1904.04.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 51

τῆς 27 Ἀπριλίου 1904

(Τρίτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 11 π. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ χήρα Πραξούλα Μπεκίου, ἐκ Πύργου, δι’ ἀναφορᾶς της παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως διατάξῃ τὴν ἐξέτασιν ἐκκρεμοῦς ὑποθέσεως ἐν τῷ ἀνακριτικῷ γραφείῳ τοῦ Δικαστηρίου Ἠλείας, ἐξ ἧς θέλει ἀποδειχθῆ, κατ’ αὐτὴν, ὅτι ὁ υἱὸς της εἶναι ἀθῷος τῆς ἀποδιδομένης αὐτῷ κατηγορίας, τοῦ πραγματικῶς ἐνόχου φυγοδικοῦντος. Θέλει παραπεμφθῆ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει τὸν λόγον ὁ κύριος Ἀλεξάκης.

§2Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ αἰτηθέντα ἔγγραφα, τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν ἐνέργειαν τοῦ νομάρχου Λαρίσης, τὰς ἀποφάσεις δηλαδὴ τοῦ νομάρχου Λαρίσης ἐπὶ τῶν δημοτικῶν προϋπολογισμῶν. Καταθέτω ἐπίσης τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργείου ἐπὶ τῶν ἐφέσεων τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων κατὰ τῶν ἀποφάσεων τοῦ νομάρχου, καίτοι αὗται δὲν ἐζητήθησαν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρὸς περισσοτέραν πληροφορίαν ἀπαιτεῖται νὰ λάβωσι οἱ ἐνδιαφερόμενοι γνῶσιν καὶ τῶν ἐγγράφων τούτων. Ἐπίσης καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κυνουρίας Βουλευτοῦ περὶ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου, διὰ τῆς ὁποίας ἠκυρώθη πρᾶξις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ δήμου Λυκοσούρας περὶ παύσεως εἰσπράκτορος τοῦ δήμου τούτου καὶ διορισμοῦ ἑτέρου.

§3Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Αἰγιαλείας κύριος Ἀσημακόπουλος ἐζήτησε πληροφορίας ἀφορώσας εἰς τοὺς ἰσολογισμοὺς καὶ τὰς ἐξελέγξεις τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Τὰ ζητηθέντα κατατίθενται. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κυρίου Φικιώρη, οὗτος ἐζήτησε νὰ κατατεθῇ πίναξ τῶν εἰσπράξεων ἐξ ἀμέσων φόρων μιᾶς δεκαετίας. Ὁ πίναξ οὗτος συντάσσεται, καὶ θὰ κατατεθῇ μετὰ τῶν ἄλλων. Χθὲς ἐζητήθη ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων διὰ τὴν ἐκμίσθωσιν τῶν ἰχθυοτρόφων ὑδάτων Βονίτσης καὶ Βάλτου. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα κατατίθενται.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Πετρίδης, βουλευτὴς Κορινθίας, ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν. «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διὰ τίνα λόγον δὲν ἀπεζημιώθη εἰσέτι ὁ Νικόλαος Χαβελές, ἰδιοκτήτης τοῦ ἐν τῷ χωρίῳ Καρυώτικα γηπέδου, ὅπερ ἠγόρασε τὸ Δημόσιον διὰ τὴν οἰκοδόμησιν δημοτικοῦ σχολείου.»

§5Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἐκ Γόρτυνος βουλευτὴς κ. Ἀλεξάκης ἐζήτησε νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα περὶ τῆς καταργήσεως τοῦ Ὑποθηκοφυλακείου Ἐράνης. Καίτοι δὲν εἶναι πολλά, καταθέτω αὐτά. Ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐκ Γόρτυνος βουλευτὴς κ. Δηλιγιάννης καθὼς καὶ ὁ κ. Πετρίδης ἐζήτησαν νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα περὶ καταργήσεως τοῦ Ὑποθηκοφυλακείου Σικυῶνος, καὶ τὴν ἀπόφασιν τὴν ἀπαλλάττουσαν τὸν ὑποθηκοφύλακα πάσης καταδιώξεως. Καταθέτω αὐτά. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καρυστίας κύριος Στεφανίδης παρεκάλεσε νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα περὶ τῆς καταργήσεως τοῦ Ὑποθηκοφυλακείου Κύμης. Καταθέτω αὐτά.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀλεξάκης.

§7ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ηὐδόκησε, κύριε Πρόεδρε, ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, μετὰ 55 ὅλας ἡμέρας, ἀφ’ ἧς ἐπηρώτησα αὐτὸν περὶ τῆς ἀργίας τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου Στεμνίτσης ἕνεκα τῆς ἀπουσίας ἐκεῖθεν τοῦ σχολάρχου, νὰ δώσῃ χθὲς ἀπάντησιν, καὶ ταύτην ἔγγραφον. Ἐν τῇ ἀπαντήσει, τὴν ὁποίαν κατέθηκεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς, βεβαιοῦνται τὰ ἑξῆς γεγονότα· ὅτι ὁ σχολάρχης Νικόλαος Ἀλεξόπουλος ἔλαβε κανονικὴν ἄδειαν ἀπουσίας διὰ τὸν μῆνα Φεβρουάριον ἐνεστῶτος ἔτους, ὅπως ὑποστῇ τὰς ἐπὶ προαγωγῇ διδακτορικὰς ἐξετάσεις. Κατήγγελλον τότε πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὅτι ὁ περὶ πρόκειται σχολάρχης ἐγκατέλειψε τὴν θέσιν αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ μηνὸς Δεκεμβρίου, ἤτοι πρὸ τῶν ἑορτῶν τῶν Χριστουγέννων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς προσθέτει, ὅτι ἐζήτησε πληροφορίας παρὰ τοῦ εἰρηνοδίκου τοῦ τόπου ἐκείνου τὴν 22 Ἀπριλίου, καὶ ὁ εἰρηνοδίκης ἐβεβαίωσε τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι ὁ σχολάρχης δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν θέσιν του. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς δίδει τὴν εἴδησιν, ὅτι συνέπεια τούτου ἦτο νὰ ὑποβάλῃ Διάταγμα ἀπολύσεως τοῦ σχολάρχου, ὡσεὶ ἐγὼ ἐνδιεφερόμην περὶ τοῦ σχολάρχου, ἂν εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἢ ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζει ὅτι πρέπει νὰ τὸν ἔχῃ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἢ πρέπει νὰ τὸν ἀπολύσῃ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ἐνδιεφερόμην καὶ ἐνδιαφέρομαι νὰ λειτουργήσῃ τὸ σχολεῖον. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπέχει νὰ δώσῃ πληροφορίαν τινὰ περὶ τούτου, καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ᾖναι τὸ σχολεῖον κεκλεισμένον δι’ ἔλλειψιν σχολάρχου. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς, κύριε Πρόεδρε, ἔλεγεν ἀληθῆ πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτε ἐπηρωτᾶτο ὑπ’ ἐμοῦ τὴν 2 Μαρτίου, καὶ ἔδιδεν ἀπάντησιν τὴν 9 Ἀπριλίου; Ἀκούσατε, κύριε Πρόεδρε. Ἐπερωτῶ τὸ πρῶτον τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν 2 Μαρτίου, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπαξιοῖ νὰ δώσῃ ἀπάντησιν. Παρακαλῶ αὐτόν, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀρνεῖται. Ἐπαναλαμβάνω τὴν 9 Μαρτίου τὴν αὐτὴν ἐπερώτησιν, καὶ ἐνθυμεῖσθε πάντες, πῶς κατωρθώθη νὰ δώσῃ ἀπάντησιν, καὶ ποίαν ἀπάντησιν ἔδωκε τὴν 9 Μαρτίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως βεβαιοῖ τὴν 9 Μαρτίου, ὅτι ὁ περὶ οὗ πρόκειται σχολάρχης ἀπουσιάζει δυνάμει νομίμου ἀδείας, ἣν ἔλαβε. Τὴν 9 λοιπὸν Μαρτίου βεβαιοῖ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ σχολάρχης ἀπουσιάζει δυνάμει νομίμου ἀδείας, χθὲς δὲ μᾶς πληροφορεῖ, ὅτι ἡ ἄδεια, τὴν ὁποίαν εἶχε δώσει εἰς αὐτὸν κατὰ μῆνα Φεβρουάριον, ἔληξεν εἰς τὸ τέλος Φεβρουαρίου. Πῶς κρίνετε τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν σήμερον δίδει εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὅτι ὁ σχολάρχης ἐκεῖνος διετέλει ἐν νομίμῳ ἀδείᾳ, ἐνῷ ἡ ἄδεια, κατὰ τὴν δευτέραν πληροφορίαν, τὴν χθὲς δοθεῖσαν, εἶχε λήξει ἀπὸ τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου; Εὑρισκόμεθα, Κύριοι, ἀπέναντι καταστάσεως τοιαύτης, ὥστε νὰ μὴ γνωρίζωμεν, ἂν Ὑπουργός, ἰδίᾳ — δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν ἄλλων — ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, δίδων πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν, λέγει ἀκριβῆ, ἂν αἱ πληροφορίαι αὐτοῦ εἶναι ἀληθεῖς. Καὶ ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔδιδε τὴν 9 Μαρτίου, δὲν ἦσαν ἀληθεῖς βεβαιοῖ αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τῆς χθεσινῆς ἀπαντήσεώς του. Ἀλλὰ τί θὰ συμβῇ, Κύριοι; Παραπονοῦμαι ὅτι τὰ τέκνα τῶν συμπολιτῶν μου μένουσιν ἄνευ σχολείου. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐμπαίζει τοὺς συμπολίτας μου, ἀλλ’ ἐμπαίζει καὶ αὐτὴν τὴν Βουλήν, διότι δὲν δίδει ἀληθεῖς πληροφορίας πρὸς αὐτήν. Καὶ μετὰ τοῦτο τί συμβήσεται; Θὰ ἐξακολουθῇ τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο νὰ ᾖναι κεκλεισμένον; θὰ ἀργῇ τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο δι’ ἔλλειψιν διδασκάλου; Καὶ βαίνομεν, Κύριοι, εἰς τὸ τέρμα τοῦ σχολικοῦ ἔτους, καὶ ἐπὶ ὁλοκλήρους 5 μῆνας ἄχρι τοῦδε δὲν διδάσκονται μαθήματα εἰς τοὺς μαθητὰς ἐκείνους, ἐνῷ οἱ μαθηταὶ ὑπεβλήθησαν εἰς τὸν φόρον τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν· ἐπλήρωσαν, καὶ δὲν διδάσκονται. Δὲν γνωρίζω, διὰ ποῖον λόγον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐπιθυμεῖ καὶ θέλει νὰ τιμωρήσῃ τοὺς συμπολίτας μου, στερῶν αὐτούς, στερῶν τὰ τέκνα αὐτῶν τῶν μέσων τῆς ἐκπαιδεύσεως. Τίς ἆρά γε εἶναι ὁ λόγος; Μήπως ἠξίωσα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως νὰ μὲ συντρέξῃ, ἵνα ἐνοικιάσω κτῆμά τι Μονῆς; Μήπως ἠξίωσα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διορίσῃ ὑπαλλήλους τῇ ἐμῇ συστάσει; Μήπως ἠξίωσα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πράξῃ χάριτά τινα πρὸς ἐμὲ ἢ πρὸς τοὺς συμπολίτας μου; Ὄχι. Ἠξίωσα καὶ ἀξιῶ, κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως νὰ τηρήσῃ τὸ καθῆκον αὐτοῦ, νὰ στείλῃ διδάσκαλον εἰς τὴν πατρίδα μου, ἵνα διδαχθῶσι τὰ τέκνα τῶν συμπολιτῶν μου. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως διὰ τῆς μεθόδου ταύτης θέλει νὰ καταργήσῃ τὸ σχολεῖον τῆς πατρίδος μου. Δὲν γνωρίζω, ἂν ἐν τοῖς νομοσχεδίοις τοῖς ἐκπαιδευτικοῖς, ἅτινα ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλήν, μεταξὺ τῶν καταργητέων σχολείων ἐμπεριέχεται καὶ τὸ σχολεῖον τῆς πατρίδος μου, καὶ ἐπειδὴ τὰ νομοσχέδια ταῦτα δὲν δύνανται νὰ ἴδωσι τὸ φῶς, διότι καταπίπτουσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἔθηκε χεῖρα αὐθαίρετον πλέον ἐπὶ τοῦ σχολείου τῆς πατρίδος μου. Ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ, κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὅτι τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο ἔχει ἱστορίαν, διότι ἐλειτούργει οὐχὶ ὡς νῦν τὸ κατέστησεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλ’ ἐλειτούργει ἐντελῶς καὶ πλήρως ἐπὶ τουρκοκρατίας ἀκόμη. Καὶ ἠγωνίζετο τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο παρὰ τὸ πλευρὸν τῆς περιδόξου Σχολῆς τῆς Δημητσάνης, ἵνα μεταδίδῃ τὰ φῶτα καὶ ἐμπνέῃ τοὺς ὑπὸ δουλείαν διατελοῦντας τότε εἰς τὴν ἰδέαν τῆς παλιγγενεσίας. Καὶ τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην καὶ ἀρκετὴν περιουσίαν εἶχεν, ὥστε καὶ ἑαυτὸ νὰ συντηρῇ καὶ περίφημον βιβλιοθήκην, τὴν ὁποίαν ἅμα τῇ ἐπαναστάσει παρέδωκεν εἰς τοὺς πολεμιστάς, ἵνα χρησιμεύσῃ πρὸς κατασκευὴν φυσιγγίων. Λοιπὸν κατὰ τὴν ἐπανάστασιν πολυτίμους τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο προσήνεγκεν ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργός, εἰς ἀντάλλαγμα τῶν δικαιωμάτων τοῦ σχολείου, κατήργησεν αὐτὸ δι’ ἔλλειψιν διδασκάλου. Καὶ ἂν τοῦτο ἐγίνετο ἐκ τοῦ φανεροῦ, ἤθελον τοὐλάχιστον φροντίσει οἱ συμπολῖταί μου νὰ εὕρωσιν ἀλλαχοῦ Σχολεῖον, ὅπως ἀποστείλωσι τὰ τέκνα των νὰ διδαχθῶσιν, ἀλλὰ δὲν ἐγένετο ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς· ἐδόθη ἄδεια εἰς τὸν σχολάρχην, καὶ οἱ συμπολῖταί μου περιμένουσιν ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὴν θέσιν του ὁ σχολάρχης καὶ ἐπαναρχίσῃ τὰ μαθήματα, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀγρὸν ἠγόρασε! Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, καταλήγων τὸν λόγον μου: δὲν ἐβεβαίωσε τὴν 9 Μαρτίου ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ὁ διδάσκαλος ἐκεῖνος εὑρίσκετο ἐν νομίμῳ ἀδείᾳ; Καὶ δὲν νομίζετε, ὅτι, ἐὰν πᾶς ἰδιώτης ἔχῃ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ λέγῃ τὴν ἀλήθειαν, πολλῷ μᾶλλον ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἵσταται εἰς τὴν ἀνωτάτην βαθμίδα, ἐρωτώμενος ἐπισήμως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν, ἣν ἔχει ὁ ἁπλοῦς ἰδιώτης; Καὶ ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τὴν 9 Μαρτίου δὲν ἔδιδεν ἀνακριβεῖς πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν, βεβαίως ἤθελον ληφθῆ μέτρα, καὶ δὲν ἤθελε μείνει τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο ἐπὶ δύο ἀκόμη μῆνας κεκλεισμένον. Ποία πρᾶξις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δύναται νῦν νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς τὸν τόπον μου; Ἐζήτησα ἐγκαίρως τὴν ἐπέμβασιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐγνώριζον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ προετίμα νὰ μένῃ κεκλεισμένον τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο, ἀλλὰ δυστυχῶς, καίτοι ἐπίστευον, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἤθελεν ἐπέμβῃ καὶ παραγγείλῃ ν’ ἀποκατασταθῇ τὸ δίκαιον, δὲν γνωρίζω διατὶ, ἠμέλησε, καὶ διὰ τοῦτο κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν εἶπον δημοσίᾳ, ὅτι θὰ παρεμβάλω πᾶν πρόσκομμα εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ ἐρωτῶ ὑμᾶς πάντας, εἶμαι ἢ δὲν εἶμαι ἐν τῷ δικαίῳ;

§8ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Βεβαιότατα.

§9ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὴν δήλωσίν μου ταύτην ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, κύριε Πρόεδρε, καὶ θὰ τὴν τηρήσω.

§10ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν πρόκειται οὔτε περὶ παραγκωνίσεως τῶν συμπολιτῶν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, οὔτε περὶ πλαστογραφίας, οὔτε περὶ ἐμπαιγμοῦ, ὡς ἐλέχθη εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἁπλουστάτου καὶ συνήθους γεγονότος. Ὁ σχολάρχης τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου Στεμνίτσης ἐζήτησεν ἄδειαν, ὅπως ὑποβληθῇ εἰς προαγωγικὰς ἐξετάσεις, ὢν προλύτης τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ δικαιούμενος, κατὰ τὸν νόμον, νὰ ὑποστῇ προαγωγικὰς ἐξετάσεις μετὰ πάροδον ὡρισμένου χρόνου. Ἐζήτησε λοιπὸν τὴν κεκανονισμένην ἄδειαν, τὴν ὁποίαν καὶ ἔλαβεν. Ἐὰν δὲ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐζήτει τὴν κατάθεσιν τῶν σχετικῶν ἐγγράφων, ἤθελεν ἀποδειχθῆ, ἂν ἡ 9 Φεβρουαρίου ἦτο ἡ ἀρχὴ τῆς ἀδείας του, καὶ ἑπομένως ἡ 9 Μαρτίου τὸ τέλος τῆς ἀδείας του, ἢ ἂν τὰ μέσα τοῦ Φεβρουαρίου ἦτο ἡ ἀρχὴ καὶ τὰ μέσα Μαρτίου τὸ τέλος τῆς ἀδείας, ἢ τὸ τέλος τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου μηνός. Ἀλλὰ τὸ κύριον ζήτημα εἶναι, ἂν τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο, ὡς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτής, εἶναι κεκλεισμένον καὶ δὲν λειτουργεῖ. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο εἶναι πλῆρες, ὡς ὅλα τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα· ἔχει τρεῖς τάξεις, δύο ἑλληνοδιδασκάλους καὶ ἕνα σχολάρχην. Ἀπόντος τοῦ σχολάρχου ἐν κανονικῇ ἀδείᾳ, οἱ δύο ἕτεροι διδάσκαλοι ἀνέλαβον τὴν διδασκαλίαν τῶν μαθημάτων τῆς Γʹ τάξεως τοῦ σχολείου. Ἐὰν δὲ ὁ σχολάρχης δὲν ἐπανῆλθεν ἐγκαίρως, τοῦτο δὲν εἶναι εἰς βάρος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας· εἰς βάρος αὐτοῦ θὰ ἦτο ἡ μὴ ἀπόλυσις τοῦ Σχολάρχου εὐθὺς ὡς ἤθελε γείνῃ ἐπισήμως γνωστὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ὅτι δὲν ἐπανέλαβε τὰ καθήκοντά του. Ἀπὸ τῆς πρώτης ἐπερωτήσεως τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ μέχρι τῆς δευτέρας ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας δὲν ἔλαβεν ἀφορμὴν νὰ γνωρίσῃ, ἂν ὁ σχολάρχης ἐπανῆλθεν εἰς τὴν θέσιν του ἢ ὄχι. Εὐθὺς ὅμως, ὡς ἐγένετο ἡ δευτέρα ἐπερώτησις, τηλεγραφικῶς ἐπληροφορήθην παρὰ τοῦ ἐκεῖσε εἰρηνοδίκου, ὅτι δὲν ἐπανῆλθεν ὁ σχολάρχης. Τὴν αὐτὴν ἡμέραν ὑπεβλήθη Διάταγμα ἀπολύσεως αὐτοῦ, δὲν ὑπεβλήθη δὲ τὴν αὐτὴν ἡμέραν Διάταγμα διορισμοῦ ἄλλου ἐλλείψει προσωπικοῦ διὰ τὰ Ἑλληνικὰ σχολεῖα. Ὑπάρχουσι κεναὶ πολλαὶ θέσεις ἑλληνοδιδασκάλων, ὡς καί τινων σχολαρχῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν πληροῦνται διότι δὲν ὑπάρχει προσωπικόν. Εὐθὺς δὲ, ὡς εὑρέθη πρὸ ἡμερῶν εἷς ἑλληνοδιδάσκαλος διαθέσιμος, ἀμέσως ὑπεβλήθη Διάταγμα εἰς τὸν Βασιλέα, ὅπως προαχθῇ ὁ ἑλληνοδιδάσκαλος ἐκεῖνος εἰς σχολάρχην τοῦ ἐν Στεμνίτσῃ Ἑλληνικοῦ σχολείου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὅλη ἱστορία τοῦ ζητήματος, τὴν ὁποίαν παρέστησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ὡς ἀπὸ σκοποῦ γενομένην, ἵνα δῆθεν ἐκδικηθῇ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, ἢ καὶ ἐγὼ αὐτός, τὰ τέκνα τῆς ἰδιαιτέρας πατρίδος τοῦ κ. Βουλευτοῦ, λέγων ὁ κ. Βουλευτὴς πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ὀρθά.

§11ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναιρεῖ τὰς πληροφορίας τὰς ἰδικάς του. Ὁ κ. Ὑπουργὸς βεβαιοῖ νῦν, ὅτι δὲν ἐγνώριζε, πότε ἔληγεν ἡ ἄδεια τοῦ περὶ οὗ πρόκειται σχολάρχου· ἀλλὰ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον κατέθηκεν ὁ κ. Ὑπουργός, βεβαιοῖ τὸ ἀντίθετον καὶ ἀναγινώσκω αὐτό: «Εἰς τὸν σχολάρχην τοῦ ἐν Στεμνίτσῃ Ἑλληνικοῦ σχολείου κ. Ἀλεξόπουλον ἐχορηγήθη ἄδεια κανονικὴ διὰ τὸν μῆνα Φεβρουάριον, ὅπως ὑποστῇ τὰς ἐπὶ προαγωγῇ διδακτορικὰς ἐξετάσεις». Εἶναι λοιπὸν ἀναμφίλεκτον, εἶναι ἀναμφισβήτητον, οὐδεμίαν διαστροφὴν ἐπιδέχεται, ὅτι ὁ σχολάρχης αὐτὸς διετέλει ἐν ἀδείᾳ τὸν μῆνα Φεβρουάριον. Δὲν τὸ λέγω ἐγώ, τὸ λέγει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀλλ’ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τὴν 9 Μαρτίου, ὅτε κατὰ τὸ ἔγγραφον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν διετέλει ἐν ἀδείᾳ ὁ σχολάρχης, βεβαιοῖ τὴν Βουλήν, —καὶ ἀναγινώσκω τοῦτο ἐκ τῶν πρακτικῶν,—ὅτι «ὁ σχολάρχης οὗτος ἀπουσιάζει δυνάμει νομίμου ἀδείας, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν, ὅπως ὑποστῇ ἐξετάσεις». Πότε λοιπὸν ἔλεγε τὴν ἀλήθειαν ὁ κ. Ὑπουργός; Καὶ διατὶ ἀπορεῖ, ἐλεγχόμενος, ὅτι τὴν μίαν ἀπὸ τὰς δύο φορὰς δὲν ἔλεγε τὴν ἀλήθειαν. Ὁμιλῶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐγγράφων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ; Ὁ κ. Ὑπουργὸς λοιπὸν πρέπει νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι τὴν 9 Μαρτίου δὲν ἔλεγε τὴν ἀλήθειαν πρὸς τὴν Βουλήν, βεβαιῶν ὅτι ὁ σχολάρχης αὐτὸς διετέλει ἐν ἀδείᾳ. Ἀλλὰ μᾶς εἶπε καὶ ἄλλο τι ὁ κ. Ὑπουργός· μᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ σχολεῖον λειτουργεῖ, διότι εἶναι δύο διδάσκαλοι ἐκεῖ. Γνωρίζετε πάντες, ὅτι ἕκαστος διδάσκαλος ἔχει ἴδια καθήκοντα καὶ ἴδια μαθήματα. Λοιπὸν ἡ τρίτη τάξις τοῦ σχολείου ἔμεινεν ἄνευ διδασκάλου, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζει, ὅτι δύναται τὴν ἐντύπωσιν ταύτην νὰ χαλαρώσῃ, λέγων ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ ἐμπαίζῃ. Ἀλλ’ ἐμπαιγμὸς εἶναι ἡ συμπεριφορὰ αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐμπαιγμός, ὁ ὁποῖος δὲν δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ. Ἡ σιωπή του πρὸς ἀπάντησίν μου! Ἀλλὰ καὶ ἐγὼ θὰ ἀπαντήσω ὀλίγον κατ’ ὀλίγον.

§12Ε. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἵνα εὐαρεστούμενος μὲ πληροφορήσῃ, διὰ ποῖον λόγον ἀπὸ μηνῶν ἀργεῖ τὸ σχολεῖον τοῦ χωρίου Σύβρου τοῦ δήμου Εὐγήρου τῆς ἐπαρχίας Λευκάδος.

§13ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ποίου εἴδους σχολεῖον εἶναι; Μήπως εἶναι δημοτικὸν σχολεῖον;

§14Ε. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Μάλιστα.

§15ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Τότε δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητά μου.

§16Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πάντοτε ὅμως συνιστῶ εἰς τοὺς κυρίους Ὑπουργούς, ὅταν παρέχωσι πληροφορίας εἰς τὴν Βουλήν, νὰ ὦσιν ἀκριβεῖς, διότι ὑπῆρξε τῷ ὄντι ἀνακρίβεια εἰς τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, βεβαιώσας ὅτι ὁ σχολάρχης Στεμνίτσης τὴν 9 Μαρτίου διετέλει ἐν ἀδείᾳ, ἐνῷ εἶχε λήξει αὕτη.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βιτάλης ἔχει τὸν λόγον.

§18Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Οὐχὶ μόνον ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ καὶ πᾶσα ἡ Βουλὴ καὶ τὸ ἔθνος γνωρίζει, ὅτι ἡ ἐνταῦθα Γαλλικὴ Σχολὴ ἐνεργεῖ ἀνασκαφὰς ἐν Μυκόνῳ ἐπί τινος νησίδος μικρᾶς, Ρίνης κοινῶς καλουμένης. Ἀσχολοῦνται δὲ τόσον διὰ τὴν ἐργασίαν αὐτήν, ὡς καὶ διὰ γεωργικὰς ἐργασίας, 500 περίπου Μυκόνιοι. Ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι οὗτοι εἶναι ἐκτεθειμένοι ἐκεῖ ἄνευ ἰατροῦ, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν οἱ ἰατροὶ τῆς Μυκόνου εἶναι εὔποροι, καὶ δὲν συμφέρει εἰς αὐτοὺς νὰ παραμένωσιν ἐκεῖ διαρκῶς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ μοναξία τοὺς στενοχωρεῖ. Καὶ ἐφ’ ὅσον μὲν ἐνεργοῦνται αἱ καθάρσεις ἐπὶ τῆς ἄλλης νησίδος, ὑπάρχει ἐκεῖ ἰατρὸς καὶ λειτουργεῖ καὶ τηλεφωνεῖον, ἀλλ’ ὅταν παρέλθῃ ἡ ἐποχὴ αὕτη, οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι μένουσιν ἐκτεθειμένοι, — ἔλαβε δὲ ἐκ τούτου χώραν καὶ δυστύχημα, — διότι εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ μεταβαίνωσιν εἰς ἄλλην νῆσον πρὸς ἀνεύρεσιν ἰατροῦ, εἰς ἣν φθάνουσι μετὰ 4 ὥρας διὰ λέμβου, ἐὰν ὁ ἄνεμος ἦναι οὔριος, καὶ χωρὶς νὰ ἦναι βέβαιοι, ἂν θὰ εὕρωσιν ἐκεῖ ἰατρόν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κύριον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, — ὁ ὁποῖος ἄλλως τε ἔχει πρὸς τοῦτο καὶ ὑποχρέωσιν, διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους θὰ ἐκθέσω, — νὰ καταρτίσῃ ἐκεῖ ἓν τηλεφωνεῖον· δὲν ἔχει δὲ νὰ δαπανήσῃ ἢ μόνον διὰ τὸν μηχανισμὸν τοῦ τηλεφωνείου, διότι ὑπάρχουσιν ἐκεῖ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι φυλάττουσι τοὺς κλιβάνους τῶν καθάρσεων καὶ τὰ διάφορα ἐργαλεῖα καὶ τὸ ὑλικόν, εἰς ἕνα δὲ τῶν ὑπαλλήλων τούτων δύναται ν’ ἀναθέσῃ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ τηλεφωνείου, χωρὶς νὰ πληρώσῃ οὔτε ἐπιμίσθιον πρὸς αὐτόν.

§19Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Εἶναι ἄκυρα ὅσα λέγετε, διότι τὸ Προεδρεῖον εἶναι ἄνευ γραμματέως.

§20Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἡ πλειονοψηφία, βλέπω, εἶναι διατεθειμένη νὰ ἐμποδίζῃ τὴν ἐργασίαν τῆς Βουλῆς, καὶ δὲν τὴν ἀδικῶ· διότι, ἐφ’ ὅσον βλέπετε, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀναβάλλει οἰκονομικὴν συζήτησιν μεγίστης σημασίας ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν, συμπεριφερόμενος πρὸς ἡμᾶς ὡς πρὸς μικρὰ παιδία, τί θέλετε νὰ γείνῃ; Μᾶς εἶπε πρὸ ἡμερῶν, ὅτι τὴν Δευτέραν, ἤτοι χθές, θὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ τοῦ φλέγοντος ζητήματος τῶν ἐργοδηγῶν. Ἀλλὰ ποῦ εἶναι τοῦτο; Καὶ ὅμως διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ γίνεται οἰκονομία ἑκατομμυρίων. Ἕως πότε θὰ παραταθῇ ἡ κατάστασις αὕτη;

§21Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν γίνεται οἰκονομία.

§22Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Καταργεῖται ἡ ἅμαξα τοῦ ἐπόπτου.

§23Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Οἰκονομία 90 δραχμῶν κατὰ μῆνα!

§24Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα οὕτως ἢ ἄλλως. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲ ἐλπίζω, ὅτι ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς θέλει καταρτίσει τὸ τηλεφωνεῖον, περὶ τοῦ ὁποίου εἶπον, ἀφοῦ μάλιστα δὲν θὰ δαπανήσῃ οὐδὲ λεπτόν. Γνωρίζει δὲ τὴν κατάστασιν αὐτὴν ἐκ τῶν συμπολιτῶν του, διότι, ὅταν λειτουργῇ τὸ ἐργαστήριον τῶν καθάρσεων, γίνεται ἐκεῖ Κερκυραϊκὴ ἀποικία.

