1904.03.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 34

τῆς 10 Μαρτίου 1904.

(Τετάρτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διωρθώθησαν τὰ χθεσινὰ πρακτικὰ ἐν τῷ τρίτῳ ἄρθρῳ τοῦ νόμου περὶ συστάσεως Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης»;

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ διὰ «μίαν μόνην πενταετίαν»;

§3Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μάλιστα.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διωρθώθησαν. Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Φαλαισίας δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν παρακαλοῦσι νὰ μὴ συσταθῇ ἀστυνομικὸς σταθμὸς ἐν Γαρδικίῳ. Κάτοικοι τοῦ δήμου Τρικκαίων ζητοῦσι νὰ ἐπιστραφῇ εἰς αὐτοὺς ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν τοῦ 1902. Κάτοικοι Γαργαλιάνων τοῦ δήμου Πλαταμώδους παρακαλοῦσι ν’ ἀποφυλακισθῶσι συμπολῖται αὐτῶν, ἀδίκως κατηγορηθέντες ἐπὶ ἀντιστάσει κατὰ τῆς ἀρχῆς. Ἀναφορὰ Ἀθηναΐδος Α. Πολυζωΐδου περὶ ἀπονομῆς εἰς αὐτὴν συντάξεως.

§5ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποίας;

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῆς κόρης τοῦ ἀειμνήστου Ἀναστασίου Πολυζωΐδου, τοῦ πολλὰ ἀγωνισαμένου ὑπὲρ πατρίδος. Ὁ Παναγῆς Λειβαδᾶς ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ καταργήσεως τῶν Εἰρηνοδικείων τῶν χωρίων. Οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Φυλῆς ὑποβάλλουσιν ἀναφορὰν περὶ ἀνασυστάσεως τοῦ Βορείου Ὑποθηκοφυλακείου Ἀθηνῶν. Ἀναφορὰ τῶν κατοίκων Διαβολιτσίου κατὰ τοῦ ἐκεῖ πράκτορος τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Τηλεγράφημα τοῦ Ι. Νικολοπούλου ἐκ Γαργαλιάνων, καταγγέλλοντος παρανομίας τοῦ αὐτόθι πράκτορος τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ὁ κύριος Πονηρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§7ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἐξ ἀνακοινώσεως μιᾶς ἀναφορᾶς ἐκ Γαργαλιάνων ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ ἐλεγχθῇ ἡ διαγωγὴ τοῦ αὐτόθι πράκτορος τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ὡς ἐκτρεπομένου τοῦ καθήκοντός του. Ἤδη ἑτέρα ἀναφορὰ ἀδικουμένου πολίτου, τοῦ Ι. Νικολοπούλου, καταγγέλλει μᾶλλον συγκεκριμένας πράξεις, τουτέστιν, ὅτι ὁ πολίτης οὗτος, καίτοι εἶχεν ἐξοφλήσει τὸ χρέος αὐτοῦ πρὸς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, συνελήφθη καὶ κατεκρατήθη, δι’ οὓς λόγους ὁ κ. πράκτωρ γνωρίζει, ἤ, ὡς ἀναφέρει ὁ πολίτης οὗτος, ἐκ φατριασμοῦ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ πρᾶξις αὕτη δύναται νὰ καταγγελθῇ εἰς τὰς ἁρμοδίας ἀρχάς, καὶ νὰ ἐπισύρῃ τὴν προσήκουσαν τιμωρίαν. Εἶναι ἐπίσης ἀληθές, ὅτι τὸ ἵδρυμα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἱδρύθη ἀποκεντρωτικῶς, καὶ ὅτι διοικεῖται ὑπὸ Συμβουλίου ὅλως ἀνεξαρτήτου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν τούτοις εὐτυχῶς ὁ περὶ ἱδρύσεως αὐτῆς νόμος προὐνόησε νὰ περιλάβῃ διατάξεις, αἵτινες παρέχουσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐπιτηρητικὴν καὶ πειθαρχικὴν ἐξουσίαν. Διὰ τοῦτο καὶ χθὲς συνέστησα καὶ σήμερον παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ἡ δέουσα πρόνοια· δὲν ἀμφιβάλλω δὲ ποσῶς, ὅτι ὁ σεβαστὸς κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, λαμβάνοντες γνῶσιν τῶν ὑπερβασιῶν ἢ μᾶλλον ἀκολασιῶν τοῦ πράκτορος, αἱ ὁποῖαι ὑπερέβησαν πλέον τὰ ὅρια τῶν ἁπλῶν παρεκτροπῶν καὶ ἔφθασαν μέχρις ἐγκλήματος, δὲν ἀμφιβάλλω, λέγω, ὅτι θέλουσιν ἀσκήσει πᾶσαν τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν, τὴν παρεχομένην αὐτοῖς ὑπὸ τοῦ σχετικοῦ νόμου. Δράττομαι τῆς εὐκαιρίας νὰ φέρω τὸν λόγον καὶ ἐπὶ τῆς ἑτέρας ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Γαργαλιάνων, παραπονουμένων, ὅτι ἱκανὸς ἀριθμὸς πολιτῶν τῆς πόλεως ἐκείνης συνελήφθησαν ἀπὸ τριῶν μηνῶν καὶ ἐρρίφθησαν πάντες εἰς τὰς φυλακὰς, καὶ κρατοῦνται ἐκεῖ δι’ ἀντίστασιν κατὰ τῆς ἀρχῆς. Ἡ σύλληψις δεκαπεντάδος ὅλης πολιτῶν ὀφείλεται εἰς τὴν ἀντίληψιν τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς, ἢ μᾶλλον εἰς τὴν ἀντίληψιν ἑνὸς μόνου ἀστυφύλακος, κατὰ τοῦ ὁποίου εἷς μόνος ἀντέστη, ὁ δὲ ἀστυφύλαξ κατηγόρησεν ὡς ἐνόχους καὶ ὅσους ἐκ περιεργείας προσέτρεξαν νὰ ἴδωσι τί συνέβαινε. Δὲν θέλω νὰ μεμφθῶ τὴν ἐνέργειαν τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν, διότι εἶναι σεβαστὴ ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ καὶ αἱ ἀποφάσεις αὐτῆς· ἀλλ’ ἐνῷ δεκαπέντε ἐν ὅλῳ πολῖται προεφυλακίσθησαν, ἀπορῶ, πῶς ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ δὲν προέβη εἰς ταχεῖαν ἐπιτέλεσιν τοῦ καθήκοντός της, ἀφοῦ μάλιστα ἐπρόκειτο περὶ ἁπλουστάτης πράξεως, δι’ ἣν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξετασθῶσιν οἱ μάρτυρες ταχέως, καὶ νὰ περατωθῇ ἡ ἀνάκρισις. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα κατὰ τὸ ἐφικτὸν συστήσῃ εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχὴν τὴν ταχεῖαν περάτωσιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης, διότι ἐξ ὅλων τῶν προφυλακισθέντων εἷς ἢ δύο τὸ πολὺ θὰ θεωρηθῶσιν ἔνοχοι ἁπλῆς ἢ ἔστω καὶ ἐνόπλου ἀντιστάσεως, πάντες δὲ οἱ λοιποὶ πολῖται εἶναι ἀθῷοι, καὶ δὲν πρέπει νὰ κρατῶνται ἀδίκως.

§8Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. Βουλευτὴς μὲ παρεκάλεσε περὶ τούτου καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, νομίζω δέ, ὅτι ἐστάλησαν ὁδηγίαι εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ὅπως, εἰ δυνατόν, ἐπισπεύσῃ τὴν περάτωσιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ἐν τούτοις θέλω φροντίσει νὰ συστήσω καὶ αὖθις τὴν ἐπίσπευσιν, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν.

§9Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐκ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης δύναταί τις νὰ πεισθῇ, ὅτι δὲν ὑπῆρξε στάσις ἢ ἀντίστασις τῶν κατοίκων τῆς κωμοπόλεως Γαργαλιάνων. Χωροφύλακές τινες τῆς ἐκεῖ ἀστυνομίας ἠθέλησαν νὰ συλλάβωσι πολίτας ὀφείλοντας εἰς τὸ Δημόσιον· οἱ πολῖται εἶπον εἰς τοὺς χωροφύλακας, ὅτι εἶναι πρόθυμοι νὰ πληρώσουν τοὺς φόρους αὐτῶν εἰς τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην δυστυχῶς ἠδυνάτουν. Ὅπως γίνεται εἰς τὰς κωμοπόλεις, τοὺς πολίτας ἐκείνους ἐπλησίασαν ἄλλοι πολῖται ἐκ περιεργίας. Οἱ χωροφύλακες, οἱ ἐντεταλμένοι τὴν καταδίωξιν τῶν ὀφειλετῶν, ἐζήτησαν νὰ διασπάσωσι τὴν ζώνην, τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισαν πέριξ αὐτῶν οἱ πολῖται. Κατόπιν λόγων καὶ συγχύσεως ἐπῆλθε συμπλοκή, καὶ συνεπείᾳ τῆς συμπλοκῆς ἐπῆλθε καταγγελία ὑπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς κατὰ τῶν πολιτῶν ἐπὶ ἀντιστάσει. Ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι, ὁσάκις οἱ χωροφύλακες δὲν δύνανται νὰ καλύψωσι τὰς ὑπερβάσεις τοῦ καθήκοντος αὐτῶν, προβαίνουσιν εἰς καταγγελίας τῶν πολιτῶν ἐπὶ ἀντιστάσει. Ἕνεκα τούτου ἀναγκάζομαι νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ ἐγώ, διότι νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διατάξῃ τὸν Εἰσαγγελέα, ἀλλὰ καὶ τὸν Πρόεδρον συγχρόνως τοῦ Δικαστηρίου Κυπαρισσίας, εἰ δυνατόν, νὰ ἐπισπεύσωσι τὴν ἔκδοσιν τοῦ σχετικοῦ βουλεύματος. Οἱ ἀναφερόμενοι πολῖται δὲν ζητοῦσί τι χαριστικὸν ὑπὲρ τῶν ἀδίκως φυλακισθέντων συμπολιτῶν αὐτῶν, ζητοῦσιν ἁπλῶς νὰ ἐκδοθῇ τὸ βούλευμα, καὶ βλέπετε μίαν ἀναφορὰν φέρουσαν 500 περίπου ὑπογραφὰς τῶν κατοίκων Γαργαλιάνων, κατοίκων κωμοπόλεως εἰσφερούσης πολλὰ εἰς τὸ Δημόσιον.

