸ περὶ διορισμοῦ Διάταγμα. Ποῦ βλέπετε κινδύνους καὶ πρὸς τί ἐπὶ τόσας συζητοῦμεν ὥρας πρὸς ἀποφυγὴν ἀνυπάρκτων κινδύνων;

§290Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν τελειοποιεῖται τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἔχωμεν αὐτοὺς τοὺς κινδύνους.

§291Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μᾶς θέτει πάλιν εἰς τὸ δίλημμα νὰ εἴπωμεν, διατὶ δυσπιστοῦμεν. Ἐγὼ δὲν ἀναφέρω ὀνόματα, κύριε Πρωθυπουργέ. Τὸ Συνταγματικὸν πολίτευμα, τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα ἐπιβάλλει τὴν δυσπιστίαν. Κατὰ καθῆκον ἐπιβαλλόμενον δυσπιστοῦμεν. Ἀλλοίμονον, ἐὰν δὲν ἐδυσπιστοῦμεν πρὸς ὑμᾶς! Διατὶ καθήμεθα ἐδῶ; καθήμεθα, διὰ νὰ ἐπιτηρῶμεν καὶ ἐλέγχωμεν ὑμᾶς. Ἀλλοίμονον, ἐὰν καλῇ τῇ πίστει τὰ πάντα ἠδύναντο νὰ ψηφισθῶσιν ἐνταῦθα! Ἡ καλὴ πίστις ἐπιβάλλεται εἰς τὰς ἀτομικὰς σχέσεις, ἡ καλὴ πίστις ἐπιβάλλεται εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τῶν Ὑπουργῶν ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ των· ἀλλ’ ὡς Κυβέρνησις, ὑμεῖς πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἔχετε ἡμᾶς ἐπιτηρητάς, δυσπιστοῦντας πρὸς ὑμᾶς, ὡς ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μᾶς ἐρωτᾷ, διατὶ δυσπιστοῦμεν. Σᾶς παρακαλῶ, ἐὰν ἐπιτρέπητε, νὰ ἐρωτήσω καὶ ἐγὼ ὑμᾶς. Ὑπάρχει νόμος, ὁ ΑΦΛΗʹ τοῦ 1887, ὁρίζων τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 18. Αἱ διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ τῆς ἐφεδρείας ἐξετάσεις δίδονται ἅπαξ τοῦ ἔτους, ἐνώπιον ἐπιτροπῆς συγκειμένης παρ’ ἑνὸς ὑποστρατήγου ἢ συνταγματάρχου, ὡς προέδρου, καὶ τεσσάρων ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν ὡς μελῶν. Ἄρθρον 19. Ὁ πρόεδρος τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, ἅμα τῷ πέρατι τῶν ἐξετάσεων, γνωστοποιεῖ τ’ ἀποτελέσματα εἰς τοὺς ἐξετασθέντας, καὶ ὑποβάλλει ταῦτα ἀμέσως εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον. Ἄρθρον 20. Βασιλικὸν Διάταγμα κανονίσει τὰ ὅρια τῶν βαθμῶν, ἐντὸς τῶν ὁποίων δύναται ν’ ἀπονεμηθῇ εἰς τοὺς ἀποτυχόντας ὁ βαθμὸς λοχίου ἢ δεκανέως, ἐπιτρεπομένου εἰς τοὺς λαβόντας τὸν βαθμὸν τοῦ λοχίου νὰ ὑποβληθῶσιν ἐκ νέου εἰς ἐξετάσεις κλπ. Ἄρθρον 21. Οἱ εἰς τὰς ἐξετάσεις ἐπιτυχόντες προτείνονται εἰς προβιβασμὸν διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ τῆς ἐφεδρείας ἅμα τῷ πέρατι αὐτῶν...» Αὐτὰ τὰ ἄρθρα, αὐτὰ τὰ κεκτημένα δικαιώματα, αὐτὰς τὰς ἐγγυήσεις ὑπὲρ τῆς ἀξίας καὶ ἱκανότητος τῶν ἀξιωματικῶν διατὶ τὰ καταργεῖτε, καὶ θέλετε μίαν καὶ μόνην θέλησιν, ἀνεξάρτητον πάσης ὑποχρεώσεως, τὴν θέλησιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ, κυρίαρχον, ἐὰν τῷ ἀρέσῃ ὁ ἀξιωματικὸς ὁ δεῖνα ἢ ἐὰν δὲν τῷ ἀρέσῃ, ἐὰν τὸν ἐκτιμᾷ ἢ ἐὰν δὲν τὸν ἐκτιμᾷ; Ἀλλ’ ἐδῶ ἔχομεν ἕνα ὑποστράτηγον, ἔχομεν τέσσαρας ἀξιωματικοὺς ἀνωτέρους, οἵτινες κατὰ τὸν νόμον τὸν ἰσχύοντα ἐξετάζουσι τὴν ἱκανότητα τῶν ὑποψηφίων ἐφέδρων ἀξιωματικῶν, καὶ ἂν εὕρωσιν αὐτοὺς ἱκανοὺς, προτείνουσιν αὐτούς, ἐὰν δὲ ὄχι, δὲν τοὺς προτείνουσι. Διατὶ σεῖς καταργεῖτε τὰ ἄρθρα 4, 5, 18, 19, 20, 21 κλπ., καὶ ἀντ’ αὐτῶν τῶν ἄρθρων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐγγυήσεις τῶν δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν Ἑλλήνων, τῶν συμπληρούντων τὸ 21 ἔτος τῆς ἡλικίας των, τῶν ἐπιστημόνων, τῶν ἀνεπτυγμένων, θέτετε τὴν βούλησιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ; Ἡ βούλησις αὕτη εἶναι λαμπρὰ, σεβαστὴ, ἡμεῖς δὲν ἔχομεν νὰ εἴπωμέν τι ἐκ προκαταλήψεως ἐναντίον τῆς βουλήσεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, ἀλλὰ νομίζομεν, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ σύστημα τοῦτο· διότι, ἐὰν ἐξακολουθῆτε εἰς ἕκαστον νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου πρόκειται εἴτε νὰ προαχθῇ τις, εἴτε νὰ τοποθετηθῇ εἰς οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους, νὰ θέτητε τὴν πρότασιν ταύτην τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, ἄνευ τῆς ὁποίας νὰ μὴ δύνηται νὰ γείνῃ τι, νομίζω ὅτι καθιερώνετε σύστημα ἀπαίσιον διὰ τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, τὸ ἀπαιτοῦν διὰ τὰς ὑπευθύνους ὑπηρεσίας καὶ ἐνεργείας πρόσωπα νόμῳ τε καὶ ἔργῳ ὑπεύθυνα, σύστημα ὄχι μόνον διὰ τὸν τόπον ἀπαίσιον, ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτὸ τὸ πρόσωπον τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ἐπιζήμιον, διότι τὸ πρόσωπον τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, τυγχάνοντος καὶ Διαδόχου τοῦ Θρόνου, πρέπει νὰ ἦναι καὶ εἶναι πολὺ ὑψηλὰ, καὶ δὲν πρέπει νὰ καταβιβάζηται τόσον χαμηλὰ, ὥστε ν’ ἀναμιγνύηται εἰς προσωπικὰ ζητήματα προαγωγῆς ἢ ὑποβιβασμοῦ ἢ ἄλλων ἐνεργειῶν ἐν γένει, αἱ ὁποῖαι βλάπτουσι τὰ πρόσωπα ἢ τὰ εὐεργετοῦσι· διότι μεταβάλλετε οὕτω τοὺς Ἕλληνας εἰς κόλακας καὶ φίλους ἢ εὐνοουμένους, καὶ εἰς ἀδικουμένους καὶ ἐχθρούς. Ὁ Γενικὸς Διοικητὴς, ἐφ’ ὅσον εἶναι ὁ Διάδοχος, πρέπει, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἦναι ὑψηλὰ καὶ ν’ ἀγαπᾶται παρ’ ὅλων ἀνεξαιρέτως. Οὐδὲ πρέπει ἡμεῖς ἐνταῦθα διὰ νόμου νὰ δημιουργῶμεν τοιαύτας δυσχερείας, αἱ ὁποῖαι καθιστῶσι καὶ θὰ καταστήσωσι δυσχερεστάτην τὴν θέσιν αὐτοῦ εἰς τὸ μέλλον! Ἡμεῖς ἔχομεν καθῆκον νὰ ὑποδείξωμεν, τί θέλετε νὰ κάμητε διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἐὰν ἐπιμένητε, βεβαίως, ὡς ἔχοντες τὴν πλειονοψηφίαν, δύνασθε νὰ πράξητε ὅ,τι θέλετε, ἀλλὰ θὰ μετανοήσητε πικρῶς σεῖς οἱ ἴδιοι.