§25Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εὐτυχῶς τώρα οὐδεὶς ὑπάρχει ἐκεῖ.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§27ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κατὰ τὸ ἔτος 1901 ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργός, διευθύνων καὶ τότε τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 42403 ἐγκυκλίου διαταγῆς του ἐπέτρεψε νὰ φοιτῶσιν ἐν τοῖς Ἑλληνικοῖς σχολείοις μαθηταὶ καὶ μαθήτριαι, μὴ θεωρῶν τὴν ἐν τοῖς σχολείοις τούτοις τῶν ἀρρένων φοίτησιν καὶ θηλέων ἐπιβλαβῆ, ἔκτοτε δ’ ἐξακολουθοῦσι νὰ φοιτῶσιν ἐν τῷ Ἑλληνικῷ σχολείῳ Κύμης ἄρρενα καὶ θήλεα. Ἀλλ’ ἐσχάτως ὁ αὐτὸς κ. Ὑπουργὸς φαίνεται ὅτι μετέβαλε γνώμην, ὡς βεβαιοῦται ἔκ τινος αὐτογράφου ἐπιστολῆς αὐτοῦ, ἀπευθυνομένης πρός τινα φίλον του δικηγόρον καὶ δημοσιευθείσης εἰς τὴν ἐν Κύμῃ ἐκδιδομένην ὁμώνυμον ἐφημερίδα, δι’ ἧς κατακρίνει ὡς λίαν ἐπιβλαβῆ τὴν ἐν τοῖς αὐτοῖς σχολείοις φοίτησιν ἀρρένων καὶ θηλέων, καὶ αἰτιᾶται τὴν Βουλὴν ὡς ὑπαίτιον τῆς τοιαύτης καταστάσεως, διότι δὲν ἐπιτρέπει δῆθεν αὐτῷ νὰ διορθώσῃ τὰ κακῶς κείμενα, μεταξὺ τῶν ὁποίων θεωρεῖ καὶ τὴν συμφοίτησιν ἀρρένων καὶ θηλέων ἐν τοῖς αὐτοῖς σχολείοις. Καὶ περὶ μὲν τῆς αἰτιάσεώς του ταύτης, κατὰ πόσον εἶναι δικαία, δύναται νὰ κρίνῃ ἡ Βουλή, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει αὐτῆς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, εἰς τὸ βάθος τῆς ὁποίας ἐρρίφθησαν τὰ ἐκπαιδευτικὰ νομοσχέδια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀστόργως ἐγκαταλειφθέντα καὶ ὑπὸ τοῦ ἰδίου αὐτῶν γεννήτορος, ὡς μὴ ὄντα προωρισμένα νὰ ἴδωσι ποτὲ τὸ φῶς τῆς ἡμέρας. Ἀλλὰ περὶ τοῦ ἂν ἀληθῶς εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἐπιβλαβὴς ἡ φοίτησις μαθητῶν καὶ μαθητριῶν ἐν κοινοῖς Ἑλληνικοῖς σχολείοις, ἐπιθυμῶ νὰ μάθω τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅστις τυγχάνει καὶ εἰδικὸς περὶ τὰ ἐκπαιδευτικὰ, καὶ πεῖραν διδασκαλικὴν κέκτηται, καὶ εἶναι ὁ μόνος, καθὸ Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, δυνάμενος νὰ διαφωτίσῃ καὶ ἐμὲ καὶ τὴν Βουλήν. Παρακαλῶ λοιπὸν αὐτὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ γνωρίσῃ ἡμῖν, ἂν ἀληθῶς ἐξέδωκε τὴν προμνημονευθεῖσαν ἐγκύκλιον κατὰ τὸ ἔτος 1901, καὶ ἂν ἐσχάτως ἔγραψε τὴν εἰρημένην ἐπιστολὴν, καὶ τίνα ἐκ τῶν δύο γνωμῶν του θεωρεῖ ἐπικρατεστέραν τὴν γνώμην, ἣν διηρμήνευσε διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 42403 ἐγκυκλίου του, καθ’ ἣν δὲν θεωρεῖται ἐπιβλαβὴς ἡ συμφοίτησις ἐν τοῖς Ἑλληνικοῖς σχολείοις θηλέων καὶ ἀρρένων, ἢ τὴν διατυπωθεῖσαν ἐν τῇ ἐπιστολῇ, ἣν ἐσχάτως ἀπέστειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς πρὸς τὸν ἐν Κύμῃ φίλον του, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὡς ἐρρήθη, εἶναι ἐπιβλαβὴς ἡ συμφοίτησις αὕτη; Τὸ ζήτημα ἐνέχει σπουδαιότητα καὶ ὑπὸ γενικωτέραν ἔποψιν, ἀλλ’ ἰδιαιτέραν κέκτηται σπουδαιότητα κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην διὰ τὴν Κυμαϊκὴν κοινωνίαν, ἥτις, εὑρισκομένη ἐν μέσῳ δύο ἀντιφασκουσῶν γνωμῶν τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργείου, δὲν γνωρίζει, τίνα πρέπει νὰ προτιμήσῃ, καὶ ἕνεκα τούτου οἱ γονεῖς τῶν μαθητῶν καὶ μαθητριῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου Κύμης, ἀλλὰ καὶ οἱ διδάσκοντες καὶ οἱ διδασκόμενοι εὑρίσκονται εἰς ἀναστάτωσιν, ὡς καὶ ἡ κοινωνία ἅπασα, ἥτις διῃρέθη εἰς δύο στρατόπεδα, ἑκάτερον τῶν ὁποίων, φέρον ἰδίαν σημαίαν, τὸ μὲν τὴν ἐγκύκλιον, τὸ δὲ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Ὑπουργοῦ, ἀγωνίζεται μετὰ πείσματος πρὸς ἐπικράτησιν τῆς ἰδίας αὐτοῦ γνώμης. Ἀλλὰ τοιοῦτος ἀγὼν, ὀξυνόμενος ὁσημέραι καὶ ὑποδαυλιζόμενος ὑπὸ τῶν ἐκεῖ ἐκδιδομένων ἐφημερίδων, ἀπειλεῖ νὰ λάβῃ μείζονας διαστάσεις· ὅπως δὲ προληφθῶσι καὶ ἐνδεχόμεναι συγκρούσεις, εἶναι ἀνάγκη, ὁ αὐτὸς Ὑπουργός, ὅστις ἤναψε τὴν πυρὰν, νὰ σπεύσῃ νὰ τὴν σβέσῃ, λύων τὸ ζήτημα διὰ νέας ἐγκυκλίου του· καὶ ἂν μὲν κρίνῃ ἐπιβλαβῆ τὴν συμφοίτησιν ἀρρένων καὶ θηλέων ἐν τοῖς αὐτοῖς Ἑλληνικοῖς σχολείοις, ν’ ἀπαγορεύσῃ ταύτην, ἐὰν δὲ τοὐναντίον, νὰ ἐπιτρέψῃ αὐτὴν, ὁρίζων μόνον, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, τὴν ἡλικίαν τῶν μαθητριῶν, μέχρι τῆς ὁποίας ἐπιτρέπεται ἡ μαθητεία αὐτῶν. Ἐὰν δὲ φρονῇ ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ λυθῇ νομοθετικῶς, νὰ σπεύσῃ εἰς ὑποβολὴν τοῦ προσήκοντος νομοσχεδίου, ὅπερ ἐφ’ ὅσον δὲν ὑποβάλλει ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν δικαιοῦται νὰ μέμφηται τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν τὸν συντρέχει εἰς τὰ τόσον σπουδαῖα μεταρρυθμιστικὰ αὐτοῦ ἔργα. Ὡσαύτως παρακαλῶ τὸν αὐτὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ ἐπὶ τέλους νὰ ἀπαντήσῃ καὶ ἐπὶ προηγουμένης ἐπερωτήσεώς μου, — τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον πρὸ τριῶν περίπου μηνῶν καὶ πεντάκις μέχρι τοῦδε ἐπανέλαβον, καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας μέχρι σήμερον δὲν ηὐδόκησε νὰ ἀπαντήσῃ, — ἀφορώσης τὴν ἔκνομον ἀπόλυσιν τοῦ ἐγκρίτου ἑλληνοδιδασκάλου Αὐλωναρίου Ἀριστείδου Παπασταματίου, διὰ τοῦ ὁποίου, ὅταν πεισθῇ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἐκνόμως τὸν ἀπέλυσε, καὶ τὸν ἐπαναδιορίσῃ, δύναται νὰ πληρώσῃ μίαν τῶν κενῶν θέσεων τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων, ἅπερ διατείνεται ὅτι δὲν συνεπλήρωσε δι’ ἔλλειψιν ἑλληνοδιδασκάλων. Καταθέτω δὲ καὶ αὖθις ἔγγραφον τὴν ἐπερώτησίν μου ταύτην, ὡς καὶ τὴν ἑτέραν ἐπερώτησίν μου, τὴν ἀφορῶσαν τὴν συμφοίτησιν ἀρρένων καὶ θηλέων ἐν τοῖς Ἑλληνικοῖς σχολείοις.

§28ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ ἀπολυθέντος ἑλληνοδιδασκάλου, πληροφορῶ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτήν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἐνήργησε συνεπείᾳ ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐγγράφου στηριζομένου εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ καθυστερούμενοι κληρωτοὶ δὲν δύνανται νὰ κατέχωσι δημοσίας θέσεις. Κατ’ ἀκολουθίαν τοῦ ἐγγράφου τούτου ἀπελύθη ὁ διδάσκαλος, περὶ οὗ πρόκειται, διότι ἦτο καθυστερούμενος κληρωτός.

§29ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν ἦτο ὁ ἐν λόγῳ ἑλληνοδιδάσκαλος οὔτε ἀνυπότακτος οὔτε καθυστερούμενος κληρωτός, ἀλλ’ ὑπήγετο εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 39 τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, ὡς ἀπόφοιτος τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς, ἀπαλλαγεὶς τῆς στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ χειροτονηθῇ ἱερεύς, ὅταν φθάσῃ εἰς τὴν ὑπὸ τῶν ἐκκλησιαστικῶν κανόνων ὁριζομένην ἡλικίαν...

§30Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Εἶναι ἀνυπότακτος ἢ ὄχι;

§31ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Οὔτε πρὶν ἦτο οὔτε τώρα εἶναι ἀνυπότακτος.

§32Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς ἐπιστοποίησε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἦτο ἀνυπότακτος;

§33ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἐπιστοποίησεν ὅτι ἦτο ἀνυπότακτος, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐγνώρισε τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὅτι ὁ ἐν λόγῳ ἑλληνοδιδάσκαλος εἶχεν ἀπαλλαγῆ τῆς στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως, ὡς ἀπόφοιτος τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 39 τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, καθ’ ὃ οἱ μαθηταὶ καὶ ἀπόφοιτοι τῆς ἱερατικῆς τῆς Ριζαρείου Σχολῆς ὡς καὶ οἱ μαθηταὶ καὶ ἀπόφοιτοι τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς ἀπαλλάσσονται τῆς στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως, ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ χειροτονηθῶσιν ἐν καιρῷ ἱερεῖς, ἐὰν δὲ δὲν περιβληθῶσι τὸ ἱερατικὸν σχῆμα μέχρι τῆς ὑπὸ τῶν ἐκκλησιαστικῶν κανόνων ὁριζομένης ἡλικίας, ἐγγράφονται ἐκ νέου εἰς τοὺς κληρωτικοὺς πίνακας, καὶ κληροῦνται μετὰ τῶν κληρωτῶν τῆς ἀπογραφῆς τοῦ ἔτους, καθ’ ὃ θέλουσιν ἐγγραφῆ· καὶ ἂν μὲν οἴκοθεν ζητήσωσι τὴν ἐγγραφήν των, εἰς οὐδεμίαν ὑπόκεινται ποινήν, ἐὰν δὲ παραλείψωσι νὰ δηλώσωσιν, ὅτι δὲν ἐγένοντο ἱερεῖς, καὶ δὲν ζητήσωσι μόνοι τὴν ἐγγραφήν των ἐν τῷ κληρωτικῷ πίνακι, ὑπόκεινται μόνον εἰς πληρωμὴν προστίμου τινός, ἀλλ’ οὔτε ἀνυπότακτοι οὔτε φυγόστρατοι θεωροῦνται. Ἀλλ’ ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος ἑλληνοδιδάσκαλος, ὑπαγόμενος ὡς ἀπόφοιτος τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς, εἰς τὰς διατάξεις τοῦ προειρημένου ἄρθρου, καὶ ἀπαλλαγεὶς ὑπὸ ὅρον χειροτονίας, ὅτε συνεπλήρωσε τὸ τριακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας του, — ὅτε καὶ μόνον ἠδύνατο νὰ γείνῃ ἱερεὺς, ἀφοῦ πρότερον, κατὰ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς κανόνας, δὲν ἠδύνατο νὰ γείνῃ, — ἐζήτησε παρὰ τοῦ ἀρχιεπισκόπου Χαλκίδος, καὶ βραδύτερον παρὰ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, νὰ χειροτονηθῇ, μὴ ἐπιτυχὼν δὲ τοῦτο, ἐνεγράφη ἐν τῷ κληρωτικῷ πίνακι τοῦ δήμου Αὐλῶνος τοῦ τρέχοντος ἔτους, καὶ μετὰ τῶν κληρωτῶν τῆς ἀπογραφῆς τοῦ ἔτους τούτου ἐκληρώθη, τυχὼν δὲ κλήρου διαθεσίμου, ἀπηλλάγη τῆς στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως.

§34Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦτο ἐγγεγραμμένος εἰς τὸ μητρῷον τῶν ἀρρένων;

§35ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Καὶ πῶς ἤθελε κληρωθῇ καὶ πρὸ δεκαετίας, ὅτε ἀπηλλάγη ὑπὸ ὅρον, ὡς ἀπόφοιτος τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς, καὶ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἐὰν δὲν ἦτο ἐγγεγραμμένος εἰς τὸ μητρῷον τῶν ἀρρένων; Ἑπομένως οὔτε φυγόστρατος ἦτο, οὔτε ἀνυπότακτος, οὔτε ὑπεῖχεν οἱανδήποτε στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν, ἐὰν ἤθελε χειροτονηθῆ ἔστω καὶ σήμερον· μὴ χειροτονηθεὶς δὲ, ἔστω καὶ ἐξ ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεώς του περιστάσεων, λ. χ. δι’ ἔλλειψιν ἐνορίας, νῦν δὲ δι’ ἔλλειψιν ἀρχιεπισκόπου, χηρευούσης, ὡς γνωστόν, τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Χαλκίδος, καὶ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου μὴ χειροτονούσης ἱερεῖς τῆς δικαιοδοσίας χηρευουσῶν Ἐπισκοπῶν, ἐνεγράφη, ὡς προεῖπον, εἰς τὸν κληρωτικὸν πίνακα, καὶ ἐκληρώθη μετὰ τῶν λοιπῶν κληρωτῶν τῆς ἐνεστώσης ἀπογραφῆς, τυχὼν δὲ κλήρου διαθεσίμου, ἀπηλλάγη πάσης στρατιωτικῆς ὑποχρεώσεως. Ταῦτα δὲ πάντα εἶχεν ὑπ’ ὄψει ὁ κ. Ὑπουργὸς, διότι δι’ ἐπανειλημμένων ἀναφορῶν του αὐτὸς ὁ ἑλληνοδιδάσκαλος ἐγνώρισε ταῦτα τῷ Ὑπουργείῳ, τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε, παρερμηνεῦσαν τὸν νόμον, εἶχεν ἀπολύσει αὐτὸν, ἀλλὰ τότε, μόλις ἔλαβε γνῶσιν, ὅτι δὲν ἦτο ἀνυπότακτος ἢ φυγόστρατος, καὶ ἐπείσθη ὅτι ἐκνόμως προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσίν του, τὸν ἐπανέφερεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· ἐν τῷ οἰκείῳ δὲ φακέλῳ τῆς ἀπολύσεώς του εὑρίσκονται τὰ ἔγγραφα, τὰ μαρτυροῦντα τὴν ἀλήθειαν τῶν λεγομένων μου.

§36ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ζητήσατε τὴν κατάθεσιν τοῦ σχετικοῦ φακέλου.

§37ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὅπως πληροφορηθῇ καὶ ἡ Βουλὴ, ὅτι πράγματι ἐκνόμως ἐνήργησε τὴν ἀπόλυσίν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ τοὺς ἀφορῶντας τὰς ἀπολύσεις καὶ τὸν διορισμὸν τοῦ ἑλληνοδιδασκάλου τούτου φακέλους· ὅταν δὲ οὗτοι προσκομισθῶσι, θὰ ἐπαναφέρω τὸ ζήτημα τοῦτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ θὰ ἀποδείξω καὶ διὰ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων, ὅτι παρανόμως προέβη ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ἀπόλυσίν του, καὶ ἠδίκησε τὸν ὑπάλληλον τοῦτον, ὅστις φρονεῖ, ὅτι δύναται νὰ ζητήσῃ καὶ ἀποζημιώσεις παρὰ τοῦ Δημοσίου. Ἐνῷ δὲ εἶναι πεπεισμένος περὶ τούτου ὁ κ. Ὑπουργὸς, δὲν σπεύδει νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ὑπ’ αὐτοῦ διαπραχθὲν ἀδίκημα, ἐπαναδιορίζων τὸν εἰρημένον ἑλληνοδιδάσκαλον εἴς τινα τῶν χηρευουσῶν θέσεων, ἅς, ὡς διατείνεται, ἀδυνατεῖ νὰ πληρώσῃ δι’ ἔλλειψιν ἑλληνοδιδασκάλων.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κρίτσας ἔχει τὸν λόγον.

§39Κ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Πάντες βεβαίως, κύριε Πρόεδρε, γνωρίζομεν τὴν πατριωτικωτάτην πρᾶξιν τῶν Κουτσουφλιανιτῶν, οἱ ὁποῖοι μετὰ τὴν τελευταίαν διαρρύθμισιν τῶν συνόρων ἐγκατέλειψαν τὸ χωρίον των καὶ ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ Κυβέρνησις πρὸ τεσσάρων περίπου ἐτῶν παρεχώρησεν εἰς αὐτοὺς ἓν κτῆμα, Μοκόσι λεγόμενον, συνορεῦον μὲ τὴν Μονὴν Λιμποχόβου. Ἔκτοτε ὅμως τὸ κτῆμα τοῦτο δὲν διενεμήθη εἰς τοὺς χωρικούς, ὥστε νὰ γνωρίζῃ ἕκαστος τῶν κατοίκων, τί ἔχει, καὶ πολλὰ ἐγένοντο παράπονα διὰ τὴν ἀργοπορίαν ταύτην. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ νὰ γείνῃ ἡ διανομὴ τοῦ κτήματος αὑτοῦ εἰς τοὺς Κουτσουφλιανίτας, ἵνα γνωρίζῃ ἕκαστος, τί ἔχει. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος διατάξῃ τὸν δασάρχην Καλαμπάκας, ἵνα, ὁσάκις τοῦ ζητῆται ἄδεια ὑλοτομίας πρὸς οἰκοδόμησιν τῶν οἰκιῶν τῶν Κουτσουφλιανιτῶν, δίδῃ τοιαύτην ἀτελῆ, διότι εἰς τοὺς ζητήσαντας τοιαύτας ἀπήντησεν, ὅτι στερεῖται βιβλίου ἀτελῶν ἀδειῶν· καὶ ἔχω περὶ τούτου εἰς χεῖράς μου αἴτησιν τοῦ ἱερέως τοῦ χωρίου ἐκείνου Παπαχρήστου Τότη. Ὁ ἱερεὺς οὗτος ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν κ. δασάρχην Καλαμπάκας νὰ τῷ ἐπιτρέψῃ νὰ κόψῃ ἀτελῶς τὴν ἀναγκαίαν ξυλείαν διὰ τὴν οἰκοδόμησιν τῆς οἰκίας αὑτοῦ, ἀλλ’ ὁ δασάρχης ἀπεποιήθη νὰ δώσῃ τοιαύτην ἄδειαν, εἰπὼν, ὅτι δὲν ἔχει βιβλίον ἀτελῶν ἀδειῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ τὸν εἰρημένον δασάρχην νὰ ἐκδίδῃ τοιαύτας ἀνδρείας, ἀφοῦ μάλιστα αἱ ἀτελεῖς αὗται ἄδειαι περιλαμβάνονται εἰς τὸν νόμον περὶ δασῶν. Πρὸ καιροῦ εἶχε συσταθῆ μία ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία συνέλεξεν ἕν ποσὸν διὰ τὴν οἰκοδόμησιν ἐκκλησίας καὶ σχολείου εἰς τὸ χωρίον αὐτό. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ χωρίον, ὡς εἶπον, θὰ κτισθῇ πλησίον τοῦ Μοναστηρίου Λιμποχόβου, δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην οἱ κάτοικοι ἐκκλησίας, οὐδὲ σχολείου, διότι τὰ μαθήματα δύνανται νὰ γίνωνται καὶ ἐντὸς τοῦ Μοναστηρίου. Θὰ παρακαλέσω, λοιπὸν, εἰ δυνατὸν, τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον συνελέχθη πρὸς οἰκοδόμησιν ἐκκλησίας καὶ σχολείου, νὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς χωρικούς, διὰ νὰ δυνηθῶσι νὰ οἰκοδομήσωσι τὰς κατοικίας των. Διότι, κύριε Πρόεδρε, εἶναι οἰκτρὰ ἡ κατάστασις τῶν χωρικῶν αὐτῶν· πένονται καὶ δὲν ἔχουσι τίποτε ἀπολύτως. Ἐκφράζω λοιπὸν τὴν εὐχὴν, νὰ δοθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο, ὅπως τοὐλάχιστον, ἐὰν δὲν ἐπαρκῇ εἰς τὴν πλήρη οἰκοδόμησιν τῶν οἰκιῶν των, θεμελιώσωσιν οἱ χωρικοὶ οὗτοι τὰς οἰκίας των, καὶ ἀπὸ τοῦ ἐδάφους καὶ ἄνω κατασκευάσῃ ἕκαστος τὴν ἰδικήν του ἰδίαις δαπάναις.

§40Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ πρίγκηπος Νικολάου.

§41Π. ΣΠΥΡΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§42Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Τὴν πόλιν τῶν Καλαμῶν παραρρέει ὁ ποταμὸς Νέδων, ὁ ὁποῖος, ἐπανειλημμένως πλημμυρήσας, κατέστρεψε τὰ κτήματα, κατὰ τὸν παρελθόντα δὲ χειμῶνα τὰ ὕδατα αὐτοῦ, ἐξωγκωθέντα ἐκ τῆς πλημμύρας, εἰσώρμησαν εἰς τὴν πόλιν καὶ κατέστρεψαν πολλὰς οἰκίας καὶ καταστήματα τῶν πολιτῶν. Οἱ πολῖται ἀνεφέρθησαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἐζήτησαν νὰ ληφθῇ πρόνοια. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, τί ἐσκέφθη περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης· διότι, ἐὰν μέχρι τοῦδε δὲν ἐλήφθη ἢ δὲν ληφθῇ πρόνοια, τὸν προσεχῆ χειμῶνα δὲν θὰ δύνανται οἱ κάτοικοι τῶν Καλαμῶν νὰ διανυκτερεύωσιν εἰς τὰς οἰκίας των. Δὲν πρόκειται περὶ κινδύνου καταστροφῆς πραγμάτων, πρόκειται περὶ κινδύνου προσώπων, εἶναι δὲ ἀδύνατον νέα πλήμμυρα τοῦ ποταμοῦ νὰ μὴ φέρῃ δυστυχήματα. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν αὐτόν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν σκοπεῖ νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ φαρμακείων καὶ φαρμακοποιῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι λίαν ἀναγκαῖον νὰ εἰσαχθῇ καὶ ψηφισθῇ, διότι δι’ αὐτοῦ θὰ ἀρθῶσι τὰ μεταξὺ τῶν φαρμακοποιῶν σκάνδαλα, τὰ ὁποῖα ἑκάστοτε λαμβάνουσι χώραν.

§43Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§44Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ κατ’ ἄλλην συνεδρίασιν, κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῇ ἀστυνομικῇ περιφερείᾳ τοῦ δήμου Εὔας, καὶ νὰ παρακαλέσω αὐτὸν, ἵνα ὡς οἷόν τε τάχιον διορίσῃ ἀξιωματικὸν ἀστυνόμον ἐν τῇ περιφερείᾳ ἐκείνῃ. Ἡ ἀστυνομικὴ περιφέρεια Εὔας, — ἥτις, ὡς εἶπον εἰς τὴν Βουλὴν, σύγκειται ἐκ τριῶν ὅλων δήμων, — ἔχει ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας ἕνα ὑπαξιωματικόν, διατελοῦντα ὑπὸ πολλὰς κατηγορίας, δοσίλογον δὲ ἐνώπιον τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης. Ὁ ὑπαξιωματικὸς οὗτος ἐξακολουθεῖ εἰσέτι νὰ ἐκτελῇ τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ νὰ διαπράττῃ ὅσα ὄργια κατήγγειλα τότε εἰς τὴν Βουλήν. Ἐν τούτοις πολὺς ἔκτοτε παρῆλθε χρόνος, καὶ ἡ ἀστυνομικὴ περιφέρεια Εὔας ἐξακολουθεῖ νὰ ἦναι ἄνευ ἀξιωματικοῦ. Ἐὰν ἐγκαίρως ἐλαμβάνετο πρόνοια πρὸς πλήρωσιν τῆς θέσεως ταύτης, δὲν θὰ εἴχομεν σήμερον τὰ οἰκτρὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα παρουσιάζει ἡ κατάστασις τῶν δήμων ἐκείνων, ὑπὸ ἔποψιν δημοσίας ἀσφαλείας, διαταραττομένης οὐχὶ ὑπὸ κακοποιῶν στοιχείων, ἀπειλουμένης οὐχὶ ὑπὸ κακούργων καὶ κακοποιῶν, ἐν τῷ τόπῳ βιούντων ἢ ἔξωθεν ἐρχομένων, ἀλλὰ δημοσίας ἀσφαλείας, ἥτις διαταράσσεται καὶ ἥτις σχεδὸν ἐξέλιπεν ἕνεκα τῆς συμπεριφορᾶς τῆς παρανόμου αὐτῶν τούτων τῶν ὀργάνων, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνατιθειμένη ἡ τήρησις αὐτῆς. Μοὶ ἐστάλη ἀναφορὰ συμπολιτῶν μου ἐκ τοῦ δήμου Ἀριστομένους, ὅστις ὑπάγεται εἰς τὴν αὐτὴν ἀστυνομικὴν περιφέρειαν Εὔας. Ἐν τῇ ἀναφορᾷ ταύτῃ διεκτραγῳδοῦνται τὰ ὄργια, αἱ παρανομίαι καὶ ἄπειροι ἄλλαι ἀθεμιτουργίαι, τὰς ὁποίας διαπράττουσι τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα, τὰ ἐπιτετραμμένα τὴν τήρησιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ. Καταγγέλλονται τοιαῦται πράξεις τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ φρίξῃ τις, ἀναγινώσκων τὴν ἀναφορὰν ταύτην, διότι οἱ καταγγελλόμενοι βανδαλισμοί, αἱ παρανομίαι καὶ αἱ ἐκβιάσεις, καὶ φόνοι ἀκόμη, διαπράττονται οὐχὶ κατὰ κακούργων, ἀλλὰ τοὐναντίον κατ’ ἀνθρώπων φιλονομωτάτων. Ἵνα δὲ πεισθῇ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ λάβῃ ἰδέαν τινά, ὁποία εἶναι ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, ἀρκοῦμαι, ἐκ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, τῆς πολυσελίδου καὶ φερούσης ἀπείρους ὑπογραφὰς, νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλὴν γεγονότα τινά, ἐνδεικτικὰ μόνον τῶν ἐκτιθεμένων ἐν τῇ ἀναφορᾷ ταύτῃ καὶ τῆς ἐν τῷ τόπῳ καταστάσεως. Ἰδοὺ, κύριε Πρόεδρε, πῶς ἐργάζονται τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα ἐν τῷ δήμῳ Ἀριστομένους, ἀποβλέποντα οὐχὶ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος αὐτῶν, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τὴν πολιτικὴν ἐκείνων, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐκτελοῦσι τὰ δῆθεν καθήκοντα αὐτῶν. Ἰδού, τί διαπράττουσι. Συλλαμβάνουσι πολίτας, ὡς ὀφειλέτας δῆθεν τοῦ Δημοσίου, χωρὶς νὰ ἔχωσιν ἐντάλματα ἐναντίον αὐτῶν, ὡς τοιοῦτον δὲ συνέλαβον τὸν Ἰωάννην Κυριακόπουλον, ὡς κληρονόμον δῆθεν τοῦ πενθεροῦ του· ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν, ὅτι οὐδεὶς γαμβρὸς κληρονομεῖ ἐξ ἀδιαθέτου τὸν πενθερὸν αὐτοῦ· ἐν τούτοις τὸν συνέλαβον, καίτοι δὲν εἶχον ἔνταλμα ἐναντίον αὐτοῦ, καὶ ἀπήγαγον αὐτὸν δέσμιον εἰς τὰς φυλακὰς, ὅπου φυσικῷ τῷ λόγῳ ἀπελύθη, διότι οὐδὲ ἔνταλμα ὑπῆρχεν ἐναντίον του, οὐδὲ ὀφειλέτης τοῦ Δημοσίου ἦτο. Συνέλαβον ἕτερον, τὸν Μ. Ἀνδρέου Τζάννε, τὸν ὁποῖον, ἀφοῦ ἐπὶ 5 ἡμέρας ἐκράτησαν ἐν τῷ κρατητηρίῳ τῷ ἀστυνομικῷ, ἀπέλυσαν κατόπιν, ἀφοῦ ὅμως ὑπεσχέθη φιλίαν πρὸς ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους ἤθελον τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα νὰ ὑποσχεθῇ τοιαύτην. Συνέλαβον αὐθαιρέτως τὸν Ἀναστάσιον Γεωργακόπουλον, ἄνευ ἐντάλματος, καὶ ἀπέστειλαν αὐτὸν εἰς ἀπόστασιν ἑπτάωρον πρὸς τὸν ταμίαν Μεσσήνης, οὗτος δὲ ἀπέλυσε φυσικῷ τῷ λόγῳ αὐτόν, διότι ὁ συλληφθεὶς οὐδέποτε ἐζητήθη ἵνα πληρώσῃ χρέος πρὸς τὸ Δημόσιον, διότι τοιοῦτο δὲν εἶχε. Συνέλαβον τὸν Ἀριστομένη Πανταζόπουλον, ἐκ τοῦ χωρίου Κουτήφαρη, πλαστογραφήσαντες τὸ ἔνταλμα, τὸ ὁποῖον εἶχον ἀνὰ χεῖρας αὐτῶν. Τὸ ἔνταλμα τὸ χρεωστικὸν ἔφερε τὸ ὄνομα τοῦ ὀφειλέτου Ἀριστοδήμου Παναγοπούλου, ἐπειδὴ δὲ ὁ Ἀριστόδημος Παναγόπουλος τυγχάνει συγγενὴς τοῦ πρώην δημάρχου τοῦ δήμου Ἀριστομένους, ὑπὲρ οὗ ἐργάζονται τὰ ἀστυνομικὰ αὐτὰ ὄργανα τόσον φιλοτίμως, δὲν κατεδιώχθη ὁ πραγματικὸς ὀφειλέτης Ἀριστόδημος Παναγόπουλος, ὁ ἔχων ἔνταλμα ἐναντίον αὐτοῦ καὶ ἐξ ἄλλου χωρίου καταγόμενος, ἀλλὰ διά τινος παραμορφώσεως τοῦ ἐντάλματος, διὰ πλαστογραφήσεως τοῦ ἐντάλματος, — διότι πλαστογραφία ἐγένετο, — κατεδιώχθη ὁ Ἀριστομένης Πανταζόπουλος, ὅστις δὲν ἐτύγχανε φίλος τοῦ πρώην δημάρχου τοῦ δήμου Ἀριστομένους. Συνελήφθη δὲ ὁ Πανταζόπουλος οὗτος καὶ ἀπήχθη εἰς τὰς φυλακὰς Καλαμῶν, ἐκεῖ δὲ ὁ ἐπιστάτης τῶν φυλακῶν, μὴ ἔχων ἔνταλμα, ἀπέλυσε τὸν συλληφθέντα πολίτην. Συνέλαβον ἄνευ ἐντάλματος τὸν Ἀναστάσιον Παναγιωτόπουλον, καὶ ἀφοῦ ἐκράτησαν αὐτὸν ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας ἐν τῷ κρατητηρίῳ, ἀπέλυσαν εἶτα αὐτὸν, ἀφοῦ τὸν ἐφορολόγησαν διὰ 15 δραχμῶν. Εἰσήλασαν, κύριε Πρόεδρε, ἐν καιρῷ νυκτὸς εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Κωνσταντίνου Καφίρη ἢ Διαμαντοπούλου, ἐν τῷ χωρίῳ Κουτήφαρη, ὅστις εἶχε δικασθῆ ἐρήμην δι’ ἀποφάσεως τοῦ Πλημμελειοδικείου Καλαμῶν· ἐνῷ δὲ οὗτος προσήγαγεν εἰς τοὺς συλλαβόντας αὐτὸν ἀπόδειξιν τῆς Εἰσαγγελίας, ἐξ ἧς ἐβεβαιοῦτο, ὅτι εἶχεν ἀνακόψει τὴν ἐρήμην ἀπόφασιν, καὶ ὅτι συνεπῶς ἡ ἐρήμην ἀπόφασις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ, ἄκοντα ἀπήγαγον αὐτὸν ἐν καιρῷ νυκτὸς καὶ ἐν καιρῷ χειμῶνος ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ ἐκ τοῦ χωρίου Κουτήφαρη εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Ἀριστομένους, ἔνθα τὸ ἀστυνομικὸν κρατητήριον, εἰς ἀπόστασιν δηλαδὴ τρίωρον. Τὸ χείριστον δὲ πάντων, κύριε Πρόεδρε, τὸ μαρτυροῦν ἔλλειψιν καὶ τοῦ ἐλαχίστου αἰσθήματος φιλανθρωπίας παρὰ τοῖς ἀστυνομικοῖς τούτοις ὀργάνοις, εἶναι, ὅτι τὸν ἄνθρωπον τοῦτον ἠνάγκασαν, πάσχοντα ἐκ διπλῆς περιπνευμονίας, νὰ ἐγερθῇ τῆς κλίνης αὐτοῦ, νὰ ὁδοιπορήσῃ ἐν καιρῷ χειμῶνος καὶ ἐν ὥρᾳ νυκτὸς ἐπὶ τρεῖς ὥρας, διὰ νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ ἀστυνομικὸν κρατητήριον τοῦ δήμου Ἀριστομένους. Ὁποῖον δ’ ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τοιαύτης ἀπανθρώπου παρανομίας κατὰ τοῦ πολίτου; Τὸ ἀποτέλεσμα ὑπῆρξεν, ὅτι τὴν ἐπιοῦσαν ὁ πολίτης οὗτος Κωνσταντῖνος Διαμαντόπουλος ἀπέθανεν ἐν αὐτῷ τῷ ἀστυνομικῷ κρατητηρίῳ ἐκ τῆς νόσου, ἐξ ἧς ἔπασχε, δεινωθείσης ἐκ τῶν κακουχιῶν τῆς πορείας!

§45ΧΡ. ΑΣΙΜΗΣ. Αὐτὰ εἶναι τερατουργήματα πλέον!

§46Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνέφερα τὰ ὀλίγα ταῦτα ἐκ τῶν πολλῶν, τῶν ἐκτιθεμένων ἐν τῇ ἀναφορᾷ, διὰ νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τοῦ τε κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα λάβωσι σύντονα μέτρα πρὸς θεραπείαν τῆς καταστάσεως ταύτης. Γνωρίζω ὅτι περὶ ὅλων τῶν πράξεων τούτων, τῶν καταγγελλομένων ἐν τῇ ἀναφορᾷ, ἐπεδόθησαν μηνύσεις εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν τῶν ἐν Καλάμαις Πλημμελειοδικῶν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν, ἵνα ὡς τάχιστα, λαμβάνων γνῶσιν τοῦ περιεχομένου τῆς ἀναφορᾶς, παραγγείλῃ τὸν Εἰσαγγελέα Καλαμῶν, καθ’ ὃ ἔχει καθῆκον, προκειμένου περὶ ἀστυνομικῶν παραβάσεων, νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὸ ἀκροατήριον τοῦ Πλημμελειοδικείου, ἢ ὅπου δεῖ, τοὺς παραβάτας τοῦ νόμου ἐντὸς τῆς νομίμου προθεσμίας. Ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω πρωτίστως τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεριμνήσῃ περὶ ταχείας τοποθετήσεως ἀστυνόμου ἀξιωματικοῦ ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ ἐκείνῃ, διότι ἔχω πεποίθησιν, ὅτι, ἐὰν τῆς ἀστυνομίας Εὔας προΐστατο ἀξιωματικός, τὰ ἔκτροπα ταῦτα, τὰ ὄργια ταῦτα, τὰ ὁποῖα συνεχῶς τελοῦνται ἐν τῇ περιφερείᾳ αὐτῆς, βεβαίως δὲν θὰ ἐλάμβανον χώραν, ἢ γινόμενα θὰ κατεστέλλοντο ἀμέσως διὰ τῆς ἐγκαίρου ἐπεμβάσεως τοῦ προϊσταμένου τῆς ἀστυνομίας. Διότι τώρα, εἰς ποῖον, πρὸς Θεοῦ, κύριε Πρόεδρε, νὰ καταφύγωσιν οἱ ἀδικούμενοι καὶ πιεζόμενοι καὶ τυραννούμενοι οὕτω πολῖται; Νὰ καταφύγωσιν εἰς τὸν λοχίαν Τσόγγαν, τὸν προϊστάμενον τῆς ἀστυνομίας Εὔας; Ἀλλὰ κατήγγειλα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν τὴν ἐπαίσχυντον καὶ παράνομον διαγωγὴν τοῦ ὀργάνου τούτου τοῦ ἀστυνομικοῦ, κατήγγειλα, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ ἀρχηγὸς τῆς συμμορίας τῆς ἀστυνομικῆς, ἡ ὁποία λυμαίνεται τὰ μέρη ἐκεῖνα πρὸς ἴδιον ὄφελος καὶ πρὸς ὄφελος τῆς πολιτικῆς, ἥτις ἐτοποθέτησεν αὐτὸν ἐκεῖ ὡς ἀστυνόμον. Πρὸς τοιοῦτον λοιπὸν ὑπάλληλον ἀστυνομικὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσφύγωσι...