§10Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Τὴν ἑβδόμην Ἰανουαρίου τρέχοντος ἔτους οἱ πολῖται Γαργαλιάνων εἶχον ἀνοίξει τὰ βυτία τῶν νέων οἴνων, καὶ εὑρίσκοντο σχεδὸν ἐν εὐθυμίᾳ. Συνέπεσε τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἀστυφύλαξ τις νὰ συλλάβῃ ἕνα πολίτην διὰ χρέος. Τότε ἄλλος πολίτης ἐξελθὼν εἶπεν, ὅτι ὁ συλληφθεὶς δὲν πάει στὴ φυλακή. Τὴν λέξιν ταύτην ἐπρόφερεν ὡς ἀστειότητα, καὶ τὴν ἐπανέλαβον καὶ ἄλλοι: «δὲν πάει, δὲν πάει». Αὐτὸ τὸ «δὲν πάει, δὲν πάει» τὸ ἐξέλαβον ὡς ἀντίστασιν οἱ ἀστυφύλακες, καὶ εἷς ἀστυφύλαξ κατήγγειλε τὸ γενόμενον εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχήν. Μετέβη ὁ ἀνακριτὴς καὶ ἐνήργησεν ἀνακρίσεις. Μετὰ τὸ πέρας τῶν ἀνακρίσεων ἐθεωρήθη ἀπὸ τὴν Δικαιοσύνην, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀναβληθῇ ἡ τιμωρία, διότι ἐκ τῶν καταγγελθέντων συνελήφθησαν μόνον 5 ἢ 6, οἱ ἄλλοι δὲ δὲν προσήρχοντο, διότι ἀπεμακρύνθησαν εἰς τὴν ἀγροτικὴν περιφέρειαν. Δι’ αὐτὸ ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ κρατεῖ ἐκκρεμῆ τὴν ὑπόθεσιν μέχρις οὗ προσέλθωσιν ὅλοι καὶ ἀνακριθῶσιν. Ἡ δικογραφία εἶναι περατωμένη, ἀλλ’ ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ περιμένει νὰ προσέλθωσιν καὶ οἱ ἄλλοι, καὶ δὲν προβαίνει εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ βουλεύματος. Ὁ λόγος ὅμως οὗτος δὲν εἶναι ἰσχυρὸς, ὥστε νὰ κρατῶνται ἀδίκως εἰς τὰς φυλακὰς 15 περίπου πολῖται, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τὸν Εἰσαγγελέα Κυπαρισσίας νὰ ἐπισπεύσῃ τὸ πέρας τῆς ὑποθέσεως ταύτης, καὶ ἂν ἀποδειχθῇ, ὅτι τινὲς εἶναι ἔνοχοι, νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς βαθμὸν πλημμελήματος, διότι ἡ πρᾶξις δὲν φέρει χαρακτῆρα βαρύτερον ἀπὸ τὸν βαθμὸν πλημμελήματος.

§11Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Ἐπὶ τῆς πρώτης ἀναφορᾶς, τῆς διὰ τὸν πράκτορα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ὀφείλω νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ αἴτησις τοῦ ἀναφερομένου δὲν εἶναι δικαία, διότι ὁ κατάλογος τῶν ὀφειλετῶν δὲν καταρτίζεται ὑπὸ τοῦ πράκτορος, καταρτίζεται ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ. Ἐὰν λοιπὸν κατὰ λάθος ἐσημειώθη μεταξὺ τῶν ὀφειλετῶν τῆς Τραπέζης καὶ ὁ παραπονούμενος πολίτης Γαργαλιάνων, δὲν εὐθύνεται παντάπασιν ὁ πράκτωρ. Ὁ πράκτωρ τότε μόνον θὰ ἠθύνετο, ἐὰν ἐμάνθανεν, ὅτι πράγματι συνελήφθη ὡς ὀφειλέτης πρόσωπον, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ὀφειλέτης, καὶ δὲν διέτασσε τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ. Τοὐναντίον ἔχω πληροφορίας, ὅτι μόλις ὁ πράκτωρ ἐπληροφορήθη, ὅτι ὁ Νικολόπουλος συνελήφθη, ἀμέσως μετέβη εἰς τὸ ἀστυνομικὸν κατάστημα, καὶ ὁ συλληφθεὶς ἀφέθη ἐλεύθερος. Ἑπομένως βλέπετε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ πράκτωρ δὲν ὑπέπεσεν εἰς καμμίαν παράνομον πρᾶξιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἑτέραν ἀναφορὰν τῶν πολιτῶν Γαργαλιάνων, καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ἡ πρᾶξις, διὰ τὴν ὁποίαν κατηγοροῦνται πλεῖστοι τῶν συμπολιτῶν μου ἐκ Γαργαλιάνων, ἐχαρακτηρίσθη ἐπὶ τὸ ὑπερβολικώτερον, εἰς τοῦτο δὲ συνετέλεσεν ὁ ὑπερβολικὸς ζῆλος καὶ ἡ ἄκρα αὐστηρότης τῶν ἀρχῶν, διότι κατὰ τὴν πρᾶξιν ταύτην, ὅτε ἀπεπειράθη ἀστυνομικόν τι ὄργανον νὰ συλλάβῃ ὀφειλέτην τινὰ τοῦ Δημοσίου, οὐδὲν ἄλλο ἐγένετο ἢ ἁπλαῖ μόνον παρατηρήσεις πρὸς τὸ ἀστυνομικὸν τοῦτο ὄργανον, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς μεγάλης οἰκονομικῆς στενοχωρίας δὲν ἔπρεπε νὰ ἐκτελῶνται ἀθρόα ἐντάλματα ἐναντίον ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα παρὰ τῇ δικαστικῇ ἀρχῇ Κυπαρισσίας πρὸς ταχεῖαν ἔκδοσιν τοῦ οἰκείου βουλεύματος, ὅπως οὕτω δοθῇ πέρας εἰς τὰ βάσανα τόσων πολιτῶν, ἕνεκα τῆς φυλακίσεως τῶν ὁποίων οὐ μόνον τὰ κτήματα αὐτῶν ἀπειλοῦνται νὰ καταστραφῶσιν, ἀλλὰ καὶ αἱ οἰκογένειαί των περιῆλθον εἰς τελείαν ἀπόγνωσιν.

§12ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠθέλησα νὰ μεμφθῶ τὸν πράκτορα. Αἱ πράξεις ὅμως αὐτοῦ, αἱ διὰ τῆς ἀνακοινωθείσης ἀναφορᾶς καταγγελλόμεναι, εἰσὶν ἐπίμεμπτοι. Ἐὰν διετέλει ἐν γνώσει τῆς ἐξοφλήσεως τοῦ χρέους ἢ ἐκ πλάνης ἢ ἀγνοίας ἐνήργησεν, εἶναι ἀντικείμενον ἐρεύνης δικαστικῆς. Ἀλλὰ χθὲς καὶ σήμερον ἀνεκοινώθησαν εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφοραὶ τῶν κατοίκων Γαργαλιάνων, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται, ὅτι ὁ πράκτωρ ἐξετράπη τῶν καθηκόντων αὐτοῦ, ὅτι ἐνεργεῖ φατριαστικῶς, ὅτι συλλαμβάνει παρανόμως. Τοῦτο μοῦ ἐκίνησε τὸ ἐνδιαφέρον. Θὰ παρακαλέσω δὲ καὶ πάλιν τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἰδίᾳ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον αὐτῆς, νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα, διότι, ἐὰν τὰ καταγγελλόμενα ἦναι ἀληθῆ, βεβαίως ὁ πράκτωρ παρέβη τὸ καθῆκόν του, καὶ πρέπει ν’ ἀποπεμφθῇ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γεωργόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§14ΣΠ. ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπὸ τῶν δημοτῶν τοῦ δήμου Τρικκαίων ὑπεβλήθη ἀναφορὰ, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὑπεβλήθη νομοσχέδιον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐμὴν γνώμην εἶναι περιττὸν, διότι ὁ πέρυσι ψηφισθεὶς νόμος νομίζω ὅτι προνοεῖ περὶ τῆς ἐπιστροφῆς τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Οὐχ ἧττον θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ προτάξῃ τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος νομοσχέδιον.

§15Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Οἱ ἀξιότιμοι ἐκ Τριφυλίας συνάδελφοι, οἱ προλαλήσαντες, ἠθέλησαν νὰ προκαλέσωσι τὴν ἐνέργειαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ, ὅπως παραγγείλῃ τὰς ἁρμοδίας δικαστικὰς ἀρχὰς Κυπαρισσίας νὰ περατώσωσι τὴν ὑπόθεσιν διὰ τοὺς προφυλακισθέντας ἐπὶ ἀντιστάσει κατὰ τῆς ἀρχῆς. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι δὲν εἶναι ποσῶς δυσηρεστημένοι ἐκ τῆς τοιαύτης ἐνεργείας τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, καὶ ὅτι, ὅ,τι λέγεται ἐνταῦθα, λέγεται πρὸς παρηγορίαν τῶν συλληφθέντων καὶ προφυλακισθέντων. Διὰ νὰ ἐννοήσητε δὲ, ἂν εἶμαι ἐν τῇ ἀληθείᾳ, ταῦτα λέγων, πρέπει νὰ ἀναμνησθῆτε τῶν σκηνῶν, αἱ ὁποῖαι συνέβησαν κατὰ μῆνα Μάϊον καὶ Ἰούνιον τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὅτε συνεζητεῖτο ἐνταῦθα τὸ ζήτημα τοῦ μονοπωλίου τῆς σταφίδος, καὶ ὁλόκληροι πληθυσμοί, οἱ σταφιδικοί, ἀπὸ Κορίνθου μέχρι Τριφυλίας καὶ Μεσσήνης, εἶχον ἐξεγερθῆ, ἀξιοῦντες, ὅπως τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰσαχθῆ εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος πολιτευτοῦ, γένηται ἀποδεκτόν. Ὅτε οἱ πληθυσμοὶ ἐκεῖνοι ἐπείσθησαν, ὅτι προσκόμματα παρενεβάλλοντο εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ σχεδίου ἐκείνου, εἶχον ἐξεγερθῆ σύσσωμοι, καὶ ἡ κατάστασις τῶν μερῶν ἐκείνων, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς δημοσίας τάξεως, ἦτο ὄντως ἔκτροπος· συνέβησαν δὲ ὄντως σοβαρὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα προὐκάλεσαν καὶ τὴν ὑπουργικὴν κρίσιν, ἥτις ἐπηκολούθησε μετά τινας ἡμέρας ἀπὸ τῆς πτώσεως τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἡμετέρου ἡγέτου. Ἐν τῇ συνειδήσει τῶν μελῶν τοῦ κόμματος τοῦ ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ καὶ νῦν Πρωθυπουργοῦ ἐγεννήθη ποιά τις ἀμφιβολία, ὅτι ἐν τῇ περιστάσει ἐκείνῃ ἡ ὑπ’ αὐτὸν Κυβέρνησις δὲν ἐπέδειξε τὸ προσῆκον θάρρος, δὲν ἠθέλησε δηλαδὴ νὰ πατάξῃ τὰς ἀταξίας ἐκείνας, συνέπεια τῶν ὁποίων ὑπῆρξεν ἡ ἀνατροπὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ὅτε δὲ τελευταῖον συνέβησαν ἔκτροπά τινα, τὰ ὁποῖα, δύναταί τις εἰπεῖν, ἐγεννήθησαν ἐκ τῆς ἐπιδιώξεως τῆς εἰσπράξεως τῶν ὀφειλομένων εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, πάντες οἱ περὶ τὴν Κυβέρνησιν, μηδ’ αὐτῶν τῶν κ. προαγορευσάντων ἐξαιρουμένων, ὑπέδειξαν εἰς αὐτὴν, ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ ἐπιδείξῃ σθένος εἰς τὴν περίστασιν ταύτην· συνέπεια δὲ τῶν ὑποδείξεων τούτων καὶ τῶν παρατηρήσεων ἦτο, ὅτι ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ μετὰ μείζονος ζήλου ἐπελήφθη τῆς καταδιώξεως τῶν εἰς τοιαῦτα ἔκτροπα κατὰ τὴν συνείδησιν αὐτῆς προβάντων. Καὶ διὰ τοῦτο εἴδομεν, ὅτι ἐπὶ προφάσεσιν οὐχὶ σοβαραῖς κατεδιώχθησαν πολλοὶ, καὶ κρατοῦνται ἐν ταῖς φυλακαῖς ὡς προφυλακισμένοι. Χθὲς ἢ προχθὲς ἤκουσα, ὅτι, καίτοι πρὸ πολλῶν ἡμερῶν ἐπερατώθη ἡ ἀνάκρισις ἐπὶ ὑποθέσεως ἄλλης, τῶν Λεχαινῶν, ἐν τούτοις δὲν ὑπεβλήθη ἔτι ἡ δικογραφία εἰς τὸ ἁρμόδιον Συμβούλιον τῶν Πλημμελειοδικῶν, οὔτε ἐξεδόθη βούλευμα ἐπὶ ταῖς πράξεσι ταύταις. Ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἡ βραδύτης αὕτη τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς εἰδικῶς ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων τούτων εἶναι προβεβουλευμένη· διότι, ἐὰν ἡ Δικαιοσύνη ἤθελε καταλήξει εἰς συμπέρασμα, τοῦτο θὰ ἦτο ὑπὲρ τῶν φυλακισθέντων, διότι πάντες οἱ φυλακισθέντες οὐδὲν ἔπραξαν, ἐὰν δὲ κατεδιώχθησαν, κατεδιώχθησαν, ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ στηριχθῇ ἡ Κυβέρνησις, καὶ δι’ οὐδένα ἄλλον λόγον. Ἠθέλησαν αἱ ἀρχαὶ νὰ ἐμπνεύσωσι τὸν φόβον καὶ τὸν πανικόν. Χθὲς ἀκόμη ὁ ἐξ Ἠλείας βουλευτὴς κ. Παυλόπουλος εἶπεν, ὅτι ἅπαντες οἱ συλληφθέντες καὶ φυλακισθέντες οὐδὲν ἔπραξαν, καὶ δὲν τὸ ἀνήρεσεν ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὁ ἐκ τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας κ. συνάδελφος...