§292Ε. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ἔχομεν τὸν νόμον περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων, ἐκ τῆς ὁποίας ἐξέρχονται ἀξιωματικοὶ μετὰ τὸ τέλος τῶν σπουδῶν των· ἐκδίδεται τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι οἱ ἀποφοιτήσαντες τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων δεῖνα καὶ δεῖνα προβιβάζονται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ τοποθετοῦνται εἰς τὸν στρατὸν, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τοὺς τοποθετεῖ κατόπιν δι’ ἄλλου Διατάγματος εἰς ἕκαστον Σῶμα. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ εἰσῆλθον εἰς τὴν Σχολὴν νέοι, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουσι τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατοῦ εἰς τὸ βαθμολόγιον· ὀφείλουσι νὰ κάμωσιν ἐπὶ 3 μῆνας τὰ καθήκοντα τοῦ στρατιώτου, τοῦ δεκανέως, τοῦ λοχίου καὶ τοῦ ἐπιλοχίου. Ἐγὼ, ὡς ἀνθυπολοχαγὸς, εἰς τὴν φρουρὰν τῶν Ἀνακτόρων εἶχον 8 ἀνθυπασπιστὰς ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων ἐκτελοῦντας ὑπηρεσίαν στρατιώτου· ἦτο ὁ μακαρίτης Ν. Μεταξᾶς, ἦτο ὁ νῦν ὑποστράτηγος Στράτος καὶ ἄλλοι, οἵτινες ἐζήτουν ἄδειαν, ἐπειδὴ ἦτο χειμὼν καὶ ἔπιπτε χιὼν, νὰ ἐκτελέσουν δι’ ἀναπληρωτῶν τὴν ὑπηρεσίαν των, ἀλλὰ δὲν τοῖς ἐπέτρεψα τοῦτο. Δι’ αὐτὸ τοὺς ὑπεχρέωσεν ὁ νόμος νὰ κάμωσι καθήκοντα δεκανέως, λοχίου καὶ ἐπιλοχίου, τοῦ ὁποίου ἡ ὑπηρεσία εἶναι πολυάσχολος. Δι’ αὐτὸ ἐκτελοῦσιν ἐπὶ 3 μῆνας μετὰ τὴν ἔξοδόν των τὰ καθήκοντα τῶν βαθμολογίων, μετὰ τὸ πέρας δὲ αὐτῶν ὀνομάζονται ἀνθυπολοχαγοί. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν· ἐκεῖ εἰσέρχονται κληρωτοὶ, ἐξέρχονται δὲ τῆς Σχολῆς ταύτης, ὅπως ἐξέρχονται οἱ νέοι ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, ἄμοιροι τῶν διαφόρων βαθμῶν. Τί λέγει ὁ νόμος περὶ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων; Λέγει ὅτι εἰς τὸ τέλος τῶν ἐξετάσεών των οἱ ἐπιτυχόντες ὀνομάζονται ἀνθυπολοχαγοὶ, ὡς ὀνομάζονται οἱ ἐξερχόμενοι ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν, οἱ δὲ μὴ ἐπιτυχόντες κατατάσσονται, ἀναλόγως τοῦ βαθμοῦ, τὸν ὁποῖον λαμβάνουσιν, ὡς λοχίαι, ἢ δεκανεῖς, ἢ στρατιῶται. Εἰς τοὺς λοχίας δίδεται τὸ δικαίωμα, ἵνα τὸ ἑπόμενον ἔτος δώσωσι πάλιν ἐξετάσεις, διὰ ν’ ἀποκτήσωσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, σκοπίμως δὲ πολλοὶ τούτων τῶν λοχιῶν ὀλιγωροῦσι κατὰ τὰς ἐξετάσεις, διὰ νὰ καταταχθῶσιν ὡς λοχίαι εἰς τὸ στράτευμα καὶ νὰ λαμβάνωσι μισθὸν λοχίου, καθόσον οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ, οἱ ἐξερχόμενοι ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων, δὲν λαμβάνουσι μισθόν.

§293Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κατατάσσονται ὡς λοχίαι, διὰ ν’ ἀποφύγωσι τὴν δαπάνην τῆς στολῆς.

§294ΕΛ. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Λοιπὸν, ὅπως ὀνομάζομεν τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἐξερχομένους ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς ἐξερχομένους ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν ἀνθυπολοχαγοὺς, οὕτω πως ὀφείλομεν καὶ τοὺς ἐξελθόντας καὶ ἐπιτυχόντας κατὰ τὰς ἐξετάσεις τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων νὰ τοὺς ὀνομάσωμεν ἀνθυπολοχαγοὺς τῆς ἐφεδρείας, καὶ νὰ διατάξωμεν τοὺς ἐπιτυχόντας αὐτοὺς νὰ ἐκτελέσωσι τὰ καθήκοντα τοῦ στρατιώτου, τοῦ δεκανέως, τοῦ λοχίου καὶ τοῦ ἐπιλοχίου. Δὲν χρειάζεται λοιπὸν καμμία πρότασις νὰ γείνῃ οὔτε ὑπὸ τοῦ διοικητοῦ, οὔτε ὑπὸ τῆς Γεν. Διοικήσεως, οὔτε ὑπ’ οὐδενὸς ἄλλου διὰ τὸν βαθμὸν αὐτῶν. Ἐνεκρίθη ὁ δοὺς ἐξετάσεις διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ; εἶναι ἀνθυπολοχαγός. Διατὶ ἔρχεσθε καὶ τῷ λέγετε: «ἐπέτυχες μὲν κατὰ τὰς ἐξετάσεις καὶ ἐξῆλθες ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, ἐγὼ ὅμως δὲν σὲ θεωρῶ ἱκανόν»; Δὲν βλέπω τὸν λόγον διατὶ νὰ γείνῃ τοῦτο. Νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ λειτουργῇ ἡ Σχολὴ αὐτὴ ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας· νὰ μένῃ δηλ. ὁ εἰσερχόμενος εἰς αὐτὴν ἐπὶ ἕν ἔτος, νὰ μελετᾷ, καὶ κατόπιν, ὅταν ἐξέρχηται ὡς ἀξιωματικὸς, νὰ τῷ λέγητε, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ εἰς τὸ στράτευμα, νὰ ὑπηρετήσῃ ὡς στρατιώτης διαρκῶς καθ’ ὅλον τὸν χρόνον τῆς θητείας του, ἢ ὅτι θὰ τὸν ὑποβάλητε εἰς δευτέραν ἐξέτασιν, διὰ νὰ ἴδητε, ἂν εἶναι ἱκανὸς διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ. Ἐγὼ λοιπὸν φρονῶ, ὅτι ὁ ἐξερχόμενος ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων πρέπει νὰ ὀνομάζηται ἀμέσως ἀνθυπολοχαγὸς τῆς ἐφεδρείας, καὶ ἀφοῦ διανύσῃ τοὺς τρεῖς μῆνας εἰς τὰ καθήκοντα τῶν διαφόρων κατωτέρων βαθμῶν νὰ λαμβάνῃ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ ἄνευ προτάσεως οὐδενὸς, διότι ὁ νόμος περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν εἶναι ὁ αὐτὸς μὲ τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος προβλέπει διὰ τοὺς ἐξερχομένους ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων καὶ τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ὑπάρχουσι δύο τροπολογίαι· μία τοῦ κυρίου Γεωργιάδου βουλευτοῦ Σκοπέλου, καὶ ἑτέρα τοῦ κ. Καρπετοπούλου, βουλευτοῦ Ἄργους.