§47Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐνόησα, κύριε Βουλευτά.

§48Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλπίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι συντόμως θέλετε μεριμνήσει περὶ τῆς θεραπείας τῆς καταστάσεως ταύτης. Τὴν ἀναφορὰν καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἐπίσης κατ’ ἄλλην τινὰ συνεδρίασιν, κύριε Πρόεδρε, ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ ἐπὶ παραβάσεων, αἵτινες τελοῦνται ἐν τῷ Πρακτορείῳ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, τῷ ἱδρυμένῳ ἐν Μελιγαλᾷ, ἀγνοῶ δὲ, ἂν ἔκτοτε, μολονότι μὴν ἴσως παρῆλθεν, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἔλαβε πρόνοιάν τινα πρὸς ἄρσιν τῶν καταγγελλομένων ἐκτρόπων, ἂν ἔλαβε ὑπ’ ὄψιν αὑτοῦ τὴν ἀναφοράν, ἣν κατέθεσα τότε εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὑπογεγραμμένην ὑπὸ πολλῶν πολιτῶν, παραπονουμένων διὰ τὰς βιαιοπραγίας καὶ διὰ τὰς ἐκβιάσεις, τὰς διαπραττομένας ὑπὸ τοῦ πράκτορος τούτου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης...

§49Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶχον δικαίωμα μόνος νὰ ἐπιφέρω θεραπείαν· συνέστησα ὅμως τὴν θεραπείαν ἀμέσως εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§50Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καταγγέλλονται ὅμως, κύριε Ὑπουργέ, καὶ παραβάσεις τοιαῦται, αἵτινες φέρουσι καὶ ἀξιόποινον ἀκόμη χαρακτῆρα, καὶ εἶναι ἁρμόδιος ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ Εἰσαγγελεύς, ὅπως καταδιώξῃ τὰ ἐγκλήματα, ἐὰν διεπράχθησαν τῷ ὄντι τοιαῦτα.

§51Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ καταγγελία ἐνώπιον τοῦ Εἰσαγγελέως.

§52Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν χρειάζεται καταγγελία· αἱ καταγγελλόμεναι πράξεις δὲν εἶναι ἐκ τῶν πράξεων, αἵτινες καταδιώκονται κατ’ ἔγκλησιν, δύνανται καὶ αὐτεπαγγέλτως νὰ καταδιωχθῶσι. Καὶ νῦν τὰ αὐτὰ παράπονα ἐπαναλαμβάνονται κατὰ τοῦ ἐν Μελιγαλᾷ πράκτορος. Καταγγέλλεται οὗτος, ὅτι παρὰ τὸν νόμον εἰσπράττει δικαιώματα ἐκτελέσεως ἐνταλμάτων, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε ἐξετελέσθησαν, ὅτι εἰσπράττει δικαιώματα ὑπὲρ τοῦ ἀστυνόμου, ἐνῷ ἐντάλματα, ὡς εἶπον, δὲν ἐξετελέσθησαν, ὅτι εἰσπράττει ἔξοδα ἐπιταγῶν, δῆθεν, κοινοποιηθεισῶν, αἵτινες ἐπιταγαὶ οὐδέποτε ἐκοινοποιήθησαν, καὶ οὕτως, ἀφοῦ ὁ ὀφειλέτης πληρώσῃ ὅλα ταῦτα, ἀπομένει πάλιν ὀφείλων πρὸς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν τὸ αὐτὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀρχικῶς ὤφειλε. Ταῦτα πάντα εἶναι καταχρήσεις, κύριε Πρόεδρε, αἵτινες δέονται τῆς συντόνου μερίμνης τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ. Νομίζω δέ, ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις, ἵνα καὶ ποινικὴ καταδίωξις ἐνεργηθῇ ἐναντίον τοῦ πράκτορος. Ἐφιστῶ λοιπὸν τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, καὶ παρακαλῶ αὐτόν, ἵνα, συνεννοούμενος μετὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ, λάβῃ πάντα τὰ ἐνδεικνυόμενα ὑπὸ τῆς περιστάσεως μέτρα πρὸς καταστολὴν τῶν παραβάσεων τούτων.

§53Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ νὰ κατατεθῇ ἡ ἀναφορά.

§54Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει δοθῆ ἡ ἀναφορὰ πρὸ πολλοῦ καιροῦ, καὶ διεβιβάσθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§55Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δι’ ἐμὲ ἓν σημείωμα τουλάχιστον.

§56Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Καλούτσης.

§58Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Εὐχαριστῶ, κύριε Πρόεδρε, τὸν ἀξιότιμον Πρωθυπουργόν, διότι κατέθεσε τὴν ἀπόφασίν του ἐπὶ τῆς πράξεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λυκοσούρας διὰ τὴν ἐκλογὴν δημοτικοῦ εἰσπράκτορος· ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τολμήσω νὰ ἔχω διαφορετικὴν γνώμην πρὸς τὴν τῆς ἀποφάσεως, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἤθελε πεισθῆ, ὅτι ἔχω δίκαιον νὰ φρονῶ, ὅτι πρέπει ν’ ἀνακαλέσῃ τὴν ἀπόφασιν ταύτην, νὰ τὴν ἀνακαλέσῃ. Ὅπως ἠδυνήθην νὰ διαγνώσω ἐκ τοῦ αἰτιολογικοῦ τῆς ἀποφάσεως, φαίνεται ὅτι δὲν ἐγένετο πλήρης εἰσήγησις τῆς πράξεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ἀντικείμενον τῆς συνεδριάσεως ἐκείνης ἦτο σὺν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ δήμου καὶ ἡ ἐκλογὴ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος· κατηρτίσθη τὸ πρακτικόν, ὑπεγράφη ὑπὸ τῶν 12 συμβούλων, ἐγένετο μυστικὴ ψηφοφορία διὰ τὴν ἐκλογήν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, καὶ ἐρρίφθησαν 12 ψηφοδέλτια. Τὰ ψηφοδέλτια ταῦτα εἶχον μονογραφηθῆ. Μετὰ τὴν διαλογήν, καθ’ ἣν ἀπεδείχθη, ὅτι ἑπτὰ ἐκ τῶν συμβούλων ἐψήφισαν ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς τῶν ὑποψηφίων, καὶ 5 ὑπὲρ τοῦ ἑτέρου, οἱ πέντε, δυσαρεστηθέντες ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος, ἀπεχώρησαν. Ὑπεγράφη λοιπὸν ἡ ἀπόφασις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ὑπὸ τῶν ἑπτὰ μόνον μελῶν, καὶ ἐγένετο μνεία, ὅτι οἱ πέντε ἀπεχώρησαν μετὰ τὴν ψηφοφορίαν καὶ μετὰ τὴν διαλογήν. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν δύναται νὰ ματαιώσῃ ἡ ἄρνησις τῶν πέντε τὴν διὰ τῆς ψηφοφορίας ληφθεῖσαν ἀπόφασιν. Ἐὰν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, μετὰ τὴν μελέτην τοῦ ζητήματος, σχηματίσῃ τὴν αὐτὴν γνώμην, παρακαλῶ νὰ ἀνακληθῇ ἡ ἀπόφασις.

§59Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω, ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου, ἡ ἐκδοθεῖσα, εἶναι ὀρθή, διότι τὸ πρακτικὸν μοὶ ὑπεβλήθη φέρον ὑπογραφὰς 7 μόνον συμβούλων. Λέγετε, ὅτι ὑπέγραψαν τὰ ψηφοδέλτια· τοῦτο δὲν ἐξάγεται, διότι τὸ πρακτικὸν μνημονεύει μόνον 7 συμβούλων. Τί ἠδυνάμην λοιπὸν νὰ πράξω ἀπέναντι πρακτικοῦ, τὸ ὁποῖον φέρει 7 μόνον ὑπογραφάς; Ἀπεφάσισα, ὅτι ἡ πρᾶξις εἶναι ἄκυρος, ἐδόθησαν δὲ διαταγαὶ εἰς τὸν νομάρχην νὰ προβῇ, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, ἐναντίον τῶν δημοτικῶν συμβούλων, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουσι νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Σώματος. Πέραν τούτου οὐδὲν ἠδυνάμην νὰ πράξω, διότι δὲν ὑπάρχει πιστοποιημένον τὸ γεγονός, ὅτι ἐγένετο ψηφοφορία, καθόσον τὸ ὑποβληθὲν πρακτικὸν φέρει μόνον 7 ὑπογραφάς.

§60Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Συνυπεβλήθησαν καὶ τὰ ψηφοδέλτια μονογραφημένα.

§61Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀλλὰ τὰ ψηφοδέλτια δὲν ἀρκοῦσι.

§62Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλὰ τὸ κῦρος, δι’ οὗ περιβάλλεται ἡ ἐπίσημος πρᾶξις τῆς ἀρνήσεως τῶν πέντε δημοτικῶν συμβούλων, μοὶ φαίνεται ὅτι μειοῦται ἐκ μιᾶς ἀποδείξεως, ἐπαρκοῦς καὶ ἀναμφισβητήτου, ἐκ τῆς ὁποίας συνάγεται, ὅτι πέντε σύμβουλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπέγραψαν ἐν τῷ πρακτικῷ, καὶ οἱ ὁποῖοι ἀπῆλθον, ἀπῆλθον ἐκ δυστροπίας, διότι, ἐνῷ παρῆσαν ἐν τῇ συνεδριάσει καὶ συνήνεσαν εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ εἰσπράκτορος, καὶ ἔδωκαν κατὰ τὴν ἐκλογὴν τὰς ψήφους των, ἀπεχώρησαν τῆς συνεδριάσεως, διὰ νὰ ματαιώσωσι τὴν γενομένην ἐκλογήν, διότι δὲν ἐπεκράτησαν κατ’ αὐτήν, μειοψηφήσαντος τοῦ ὑποψηφίου, ὅν ὑπεστήριζον. Μάλιστα, ἐὰν ἐμμείνῃ τις ὑποστηρίζων τὸ ἀπόλυτον κῦρος τοῦ πρακτικοῦ, ὑποβοηθεῖ, καὶ ἐνισχύει τὰς διαστροφάς, καὶ σκοπεῖ οὐ μόνον νὰ καλύψῃ τὴν ποινικὴν εὐθύνην ἐκτρόπων πράξεων, ἀλλὰ καὶ νὰ ματαιώσῃ πράξεις ἐγκύρως γενομένας.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Φίλιος.

§64Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε;

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τελειώσωμεν τὰς ἐπερωτήσεις. Ὁρίστε κύριε Φίλιε.

§66Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ εὐαρεστηθῇ.

§67ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὄχι δά! νὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤρχισεν ὁ ἀγορεύων.

§69ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν ἤρχισε.

§70Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ κανόνος γενικοῦ, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἰσχύῃ πρὸς ῥύθμισιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, χρεωστῶ νὰ παρατηρήσω, ὅτι, ἐὰν βραδύνωμεν εἰς τὴν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων, εἴτε κατὰ τὴν ἔναρξιν αὐτῶν εἴτε κατὰ τὴν ἐπανάληψιν κατὰ τὰς μεταμεσημβρινὰς ὥρας, πρέπει τοῦτο νὰ μὴ ἀποδοθῇ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἀφοῦ τὸ Ὑπουργεῖον ἔχει τόσους φίλους, οἵτινες μετὰ τῶν συμμάχων των δύνανται ν’ ἀποτελῶσιν ἀπαρτίαν καὶ ν’ ἀποτελέσωσι συνεδρίασιν. Ἑπομένως, ἐὰν συμβαίνῃ νὰ μὴ ἦναι παρόντα πάντα τὰ μέλη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τυγχάνουσιν ἀπόντες καὶ πολλοὶ τῶν φίλων τοῦ Ὑπουργείου, διὰ νὰ ἐπέρχηται τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο. Τὸ συμβεβηκὸς τοῦτο λοιπὸν δὲν δύναται ν’ ἀποδείξῃ ἔλλειψιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡμεῖς δὲν ἀντείπομεν εἰς τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργείου, ἵνα κανονισθῶσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, νὰ ἄρχωνται τὴν δεκάτην ὥραν πρὸ μεσημβρίας, νὰ διακόπτωμεν τὴν δωδεκάτην, νὰ ἐπανερχώμεθα τὴν τετάρτην μετὰ μεσημβρίαν, καὶ νὰ τελειώνωμεν τὴν ὀγδόην. Ἀλλὰ χθὲς τὴν ἑσπέραν προὐτάθη τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως, ὁ κ. Πρόεδρος ὅμως τῆς Βουλῆς εἶπεν, ὅτι δὲν ἀπεφασίσθη νὰ τελειώνωμεν τὴν ὀγδόην ὥραν. Ἄν τυχὸν τοιοῦτόν τι ἀποφασίσῃ ἡ πλειονοψηφία, χρεωστῶ νὰ δηλώσω, ὅτι τοιαύτη ἀπόφασις ἀποτελεῖ πίεσιν τῆς μειονοψηφίας, διότι αἱ ἐργασίαι ἡμῶν καθ’ ἑκάστην διαρκοῦσιν ἑπτὰ ὥρας, ἑπομένως δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαιτηθῇ περισσοτέρα ἐργασία. Συνιστῶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ εἰς τὴν πλειονοψηφίαν νὰ μὴ προσφεύγῃ εἰς μέτρα πιέζοντα τὴν μειονοψηφίαν, διότι θέλει ἀναγκασθῆ αὕτη νὰ ἀμυνθῇ.

§71ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὁρίστε, κύριε Πρόεδρε!

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤρχισεν ὁ κύριος Φίλιος.

§73ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὑποβάλλω πρότασιν, κύριε Πρόεδρε.

§74Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἀνάγκη προτάσεως. Ἀφοῦ ἐπιμένουσι, διακόπτεται ἡ συνεδρίασις.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς τετάρτης ὥρας μετὰ μεσημβρίαν. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 12 καὶ 15′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 5 μ. μ.) Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Φίλιος.

§76Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὸν νομάρχην Λαρίσης νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν του διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ δήμου Λαρίσης, ὑποβληθέντα αὐτῷ πρὸ δύο μηνῶν. Καθ’ ἃς ἔχω ἐξωδίκως πληροφορίας, ἡ ἀπόφασις αὕτη ἔχει συνταχθῆ, ἀλλὰ θρυλεῖται ἐν τῇ πόλει τῆς Λαρίσης, ὅτι ἐπίτηδες ὁ νομάρχης δὲν τὴν κοινοποιεῖ πρὸς τὸν δήμαρχον Λαρίσης. Τοιουτοτρόπως θὰ διαρρεύσῃ ὁλόκληρον τὸ ἔτος, καὶ ὁ δῆμος θὰ διοικῆται ἄνευ προϋπολογισμοῦ. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ἰσχύει ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ προηγουμένου ἔτους, ἀλλ’ ὁ νέος προϋπολογισμὸς τοῦ δήμου περιλαμβάνει κονδύλια, τὰ ὁποῖα δέον νὰ ἐκτελεσθῶσιν ἐντὸς τοῦ ἔτους. Τοιοῦτον κονδύλιον π. χ. εἶναι τὸ κονδύλιον τῆς ἐπισκευῆς τῶν πυροσβεστικῶν ἐργαλείων καὶ μηχανημάτων, ἐὰν δὲ ἤθελε συμβῆ σήμερον πυρκαϊὰ ἐν Λαρίσῃ, οὐδεμία καταβληθησομένη προσπάθεια πρὸς κατάσβεσιν αὐτῆς ἔσται ἀποτελεσματική, διότι δὲν ὑπάρχουσι τὰ ἀπαιτούμενα ἐργαλεῖα, καὶ τοῦτο, διότι ὁ νομάρχης Λαρίσης δὲν θέλει νὰ κοινοποιήσῃ τὴν ἀπόφασίν του εἰς τὸν δῆμον Λαρίσης, διὰ νὰ μὴ ἐκτελέσῃ ὁ δήμαρχος Λαρίσης οὐδὲν τῶν ἔργων τῶν προτεινομένων ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θὰ διατάξῃ τὸν κ. νομάρχην νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν του.

§77Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις ἀκόμη;

§78Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Βεβαίως ὄχι.

§79Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Μὴ ἀμφιβάλλετε, ὅτι θὰ ζητήσω ἀπολογίαν παρὰ τοῦ νομάρχου, θὰ διατάξω δὲ αὐτὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεώς του.

§80Γ. ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Ταύτην τὴν στιγμήν, κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον ἐκ Πατρῶν τηλεγράφημα, ἀπευθυνόμενον καὶ πρὸς τοὺς συναδέλφους κυρίους Ῥοῦφον, Γούναρην, Γκότσην, Χοϊδᾶν, Μπουκαούρην, Τσερτίδην καὶ Γεροκωστόπουλον, ἐν τῷ ὁποίῳ τηλεγραφήματι οἱ κάτωθεν αὐτοῦ ὑπογεγραμμένοι φαρμακοποιοὶ Πατρῶν μὲ παρακαλοῦσι νὰ συνηγορήσω, ἵνα κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταρρυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ περὶ φαρμακείων νόμου. Ἐπειδή, κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχω ἀναγνώσει καὶ γνωρίζω καὶ ἔχω πεποίθησιν, ὅτι ἐκ τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ πολλὰ τὰ ὀφέλη καὶ τὸ Κράτος θέλει προσπορισθῆ καὶ ὁλόκληρος ὁ κλάδος τῶν ἐπιστημόνων φαρμακοποιῶν, ἐπειδὴ δὲ καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς ἐπιτροπὴν ἐμφανισθεῖσαν ἄλλοτε ἐνώπιον αὐτοῦ, καὶ παρακαλέσασαν αὐτὸν νὰ ἐπιψηφισθῇ τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον, ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ φροντίσῃ δι’ αὐτό, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑπομνήσω τῷ κ. Πρωθυπουργῷ τὴν ὑπόσχεσίν του ταύτην καὶ νὰ παρακαλέσω αὐτὸν, ἀφοῦ μάλιστα τὸ νομοσχέδιον ἔχει ψηφισθῆ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, νὰ φροντίσῃ περὶ ἐγγραφῆς καὶ ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ καὶ εἰς τὰς δύο ἄλλας ἀναγνώσεις.

§81Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα· θὰ μεριμνήσω περὶ αὐτοῦ.

§82ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ παρελθὸν ἔτος, κύριε Πρόεδρε, ἐξεδόθη Β. Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου μεταρρυθμίζεται ἕτερον Διάταγμα, προκληθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ κανονίζον τοὺς ἀριθμοὺς, τοὺς ὁποίους ἐν ταῖς ἐξετάσεσι τῶν ὑπαξιωματικῶν τῶν διαφόρων σωμάτων περιέχουσιν αἱ εὐαρέσκειαι, αἱ ἀπονεμηθεῖσαι εἰς ὑπαξιωματικοὺς διὰ στρατιωτικὴν ἀρετήν. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τὸ Διάταγμα τοῦτο πάνυ σαφῶς ἐξεδόθη, διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι αἱ πλεῖσται εὐαρέσκειαι δίδονται εἰς τοὺς διαφόρους ὑπαξιωματικούς, συνεπείᾳ ἐκθέσεων τῶν προϊσταμένων ἀξιωματικῶν, δι’ ἀσημάντους ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας παρέχουσιν εἰς τὴν Πολιτείαν, καὶ αἱ ὁποῖαι οὐδὲν ἐξαιρετικὸν ἔχουσιν, εἰμὴ ἐκπλήρωσιν καθήκοντος ἐπιβεβλημένου εἰς αὐτούς. Προκειμένου δὲ περὶ εὐαρεσκειῶν καὶ ἐπαίνων, ἀπονεμηθέντων εἰς ὑπαξιωματικοὺς διὰ τὴν σύλληψιν μικροφυγοδίκων ἢ καὶ ζωοκλεπτῶν, δὲν ἦτο πρέπον, ἡ δύναμις τῶν εὐαρεσκειῶν νὰ ἐξικνῆται μέχρι τοῦ ἀριθμοῦ 200 κατὰ τὰς ἐξετάσεις. Ἀλλ’ ὑπάρχουσιν ἀπονενεμημέναι καὶ εὐαρέσκειαί τινες εἰς ὑπαξιωματικούς, ἰδίᾳ εἰς τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, διὰ τὴν δρᾶσιν αὐτῶν ἐν Ἠπείρῳ, αἵτινες δέον νὰ ἐκτιμηθῶσι κατ’ ἄλλον τρόπον καὶ μέτρον, οὕτω δὲ καὶ ἐξετιμήθησαν. Καὶ φέρω τὸν λόγον ἀκριβῶς διὰ τὰς εὐαρεσκείας τὰς ἀπονεμηθείσας εἰς δύο ὑπαξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς, πολεμήσαντας ἐν Ἠπείρῳ ὑπὸ τὴν διοίκησιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ σώματος τοῦ ἐν Νικοπόλει ἀποβιβασθέντος συνταγματάρχου τοῦ μηχανικοῦ Μ. Μπότσαρη. Οἱ δύο οὗτοι ὑπαξιωματικοὶ εἶναι ὁ Κουτσούμπας καὶ ὁ Καραϊσκάκης. Αἱ εὐαρέσκειαι αὗται ὑπελογίσθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ Διατάγματος ὡς πρὸς τὸν Κουτσούμπαν, ὅστις ὑπεβλήθη εἰς ἐξετάσεις τότε, καὶ ἔτυχε τῶν ἀριθμῶν 150–200, ὡς ἀνέγραφε τὸ προηγούμενον Διάταγμα, καὶ περὶ τούτου ἐξεδόθησαν ἐγκύκλιοι διαταγαὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ὑπ’ ἀριθ. 48842 καὶ 48845 τῆς 27 Ἀπριλίου τοῦ 1898, ἀκυροῦσαι τὸν πίνακα, διότι δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἡ εὐαρέσκεια ἡ ἀπονεμηθεῖσα τῷ Κουτσούμπᾳ διὰ πρᾶξιν λαβοῦσαν χώραν ἐν πολέμῳ, ὡς ἦτο ἡ πρᾶξις τοῦ εἰρημένου ὑπαξιωματικοῦ, ὁρμήσαντος εἰς τὸ ἐχθρικὸν ὀχύρωμα διὰ τῆς λόγχης. Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν τοῦ Διατάγματος ἐκείνου ὁ ἐν λόγῳ ὑπαξιωματικὸς προήχθη εἰς ἀνθυπομοίραρχον. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοῦ ἑτέρου ὑπαξιωματικοῦ, τοῦ τυχόντος τῆς αὐτῆς εὐαρεσκείας, εὑρισκόμεθα ἤδη πρὸ τοῦ νεωτέρου Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ τὸ ὁποῖον καθορίζει τὸν ἀριθμὸν τῶν βαθμῶν εἰς 50 μόνον. Ὑποθέτω, ὅτι δίκαιον εἶναι, — ἐλπίζω δὲ, ὅτι θέλει ἀναγνωρίσει τὸ δίκαιον τοῦτο καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, — ἵνα τὸ Διάταγμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη πέρυσι, τροποποιηθῇ, δηλαδὴ νὰ περιορίσῃ μὲν τοὺς ἀριθμοὺς τῶν εὐαρεσκειῶν, αἵτινες δίδονται εἰς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς ὑπὸ τῶν ἑκάστοτε σωματαρχῶν, νὰ ἐξαιρεθῶσι δὲ αἱ εὐαρέσκειαι αἱ δοθεῖσαι εἰς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς διὰ πρᾶξιν λαβοῦσαν χώραν ἐν πολέμῳ. Χάριν τῆς ἰσότητος καὶ τῆς δικαιοσύνης εἶχον νὰ εἴπω ταῦτα, διότι ἐθεώρησα, ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ ὑποδείξω τοῦτο εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ὡς ἐκ τῆς θέσεώς του κάλλιον ἐμοῦ αἰσθάνεται τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Πολιτεία πρὸς τοὺς ἐκπληροῦντας εὐόρκως τὸ καθῆκόν των. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα.

§83Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἀνέπτυξε βεβαίως τὸ θέμα, προκειμένου περὶ τοῦ ὑπαξιωματικοῦ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἔλαβεν εὐαρέσκειαν διὰ πρᾶξιν λαβοῦσαν χώραν ἐν τῷ πεδίῳ τοῦ πολέμου. Δὲν γνωρίζω, ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἔλαβεν ὁ ῥηθεὶς ὑπαξιωματικὸς τὴν εὐαρέσκειαν ταύτην, διότι πρέπει νὰ ᾖναί τις αὐτόπτης μάρτυς, προκειμένου περὶ εὐαρεσκείας ἀπονεμηθείσης διὰ πρᾶξιν λαβοῦσαν χώραν ἐν τῷ πολέμῳ, διὰ νὰ εἴπῃ, ἂν ὁ ὑπαξιωματικὸς ἐκεῖνος ἔτυχε μεμαρτυρημένως τῆς εὐαρεσκείας καὶ δεδικαιολογημένως. Ἀλλ’ ἐπειδὴ νῦν πρόκειται περὶ προφανοῦς ἀδικήματος, ἐπειδὴ ὁ ὑπαξιωματικὸς ἐκεῖνος ἔλαβε τὴν εὐαρέσκειαν τὴν πολεμικὴν, συγχρόνως δὲ διὰ τὴν αὐτὴν πρᾶξιν ἔλαβεν εὐαρέσκειαν καὶ εἷς ἕτερος ὑπαξιωματικός, εὑρίσκεται δὲ ἐν ἥσσονι μοίρᾳ σήμερον ὁ ὑπαξιωματικός, ὁ ὁποῖος ὑφίσταται τὰς ἐξετάσεις πρὸς τὸν ὑπαξιωματικόν, ὁ ὁποῖος ἔλαβε διὰ τὴν αὐτὴν εὐαρέσκειαν βαθμὸν 200 ἀριθμῶν καὶ προήχθη, νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι μικρόν. Πρόκειται περὶ ἀδικήματος, τὸ ὁποῖον διέπραξεν αὐτὴ ἡ Πολιτεία ἐναντίον τῶν ὀργάνων αὐτῆς, καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ δίκαιον τοῦ ὑπαξιωματικοῦ Καραϊσκάκη, διότι δὲν πρόκειται περὶ πολλῶν ὑπαξιωματικῶν, ἵνα ἀντιτάξῃ τις, ὅτι κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐξετάσεων θὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις ἄλλων ἱκανωτέρων αὐτῶν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἑνὸς μόνου ὑπαξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος προφανῶς ἀδικεῖται. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐν τῇ διακρινούσῃ αὐτὸν εὐθυδικίᾳ καὶ δικαιοσύνῃ, θέλει σπεύσει νὰ διορθώσῃ τὸ πρᾶγμα.

§84Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν ἱκανότητα καὶ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπαξιωματικοῦ Καραϊσκάκη.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀγγελόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§86Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πέρυσι, κατὰ μῆνα Αὔγουστον, πολλοὶ δημοδιδάσκαλοι τοῦ Κράτους ἦλθον εἰς Ἀθήνας, ὅπως ὑποβληθῶσιν εἰς τὰς νενομισμένας προαγωγικὰς ἐξετάσεις. Καί τινες μὲν ἐξ αὐτῶν ἐξετασθέντες ἐκρίθησαν ἱκανοὶ, ἄλλοι δὲ, περὶ τοὺς 25, ἐκρίθησαν μετεξεταστέοι εἰς ἓν ἢ δύο μαθήματα. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐξεταστικὴ συνέταξε πρακτικόν, διὰ τοῦ ὁποίου ὑπεχρέου τοὺς 25 τούτους μετεξεταστέους νὰ προσέλθωσιν ἐφέτος, τῇ 19 Ἀπριλίου, ἐνώπιον τῆς ἰδίας ἐπιτροπῆς, ὅπως ὑποβληθῶσιν εἰς ἐξετάσεις εἰς τὰ μαθήματα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐκρίθησαν μετεξεταστέοι. Οἱ 25 οὗτοι δημοδιδάσκαλοι, συμμορφούμενοι πρὸς τὸ πρακτικὸν τῆς ἐπιτροπῆς, ἐζήτησαν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἄδειαν, τυχόντες δὲ ταύτης ἦλθον εἰς Ἀθήνας, ὅπως ὑποβληθῶσιν εἰς τὰς ἐξετάσεις· παρουσιάσθησαν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία εἶναι ἡ αὐτὴ ἐπιτροπή, ἥτις ἐξήτασεν αὐτοὺς πέρυσιν, ἐκτὸς τοῦ προέδρου κ. Παπαμάρκου. Ἀλλὰ ὁ κ. πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, παρὰ τὸ πρακτικόν, παρὰ τὴν ἄδειαν τοῦ Ὑπουργείου, δὲν ἠθέλησε νὰ τοὺς ἐξετάσῃ· ἐκεῖνοι ἀπηυθύνθησαν τότε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, τοῦτο ὅμως, κακῶς ποιοῦν κατὰ τὴν γνώμην μου, οὐ μόνον ἀπέπεμψεν αὐτούς, ἀλλὰ καὶ τοὺς διέταξε νὰ ἀπέλθωσι τάχιστα εἰς τὰς θέσεις των, ἐνῷ αὐτοὶ ὑπεβλήθησαν εἰς ἔξοδα καὶ κόπους, διὰ νὰ ἔλθωσιν ἐνταῦθα συνεπείᾳ διαταγῆς καὶ ἐγκρίσεως τοῦ Ὑπουργείου. Ἐρωτᾶται ὁ κύριος Ὑπουργός, διὰ ποῖον λόγον οἱ 25 αὐτοὶ δημοδιδάσκαλοι δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ ἐξετασθῶσι, συμφώνως πρὸς τὸ πρακτικὸν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ συμφώνως πρὸς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Ὑπουργείου; καὶ διὰ ποῖον λόγον ὁ κ. πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἀπέπεμψεν αὐτούς, ἐνῷ τοῦτο δὲν ἐγένετο δι’ ὅλους τοὺς δημοδιδασκάλους; —διότι εἰς ἕνα τῶν δημοδιδασκάλων τούτων, ὑπηρετοῦντα ἐν Πειραιεῖ, ἐπετράπη νὰ ἐξετασθῇ, καὶ ἐξητάσθη οὗτος εἰς τὸ μάθημα, εἰς τὸ ὁποῖον πέρυσιν εἶχε κριθῇ μετεξεταστέος.

§87ΣΠ. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἐξεδόθη Βασιλικὸν Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι μόνον κατὰ τὸν μῆνα Αὔγουστον ἐνεργοῦνται αἱ προαγωγικαὶ ἐξετάσεις τῶν δημοδιδασκάλων. Ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἔκρινεν ἄλλους μὲν μετεξεταστέους εἰς ἓν μάθημα, ἄλλους εἰς δύο καὶ ἄλλους εἰς πλείονα· ὥρισε δὲ, εἰς ἄλλους μὲν τρίμηνον χρονικὸν διάστημα, εἰς ἄλλους ἑξάμηνον καὶ εἰς ἄλλους μεῖζον, ὅπως προσέλθωσιν εἰς ἐπανεξέτασιν. Δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν, τὴν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου διοριζομένην ἑκάστοτε, νὰ ὁρίζῃ τὸν χρόνον τῶν προαγωγικῶν ἐξετάσεων, ἀλλ’ ἐξ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ προκαλέσῃ ἄλλο Βασ. Διάταγμα, καὶ νὰ ὁρίσῃ ἄλλην ἐποχήν, ὅπως οἱ δημοδιδάσκαλοι ἔλθωσιν ἐνταῦθα καὶ ὑποστῶσι προαγωγικὰς ἐξετάσεις. Ἀληθῶς τὸ Ὑπουργεῖον ἠρώτησε τὸν Διευθυντὴν τοῦ Διδασκαλείου Ἀθηνῶν, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβληθῶσι νῦν εἰς προαγωγικὰς ἐξετάσεις οἱ δημοδιδάσκαλοι, τροποποιουμένου τοῦ σχετικοῦ Διατάγματος, ἀλλ’ ὁ κ. Διευθυντὴς ἀπήντησεν, ὅτι δέον πρὸς τοῦτο νὰ διακοπῶσι τὰ μαθήματα τοῦ Διδασκαλείου ἐπὶ 15 ἡμέρας. Ἕνεκεν τοῦ λόγου τούτου τὸ Ὑπουργεῖον ἐνόμισεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προκαλέσῃ νῦν νέον Διάταγμα, κανονίζον τὰς ἐξετάσεις τῶν δημοδιδασκάλων.

§88Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ταῦτα, τὰ ὁποῖα λέγει ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν ἀνακριβῆ, διότι ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργός, ταῦτα, τὰ ὁποῖα λέγει σήμερον εἰς τὴν Βουλήν, νὰ εἴπῃ εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους, ὅτε ὑπέγραφε τὴν ἄδειαν, ἵνα ἔλθωσιν ἐνταῦθα· διότι ἐκεῖνοι ἐζήτησαν τὴν ἄδειαν τοῦ Ὑπουργείου, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τοῖς εἶπεν, ὅτι δικαιοῦνται νὰ ἔλθωσιν ἐνταῦθα, ἵνα ὑποστῶσι τὰς ἐξετάσεις των, ἀφοῦ δὲ ἦλθον, ἔρχεται νῦν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ λέγει, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ Διάταγμα καὶ ἔπειτα νὰ ἐξετασθῶσι. Τοῦτο δὲν εἶναι λογικόν, οὔτε δίκαιον, διότι δὲν εἶναι πρέπον, ὁ προϊστάμενος τοῦ κλάδου νὰ ὑποβάλλῃ εἰς ζημίας τοὺς ὑφισταμένους τοὺς πτωχοὺς ὑπαλλήλους ἄνευ λόγου. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε καὶ ἄλλο ἀνακριβές· διότι δὲν πρόκειται ἐν γένει περὶ προαγωγικῶν ἐξετάσεων, πρόκειται περὶ δημοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν μετεξεταστέοι. Τὸ πρακτικὸν τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἰσχυρότατον· ἡ ἐπιτροπὴ εἶπεν εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους: «τὴν 19 Ἀπριλίου θὰ ἔλθητε νὰ σᾶς ἐξετάσωμεν, καὶ ἂν ἦσθε ἱκανοὶ, τότε θὰ σᾶς προαγάγωμεν». Ἑπομένως δὲν πρόκειται περὶ γενικῶν ἐξετάσεων, διὰ νὰ ἐκδοθῇ Βασιλικὸν Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ καλῶνται ὅλοι εἰς ἐξέτασιν.