§16Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τί νὰ ἀναιρέσω; Ἐγὼ εἶπον, ὅτι διὰ τὰς σκηνὰς τῶν Λεχαινῶν ἐξεδόθη βούλευμα πρὸ 15 ἡμερῶν, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ κατηγορηθέντες παραπέμπονται εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον.

§17Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Παρεπέμφθησαν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον; Τοῦτο πιστοποιεῖ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγω ἐγώ.

§18Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πιστοποιεῖ τίποτε. Κἄτι ἄλλο θέλετε νὰ εἴπητε.

§19Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Δὲν ἠξεύρετε ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐὰν παρεπέμφθησαν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, τοῦτο διὰ τοὺς εἰδότας σημαίνει, ὅτι οἱ συλληφθέντες καὶ φυλακισθέντες οὐδεμίαν ἔκαμαν ἀντίστασιν, καὶ ὅτι ἑπομένως ἀδίκως προεφυλακίσθησαν.

§20Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δικαίωμά σας αὐτὸ νὰ τὸ ἐξετάσητε.

§21Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διατὶ δὲν εἶναι δικαίωμά μου; Τί ἔκαμον οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι; Διατὶ προεφυλακίσθησαν; Μόνον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος δὲν γνωρίζει ἐπὶ τίνι περιπτώσει προφυλακίζεται τις. Προεφυλακίσθησαν ἢ δὲν προεφυλακίσθησαν;

§22Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§23Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διατί;

§24Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι τοὺς κατήγγειλεν ἡ ἀστυνομία.

§25Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Λέγετε ὅτι παρεπέμφθησαν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον· ἄρα ἀδίκως προεφυλακίσθησαν. Καὶ ἂν ὅλοι παρεπέμφθησαν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, αὐτὸ ἀποδεικνύει ὅτι δὲν ἦσαν ἔνοχοι τῆς πράξεως, διὰ τὴν ὁποίαν κατηγορήθησαν καὶ κατεδιώχθησαν.

§26Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν κύριον Παυλόπουλον ν’ ἀποταθῆτε.

§27ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§28Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἡ παραπομπὴ εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον ἀποδεικνύει, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἀδίκως κατεδιώχθησαν, καὶ ἀποδεικνύει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγω ἐγώ, ὅτι κατεδιώχθησαν διὰ νὰ ἐμπνευσθῇ ὁ φόβος εἰς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους· διότι παραπέμπειν τινὰ εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον ἐπὶ ἀντιστάσει σημαίνει, ὅτι οὐδὲν ἐγένετο, ὅτι δὲν ἐγένετο ἀντίστασις· ἄρα δὲν δικαιολογεῖται ἡ προφυλάκισις αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, ὅταν ὁ ἴδιος συνάδελφος ὁμολογῇ, ὅτι παρεπέμφθησαν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον.

§29Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διότι οἱ παραπεμφθέντες κατηγοροῦνται ἐπὶ κακουργήματι. Ἐὰν ἔχητε ἀντίρρησιν, νὰ κάμητε ἀγωγὴν κακοδικίου.

§30Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Κατὰ τίνος; Γνωστὸν εἶναι λοιπόν, ὅτε οὐδεμία ἐγένετο πρᾶξις, δυναμένη νὰ προκαλέσῃ τὴν προφυλάκισιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Αὐτὰ δέ, τὰ ὁποῖα λέγουσιν οἱ κύριοι συνάδελφοι, τὰ λέγουσιν, ἵνα ἀποδείξωσιν ἑαυτοὺς ἀνευθύνους διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν συμπολιτῶν των, καὶ νὰ δικαιολογῶσιν ἑαυτούς, διατὶ παραμένουσιν ἐν τῇ θέσει ταύτῃ, ὑποστηρίζοντες Κυβέρνησιν, ἥτις προὐκάλεσε τὴν ἄδικον ταύτην καταδίωξιν. Περιττὸν εἶναι νὰ ἔρχωνται ἐδῶ καὶ νὰ χύνωσι δάκρυα κροκοδείλου διὰ τοὺς συμπολίτας των, οἱ ὁποῖοι ἀδίκως προεφυλακίσθησαν καὶ μένουσιν ἀκόμη προφυλακισμένοι. Οἱ συμπολῖται αὐτῶν ὅμως, οἱ προφυλακισθέντες, θὰ γνωρίσωσι καὶ θὰ ἐννοήσωσι τὸ αἴτιον, τὸ ὁποῖον προὐκάλεσε τὴν καταδίωξιν αὐτῶν καὶ τὴν προφυλάκισίν των.

§31ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἰδικός σας συλλογισμὸς αὐτός, κύριε συνάδελφε. Τὸ ἀνάγετε εἰς ζήτημα κυβερνητικόν! Ἡμεῖς δὲν ὡμιλήσαμεν περὶ τούτου. Δὲν πρόκειται περὶ ζητήματος ἐπιβαρύνοντος τὴν Κυβέρνησιν, πρόκειται περὶ ἁπλῆς ἀντιστάσεως ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου. Πταίει ἡ Κυβέρνησις, διότι ἀντέστησαν οἱ πολῖται καὶ διότι ὁ ἀστυφύλαξ τοὺς συνέλαβε;

§32Κ. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀντέστησαν.

§33Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Ἄλλως τε ἐγὼ δὲν συζητῶ περὶ ὑμῶν, (ἀποτείνεται πρὸς τὸν κ. Πονηρόπουλον), συζητῶ περὶ ἄλλου.

§34ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ αὐτοῦ ἐλάβετε ἀφορμήν. Ἐγὼ δὲ ἐκ χρηστοῦ συνειδότος, ὅτι ἐπιτελῶ καθῆκον ἁπλῶς, ὡμίλησα.

§35Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι κατάλληλος ἡ περίστασις.

§36Κ. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε εἶναι κατάλληλος, κύριε Πετιμεζᾶ;

§37Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω λέγων, ὅτι τὴν καταδίωξιν τῶν ἀνθρώπων, περὶ ὧν κόπτονται οἱ συνάδελφοι, δὲν προὐκάλεσεν ἄλλο τι ἢ ἡ θέλησις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ νὰ καταπνίξῃ τὰ ζητήματα ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἐθεώρησεν ὡς συντελέσαντα κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰς τὴν ἀνατροπὴν αὐτῆς. Αὐτὸ λέγω ἐγώ, καὶ δὲν τὸ ἀρνοῦνται καὶ οἱ συνάδελφοι· εἶναι δὲ περιττὸν νὰ παρέρχωνται ἐπὶ τὸ βῆμα, κοπτόμενοι δῆθεν ὑπὲρ τῶν συμπολιτῶν των, καὶ εἶναι περιττὸν ὁ κύριος Στεφανόπουλος νὰ μὲ διακόπτῃ καὶ νὰ ἐξηγῇ, διὰ ποίους λόγους συνελήφθησαν καὶ προεφυλακίσθησαν, καὶ ὅτι πρόκειται ν’ ἀποφυλακισθῶσι. Τὰ γνωρίζομεν πάντες αὐτά. Βεβαίως οἱ συμπολῖται τοῦ κυρίου Στεφανοπούλου συνελήφθησαν ἀδίκως, κατεδιώχθησαν ἀδίκως, ἐφυλακίσθησαν ἀδίκως. Ἠθέλησα νὰ εἴπω ταῦτα, ἵνα καταδείξω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς ἐκτὸς αὐτῆς, ὅτι, ἂν παρέρχωνται ἐπὶ τὸ βῆμα οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἐν λόγῳ ἐπαρχιῶν, ἵνα δείξωσι δῆθεν, ὅτι ἐνδιαφέρονται ὑπὲρ τῶν συμπολιτῶν αὐτῶν, πράττουσι τοῦτο, οὐχὶ διότι πράγματι ἐνδιαφέρονται ὑπὲρ αὐτῶν, ἀλλ’ ἵνα πλανήσωσιν αὐτούς, ὅτι δὲν ἀπέλιπε τοὺς κυρίους συναδέλφους τὸ ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τῶν συμπολιτῶν των. Ἀλλ’ εἰς τὴν Βουλὴν πρέπει νὰ ὑποδειχθῇ τοῦτο, καὶ πρέπει ἐκ τῆς Βουλῆς νὰ μεταδοθῇ εἰς τοὺς συμπολίτας αὐτῶν, ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἐπιδεικνύουσιν ὑπὲρ αὐτῶν, εἶναι ψευδές. Διὰ τοῦτο ἔλαβον τὸν λόγον.

§38ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἐπεκαλέσθην τὴν μέριμναν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ὑπὲρ τῶν ἀδίκως προφυλακισθέντων Λεχαινιτῶν, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησα νὰ δώσω πλήρη τὴν εἰκόνα τῶν λαβόντων χώραν. Εὐτυχῶς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου κ. Στεφανόπουλος βεβαιοῖ, ὅτι ὄντως οἱ πολῖται ἐκεῖνοι οὐδὲν ἀδίκημα ἔπραξαν, ὅπερ καὶ ἐγὼ δύναμαι νὰ βεβαιώσω...