§296Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζω ἐπάναγκες ν’ ἀναπτύξω τὰς ὑπ’ ἐμοῦ ὑποβληθείσας τροπολογίας, διότι αὗται περιέχουσι γνώμας, αἵτινες διὰ μακρῶν ἀνεπτύχθησαν καὶ κατὰ τὰς προηγουμένας συζητήσεις καὶ κατὰ τὴν σημερινήν.

§297Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ὁ σκοπὸς, δι’ ὃν ἔκρινα καλὸν νὰ ὑποβάλω τὴν τροπολογίαν ταύτην, εἶναι ὁ πληρέστερος καταρτισμὸς ἐν τῷ μέλλοντι, ὑπὸ στρατιωτικὴν ἔποψιν, τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ μηχανικοῦ, διότι, κατὰ τὸ ἄρθρον 22 τοῦ κειμένου νόμου, οἱ ἔχοντες πτυχίον ἐν γένει τῆς Σχολῆς τῶν μηχανικῶν, αὐτοὶ, ἀφοῦ ὑπηρετήσωσι τὴν θητείαν των, ὀνομάζονται ἀμέσως ἔφεδροι ἀξιωματικοὶ τοῦ μηχανικοῦ, χωρὶς νὰ ἀκούσωσι στρατιωτικὰ μαθήματα. Ὁ νόμος ὁ κείμενος, ὡς καὶ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι συμπληρωματικὸν τοῦ νόμου, προνοεῖ περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ καὶ τοῦ πυροβολικοῦ Σώματος, ἀλλὰ διὰ τοὺς ἐφέδρους ἀξιωματικοὺς τοῦ μηχανικοῦ οὐδεμία πρόνοια λαμβάνεται. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ πρότασίς μου εἶναι δικαία καὶ λογική.

§298Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καταθέτω καὶ ἐγὼ τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5.

§299ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Γεωργιάδου ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Εἰς τὸ ἄρθρον 5 προστίθεται ἑβδόμη παράγραφος, ἡ ἑξῆς: «Τὸ ἄρθρον 22 τοῦ ᾼΦΛΗʹ νόμου, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου ᾼΦϞΒʹ τῆς 18 Δεκεμβρίου 1887, τροποποιεῖται ὡς ἀκολούθως: «Ἅρθρον 22. Ἅπαντες οἱ ὑπέχοντες στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν πτυχιούχοι τῆς Σχολῆς τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν ἡμετέρας ἢ τῆς ἀλλοδαπῆς, ὡς καὶ οἱ νομομηχανικοί, ἐπαρχιακοὶ μηχανικοί, ἐργοδηγοὶ καὶ γεωμέτραι, οἱ διακούσαντες τὰ ἐν τῷ Σχολείῳ τοῦ Μηχανικοῦ στρατιωτικὰ μαθήματα καὶ ἐπιτυχόντες κατὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις, τοποθετοῦνται εἰς τὰ τάγματα τοῦ μηχανικοῦ, ἅμα δὲ τῷ πέρατι τριμήνου ὑπηρεσίας στρατιώτου προβιβάζονται, ἐὰν προὐτάθησαν παρὰ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ, οἱ μὲν ἐργοδηγοὶ καὶ γεωμέτραι εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀνθυπασπιστοῦ τοῦ μηχανικοῦ, οἱ δὲ λοιποὶ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀνθυπολοχαγοῦ τοῦ μηχανικοῦ, ὑπηρετοῦσι δὲ εἰς τὰ τάγματα τοῦ μηχανικοῦ ἐπὶ τρεῖς εἰσέτι μῆνας ὡς ἀνθυπασπισταὶ ἢ ἀνθυπολοχαγοὶ μὲ ἀποδοχὰς τοῦ βαθμοῦ των τούτου. Οἱ ἀποτυχόντες κατὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις τοῦ σχολείου τοῦ μηχανικοῦ κατατάσσονται ὡς στρατιῶται εἰς τὰ τάγματα τοῦ μηχανικοῦ, καὶ ὑπηρετοῦσιν ἐν αὐτοῖς μέχρι συμπληρώσεως τῆς θητείας των.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι....

§300Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἐπιτρέπεται νὰ ἐρωτήσω, ποία εἶναι ἡ γνώμη τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν;

§301ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Σιωπᾷ. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη του.

§302Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§303Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Διὰ τῆς πρώτης παραγράφου τῆς αὐτῆς τροπολογίας προτείνεται καὶ ἡ κατάργησις ἄρθρου νεκροῦ ἐν τῷ ἰσχύοντι νόμῳ, τοῦ ἄρθρου 23. Λοιπὸν πῶς θὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει; Τὸ ἄρθρον 23, οὗτινος προτείνω τὴν κατάργησιν, ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Οἱ ἔχοντες τὰ διὰ τοῦ ἄρθρου 15 ὁριζόμενα προσόντα λαμβάνουσι, πλὴν τῶν δηλωσάντων ὅτι ἐπιθυμοῦσι νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸ πυροβολικὸν, τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀνθυπολοχαγοῦ τοῦ μηχανικοῦ, ὑποχρεούμενοι νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου ὁριζομένης προθεσμίας τοὺς ἐπιστημονικούς των τίτλους.» Τὸ δὲ ἄρθρον 15 ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Οἱ ἐκπληρώσαντες τὴν στρατιωτικὴν αὑτῶν ὑποχρέωσιν καὶ φέροντες διπλώματα Σχολῶν πολυτεχνικῶν, δασονομικῶν, μεταλλουργικῶν, γεφυροδοποιῶν, ἢ Σχολῶν ἀναλόγων τῇ Γαλλικῇ Κεντρικῇ Σχολῇ δύνανται νὰ ὀνομασθῶσιν ἔφεδροι ἀνθυπολοχαγοὶ τοῦ πυροβολικοῦ, ἐὰν ὑποβάλωσιν εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργεῖον ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου τοὺς ἐπιστημονικούς των τίτλους, δηλώσωσι δὲ συνάμα, ὅτι ἀναλαμβάνουσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὸ ὅπλον τοῦτο ἐπὶ 4 μῆνας ἅμα τῇ λήψει τοῦ βαθμοῦ.» Ἐξ αὐτῶν οὐδεὶς ἐδήλωσε· συνεπῶς δὲν ἔχει πλέον θέσιν ἐν τῷ νόμῳ τὸ ἄρθρον 15, καθὼς καὶ τὸ ἄρθρον 23.