§89ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Τὸ Διάταγμα, τὸ ἐν ἰσχύϊ, δὲν διακρίνει γενικὰς καὶ μερικὰς προαγωγικὰς ἐξετάσεις, βεβαιῶ δὲ τὸν κύριον Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι ἕκαστος τῶν δημοδιδασκάλων δὲν ἀναφέρει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι ζητεῖ νὰ ὑποστῇ νῦν ἐξέτασιν προαγωγικήν, ἀλλὰ ἁπλῶς ζητεῖ τὴν ἄδειαν, ἵνα προσέλθῃ εἰς ἐξετάσεις, ὁπόταν κρίνῃ αὐτός, ὅτι εἶναι κατάλληλος ἡ στιγμή· οὔτε δὲ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου οὔτε ὁ Ὑπουργὸς ἔχουσι λόγους νὰ ὑποβάλωσιν εἰς πολλαπλᾶς δαπάνας τοὺς λειτουργοὺς τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἐστὲ δὲ βέβαιοι, ὅτι μόνον τὸ συμφέρον τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐπέβαλε τὴν μὴ ἔκδοσιν νέου Β. Διατάγματος πρὸς κανονισμὸν τῶν ἐξετάσεων τῶν δημοδιδασκάλων.

§90Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ἐκδόσεως Διατάγματος, διότι δὲν πρόκειται περὶ τοιούτων δημοδιδασκάλων. Τὸ πρακτικὸν ῥητῶς ἔλεγεν, ὅτι θὰ προσέλθωσι τὴν 19 Ἀπριλίου 1904, ἵνα ἐξετασθῶσιν. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ἐκδόσεως νέου Διατάγματος. Ἐπαναλαμβάνω καὶ αὖθις νὰ εἴπω, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον προηγουμένως, ὅτι δηλαδὴ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπέτρεψεν εἰς ἕνα τῶν δημοδιδασκάλων, ὑπηρετοῦντα ἐν Πειραιεῖ, νὰ ἐξετασθῇ, εἶναι ἀληθές.

§91ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο.

§92ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἄλλο μέτρον μεταχειρίζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως διὰ τοὺς δημοδιδασκάλους καὶ ἄλλο διὰ τοὺς προλύτας τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς· σήμερον μάλιστα τὴν πρωΐαν μᾶς ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι προτιμᾷ νὰ μένῃ ἀργὸν τὸ σχολεῖον Στεμνίτσης, ἵνα φανῇ ἀρεστὸς εἰς τὸν προλύτην σχολάρχην, ὅπως προσέλθῃ οὗτος νὰ δώσῃ ἐξετάσεις, καὶ διὰ τοῦτο ἐχορήγησεν εἰς αὐτὸν τὴν ἀπαιτουμένην ἄδειαν. Ἠρώτων τὸν κ. Ὑπουργὸν κατὰ μῆνα Μάρτιον ἐνεστῶτος ἔτους, ποῦ γῆς εὑρίσκεται ὁ σχολάρχης, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν ἱερᾷ ἀγανακτήσει ἐβεβαίου τὴν Βουλήν, ὅτι εἶναι ὑποχρέωσις εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς νὰ δίδωσιν ἄδειαν εἰς τοὺς διδασκάλους, ὅπως οὗτοι προσέρχωνται καὶ δίδωσιν ἐξετάσεις. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὑπάρχει πρακτικὸν τῆς ἐξεταστικῆς τῶν δημοδιδασκάλων ἐπιτροπῆς, ὁρίζον ἡμέραν ῥητήν, καθ’ ἣν ὤφειλον νὰ προσέλθωσιν ἐκεῖνοι ἐκ τῶν δημοδιδασκάλων, οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν μετεξεταστέοι, ἵνα δώσωσιν ἐξετάσεις. Ζητοῦσι, κύριε Πρόεδρε, παρὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ ἄδειαν, ἵνα προσέλθωσι καὶ δώσωσιν ἐξετάσεις, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς χορηγεῖ εἰς αὐτοὺς ταύτην, καὶ προσέρχονται οἱ δημοδιδάσκαλοι ἀπὸ τὰ τέσσαρα ἄκρα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους εἰς Ἀθήνας, καὶ χαιρετῶσι τὸν κύριον Ὑπουργόν· παρουσιάζονται ἀκολούθως εἰς τὴν ἐπιτροπήν, μένουσιν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἐνταῦθα, καὶ κατόπιν λαμβάνουσι τὴν ἀπάντησιν, ὅτι πρέπει νὰ μεταβῶσι τάχιστα εἰς τὰς θέσεις των! Εἶναι λοιπὸν νὰ λέγωνται τοιαῦτα ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ; Καὶ δὲν εἶχε καθῆκον ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ γνωρίζῃ, ὅτε ἐζητεῖτο παρ’ αὐτοῦ ἡ ἄδεια, ὅτι, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν τὸ ἐνταῦθα Διδασκαλεῖον ἤθελον ἀπασχοληθῆ εἰς τὴν τοιαύτην ἐξέτασιν, θὰ ἔμενεν ἀργὸν ἐπὶ ἡμέρας πολλάς, καὶ νὰ μὴ χορηγήσῃ ἄδειαν ἀπουσίας εἰς τοὺς ζητήσαντας τοιαύτην, ὅπως προσέλθωσιν εἰς τὰς ἐξετάσεις; Καὶ πῶς θεωρεῖτε τὸ μέτρον αὐτό; Καὶ πῶς δύναται νὰ κριθῇ τὸ μέτρον αὐτὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, νὰ ἀφαιρῇ ἀπὸ τοὺς δημοδιδασκάλους δικαίωμα κεκτημένον; Ἀφοῦ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ὡρίσθη, ὅτι μετὰ 6 μῆνας ἔπρεπεν οἱ μετεξεταστέοι δημοδιδάσκαλοι νὰ ἔλθωσιν εἰς Ἀθήνας, ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸν χρόνον αὐτὸν τῶν ἕξ μηνῶν τὸν μεταβάλλει αὐθαιρέτως εἰς ἓν ἔτος! Δὲν εἶναι προφανὲς τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον γίγνεται εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους; Ἀλλὰ πῶς ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισε κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅτι μετὰ 6 μῆνας καὶ εἰς ῥητὴν ἡμέραν θὰ προσέλθωσιν οἱ μετεξεταστέοι; Καὶ τί ἐνήργησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς κατὰ τῆς ἐπιτροπῆς, ἐὰν αὕτη ἐναντίον τῆς διατάξεως τοῦ Διατάγματος ἀπεφάσισεν; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ὤφειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ καλέσῃ εἰς ἀπολογίαν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ νὰ ἐπιβάλῃ ποινὴν εἰς αὐτὰ, διότι ἐγένοντο ἡ αἰτία νὰ ὑποστῶσιν εἰς μάτην κόπους καὶ δαπάνας οἱ δυστυχεῖς δημοδιδάσκαλοι; Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν τηρεῖ τὸ αὐτὸ μέτρον πάντοτε, καὶ διὰ τοῦτο ἐγὼ τουλάχιστον δὲν ἀπορῶ, ὅτι καὶ εἰς τοιοῦτον μέτρον ἄδικον προέβη κατὰ τῶν περὶ ὧν πρόκειται δημοδιδασκάλων.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ροῦφος ἔχει τὸν λόγον.

§94Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤμην παρὼν κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐπαναλήψεως τῆς συνεδριάσεως, ὅτε ὁ συνάδελφος κ. Μελισσηνὸς ἀνέγνω τηλεγράφημα τῶν φαρμακοποιῶν Πατρῶν, παρακαλούντων νὰ ψηφισθῇ τὸ περὶ φαρμακείων νομοσχέδιον. Ἤδη προσελθών, συνιστῶ καὶ ἐγὼ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῶν ἀναφερομένων ἐπιστημόνων. Ταυτοχρόνως ἐκφράζω τὴν λύπην μου, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, συγκεκινημένος ἴσως ἐκ τῆς εὐφροσύνου δι’ αὐτὸν λύσεως τοῦ ἐπεισοδίου Σμύρνης, δυσαρέστου δὲ δι’ ἡμᾶς, δὲν ἔρχεται εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα παράσχῃ τὰς αἰτηθείσας πληροφορίας, εἰς ἀπάντησιν τῶν γενομένων πρὸς αὐτὸν ἐπερωτήσεων, σχετικῶς μὲ τὰς διαπραγματεύσεις πρὸς συνομολόγησιν τῆς μετὰ τοῦ Βελγίου συμβάσεως. Παρακαλῶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, νὰ διαβιβάσητε πρὸς αὐτὸν τὴν παράκλησίν μου, ὅπως προσέλθῃ καὶ παράσχῃ εἰς ἡμᾶς τὰς ζητηθείσας πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι πολὺ μᾶς ἀναγκαιοῦσι. Ταυτοχρόνως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος καταθέσῃ ἀντίγραφον τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, συνεπείᾳ τοῦ ὁποίου κατηγγέλθη ἡ μετὰ τοῦ Βελγίου σύμβασις.

§95Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι γνωστὰ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα ἀτυχῶς ἀναγκάζουσι τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μὴ προσέρχηται εἰς τὰς συνεδριάσεις. Τὰ αἴτια ταῦτα ἀτυχῶς δὲν εἶναι εὐφρόσυνα, λυποῦμαι δὲ, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς κακῶς ἐχαρακτήρισε τὰ αἴτια τὰ προκαλοῦντα τὴν ἀπουσίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἀλλ’ ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν δύναμαι νὰ δώσω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας· ὅτι διεξάγεται ἀλληλογραφία μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν πρὸς μελέτην τῶν Βελγικῶν προτάσεων καὶ ἐπιτυχίαν, εἰ δυνατὸν, ὅρων συμφορωτέρων. Τὰ ἀνταλλάγματα, τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν ὑπὸ τῆς Βελγικῆς Κυβερνήσεως, εἶναι τοιαῦτα, ὥστε εἶναι ἀδύνατον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ ἀποδεχθῇ ταῦτα. Αὐτὴ εἶναι ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ δώσω.

§96Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τί προσφέρει ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μάθωμεν;

§97Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τί ζητεῖ εἶναι καλὸν νὰ μάθωμεν, πρὶν ἢ ἐρωτήσωμεν, τί προσφέρει (ἱλαρότης).

§98ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ Ὑποθηκοφυλακείου Βορείου Πλευρᾶς Ἀθηνῶν. Εἶχον ζητηθῆ τὰ ἔγγραφα καὶ ὑπὸ ἄλλου συναδέλφου. Ὑποβάλλω ἐγγράφως τὴν παράκλησιν.

§99Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἀνέγνων που, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν σκέπτεται ν’ ἀνασυστήσῃ τὴν Τορπιλλικὴν Σχολήν. Δὲν γνωρίζω, ἂν ἡ εἴδησις εἶναι ἀκριβής. Ἀλλὰ καὶ ἀκριβὴς ἐὰν ᾖναι, αὕτη ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν· νὰ φρονῇ δηλαδὴ, ὅτι ἡ ἀνασύστασις τῆς Σχολῆς ταύτης εἶναι χρήσιμος ἢ δὲν εἶναι.

§100Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχει ἡ Σχολή.

§101Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ δώσῃ προσοχὴν, εἶναι, ὅτι ἐν τῇ Σχολῇ ταύτῃ σκέπτεται νὰ διορίσῃ Διευθυντὴν πολίτην, οὐχὶ δὲ ἀξιωματικὸν τοῦ Ναυτικοῦ, καὶ δὴ ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἰδιαιτέρως ἐσπούδασαν ἠλεκτρολογίαν ἐν Εὐρώπῃ δαπάναις τοῦ Δημοσίου. Νομίζω ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν ἐπιτακτικὴν νὰ ἐξετάσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, προκειμένου περὶ τῆς Διευθύνσεως τῆς Σχολῆς ταύτης, διότι οἱ νέοι οὗτοι, οἱ σπουδάσαντες εἰδικῶς ἐν Εὐρώπῃ δαπάναις τοῦ Δημοσίου, εἶναι εἰδικώτεροι παντὸς ἄλλου, τὸ δὲ Δημόσιον βεβαίως θέλει ἀπαλλαγῆ μεγάλων δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι θέλουσιν ἀπαιτηθῆ διὰ τὴν μισθοδοσίαν ἰδιώτου Διευθυντοῦ. Θὰ τὸν παρακαλέσω πολὺ νὰ δώσῃ προσοχὴν ἐπὶ τῆς συστάσεώς μου ταύτης, ὥστε νὰ μὴ συμβῇ τι ἄδικον, ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ Ναυτικοῦ καὶ τῶν νέων ἐκείνων πρὸ παντὸς, οἱ ὁποῖοι δαπάνῃ τοῦ Δημοσίου ἐσπούδασαν, καὶ κατεδείχθησαν χρησιμώτατοι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ταύτῃ.

§102ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Θὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασιν ταύτην, καὶ μὴ ἀμφιβάλλετε ὅτι θὰ πράξω τὰ δέοντα. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζω κανένα ἠλεκτρολόγον ἀξιωματικόν. Ἠξεύρετε ὑμεῖς κανένα;

§103Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Βεβαίως.

§104Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι ὑποχρέωσις νὰ προσληφθῶσιν. Ἀφοῦ ὁ ἀξιωματικὸς ἢ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ ἐστάλησαν εἰς Εὐρώπην δαπάναις τοῦ Δημοσίου, φυσικῷ τῷ λόγῳ ἐστάλησαν, ὅπως σπουδάσωσιν εἰδικῶς καὶ ἔλθωσιν ἐδῶ, ἵνα μεταδώσωσι τὰ φῶτά των. Ἐὰν δὲν ἐσπούδασαν, πρέπει νὰ ζητηθῇ παρ’ αὐτῶν λόγος. Ἐὰν ὅμως ἐσπούδασαν, ἐπιβάλλεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ προσλάβῃ αὐτοὺς ὡς καθηγητὰς, καὶ ὄχι νὰ ὑποστῇ τὸ Δημόσιον δαπάνην 300 ἢ 400 δραχμῶν κατὰ μῆνα, διορίζον πολιτικὸν καθηγητήν.

§105Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὁ ἀξιωματικὸς τοῦ Ναυτικοῦ κ. Μπακόπουλος ἐστάλη δαπάναις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν καὶ ἐσπούδασεν ἠλεκτρολογίαν, ἔχει δὲ πτυχίον μιᾶς τῶν καλλιτέρων Σχολῶν. Ἐνῷ δὲ ὑπάρχει ἄριστος ἀξιωματικός, ἄριστα κατηρτισμένος, κεκτημένος πτυχίον ἠλεκτρολόγου, πρόκειται νὰ προσληφθῇ νῦν εἰς τὴν Σχολὴν καὶ διδάξῃ πολίτης, μὴ κεκτημένος κἄν πτυχίον!

§106Ι. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν γνωρίζω τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ διορισθῇ εἰς τὴν θέσιν ταύτην, καὶ οὔτε τὰ προσόντα, ἢ μᾶλλον τὰς γνώσεις, τὰς ὁποίας αὐτὸ ἔχει, ὅπως διδάξῃ ὠφελίμως εἰς τὴν Σχολὴν ταύτην. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι, ὅτι ὑπάρχουσιν Ἕλληνες ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ, ὅπως ἀνέφεραν οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες, πολὺ καλλίτερον μεμορφωμένοι τοῦ καθηγητοῦ, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ διορισθῇ· διότι, ὅπως γνωρίζετε, ὁ ἠλεκτρισμὸς ἀποτελεῖ μέρος τῆς Φυσικῆς, εἶναι δηλαδὴ εἷς κλάδος τῆς Φυσικῆς· ὁ κλάδος οὗτος ὅμως ὑποδιῃρέθη εἰς ἄλλους κλάδους, τόσον πολλοὺς καὶ τόσον μεγάλους, ὥστε εἶναι ἀδύνατον εἷς καθηγητὴς τῆς Φυσικῆς πολιτικὸς νὰ διδάξῃ ὠφελίμως ἐν τῇ Σχολῇ ταύτῃ, ἐνῷ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐσπούδασαν ἐν Εὐρώπῃ τὴν ἠλεκτρολογίαν, ἢ μᾶλλον ἐσπούδασαν ὡς ἠλεκτρομηχανικοὶ εἰδικῶς τὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἠλεκτρισμοῦ ἐν τῷ Ναυτικῷ, εἶναι οἱ μόνοι ἁρμόδιοι νὰ διδάξωσι. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ ἀναθέσῃ τὸ μάθημα τῆς ἠλεκτρολογίας εἴς τινα τῶν ἀξιωματικῶν τούτων.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐξακολούθησις τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς εἰς εἶδος ἀποδόσεως τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου, καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης νόμων», ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται). Ἔχει τις τὸν λόγον;

§108ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον μᾶς διενεμήθη ταύτην τὴν στιγμήν, τὸ ἴδιον εἶναι;

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι, ὅπως ἐτροποποιήθη, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον τὸ χθεσινὸν ἦτο τὸ προηγούμενον, καὶ αἱ τροποποιήσεις παραπλεύρως.

§110Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐτυπώθη οὕτως, ὥστε νὰ ἦναι δυνατὸν νὰ γίνηται ἡ ἀνάγνωσις κανονικωτέρα.

§111Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ποῖον ἄρθρον ἀνεγνώσθη;

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 15, ἤτοι τὸ 16 τοῦ πρώτου νομοσχεδίου.

§113Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Μερλοπούλου.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπέβαλε τροπολογίαν ὁ κ. Μερλόπουλος, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ τὴν διαγραφὴν αὐτοῦ. Θέλετε νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή;

§115Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§116Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§117Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§118Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀπειλή, τὴν ὁποίαν τελευτῶν τὸν λόγον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεγαρίδος συνάδελφος ἀπηύθυνε πρὸς τὴν Βουλήν, εἶναι ἓν ἐπὶ πλέον ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς τροπολογίας μου...

§119Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀποσύρω, διὰ νὰ λείψῃ τὸ ἐπιχείρημά σας.

§120Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε μειοῦνται τὰ ἐπιχειρήματά μου κατὰ ἕν, διότι δὲν εἶναι τὸ μόνον αὐτό. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς φαίνεται φρονῶν, ὅτι εἰς Βουλευτὰς, οἵτινες, ὅτε ἐψηφίσθη ὁ νόμος, ὁ τροποποιούμενος διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἢ ὅτε τὸ πρῶτον εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὸ 1895 ὁ θεσμὸς τῆς παρακρατήσεως, ἀντετάχθησαν κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ μέτρου ἐκείνου, δὲν ἐπιτρέπεται πλέον αὐτοῖς, ἅπαξ γενομένης δεκτῆς τῆς ἀρχῆς τῆς παρακρατήσεως, νὰ μετάσχωσι τῆς συζητήσεως τῶν κατὰ μέρος διατάξεων τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου, ἵνα μεριμνήσωσι διὰ τῆς συζητήσεως, ὅπως καταστήσωσιν αὐτὰς ὀλιγώτερον ἐπιζημίους, ἢ, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν, ἐπωφελεῖς. Διότι τοιαύτην τινὰ παρατήρησιν ἀπηύθυνε πρὸς τὸν κύριον Ἀσημακόπουλον ὁ ἀρτίως λαλήσας καὶ παρετήρει τρόπον τινὰ εἰς αὐτόν, κατὰ τίνα ἄρά γε λογικὸν εἱρμὸν ἰδεῶν ἐνόμιζεν, ὅτι εἶχε δικαίωμα ὁ συνάδελφος νὰ ὁμιλήσῃ περὶ τῆς τροπολογίας, αὐτός, ὅστις ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ἀντετάχθη κατὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς παρακρατήσεως; Ἡ θεωρία αὕτη μοὶ φαίνεται ὅλως παράδοξος καὶ πρωτοφανής· καὶ εἶναι τοιαύτη, διότι οὐ μόνον δὲν εἶναι ἀπηγορευμένον, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐπιβάλλεται εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀποδέχονται τὴν ἀρχὴν νομοθετήματός τινος, νὰ μετάσχωσι τῆς συζητήσεως τῶν κατὰ μέρος διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, ὅταν ἡ ἀρχὴ γείνῃ δεκτή. Ὄχι μόνον ὁ ἐξ Αἰγιαλείας συνάδελφος καὶ ὄχι μόνον ὁ ἕτερος ἐξ Αἰγιαλείας συνάδελφος ἦσαν κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, ἀλλὰ καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἐκ τῶν συναδέλφων, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα οὐδεὶς ἠρνήθη εἰς τοὺς συναδέλφους ἐκείνους τὸ δικαίωμα νὰ συζητήσωσιν ἐν ταῖς λεπτομερείαις τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα τὰς διατάξεις αὐτοῦ καταστήσωσιν ὅσον ἔνεστιν ἀζημίους, ἢ καὶ ἐπωφελεῖς ἀκόμη, εἰς τὴν τάξιν τῶν παραγωγῶν, περὶ τῶν ὁποίων προνοεῖ τὸ νομοσχέδιον. Ὁ ἐκ Μεγαρίδος κ. συνάδελφος, ἀποκρούων τὴν ὑπ’ ἐμοῦ ὑποβληθεῖσαν τροπολογίαν, παρέταξε διάφορα ἐπιχειρήματα, ἐξ ὧν τινὰ μὲν ἀπέβλεπον εἰς τὸ νὰ ἀποδείξουν, ὅτι εἰς οὐδὲν θέλει ὠφελήσει τὴν σταφιδοπαραγωγὴν ἡ διάταξις περὶ οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ἄλλα δὲ εἰς τὸ ὅτι ἡ διάταξις αὕτη, γιγνομένη δεκτὴ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἤθελε ζημιώσει τὴν οἰνοπαραγωγὴν καὶ τὴν ἀμπελουργίαν. Ἀλλ’ ἐὰν ἐξετάσωμεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. συναδέλφου, θὰ ἴδωμεν, ὅτι οὐδὲν τούτων δύναται νὰ ἀντίσχῃ εἰς τὴν ἔρευναν καὶ τὴν βάσανον, τὴν ἐκ τῶν πραγμάτων προκύπτουσαν, καὶ πάντα ταῦτα ἄρδην ἀνατρέπονται ἐξ αὐτῆς τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων. Προέβαλεν ὡς ἐπιχείρημα ὁ κύριος συνάδελφος τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ἰδέα περὶ οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ἐάν ποτε ἦτο δυνατὸν διὰ ταύτης νὰ σωθῇ ἡ σταφιδοπαραγωγή, ἂν ἦτο δυνατὸν δι’ αὐτῆς νὰ βελτιωθῇ ἡ τύχη τῶν σταφιδοκτημόνων, ἤθελε προταθῆ ὑπὸ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, τῶν ἀπὸ δεκαετίας ἤδη ὑφισταμένων τὴν σταφιδικὴν κρίσιν, ἤθελεν ἀνακύψει εἰς τὴν διάνοιαν αὐτῶν, καὶ ἤθελεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλὴν, ἵνα νομοθετηθῇ. Ἐπειδὴ δὲ μέχρι τοῦδε, ἐπὶ δεκαετίαν ὁλόκληρον, ἀφ’ ὅτου ἡ σταφιδικὴ κρίσις παρουσιάσθη, ἡ ἰδέα αὕτη τὸ πρῶτον νῦν προβάλλεται, ἕπεται κατὰ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ἡ ἰδέα αὕτη δὲν σώζει τὴν σταφιδοπαραγωγήν, οὐδὲ θὰ ἀποβῇ ὠφέλιμος τὸ παράπαν εἰς τοὺς σταφιδοκτήμονας. Ἀλλ’ ἀγνοεῖ ὁ κ. συνάδελφος— καὶ ἔχει κατὰ τοῦτο δίκαιον—τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν σταφιδικὴν κρίσιν· ἀγνοεῖ τὴν ἱστορίαν τοῦ ζητήματος· διότι, ἐὰν ἐγνώριζεν αὐτὴν, δὲν θὰ ἔλεγεν ὅσα εἶπεν. Ἂν ἐγνώριζεν αὐτὴν, θὰ ἤξευρεν ἐπίσης, ὅτι ἐπ’ ἐσχάτων ἀπηγορεύθη ἡ εἰσαγωγὴ οἴνων, προερχομένων ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, εἰς τὰς εὐρωπαϊκὰς ἀγοράς· θὰ ἐγνώριζεν, ὅτι εἰς τοὺς λιμένας τῆς Ἰταλίας, καθ’ ἣν ὥραν ὁμιλῶ, εὑρίσκονται πλοῖα φορτωμένα μὲ οἴνους ἐκ ξηρᾶς σταφίδος, καὶ ὅτι τούτους ἀρνεῖται νὰ δεχθῇ εἰσαγομένους εἰς τὰς ἀγορὰς αὐτῆς ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι προέρχονται ἐκ ξηρᾶς σταφίδος. Προέκυψαν λοιπὸν νέα γεγονότα, τὰ ὁποῖα παρεσκεύασαν τὴν γένεσιν τῆς ἰδέας τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος, προέκυψε τὸ γεγονός, ὅτι ἀπηγορεύθη ἡ παρεκωλύθη ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ μιστελίου, τοῦ προερχομένου ἐκ τῆς ξηρᾶς σταφίδος, εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς ἀλλοδαπῆς. Δὲν ἕπεται λοιπὸν ἐντεῦθεν, ἐκ τοῦ ὅτι ἐπὶ μίαν δεκαετίαν δὲν ὑπεβλήθη ἡ ἰδέα εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ ἰδέα αὕτη εἶναι ἀπραγματοποίητος καὶ τερατώδης. Ὁ κύριος συνάδελφος ἐκ Μεγαρίδος ἠθέλησε νὰ ἀποτρέψῃ τὴν Βουλὴν ἀπὸ τοῦ νὰ ψηφίσῃ τὴν οἰνοποίησιν τῆς χλωρᾶς σταφίδος, παριστῶν καὶ τὸ ἀδύνατον τῆς πραγματοποιήσεως τῆς διατάξεως, καὶ διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὸ ἀδύνατον τοῦτο, παρίστα εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι, καθ’ ὃν χρόνον προσδιορίζεται ἡ παραγωγὴ καὶ ἀποφασίζεται ἡ παρακράτησις ὡρισμένου τινὸς ποσοστοῦ, δὲν εἶναι γνωστὸν, ὁποία θὰ ᾖναι ἡ παραγωγὴ τῆς σταφίδος, διότι κατὰ τὸν Ἀπρίλιον καὶ Μάϊον εἶναι ἄδηλον, ἔλεγεν, ὁποία θέλει προκύψει παραγωγή, καὶ εἰς πόσον ποσὸν θέλει ἀνέλθει αὕτη, ἵνα κανονίσωμεν τὸ ἀφαιρετέον ποσόν, διότι δύο κινδύνους διατρέχει ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν θέλει συγκομισθῆ, ἡ σταφίς. Καὶ ἐνταῦθα φαίνεται ἡ ἄγνοια τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου συναδέλφου περὶ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἄγνοια δεδικαιολογημένη ἄλλως τε, διότι δὲν κινεῖ αὐτὸν τὸ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον κινεῖ τοὺς Βουλευτὰς τοὺς καταγομένους ἐξ ἐπαρχιῶν σταφιδοφόρων· διότι, ἂν εἶχε τὸ ἐνδιαφέρον τοῦτο πρὸς τὸ ζήτημα, —ὅπερ ἄλλως εἶναι καὶ ἐθνικὸν,—ὁ κ. συνάδελφος θὰ ἐγνώριζεν, ὅτι τὴν πρώτην Αὐγούστου συνέρχεται ἡ ἐπιτροπὴ, ἥτις ἀποφαίνεται περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς πιθανῆς παραγωγῆς, καὶ προσδιορίζει τὸ ἀφαιρετέον κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο ποσοστόν.

§121Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον, ὅτι ἡ πολλὴ παραγωγὴ ἐνδείκνυται ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ταύτης, ἀλλὰ δὲν παρέλειψα ν’ ἀποκαλύψω, ὅτε κατὰ τὸν Αὔγουστον ὁρίζεται ἡ παραγωγή. Ἑπομένως δὲν εἶναι τόσον παχυλὴ ἡ ἀμάθειά μου.

§122Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀποδεικνύει τὸ ἀδύνατον τῆς πραγματοποιήσεως τῆς ἰδέας· διότι, ἐνῷ τὴν πρώτην Αὐγούστου συνέρχεται ἡ ἐπιτροπή, ἵνα κανονίσῃ τὸ ἀφαιρετέον ποσοστόν, διατὶ ἆρά γε ἤθελεν εἶσθαι ἀδύνατος ἡ εἰσφορὰ πρὸς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ἀντὶ ξηρᾶς σταφίδος, χλωρᾶς τοιαύτης; Παρέστησεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ὁ Αἰγιαλεὺς θὰ κατέρχηται εἰς τὴν Μεσσηνίαν ἢ τὴν Τριφυλίαν, ἵνα συλλέξῃ σταφίδα. Ἀλλὰ τίνα ἀνάγκην θὰ ἔχῃ ὁ Αἰγιαλεὺς νὰ κατέλθῃ ἐκεῖ, σπεύδων ἵνα προαγοράσῃ τὴν χλωρὰν σταφίδα καὶ παραδώσῃ αὐτὴν εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Τραπέζης; Ὁ Αἰγιαλεὺς θὰ συγκομίσῃ τὴν σταφίδα του, θὰ εἰσαγάγῃ αὐτὴν εἰς τὰς ἀποθήκας του, καὶ ὅταν ἔλθῃ ὁ καιρὸς τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σταφίδος, θὰ προμηθευθῇ τὰς ἀποδείξεις ἀποταμιεύσεως εἴτε ξηρᾶς εἴτε χλωρᾶς σταφίδος, τὰς κυκλοφορούσας εἰς πάσας τὰς ἀγοράς, καὶ θὰ παραδώσῃ αὐτὰς εἰς τὸν τελώνην. Οὐδεμίαν δὲ σημασίαν ἔχει τὸ ζήτημα τῆς διακρίσεως χλωρᾶς ἢ ξηρᾶς σταφίδος, διότι οἵαν ἀξίαν ἔχει ἡ χλωρὰ ἔχει καὶ ἡ ξηρά, κατά τινα ἀναλογίαν, ὡς ἐπίσης καὶ τὰ δελτία ἀποταμιεύσεως χλωρᾶς ἢ ξηρᾶς σταφίδος. Ὁ δὲ Αἰγιαλεὺς, περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε, δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν Μεσσηνίαν, ἵνα ἀγοράσῃ χλωρὰν σταφίδα, διότι αὐτὸς εὑρίσκεται ὑπὸ κρείσσονας συνθήκας, ἵνα πωλήσῃ τὸ προϊόν του, ἀφοῦ προμηθευθῇ ἀποδείξεις. Ἀλλ’ ἂς ἀφήσωμεν τὰ ἐπιχειρήματα ταῦτα, διὰ τῶν ὁποίων ζητεῖται νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι οὐδὲν ἔχει νὰ ὠφεληθῇ ἡ σταφὶς ἐκ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς, καὶ ἂς ἀποβλέψωμεν εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῆς γνώμης, ὅτι βλάπτεται ἡ οἰνοπαραγωγὴ καὶ ἡ ἀμπελουργία ἐν Ἑλλάδι. Ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος κατάγεται ἀληθῶς ἐξ ἐπαρχίας οἰνοπαραγωγοῦ, καὶ ἔχει διὰ τοῦτο δίκαιον νὰ ἐνδιαφέρηται ἰδιαιτέρως περὶ τῆς ἐπαρχίας του, δὲν θὰ προέβαινε νὰ εἴπῃ ὅσα εἶπε, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν παρηκολούθει τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο μετὰ περισσοτέρας ἐπιμελείας· διότι δὲν θὰ ἐφρόνει ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι εἶναι δυνατὸν, οἶνος προερχόμενος ἐκ χλωρᾶς σταφίδος νὰ ζημιώσῃ τὴν οἰνοπαραγωγὴν τὴν ἐγχώριον. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. συνάδελφον, κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ζημιωθῇ ἡ παραγωγὴ ἡ ἐγχώριος ἐκ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος; Εἶναι γνωστὸν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος οὐδόλως εἶναι ἀπηγορευμένη, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ἡ ὑπὸ ἰδιωτῶν σταφιδοπαραγωγῶν γιγνομένη, εἰς οὐδεμίαν ὑπόκειται ἀπαγόρευσιν, ἀλλ’ εἶναι ἐλεύθερος πᾶς σταφιδοπαραγωγὸς νὰ μεταποιήσῃ τὴν σταφίδα του εἰς οἶνον, καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ οἰνοποίησις αὕτη γίνεται εἰς πολλὰ χωρία τῆς Πελοποννήσου. Κατὰ τί ἐντεῦθεν ἐβλάβη ἡ οἰνοπαραγωγή, εὑροῦσα ἀνταγωνιστὴν τὸ προϊόν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς; Θὰ παρατηρήσω δὲ εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ οἰνοπαραγωγὸς, δὲν φθάνει μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε ν’ ἀπαγορεύσῃ εἰς τὸν σταφιδοπαραγωγὸν νὰ οἰνοποιήσῃ τὴν σταφίδα του. Τὸ νὰ οἰνοποιήσῃ τὴν σταφίδα του ὁ σταφιδοπαραγωγὸς ἀποτελεῖ δικαίωμα αὐτοῦ, καὶ τὸ δικαίωμα τοῦτο δὲν δύναται νὰ καταλύσῃ οὔτε ὁ κ. συνάδελφος, οὔτε ἡ Βουλὴ σύμπασα. Ἐὰν δὲ ἐννοῇ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἡ οἰνοπαραγωγὴ βλάπτεται ὡς πρὸς τὴν ἐξαγωγὴν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, θὰ παρατηρήσω εἰς αὐτὸν, ὅτι οὐ μόνον δὲν βλάπτεται, ἀλλὰ καὶ ὠφελεῖται, δύναμαι νὰ εἴπω, ἡ ἐγχώριος οἰνοπαραγωγὴ ἐκ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς σταφίδος.