§39Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ βεβαιοῦτε ὅ,τι ἐγὼ δὲν εἶπον· νὰ βεβαιῶτε μόνον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγετε ὑμεῖς. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι, ὡς ἐπληροφορήθην, ἐξεδόθη βούλευμα, καὶ παρεπέμφθησαν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον.

§40ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ πόσου χρόνου;

§41Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ τεσσάρων ἢ πέντε ἡμερῶν.

§42Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἀπεφυλακίσθησαν; Διότι, ἂν δὲν ἀπεφυλακίσθησαν, πρόκειται ἄλλη κατάχρησις τῆς ἐξουσίας.

§43Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ἦσθε ὀλίγον εὐλαβέστερος.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶπέ τι ἀνευλαβὲς ὁ κύριος Βουλευτής.

§45Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐγὼ νὰ ἦμαι εὐλαβέστερος!

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς λείψωσιν αἱ διακοπαί.

§47ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ καθήκοντα βεβαίως τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς δὲν δύνανται νὰ ἔλθωσιν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, καὶ μάλιστα προκειμένου περὶ προανακρίσεως. Ἐγὼ ἓν μόνον παρέστησα τῷ κ. Ὑπουργῷ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἡ προανάκρισις τῶν καταγγελθέντων ὑπὸ τῆς ἀστυνομίας Λεχαινῶν ἐπὶ ἀντιστάσει ἐπερατώθη, καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συστήσῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Ἠλείας νὰ ὑποβάλῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ Συμβούλιον, διότι ἤμην βέβαιος, ὅτι οὐδεμίαν ἀντίστασιν ἐνήργησαν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, καὶ συνεπῶς θ’ ἀπεφυλακίζοντο καὶ θ’ ἀπεδίδοντο εἰς τὰς οἰκογενείας των. Ἀλλ’ ἐξ ἄλλης αἰτίας ὁ κ. συνάδελφος ἀπήντησεν εἰς τὴν χθεσινήν μου πρόκλησιν, ἐκ τοῦ ὅτι ἐδώσαμεν νύξιν τινὰ τῶν ἐκτρόπων, τῶν παρανόμων, τῶν φατριαστικῶν ἐν γένει ἐνεργειῶν τῶν πρακτόρων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, τῶν διορισθέντων τῇ ὑποδείξει αὐτοῦ καὶ τῇ συστάσει του.

§48ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Εὖγε!

§49ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδέποτε, ὅσον καὶ ἂν γνωρίζω τὰ πράγματα,—καὶ γνωρίζω ταῦτα καλῶς, διότι πάντοτε μετέσχον τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σταφιδικοῦ Συνεδρίου, — οὐδέποτε, λέγω, ἠθέλησα νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ καλύπτῃ πέπλος, ἵνα μὴ γίνωνται γνωστὰ εἰς τὸ Πανελλήνιον. Ἐὰν δ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν καὶ Βουλευτὴς Μεσσήνης ἦτο παρὼν, θὰ προεκάλουν αὐτὸν νὰ βεβαιώσῃ τοὺς λόγους μου.

§50ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι παρών.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§52ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ σήμερον ὑπάρχουσι δύο σύμβουλοι τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, καὶ ἂς εἴπωσι, τίς ὁ λόγος διορισμοῦ πράκτορος σταφιδικῆς ἀποθήκης ἐν Κριεκουκίῳ τοῦ δήμου Ὀλυμπίων; Ὑπάρχει σταφὶς ἐκεῖ πρὸς παρακράτησιν ἢ πρὸς ἀγοράν; Κατὰ συνέπειαν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. συνάδελφόν μου νὰ ἐννοήσῃ καὶ παραδεχθῇ, ὅτι εἶμαι πάρα πολὺ συντηρητικὸς καὶ συνεσταλμένος, ὥστε νὰ μὴ μὲ προκαλῇ.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ζέρβας ἔχει τὸν λόγον.

§54ΑΘ. ΖΕΡΒΑΣ. Εἶναι γνωστόν, Κύριοι, ὅτι, ἀφ’ ἧς ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν τὸ νῦν κρατοῦν σύστημα τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως, λειτουργοῦσιν ἐν τῷ Κράτει δύο, οὕτως εἰπεῖν, εἴδη ἀστυνομιῶν, ἀστυνομία κατὰ τὴν βʹ παράγραφον τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου τοῦ 1899 περὶ διοικητικῆς ἀστυνομίας, καὶ ἀστυνομία κατὰ τὴν γʹ παράγραφον αὐτοῦ, ἀναλόγως δηλ. τοῦ πληθυσμοῦ ἑκάστης τῶν ἀστυνομικῶν περιφερειῶν. Ἐν τῷ δήμῳ Φαλαισίας ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν καὶ λειτουργεῖ νῦν παρανόμως ἀστυνομία κατὰ τὴν βʹ παράγραφον τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νόμου. Λέγω παρανόμως, διότι ὁ τότε δήμαρχος, — ὡς θέλω ἀποδείξει δι’ ἀναμφισβητήτων ἐπιχειρημάτων, — ἐμπνεόμενος ὑπὸ τοῦ πόθου τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Βουλευτῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μεγαλοπόλεως, παρέστησε τὸν ἀριθμὸν τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Φαλαισίας ἀνώτερον τοῦ πραγματικοῦ κατὰ τὴν τελευταῖον ἐνεργηθεῖσαν ἀπογραφήν, πλαστογραφήσας οὕτω τὸ ὁλικὸν ἀποτέλεσμα τοῦ πληθυσμοῦ, ὅπερ πλαστογραφημένον ὑπέβαλε διὰ τῆς Νομαρχίας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον κατὰ συνεπακόλουθον λόγον προέβη εἰς τὴν σύστασιν τῆς ἤδη λειτουργούσης ἀστυνομίας παρανόμως. Ἑπομένως ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἔχομεν τὴν κάθοδον — ἐπιτρέψατέ μοι τὴν λέξιν — τοῦ σμήνους ἐκείνου τῶν ἀστυφυλάκων, οἵτινες — ἐπιτρέψατέ μοι πάλιν τὴν λέξιν — λυμαίνονται κυριολεκτικῶς τὸν τόπον καὶ τὸν πτωχὸν ἐκεῖνον λαὸν τοῦ δήμου Φαλαισίας, δήμου τρίτης τάξεως κατὰ τὸν πληθυσμόν. Ἀλλὰ τὸ κακὸν, Κύριοι, δὲν ἐσταμάτησε μέχρι τοῦ σημείου τούτου, ἀλλ’ ἐπεξετάθη καὶ ἐν τοῖς ἄλλοις χωρίοις τοῦ δήμου Φαλαισίας διὰ τῆς συστάσεως ἀστυνομικῶν σταθμῶν. Καὶ ἔχομεν οὕτως ἀστυνομικὸν σταθμὸν ἐν τῷ χωρίῳ Δυρραχίῳ, ἀστυνομικὸν σταθμὸν ἐν τῷ χωρίῳ Γαρδικίῳ, τοῦ ὁποίου οἱ κάτοικοι ἀπεγνωσμένοι ὑποβάλλουσι διὰ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς τὴν ἀναγνωσθεῖσαν ἀναφοράν, ἐπικαλούμενοι τὴν ταχεῖαν μέριμναν τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ ἔθνους πρὸς θεραπείαν τοῦ κακοῦ τούτου. Διότι ἐν τῷ χωρίῳ ἐκείνῳ, κατοικουμένῳ ὑπὸ 30 μόνον οἰκογενειῶν, — καὶ εἶναι ἐξωγκωμένος καὶ ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς — ἐγκατεστάθησαν — ἐπιτρέψατέ μοι τὴν λέξιν — τρεῖς ἢ τέσσαρες τεμπέληδες ἀστυφύλακες, οἵτινες δὲν ἔχουσι νὰ κάμωσί τι. Καὶ δικαιολογεῖται ἡ λέξις αὕτη, προκειμένου περὶ τῶν ἀέργων αὐτῶν ἀνθρώπων, οἵτινες, ἐπαναλέγω, ἐγκατεστάθησαν ἐκεῖ καὶ πολυειδῶς καὶ πολυτρόπως βασανίζουσι τοὺς κατοίκους, συλλαμβάνοντες τὰ ὑποζύγιά των ἐκ τῶν προαυλίων αὐτῶν, καὶ ἀπειλοῦντες αὐτοὺς νὰ τοὺς παραπέμψωσιν ἐπὶ ψευδεῖ μηνύσει εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελον ἀναφερθῆ κατὰ τῆς παρανόμου ἐνεργείας των. Ἀποτέλεσμα δὲ τῆς διασπορᾶς τῶν ἀστυνομικῶν σταθμῶν ἐν ὅλῳ τῷ δήμῳ εἶναι, ὅτι καὶ αἱ τοπικαὶ ἀρχαὶ ἐκεῖ ἔχουσιν ἐξεγερθῆ. Ἰδοὺ τί γράφει ὁ «Μωρέας», ἐφημερὶς τῆς Τριπόλεως, ἔν τινι φύλλῳ αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον περιῆλθεν εἰς χεῖράς μου (ἀναγινώσκει): «Ὁ ἀστυφύλαξ Βεργινάδης καὶ ἕτερος, συλλαβόντες παρανόμως ἐν Καμάρᾳ τὰ ζῷα τῆς Μαγδάλως Ζερίτου, ἥτις δὲν ἐνέδιδεν εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν παρανόμως αἰτουμένων συλλήπτρων, ἐπετέθησαν κατ’ αὐτῆς διὰ τῶν ὑποκοπάνων, καὶ τὴν ἐκτύπησαν ἀνηλεῶς. Ἡ πρᾶξις κατηγγέλθη ἁρμοδίως.» Ἐπειδὴ νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς ἀστυνομίας Φαλαισίας δὲν εἶναι γνωστὴ μέχρι τοῦδε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, καθιστῶ ταύτην γνωστήν, φρονῶ δὲ, ὅτι δύναμαι νὰ ἐπιζητήσω τὴν μετατροπὴν τῆς ἀστυνομίας ταύτης ἀπὸ ἀστυνομίας τῆς βʹ παραγράφου τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ἰσχύοντος νόμου εἰς ἀστυνομίαν τῆς γʹ παραγράφου, διότι καὶ ὁ σχετικὸς νόμος ἐν ἄρθρῳ 4 ἐπιτάσσει, ὅτι μόνον ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν δήμων, ταῖς ἐχούσαις πληθυσμὸν ἄνω τῶν 6,000 κατοίκων, διορίζονται ἀστυνόμοι αʹ, βʹ ἢ γʹ τάξεως. Ἐν τούτοις ἐν τῇ πολίχνῃ Λεονταρίῳ, πρωτευούσῃ τοῦ δήμου Φαλαισίας, ὅπου αἱ οἰκογένειαι δὲν ὑπερβαίνουσι τὰς 200, ἔχει ἐγκατασταθῆ ἀστυνομία πρώτης τάξεως, καὶ ὑπάρχουσιν ἐκεῖ 20 καὶ πλέον ἀστυφύλακες, ἐκ τούτου δ’ ἐπέρχεται οὐ μόνον πίεσις τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καὶ βάρος εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἐξ οὗ πληρώνονται 18 ἕως 20 χιλιάδες δραχμαὶ ἐτησίως. Ἐπειδὴ λοιπὸν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν,— καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μοὶ παράσχῃ πληροφορίας ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, — ἐπειδὴ, λέγω, νομίζω, ὅτι δύναται νὰ γείνῃ μετατροπὴ τῆς ἀστυνομίας Φαλαισίας εἰς ἀστυνομίαν τρίτης τάξεως δι’ ἐκδόσεως Β. Διατάγματος, θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προβῇ εἰς τὴν μετατροπὴν ταύτην, πρὸς θεραπείαν τῶν λαμβανόντων ἐκεῖσε χώραν. Καὶ ταῦτα περὶ τῆς ἀστυνομίας Φαλαισίας. Ἐπειδὴ κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, Κύριοι, ἦλθε πρὸς συζήτησιν τὸ ζήτημα τῆς συστάσεως Εἰρηνοδικείου ἐν Λυκοσούρᾳ, καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψει μου, ὡς μὴ κατατεθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἐπαναφέρω τὸ ζήτημα καὶ ἀπασχολήσω δι’ ὀλίγων τὴν Βουλήν. Σήμερον ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Λυκοσούρας, ἔχον ὡς ἑξῆς: «Λαὸς Λυκοσούρας, εὐγνωμονῶν ὑμῖν ἐπὶ ὑποστηρίξει συστάσεως Εἰρηνοδικείου ἐν Ἴσαρι, παρακαλεῖ σεβαστὴν Βουλὴν καὶ Κυβέρνησιν πρὸς τοῦτο. Ἐντείνατε φωνὴν ὑπὲρ δικαίων λαοῦ Λυκοσούρας.» (Ἕπονται ὑπογραφαὶ πλείονες τῶν 200). Ἐγὼ, Κύριοι, δὲν ἐζήτησα ἀδικαιολογήτως νὰ συσταθῇ Εἰρηνοδικεῖον ἐν Λυκοσούρᾳ, ἄνευ δηλ. ἐξετάσεως τῆς αἰτήσεως καὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν προβαλλομένων ὑπὸ τοῦ λαοῦ, διότι νομίζω, ὅτι ἔχω καθῆκον, τὰ παράπονα καὶ τὰ δικαιώματα τῶν συμπολιτῶν μου νὰ τὰ ἐρευνῶ καὶ νὰ τὰ ὑποστηρίζω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀνέγνωσε βεβαίως πάντα τὰ σχετικά, τὰ ἀφορῶντα τὴν σύστασιν Εἰρηνοδικείου ἐν Λυκοσούρᾳ, ὡς καὶ τὴν αἴτησιν τὴν ὑποβληθεῖσαν κατὰ τὸ 1901 περὶ συστάσεως Εἰρηνοδικείου καὶ Συμβολαιογραφείου. Ἐν τῇ ἀναφορᾷ ἐκείνῃ δὲν καθωρίζοντο ἐντόνως οἱ λόγοι τῆς συστάσεως Εἰρηνοδικείου· καθωρίζοντο ἀκριβῶς καὶ ἐντόνως μόνον οἱ λόγοι τῆς συστάσεως Συμβολαιογραφείου, διότι ὁ συντάξας τὴν αἴτησιν ταύτην, ὡς δὲν ἀγνοεῖ ὁ κ. ἐκ Μεγαλοπόλεως συνάδελφος, ἐνδιαφέρον εἶχε μόνον διὰ τὴν σύστασιν Συμβολαιογραφείου.