§304Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐνδιαφέρει τὴν Κυβέρνησιν τοῦτο;

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ. Τὸ ἄρθρον 15 διὰ τοῦ νέου νόμου καταργεῖται.

§306Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ὄχι δὲν καταργεῖται. Τὸ 14 καταργεῖται.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· ἔχετε δίκαιον. Τὸ ἄρθρον 23 δὲν καταργεῖται.

§308Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔχει λόγον νὰ ἐξακολουθῇ ὑπάρχουσα ἐν ἰσχύϊ ἡ διάταξις αὕτη.

§309Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ εἶναι νομοθεσία διὰ τῆς εἰς ἄτοπον ἀπαγωγῆς.

§310Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργός, ὅτε εἰσηγεῖτο τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια, καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ἐδήλωσαν, ὅτι θὰ ἐπιμείνωσιν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῶν, ἀλλὰ θέλουσι παραδεχθῆ πᾶσαν λογικὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία τὴν βάσιν τοῦ στρατιωτικοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν, δὲν θὰ ἔθιγεν. Ὅταν λοιπὸν διὰ τροπολογίας λογικῆς, λογικωτάτης, τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, ἔρχωμαι νὰ παρακαλέσω, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ τελειοτέρου καταρτισμοῦ, ὑπὸ στρατιωτικὴν ἔποψιν, τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν τοῦ μηχανικοῦ, νομίζω ὅτι ἐκπληρῶ καθῆκον, καὶ πιστεύω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ πᾶς Βουλευτὴς, εἴτε τῆς μιᾶς πτέρυγος εἴτε τῆς ἄλλης, εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ δεχθῇ τοιαύτην τροπολογίαν. Εἶχον καθῆκον, καὶ ὡς ἀξιωματικὸς τοῦ μηχανικοῦ καὶ ὡς Βουλευτὴς, νὰ ὑποδείξω πάσας τὰς ἐλλείψεις, αἱ ὁποῖαι παρατηροῦνται εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§311Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κατὰ τί βελτιοῖ ἡ τροπολογία τὸν ὑφιστάμενον νόμον;

§312Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ὅτι οἱ μηχανικοὶ, ἐργοδηγοὶ κλπ. μετὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς στρατιωτικῆς των ὑποχρεώσεως ἐλάμβανον κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ τοῦ σώματος τοῦ μηχανικοῦ ἀμέσως, χωρὶς νὰ ἀκροασθῶσι μαθήματα στρατιωτικά, χωρὶς νὰ γνωρίζουν οὔτε τὸ Α τῆς ὀχυρωτικῆς, ἐνῷ διὰ τῆς ὑποβληθείσης ὑπ’ ἐμοῦ τροπολογίας θ’ ἀκολουθῶσιν οὗτοι ἐν τῷ μέλλοντι τὰ μαθήματα τοῦ Σχολείου τοῦ Μηχανικοῦ, καὶ μετὰ εὐδόκιμον ἀπολυτήριον ἐξέτασιν θὰ λαμβάνωσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀνθυπολοχαγοῦ ἢ ἀνθυπασπιστοῦ.

§313Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Δὲν ἤθελον λάβει μέρος εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην, διότι εἶμαι ἥκιστα στρατιωτικός. Ἀλλ’ αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Σκοπέλου, ὑποστηρίζοντος τὴν ὑπ’ αὐτοῦ ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δὲν ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ δεχθῇ καμμίαν τροποποίησιν, μὲ ἀναγκάζουσι νὰ λάβω τὸν λόγον. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον αὐτῆς, εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα νὰ ἐπιτραπῇ ὅσον τὸ δυνατὸν εὐρυτάτη συζήτησις, διότι, ἐὰν ἐπιμείνῃ εἰς τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπει καμμίαν τροποποίησιν, τότε εἶναι περιττὸν νὰ συζητῶμεν ἐνταῦθα, καὶ προτιμότερον θὰ ἦτο ν’ ἀρχίσωμεν νὰ ψηφίζωμεν τὰ νομοσχέδια ἄνευ συζητήσεως. Ὑπάρχει πρότασις λογικὴ τοῦ κ. ἐκ Σκοπέλου Βουλευτοῦ, ἥτις ἀφορᾷ τὸ Σῶμα τοῦ Μηχανικοῦ, καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν, διότι σήμερον, Κύριοι, ὁ πόλεμος ἔπαυσε νὰ ἦναι παλληκαρισμὸς, σήμερον ὁ πόλεμος εἶναι ἐπιστήμη καὶ τέχνη.

§314Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ τροπολογία τοῦ κ. ἐκ Σκοπέλου Βουλευτοῦ θὰ εἶχε πραγματικῶς τὴν θέσιν της, ἐὰν ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ ὁ ψηφισθησόμενος προέβλεπε περὶ Σχολῆς τοῦ Μηχανικοῦ, ἀλλ’ οὗτος δὲν προβλέπει.

§315Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Περὶ νόμου ὁμιλοῦσιν οἱ Κύριοι, δὲν ὁμιλοῦσι περὶ νομοσχεδίου.

§316Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Εἶναι ἀλληλένδετα.

§317Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ σήμερον εἶναί τι ἀσύλληπτον.

§318Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Διατὶ θέλετε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος νομίζει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ διατηρηθῇ τὸ Σχολεῖον τοῦ Μηχανικοῦ, νὰ παραδεχθῇ διάταξιν, ἡ ὁποία προϋποθέτει Σχολὴν Μηχανικοῦ; Διατὶ θέλετε νὰ βιάσητε τὸν Ὑπουργὸν εἰς τοῦτο; Ὑμεῖς δυνατὸν νὰ ἔχητε τὴν ἰδέαν, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ Σχολὴ Μηχανικοῦ· ὁ κ. Ὑπουργὸς διατείνεται, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ τοιαύτη· πῶς θέλετε νὰ τὸν βιάσητε νὰ δεχθῇ τροποποίησιν, ἡ ὁποία βασίζεται ἐπὶ προϋποθέσεως ὅτι ὑπάρχει Σχολεῖον Μηχανικοῦ, ὅταν ἐν τῷ νέῳ ὀργανισμῷ τοῦ στρατοῦ τοιοῦτον Σχολεῖον δὲν ὑπάρχῃ;

§319ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὑπάρχει τὸ Σχολεῖον.

§320Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Πρέπει λοιπὸν νὰ τὸ χαλάσωμεν!