§123ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς;

§124Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι, καθ’ ἃ ἔτη ηὔξησεν ἡ ἐξαγωγὴ σταφίδος εἰς τὸ ἐξωτερικόν, — καὶ εἶναι γνωστὸν, ὅτι κατὰ μέγα μέρος χρησιμοποιεῖται αὕτη εἰς κατασκευὴν οἴνων, κονιὰκ καὶ ἄλλων προϊόντων, — εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι κατὰ τὰ αὐτὰ ἀκριβῶς ἔτη ηὔξησε καὶ ἡ ἐξαγωγὴ οἴνων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ δὴ εἰς αὐτὰς ταύτας τὰς χώρας, ἐν ταῖς ὁποίαις παρατηρεῖται αὔξησις εἰσαγωγῆς σταφίδος. Ἕπεται λοιπὸν ἐντεῦθεν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ προϊόν τῆς βιομηχανικῆς κατεργασίας τῆς σταφίδος οὐδόλως συναγωνίζεται τὸ προϊόν τῆς βιομηχανικῆς κατεργασίας τῆς σταφυλῆς, οὐδόλως συναγωνίζεται τοὺς οἴνους τοὺς ἐκ σταφυλῆς προερχομένους. Δὲν ἔχω πρόχειρον πίνακα, τὸν ὁποῖον κατήρτισα ἐκ στατιστικῶν ἐπισήμων πληροφοριῶν, ἐμφαίνοντα τὴν ἐκ παραλλήλου αὔξησιν τῶν δύο τούτων ἐξαγωγῶν, ἵνα ἀνακοινώσω τοὺς ἀριθμοὺς τούτους εἰς τὴν Βουλὴν, ἐπιφυλάσσομαι ὅμως κατ’ ἄλλην ἡμέραν καὶ κατ’ ἄλλην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ πράξω τοῦτο. Παρατηρῶ μόνον ἀπὸ τοῦδε, ὅτι οὐδόλως παραβλάπτεται ἡ ἐξαγωγὴ οἴνων ἐκ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς σταφίδος. Ἐὰν δὲ, κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχωσιν ἐπαρχίαι τινὲς, αἵτινες ἰδιαιτέρως ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν ἐξαγωγὴν οἴνων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, μεταξὺ τῶν ἐπαρχιῶν τούτων βεβαίως δὲν εἶναι ἡ ἐπαρχία, ἣν ἀντιπροσωπεύει ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος. Τοιαῦται ἐπαρχίαι εἶναι ἡ ἐπαρχία Κερκύρας, ἡ ἐπαρχία Λευκάδος, ἡ ἐπαρχία Καρυστίας, βεβαίως δὲ δὲν εἶναι ἡ Ἀττικὴ, οὔτε ἡ Μεγαρὶς, διότι εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι δὲν ἐξάγεται ἐξ Ἀττικῆς οἶνος εἰς τὸ ἐξωτερικόν, οὔτε ἐκ Μεγαρίδος. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, κύριε Πρόεδρε, δὲν βλέπω, πῶς εἶναι δυνατὸν, οἶνοι προερχόμενοι ἐκ χλωρᾶς σταφίδος νὰ παραβλάπτωσι τὴν ἀγορὰν καὶ τὴν κατανάλωσιν τῶν οἴνων τῶν προερχομένων ἐκ τῆς σταφυλῆς ἐν ταῖς ἀγοραῖς τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁμιλῶν χθὲς τὴν ἑσπέραν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἐξηγῶν, τίνες οἱ λόγοι, οἱ πείσαντες τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὑποβαλοῦσαν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν, ἵνα ἀναγράψῃ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 16, γενομένου νῦν 15, ἀνεκοίνωσε πρὸς τὴν Βουλήν...

§125Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Τὸ ἄρθρον 15 ἐψηφίσθη χθές.

§126Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ 15 τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου ἐψηφίσθη. Ἐγὼ συζητῶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ νέου νομοσχεδίου, 16 τοῦ ἀρχικοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν ἐψηφίσθη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐξηγῶν χθὲς εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, δι’ οὓς ἡ Κυβέρνησις ἐπείσθη νὰ εἰσαγάγῃ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὴν διάταξιν τὴν καταργοῦσαν τὴν ἀντίθετον διάταξιν τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου ͵ΒϠΞΕʹ, ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι, καθ’ ὃν χρόνον ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκετο εἰς διαπραγματεύσεις μετά τινων βιομηχάνων πρὸς κατάρτισιν συμβάσεως, ὑπεβλήθη ἐν τέλει ὑπ’ αὐτῶν ἡ ἀξίωσις, ἵνα ἐπιτραπῇ αὐτοῖς καὶ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Τοῦτο ἐγένετο γνωστόν, καθ’ ἃ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, καὶ διαμαρτυρίαι ὑπεβλήθησαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐκ μέρους τῶν καλλιεργούντων τὴν ἄμπελον καὶ παραγόντων τὸν οἶνον, αἱ δὲ διαμαρτυρίαι αὗται ἦσαν τόσον πολλαί, τόσον ἀθρόαι, ὥστε ἡ Κυβέρνησις ἐνδοιάσασα ἐμελέτησεν ἀκριβέστερον τὸ πρᾶγμα, καὶ ἐπείσθη, ὅτι ὤφειλε νὰ ἐνδώσῃ εἰς τὴν γνώμην τῶν πλειόνων. Ταῦτα ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ὡς πλείονας ὑπελάμβανε τοὺς ἀμπελοκτήμονας. Ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκετο οὕτω μεταξὺ δύο ἀντιθέτων ἕλξεων καὶ ἀντιθέτων ὑποχρεώσεων, τῆς ὑποχρεώσεως νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς τύχης τῆς σταφίδος, καὶ τῆς ὑποχρεώσεως νὰ μὴ παραβλάψῃ τοὺς ἀμπελουργούς, ἔκρινε δὲ ὀρθὸν ν’ ἀκολουθήσῃ τὴν γνώμην τῶν πλειόνων, διότι πλείονες εἶναι, ὡς ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, οἱ καλλιεργοῦντες τὴν ἄμπελον ἐν Ἑλλάδι, καὶ ἐξήγησεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι περὶ τὰς 600,000 στρέμματα σταφίδων ἔχομεν ἐν Ἑλλάδι, περὶ τὸ 1,000,000 δὲ στρέμματα, ἐν οἷς καλλιεργεῖται ἡ ἄμπελος.

§127Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. 855,000 στρέμματα ἀμπέλων ἐδηλώθησαν.

§128Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δέχομαι τὸ ἑκατομμύριον, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§129Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν γένηται καταμέτρησις ἀκριβεστέρα, βεβαίως θὰ ὑπερβῇ τὸ δηλωθὲν ποσὸν κατὰ πολύ.

§130Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ προσέθηκεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι, ἐνῷ τοσαύτας ἐκτάσεις ἔχομεν ἐν Ἑλλάδι, ἐν αἷς καλλιεργεῖται ἡ ἄμπελος, μόλις 600,000 στρεμμάτων ἔκτασιν ἔχομεν σταφίδων. Ἀλλ’ αὐτὴ εἶναι πληροφορία, τὴν ὁποίαν προχείρως ἔδιδεν ὁ κ. Ὑπουργός, μὴ ἔχων ὑπ’ ὄψει τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας αὐτὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐδημοσίευσεν.

§131Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐταὶ εἶναι πληροφορίαι ἐντελῶς καθ’ ὑπολογισμόν.

§132Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὰς πληροφορίας ταύτας, κατὰ τὸ 1891 εἴχομεν ἐκτάσεις, ἐν αἷς ἐκαλλιεργεῖτο ἡ σταφιδάμπελος, 670,000 στρεμμάτων. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι πρὸ δεκατριῶν ἐτῶν ὁ ἀριθμὸς τῶν 670,000 στρεμμάτων παρίστα τὴν πραγματικὴν ἔκτασιν, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐκαλλιεργεῖτο ἡ σταφιδάμπελος, καὶ ὅτι ἔκτοτε οὐδεμία ἐγένετο αὔξησις τῶν σταφιδοφυτειῶν, ἐνῷ εἶναι παγκοίνως γνωστόν, ὅτι ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος ἐπεκτείνονται αἱ σταφιδοφυτεῖαι, —μεθ’ ὅλην τὴν κρίσιν, τὴν ὁποίαν διέρχεται ἡ σταφίς, —ἤθελον παρατηρήσει πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι οἱ ἀμπελουργοὶ ἐν Ἑλλάδι βεβαίως δὲν ἀποτελοῦσι τὴν πλειονότητα. Διότι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὤφειλε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτε ἀνεκοίνου εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι οἱ ἀμπελουργοὶ ἀποτελοῦσι τὴν πλειονότητα, ἔπρεπε, λέγω, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πάντες ἐκεῖνοι οἱ πολῖται, οἵτινες καλλιεργοῦσι τὰς 670,000 στρέμματα σταφίδος, εἶναι συνάμα καὶ σταφιδοκτήμονες καὶ ἀμπελουργοί. Διότι γνωστὸν εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πανταχοῦ, ὅπου εὐδοκιμεῖ ἡ σταφιδάμπελος, εὐδοκιμεῖ καὶ ἡ καλλιέργεια τῆς ἀμπέλου, καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι, ὅπου ὑπάρχουσι σταφιδάμπελοι, ὑπάρχουσι καὶ ἄμπελοι. Πάντες οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ λοιπόν, οἱ καλλιεργοῦντες τὰς 670,000 στρέμματα σταφίδος, καλλιεργοῦσιν, ἂν οὐχὶ ἴσον, πάντως ὅμως μέγα μέρος τῶν ἐκτάσεων, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τῶν ἐκτάσεων τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου στρεμμάτων ἀμπέλων. Ποῦ λοιπὸν ἡ πλειονότης, τῆς ὁποίας τὴν γνώμην ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νομίζει ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένος ν’ ἀκολουθήσῃ; Ἀλλὰ καὶ πλειονότητα ἂν ἀποτελῶσιν οἱ ἀμπελουργοί, τίνα ἀξίαν ἔχει τὸ ζήτημα τῆς πλειονότητος τοῦ ἀριθμοῦ; Προκειμένου περὶ τοῦ δικαίου, προκειμένου περὶ τοῦ ὀρθοῦ καὶ τοῦ συμφέροντος, τίνα σημασίαν ἔχει τὸ πρᾶγμα, καὶ πῶς νομίζει ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἑαυτὸν ὑπόχρεον νὰ ἀκούσῃ τὴν γνώμην τῶν πλειόνων, βλάπτων τὰ συμφέροντα, καὶ παραβιάζων τὰ δίκαια ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν εὐλόγως τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιώσωσι τὴν προστασίαν τῶν συμφερόντων αὑτῶν παρ’ ἡμῶν, καὶ ἔχουσι δικαίωμα, ὡς ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰγιαλείας συνάδελφος παρέστησεν εἰς τὴν Βουλήν, νὰ ἀξιώσωσιν, ἵνα ἐπιτραπῇ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος; Ἴσως, προκειμένου περὶ τοῦ ποσοῦ τῶν σταφίδων, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποδώσωσιν ὡς φόρον τοῦ Δημοσίου εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, τὸ Δημόσιον θὰ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ, ὅτι διὰ τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν ἐπιτρέπει τὴν οἰνοποίησιν ἀπὸ χλωρὰν σταφίδα. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον δικαιωματικῶς ἀνήκει εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, διότι ἀγοράζει αὐτὸ ἐπὶ χρήμασιν ἐκ τῶν ἀποθηκῶν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ὡς πλεόνασμα, οὐδαμῶς δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα οἱ σταφιδοπαραγωγοί, καὶ συνεπῶς καὶ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, ἥτις εἶναι ὁ παραστάτης καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος αὐτῶν, νὰ τὸ χρησιμοποιήσωσιν εἰς παραγωγὴν οἴνων, εἴτε ἐκ ξηρᾶς εἴτε ἐκ χλωρᾶς σταφίδος θελήσωσι. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, κ. Πρόεδρε, εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι οὐ μόνον δὲν βλάπτει τὸ παράπαν τοὺς ἀμπελουργούς, ἐὰν γείνῃ ἀποδεκτὴ ἡ διάταξις, περὶ τῆς ὁποίας προνοεῖ ἡ ὑπ’ ἐμοῦ ὑποβληθεῖσα τροπολογία, περὶ ἀπαλείψεως τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ὅτι καὶ δίκαιον εἶναι τοῦτο νὰ γείνῃ. Ἐὰν δὲ ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἤθελεν ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου, ἤθελε προφανῶς παραβλάψει τοιουτοτρόπως τὰ συμφέροντα τῆς σταφιδοπαραγωγῆς, καὶ ὄχι μόνον τὰ συμφέροντα ταῦτα, ἀλλὰ καὶ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει πᾶς πολίτης, ἵνα ἐλευθέρως ἐργάζηται, καὶ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει πᾶς πολίτης, ἵνα ἐλευθέρως διαθέτῃ τὸ προϊόν τῆς ἐργασίας αὑτοῦ.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σκληρὸς ἔχει τὸν λόγον.

§134Γ. ΣΚΛΗΡΟΣ. Παραιτοῦμαι.

§135Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει ἕτερός τις τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε;

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὸν κ. Σκληρὸν οὐδεὶς ἄλλος ἐζήτησε τὸν λόγον.

§137Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε ζητῶ ἐγὼ τὸν λόγον.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§139Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν, κύριε Πρόεδρε, ὅτε ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν Βουλήν, τὸ σταφιδικὸν ζήτημα εἶναι τὸ φλέγον ζήτημα τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς εἰσόδου μου ἐν τῇ Βουλῇ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν διαβεβαίουν τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ μόνον θεραπευτικὸν μέσον τῆς σταφιδικῆς κρίσεως ἦτο ἡ παρακράτησις, καὶ ἂν τὸ μέσον τοῦτο, τὸ μέσον τῆς παρακρατήσεως, ἤθελε ψηφισθῆ, τὸ σταφιδικὸν ζήτημα θὰ ἐλύετο ἅπαξ διὰ παντός. Ἀπέκρουσα τὴν ἰδέαν ταύτην καὶ τότε, τὰ δὲ πράγματα δικαιολογοῦσι τὴν γνώμην μου, τὴν ὁποίαν τότε ἐξήνεγκον ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Διότι ἡ παρακράτησις εἰς οὐδὲν ἄλλο συνετέλεσεν ἢ εἰς τὸ νὰ πλουτίζῃ ἐργοστασιάρχας τινάς, πρὸς ἐπιδείνωσιν τῆς σταφιδικῆς κρίσεως· ἐὰν δὲ ἔκτοτε δὲν ἐλαμβάνετο τὸ μέτρον τοῦτο, βεβαίως ἡ σταφιδικὴ κρίσις ἤθελε παρέλθει, βεβαίως οἱ σταφιδοκτήμονες ἤθελον συνέλθει εἰς ἑαυτοὺς καὶ ἤθελον λάβει τὰ μέτρα τὰ χρήσιμα πρὸς ἀποσόβησιν τῆς σταφιδικῆς κρίσεως. Ἀλλ’ ἀτυχῶς ἔκτοτε οἱ σταφιδοκτήμονες ἔχουσιν ἐστραμμένην τὴν προσοχήν των πρὸς τὴν Βουλήν, καὶ παρ’ αὐτῆς καὶ μόνης ἀναμένουσι τὴν θεραπείαν τῆς σταφιδικῆς κρίσεως, ὡσανεὶ ἡ Βουλὴ ἠδύνατο διὰ μαγικῆς ῥάβδου νὰ περιστείλῃ τὴν σταφιδοπαραγωγήν, ἢ νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν κατανάλωσιν. Καὶ ἀφοῦ τὸ μέσον τοῦτο ἀπεδείχθη ἀνεπαρκὲς πρὸς θεραπείαν τῆς σταφιδικῆς κρίσεως, οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, οἱ ἀντιπροσωπεύοντες τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, κατέφυγον καὶ διετύπωσαν εἰς τὴν Βουλήν ἄλλο μέσον πρὸς ὁριστικὴν πλέον θεραπείαν, τὴν ἵδρυσιν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, τὴν οἰνοποίησιν τῆς χλωρᾶς σταφίδος καὶ δὲν ἠξεύρω ποῖα ἄλλα...

§140ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Τὰ καταπότια τοῦ Πίγκ!

§141Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ καταπότια τοῦ Πίγκ, ὡς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος λέγει. Ἐπαινῶ τῷ ὄντι τοὺς πληθυσμοὺς τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν διὰ τὴν ἐκλογὴν ἀντιπροσώπων, οἱ ὁποῖοι τοσοῦτον ἐνδιαφέρον ἐπιδεικνύουσι χάριν τῶν συμφερόντων τῶν ἐκλογέων των. Νῦν ὅμως παρατηρῶ, ὅτι αἱ ἀξιώσεις τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, τῶν ἀντιπροσωπευόντων τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ὑπερέβησαν πᾶν ὅριον. «Καταστραφῆτε σεῖς, ὅπως σωθῶμεν ἡμεῖς», λέγουσι πρὸς ἡμᾶς· διότι τοιαύτην ἀξίωσιν διατυποῦσιν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, οἱ ἀντιπροσωπεύοντες τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς, ὡς νομοθετικὸν μέσον δοκιμαστικὸν τὴν καταστροφὴν τῆς ἀμπέλου προβάλλοντες. «Ἂς δοκιμάσωμεν, λέγουσιν, ἂν διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ δύναται νὰ θεραπευθῇ ἡ σταφιδικὴ κρίσις.»

§142ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Θὰ συγκαταστραφῶμεν, ἐὰν σοβαρῶς καθορισθῇ τοῦτο.

§143Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλομεν ἐπιτρέψει νὰ καταστραφῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν περιορίζονται εἰς τὴν καλλιέργειαν ἑνὸς μόνου προϊόντος. Ἀλλ’ ἐὰν ψηφισθῇ ὅ,τι ζητοῦν σήμερον οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, βεβαίως μετ’ ὀλίγον, ἐκτὸς τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ἢ παραπλησίου ζητήματος, θὰ ἔχωμεν καὶ ζήτημα ἀμπελουργικόν, καὶ βεβαίως θὰ ἀκούσωμεν τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν νὰ ζητῶσι παρακράτησιν τῶν οἴνων. Καὶ ἄνευ τῆς παραδοχῆς τῆς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσσήνης συναδέλφου, ἐὰν ἡ παραγωγὴ τῶν ἀμπέλων τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους ἦναι οἷα ἡ τοῦ παρελθόντος, βεβαίως θὰ ἔχωμεν ζήτημα παρακρατήσεως τῶν οἴνων, διότι βεβαίως οἱ ἀμπελοκτήμονες δὲν θὰ δύνανται νὰ πωλήσωσι τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου των. Ἀλλ’ οἱ πληθυσμοὶ τῶν ἀμπελουργικῶν μερῶν συνηθίζουσι νὰ ἐργάζωνται καὶ ζῶσιν ἐκ τῆς ἐργασίας των· οἱ πληθυσμοὶ τῶν ἀμπελουργικῶν μερῶν γνωρίζουσιν, ὅτι ἡ γῆ δὲν προωρίσθη νὰ τρέφῃ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐργάζονται, ἀλλὰ τρέφει μόνον τοὺς ἐργαζομένους καὶ καλλιεργοῦντας αὐτήν, καὶ μόνον τὴν ἐργασίαν ἀμείβει ἡ γῆ. Ἡ γῆ δὲν προωρίσθη νὰ παρέχῃ τὰ μέσα, ἵνα ἐκμεταλλεύωνται οἱ κτήτορες αὐτῆς τὴν ἐργασίαν τῶν ἐργατῶν. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, δὲν θὰ ἔχωμεν ἀμπελουργικὴν κρίσιν, ἐὰν δὲν προκληθῇ αὕτη ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσσήνης συνάδελφος, ἀποτεινόμενος πρός τινα τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ἠρώτησεν αὐτόν: «καὶ τίς δύναται νὰ ἐμποδίσῃ τοὺς σταφιδοκτήμονας νὰ οἰνοποιήσωσι τὴν χλωρὰν σταφίδα αὐτῶν;» Βεβαίως οὐδεὶς δύναται νὰ ἐμποδίσῃ αὐτοὺς τῆς κατὰ βούλησιν παρασκευῆς καὶ διαθέσεως τῶν προϊόντων αὐτῶν. Δύνανται βεβαίως νὰ οἰνοποιήσωσι τὴν χλωρὰν σταφίδα, ὡς δύνανται καὶ νὰ τὴν ἀποξηραίνωσι· δὲν ἔχει ὅμως δικαίωμα ἡ Πολιτεία νὰ ἁρπάζῃ τὴν σταφίδα ἀπὸ τὸν σταφιδοπαραγωγὸν καὶ νὰ τὴν παραδίδῃ εἰς ἐξευτελισμένας τιμὰς εἰς ἐπιχειρηματίας οἰνοποιούς, πρὸς καταστροφὴν τῆς ἀμπελουργίας· διότι εἶναι ἀδύνατος ὁ ἀνταγωνισμὸς τῶν οἴνων τῆς ἀμπέλου πρὸς τὸν παραγόμενον ὑπὸ τῶν ἐπιχειρηματιῶν τούτων ἐκ σταφίδος χλωρᾶς σταφιδίτην οἶνον, ὅταν οὗτοι λαμβάνωσι τὸ προϊὸν τῆς σταφίδος δωρεὰν ἢ εἰς ἐξηυτελισμένας τιμὰς πρὸς οἰνοποίησιν.

§144Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν θὰ καταναλίσκηται εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ὥστε νὰ γίνεται ἀνταγωνισμός.

§145Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τώρα ἐμποδίζεται ἡ κατανάλωσις ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, καὶ τώρα ὁ σταφιδίτης ἐξάγεται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλὰ δι’ ἄλλης ὁδοῦ ἐπανέρχεται εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε τοὺς κατασκευάζοντας τὸν σταφιδίτην οἶνον νὰ κτίζουν μέγαρα ἐν Πάτραις, Ἀθήναις καὶ ἀλλαχοῦ, τὴν δὲ δυστυχίαν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, τῶν συμπολιτῶν μας, εἰς βάρος τῶν ὁποίων πλουτοῦσιν οἱ ἐργοστασιάρχαι, ἐπιτεινομένην.

§146Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ποῦ καταναλίσκεται ὁ οἶνος; ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος ἢ ἐκτός;

§147Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐρώτησίς σας ἀδικεῖ καὶ τὰς γνώσεις σας καὶ τὴν εὐφυΐαν σας· διότι πρέπει νὰ γινώσκητε, ὅτι ὁ οἶνος, ὡς καὶ πᾶν προϊόν, καταναλίσκεται ὅπου ζητεῖται. Τὸν οἶνον τὸν καταναλίσκομεν ἡμεῖς ἀπὸ τῆς Τριπόλεως μέχρι τῆς Αἰγύπτου καὶ αὐτῆς τῆς Ἀμερικῆς. Ἐὰν ἐπιτρέψωμεν τὴν οἰνοποίησιν τοῦ παρακρατήματος τῆς χλωρᾶς σταφίδος καὶ τὴν κατανάλωσιν τοῦ σταφιδίτου εἰς τὸ ἐξωτερικόν, θὰ ἀναγκάσωμεν πάντας τοὺς οἴνους τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι ἐξάγονται, νὰ ζητήσωσι κατανάλωσιν ἐν τῇ ἡμεδαπῇ· ἐὰν δὲ γείνῃ τοῦτο, ἀναγκαίως πάντες οἱ οἶνοι θὰ ἐξευτελισθῶσι.

§148Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὥστε πιστεύετε, ὅτι οἱ ἐκ σταφίδος οἶνοι θὰ κατακλύσωσι τὰς ἀγορὰς τόσον, ὥστε νὰ μὴ ζητῶσιν αὐταὶ τοὺς ὑμετέρους οἴνους;

§149ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Οἱ οἶνοι οἱ λοιποὶ δὲν θὰ δύνανται νὰ ἀνταγωνισθῶσι πρὸς τὸν ἐκ σταφίδος οἶνον, διότι οἱ τελευταῖοι οὗτοι θὰ ἦναι εὐθηνότεροι.

§150Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ συναδέλφου σας καὶ φίλου μου σᾶς ἀρκεῖ. Τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει, βάσιν ἔχει τὴν φορολογίαν τῆς σταφίδος εἰς εἶδος, ἀντὶ τοῦ πληρωνομένου ἄχρι τοῦδε φόρου εἰς χρήματα. Τοῦτο ἀφορᾷ τὰς σχέσεις μεταξὺ τοῦ δημοσίου ταμείου καὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Ἐὰν νομίζῃ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι διὰ τῆς φορολογίας τῆς σταφίδος εἰς εἶδος πρὸς 15% δύναται νὰ καλύψῃ τὸ νῦν εἰσπραττόμενον εἰς χρῆμα ἐκ τοῦ ἐξαγωγικοῦ φόρου τῆς σταφίδος χρηματικὸν ποσὸν πέντε ἑκατομμυρίων, εἶναι δικαίωμα αὐτοῦ, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κρίσιν αὐτοῦ νὰ ζητήσῃ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει. Ἀλλ’ ἡμεῖς, οἱ ἐκ τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν, δὲν θὰ ἀνεχθῶμεν νὰ μεταβληθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀντιπροσωπεύει τὸ Δημόσιον καὶ τὰ συμφέροντα αὐτοῦ· ἀλλὰ καὶ τὰ συμφέροντα τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν, ὑπάρχουσι βεβαίως ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ἵνα ὑποστηρίξωσιν. Ἀλλ’ ὁ ὑπερβολικὸς ζῆλος τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, τῶν ἀντιπροσωπευόντων τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, οἵτινες ζητοῦσιν, ἵνα ἡ Πολιτεία χάριν τῶν συμφερόντων τῶν ἐκλογέων των, καταστρέψῃ τὰ ἄλλα διαμερίσματα τῆς Ἑλλάδος, ἀποδεικνύει, ὅτι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι, οἱ φαινομενικῶς ὑποστηρίζοντες τοσοῦτον θερμῶς τὸ νομοσχέδιον, εἶναι κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἰδοὺ πῶς. Ἐν τῇ Βουλῇ, ἂν δὲν ὑπάρχωσι περισσότεροι, ὑπάρχουσι βεβαίως 200 περίπου Βουλευταὶ ἀντιπροσωπεύοντες μὴ σταφιδοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας, οἱ Βουλευταὶ δὲ οὗτοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπακούσωσι καὶ ὑποκύψωσιν εἰς τὸν ὑπερβολικὸν ζῆλον τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, τῶν ἐκ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν, καὶ νὰ θυσιάσωσι τοὺς συμπολίτας των χάριν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ὑπὸ τοιαύτην ἔποψιν πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα. Δὲν πρέπει τὰ νομοθετήματα νὰ ἐξετάζωνται κατὰ τρόπον ὥστε νὰ κάμνωμεν διακρίσεις, νὰ διακρίνωμεν τὴν χώραν εἰς διαμερίσματα, καὶ νὰ λέγωσιν οἱ ἀντιπροσωπεύοντες τὸ ἓν διαμέρισμα: «ὁ νόμος αὐτὸς συμφέρει εἰς τὸ διαμέρισμα ἡμῶν, καὶ πρέπει νὰ ψηφισθῇ»· διότι πιθανὸν νὰ συμφέρῃ μὲν ὁ νόμος ἐκεῖνος εἰς τὸ διαμέρισμα αὐτό, ἀλλὰ νὰ καταστρέφῃ τὸ ἄλλο. Διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ γίνωνται τοιαῦται διακρίσεις, ἀλλὰ πρέπει νὰ τίθηνται εἰς ἴσην μοῖραν τὰ συμφέροντα ὅλων τῶν πολιτῶν, τῶν τιθεμένων ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ νόμου, ὅστις πρόκειται νὰ ψηφισθῇ. Ἐὰν ἐπιτραπῇ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος, θὰ ἐλαττωθῇ ἡ κατανάλωσις τῶν οἴνων καὶ ἡ ἐξαγωγὴ αὐτῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§151Γ. ΣΚΛΗΡΟΣ. Δὲν θὰ πωληθῇ οὐδὲ σταγών, ἐὰν ἀναμιχθῇ μὲ οἶνον, διότι καὶ σήμερον ἀπαγορεύεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἡ εἰσαγωγὴ οἴνου, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι καθαρός. Τοῦτο συνέβη εἰς τὴν Λευκάδα, τῆς ὁποίας οἱ οἶνοι δὲν ἐγένοντο δεκτοὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διότι ἐθεωρήθησαν ὡς νενοθευμένοι. Ἐὰν λοιπὸν ἐπιτραπῇ ἡ οἰνοποίησις τῆς χλωρᾶς σταφίδος, θὰ καταστραφῇ τελείως ἡ οἰνοπαραγωγὴ, θὰ γενικευθῇ δὲ ἡ χρῆσις τοῦ τοιούτου σταφιδίτου οἴνου. Ἀπόδειξις δ’ ὅτι τοῦτο εἶναι ἀκριβὲς, εἶναι, ὅτι καὶ ἐν Ἑλλάδι πίνομεν σταφιδίτην οἶνον. Τὰ κρασιὰ, τὰ ὁποῖα προμηθεύονται τὰ καλλίτερα σπίτια, εἶναι σταφιδίτης, καὶ πρέπει ν’ ἀπαγορευθῇ τοῦτο. Ἐξετάσατε, Κύριοι, τοὺς οἴνους, τοὺς ὁποίους πίνομεν, καὶ θὰ ἴδητε ὅτι εἶναι σταφιδίτης, ὁ ὁποῖος δὲν περιέχει τὰ στοιχεῖα τὰ ὠφέλιμα, ἅτινα περιέχει ὁ ἐκ σταφυλῆς οἶνος, ἀλλὰ περιέχει μόνον οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον εἶναι καταστρεπτικὸν διὰ τὴν ὑγείαν.

§152Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ οἰνόπνευμα εἶναι ὠφέλιμον εἰς τὴν ὑγείαν.

§153Γ. ΣΚΛΗΡΟΣ. Ἐὰν ἔχῃ τις ἀνάγκην οἰνοπνεύματος, πίνει οὖζον, καὶ ὄχι σταφιδίτην.

§154Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον διὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔδωκε, καὶ εἰς τὰς ὁποίας ἀποδίδω μεγάλην σημασίαν ὡς ἐκ τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Ἐγὼ ταῦτα φρονῶ, Κύριοι, καὶ συνιστῶ εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, τοὺς ἀντιπροσωπεύοντας τὰς σταφιδοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας, νὰ μὴ ἐπιμένωσιν ὑποστηρίζοντες τὴν οἰνοποίησιν τῆς χλωρᾶς σταφίδος. Πρέπει νὰ παραιτηθῶσι τῆς ἰδέας τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ἥτις θὰ φέρῃ τὴν καταστροφὴν τῶν οἰνοπαραγωγῶν μερῶν· ἐὰν δ’ ἐπιμένωσι, τοὺς διαβεβαιῶ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν θὰ ψηφισθῇ, οὐδ’ εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ταύτην.

§155ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δύο λέξεις θὰ εἴπω, κύριε Πρόεδρε.

§156ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων). Ἀφήσατε, κύριε Στεφανίδη, διὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§157ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὄχι· δύο λέξεις μόνον θὰ εἴπω (θόρυβος).

§158ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὁμιλήσατε ὅσον θέλετε, κύριε Στεφανίδη. Διατὶ μόνον δύο λέξεις; Ποῖος θὰ σᾶς ἀπαγορεύσῃ νὰ ὁμιλήσητε ὅσον θέλετε;

§159Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν οἰνοποίησιν τῆς χλωρᾶς σταφίδος θέλομεν ν’ ἀπαγορεύσωμεν, ὄχι τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου.

§160ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Διατὶ δὲν διδάσκετε τὸν ἑαυτόν σας;

§161Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαντᾶτε πάντοτε χωρὶς νὰ ἀκούητε, τί σᾶς λέγουσι.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Στεφανίδη.