§55Α. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος;

§56Α. ΖΕΡΒΑΣ. Ὁ συντάξας κατὰ τὸ 1901 τὴν αἴτησιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπεζητεῖτο ἡ σύστασις Εἰρηνοδικείου καὶ Συμβολαιογραφείου εἰδικοῦ ἐν Λυκοσούρᾳ. Αὐτὸς εἶχε πρῶτον ἐξάδελφον ἐπιδιώκοντα νὰ διορισθῇ, ὁ ὁποῖος καὶ διωρίσθη συμβολαιογράφος ἅμα τῇ συστάσει τοῦ Συμβολαιογραφείου. Λοιπόν, ἐπειδὴ τότε δὲν προεβλήθη τὸ ἐνδιαφέρον ἐξ ἀπόψεως τῶν δικαιωμάτων τοῦ λαοῦ Λυκοσούρας, ἀλλὰ προεβλήθη μόνον ἐξ ἀπόψεως τοῦ συμφέροντος διὰ τὸ ἄτομον, τὸ ὁποῖον κατέλαβε τὴν θέσιν τοῦ συμβολαιογράφου, διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δίκαιον εἶναι, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης προκαλέσῃ τὴν μέριμναν τοῦ κ. Εἰσαγγελέως, ὅστις, ἀφοῦ μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ ἐρευνήσῃ, θὰ βεβαιωθῇ, ὅτι ὑπάρχουσι σοβαροὶ καὶ ἀκαταμάχητοι λόγοι, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ἡ εὐχὴ καὶ ἐπιθυμία τοῦ λαοῦ Λυκοσούρας περὶ συστάσεως Εἰρηνοδικείου ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου. Ἐὰν δὲ μετὰ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πεισθῇ, ὡς πιστεύω, ὅτι ὄντως τὰ παράπονα τοῦ λαοῦ Λυκοσούρας εἶναι δίκαια, ὅτι δὲν ὑπάρχει συγκοινωνία, καὶ ὅτι τὰ πλεῖστα τῶν χωρίων τοῦ δήμου ἐκείνου πολλὰς ὥρας ἀπέχουσι τῆς Μεγαλοπόλεως, ἂς προβῇ εἰς τὴν σύστασιν Εἰρηνοδικείου ἐν Λυκοσούρᾳ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ ἐνδοιασμοὺς διὰ τὴν σύστασιν τοῦ ἐν λόγῳ Εἰρηνοδικείου ἕνεκα τῶν ἀπαιτουμένων δαπανῶν πρὸς συντήρησιν αὐτοῦ, δύναται νὰ ἐξοικονομήσῃ τὴν δαπάνην ἐκ τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα παραλόγως δαπανῶνται διὰ τὴν ἀστυνομίαν Φαλαισίας, 20,000 δρ. κατ’ ἔτος, ἐνῷ 4 μόνον χωροφύλακες ἀρκοῦσι· διότι, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐξετάσῃ, θέλει ἴδει, ὅτι ἀπὸ εἰκοσαετίας μέχρι σήμερον ἐν τῷ δήμῳ Φαλαισίας οὔτε δύο ἀξιόποινοι πράξεις δὲν ἔλαβον χώραν, διότι ὁ λαὸς τοῦ δήμου Φαλαισίας καὶ ὁλοκλήρου τῆς ἐπαρχίας Μεγαλοπόλεως εἶναι λίαν φιλόνομος καὶ φιλήσυχος, ἐργατικὸς καὶ ὑπερήφανος. Ἐγώ, Κύριοι, δὲν ἔχω τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κυνουρίας, εἰπόντος ὅτι κηρύσσεται ἀπολύτως ὑπὲρ τῆς συγκεντρώσεως τῆς Δικαιοσύνης· ἐγὼ κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς συγκεντρώσεως τῆς Δικαιοσύνης, ἤτοι τῶν Εἰρηνοδικείων, ἐκεῖ, ὅπου συντρέχουσι καὶ οἱ ὅροι τῆς εὐκόλου μεταβάσεως τοῦ λαοῦ, κηρύσσομαι δὲ ὑπὲρ τῆς ἀποκεντρώσεως τούτων, ὅπου οἱ ὅροι οὗτοι δὲν συντρέχουσιν, ὡς π. χ. ἐν Λυκοσούρᾳ. Ἐγὼ δὲν εἶμαι δικηγόρος, ὥστε νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἐκ λόγων ἐπαγγελματικοῦ ἐνδιαφέροντος συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ὑποθέσεως, περὶ ἧς πρόκειται, ἀλλ’ ἐκ καθήκοντος ὑποστηρίζω τὴν αἴτησιν, ἣν ὑπέβαλεν ὁ λαὸς τῆς Λυκοσούρας πρὸς σύστασιν Εἰρηνοδικείου, διότι θεωρῶ αὐτὴν δικαίαν καὶ ἐπιβαλλομένην ἐκ λόγων ἰσχυρῶν καὶ σπουδαίων. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ἵνα μεταβῇ ἐπὶ τόπου καὶ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν περὶ τῶν προβαλλομένων ἐπιχειρημάτων ὑπὸ τοῦ λαοῦ τῆς Λυκοσούρας, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐκθέσεως ταύτης νὰ προβῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν ἐνέργειαν τῶν δεόντων πρὸς σύστασιν Εἰρηνοδικείου ἐν Λυκοσούρᾳ.

§57Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὅπως, ἐὰν εὐαρεστῆται, μοὶ δώσῃ ἐγγράφως τὰ ἐπιχειρήματα, ἅτινα νομίζει συντελεστικὰ πρὸς πραγμάτωσιν τοῦ πόθου αὐτοῦ, δηλαδή, τίνας πληροφορίας ἐπιθυμεῖ ὁ κ. συνάδελφος νὰ λάβῃ παρὰ τοῦ κυρίου Εἰσαγγελέως, αἵτινες θέλουσι συντελέσει εἰς πραγμάτωσιν τοῦ πόθου αὐτοῦ. Ἐπίσης παρακαλῶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, νὰ διαβιβάσητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης τὸν σχετικὸν φάκελον, ἵνα πέμψω τὴν αἴτησιν τῶν κατοίκων ἁρμοδίως εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Τριπόλεως, ὅπως τὸ Πρωτοδικεῖον ἀποφανθῇ ἐκ νέου περὶ τῆς ἀνάγκης ἱδρύσεως ἐν τῷ δήμῳ Λυκοσούρας Εἰρηνοδικείου, ἐὰν οἱ ὅροι μετεβλήθησαν, ἢ ἂν μετεβλήθησαν αἱ γνῶμαι τῶν ἐκεῖ δικαστῶν.