§321Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ χαλάσωμεν. Πρόκειται σήμερον νὰ δώσωμεν εἰς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σκοπέλου Βουλευτὴς, δικαίωμα, ὅπως, ἀφοῦ διανύσωσι χρόνον τινὰ ἐν τῇ Σχολῇ τοῦ Μηχανικοῦ, καταταχθῶσιν εἰς τὸ Μηχανικὸν μὲ τοὺς βαθμοὺς, τοὺς ὁποίους ἀναφέρει ἐν τῇ τροπολογίᾳ του. Πῶς θέλετε, ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀφοῦ παρεδέχθη ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ Σχολὴ Μηχανικοῦ, νὰ παραδεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην;

§322Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ μάθωμεν, διατὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς νομίζει, ὅτι ἐξέλιπεν ἡ ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ ἡ Σχολὴ τοῦ Μηχανικοῦ. Νομίζω ὅτι σήμερον ἐν τῷ στρατεύματι αἱ γνώσεις αἱ μηχανικαὶ εἶναι ἐκ τῶν ἀπολύτως ἀναγκαίων καὶ ἐπιβαλλομένων. Ἡ ἀντίληψις ἡμῶν ἐν γένει εἶναι, ὅτι αἱ γνώσεις αἱ μηχανικαὶ εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖαι ἐν τῷ στρατεύματι· ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν τὰς ἀποδέχεται, καὶ νομίζει, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ ἡ Σχολὴ τοῦ Μηχανικοῦ, ἥτις θὰ μεταδώσῃ τὰς γνώσεις ταύτας εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Μηχανικοῦ. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα εἶναι τόσον σπουδαῖον, ὥστε ἀξίζει τὸν κόπον, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναπτύξῃ, διατὶ δὲν θεωρεῖ ἀναγκαίαν τὴν Σχολὴν, τὴν ἀναφερομένην ἐν τῇ τροπολογίᾳ.

§323Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Διότι ἡ Σχολὴ τῶν Εὐελπίδων εἶναι ἀρκετὴ, διὰ νὰ δώσῃ εἰς τὸν στρατὸν ἀξιωματικοὺς τοῦ Μηχανικοῦ.

§324Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσοι θὰ χρειασθῶσιν ἐν πολέμῳ;

§325Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Μάλιστα.

§326Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Φρονῶ καὶ ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ διατήρησις τῆς Σχολῆς τοῦ Μηχανικοῦ, καὶ ἰδίως ἡ βελτίωσις αὐτῆς, εἶναι ἀπαραίτητος ὅρος πρὸς ὕπαρξιν τοῦ Σώματος τοῦ Μηχανικοῦ, ὡς ὅπλου εἰδικοῦ. Ἐὰν δὲν θέλητε, Κύριοι, νὰ ἔχωμεν Μηχανικόν, τότε καταργήσατε καὶ τὴν Σχολὴν καὶ τὸ Σῶμα ἐν γένει τοῦ Μηχανικοῦ. Ἄνευ Σχολῆς Μηχανικοῦ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ τὸ ὅπλον τοῦτο, ὡς εἰδικόν· εἰς ἐποχὴν δὲ, κατὰ τὴν ὁποίαν Κράτη ξένα, ὡς ἡ Ῥωσσία, ἱδρύουσιν ὄχι μόνον Σχολὰς Μηχανικοῦ, ἀλλὰ καὶ πρακτικὰς ἠλεκτρικὰς Σχολὰς, διὰ νὰ μορφώσωσι τοὺς ὑπαξιωματικοὺς καὶ τοὺς ἀξιωματικούς των εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἠλεκτρισμοῦ ἐν τῇ στρατιωτικῇ τέχνῃ, εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν ἡ τύχη τοῦ πολέμου κρίνεται ἐκ τῆς ἐπιστημονικῆς ἱκανότητος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Μηχανικοῦ, ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ καταδικάσωμεν Σῶμα κατ’ ἐξοχὴν τεχνικὸν εἰς τὸ σκότος καὶ τὴν ἀμάθειαν! Τὴν ὕπαρξιν τῆς Σχολῆς τοῦ Μηχανικοῦ, κύριε Πρόεδρε, καὶ αὐτὸς ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ, μετὰ τὸν πόλεμον, διὰ τῆς ἐκθέσεως τῆς εἰδικῆς, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε περὶ τῆς δράσεως τοῦ Μηχανικοῦ, ὄχι μόνον ὑποστηρίζει, ἀλλὰ προτείνει καὶ τὴν βελτίωσιν αὐτῆς. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, καὶ ἐν σελίδι 174, ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλή, δύναμαι ν’ ἀναγνώσω, τί προτείνεται διὰ τὴν Σχολὴν τοῦ Μηχανικοῦ. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπὸν σήμερον ἡμεῖς, διὰ μιᾶς μονοκονδυλιᾶς, νὰ ζητήσωμεν νὰ καταδικάσωμεν τὸ Σῶμα τοῦ Μηχανικοῦ εἰς τὴν ἀμάθειαν, καὶ νὰ μὴ παράσχωμεν αὐτῷ τὰ μέσα πρὸς ἐκπαίδευσιν εἰδικήν;

§327Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται περὶ καταργήσεως ἢ μὴ καταργήσεως τῆς Σχολῆς τοῦ Μηχανικοῦ, πρόκειται περὶ μιᾶς προτάσεως, διὰ τῆς ὁποίας λέγετε, ὅτι οἱ μηχανικοὶ οἱ ἐξερχόμενοι ἐκ τοῦ Πολυτεχνείου, οἱ ἔχοντες βαθμὸν ἐργοδηγοῦ, μηχανικοῦ ἢ νομομηχανικοῦ, κατατάσσονται εἰς τὸ Σῶμα τοῦ Μηχανικοῦ. Τὴν τροπολογίαν ταύτην δὲν δέχεται ὁ κ. Ὑπουργός. Ὅταν ἔλθῃ ὑπὸ συζήτησιν ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, θέλομεν συζητήσει περὶ τοῦ Σχολείου τοῦ Μηχανικοῦ.

§328Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν δέχεται τὴν τροπολογίαν ὁ κύριος Ὑπουργός, διότι σκέπτεται νὰ καταργήσῃ τὴν Σχολήν. Λοιπὸν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὴν τροπολογίαν, καὶ νὰ μεταβάλλωμεν συμφώνως πρὸς ταύτην τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ, ὅταν θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν.

§329Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Καὶ ἄλλος λόγος ἐπιβάλλει τὴν διατήρησιν τοῦ Σχολείου τοῦ Μηχανικοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν γνωρίζει, ὅτι ἐφ’ ὅσον τελειοποιεῖται ἡ ταχύτης καὶ ἡ ἀκρίβεια τῆς βολῆς τῶν νεωτέρων ὅπλων, ἐπὶ τοσοῦτον αὐξάνει ἡ σπουδαιότης τῆς ὀχυρωτικῆς τοῦ πεδίου μάχης. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον, ἐνῷ πρότερον ὡς ἀποκλειστικὸν ἔργον τοῦ Μηχανικοῦ ἐθεωρεῖτο ἐν γένει ἡ παρασκευὴ ὑπὸ ἀμυντικὴν ἔποψιν τοῦ πεδίου τῆς μάχης, σήμερον εἰς τὸ Μηχανικὸν ἀνατίθεται μόνον ὁ ἀμυντικὸς καταρτισμὸς τῶν σπουδαιοτέρων σημείων στηρίγματος, ἀφίνεται δὲ εἰς τὸ πεζικὸν καὶ εἰς τὰ ἄλλα ὅπλα νὰ ἀνεγείρωσι τὰ ἁπλούστερα τῶν ἔργων τῆς χαρακωτικῆς. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἐχορηγήθησαν εἰς τὰ ὅπλα αὐτὰ ἐργαλεῖα ὄχι μόνον φορητὰ, ἀλλὰ καὶ ὄρχου. Ἀλλὰ διὰ τῆς χορηγίας ἐργαλείων δὲν λύεται τὸ ζήτημα τῆς ἐν γένει ἀνεγέρσεως ὀχυρωμάτων ἐν καιρῷ τῷ δέοντι· ἀπομένει εἰσέτι καὶ ἡ πρακτικὴ ἐκπαίδευσις. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον εἰς τὰ Σχολεῖα τοῦ Μηχανικοῦ ἐν Γαλλίᾳ ἀποστέλλεται κατ’ ἔτος ὡρισμένος ἀριθμὸς λοχαγῶν τοῦ πεζικοῦ, διὰ νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἐκπαίδευσιν ἐν τῇ Σχολῇ τοῦ Μηχανικοῦ.