§163ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν προτίθεμαι ν’ ἀπασχολήσω ἐπὶ μακρὸν τὴν Βουλήν, λαμβάνων τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος, καὶ συνηγορῶν ὑπὲρ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν ἄρθρων 15 καὶ 16 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, δι’ ὧν ἀπαγορεύεται νὰ γίνηται εἰς χλωρὰν σταφίδα ἡ καταβολὴ τοῦ φόρου τῆς εἰσφορᾶς εἰς εἶδος, καὶ ἡ ἀγορὰ πλεονάσματος, καὶ ἡ ἐξ αὐτῶν κατασκευὴ οἴνου, μιστελίου καὶ σιροπίου, μὴ προωρισμένων διὰ τὴν ἀλλοδαπήν, διότι ἀδιστάκτως πείθομαι, ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς, ἐρειδομένη ἐπὶ τοῦ ὀρθοῦ καὶ δικαίου, δὲν θὰ ἦναι διατεθειμένη νὰ ψηφίσῃ προνομιακοὺς νόμους ὑπὲρ τῶν σταφιδοκτημόνων ἐπὶ τελείᾳ καταστροφῇ τῶν οἰνοπαραγωγῶν. Θὰ περιορισθῶ μόνον εἰς τὴν ὅσον ἔνεστι βραχεῖαν ἀνάπτυξιν τῶν λόγων, οἵτινες συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τῆς προειρημένης ἀπαγορεύσεως τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος ἐν γένει καὶ τῆς κατασκευῆς οἴνου, μιστελίου καὶ σιροπίου, μὴ προωρισμένου δι’ ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν, ἀφοῦ προηγουμένως ἐξετάσω τὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς παρακρατήσεως, ὃν ὡς ἄγκυραν σωτηρίας ἐξέλαβον οἱ σταφιδοπαραγωγοί, φρονοῦντες, ὅτι δι’ αὐτοῦ ἀντιμετωπίζουσι τὴν ἐπὶ τοῦ προϊόντος αὐτῶν ἐνσκήψασαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη κρίσιν, διότι διὰ τῆς παρακρατήσεως, λέγουσιν, ἐπέρχεται ἐξίσωσις μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως, καὶ οὕτω διατηροῦνται ὑψωμέναι αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος. Κατ’ ἐμὴν γνώμην, οἰκτρῶς πλανῶνται οὗτοι, πιστεύοντες, ὅτι διὰ τῆς παρακρατήσεως δύνανται νὰ ἐπιτύχωσι τὴν ἐξίσωσιν τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως τοῦ προϊόντος αὐτῶν, καὶ τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν αὐτοῦ. Δὲν ἐδιδάχθησαν ἐκ τῶν παραδειγμάτων ἄλλων Κρατῶν, ἅτινα νομοθετήσαντα παρομοίους θεσμούς, ὡς λ. χ. αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι, ἐπιδιώκουσαι τὴν ἀναστολὴν τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ ἀργύρου, καὶ ἡ Βραζιλία τὴν τοῦ καφέ, καὶ πεισθέντα ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων, ὅτι εἰς οὐδὲν συνετέλεσαν, ἔσπευσαν εἰς τὴν κατάργησίν των, ἀφήσαντα νὰ λειτουργήσῃ φυσικῶς καὶ οὐχὶ διὰ τοιούτων τεχνητῶν μέσων, ὁ νόμος τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Ἅπαντα σχεδὸν τὰ προϊόντα τῆς ἀγορᾶς ὡς καὶ τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα, ὑπέστησαν ὁμοίας κρίσεις, καὶ οἱ παραγωγοί, ἐπιδιώκοντες ἀφ’ ἑνὸς εὐρυτέραν κατανάλωσιν, ἀφ’ ἑτέρου περιορισμὸν τῆς παραγωγῆς, ἄνευ νομοθετικῶν μέτρων ἀπεσόβησαν τὰς κρίσεις, καὶ ἐξῆλθον νικηταί. Ἐὰν ὁμοίαν ὁδὸν ἠκολούθουν καὶ οἱ σταφιδοπαραγωγοί, ἤτοι ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ εὐρύνωσι τοὺς κύκλους τῆς καταναλώσεως τοῦ προϊόντος των, ὅπερ ἠδύναντο καὶ δύνανται νὰ ἐπιτύχωσι διὰ τῆς βελτιώσεως τῆς ποιότητος τῆς σταφίδος, καὶ τῆς διὰ σημάτων εἰσαγωγῆς αὐτῆς ἐν τῇ ἐμπορίᾳ, διὰ τῆς εὐθηνοτέρας, εἰ δυνατὸν δέ, καὶ δωρεὰν ἐν ἀρχῇ προσφορᾶς αὐτῆς εἰς ἃς ἀγορὰς τὸ πρῶτον καὶ εἰς σμικρὰ ποσότητα εἰσάγεται, καὶ διὰ τῆς μὴ ἀθρόας προσφορᾶς, ὅπερ δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ διὰ τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῶν φυτειῶν, καὶ τῆς ἀντικαταστάσεως μέρους τῶν σταφιδαμπέλων δι’ ἄλλων φυτειῶν, ἤτοι δενδροφυτειῶν, καπνοφυτειῶν, καλλιεργείας δημητριακῶν καρπῶν, γεωμήλων κλπ., θὰ εἶχον πρὸ πολλοῦ ἐξέλθει τῆς κρίσεως, ἣν διὰ τῶν ἀλλεπαλλήλων νομοθετημάτων, παρακρατήσεως, ἀγορᾶς πλεονασμάτων, καταβολῆς τῶν φόρων καὶ ἐξαγωγῆς δασμῶν εἰς εἶδος, παρατείνουσι καὶ ἐπιδεινοῦσιν. Ὁμοίαν κρίσιν διῆλθον καὶ διέρχονται οἱ οἰνοπαραγωγοί· διότι καὶ οὗτοι, ἀφ’ ἧς ἡ Γαλλία καὶ ἄλλαι τινὲς Ἐπικράτειαι, ἐπιδιώκουσαι τὴν προστασίαν τῶν ἐγχωρίων οἴνων, ὧν ἡ παραγωγὴ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ηὔξησε καὶ ὁλονὲν ἐξακολουθεῖ νὰ αὐξάνῃ, ἐπέβαλον βαρυτάτους δασμοὺς εἰσαγωγικοὺς ἐπὶ τῶν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς προερχομένων οἴνων, καὶ ἀπέκλεισαν ἐκ τῶν ἀγορῶν των τοὺς ξένους οἴνους, ἠναγκάσθησαν νὰ ἀναζητήσωσιν ἄλλους τόπους καταναλώσεως, μὴ εὑρίσκοντες δ’ ἐπαρκεῖς τοιούτους, οὐ μόνον ἔπαυσαν νὰ φυτεύωσι νέας ἀμπελοφυτείας καὶ νὰ λιπαίνωσι τὰς ἀμπέλους των, ἀλλὰ δὲν διστάζουσι καὶ νὰ ἐκριζώνωσι μέρος αὐτῶν μετὰ τῆς αὐτῆς εὐκολίας, μεθ’ ἧς ἐξερρίζωνον, καθ’ ὃν χρόνον ὑπερετιμῶντο οἱ οἶνοί των, τὰς ἐλαιοφυτείας των, ὅπως φυτεύσωσι ταύτας ἀμπέλους· ἀντικαθιστῶντες δὲ νῦν τὰς ἀμπέλους των δι’ ἄλλων φυτειῶν, σπείροντες δημητριακοὺς καρπούς, γεώμηλα καὶ ἄλλα ἤδη εἰς τὰς γαίας, ἃς εἶχον πρότερον πεφυτευμένας ἀμπέλους, οὐ μόνον δὲν ὑφίστανται ζημίαν, μὴ καλλιεργοῦντες ἀμπέλους, αἵτινες δὲν καλύπτουσι τὰς δαπάνας τῆς καλλιεργείας διὰ τῶν προσόδων των, ἀλλὰ καὶ ἀπολαμβάνουσιν ἐκ τῶν νέων φυτειῶν καὶ σπορῶν μείζονα ὀφέλη· οὕτω δὲ ἐπέτυχον οἱονεὶ φυσικὴν παρακράτησιν τῶν οἴνων των, καὶ ἀνάλογον ἐξίσωσιν μεταξὺ τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως αὐτῶν. Ἀναφέρω ὑμῖν τὸ παράδειγμα δύο μόνον δήμων τῆς Καρυστίας, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, τῶν δήμων Κυμαίων καὶ Κοτυλαίων, ὧν οἱ ἀμπελοκτήμονες καθ’ ὅλην τὴν πρὸ τοῦ 1892 δωδεκαετίαν παρῆγον κατὰ μέσον ὅρον ὀκτὼ περίπου ἑκατομμύρια ὀκάδας οἴνου, κατὰ δὲ τὴν μετὰ τὸ ἔτος τοῦτο δωδεκαετίαν περιορίσαντες τὰς ἀμπελοφυτείας καὶ τὰς λυπάνσεις τῶν ἀμπέλων, καὶ ἀντικαταστήσαντες πολλὰς ἐξ αὐτῶν δι’ ἄλλων φυτειῶν καὶ σπορῶν, μόλις νῦν παράγουσι περὶ τὰ πέντε ἑκατομμύρια ὀκάδας οἴνου, καίτοι δὲν ἔχουσι γονίμους γαίας, ἃς κέκτηνται οἱ κάτοικοι τῶν πλείστων σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ὡς λ. χ. τῆς Ἠλείας, τῶν Καλαμῶν, τῆς Ὀλυμπίας, τῆς Τριφυλίας κλπ., εἰς ἃς παντοῖα προϊόντα δύνανται νὰ παραχθῶσι, καὶ διὰ τῆς καλλιεργείας τῶν ὁποίων οὐ μόνον τῆς κρίσεως δύνανται νὰ ἐξέλθωσιν οἱ σταφιδοκτήμονες, ἀλλὰ καὶ νὰ εὐημερήσωσι, καὶ νὰ παύσωσιν ἀπασχολοῦντες τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἃς οὐδέποτε ἀπησχόλησαν οἱ δυστυχεῖς οἰνοπαραγωγοί, οἵτινες, δεινῶς μαστιζόμενοι ὑπὸ ὁμοίας καὶ μεγαλειτέρας ἢ οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ κρίσεως, ἕνεκα τῆς ὑποτιμήσεως τῶν οἴνων των, ἀρξαμένης ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἤρξατο καὶ ἡ ὑποτίμησις τῆς σταφίδος, καὶ προερχομένης ἐκ τῆς αὐτῆς αἰτίας, ἤτοι τοῦ ἀποκλεισμοῦ ἀμφοτέρων τῶν προϊόντων ἐκ τῶν Γαλλικῶν ἰδίᾳ ἀγορῶν, οὐδεμίαν ποτὲ ὕψωσαν φωνὴν διαμαρτυρίας, οὐδέποτε ἐπεκαλέσθησαν τὴν ἀντίληψιν τῆς Πολιτείας, οὔτε ἀπαλλαγὴν φόρων, οὔτε ἄλλην συνδρομὴν ἐζήτησαν παρὰ τοῦ Δημοσίου, οὔτε τὴν πληρωμὴν τῶν φόρων ἐζήτησαν νὰ καταβάλλωσιν εἰς εἶδος, οὔτε Τράπεζαι συνεστήθησαν δι’ αὐτούς, ὅπως πορίζωνται ἐξ αὐτῶν τὰ μέσα τῆς καλλιεργείας, τῆς ἀγορᾶς θειϊκοῦ χαλκοῦ κλπ. οὔτε δάνειον, ἠγγυήθη δι’ αὐτοὺς τὸ Δημόσιον, οὔτε παρακρατήσεις οὔτε ἄλλα μέτρα ἐνομοθετήθησαν ὑπὲρ αὐτῶν, συντελοῦντα εἰς τὴν ἀναστολὴν τῆς ὑποτιμήσεως τῶν προϊόντων αὐτῶν, ὡς ἐγένετο διὰ τοὺς σταφιδοκτήμονας, οἵτινες μέχρι τοῦδε, λαμβάνοντες τὴν συνδρομὴν τῆς Πολιτείας, δὲν ἔβλαπτον ἀμέσως καὶ τόσον σοβαρῶς τὰ συμφέροντα τῶν οἰνοπαραγωγῶν, νῦν ὅμως ζητοῦσι τὴν προστασίαν τῆς Πολιτείας, ἀδιαφοροῦντες, ἂν καταστρέφονται οἱ οἰνοπαραγωγοί.

§164Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴχετε τὴν εὐτυχίαν νὰ μὴ προστατευθῆτε ἀπὸ τὴν Πολιτείαν, καὶ ἐσώθητε.

§165ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἀληθῶς τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως, ὡς μέτρον ἐμπειρικόν, δὲν ἐπέτυχε, καὶ, ὡς προεἶπον, δὲν ὠφέλησε τοὺς σταφιδοκτήμονας, ἀλλ’ ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἐγγείου φόρου τῆς σταφίδος καὶ τοῦ ἐξαγωγικοῦ αὐτῆς δασμοῦ, ἡ καταβολὴ αὐτῶν εἰς εἶδος, ἡ ἵδρυσις τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης καὶ τὰ παρεχόμενα ἐγγυήσει τοῦ Δημοσίου δάνεια δὲν ἀπέβησαν ἀνωφελῆ διὰ τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, οἵτινες, ἐθισθέντες εἰς τοιαύτας παροχὰς, ἀποβλέποντες μόνον εἰς τὰ ἴδια αὐτῶν συμφέροντα, καὶ παρορῶντες τὰ τῶν οἰνοπαραγωγῶν, ζητοῦσι καὶ νῦν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ εἰς χλωρὰν σταφίδα καταβολὴ τοῦ παρακρατήματος, τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ, καὶ ἡ οἰνοποίησις αὐτῆς. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ κατασκευάζῃ ἕκαστος ἰδιοκτήτης ἐκ τῆς σταφίδος του, εἴτε ξηρᾶς εἴτε χλωρᾶς, οἶνον, οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ ἀντείπῃ, διότι δικαίωμα αὐτοῦ εἶναι νὰ διαθέτῃ ὡς αὐτὸς θέλει τὸ προϊόν αὐτοῦ. Ἀλλ’ ὅταν πρόκηται νὰ κατασκευάζηται οἶνος ἐκ χλωρᾶς σταφίδος, προερχομένης ἐξ εἰσφορᾶς τῶν εἰς εἶδος καταβαλλομένων φόρων καὶ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ καὶ ἐξ ἀγορᾶς πλεονάσματος, ἤτοι ἐκ τοῦ πλεονάζοντος ἀχρήστου προϊόντος, τοῦ ἀφαιρουμένου ἐκ τῆς καταναλώσεως, πρὸς ὕψωσιν τῶν τιμῶν τῶν πρὸς βρῶσιν ἀποστελλομένων εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν σταφίδων, ὁ οἶνος οὗτος, ἀγοραζόμενος εἰς μικρὰς τιμὰς, ὡς ἐκ τούτου δὲ παρεχόμενος εἰς τὰς ἀγορὰς εὐωνότερος, δὲν θὰ ζημιώσῃ τοὺς οἰνοπαραγωγούς, τῶν ὁποίων οἱ οἶνοι θὰ εὑρίσκωσιν ἐπικίνδυνον ἀνταγωνιστὴν εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως; Εἶναι δίκαιον νὰ ῥιφθῇ τὸ πλεονάζον ποσὸν τῆς σταφίδος εἰς βάρος τῆς οἰνοπαραγωγῆς, ἡ ὁποία ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ διπλασιασθῇ καὶ θὰ πενταπλασιασθῇ ἴσως βραδύτερον, ἐφ’ ὅσον αὐξάνει ἡ σταφιδοπαραγωγὴ καὶ τὸ πλεόνασμα αὐτῆς; καὶ ἐνῷ ἐπιζητεῖται ἡ ἐξίσωσις μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως τῆς σταφίδος, δὲν θὰ ἐπέλθῃ μεγίστη ἀνισορροπία μεταξὺ τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως τῶν οἴνων, ἥτις ἀναντιρρήτως θὰ συνεπιφέρῃ τὸν ἐξευτελισμὸν τῶν τιμῶν αὐτῶν, καὶ τὴν τελείαν καταστροφὴν τῶν ἀμπελοκτημόνων; Ἐὰν ἐγνώριζον οἱ σταφιδοπαραγωγοί, ὁποίας δυσχερείας ἔχουσιν οἱ οἰνοπαραγωγοὶ διὰ τὴν κατανάλωσιν τῶν οἴνων, ἐὰν εἶχον ὑπ’ ὄψει, ὅτι αἱ τιμαὶ αὐτῶν κατὰ τὴν τελευταίαν δωδεκαετίαν δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὰς δαπάνας τῆς παραγωγῆς των, ἐὰν ἐγνώριζον, ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς εἰσαγωγῆς εἰς Γαλλίαν καὶ Ἰταλίαν τῶν ἐκ ξηρᾶς σταφίδος παραγομένων οἴνων γίνεται, οὐχὶ διότι οἱ οἶνοι οὗτοι θεωροῦνται ἐπιβλαβεῖς εἰς τὴν ὑγείαν τῶν καταναλωτῶν, ἀλλὰ διότι ἐπιδιώκεται ἡ προστασία τῶν ἐγχωρίων γαλλικῶν καὶ ἰταλικῶν οἴνων, μὴ δυναμένων καὶ τούτων, καίτοι μὴ βαρυνομένων μὲ ἐπαχθεῖς δασμοὺς καὶ δαπάνας μεταφορᾶς, νὰ ἀνταγωνισθῶσι πρὸς τοὺς εὐωνότερον προσφερομένους, ὡς προερχομένους ἐκ παρακρατήματος καὶ πλεονάσματος σταφίδος, ἑλληνικοὺς οἴνους, ὡς βεβαιοῦται ἐκ τῶν οἰκείων ἐκθέσεων τῶν ἐν Ἰταλίᾳ καὶ Γαλλίᾳ ἡμετέρων ἀντιπροσώπων, ἐὰν ταῦτα ἐγνώριζον, δὲν θὰ ἐζήλευον τὴν τύχην τῶν οἰνοπαραγωγῶν, καὶ δὲν θὰ ἐζήτουν νὰ κατασκευάζωσιν οἴνους ἐκ σταφίδος, καὶ δὴ χλωρᾶς τοιαύτης, ἀλλὰ θὰ προσεπάθουν διὰ παντὸς μέσου νὰ εὐρύνωσι τοὺς ὁρίζοντας τῆς καταναλώσεως τῆς πρὸς βρῶσιν σταφίδος, καὶ ἂν διὰ τοῦ μέσου τούτου δὲν ἐπετύγχανον τὴν ἐπιδιωκομένην ἐξίσωσιν τῆς καταναλώσεως πρὸς τὴν παραγωγήν, νὰ περιορίσωσι ταύτην, καὶ νὰ μὴ ζητῶσι τὴν οἰνοποίησιν τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ἥτις, γινομένη πρὶν ἢ γνωσθῇ ὁπόση ποσότης δύναται νὰ καταναλωθῇ πρὸς βρῶσιν, πολλάκις θέλει ἀποβῆ ἐπιβλαβὴς εἰς τοὺς ἰδίους παραγωγούς, μὴ δυναμένους νὰ προσφέρωσι τὴν οἰνοποιηθεῖσαν σταφίδα των εἰς τοὺς ζητοῦντας τοιαύτην πρὸς βρῶσιν καταναλωτάς· προσφερομένη δὲ αὕτη εἰς οἶνον πρὸ τῆς συγκομιδῆς τῶν σταφυλῶν τῶν ἀμπέλων καὶ ἐν μείζονι ποσότητι, διπλασίᾳ καὶ τριπλασίᾳ τῆς συνήθως προσφερομένης ὑπὸ τῶν οἰνοπαραγωγῶν, καὶ εἰς τιμὴν πολὺ ἐλάσσονα, ὡς προερχομένη ἐκ πλεονάσματος ἀντὶ ἐλαχίστης τιμῆς ἀγοραζομένου, θὰ ἐπιφέρῃ οὐ μόνον τὴν ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν τῶν οἴνων ἐν γένει, ἀλλὰ καὶ τὸν ἀποκλεισμὸν αὐτῶν, δι’ ἐπιβολῆς βαρυτέρων δασμῶν, ἐκ τῶν ἀγορῶν τῆς Γαλλίας καὶ Ἰταλίας, αἵτινες θὰ πράξωσι τοῦτο χάριν τῆς προστασίας τῶν οἰνοπαραγωγῶν αὐτῶν, ἐπὶ βεβαίᾳ καταστροφῇ ἁπάντων τῶν ξένων οἰνοπαραγωγῶν, ἧς θέλουσι, φαίνεται, νὰ συμμετάσχωσι, μερικῶς ὅμως μόνον, οἰνοποιοῦντες τὴν πλεονάζουσαν σταφίδα των, καὶ οἱ τοῦ προϊόντος τούτου παραγωγοί. Τὰ ἐπιχειρήματα τῶν ἐνδιαφερομένων ὑπὲρ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος, ὅτι ὁ ἐξ αὐτῆς κατασκευαζόμενος οἶνος ἔχει ἀνάγκην ἀναμίξεως μετ’ ἄλλων οἴνων ἐξ ἀμπέλων, ὅπως καταναλωθῇ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, καὶ ὅτι οὐδεμίαν ἐπιρροὴν ἔχει ἡ μικρὰν ποσότητα παρέχουσα εἰς τὸ ἐμπόριον Ἑλληνικὴ παραγωγὴ ἐπὶ τοῦ παγκοσμίου ἐμπορίου τῶν οἴνων, στεροῦνται πάσης σοβαρότητος, διότι οἱ ἐκ χλωρᾶς σταφίδος οἶνοι δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην ἀναμίξεως μετ’ οἴνων ἀμπέλου, ὅπως καταναλωθῶσι εἰς τὴν ἀλλοδαπήν· ἀλλὰ καὶ ἂν τοῦτο ὑποτεθῇ ἀληθές, θὰ ἔχωσιν ἀνάγκην μικρᾶς μόνον ποσότητος, διότι τοιοῦτοι ἐξ ἀμπέλων οἶνοι εὑρίσκονται καὶ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, καὶ εὐχερέστερον δύνανται νὰ ἀναμιχθῶσιν ἐκεῖ μετ’ αὐτῶν οἱ ἐκ σταφίδος παραγόμενοι οἶνοι. Καὶ ἐπὶ τῆς τιμῆς δὲ τοῦ παγκοσμίου ἐμπορίου τῶν οἴνων θὰ ἐπιδράσῃ ἡ ἕνεκα τῆς οἰνοποιήσεως τῆς σταφίδος διπλασιασθησομένη καὶ τριπλασιασθησομένη Ἑλληνικὴ παραγωγή· διότι, ἐὰν τὸ παγκόσμιον ἐμπόριον ἔχῃ ἀνάγκην 150 ἑκατομμυρίων ἑκατολλίτρων, καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο παράγηται ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, βεβαίως θὰ ἐπέλθῃ ὑποτίμησις αὐτοῦ, ὅταν ἡ Ἑλλὰς εἰσφέρῃ τῷ παγκοσμίῳ ἐμπορίῳ δύο ἢ τρία ἑκατομμύρια ἑκατόλλιτρα σταφιδίτου οἴνου. Ἀλλὰ καὶ δὲν δύναταί τις ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι οἱ ἐκ παρακρατήματος καὶ πλεονάσματος χλωρᾶς σταφίδος παραγόμενοι οἶνοι, στοιχίζοντες δραχμὰς 3 κατὰ βαρέλαν 50–54 ὀκάδων, προσφερόμενοι πρωϊμώτερον καὶ εὐθηνότερον, θὰ ὑποτιμήσωσι τοὺς ἐξ ἀμπέλων — στοιχίζοντας 7 δραχμὰς κατὰ βαρέλαν καὶ βραδύτερον παρασκευαζομένους — ἐν ταῖς ἐγγύτερον κειμέναις ἀγοραῖς τῆς Τουρκίας, Αἰγύπτου, Μελίτης, Ἰταλίας καὶ Γαλλίας καταναλισκομένους οἴνους, μὴ δυναμένους, ἕνεκα τῶν μεγαλειτέρων δαπανῶν μεταφορᾶς εἰς μεμακρυσμένας χώρας καὶ τῶν βαρέων δασμῶν, νὰ ἀνταγωνισθῶσι πρὸς τοὺς ἐν ταῖς ἰδίαις ἢ ἐν ταῖς ἐγγύτερον ταῖς ἀγοραῖς ταύταις κειμέναις χώραις παραγομένους οἴνους. Διατείνονται ἐν τέλει, ὅτι ἐν τῷ παγκοσμίῳ ἐμπορίῳ ἐξισοῦνται αἱ τιμαὶ τῶν οἴνων· ἀλλ’ ὅταν τοῦτο ἔχῃ ἔλλειψιν μόνον ἑνὸς ἑκατομμυρίου ἑκατολλίτρων οἴνων, καὶ πρόκηται τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ τὸ προσφέρῃ ἡ Ἑλλάς, ἥτις, ὡς ἐκ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος τριπλασιάζουσα τὴν παραγωγὴν της προσφέρει εἰς τὴν παγκόσμιον κατανάλωσιν 3 ἑκατομμύρια ἑκατολλίτρων οἴνων, δὲν θὰ γείνῃ ὑποτίμησις αὐτῶν, καὶ δὲν θὰ προτιμηθῶσιν οἱ πρωϊμώτερον καὶ εὐωνότερον προσφερόμενοι τοιοῦτοι ἐκ σταφίδος; οἱ δὲ ἐξ ἀμπέλων δὲν θὰ παραμείνωσιν, ὡς πολλάκις συμβαίνει, ἀπώλητοι, ἀναμένοντες οὐχὶ τὸ ἔλεος πλέον, ἀλλὰ τὴν ὀργὴν τοῦ Ὑψίστου κατὰ τῆς νέας παγκοσμίου ἐσοδείας, ὅπως δυνηθῶσιν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καὶ οὗτοι νὰ καταναλωθῶσι; Κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐὰν ἐξακολουθήσωσιν ἐπιμένοντες οἱ ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ἐνδιαφερόμενοι ὑπὲρ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος κύριοι συνάδελφοι νὰ φέρωσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 15, θέλω λάβει καὶ αὖθις τὸν λόγον, καὶ θέλω καὶ δι’ ἄλλων ἐπιχειρημάτων ἀποδείξει εἰς τὴν Βουλήν, κατὰ πόσον θὰ βλαβῶσι τὰ συμφέροντα τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἐκ τῆς οἰνοποιήσεως τῆς χλωρᾶς σταφίδος, χωρὶς τὸ παράπαν νὰ ἐλπίζωσιν ὠφέλειάν τινα σπουδαίαν καὶ διαρκῆ οἱ σταφιδοπαραγωγοί. Πέποιθα ὅμως, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτραπῇ αὕτη κατ’ οὐδένα τρόπον, ἐφ’ ὅσον ἐξαρτᾶται παρ’ ἡμῶν. Ἐὰν δὲ σήμερον ἐπιμείνωσιν εἰς τὴν τροπολογίαν των, καὶ πρόκηται ν’ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτῆς ἡ Βουλή, παρακαλῶ νὰ γείνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἡ ψηφοφορία.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 15 ἔχει ὑποβάλει τροπολογίαν ὁ κύριος Μερλόπουλος, δι’ ἧς προτείνει ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο.

§167ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι· τώρα θὰ ψηφισθῇ.

§169Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ ἠκούσθη, μετὰ συζήτησιν νὰ μὴ ἀποφαίνηται ἡ Βουλή; Ὑπεβλήθη τροπολογία· λοιπὸν πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο λέγω. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μερλοπούλου, ὅπως τὸ ἄρθρον 15 τοῦ νομοσχεδίου ἀπαλειφθῇ...

§171Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ ἡ τροπολογία.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνει ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 15. Τί νὰ τυπωθῇ;

§173Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν δέον νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§174Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Δὲν ἔχομεν γνῶσιν τῆς τροπολογίας.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λάβετε γνῶσιν· εἶναι ἁπλουστάτη ἡ τροπολογία· νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 15 τοῦ νομοσχεδίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ τροπολογία.

§176Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δύο λέξεις παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Μερλοπούλου δὲν ἀποτελεῖ τροπολογίαν· ἡ πρότασις τοῦ κ. Μερλοπούλου εἶναι πρότασις περὶ ἀπορρίψεως τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν εἶναι τοῦτο τροπολογία. Δὲν δυνάμεθα λοιπὸν νὰ ψηφίσωμεν ὡς τροπολογίαν τὴν πρότασιν περὶ ἀπαλείψεως τοῦ ἄρθρου 15, ἀλλὰ θὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει. Δὲν θὰ γείνῃ λοιπὸν εἰδικὴ ψηφοφορία ἐπὶ τροπολογίας, ἀλλὰ θὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου. Οὕτως ἐγένετο καὶ χθές.

§177Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρῶτον ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς θὰ ζητηθῇ ἐπὶ τῆς παραδοχῆς τοῦ ἄρθρου, ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Μεσσήνης κ. Μερλόπουλος ὑπέβαλε τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ἡ Βουλὴ δεχθῇ τὸ ἄρθρον, ἀπορρίπτεται ἡ πρότασις.

§179Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο εἴθισται, κύριε Πρόεδρε· νὰ ζητῆται πρῶτον ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν, καὶ κατόπιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου· διότι, ἐὰν ἀπορριφθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Μερλοπούλου, δὲν ἔχει πλέον δικαίωμα νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐὰν ὅμως δὲν ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, θὰ ἦναι ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα, καὶ θὰ ἔχωμεν πάλιν συζητήσεις ἐπὶ συζητήσεων. Ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Μερλοπούλου εἶναι τόσον ἁπλῆ, ὥστε ἐκ τῆς εὐρείας συζητήσεως, ἡ ὁποία διεξήχθη ἐν τῇ Βουλῇ, εἰς οὐδένα, πιστεύω, μένει ἀμφιβολία περὶ τῆς ἐννοίας αὐτῆς. Δὲν δύναται λοιπὸν νὰ μένῃ ἐκκρεμὴς ἡ πρότασις τοῦ κ. Μερλοπούλου· πρέπει νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐπ’ αὐτῆς.

§180Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι δὲν ἔχει σημασίαν τὸ πρᾶγμα, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ἀπορρίψεως τῆς τροπολογίας δικαιοῦται ὁ κύριος Μερλόπουλος ἢ ἄλλος τις Βουλευτὴς νὰ φέρῃ τὴν τροπολογίαν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν ἢ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι, ἐπειδὴ πράγματι πρόκειται περὶ παραδοχῆς ἢ ἀπορρίψεως τοῦ ἄρθρου, πρέπει νὰ ψηφίσωμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου· ὅσοι δὲ παραδέχονται τὸ ἄρθρον ἀπορρίπτουσι κατ’ ἀνάγκην τὴν τροπολογίαν.

§181Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ψηφοφορίαν, δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς αὐτήν.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15 τοῦ νομοσχεδίου, ἔχον οὕτως (ἀναγινώσκει): «Καταργοῦνται αἱ παράγραφοι γʹ καὶ δʹ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου ͵ΒϠΞΕʹ τῆς 22 Ἰουνίου 1903, αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὴν ὡς εἰσφορὰν καταβολὴν καὶ χλωρᾶς σταφίδος», παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§183ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§184Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπέρριψε δι’ ἀναστάσεως τὸ ἄρθρον.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀπεδέχθη.

§186Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον ἐγένετο δεκτόν, κύριε Πρόεδρε.

§187Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θέλετε;

§189Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§190ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἦσθε 15. (Ἐγείρονται πολλοί).

§191Ν. ΜΠΑΛΑΦΑΣ. Δὲν εἶναι 15.

§192Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ ποῖον λόγον νὰ μὴ τυπωθῇ καὶ νὰ μὴ διανεμηθῇ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Μερλοπούλου;

§193Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι 15, κύριε Πρόεδρε.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Θὰ γείνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15 λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Γ. Ρούφου καὶ Μιχαὴλ Στεφανίδου, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 144, ἐξ ὧν 92 ὑπὲρ τοῦ ἄρθρου 15, ὡς ἔχει, 47 κατὰ τοῦ ἄρθρου, καὶ 5 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκεται).

§196Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἑξῆς παρατήρησίν μου, ὡς πρὸς τὰς ποινὰς τὰς χρηματικάς, αἱ ὁποῖαι διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου ἐπιβάλλονται. Νομίζω ὅτι αἱ ποιναὶ αὗται, ἀντὶ νὰ ἐπιβάλλωνται δι’ ἀποφάσεως τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου ἢ τοῦ τελώνου, ἀσφαλέστερον θὰ ἦτο νὰ ἐπεβάλλοντο ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον θὰ δικάζῃ καὶ τοὺς παραβάτας τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου τούτου. Ἐπίσης νομίζω, ὅτι καλλίτερον εἶναι, τὰ πλημμελήματα ταῦτα νὰ εἰσάγωνται αὐτεπαγγέλτως πρὸς ἐκδίκασιν, καὶ οὐχὶ συνεπείᾳ μηνύσεως τοῦ ἐφόρου ἢ τοῦ τελώνου.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 16, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§198ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Κατὰ τὸ ἐδάφιον γʹ τοῦ ἄρθρου 17 μέλος τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης θὰ ἦναι καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν. Νομίζω, ὅτι μᾶλλον συνάδει πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου, ἀντ’ αὐτοῦ νὰ ἦναι ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πατρῶν. Ὑποβάλλω δὲ περὶ τούτου καὶ σχετικὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ διὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 201).

§200Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Χοϊδᾶ μοὶ φαίνεται πολὺ ὀρθή, διότι εἶναι γνωστὸν ἐκ τῶν συζητήσεων, τῶν ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι τὰ συμφέροντα τῶν ἐμπόρων συγκρούονται πρὸς τὰ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, ὁ γνησιώτερος δὲ ἀντιπρόσωπος ἑνὸς μεγάλου μέρους τοῦ σταφιδικοῦ πληθυσμοῦ εἶναι ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, διότι ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, ὁσονδήποτε ἀξιότιμος καὶ ἂν ἦναι, ἀντιπροσωπεύει μόνον ὡρισμένους ἐμπόρους τῶν Πατρῶν. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Χοϊδᾶ πρέπει νὰ γείνῃ δεκτὴ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως λαμβάνῃ μέρος εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ὡς σύμβουλος, ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἀντὶ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου.