§58Α. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ὅσον ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου περιεστράφη εἰς τὸ ὅτι ὁ δῆμος Φαλαισίας κακῶς ἐγένετο πρώτης τάξεως, ὡς μὴ ἔχων ἀνάλογον πληθυσμόν, δὲν ἔχω ἀντίρρησίν τινα· φρονῶ μόνον, ὅτι τὸ ἄτοπον τοῦτο, ἂν ἔλαβε χώραν, μόνον διὰ νέας ἀπογραφῆς δύναται νὰ ἐπανορθωθῇ. Καθόσον ὅμως ἀφορᾷ τὸ ὅτι κακῶς συνεστάθη ἀστυνομικὸς σταθμὸς ἐν τῷ χωρίῳ Γαρδικίῳ, δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν γνώμην τοῦ συναδέλφου μου, διότι ἡ σύστασις τοῦ σταθμοῦ ἐκείνου, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους, — συναινοῦντος καὶ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου, — ἐκρίθη ἀναγκαία, λόγῳ συμφέροντος τοῦ τόπου, διότι τὸ Γαρδίκιον εἶναι τὸ ἀπώτερον χωρίον τοῦ δήμου Φαλαισίας πρὸς τὸν δῆμον Βαλτετσίου, καὶ μεταξὺ τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου αὐτοῦ καὶ τῶν παρακειμένων τοῦ δήμου Βαλτετσίου λαμβάνουσι χώραν καθ’ ἑκάστην διενέξεις διὰ τὰ ὅρια τῶν δήμων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα διαμφισβητοῦνται, καὶ ἐκ τῶν διενέξεων τούτων πολλὰς πιέσεις ὑφίστανται οἱ δημόται Φαλαισίας ὑπὸ τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Βαλτετσίου, καὶ ἕνεκα τούτου ἡ ἀστυνομικὴ ἀρχὴ καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ κατὰ τὸ τρέχον ζωηρῶς συνέστησεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἀνάγκην τῆς συστάσεως τοῦ ἐν λόγῳ σταθμοῦ, ἵνα προλαμβάνωνται πολλὰ ἄτοπα, ἅτινα ἐλάμβανον χώραν ἕνεκα τῶν περὶ ὁρίων διενέξεων, καὶ τὰ ὁποῖα ἐξακολουθοῦσι καὶ νῦν. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἔχει κανένα λόγον ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου νὰ παραπονῆται διὰ τὴν σύστασιν τοῦ σταθμοῦ Γαρδικίου, ὡς καὶ διὰ τὴν ἵδρυσιν ὁμοίου ἐν Δυρραχίῳ, ὅστις συνεστάθη τῇ συναινέσει του, διότι τὸ Δυρράχιον εἶναι ἡ ἰδιαιτέρα αὐτοῦ πατρίς. Ἡ ἀστυνομία δὲν δύναται νὰ βλάψῃ εἴς τινα τόπον τὰ συμφέροντα τῶν κατοίκων ἢ μόνον ὅταν τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα πιέζωσι τοὺς κατοίκους. Ἐφ’ ὅσον δὲ τοιοῦτον παράπονον δὲν ἐγείρεται κατὰ τῶν ἐν Γαρδικίῳ ἀστυνομικῶν ὀργάνων, δὲν βλέπω τὸν λόγον, δι’ ὃν, ὡς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἰσχυρίζεται, πρέπει νὰ ἐκλείψῃ ἡ παρουσία τῆς ἀστυνομίας ἐκ τοῦ εἰρημένου χωρίου. Τοῦτο μόνον οἱ ταραχοποιοὶ δύνανται νὰ ἐπιθυμῶσιν, οὐχὶ δὲ καὶ οἱ φιλήσυχοι πολῖται. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Λυκοσούρας, εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ δῆμος ἐκεῖνος ἀποτελεῖται ἐκ 15 χωρίων, πολλὰ τῶν ὁποίων ἀπέχουσι τῆς ἕδρας τοῦ Εἰρηνοδικείου Μεγαλοπόλεως, εἰς ὃ ὑπάγεται ὁ δῆμος αὐτός, τρεῖς καὶ τέσσαρας ὥρας, καὶ ἕνεκα τούτου ὑπάρχει ἀνάγκη εἰδικοῦ Εἰρηνοδικείου, ἀλλ’ ἀγνοῶ, ἂν ἡ σύστασις Εἰρηνοδικείου εἶναι ἐφικτὴ, διότι ἐλλείπει, νομίζω, ἡ ἀπαιτουμένη πρότασις τοῦ ἁρμοδίου Δικαστικοῦ Συμβουλίου. Παρακαλῶ ἑπομένως καὶ ἐγὼ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ, ἵνα προκληθῇ ἡ ἀπαιτουμένη πρότασις καὶ προβῇ εἰς τὴν σύστασιν τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος Εἰρηνοδικείου, τὸ ὁποῖον εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, λίαν ἀναγκαῖον διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου ἐκείνου, ὡς καὶ διὰ τὰ τῆς Δικαιοσύνης. Ἐὰν δὲ εἴτε τὸ Δικαστικὸν Συμβούλιον δὲν ἤθελεν ἐγκρίνει τὴν σύστασιν τοῦ Εἰρηνοδικείου τούτου, εἴτε ἕνεκα οἰκονομικῶν λόγων δὲν ἀποβῇ αὕτη ἐφικτή, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης τὴν παράκλησιν, ἵνα ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει προαγάγῃ τὸ Εἰρηνοδικεῖον Μεγαλοπόλεως ἀπὸ δευτεροβαθμίου εἰς πρωτοβάθμιον, διότι τὸ Εἰρηνοδικεῖον τοῦτο, ὡς ἔχει νῦν, εἶναι λίαν πολυάσχολον, καθόσον ἐκδίδει 1000 περίπου πολιτικὰς ἀποφάσεις καὶ ἀπείρους ποινικάς, ἔχει δὲ ἀνακριτικὴν ὑπηρεσίαν ἀνεπαρκῆ, ὁ δὲ εἰρηνοδίκης ἐκτὸς τοῦ καθαροῦ μισθοῦ του ἐκ δραχμῶν 145 οὐδὲν ἕτερον ἀπολαμβάνει, καὶ οὐδεὶς ἑπομένως τῶν εἰρηνοδικῶν στέργει νὰ ὑπηρετήσῃ ἐκεῖ· ἀπόδειξις δὲ τούτου εἶναι, ὅτι ἀπὸ τεσσάρων μηνῶν ἐτοποθετήθησαν ἐν Μεγαλοπόλει ἀλληλοδιαδόχως τρεῖς εἰρηνοδίκαι, καὶ οὐδεὶς μετέβη ἐκεῖ· καὶ ἔχουσι, φρονῶ, δίκαιον, διότι θὰ ἐπιβαρύνωνται μὲ πλείονα ἐργασίαν καὶ δὲν θ’ ἀπολαμβάνωσιν ἢ ξηρὸν τὸν γλίσχρον μισθόν των. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν νὰ παρακαλέσω, ἐὰν ἕνεκα τῶν περιστάσεων ἢ δι’ ἄλλον λόγον δὲν ἀποβαίνῃ δυνατὸν νὰ συσταθῇ ἴδιον Εἰρηνοδικεῖον ἐν Λυκοσούρᾳ, νὰ προαχθῇ τὸ τῆς Μεγαλοπόλεως εἰς πρωτοβάθμιον, καὶ ἔστω βέβαιος ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι τοιουτοτρόπως θὰ ἐξυπηρετήσῃ καὶ τῶν πολιτῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης τὰ συμφέροντα.

§59Α. ΖΕΡΒΑΣ. Διὰ ν’ ἀποδειχθῇ, κύριε Πρόεδρε, ὁποίαν ἀντίληψιν ἔχει ὁ κ. συνάδελφος περὶ τῶν ζητημάτων, περὶ ὧν ὡμίλησα, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, πότε συνεστάθη ὁ ἀστυνομικὸς σταθμὸς ἐν Δυρραχίῳ, τῇ ἰδιαιτέρᾳ μου πατρίδι, — καὶ εἶναι τιμή μου, ὅτι κατάγομαι ἐκεῖθεν, διότι εἶναι πατρὶς τῶν ἀρχαίων ἐκείνων, οἵτινες ἠγωνίσθησαν καὶ ἔχυσαν τὸ αἷμά των ὑπὲρ τῆς πατρίδος. — Ὁ ἀστυνομικὸς σταθμὸς Δυρραχίου συνεστάθη πρὸ τοῦ ἔτους 1902, καθ’ ὃ ἐξελέγην Βουλευτής, ὡς θ’ ἀποδειχθῇ ἐκ τῆς καταθέσεως τῶν πληροφοριῶν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι ἐγὼ συνήνεσα εἰς προγενεστέραν ἐποχὴν διὰ τὴν σύστασιν ἐν Γαρδικίῳ σταθμοῦ ἀστυνομικοῦ, τοῦτο εἶναι ἐντελῶς ἀνακριβές. Ἐγὼ οὔτε ἠρωτήθην κἄν διὰ τὴν σύστασιν αὐτοῦ. Δὲν θέλω νὰ εἴπω διὰ τίνας λόγους δὲν ἠρωτήθην, διότι δὲν εἶναι τοῦ παρόντος, οὔτε προσήκει ἐμοί. Τοῦτο μόνον λέγω, ὅτι, ὅτε συνεστάθη ἐκεῖ ὁ ἀστυνομικὸς σταθμὸς, ἐγὼ ἀντεπεξῆλθον ἐρρωμένως κατὰ τῆς συστάσεως αὐτοῦ, ἕνεκα τῶν παρεκτροπῶν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ἕως οὗ κατηργήθη οὗτος. Τώρα ἐγένετο ἀνασύστασις τοῦ ἀστυνομικοῦ σταθμοῦ Γαρδικίου, τὴν κατάργησιν δ’ αὐτοῦ ζητοῦσιν οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου ἐκείνου διὰ πάσης θυσίας, μόνον καὶ μόνον διὰ ν’ ἀπαλλαγῶσιν ἀπὸ τὰς πιέσεις τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Ὅτι δ’ ἔχω ἀπόλυτον δίκαιον, ἀποδεικνύει καὶ ἡ ἀξιοπρεπὴς ἀπόφασις τοῦ ἀστυνόμου Φαλαισίας, ὅστις εἶναι ἐκ τῶν μάλα διακεκριμένων ἀξιωματικῶν, ἐκ τῶν καυχημάτων, δύναμαι νὰ εἴπω, τοῦ στρατεύματος· διότι μεταβὰς οὗτος ἐπὶ τόπου πρὸς εὕρεσιν καταλλήλου οἰκήματος διὰ κατάστημα ἀστυνομικὸν, ὄχι μόνον τοιοῦτον δὲν εὗρεν, ἀλλὰ παρετήρησεν, ὅτι οὐδὲ καλύβη ὑπῆρχεν ἐκεῖ· ἀνέφερε δὲ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι μὴ ὑπάρχοντος καταλλήλου οἰκήματος δὲν κρίνει σκόπιμον τὴν σύστασιν ἀστυνομικοῦ σταθμοῦ. Τὰς περὶ τούτων ἀνακριβείας τοῦ κ. συναδέλφου εἶχον καθῆκον νὰ διαψεύσω, καὶ διέψευσα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύστασιν τοῦ κ. συναδέλφου περὶ προαγωγῆς τοῦ Εἰρηνοδικείου Μεγαλοπόλεως ἀπὸ δευτεροβαθμίου εἰς πρωτοβάθμιον, νομίζω ὅτι αὕτη δὲν ἀναιρεῖ τοὺς λόγους, τοὺς συνηγοροῦντας ὑπὲρ τῆς συστάσεως Εἰρηνοδικείου ἐν Λυκοσούρᾳ. Εἶναι ἄξιον ἀπορίας, πῶς καὶ ποῦ στηρίζει τὰ ἐπιχειρήματα αὐτοῦ ὁ κύριος συνάδελφος, καὶ ἐπειδὴ ἀπορῶ δι’ αὐτὸ, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν — θὰ ὑποβάλω δὲ καὶ γραπτὴν περὶ τούτου ἐπερώτησιν — νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωμα, ἐν τῷ ὁποίῳ νὰ ἐμφαίνηται ἡ χρονολογία τῆς συστάσεως τοῦ ἀστυνομικοῦ σταθμοῦ Δυρραχίου, καὶ τότε ἐπιβάλλεται εἰς τὸν κύριον συνάδελφον νὰ ἀναιρέσῃ τὴν ἀνακρίβειαν, εἰς ἣν ἐκ πλάνης βεβαίως ὑπέπεσεν.