§330ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ γίνεται καὶ ἐδῶ;

§331Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἐκτὸς τούτου, κύριοι, εἰς τὸ ἱππικὸν ἐχορηγήθησαν ἐκτὸς τῶν ἐργαλείων τῶν σκαφευτικῶν καὶ ὕλαι ἐκρηκτικαὶ, οὐδεμία δ’ ἐφαρμογὴ μέχρι σήμερον —εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς διαβεβαιώσω—ἐγένετο διὰ τὴν ἀνάφλεξιν εἴτε κροτίδων δυναμίτιδος, εἴτε ἐν γένει ἄλλων ἐκρηκτικῶν οὐσιῶν, τὰς ὁποίας τὸ ἱππικὸν μεταχειρίζεται καὶ πρέπει νὰ μεταχειρίζηται διὰ τὰς προχείρους καταστροφὰς ἐν καιρῷ πολέμου. Εἶναι λοιπὸν καλὸν καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ἱππικοῦ νὰ ἀποστέλλωνται εἰς τὸ Σχολεῖον τοῦ Μηχανικοῦ κατὰ τὴν διάρκεια τῶν πρακτικῶν ἀσκήσεων τοῦ συντάγματος τοῦ Μηχανικοῦ καὶ νὰ παρακολουθῶσι τὰ μέσα τῆς μεταδόσεως τοῦ πυρὸς, εἴτε διὰ τῆς μεθόδου τοῦ ἠλεκτρισμοῦ εἴτε διὰ πυροτεχνικῶν μέσων, ἵνα καταστῶσιν ἱκανοὶ ἡμέραν τινὰ νὰ ἐκπληρώσωσι τὸ καθῆκόν τῶν ἐν ὥρᾳ ἀνάγκης. Δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, Κύριοι, ὅτι ἕως προχθὲς, πρὶν ἢ γείνῃ ἡ Σχολὴ τοῦ Μηχανικοῦ, οὐδεὶς καὶ ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν ἀκόμη τοῦ Μηχανικοῦ ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀναφλέξῃ μίαν κροτίδα δυναμίτιδος. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ ἀρνηθῆτε τὴν χρησιμότητα τοῦ Σχολείου τοῦ Μηχανικοῦ;

§332Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ἐκπαίδευσις, Κύριοι, τοῦ Μηχανικοῦ, ἡ πρακτικὴ, γίνεται ὄχι μόνον, ὅταν ὑπάρχωσι συντάγματα μὲ Σχολὰς Μηχανικοῦ, ἀλλὰ καὶ ὅταν ἦναι τάγματα χωριστά. Ἕκαστος διοικητὴς φροντίζει περὶ τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν ἀνδρῶν, καὶ ἔχει πρὸς τοῦτο ὅλα τὰ μέσα εἰς τὴν διάθεσίν του, χορηγεῖ δ’ αὐτῷ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅλα τὰ χρηματικὰ μέσα, διὰ νὰ κάμῃ τὰς πρακτικὰς ἀσκήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὸ Σῶμα τοῦ Μηχανικοῦ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σκοπέλου Βουλευτὴς θέλει νὰ πείσῃ τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ πᾶν σήμερον ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ Μηχανικὸν Σῶμα. Σήμερον τὰ πράγματα εἰς τοὺς στρατοὺς εἶναι τοιαῦτα, ὥστε ἕκαστον ὅπλον φροντίζει περὶ τοῦ ἑαυτοῦ του, καὶ ὅλα τὰ ὅπλα φροντίζουσιν ὁμοῦ περὶ τοῦ ὅλου. Λοιπὸν εἰς τὸ ἱππικὸν σήμερον διδάσκονται νὰ κάμνωσι χρῆσιν τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν πρὸς καταστροφὴν σιδηροδρόμων, γεφυρῶν, πρὸς καταστροφὴν ὅλων τῶν συγκοινωνιῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὸν ἐχθρόν. Τὸ ἱππικὸν εἶναι προωρισμένον νὰ ἔχῃ καὶ ἔχει ὅλας τὰς ἐκρηκτικὰς ὕλας μεθ’ ἑαυτοῦ, διὰ νὰ κάμνῃ τὰ καθήκοντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ καθήκοντα τοῦ Μηχανικοῦ. Βλέπετε, ὅτι σήμερον ἡ ἐργασία αὕτη δὲν περιορίζεται μόνον εἰς τὸ Μηχανικόν, ἀλλὰ κατανέμεται καὶ εἰς τὸ πεζικὸν καὶ εἰς τὸ ἱππικὸν καὶ εἰς τὸ πυροβολικὸν καὶ εἰς τὸ Μηχανικὸν, ὅλα δὲ τὰ Σώματα φροντίζουσι νὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτελέσωσι τὰ ἔργα ταῦτα. Δὲν εἶναι τὸ Σχολεῖον τοῦ Μηχανικοῦ τὸ ἀπαραίτητον Σχολεῖον, ἵνα μορφώσῃ ὅλα τὰ ὅπλα, διὰ νὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτελῶσι τὰ καθήκοντα αὐτῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ καταργεῖται ἡ Σχολὴ τοῦ Μηχανικοῦ, διότι, ἐπαναλέγω, διὰ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ παρέχονται τὰ μέσα εἰς τὸ Μηχανικὸν νὰ ἀσκῆται, ἵνα ἐν καιρῷ ἐκτελέσῃ τὰ καθήκοντά του.

§333Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. (Ὄρα Παράρτημα).

§334Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Ἀναλαμβάνω, κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον μοῦ ὑφήρπασαν...

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν παρέσχετε μόνος σας.

§336Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Τὸν ἐπῆρεν ὁ κύριος Καραπᾶνος, καὶ ἐτέθην ἐκτὸς μάχης. Ἀλλ’ ἀπόψε θὰ πολεμήσω. Ἀπαγορεύω δὲ τὰς διακοπὰς (ἱλαρότης).

§337ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ῥήτωρ δὲν δέχεται διακοπάς.

§338Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Ἐγὼ γνωρίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι κοινὸς πόθος καὶ τοῦ Κράτους καὶ τοῦ ἔθνους εἶναι ἡ σύνταξις ἡ στρατιωτικὴ τῶν δυνάμεων ἡμῶν, καὶ δὴ ἡ ἐπιστημονικὴ σύνταξις, διότι πάρα πολὺ ἐμείναμεν ὀπίσω ἀπὸ τὸ πρέπον καὶ τὸ συμφέρον. Λοιπόν, ὅταν πρόκηται περὶ ἐπιστημονικῆς μορφώσεως τοῦ στρατοῦ, περὶ τελείας ἐπιστημονικῆς μορφώσεως, διὰ τὴν ὁποίαν βεβαίως αἱ Σχολαὶ θεωροῦνται ὡς μέσα ἐπιτυχίας, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ σκεπτώμεθα περὶ καταργήσεως τῆς Σχολῆς τοῦ Μηχανικοῦ; Θεωρεῖτε ἐπιβλαβῆ, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, τὴν ὕπαρξιν τοῦ Σχολείου τοῦ Μηχανικοῦ;

§339Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὄχι. Εἶπον ὅτι κατὰ τὸν νέον ὀργανισμὸν δὲν χρησιμεύει.