§201Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον 17 παριστᾶ τε ὅλως ἀκατάληπτον. Διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ἐνέχει ἐν ἑαυτῇ ῥιζικόν τι ἐλάττωμα, τὸ ἐλάττωμα, τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς συνετέλεσεν, ὅπως, ἀντὶ καλοῦ, ἴσως γείνῃ πρόξενον ἀποτυχίας τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἔχει ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα· ἀντὶ δηλ. νὰ ὀργανωθῇ ἡ Τράπεζα μὲ τὸ πνεῦμα τῆς ἐπεκτάσεως τῆς καταναλώσεως τοῦ εἴδους, καὶ ἀντὶ νὰ λειτουργήσῃ συμφώνως πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς παρακρατήσεως, τοὐναντίον ὠργανώθη, ὅπως ἐκτελέσῃ ἔργα ἀντίθετα πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς παρακρατήσεως, ἀντίθετα πρὸς τὴν ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως, καὶ ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς ὑποστηρίξεως τῆς παραγωγῆς, ὡσεὶ μὴ εἴχομεν ἀρκετὴν παραγωγήν, ὅπως θεραπεύσωμεν τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως. Ἡ Τράπεζα λοιπὸν ἐλειτούργησε πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον. Τοῦτο εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν θίγει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, διότι βεβαίως δὲν εἶναι εὔκολον νὰ μεταβάλωμεν διατάξεις θεμελιώδεις, λειτουργούσας, κατ’ ἐμέ, πρὸς βλάβην τῆς σταφίδος. Ἱδρύθη ἡ Τράπεζα μετοχική, ἀνήκουσα εἰς τοὺς σταφιδοκτήμονας καὶ παρουσιάζουσά τι τὸ λογικὸν ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ συνεταιρισμοῦ τῶν σταφιδοκτημόνων πρὸς προστασίαν τῶν συμφερόντων αὐτῶν, ἀδιάφορον, ἂν καλῶς ἢ κακῶς ὑπερασπίζει τὰ συμφέροντα ταῦτα· ἡ βάσις τῆς ἱδρύσεως τῆς Τραπέζης εἶναι, ὅτι αὕτη ἀνήκει εἰς τοὺς μετόχους αὐτῆς. Δὲν εἶναι δὲ εὔκολον νὰ ἐννοήσῃ τις, ὅτι ἑταιρεία ἀνώνυμος, ἀνήκουσα εἰς μέγαν ἀριθμὸν μετόχων καὶ κυρίων αὐτῆς, ἔρχεται νὰ διευθυνθῇ οὐχὶ ὑπὸ τῶν κυρίων καὶ τῶν ἐχόντων ἄμεσον συμφέρον, ἀλλ’ ὑπὸ τοῦ Κράτους. Θὰ ἦτο λογικὸν ἴσως, ἄν, δυσπιστοῦντες πρὸς τὴν δρᾶσιν τῶν μετόχων ἢ πρὸς τὴν δρᾶσιν τῶν ἐκλεγομένων συμβούλων τῆς Τραπέζης, ἐλέγομεν, ὅτι ἐμπιστευόμεθα πλειότερον τὸ Κράτος, καὶ ἀφίνομεν εἰς τὸ Κράτος, εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, ὑπὸ ἰδίαν αὑτοῦ εὐθύνην, νὰ διευθύνῃ τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοκτημόνων. Τοῦτο βεβαίως θὰ ἦτό τι ὅλως ἀνώμαλον, ἀλλ’ ἠθέλομεν ἔχει τοὐλάχιστον κἄτι ἑνιαῖον. Ἐνταῦθα τί βλέπομεν ἐν τῷ ἄρθρῳ 17; Βλέπομεν, ὅτι οἱ μέτοχοι τῆς Τραπέζης τίθενται ἐν ὅλως δευτέρᾳ μοίρᾳ, ἐν πρώτῃ δὲ μοίρᾳ τίθεται τὸ Κράτος, διότι τὸ Κράτος ἐκλέγει τὸν Διευθυντὴν, εἴτε μεταξὺ τριῶν προσώπων, προτεινομένων ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου, εἴτε, ἐὰν ἐντὸς μηνὸς δὲν προτείνῃ τὸ Συμβούλιον τοὺς τρεῖς ὑποψηφίους,—διότι δὲν θὰ ἦναι εὔκολον ἐντὸς μηνὸς νὰ εὑρεθῶσι κατάλληλοι Διευθυνταὶ, — τὸ Κράτος ἀπ’ εὐθείας διορίζει τὸν Διευθυντὴν αὐτῆς. Οἱ σύμβουλοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν μετόχων καὶ κυρίων τῆς Τραπέζης, ὡς τί παρίστανται; Παρίστανται ὡς ἁπλοῖ ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, διότι τὸ Κράτος ἔχει πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ἐπ’ αὐτῶν, καὶ δύναται, ὑπὸ τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους ἀναγράφει τὸ ἄρθρον τοῦτο, νὰ τοὺς παύσῃ. Δὲν θέλω νὰ συνδέσω τὸ ἄρθρον 17 μὲ τὰ καθήκοντα τῶν συμβούλων, ἀλλὰ τὸ Κράτος εἶναι τὸ ἔχον τὴν ἐξουσίαν. Οἱ μέτοχοι, καίτοι κύριοι τῆς Τραπέζης, οὐδεμίαν ἔχουσιν ἐπ’ αὐτῶν ἐξουσίαν· δὲν δύνανται ν’ ἀποδοκιμάσωσι τοὺς ἀντιπροσώπους των ἐν συνελεύσει, ὅταν δὲν τοὺς εὑρίσκωσι καταλλήλους πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων αὐτῶν· δὲν δύνανται νὰ τοὺς ἀποδοκιμάσωσι, διότι οὐδὲν δικαίωμα ἔχουσιν, οὐδεμίαν ἐξουσίαν ἐπ’ αὐτῶν. Ἐκλέγουσι μόνον ἕξ μέλη τοῦ Συμβουλίου, τὰ ὁποῖα εἶναι πάντοτε ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν τοῦ Κράτους. Ἐὰν ξένος τις ἤθελε λάβει γνῶσιν, ὅτι ὑπάρχει που ἑταιρεία κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὠργανωμένη καὶ λειτουργοῦσα, ἤθελε παραξενευθῆ μὲ τὸ πνεῦμα τῆς ἀνακαλύψεως, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύομεν ἡμεῖς, συνιστῶντες ἑταιρείαν ἀνώνυμον, διοικουμένην οὐχὶ ὑπὸ τῶν κυρίων αὐτῆς, τῶν ἰδιοκτητῶν, ἀλλ’ ὑπὸ ἄλλων. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν, ποία θὰ ἦναι ἡ ἐνέργεια τοῦ Κράτους. Τὴν γνωρίζομεν πάντες. Ἐὰν φοβώμεθα σήμερον τὴν πολιτικὴν ἐπήρειαν, ἢ τὴν μεροληψίαν τῶν συμβούλων, εὐκόλως δυνάμεθα νὰ ἐννοήσωμεν, ποία θὰ ἦναι ἡ πολιτικὴ ἐπήρεια ἐπὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ διὰ τὸν διορισμὸν τῶν ὑπαλλήλων, ἰδίως δὲ διὰ τὸν διορισμὸν τῶν συμβούλων. Ἀναμφισβητήτως τοῦτο εἶναί τι, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει θετικήν τινα βάσιν, δὲν συμβιβάζεται οὔτε μὲ τὰς ἰδέας τῆς ἀνωνύμου ἑταιρείας, τὰς ἀλλαχοῦ ἐπικρατούσας, τὰς ὁποίας πάντες γνωρίζομεν, οὔτε μὲ τὰς ἰδέας τῆς διευθύνσεως ξένων συμφερόντων ὑπὸ τοῦ Κράτους. Τὸ Κράτος καὶ ἐπὶ τῆς ἑταιρείας ταύτης, ὅπως καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, ἔχει δικαίωμα καὶ καθῆκον ἐπιβλέψεως ὅσον τὸ δυνατὸν πλειοτέρας, ἀλλ’ ἡ ἐξουσία ἡ ἀπόλυτος, ὅπως ἐννοεῖ αὐτὴν τὸ ἄρθρον 17 τοῦ νομοσχεδίου, βεβαίως εἶναί τι ἀνώμαλον...

§202Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κατὰ τὸ ἥμισυ εἶναι συνεταῖρος.

§203Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Δὲν εἶναι διόλου συνεταῖρος εἶναι δανειστής. Διότι τὸ Κράτος — ἐκεῖνο τὸ ζήτημα δὲν συνεζητήθη, θὰ συζητηθῇ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν οἰκονομικὴν — δὲν εἶναι συνεταῖρος, διότι τὸ Κράτος, προνομιακῶς ἀσκοῦν ἐξουσίαν ἐπὶ τῆς Τραπέζης, λαμβάνει τὸν εἰς αὐτὸ ἀνήκοντα φόρον. Ἑπομένως οἱ ἰδιοκτῆται τῆς περιουσίας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης εἶναι οἱ μέτοχοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι κατατεθειμένην τὴν περιουσίαν αὐτῶν, μικρὰν ἢ μεγάλην. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο πρέπει νὰ ἐφελκύσῃ τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ὅπως ἢ τὸ Κράτος ἀναδεχθῇ καθ’ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον τὴν διαχείρισιν καὶ τὴν εὐθύνην, ἢ ἡ ἑταιρεία ἡ ἀνώνυμος διευθύνηται, ὅπως διευθύνονται αἱ ἀνώνυμοι ἑταιρεῖαι, ὑπὸ αὐστηροτάτην, ἐὰν θέλητε, ἐπίβλεψιν τοῦ Κράτους. Θέσατέ την ὑπὸ τὴν αὐστηροτάτην ἐπίβλεψιν τοῦ Κράτους, ἀλλ’ οὐχὶ ὑπὸ τὴν ἀπόλυτον διαχείρισιν αὐτοῦ. Τὰ ὀλίγα ταῦτα ἠθέλησα νὰ εἴπω, διὰ νὰ ἀκούσω καὶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ ἴσως καὶ ἄλλων ἐνδιαφερομένων.

§204Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Δὲν ἠξεύρω, ἂν αἱ θεωρίαι, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς, δύνανται νὰ ἐφαρμοσθῶσιν ἐπὶ τῆς εἰδικῆς ταύτης περιπτώσεως, ἡ ὁποία τῷ ὄντι παρουσιάζει πολλὰ τὰ ἰδιόρρυθμα, καὶ συνεπῶς δὲν πρέπει νὰ φαίνηται παράδοξον, ἂν διέπεται ἢ ὄχι ὑπὸ τῶν κανόνων τῶν περὶ ἑταιρειῶν. Ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον ἐζήτησα τὸν λόγον, εἶναι ἀκριβῶς ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν συνάδελφος προτείνει, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναγραφὴν, ὡς μέλους τοῦ Συμβουλίου, τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πατρῶν, καὶ τούτου κωλυομένου, τοῦ δημοτικοῦ συμβούλου τοῦ λαβόντος τὰς πλείονας ψήφους, καὶ οὐχὶ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ ἐν Πάτραις ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Νομίζω καὶ ἐγὼ μετ’ αὐτοῦ, ὅτι ἥκιστα κατάλληλος δύναται νὰ ᾖναι εἷς ἔμπορος, καὶ εἰδικῶς μάλιστα ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, ὁ ἀντιπροσωπεύων ὁλόκληρον τὸ ἐμπόριον, εἰς τὴν διεύθυνσιν ἱδρύματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ τὴν προστασίαν τῶν παραγωγῶν. Ἀρκεῖ τοῦτο (τὸ ἐμπόριον), τὸ ὁποῖον εἶναι πάντοτε ἐμπόριον σταφίδος πρὸ παντὸς, νὰ προσέξῃ εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Προέδρου εἰδικῶς, ὡς μέλλοντος νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὸ Συμβούλιον, καὶ νὰ ἐκλέγῃ τὸν Πρόεδρον ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον θέλει...

§205Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος εἶναι Πρόεδρος;

§206Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ὅστις δήποτε. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ νῦν Προέδρου. Αὔριον δύναται νὰ ᾖναι ἄλλος. Ἀλλὰ δὲν συμφωνῶ καὶ εἰς τὴν πρόσληψιν τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πατρῶν, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν, ὅτι, ὅσον καὶ ἂν ἀντιπροσωπεύῃ ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πατρῶν τὸν δῆμον Πατρέων, ὁ δῆμος Πατρέων, ὡς πρὸς τὴν παραγωγὴν, εἶναι ὀλιγώτερον πλούσιος πολλῶν ἄλλων δήμων. Τοῦτο δὲ θὰ προσέβαλλε τὴν φιλοτιμίαν ἄλλων δήμων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀφήσῃ τὰ κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο ὅπως εἶχον ἐν τῷ πρώτῳ νομοσχεδίῳ, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγε, δηλαδὴ ἀντὶ τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, νὰ ἀφήσῃ τὸν διευθυντὴν τοῦ ἐν Πάτραις ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§207ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Ὄχι, ὄχι.

§208Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὄχι. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τῷ δώσωμεν καὶ ἄλλα δικαιώματα.

§209Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ἔστω, τοῦ Προέδρου τῶν Ἐφετῶν.

§210Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ τὸν βάλωμεν καὶ εἰς τὸ ἐμπόριον τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν!

§211Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Τότε νὰ τεθῇ ὁ Πρόεδρος τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου Πατρῶν. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐμμείνῃ εἰς τὸ νὰ διορισθῇ ἄλλο πρόσωπον, προτιμότερος θὰ ἦτο ὁ Πρόεδρος τῶν Ἐφετῶν, ὁ ὁποῖος δυνατὸν νὰ μὴ ᾖναι σταφιδοκτήμων, δυνατὸν νὰ μὴ γνωρίζῃ ἀπὸ σταφίδα, βεβαίως ὅμως δύναται νὰ κρίνῃ τὰ τῆς διαχειρίσεως τῆς Τραπέζης κάλλιον παντὸς ἄλλου.

§212ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 17, ὅπως ἔχει, ἔχει λίαν ὀρθῶς. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν πάντοτε εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ καλλίτερα καὶ τὰ σπουδαιότερα μέλη τῆς κοινωνίας τῶν Πατρῶν. Κατὰ προσθήκην δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι πρέπει νὰ ᾖναι καὶ ἓν ἐκλεκτὸν πρόσωπον, ὁ Πρόεδρος τῶν Ἐφετῶν ἢ ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν. Δὲν ἐννοῶ, ποίαν θέσιν ἔχει ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πατρῶν. Ἐγὼ θὰ ζητήσω τότε τὸν Πρόεδρον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τῆς πατρίδος μου.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γούναρης (θόρυβος).

§214ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§215Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὄχι. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε θὰ ὁμιλήσω. Οἱ μὴ θέλοντες νὰ ἀκούσωσι δύνανται νὰ ἀπέλθωσι.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἡσυχάσατε. Ὁ κύριος Γούναρης θέλει νὰ ὁμιλήσῃ.

§217Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§218ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος δὲν ἐδράξατο καλῆς εὐκαιρίας, ἵνα πλέξῃ τὸ προσωπικὸν ἐγκώμιον τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν, διότι ἐγὼ εἶπον μόνον, ὅτι πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου συνάδει μᾶλλον, ἓν τῶν μελῶν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης νὰ ᾖναι ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Περὶ προσώπου οὐδὲν εἶπον, ὥστε δὲν ὑπῆρχε λόγος, ἵνα ὁ κύριος συνάδελφος ἀπαντήσῃ, ὅτι ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου εἶναι ἀξιότιμον πρόσωπον. Ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀντίληψιν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ἂν εἶπόν τι περὶ προσώπου.

§219ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βεβαίως· οὐδὲν ἀπολύτως.

§220ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κύριος συνάδελφος συμπίπτει νὰ ᾖναι καὶ συμπολίτης μου, γνωρίζει κάλλιστα τὰς συνηθείας μου, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι νὰ διαιρῶ τὴν κοινωνίαν εἰς τάξεις. Ὑποστηρίζω ὅμως τὴν γνώμην, ὅτι τὰ συμφέροντα τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος εἶναι ἀντίθετα πρὸς τὰ τῶν κτηματιῶν. Τὴν γνώμην δὲ ταύτην δὲν ἔχω μόνον ἐγώ, ὡς κτηματίας, ἀλλὰ ὁλόκληροι οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοί, ὡς ἀπεδείχθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς ὑποβολῆς τῆς περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος συμβάσεως, ὁπότε κατὰ τρόπον πρωτοφανῶς πανηγυρικὸν ἐξηγέρθησαν ὑπὲρ τῆς συμβάσεως. Ἔστεργον δὲ ταύτην, οὐχὶ ὡς πράγματι ἐβελτιώθη κατόπιν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ὡς ὑπεβλήθη ἐν ἀρχῇ, μόνον καὶ μόνον διότι δι’ αὐτῆς μετεβάλλετο τὸ ἐμπορικὸν καθεστώς. Τὴν ὁμόθυμον ταύτην γνώμην τοῦ ἀληθῶς πάσχοντος ἐκ τοῦ σημερινοῦ καθεστῶτος κτηματικοῦ κόσμου ὑμεῖς ἐθεωρίσατε τότε ὡς ἀπαύγασμα ἐξάψεως, ἐνῷ εἴχετε καθῆκον νὰ τὴν σεβασθῆτε, διότι τὸ μονοπώλιον τῆς ὀρθῆς κρίσεως δὲν ὑπάρχει μόνον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Καὶ δὲν εἶχον, κύριοι συνάδελφοι, ἄδικον νὰ ἐξεγερθῶσιν οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοί, καὶ μιᾷ φωνῇ νὰ ζητήσωσι τὴν μεταβολὴν τοῦ κρατοῦντος συστήματος. Ἡ μεγάλη πληγὴ τῶν προπωλήσεων, διὰ τῶν ὁποίων ἀπὸ τετραμήνου πρὸ τῆς συγκομιδῆς διατίθεται ἄνευ τύψεως συνειδότος, καὶ—δύναμαι νὰ εἴπω—ἐγκληματικῶς ὁ ἱδρὼς τοῦ πτωχοῦ κτηματίου εἰς τιμὰς ἀσυνειδήτους, καὶ μόνον τὸ μέγα τοῦτο κακὸν ἀρκεῖ, ἵνα ἐξεγείρῃ τὸν κόσμον κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τόσον πολὺ παραγνωρίζουσι τὰς ὑποχρεώσεις αὑτῶν πρὸς τὴν παραγωγήν, καὶ τοὺς δεσμοὺς τῆς ἀλληλεγγύης, οἵτινες ὑπάρχουσι μεταξὺ αὐτῶν καὶ αὐτῆς καὶ δυνάμει τῶν ὁποίων αὐτοὶ ὠφελοῦνται, μόνον ὅταν ἡ παραγωγὴ προάγηται καὶ εὐημερῇ, καὶ οὐχὶ ὅταν συντρίβηται ὑπ’ αὐτῶν καὶ δυστυχῇ. Μόνον λοιπὸν ἐκ τοιούτων γενικῶν σκέψεων, ἀναγομένων εἰς τὰς σχέσεις καὶ τὰ συμφέροντα ἐμπορίου καὶ παραγωγῆς, ὁρμώμενος, ἀφοῦ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου—ὡς τοὐλάχιστον ἰσχυρίζονται οἱ ὑποστηρίζοντες αὐτὸ—εἶναι ἡ προστασία τῆς παραγωγῆς, ἐζήτησα νὰ ἐκπροσωπῆται ἐν τῷ Συμβουλίῳ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ὁ κτηματικὸς κόσμος καὶ οὐχὶ τὸ ἐμπόριον. Οὐδὲν δὲ, ὡς καὶ ἡ Βουλὴ σύμπασα ἀντελήφθη καὶ ἐβεβαίωσεν, εἶπον περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, ὅπερ ἄλλως ἐγὼ ἔχω καὶ πλείονας λόγους ἀπὸ τὸν κύριον συνάδελφον νὰ ἐκτιμῶ.

§221Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§222Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Νομίζω ὅτι γίνεται συζήτησις ἐπὶ ματαίῳ. Ἀνεγράφη βεβαίως εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν, καὶ ὁμολογῶ, ὅτι καὶ ὡς ἄνθρωπος εἶναι ἄριστος, καὶ ὡς ἔμπορος καὶ βιομήχανος ἱκανώτατος, βεβαίως δὲ δὲν θὰ ἦτο καταλληλότερός τις διὰ τὴν Διοίκησιν τῆς Τραπέζης, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ κώλυμα, ὅτι δὲν εἶναι ὑπήκοος Ἕλλην, καὶ ἑπομένως δὲν δύναται ν’ ἀποτελῇ μέλος τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§223Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὅσον καὶ ἂν θέλωσι νὰ παραστήσωσι, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοκτημόνων συμπίπτουσι μὲ τὰ συμφέροντα τῶν ἐμπόρων, δὲν θὰ τὸ κατορθώσωσι,—τὸ ἀπέδειξε δὲ καὶ ἡ συζήτησις—διότι μεταξὺ ἐμπόρων καὶ σταφιδοκτημόνων ὑπάρχει πλήρης διάστασις, ἀκριβῶς δὲ, διότι ὑπάρχει πλήρης διάστασις, οἱ σταφιδοκτήμονες δὲν ἐμπιστεύονται τοὺς ἐμπόρους. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ὅσον καὶ ἂν δὲν δεχώμεθα καὶ δὲν ἐνστερνιζώμεθα τὰς περὶ ἐμπόρων ἰδέας τῶν σταφιδοκτημόνων, πρέπει νὰ μὴ εἰσαγάγωμεν τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου εἰς τὴν διοίκησιν ἑνὸς κτηματικοῦ ἱδρύματος. Δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον διατὶ ἀπεμακρύνθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τὸ πρῶτον νομοσχέδιον.

§224Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θέλετε νὰ σᾶς ἀπαντήσω;

§225Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διατὶ νὰ ἀπομακρυνθῆτε ἀπὸ τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, ἐν ᾧ εἴχετε τὸν Διευθυντὴν τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης;

§226Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ὁ κ. Διευθυντὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐδήλωσεν, ὅτι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει θέλει ἐπιτρέψει εἰς τὸν Διευθυντὴν τοῦ ἐν Πάτραις ὑποκαταστήματος τῆς Τραπέζης νὰ μετάσχῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§227Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐπιμένω, ὅτι ἡ παρουσία τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον δὲν ἔχει θέσιν, ἐκτὸς τῶν ἄλλων λόγων, καὶ διότι ἡ προκάτοχος Συνέλευσις εἶχεν ἐκλέξει ὡς μέλος τοῦ Συμβουλίου ἔμπορον, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐντιμότατος καὶ ὁ ὁποῖος εἰς τὴν συνείδησιν πάντων ἦτο ὁ πρύτανις τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου, καὶ ἐν τούτοις ὁ ἐντιμότατος αὐτὸς ἔμπορος, κατὰ τῆς ὑπολήψεως τοῦ ὁποίου οὐδεμία ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ὑπόνοια, γενόμενος σύμβουλος καὶ Διευθυντὴς τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, μὴ ὑπάρχοντος τοιούτου τότε, ἐνήργησε πράξεις, αἵτινες ἐζημίωσαν τὴν Τράπεζαν.

§228Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τί προτείνετε;

§229Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἁπλούστατον. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ θέσωμεν ἄλλον· ἀντὶ 6 μελῶν αἱρετῶν, ὅσα ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, νὰ θέσωμεν 5, καὶ οὕτω διορθοῦται τὸ πρᾶγμα. Καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν, κύριε Ὑπουργέ, ἔχω νὰ ὑποβάλω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἀναθέτετε καθήκοντα συμβούλου εἰς ἕνα οἰκονομικὸν ἐπιθεωρητήν. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ περιορίζεσθε εἰς τὸν οἰκονομικὸν ἐπιθεωρητήν. Πέρυσιν, ὅτε ἐπρόκειτο νὰ διορισθῇ εἰς οἰκονομικὸς ἐπιθεωρητὴς, ἐστάθη ἀδύνατον νὰ εὑρεθῇ τοιοῦτος. Διὰ τοῦτο πρέπει ν’ ἀναθέσητε τὰ καθήκοντα ταῦτα εἰς ἄλλον ἀνώτερον ὑπάλληλον· δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἦναι οἰκονομικὸς ἐπιθεωρητὴς, διότι οἱ τοιοῦτοι μετροῦνται εἰς τὰ δάκτυλα.

§230Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Φαίνεται, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ εὔρυθμον καὶ τὸ ἁρμονικὸν ἔπαυσε πλέον πρὸ πολλοῦ καὶ ἐφ’ ἡμῶν νὰ ἀσκῇ γόητρόν τι καὶ θέλγητρον. Τὸ ἰδιόρρυθμον ἐδέσποσε καὶ κατέκτησε τὴν ψυχὴν ἡμῶν, τὸ ἰδιόρρυθμον εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατέκτησεν ἡμᾶς ἐν τῇ τέχνῃ, ἐν τῇ ἐπιστήμῃ καὶ ἐν αὐτῇ τῇ νομοθεσίᾳ...

§231ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Art nouveau!

§232Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ art nouveau εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καταθέλγει καὶ καθηδύνει πλέον ἡμᾶς. Ἀπόδειξις, ὅτι εἴμεθα ἰδιόρρυθμοι ἐν τῇ νομοθεσίᾳ, εἶναι αὐτὸ τοῦτο τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως. Εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ κόσμου θὰ εὕρητε θεσμὸν ἀνάλογον, ὅμοιον πρὸς τὸν θεσμὸν τῆς παρακρατήσεως· καὶ ὅμως τὸν ἐθεσπίσαμεν ἡμεῖς καὶ τὸν διετηρήσαμεν καὶ τὸν διατηροῦμεν ἐπὶ μίαν ἤδη δεκαετίαν, καὶ νῦν προσπαθοῦμεν διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ν’ αὐξήσωμεν τὰ ἀγαθὰ τῆς παρακρατήσεως, αὐξάνοντες τὸ ποσὸν τῆς παρακρατήσεως! Δὲν γνωρίζω εἰς ποῖα ἀποτελέσματα θὰ φθάσωμεν, ἀλλὰ βλέπω, ὅτι καὶ ἐν τῇ ἄλλῃ νομοθεσίᾳ ἐξακολουθεῖ τὸ ἰδιόρρυθμον. Ὁ βουλευτὴς Πατρῶν κύριος Γούναρης παρέστησεν ἡμῖν, ὅτι εἶναι κανονικὸν τὸ ἄρθρον 17, καὶ ὅτι οὐδεμία καινοφανὴς διάταξις ἐμφιλοχωρεῖ. Θὰ ἐρωτήσω ὅμως τὸν κύριον συνάδελφον, δὲν νομίζει, ὅτι αὐτὴ αὕτη ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἐγένετο πρὸ μικροῦ, ἀποδεικνύει τὸ ἄτοπον τῆς γνώμης του; ὅτι ὑπάρχουσι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν συμφωνοῦσιν οὔτε μὲ τὴν νομοθεσίαν οὔτε μὲ τὴν λογικήν; Διότι, ἐὰν παραδεχθῶμεν, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα εἶναι ἀνώνυμος ἑταιρεία, πρέπει βεβαίως, ἐὰν δὲν θέλωμεν νὰ ἤμεθα ἰδιόρρυθμοι, νὰ ἐφαρμόσωμεν τοὺς κανόνας, οἱ ὁποῖοι ἰσχύουσιν ἐπὶ τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν.

§233Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἰδιόρρυθμος ἑταιρεία.

§234Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰπέτε ἐπὶ τέλους, ποίου εἴδους ἑταιρεία εἶναι. Μήπως εἶναι art nouveau; Δόσατε ἐπὶ τέλους ἕνα νομικὸν ὁρισμὸν τῆς ἑταιρείας ταύτης, τῆς Σταφιδικῆς, οὕτω πῶς συγκροτουμένης. Ὑμεῖς, κύριε Ὑπουργὲ, ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ λέγετε, ὅτι ἐκ τῶν 9 μελῶν τοῦ Συμβουλίου τὰ 6 ἐκλέγονται ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων, ἐπ’ αὐτῶν δὲ τῶν αἱρετῶν μελῶν ἐξασκεῖ πειθαρχικὴν ἐξουσίαν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν· ἀλλὰ δυνάμει τίνος ἀρχῆς ἐξασκεῖ ταύτην;

§235Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τὴν ἔχει τὴν ἐξουσίαν.

§236Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἔχει δυνάμει νόμου, τὸν ὁποῖον ἡ ἰδιορρυθμία ἡμῶν καὶ ἡ σοφία ἡμῶν κατεσκεύασε; Πῶς ἔχει ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν δικαίωμα πειθαρχικὸν ἐπὶ τῶν συμβούλων τῶν ἐκλεγομένων ὑπὸ τῆς πλειονοψηφίας τῶν μετόχων; Ὁ κ. ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴς λέγει, ὅτι τὸ Κράτος συμμετέχει πλέον εἰς τὴν διοίκησιν τῆς ἑταιρείας, διότι ἡ ἑταιρεία θὰ διαχειρίζηται εἰς τὸ ἑξῆς καὶ τὸν φόρον τοῦ Κράτους, ὁ ὁποῖος θὰ εἰσέρχηται εἰς τὸ ταμεῖον αὐτῆς ὡς σταφιδόκαρπος. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ συμμετοχὴ αὕτη οὐδὲν δικαίωμα δίδει εἰς τὸ Κράτος, ὅπως ἀναμιχθῇ εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν. Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι, πιστεύουσιν, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ἔδωκεν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα, ὅτι ἐξυπηρέτησε τὸν σκοπὸν τῆς παρακρατήσεως καὶ τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοκτημόνων· τοὐναντίον φρονῶ, ὅτι ἔβλαψε μεγαλωστί· διότι, ἐὰν ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, οὐδὲν ἄλλο θὰ εὕρωμεν ἢ σκάνδαλα ἐπὶ σκανδάλων, καταχρήσεις ἐπὶ καταχρήσεων, κλοπὰς ἐπὶ κλοπῶν, καὶ ἄλλας ἀτασθαλίας· ὅλη ἡ ἱστορία τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης εἶναι ἱστορία ἑνὸς μεγάλου κακοῦ, ὅπερ ἐδείνωσε τὴν κατάστασιν τῶν σταφιδοκτημόνων. Νομίζω, ὅτι, ὡς πρὸς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ἐὰν ἠθέλομεν νὰ πράξωμέν τι, ἔπρεπε νὰ καταργήσωμεν ἐντελῶς τὸν θεσμὸν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, καὶ νὰ ἀναθέσωμεν εἰς τὸ Κράτος τὰ τῆς διοικήσεως τοῦ παρακρατήματος, διὰ νὰ ἔχωμεν ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, τοῦ ἔθνους καὶ τῶν σταφιδοκτημόνων ἕνα πραγματικὸν ὑπεύθυνον· διότι, ὡς λειτουργεῖ σήμερον ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, οὐδεμία ἐγγύησις διὰ τοὺς σταφιδοκτήμονας ὑπάρχει· τὰ συμφέροντα αὐτῶν καταστρέφονται, ὁ δὲ θεσμὸς τῆς παρακρατήσεως δὲν παρέχει οὔτε κἄν τὴν μικρὰν ἐκείνην ὠφέλειαν, ἥτις ἀνεμένετο παρ’ αὐτοῦ. Ἐὰν ταῦτα οἱ Πελοποννήσιοι ἀνελογίζοντο, ἐὰν ἐσκέπτοντο τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ἔπραξαν εἰς τὸν τόπον των, χορηγήσαντες εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν τὴν ἄδειαν νὰ διευθύνῃ τὸ προϊόν, καθ’ ὃν τρόπον τὸ διευθύνει ἐπὶ 9 ὁλόκληρα ἔτη, βεβαίως δὲν θὰ ἠνείχοντο, τὸ ἄρθρον 17 νὰ λειτουργήσῃ, ἀναγκάζοντες τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν νὰ ἀνεχθῇ καὶ τὴν ἀνάμιξιν τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία θέλει ἐπιφέρει περισσότερα σκάνδαλα καὶ περισσοτέρας συγχύσεις. Εἶναι ἐπιθυμητὸν λοιπόν, ἢ ν’ ἀφήσητε τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν νὰ λειτουργήσῃ, ὡς λειτουργοῦσιν αἱ ἀνώνυμοι ἑταιρεῖαι, ἤ, ὅπερ καὶ προτιμότερον, νὰ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος τὴν διαχείρισιν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ οἱ σταφιδοκτήμονες θὰ ὠφεληθῶσι, καὶ τὸ Κράτος εἰς καλλιτέραν θέσιν θὰ εὑρίσκηται. Ἐὰν ἀφήσητε εἰς αὐτὴν νὰ εἰσπράττῃ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα εἰσπράττει καὶ μέλλει νὰ εἰσπράξῃ, θὰ ἦναι ἡ αὐτὴ κατάστασις, οἷα εἶναι καὶ σήμερον. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ ἄρθρου τούτου, καὶ νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης κατ’ ἄλλον τρόπον, καλλίτερον καὶ σοβαρώτερον, καὶ οὐχὶ ὅπως σήμερον κανονίζονται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§237Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὀλίγας λέξεις νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ προσθέσω. Ἤκουσα μετ’ ἀπορίας ὅσα εἶπεν ὁ βουλευτὴς Πατρῶν κύριος Γούναρης, τὸν ὁποῖον συνήθισα νὰ ἀκούω, ὁσάκις ὁμιλῇ, στηριζόμενον ἐπὶ μελετῶν καὶ ἐπὶ εἱρμῶν λογικῶν. Βεβαίως κηδεμονία μόνον τοῦ Κράτους ἐπὶ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης δὲν ὑπάρχει. Ἡ ἀνάμιξις τοῦ Κράτους εἰς τὴν διαχείρισιν ἀναιρεῖ τὴν κηδεμονίαν· διότι δὲν διαχειρίζεται πλέον τὰς ὑποθέσεις αὐτῆς ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, ἀλλὰ τὰς διαχειρίζεται τὸ Κράτος. Οὐδεμίαν σοβαρότητα ἔχει ἡ ἐκλογὴ τῶν 6 συμβούλων, οἱ ὁποῖοι, εὐθὺς ὡς ἐκλεχθῶσι, μεταβάλλονται εἰς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους· διότι τὸ Κράτος παύει αὐτούς, καὶ ἑπομένως αὐτοὶ μεταβάλλονται εἰς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸ Κράτος τοὐλάχιστον τὴν εὐθύνην τῆς ἐκλογῆς αὐτῶν. Βεβαίως ὑπάρχει πλήρης ἀναίρεσις τῆς κηδεμονίας· ὅπως δὲ πεισθῶμεν περὶ τούτου, δὲν ἔχομεν ἢ νὰ καταφύγωμεν εἰς διαφόρους ἐπιχειρήσεις καὶ εἰς διαφόρους Τραπέζας, εἰς τὰς ὁποίας τὸ Κράτος ἔχει ἄμεσον συμφέρον, μεγαλείτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἔχει διὰ τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου. Εἰς ἄλλας ἑταιρείας τὸ Κράτος ἔχει πλήρη τὴν ἐπίβλεψιν, ὄχι ὅμως καὶ τὴν εὐθύνην. Ἔχομεν τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, τὰ ὁποῖα αὕτη διαχειρίζεται, εἶναι πολὺ ἀνώτερα τοῦ φόρου τῆς σταφίδος, καὶ ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα κἄπως εὐδαιμονῇ, ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ὑφίσταται καὶ λειτουργῇ πρὸς ὄφελος τοῦ τόπου, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν μὴ ἀνάμιξιν τοῦ Κράτους ἐν τῇ διαχειρίσει αὐτῆς. Θὰ ἦτο ἴσως καλλιτέρα ἡ διαχείρισις αὐτῆς, ἐὰν ἠδύνατο τὸ Κράτος αὐτὸ νὰ ἐπιβλέψῃ σπουδαίως. Ἐπανερχόμενος εἰς τὸ θέμα, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἔχει πολλὰ τὰ ἀνώμαλα ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, ὅπως δὲ ἀνέπτυξα προηγουμένως, ἡ ἀνωμαλία αὐτῆς ἡ μεγάλη εἶναι ἡ ἀναίρεσις τοῦ σκοποῦ αὐτῆς, διότι ἐπιδιώκει σκοπὸν ἀντίθετον ἐκείνου, διὰ τὸν ὁποῖον ἦτο προωρισμένη. Ἀλλ’ εἶναι ἐρριζωμένη τοσοῦτον ἡ ἰδέα τῆς σημερινῆς λειτουργίας τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης εἰς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς, ὥστε δυσκόλως δύναται σήμερον νὰ θίξῃ τις τὴν βάσιν τῆς λειτουργίας αὐτῆς. Εἰς τὰς σκέψεις τοῦ ἐκ Πατρῶν συναδέλφου ἡ ἀτμόσφαιρα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης τοσοῦτον ἐπέδρασεν, ὥστε νὰ νομίζῃ οὗτος, ὅτι ὑπάρχει κηδεμονία τοῦ Κράτους, καὶ οὐχὶ ἀνάμιξις εἰς τὴν διαχείρισιν. Εἶναι καθαρὰ ἀνάμιξις εἰς τὴν διαχείρισιν, ἥτις καταργεῖ τὴν ἰδέαν τῆς κηδεμονίας, διότι οἱ διαχειριζόμενοι τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν μεταβάλλονται εἰς ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους, ἑπομένως δὲν κηδεμονεύει, ἀλλὰ ἐνεργεῖ καὶ δρᾷ τὸ Κράτος διὰ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν ἄνευ ἐπιβλέψεως· καὶ οἱ σύμβουλοι δὲ καὶ οἱ διευθυνταί εἰσιν ὑπάλληλοι ἐπίσης...