§60Α. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον ἀνακρίβειάν τινα, διότι, εἴτε ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ, εἴτε ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ συνεστήθη ὁ ἀστυνομικὸς σταθμὸς Δυρραχίου, εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτὸ, ἀφοῦ καὶ τῶν δύο αὐτῶν Κυβερνήσεων, κύριε συνάδελφε, ἦσθε φίλος, καὶ δὲν ἀντέστητε εἰς τὴν σύστασίν του. Ἄλλως τὸ νὰ παραπονῆσθε, κύριε συνάδελφε, διότι παρίσταται εἰς ἕνα τόπον ἡ ἐξουσία, εἶναι πρωτοφανὲς καὶ πρὸς οὐδεμίαν λογικὴν συμβιβάζεται. Ὑποδείξατε τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα διέπραξαν τυχὸν οἱ ἀστυφύλακες, καὶ καταγγείλατε τὰ παρεκτραπέντα ἀστυνομικὰ ὄργανα, ἵνα ἀντικατασταθῶσι. Τὸ νὰ λέγητε ὅμως ὑμεῖς, ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους, ὅτι δὲν θέλετε τὴν παρουσίαν τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως ἐν τῷ τόπῳ μας, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἔργον μερίμνης ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῶν συμπολιτῶν μας. Ἐγὼ τῇ ἀληθείᾳ σᾶς θαυμάζω!

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Α. Βιτάλης ἔχει τὸν λόγον.

§62Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Καίτοι ἐξ ὀφειλομένης ἁβρότητος δὲν εἶναι πρέπον, κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀναμιγνύηταί τις εἰς τὰ συμφέροντα ξένης ἐπαρχίας, ἐν τούτοις, προκειμένου περὶ τῆς πόλεως Πειραιῶς καὶ τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πειραιῶς, μοὶ ἐπιβάλλεται τοῦτο, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον πρὸ ἡμερῶν πολλοὶ ἔμποροι καὶ ἐργοστασιάρχαι Πειραιῶς μοὶ ἐπέδωκαν ἀναφοράν τινα, ἵνα ὑποβάλω καὶ συστήσω ταύτην εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἕνεκα τῶν χαλεπῶν περιστάσεων τῆς χώρας ἡμῶν παρεῖδον αὐτήν· ἀλλ’ ἐπειδὴ μοὶ ἀπέστειλαν καὶ δευτέραν ἀναφοράν, ἀναγκάζομαι ν’ ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον τὴν Βουλήν. Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Πειραιῶς διὰ τῆς ἀναφορᾶς του ταύτης μὲ παρακαλεῖ νὰ διαμαρτυρηθῶ πρὸς τὴν Βουλήν διὰ τὸ ἑξῆς περιστατικόν. Ἐνθυμεῖσθε τὴν ἐν ἔτει 1900 ψηφισθεῖσαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς σύμβασιν τοῦ Δημοσίου μετὰ τῆς Ἑταιρείας Μπατινιὸλ περὶ κατασκευῆς σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Δεμερλῆ. Ἐν τῇ συμβάσει ταύτῃ ὑπάρχει ἄρθρον τι, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραχωρήσῃ εἰς τὴν Ἑταιρείαν χῶρον 9,000–10,000 τετραγ. μέτρων πρὸς κατασκευὴν σιδηροδρομικοῦ σταθμοῦ καὶ διὰ πᾶσαν ἐν γένει ὑπηρεσίαν τοῦ σιδηροδρόμου. Ἀλλ’ ἡ Ἑταιρεία Μπατινιόλ, ἀγνοῶ πῶς, κατέλαβεν ἐν Πειραιεῖ 100,000 μέτρα τετραγωνικὰ, τὸ ἥμισυ δηλαδὴ τῆς δεξιᾶς πλευρᾶς τοῦ λιμένος Πειραιῶς, ἤτοι κατέλαβε τὴν Ἠετιώνειαν ἄκραν, τὴν θέσιν Καραβᾶ καὶ προσέτι τὰς ὁδοὺς Καραβᾶ καὶ Ἠετιωνείας ἄκρας. Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος λέγει, ὅτι ἀπετάθη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι ἡ ὑπηρεσία, δὲν κατέστησεν ἐνήμερον τῶν διατρεχόντων τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠδύνατο νὰ ἐπιτρέψῃ τοιαύτας κατακτήσεις, δύναμαι εἰπεῖν, εἰς τὸ ἐπίνειον τῆς πρωτευούσης. Ἡ κατάκτησις δ’ αὕτη οὐδένα ἄλλον σκοπὸν ἔχει ἢ τὴν ἀνέγερσιν οἰκημάτων ἐαρινῶν, καὶ τὴν δημιουργίαν κήπων καὶ μικρῶν δασῶν· ἑπομένως οὐδέποτε δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι τοῦτο ἐγένετο τῇ συγκαταθέσει τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§63Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τίνος Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν;

§64Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐκ τῆς ὑπηρεσίας θέλετε πληροφορηθῆ.

§65Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Λέγετε δι’ ἐμέ. Ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι, ὅτε τὰ ἔργα ἤρχισαν, δὲν ἤμην ἐγὼ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§66Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Αἱ κατακτήσεις γίνονται βαθμηδὸν (γέλωτες). Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἐπιρρίψω μομφὴν εἰς τὸν Ὑπουργόν, οἱοσδήποτε καὶ ἂν ἦναι οὗτος. Ὁμιλῶ γενικῶς. Ἡ Ἑταιρεία Μπατινιὸλ ἐξακολουθεῖ τὴν κατάκτησιν τῆς δεξιᾶς πλευρᾶς τοῦ λιμένος Πειραιῶς, ἔχει δὲ καταλάβει μέχρι τοῦδε περὶ τὰς 100,000 μέτρα. Περὶ τῆς καταλήψεως ταύτης ὑπεβλήθη καὶ ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχουσι τὴν ἀτυχίαν νὰ ἐξαπατῶνται ἀπὸ σπεῖράν τινα, ἡ ὁποία κατορθοῖ νὰ καλύπτῃ τὰ γινόμενα ἐγκλήματα καὶ νὰ δίδῃ δικαιώματα ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ Ὑπουργοῦ· διότι βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ὑπογράφει καθ’ ἑκάστην χιλιάδας ἐγγράφων, νὰ προσέχῃ εἰς ὅλα. Εἶναι δὲ λυπηρόν, ὅτι ὅλοι οἱ κατὰ καιροὺς Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχουσι καλὴν ἰδέαν περὶ τῶν ἀποτελούντων τὴν περὶ ἧς ὁ λόγος σπεῖραν, καὶ τοὺς διατηροῦσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, καίτοι πολλάκις ὑπεδείχθη αὐτοῖς ἡ διαγωγὴ τῆς σπείρας ταύτης, ἕνα δὲ μόνον ὁ ἀποθανὼν ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τοῦ κατέχοντος σήμερον τὴν ἐξουσίαν κατώρθωσε ν’ ἀνακαλύψῃ, ἀλλ’ ἦτο ἀργά· διὰ τοῦτο δὲ ἡ τότε Κυβέρνησις ἐσκέφθη νὰ κάμῃ εἰδικὸν Ὑπουργεῖον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Ἵνα μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, δὲν θὰ παρατείνω τὸν λόγον. Παρακαλῶ δὲ καὶ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, τοὺς συνδεομένους μὲ τὸν Πειραιᾶ, νὰ μὴ λάβωσι μέρος εἰς τὴν συζήτησιν σήμερον, μέχρις ὅτου ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λάβῃ τὰς δεούσας πληροφορίας καὶ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα.

§67Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ διατελῶ ἐν γνώσει τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ συζητήσωμεν τοῦτο ἀφ’ οὗ προσκομισθῶσι πάντα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα θέλω ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλ’ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ κατηγοριῶν, τὰς ὁποίας ὁ κ. ἐκ Σύρου Βουλευτὴς ἀπήγγειλε καθ’ ὅλου τοῦ σώματος τῶν μηχανικῶν. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι κατὰ τῶν κατηγοριῶν τούτων, διότι εἰς ὅλα τὰ πολυμελῆ σώματα δύνανται νὰ ὑπάρχωσί τινες μὴ ἐκπληροῦντες ὡς πρέπει τὰ καθήκοντά των, καὶ τότε ἡ ὑπηρεσία προσπαθεῖ ν’ ἀνακαλύψῃ αὐτοὺς καὶ τιμωρήσῃ· ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὑπάρχουσιν ἐν τῷ σώματι τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι μετὰ μεγάλης τιμιότητος, φιλοπονίας καὶ ἀφοσιώσεως ἐκπληροῦσι τὸ καθῆκόν των.

§68Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς διὰ τὸ σῶμα τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν, βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ διαφωνήσω. Ἐὰν ὑπάρχωσιν ἀνάξιοί τινες—ἐλάχιστοι εὐτυχῶς—μηχανικοί, βεβαίως τοῦτο δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς λόγος, ἵνα κατηγορηθῇ ὁλόκληρον σῶμα, σπουδαιοτάτη εἰδικὴ ὑπηρεσία τοῦ Κράτους, ἥτις ἀληθῶς περιέχει τοσούτους ἐντίμους καὶ ἱκανοὺς καὶ ἐπιφανεῖς ἐπιστήμονας· οὔτε ἡ πρόθεσις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Σύρου ὑπῆρξε τοιαύτη.

§69Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Βεβαίως ὄχι.

§70Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναφοράν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σύρου συνάδελφος, τὴν ἀναφορὰν ταύτην ἐλάβομεν καὶ ἡμεῖς οἱ Βουλευταὶ Ἀττικῆς, οἱ ἀντιπροσωπεύοντες εἰδικώτερον καὶ τὸν δῆμον Πειραιῶς, καὶ ἐπρόκειτο καὶ ἐγὼ νὰ ζητήσω ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης τὸν λόγον, ἀλλ’ ἀπετράπην. Διότι, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς συνεδριάσεως, ἀπετάθην πρὸς ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, καὶ σᾶς ἠρώτησα, ἂν ἐλάβετε τὸ πρωτότυπον τῆς ἀναφορᾶς.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ σᾶς ἐβεβαίωσα, ὅτι δὲν τὸ ἔλαβον.

§72Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Καὶ μὲ ἐβεβαιώσατε, ὅτι δὲν τὸ ἐλάβετε. Διὰ τοῦτο ἀπετράπην τοῦ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, καὶ παρεκάλεσα τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφον κ. Λιγυνὸν νὰ κατέλθῃ — καὶ κατῆλθε πράγματι — εἰς Πειραιᾶ, ἵνα συνεννοηθῇ μετὰ τοῦ κ. Προέδρου καὶ τῶν μελῶν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, ὅπως ἀποστείλωσι τὸ πρωτότυπον τῆς ἀναφορᾶς των δι’ αὑτοῦ καὶ τοῦ κ. Ἀθαν. Μουτσοπούλου, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πρωτοτύπου τούτου τῆς ἀναφορᾶς, ἥτις θὰ φέρῃ τὰς πραγματικὰς ὑπογραφὰς τῶν μελῶν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πειραιῶς, νὰ δυνηθῶμεν νὰ ζητήσωμεν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τὰς δεούσας πληροφορίας, συγχρόνως δὲ νὰ ποιησώμεθα καὶ τὰς δεούσας συστάσεις ἐν γνώσει τῶν λεπτομερειῶν καὶ μετὰ ἐπίσημον βεβαίωσιν τῆς ἀληθείας.