§340Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Ἔχομεν καθῆκον νὰ φροντίσωμεν περὶ διατηρήσεως καὶ βελτιώσεως καὶ τοιούτου Σχολείου.

§341Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ Σχολὴ τῶν Εὐελπίδων εἶναι ἀρκετή, ἵνα δώσῃ ἀξιωματικοὺς τοῦ Μηχανικοῦ.

§342Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι παρὰ τῷ κυρίῳ Ὑπουργῷ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπικρατεῖ τὸ πνεῦμα τοῦ Σώματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει, οὔτε παραδέχομαι, ὅτι, ἐὰν ἦτο εἰς τὴν θέσιν τοῦ στρατηγοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἀξιωματικὸς τοῦ Μηχανικοῦ, θὰ εἶχεν ἐναντίας ἰδέας, ἀλλὰ θέλω νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πρέπει μεγίστη νὰ ληφθῇ πρόνοια, μήπως τυχὸν δοθῇ ἡ ὑπόνοια, ὅτι γίνονται ἐξαιρέσεις καὶ διακρίσεις, —πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον παρετήρησα προτήτερα κατὰ τὴν συζήτησιν περὶ τοῦ θεσμοῦ τῶν ἐφέδρων. — Διατὶ θέλομεν τοὺς ἐφέδρους νὰ τοὺς θεωρῶμεν κατωτέρους ἀπὸ τοὺς ἐξερχομένους ἐκ τῶν ἄλλων Σχολῶν; Ὁ στρατὸς πρέπει νὰ ἀποτελῇ ἓν σῶμα· οἱ ἀξιωματικοὶ πρέπει νὰ ἦναι ἀδελφοὶ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς μητρός, μέλη μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς οἰκογενείας. Δὲν πρέπει νὰ κάμνωμεν καμμίαν διάκρισιν, λόγῳ ὅτι ὁ ἔφεδρος εἶναι δικηγόρος ἢ φιλόλογος καὶ δὲν ἐσπούδασεν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων καὶ δὲν ἐφόρεσε κίτρινον περιλαίμιον...

§343Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπε κανεὶς τοῦτο. Ἰσότιμοι θεωροῦνται ὅλοι.

§344Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θεωροῦνται ἰσότιμοι. Πῶς τοὺς θεωρεῖτε ἰσοτίμους;

§345Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τώρα δίδεται μισθός.

§346Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Θέλετε νὰ σᾶς διακόψω; Εἰς ἄλλην ἐποχήν, ἐπειδὴ εἶχε λεχθῆ, ὅτι οἱ μὲν ἔχουσιν αὐτὴν τὴν προέλευσιν καὶ οἱ ἄλλοι ἔχουσιν ἄλλην προέλευσιν, καὶ ὑπῆρξε διάκρισίς τις, δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἐπέστησα τὴν προσοχήν μου, διὰ νὰ ἐκλείψῃ αὐτὸ καὶ νὰ ἔχωσιν ὅλοι τὴν αὐτὴν προέλευσιν, εἴτε εἶναι ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ, εἴτε τοῦ ἱππικοῦ, εἴτε τοῦ πυροβολικοῦ, εἴτε τοῦ μηχανικοῦ. Διὰ τοῦτο πρώτη φροντίς μου ἦτο, τὰς δύο Σχολάς, τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἡ ὁποία δίδει τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς τὸ πεζικὸν, εἰς τὸ ἱππικὸν καὶ εἰς τὸ οἰκονομικὸν Σῶμα, καὶ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, ἡ ὁποία δίδει τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς τὰ τεχνικὰ λεγόμενα ὅπλα, νὰ τὰς θέσω ἐντὸς τῆς αὐτῆς περιοχῆς, ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ περιβόλου, ὑπὸ τὸν αὐτὸν διοικητήν. Μία λοιπὸν εἶναι ἡ Σχολὴ, ἡ ὁποία σήμερον δίδει τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς τὸ στράτευμα, εἴτε εἰς τὸ πεζικὸν, εἴτε εἰς τὸ ἱππικὸν, εἴτε εἰς τὸ πυροβολικὸν, εἴτε εἰς τὸ μηχανικόν· εἶναι ἡ Σχολὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία εἶναι εἰς τὸ πεδίον τοῦ Ἄρεως καὶ ἡ ὁποία ἐκτίσθη δαπάναις τοῦ μακαρίτου Ἀβέρωφ, ὑπὸ ἕνα διοικητήν. Λοιπὸν ἐκεῖθεν ἡ προέλευσις πλέον. Ὥστε δὲν ὑπάρχει καμμία διάκρισις, ἐξ ἐναντίας φροντίζομεν, ἵνα πᾶσαν διάκρισιν θέσωμεν ἐκποδὼν, διότι βεβαίως ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία οὐδὲν συμφέρον ἔχει νὰ ὑπάρχῃ διάκρισις, διότι διὰ τῆς διακρίσεως ἐκλείπει ἡ σύμπνοια, ἐκλιπούσης δὲ τῆς συμπνοίας δὲν ὑπάρχει πειθαρχία, δὲν ὑπάρχει τίποτε. Κατὰ συνέπειαν ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι αὐτὴ ἡ σκέψις, τὴν ὁποίαν ἐκάμετε, ὅτι προτιμῶμεν τὸ δεῖνα ἢ δεῖνα ὅπλον, δὲν εἶναι ὀρθή.

§347Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ τοῦτο ἀκριβῶς ἤθελον νὰ ὑποδείξω, τὸν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον τρέχετε, νὰ παρεξηγηθῆτε, διότι, ὅταν βλέπω διάκρισιν μεταξὺ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ ἀξιωματικῶν ἐκ τῶν ἄλλων Σχολῶν, ὅταν βλέπω διάκρισιν μεταξὺ μηχανικοῦ καὶ πυροβολικοῦ...

§348Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Θὰ ἴδητε εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ, ὅτι θὰ λάβωμεν πρόνοιαν καὶ διὰ τὸ Μηχανικὸν ἀκόμη, καὶ θὰ δεχθῶμεν καὶ ἐκεῖ πᾶσαν τροποποίησιν ἐφικτήν.

§349Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ὑψίστου ζητήματος, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λάβητε πρόνοιαν, πρὸς ἄρσιν πάσης παρεξηγήσεως.

§350Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ δεχθῶμεν ὅλας τὰς ἐφικτὰς τροποποιήσεις εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ.

§351ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Γεωργιάδου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§352Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπερρίφθη.

§354Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀμφισβητεῖται τὸ ἀποτέλεσμα.

§355ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπὸ τίνος ἀμφισβητεῖται;

§356Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παρ’ ἡμῶν. Θέλομεν ὀνομαστικὴν κλῆσιν κύριε Πρόεδρε.

§357Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν εἶσθε 15.

§358Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁλόκληρος ἡ μερὶς ἡμῶν τὴν ζητεῖ.

§359ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε 15.

§360Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἴμεθα.

§361ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ μετρῆτε σεῖς. Θέλετε ὀνομαστικὴν κλῆσιν; Πρέπει νὰ ἦσθε 15. Ἐγερθῆτε.