§238Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Στηρίζεσθε ἐπὶ νόμου;

§239Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Στηρίζομαι ἐπὶ τῆς θετικῆς κηδεμονίας. Σήμερον ὑπάρχουσι πολλοὶ καὶ διάφοροι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους· ὁ ἔφορος εἶναι ὑπάλληλος, δὲν κηδεμονεύει, ἀλλὰ διαχειρίζεται· κηδεμονεύει μόνον ὁ οἰκονομικὸς ἐπιθεωρητὴς, διότι ὁ οἰκονομικὸς ἐπιθεωρητὴς εἶναι ὑπάλληλος μὲ τελείαν κηδεμονίαν, κηδεμονεύει τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, καὶ νὰ διακρίνῃ τὴν διαχείρισιν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀπὸ τὴν κηδεμονίαν. Ἂς διορίσῃ ἡ Κυβέρνησις ἕνα ἢ δύο ἢ τρεῖς Βασιλικοὺς Ἐπιτρόπους μὲ τελείαν ἐπίβλεψιν καὶ μὲ τελείαν παρακώλυσιν ἀποφάσεων, τῶν ἀποφάσεων, ἃς ἤθελον κρίνει ἐπιβλαβεῖς εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, ἀλλὰ νὰ μὴ διορίζῃ αὐτὴ τοὺς διευθυντάς. Οὐδὲν ἄμεσον ἐνδιαφέρον ἔχω· νομίζω ὅμως, ὅτι εἶναι τοσοῦτον ἀνώμαλος ὁ ὀργανισμὸς τῆς ἑταιρείας διὰ τοῦ ἄρθρου 17, ὥστε, ἐὰν μέχρι σήμερον ἔφερεν ἀνωμαλίας ὁ τρόπος τῆς ἐκλογῆς καὶ διαχειρίσεως ὑπὸ τῶν συμβούλων, ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ὀργανοῦται σήμερον, θὰ φέρῃ ἀνωμαλίαν πολὺ μεγαλειτέραν, ἀνεξαρτήτως τῆς πολιτικῆς πιέσεως. Ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ὀργανοῦται σήμερον, εἶναι τοσοῦτον ἀνώμαλος, τοσοῦτον ἰδιόρρυθμος, ὥστε δὲν δύναται νὰ καταλήξῃ εἰς ἐπωφελῆ ἀποτελέσματα. Εἶναι γενικὸς κανὼν, ὅτι τὰ ἀνωμάλως, τὰ ἄνευ τάξεως καὶ ῥυθμοῦ διαχειριζόμενα καταστήματα ἢ ἐπιχειρήσεις ἀναμφισβητήτως δὲν δύνανται παρὰ νὰ ἀποτύχωσιν. Ἐὰν διαχειρισθῇ τὴν σταφιδικὴν ταύτην περιουσίαν τὸ Κράτος, Θὰ ἔχῃ τοῦτο τὴν εὐθύνην ἀπέναντι τῆς Βουλῆς, ἀπέναντι τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου· ἐὰν διαχειρίζηται τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν ἡ ἑταιρεία, θὰ ἔχῃ τὴν ἐπιτήρησιν καὶ ἐπίβλεψιν αὐτῆς τὸ Κράτος. Ἐδῶ ἀναμιγνύετε τὴν ἰδιωτικὴν ἐνέργειαν καὶ τὴν ἰδιωτικὴν περιουσίαν μὲ τὴν ἐνέργειαν τοῦ Κράτους, καὶ ἔρχεσθε νὰ ὑποκαταστήσητε κατὰ τρόπον ὅλως ἀνώμαλον τὴν ἐνέργειαν τὴν ἰδιωτικὴν εἰς τὴν ἐνέργειαν τοῦ Κράτους. Ἀφαιρεῖτε πάντα ἔλεγχον. Τίς θὰ ἐλέγξῃ τοὺς διαχειριζομένους τὴν περιουσίαν ταύτην; Τὸ Κράτος ἢ ἡ ἑταιρεία;

§240ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ Συνέλευσις.

§241Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Οὐδὲν δικαίωμα ἔχει ἡ Συνέλευσις.

§242Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Οὐδὲν δικαίωμα ἔχει ἡ Συνέλευσις!

§243Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἂν ἡ Συνέλευσις ἔχει δικαίωμα, ἀποδεικνύει τὸ ἐκλεχθὲν Συμβούλιον. Βεβαίως τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς Συνελεύσεως εἶναι πραγματικόν, ἀλλὰ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦτο, διότι τοὺς συμβούλους τοὺς παύει μόνον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Αὐτὸ λέγει τὸ ἄρθρον 17.

§244Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν λέγει αὐτὸ τὸ ἄρθρον 17· ὑπάρχουσι τόσαι ἐγγυήσεις.

§245Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἄλλο τὸ ζήτημα τῶν ἐγγυήσεων. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκει): «Ἐὰν ὁ Διευθυντὴς ἤ τις τῶν αἱρετῶν συμβούλων ἤθελε τιμωρηθῆ δὶς κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς τριετίας διὰ ποινῆς προστίμου ἢ προσωρινῆς παύσεως κατὰ τὸ ἄρθρον 32 τοῦ ΒΦΠΓʹ νόμου τοῦ 1899, ἀπολύεται τῆς ὑπηρεσίας διὰ Β. Διατάγματος, προκαλουμένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐὰν ὑπὲρ τῆς ἀπολύσεως ἀποφανθῇ ἐπιτροπή, συγκειμένη ἐκ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ τοῦ Δικαστικοῦ Συμβούλου.» Τίς θὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς ἀπολύσεώς του; Ἡ ἐπιτροπὴ, ἐὰν ὑπάρχωσι δύο τιμωρίαι, ὅπως λέγετε εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ ἄρθρου;

§246ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις παύσεως, αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κρίσιν τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς.

§247Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τί θὰ κάμῃ, ὅταν τιμωρηθῇ ὁ Διευθυντὴς διὰ προστίμου, ἡ τριμελὴς ἐπιτροπή, ἡ ὁποία σύγκειται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τὸν Δικαστικὸν Σύμβουλον; Αὐτοὶ βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὦσιν ἐν γνώσει πασῶν τῶν λεπτομερειῶν τῆς διοικήσεως τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης· αὐτοὶ θὰ ἐξετάσωσι μόνον, ἂν ἐπεβλήθησαν αἱ δύο ποιναί. Ἀλλὰ τὰς ποινὰς ταύτας τίς θὰ ἐπιβάλῃ;

§248ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Θὰ γίνεται ἔλεγχος ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς.

§249Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ζῶμεν ὅλοι ἐν Ἑλλάδι, κύριε συνάδελφε, καὶ γνωρίζομεν, πῶς λύονται μὲ τὰς ἐπιτροπὰς τὰ ζητήματα ταῦτα. Ἢ θὰ ἔχῃ τὰ μέσα ὁ σύμβουλος ἢ ὁ Διευθυντής, καὶ δὲν θὰ πάθῃ τίποτε, ἢ δὲν θὰ τὰ ἔχῃ, καὶ θὰ παυθῇ.

§250ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἔπρεπε νὰ ἦναι μεγαλείτεροι οἱ περιορισμοὶ, κύριε συνάδελφε. Σεῖς λέγετε ταῦτα, διότι δὲν γνωρίζετε οὔτε πῶς λειτουργεῖ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, οὔτε πῶς διαχειρίζονται τὴν περιουσίαν αὐτῆς οἱ σύμβουλοι. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ μεγαλειτέραν ἐξουσίαν ἐπὶ τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§251Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καταργήσατέ την.

§252ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν πρέπει νὰ καταργηθῇ.

§253Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν οἱ σύμβουλοι ἦναι τόσον κακοὶ, ὥστε δὲν πρέπει νὰ ἔχωσι τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ εἷς σύμβουλος τοιούτου ἱδρύματος, τότε καταργήσατε τοὺς συμβούλους· θὰ πράξητέ τι, τὸ ὁποῖον τοὐλάχιστον θὰ ἦναι ὁμαλόν.

§254ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν ὑπάρχει, κύριε συνάδελφε...

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, κύριε Βουλευτά. Δὲν ἐπιτρέπω καμμίαν διακοπήν.

§256ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ὑπεύθυνος, ἐνῷ σήμερον θὰ ἔχωμεν.

§257Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐνόμισα, Κύριοι, καθῆκόν μου νὰ εἴπω ταῦτα, διότι νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα ἔχει τὴν σπουδαιότητά του, καὶ ἂν ὑπάρξῃ διαχείρισις σώφρων, διαχείρισις ἀντιλαμβανομένη τοῦ ζητήματος ὁλοκλήρου, τοῦ σταφιδικοῦ, ἐνδέχεται νὰ ἐπέλθῃ τοὐλάχιστον βελτίωσίς τις εἰς τ’ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπῆλθον ἐκ τῆς συστάσεως τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Οὐδένα ἄλλον λόγον ἔχω. Δὲν ἐπιμένω, διότι, ὡς εἶπον, ὑπάρχει ἀτμόσφαιρα σταφιδικὴ, ἡ ὁποία ἐπηρεάζει πολλοὺς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὑπάρχει δὲ ἴσως καὶ προσωπική τις στενοχωρία εἰς πολλοὺς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἐκ τῆς ἐνεργείας τῶν συμβούλων. Ἐγὼ ἐπηρεάζομαι ἐκ τῆς γνώμης, ὅτι, ὅταν ὀργανῶται ἀνωμάλως καὶ ἀτάκτως μία ἐπιχείρησις, ἡ ἐπιχείρησις αὕτη βεβαίως δὲν δύναται νὰ ἐπιτύχῃ.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§259Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Οἱ κατὰ τοῦ ἄρθρου 17 ἀγορεύσαντες ἀξιότιμοι συνάδελφοι δι’ ὅσων εἶπον δίδουσιν ἀφορμὴν νὰ ὑπολαμβάνωνται ὡς τὸ πρῶτον ἐν Ἑλλάδι ἐλθόντες καὶ μὴ γινώσκοντες κατὰ τίνα τρόπον γίνεται ἡ διαχείρισις τῶν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, καὶ ποῖαι ἐκ τῆς διαχειρίσεως ταύτης προέκυψαν γνῶμαι. Ὅτε ὁ ἀξιότιμος κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς ἔλεγεν, ὅτι εὑρίσκει τὸ ἄρθρον τοῦτο ἀκατάληπτον, ὁμολογῶ, ὅτι ἐγὼ εὕρισκον αὐτὸν τοῦτον τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἀκατάληπτον.

§260Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν πταίω ἐγώ.

§261Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι πράγματι ἐνόμισεν ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι πρόκειται περὶ ἀνωνύμου ἑταιρείας, συσταθείσης ἑκουσίως διὰ τῆς συνδρομῆς τῶν μετόχων, οἱ ὁποῖοι κατέβαλον τὸ κεφάλαιον καὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ διαχειρισθῶσι τὰ τῆς ἑταιρείας ταύτης κατὰ τὸ δοκοῦν. Ἀλλὰ λησμονεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, ὅτι ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα εἶναι πλάσμα τοῦ νόμου· λησμονεῖ, ὅτι δὲν ἦσαν πάντες οἱ σταφιδοκτήμονες σύμφωνοι εἰς τὴν ἵδρυσιν τοῦ ἱδρύματος τούτου, ἐπενέβη δὲ ἡ Πολιτεία, ἡ ὁποία ἐγκατέστησε τὸ ἵδρυμα τοῦτο κατὰ σύστημα νέον, ἰδιόρρυθμον, ἐπειδὴ καὶ τὰ πράγματα δὲν ἦσαν σύμφωνα. Ὁ συντάκτης καὶ εἰσηγητὴς τοῦ πρώτου νομοσχεδίου περὶ συστάσεως τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ὑπέλαβεν, ὅτι ἠδύνατο, διὰ νὰ μεριμνᾷ τὸ Συμβούλιον μετὰ περισσοτέρου ζήλου καὶ ἐνδιαφέροντος ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, νὰ δώσῃ τὴν διαχείρισιν καὶ διοίκησιν τοῦ ἱδρύματος εἰς τοὺς σταφιδοκτήμονας, καὶ εἶπεν, ὅτι τὸ Συμβούλιον καὶ ἡ διοίκησις ἐν γένει τοῦ ἱδρύματος θὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ πάντας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν εἰς τὴν σύστασιν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Δυστυχῶς τὰ πράγματα διέψευσαν τὴν προσδοκίαν τοῦ εἰσαγαγόντες τὸ νομοσχέδιον. Διότι αὐτοὶ οὗτοι οἱ σταφιδοκτήμονες ἀπέδειξαν, ὅτι δὲν εἶναι ἀκόμη ἐπαρκῶς προηγμένοι, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ αὐτοδιοίκησις. Ὅτε τὸ πρῶτον συνῆλθεν ἡ Συνέλευσις τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων, ἀπεδείχθη, ὅτι οἱ συνελθόντες δὲν ἦσαν γνήσιοι ἀντιπρόσωποι τῶν μετόχων. (Ὡς ἐκ τούτου κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, τῇ εἰσηγήσει ὁμάδος Βουλευτῶν, ἀντιπροσωπευόντων σταφιδοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας, μετεβλήθη τὸ σύστημα, ἀλλὰ καὶ πάλιν δὲν κατώρθωσαν οἱ 100 ἐκλογεῖς νὰ ἐξαρθῶσιν εἰς τὴν περιωπὴν τὴν προσήκουσαν καὶ νὰ πιστεύσωσιν, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἰδιοτέλεια καὶ τὰ λοιπὰ ἐλατήρια, τὰ κρατοῦντα παρ’ ἡμῖν, δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπικρατήσωσιν εἰς ἵδρυμα, ἔχον τόσον μέγαν προορισμὸν, ἐγγυώμενον τῆς σταφιδοπαραγωγῆς τὴν πρόοδον· καὶ ὑπῆρξε στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξ αὐτῶν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν προέκυψεν ἡ γνώμη, ὅτι τὸ ἵδρυμα δὲν ἐπιτελεῖ τὸν προορισμόν του, καὶ ἠκούσθησαν γνῶμαι περὶ καταργήσεως τοῦ ἱδρύματος. Καὶ σήμερον ἀκόμη, ἐὰν μεταξὺ τῶν γνωμῶν, τὰς ὁποίας βλέπετε τυπωμένας εἰς τὴν περίληψιν ταύτην (δεικνύει τὸ σχετικὸν ἔντυπον), θελήσῃ τις νὰ ἐξετάσῃ, θὰ ἴδῃ, ὅτι ὑπάρχουσι σύλλογοι σταφιδοπαραγωγῶν, οἱ ὁποῖοι λέγουσιν, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ σύστημα τῆς ἐκλογῆς τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, καὶ νὰ ὁρισθῶσι μόνιμα τὰ μέλη ταῦτα. Καὶ ἀπόδειξις εἶναι ἡ γνώμη τοῦ Συμβουλίου τοῦ Κτηματικοῦ Συλλόγου τοῦ Αἰγίου, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἔπρεπε μέλη τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης νὰ ἦναι ὁ Πρόεδρος τῶν ἐν Πάτραις Ἐφετῶν, ὁ Πρόεδρος τῶν ἐκεῖ Πρωτοδικῶν, καὶ δὲν ἠξεύρω ποῖος ἄλλος, ὥστε νὰ ἦναι μόνιμος ἡ διοίκησις τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Οὕτως εἶχον τὰ πράγματα, ὅτε παραστάσης τῆς ἀνάγκης νὰ εἰσαχθῇ νέον νομοσχέδιον, ἀφορῶν εἰς τὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὅτι δὲν ἔπρεπεν ἀπολύτως νὰ καταργήσῃ τὸ μέχρι τοῦδε ἐπικρατοῦν σύστημα, καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ, ὡς καὶ πρότερον, εἰς τὴν ἄμεσον τοῦ Κράτους διοίκησιν τὰ τοῦ ἱδρύματος τούτου· ὑπέλαβεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ παραδεχθῇ μέσην τινὰ ὁδόν, καὶ νὰ ἀφήσῃ μὲν τὴν ἐκλογὴν καὶ ψήφισιν τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, τοὺς ἐκ τοῦ ἰσχύοντος νόμου, τοῦ πέρυσι ψηφισθέντος, ἔχοντας δικαίωμα νὰ ψηφοφορήσωσι, νὰ εἰσαγάγῃ δὲ καὶ νέαν διάταξιν, ἵνα ὑπάρχῃ περισσοτέρα πεποίθησις. Μάλιστα δὲ, ἐάν τις μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον, θέλει παρατηρήσει, ὅτι λαμβάνονται μέτρα διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου νὰ μὴ παύωνται οἱ ὑπάλληλοι καὶ ἐν γένει οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ νὰ ἔχωσι μονιμότητά τινα ἐν τῇ θέσει αὐτῶν. Τὸ πρῶτον νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης κλπ. εἶχε παραδεχθῆ μέλη τινὰ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου μόνιμα, τὸν διευθυντὴν τοῦ ἐν Πάτραις ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἕνα οἰκονομικὸν ἐπιθεωρητὴν, ἢ ἐν ἐλλείψει τούτου ἀνώτερον ὑπάλληλον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ τὸν Διευθυντὴν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ὁ ὁποῖος προετείνετο μὲν ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης, ἐκλεγόμενος, διωρίζετο δὲ διὰ μίαν τριετίαν διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος. Διά τινα χρόνον αὐτὴ ἦτο ἡ διαδικασία ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Ἀλλ’ ἡ διαδικασία αὕτη — καὶ τοῦτο ἀναγνωρίζουσι πάντες οἱ παρακολουθήσαντες τὴν ἐξέλιξιν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης — δὲν ἐκρίθη ἐπιτυχὴς, διότι δὶς μέχρι τοῦδε ἐγένετο ἐκλογὴ Διευθυντοῦ, καὶ δὶς οἱ ἐκλεχθέντες ὡς Διευθυνταὶ ἀπελύθησαν, διότι δὲν ἦσαν ἐπαρκεῖς, εἴτε διὰ τὸν ἕνα λόγον εἴτε διὰ τὸν ἄλλον. Κατὰ τὸ πλεῖστον ἀφ’ ἧς ὑπάρχει ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα διοικεῖται ὑφ’ ἑνὸς τῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου. Τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου δὲν εἶναι φυσικῶς προωρισμένα, ἵνα ὑπηρετῶσι νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐν τοῖς γραφείοις τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης πρὸς προαγωγὴν τῶν συμφερόντων αὐτῆς· συνέρχονται ἅπαξ τῆς ἑβδομάδος, ἢ κατὰ 15 ἡμέρας, ἢ ἅπαξ τοῦ μηνὸς, ἵνα ἀκούσωσι τὰς εἰσηγήσεις τοῦ Διευθυντοῦ κυρίως, εἶναι δὲ γνωστὸν εἰς πάντας — καὶ ἀπορῶ, πῶς ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς δὲν ἀνεγνώρισε τοῦτο, — ὅτι εἰς τὰς ἀνωνύμους ἑταιρείας ἡ ἐπιτυχία τῆς ἐπιχειρήσεως, δι’ ἣν συνιστῶνται αἱ ἑταιρεῖαι αὗται, ἔγκειται εἰς τὴν ἐξεύρεσιν καταλλήλου Διευθυντοῦ.

§262Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ Διευθυντοῦ.

§263Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνεται πρόνοια, ὅπως καὶ πάλιν ἀκουσθῇ ἡ γνώμη τοῦ Συμβουλίου διὰ τὸν Διευθυντὴν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, διότι τοῦτο θὰ προτείνῃ τρεῖς ὑποψηφίους, ἐκ τούτων δὲ ἡ Κυβέρνησις, ἤτοι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, καὶ ὄχι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ διορίσῃ τὸν ὁριστικὸν Διευθυντὴν, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ διάρκειαν χρονικὴν, διὰ νὰ μὴ συμβῇ καὶ πάλιν ὅ,τι εἰς τὸ παρελθὸν, ὅτε ὁ Διευθυντὴς ἦτο ὑποχρεωμένος ἢ νὰ συμφωνήσῃ πρὸς πᾶσαν γνώμην τοῦ Συμβουλίου, ἢ νὰ παραιτηθῇ. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἔχῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Συμβουλίου, διότι οὕτω θὰ ἐξασκῇ ποιάν τινα ἐξουσίαν, θὰ ἔχῃ κῦρος μεγαλείτερον, καὶ θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ προαχθῇ τὸ ἔργον τῆς Τραπέζης. Κατεκρίθη ἡ ἐξάσκησις τῆς πειθαρχικῆς ἐξουσίας ἐκ μέρους τῶν Ὑπουργῶν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Αὐτὸ ὑφίσταται καὶ σήμερον.

§264Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ διότι ὑφίσταται καὶ σήμερον εἶναι δικαιολογία νὰ μένῃ;

§265Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ;

§266Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ. Ἀφήσατε νὰ τελειώσω τὴν σκέψιν μου. Ἔχετε τὸ σύστημα νὰ προτρέχητε τοῦ ἀγορεύοντος, διὰ νὰ δεικνύητε ὅτι ἔχετε εὐφυΐαν περισσοτέραν τῆς τοῦ ἀγορεύοντος.

§267Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι.

§268Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν εὐφυΐαν σας τὴν ἀναγνωρίζω καὶ τὴν ἀνεγνώρισα πάντοτε.

§269Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὐτὸ τὸ πλεονέκτημα ὑμεῖς τὸ ἔχετε ἀπόλυτον.

§270Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου ἐκλέγονται διὰ μίαν τριετίαν. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο, ἐάν τις τῶν συμβούλων ἀποδείξῃ ἑαυτὸν τοσοῦτον ἐλαττωματικὸν, ὥστε νὰ κατασταθῇ ἀπαραίτητος ἡ ἀναπλήρωσις αὐτοῦ, προηγεῖται μία ψηφοφορία, κατόπιν ζητεῖται ἡ γνώμη ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία παρέχει πάντα τὰ ἐχέγγυα, ἐπιτροπῆς ἀποτελουμένης ἐκ τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τοῦ Δικαστικοῦ Συμβούλου, καὶ ἂν ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη γνωματεύσῃ ὑπὲρ τῆς ἀπολύσεως αὐτοῦ, προκαλεῖται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὸ οἰκεῖον Βασιλικὸν Διάταγμα. Ἀλλὰ μήπως ἀντικαθίσταται; Ὄχι· τὸν ἀναπληροῖ ὁ κατόπιν ἐρχόμενος, ὁ ἐκλεχθεὶς ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων. Ὥστε βλέπετε, ὅτι δὲν ἀναμιγνύεται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι τὰ τῆς διοικήσεως ἐν γένει τῆς Τραπέζης μετατίθενται ἅπαντα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ὁ ὑπεύθυνος, καὶ ὅτι ἐκλείπει κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο ἡ ἄσκησις διαδικασίας διὰ τοὺς ὑπολόγους. Ἀλλὰ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης πῶς δὲν σχετίζει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρὸς τὰ κρατοῦντα περὶ ὑπευθύνων νομοθετήματα; Γινώσκει, ὅτι, ἐὰν ἡ Συνέλευσις ἤθελε καταλογίσει τὰ ἐκ τῆς διαχειρίσεως ἐλλείμματά τινος τῶν συμβούλων, ὑπάρχει διαδικασία, ἡ ὁποία ἀσκεῖται εἰδικῶς διὰ τοὺς ὑπολόγους, καὶ ἡ διαδικασία αὕτη θὰ τηρηθῇ καὶ ὡς πρὸς τὸν σύμβουλον τοῦτον. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης εἶπεν, ὅτι περιέμενε νὰ ἴδῃ σύστημα κανονικὸν, καὶ ἐνόμισε κατάλληλον τὴν στιγμὴν νὰ ἀρχίσῃ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν θεωριῶν, τῶν κρατουσῶν προκειμένου περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Ἀλλὰ πάντες γινώσκομεν, ὅτι τὸ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀρχικῶς ἐκανονίσθησαν κατ’ ἰδιόρρυθμον σύστημα, κατὰ τρόπον οὔτε πρὸς τὰς ἀνωνύμους ἑταιρείας οὔτε πρὸς τὰ δημόσια ἱδρύματα ὁμοιάζοντα. Ὅτε δ’ ἐπανελήφθησαν ὑπό τινος τῶν κ. Βουλευτῶν, ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσσήνης συναδέλφου, καταγγελίαι ἢ παράπονά τινα ἐναντίον ὑπαλλήλου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ὁ ὁποῖος περιέπεσε δὲν ἠξεύρω εἰς τίνας παρεκτροπὰς, καὶ ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Βουλευτὴς τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, πιστεύω ὅτι ἐνθυμεῖται ἡ Βουλὴ ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπήντησεν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι δὲν ἔχει ἄλλην ἐξουσίαν ἢ μόνον νὰ συστήσῃ εἰς τὸν Διευθυντὴν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης τὴν ἐξέτασιν τῆς ὑποθέσεως καὶ τὴν τιμωρίαν τοῦ ὑπαλλήλου ἐκείνου, ἐὰν ἤθελεν ἀποδειχθῆ ἔνοχος, διότι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν οὐδεμίαν ἔχει ἁρμοδιότητα. Καὶ ὅταν βλέπωμεν, ὅτι διὰ τοῦ προκειμένου νομοθετήματος λαμβάνεται πρόνοια περὶ διορθώσεως τοῦ ἀτόπου τούτου, ὥστε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἐνασκήσῃ ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐξουσίαν τινὰ, τὴν πρόνοιαν ταύτην κατακρίνομεν! Ἀλλὰ τέλος πάντων ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ δηλώσωμεν, ὅτι ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ μεταβληθῶσι τὰ τοῦ συστήματος τοῦ κρατοῦντος ἐν τῇ Σταφιδικῇ Τραπέζῃ. Ἐὰν ἡ λύσις, ἡ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὑποδεικνυομένη, δὲν ἦναι ἀρεστὴ εἰς ὑμᾶς, ὑποδείξατε ὑμεῖς κρείσσονα ταύτης, καὶ μὴ περιορίζεσθε νὰ κατακρίνητε μόνον καὶ νὰ ἐπικαλῆσθε θεωρίας ἀναρμόστους. Ὑποδείξατε ὑμεῖς, ἐὰν ἡ λύσις, ἡ διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτεινομένη, δὲν ἀρέσκῃ ὑμῖν, ὑπεδείξατε καθαρῶς, τί πρέπει νὰ γείνῃ πρὸς βελτίωσιν τῆς ἐπικρατούσης καταστάσεως.

§271Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἠθέλησε νὰ μὲ μεμφθῇ, ὅτι δὲν εἶπον, τί πρέπει νὰ γείνῃ. Ἐγὼ σαφέστατα εἶπον τὴν γνώμην μου περὶ τοῦ πρακτέου. Τὴν εἶπον τόσον καθαρὰ, ὥστε ἀπορῶ, πῶς μὲ τὴν εὐφυΐαν σας καὶ τὴν συνήθειαν, τὴν ὁποίαν ἔχετε, νὰ μὴ διαστρέφητε τίποτε, πῶς δὲν τὸ ἀντελήφθητε. Εἶπον, ὅτι ἡ ἑταιρεία ἡ ἀνώνυμος ὑπάρχει καὶ ὑφίσταται ἐν τῇ Σταφιδικῇ Τραπέζῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ Διευθυντοῦ, βεβαίως ὁ Διευθυντὴς πρέπει δι’ ἐμμέσου ἐκλογῆς νὰ ἐκλέγηται, καὶ ἔμμεσος ἐκλογὴ εἶναι ἡ γιγνομένη μεταξὺ τριῶν μελῶν, ἐκλεγομένων ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης, τοῦ ἑνὸς ἐξ αὐτῶν διοριζομένου, προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διὰ Β. Διατάγματος. Εἰς τοῦτο δὲν ἐπρόσεξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν γνώμην μου, σᾶς λέγω, ὅτι πρέπει, νὰ φροντίσητε νὰ καταστήσητε ἐπίβλεψιν πλήρη καὶ καθημερινὴν, τοῦτο δὲ γίνεται διὰ Βασιλικῶν Ἐπιτρόπων, οἱ ὁποῖοι θὰ παρίστανται εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Συμβουλίου, οἱ ὁποῖοι πᾶν ὅ,τι βλέπουσιν ὅτι ἐνεργεῖται πρὸς βλάβην τῶν συμφερόντων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἐντὸς ὡρισμένων ὁρίων.

§272Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὰ γράφωσιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ καὶ οὕτω δὲν καταλήγομεν εἰς τὸ αὐτό;

§273Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι, δὲν θὰ τὰ γράφωσιν εἰς τὸν Ὑπουργόν· θὰ σταματῶσι τὴν ἐνέργειαν, τὴν ὁποίαν θὰ βλέπωσιν ἐπιβλαβῆ διὰ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν.

§274Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἔχουσι veto οἱ Βασιλικοὶ Ἐπίτροποι;

§275Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὅταν ἔχωμεν ἀνωτάτους ὑπαλλήλους, βεβαίως δύναται νὰ τοῖς δοθῇ προσωρινῶς τὸ veto εἰς σπουδαίας καὶ ἐκ τῶν προτέρων κανονιζομένας περιπτώσεις. Ὁ Βασιλικὸς Ἐπίτροπος δὲν παραλύει, ὁ Βασιλικὸς Ἐπίτροπος παρεμποδίζει τὰς καταχρήσεις. Ὅ,τιδήποτε βλέπῃ γινόμενον πρὸς βλάβην τῆς ἑταιρείας, θὰ τὸ ὑποδεικνύῃ, καὶ θὰ φροντίζῃ διὰ τὴν πρόληψιν αὐτοῦ.

§276Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ὅλαι αἱ θεωρίαι σας ἀναιροῦνται, κύριε Καραπάνε.

§277Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἀναιροῦνται. Δὲν ἠξεύρω δὲ, ἂν τὰς ἐννοήσατε. Ὁ Βασιλικὸς Ἐπίτροπος θὰ ἔχῃ κανονισμένον τὸ μέτρον τῆς ἐνεργείας του· π. χ. δὲν θὰ δύναται ἡ Τράπεζα νὰ πωλῇ σταφιδόκαρπον, εἰμὴ ἀφοῦ ἐκπληρωθῶσιν οἱ δεῖνα καὶ δεῖνα ὅροι. Ἂν θέλῃ νὰ πωλήσῃ σταφιδόκαρπον ἐκτὸς τῶν ὅρων τούτων, ὁ Βασ. Ἐπίτροπος θὰ τὴν ἐμποδίσῃ.

§278Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς;

§279Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ κάμω ὁλόκληρον κανονισμόν. Ἐδῶ πρόκειται, ἂν θὰ κάμωμεν τὴν Διοίκησιν ἀνεύθυνον, ἢ θὰ κάμωμεν Διοίκησιν ἐπιβλεπομένην καὶ κηδεμονευομένην ὑπὸ τοῦ Κράτους. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκθέσω τὰς λεπτομερείας τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἰδέας ταύτης, ὅπως ἤθελεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πράξω.

§280Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ βεβαίως εἶναι ἀνατροπὴ τῶν ὅρων.

§281Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις θὰ κηδεμονεύῃ τὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ θ’ ἀφήσῃ τὴν διαχείρισιν εἰς τὴν Τράπεζαν. Ἐὰν ἦναι κακοὶ οἱ σύμβουλοι, θὰ εὑρεθῇ ὁ τρόπος τῆς τιμωρίας αὐτῶν. Βεβαίως ὑπάρχει ὁ τρόπος τῆς συντάξεως τῶν νόμων ἐπὶ βάσεων γενικωτέρων καὶ ἐπὶ βάσεων κἄπως ἐπιστημονικωτέρων· ὑπάρχει καὶ ὁ ἐμπειρικὸς τρόπος· σᾶς ἐπῆλθεν ἡ ἰδέα νὰ ἀναθέσητε εἰς τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου νὰ ἐξελέγξῃ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν. Ἀλλ’ εἶναι κατάλληλος ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου ν’ ἀσχοληθῇ εἰς αὐτό; Ἠπόρησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν συνάδελφος, διότι εἶπον ἀστειζόμενος, «βάλετε τὸν Μητροπολίτην». Βεβαίως οἱ ἐκλογεῖς θὰ ἔχωσι περισσοτέραν ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτόν. Μὲ τὸν τρόπον τῆς ἐμπειρικῆς σκέψεως: «ἂς βάλωμεν καὶ ἐκεῖνον, ἂς βάλωμεν καὶ τοῦτον», δυνάμεθα νὰ βάλωμεν καὶ τὸν Μητροπολίτην.

§282ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Θὰ δώσῃ καὶ ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν (γέλωτες).

§283Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Λοιπόν, ἐὰν θέλωμεν ἐμπειρικῶς νὰ σκεπτώμεθα, θὰ καταλήξωμεν εἰς τοῦτο· ἀλλ’ αὐτὸ τὸ art nouveau, καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς διαχειρίσεως, θὰ καταλήξῃ εἰς τὰ ἀποτελέσματα, εἰς τὰ ὁποῖα κατέληξεν ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ σκοποῦ, διὰ τὸν ὁποῖον συνεστήθη.

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἔχει παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 18.

§285Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ συζητήσωμεν, καὶ ἀπορῶ, πῶς σπεύδετε.

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο συζήτησις τοῦ ἄρθρου 17 ἐπὶ 10 ὥρας!

§287Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ τὸ ἄρθρον 18 ἔχει μεγάλην συζήτησιν. Τὸ ἄρθρον μάλιστα τοῦτο, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐρχόμεθα διὰ νόμου πλέον νὰ διορίσωμεν συμβούλους, ἔχει περισσοτέραν συζήτησιν.

§288Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Αὐτὸ πρέπει νὰ διαγραφῇ ὁλόκληρον.

§289Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον.

§290Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄς ἀναβάλωμεν.

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 9 καὶ 15′ μ.μ.)