§362Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις. Ἀφοῦ ὁ σεβαστὸς κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐδήλωσεν, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ θὰ δεχθῇ πάσας τὰς δυνατὰς τροπολογίας...

§363Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα.

§364Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀφήσατέ τα αὐτὰ, κύριε Βιτάλη.

§365Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τίνα σχέσιν ἔχουσιν αὐτά;

§366Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ζητήσωμεν δι’ ὅλας τὰς τροπολογίας ὀνομαστικὴν κλῆσιν, διὰ ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐν γνώσει καὶ ὑπευθύνως. Δὲν ζητοῦμεν χάριν.

§367Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει, ὅτι ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως γίνεται, ὅταν ταύτην ζητήσωσι δεκαπέντε Βουλευταί. Τὸ Προεδρεῖον διατείνεται, ὅτι δὲν ζητοῦσι ταύτην δεκαπέντε Βουλευταί. Εἶναι περιττὸν νὰ ὁμιλῆτε περὶ εὐθύνης, οὔτε νὰ δηλώσητε, ὅτι δὲν ζητεῖτε χάριν. Εἶναι δικαίωμα ἀπόλυτον, τὸ ὁποῖον ἔχετε. Ἐὰν λοιπὸν ὑπάρχῃ ὁ ἀπαιτούμενος ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ ἀριθμὸς, τότε ἂς γείνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις.

§368Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ τὸ ἔθνος, ποίαν ψῆφον δίδει ἕκαστος ἐπὶ τοιούτων νομοσχεδίων.

§369ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε 15.

§370Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὅταν μία ὁλόκληρος μερὶς ζητῇ ὀνομαστικὴν κλῆσιν...

§371Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§372Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κύριος Βιτάλης συμφωνεῖ μὲ τὴν Συμπολίτευσιν, δὲν συμφωνεῖ μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν.

§373Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Συνήθισα ἐλευθέρως νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου.

§374Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Νὰ εἴπητε τὴν γνώμην σας.

§375Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε δικαίωμα.

§376Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἡ παρατήρησίς σας ἦτο περιττὴ, διότι ἐγὼ δημοσίᾳ ἐκφράζω τὴν γνώμην μου.

§377Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Πολὺ καλά. Διαφωνοῦμεν.

§378Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Λοιπὸν λέγω, κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν συμφέρει εἰς τὸ στράτευμα νὰ ἐπιμένῃ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σκοπέλου συνάδελφος εἰς τὴν πρότασίν του, διότι τοῦτο ἴσως ἐπιδράσῃ εἰς τὸ νὰ ἀποσύρῃ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ σεβαστὸς Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§379Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ κακίαν.

§380Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Τί εἶναι αὐτά! Ἄς τὴν ἀποσύρῃ.

§381Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐδῶ πρόκειται νὰ ἐπιτύχωμεν τὸν σκοπόν μας.

§382Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Ἐὰν ἦναι κοινῆς ὠφελείας, ἂς τὴν δεχθῇ· ἐὰν δὲν ἦναι κοινῆς ὠφελείας, ἂς μὴ τὴν δεχθῇ. Χάριν δὲν θέλομεν.

§383Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐλπίζω λοιπὸν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Σκοπέλου δὲν θὰ ἐπιμείνῃ, διότι τὸ ἀποτέλεσμα δὲν θὰ ἦναι εὐχάριστον.

§384Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμοῦμεν νὰ γείνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις, διότι ἐπιθυμοῦμεν νὰ γνωρίζῃ τὸ ἔθνος, ποῖος θὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ ποῖος δὲν θὰ τὸ ψηφίσῃ. Ἐπειδὴ θεωροῦμεν τὴν διάταξιν σοβαρωτάτην, ἐπειδὴ θεωροῦμεν ὅτι ὑπέχομεν εὐθύνην μεγάλην δι’ αὐτὴν, διὰ τοῦτο ἐπιθυμοῦμεν νὰ γείνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις. Διατὶ, παρακαλῶ, θέλετε ν’ ἀποφύγητε τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν;

§385Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι περιττὸν, νομίζω, νὰ χάνωμεν καιρὸν ἄνευ λόγου. Ὅταν ὑπάρχῃ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη συζητήσεως, διατὶ θέλομεν καὶ διατὶ δὲν θέλομεν. Ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει, ὅτι, διὰ νὰ γείνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἀπαιτεῖται νὰ ζητήσωσι τοῦτο 15. Εἰς τὸν κ. Πρόεδρον ἀπόκειται νὰ ἴδῃ, ἂν ὑπάρχει ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμός· καὶ ἐὰν μὲν ὑπάρχῃ, πρέπει νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ, δὲν θὰ προβῶμεν.

§386Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὑπάρχει.

§387ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγερθῆτε λοιπόν.

§388Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἴμεθα 16.

§389ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐγείρεσθε. Διατὶ δὲν ἐγείρεσθε;

§390Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν θέλωμεν ν’ ἀστειευώμεθα, ἄλλο ζήτημα· ἀλλ’ ἐὰν πρόκηται νὰ σοβαρευώμεθα, δὲν ἐννοῶ αὐτὴν τὴν συζήτησιν.

§391Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλομεν ἐγγράφως τὴν πρότασιν.

§392ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ὁσάκις ἐζητήθη ὀνομαστικὴ κλῆσις καὶ παρουσιάσθησαν 15 ὑποστηρίζοντες αὐτήν, πάντοτε ἐφήρμοσα τὸν Κανονισμόν. Λοιπὸν εἶσθε 15; Παρακαλῶ νὰ ἐγερθῆτε.

§393Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Θὰ ὑποβάλωμεν ἐγγράφως τὴν πρότασιν, κύριε Πρόερδε.

§394Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, οὐδέποτε εἶδον νὰ γείνῃ κατάλογος, ὅπως πιστοποιηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐγερθέντων Βουλευτῶν. Τοῦτο ἀποτελεῖ ἔκφρασιν δυσπιστίας κατὰ τοῦ Προεδρείου. Ἐγὼ δὲν δύναμαι, διευθύνων τὰ ἔργα τῆς πλειονοψηφίας, νὰ παραδεχθῶ τοῦτο. Τὸ Προεδρεῖον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ, ἂν ἠγέρθησαν 15 ἢ ὄχι. Τὰ ἔγγραφα εἶναι περιττά. Ἡ διαβεβαίωσις τοῦ Προεδρείου ἀρκεῖ.

§395Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι καὶ ἐγὼ ἐπὶ 19 ἔτη ἐδῶ, οὐδέποτε εἶδον Κυβέρνησιν καὶ ἡγέτην τῆς πλειονοψηφίας ἀποφεύγοντα τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§396ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποτὲ δὲν ἐγένετο αὐτό, κύριε Βουλευτά.

§397Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν ἐπιθυμεῖτε νὰ ἔχητε τὴν εὐθύνην τῆς ψήφου, τὴν ὁποίαν δίδετε (θόρυβος).

§398ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδέποτε ἠρνήθη ἡ πλειονοψηφία, ὅταν 15 ἐζήτησαν τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν. Σᾶς εἶπον δεκάκις, εἶσθε 15, οἱ ὁποῖοι θέλετε τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν; Ἐγερθῆτε. Δὲν ἐγείρεσθε. Λοιπὸν τί θέλετε; ν’ ἀντιπροσωπεύσητε σεῖς τοὺς ἀπόντας;

§399Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, κύριε Πρόεδρε.

§400ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλο ζήτημα. Ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου, καὶ τῆς Βουλῆς μὴ εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ, λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 9 καὶ 30′ μ. μ.)