§73Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν εἰς τὸ τμῆμα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερα, ὑπάρχουσιν ἐκθέσεις κατὰ μηχανικῶν, καὶ δὴ νομομηχανικῶν, διὰ καταχρήσεις, ἃς διέπραξαν, καταχρήσεις οὐχὶ ἐλάσσονος ἀξίας τῶν δρ. 50,000, καὶ τίνα διοικητικὰ μέτρα ἔλαβεν ἡ ὑπηρεσία, καὶ τί ἐνηργήθη ἐπὶ τῶν ἐκθέσεων τούτων.

§74Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρέπει νὰ καθορισθῶσι τὰ ζητήματα, καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Σύρου Βουλευτὴν νὰ καθορίσῃ αὐτά. Ποῖα πρόσωπα ὑπαινίσσεται, περὶ τίνων ἔργων ποιεῖται λόγον, πότε ἐγένοντο καταγγελίαι, τί ἐπὶ τούτων οἱ κατὰ καιροὺς Ὑπουργοὶ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐνήργησαν, καὶ ἂν ἔπραξαν οὗτοι ὅ,τι ἐπεβάλλετο αὐτοῖς ἐκ τῶν καθηκόντων αὐτῶν, καὶ ποῖα τ’ ἀποτελέσματα τῶν ἐνεργειῶν αὐτῶν. Αὐτὰ εἶναι τὰ διάφορα ζητήματα. Ἂς καθορίσῃ ταῦτα ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅπως προσκομίσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, καὶ ἂς μὴ ἀπαγγέλλῃ ἐνταῦθα κατηγορίας γενικάς. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου πρέπει νὰ ὁρίσῃ καὶ χρονικὸν διάστημα, ὅπως δυνηθῶ νὰ προβῶ εἰς συλλογὴν πληροφοριῶν. Ἐκτὸς ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Σύρου ἐπιθυμῇ — καὶ εἶμαι πρόθυμος πρὸς τοῦτο — νὰ δώσω διαταγὴν, ἵνα ἐξετασθῶσι τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ σώματος τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν. Πρέπει νὰ ὁρίσῃ χρονικὸν διάστημα, ἵνα ἐξετάσωμεν ποῖαι κατηγορίαι ἐγένοντο κατ’ αὐτὸ κατὰ μηχανικῶν, καὶ ποῖαι ἐνέργειαι ἐγένοντο ἐπ’ αὐτῶν. Ἐγὼ ἐν τούτοις ἔχω καθῆκον νὰ διατάξω ἐξέτασιν ἐπὶ τῶν κατηγοριῶν τούτων, καὶ τὸ καθῆκον τοῦτο θὰ ἐκτελέσω· ἀλλ’ ἂς ὁρίσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς χρονικὸν διάστημα, ἵνα μὴ προβαίνω ἀορίστως.

§75Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστός μοι Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἔχει ὑποχρέωσιν αὐτεπαγγέλτως νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐγὼ τοῦτο μόνον ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ὁμιλῶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, στηριζόμενος ἐπὶ πραγμάτων, ἐπὶ ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν εἶδον.

§76Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ ἠξεύρω, ὅτι, ὅτε διετέλουν ἄλλοτε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐγένετο καταγγελία κατὰ μηχανικοῦ τινος, διευθύνοντος τὴν ἐκτέλεσιν λιμενικοῦ τινος ἔργου· ἐζήτησα ἀμέσως τὴν τιμωρίαν τοῦ μηχανικοῦ ἐκείνου, καὶ ὅτε ἐξεδόθη ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου ἐπεκύρωσα ταύτην, καὶ ὁ μηχανικὸς ἐκεῖνος ἀπελύθη τῆς ὑπηρεσίας. Δὲν ἠξεύρω, ἂν καὶ πότε ἐπανῆλθεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· ἀλλ’ ἤθελον παρακαλέσει ὑμᾶς νὰ ὑποβάλητε ὡρισμένην ἐπερώτησιν, καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ ἀπαντήσω εἰς ταύτην ὡρισμένως. Ἐὰν ὁρίσῃ ὁ κύριος Βουλευτὴς ἔστω καὶ χρονικὸν διάστημα μόνον, εἶμαι προθυμότατος νὰ διατάξω ἐξέτασιν, διότι τὸ ζήτημα εἶναι λίαν σοβαρόν. Καταγγέλλονται ἐν τῇ Βουλῇ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ καταχρήσεις· ἐὰν δὲν διαταχθῇ αὐστηρὰ ἐξέτασις ἐπ’ αὐτῶν, δύναται νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκάλυψαν ταύτας.

§77Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Δὲν εἶπον, ὅτι αἱ καταχρήσεις γίνονται ἐν γνώσει εἴτε ὑμῶν εἴτε τῶν ἑκάστοτε Ὑπουργῶν. Ἀπ’ ἐναντίας ἐβεβαίωσα, ὅτι γίνονται ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§78Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Λοιπὸν λέγω, ὅτι καὶ πρὸς τὸ συμφέρον ἀκόμη τοῦ Δημοσίου θὰ ἦτο καλὸν νὰ εἰδικεύσῃ ὁ κύριος Βουλευτὴς τὰ θέματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ζητεῖ πληροφορίας, ἵνα μὴ γεννῶνται ὑπόνοιαι. Λέγετε, ὅτι ἐγένοντο ταῦτα ἐν ἀγνοίᾳ τῶν κατὰ καιροὺς Ὑπουργῶν· ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι ἐγένοντο τοιαῦτα πράγματα, καὶ ὁ Ὑπουργὸς νὰ μὴ λάβῃ γνῶσιν αὐτῶν; Ἐνῷ ὑμεῖς ἐλάβετε γνῶσιν, εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἔλαβε γνῶσιν ὁ Ὑπουργός; Ὁρίσατε λοιπὸν χρονικὸν διάστημα, ἐντὸς τοῦ ὁποίου δέον νὰ περιορισθῶσιν αἱ ἔρευναι, καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ διατάξω τοιαύτας, ἵνα ἀποδειχθῇ, ἂν ἐγένοντο καταχρήσεις, ἂν ὁ Ὑπουργὸς ἔλαβε γνῶσιν αὐτῶν, καὶ ἂν προέβη εἰς τὴν ἐνέργειαν τῶν δεόντων.

§79Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ὅταν εἰς τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐρευνήσῃ ἡ ὑπηρεσία, εὑρεθῶσι τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα, θὰ μάθητε· ἐὰν δὲν εὑρεθῶσι, δὲν θὰ γείνῃ λόγος.

§80Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖον χρονικὸν διάστημα; ὁρίσατε τουλάχιστον τοῦτο.

§81ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἀριστερόθεν). Ὁρίσατε τοῦτο, κύριε συνάδελφε.

§82Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Εἶναι πρόσφατον τὸ χρονικὸν διάστημα· εἶναι δύο ἢ τριῶν ἐτῶν.

§83Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ φέρητε ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ῥητὴν κατηγορίαν ἐναντίον ὡρισμένων προσώπων, καὶ ὄχι κατηγορίαν γενικὴν καθ’ ὅλων τῶν ἀποτελούντων τὸ σῶμα τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν.

§84Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Εἶπον, ὅτι πρὸ δύο ἢ τριῶν ἐτῶν.

§85Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ διατάξω ἐξέτασιν κατὰ τὸ διάστημα τὸ ἀπὸ πενταετίας μέχρι σήμερον.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θεόδωρος Φαρμακόπουλος καὶ Νικόλαος Φαρμακόπουλος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ». Ἡ τροπολογία αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 134). Ὁ κ. Θεόδωρος Φαρμακόπουλος ἔχει τὸν λόγον... Ἐπὶ τῆς τροπολογίας;

§87Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ ἄλλου θέματος.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§89Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπεθύμουν νὰ ἀπασχολήσω καὶ σήμερον τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἀφεώρα ἡ ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ, καὶ τὸ ὁποῖον οὗτος ἐπραγματεύθη κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἠδυνήθην νὰ παρευρεθῶ χθὲς ἐνταῦθα, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ θέμα τοῦτο, διότι πρέπει τέλος πάντων νὰ μάθωμεν, ἂν ὁ νόμος πρέπει νὰ ἐφαρμόζηται κατὰ τὰς διατάξεις αὐτοῦ ἢ κατὰ τὰς διαθέσεις τοῦ ἑκάστοτε Ὑπουργοῦ. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ ἐσκόπει νὰ καταδείξῃ παράβασιν τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν καθηγητῶν καὶ διδασκάλων, εἰς ἀπόδειξιν δὲ ταύτης ἔφερε καί τινα παραδείγματα. Ἀλλὰ τὰ παραδείγματα ἐκεῖνα δὲν ἦσαν τὰ μόνα, τὰ ὁποῖα ἠδύνατό τις νὰ φέρῃ, διότι ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης λαβὼν καὶ ἐγὼ ἀφορμὴν ἀνεδίφησα τὰ φύλλα τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1904 μόνον, καὶ μεταξὺ τῶν ὑπερδιακοσίων μεταβολῶν, τὰς ὁποίας ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως διέπραξεν ἐν μέσῳ σχολικῷ ἔτει εἰς τὸ διδακτικὸν προσωπικὸν τῶν Γυμνασίων καὶ τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων, ἀνεὗρον, ὅτι ἐκτὸς τοῦ ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ μνημονευθέντος παραδείγματος προβιβασμοῦ εἰς σχολάρχην διδάκτορος τοῦ Φυσικοῦ τμήματος τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, καὶ ἕτερος προήχθη εἰς σχολάρχην, ἐνῷ τυγχάνει διδάκτωρ τοῦ Μαθηματικοῦ τμήματος τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου, εἶναι δὲ οὗτος ὁ κ. Ἀκύλας, ἄρτι προαχθεὶς εἰς σχολάρχην τοῦ ἐν Οἴᾳ Ἑλληνικοῦ σχολείου. Ἀλλὰ πλὴν τῶν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ μνημονευθέντων προλυτῶν τοῦ Φιλολογικοῦ τμήματος τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς ὡς προαχθέντων εἰς σχολάρχας, ἐμέτρησα δύο ἔτι δεκάδας τοιούτων, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἀνεὗρον δέκα, οὓς ἐγώ, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἠναγκάσθην νὰ ὑποβιβάσω εἰς ἑλληνοδιδασκάλους, ἀκριβῶς διὰ τὸν λόγον τοῦτον, διότι δὲν εἶχον τὰ προσόντα τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου καθωρισμένα. Καὶ τούτους τοὺς 10 προήγαγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως πάλιν εἰς σχολάρχας, καθ’ ὃν χρόνον ἀπέλυε διδάκτορας τοῦ Φιλολογικοῦ τμήματος τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς! Ὁ νόμος περὶ προσόντων τῶν καθηγητῶν καὶ διδασκάλων εἶχε σκοπὸν διὰ τῶν διατάξεων αὐτῶν νὰ φιλοτιμήσῃ τοὺς νέους εἰς ἐμβριθεστέρας σπουδὰς, εἰς μελέτας πλέον ἐπιπόνους, ἵνα κατορθώσωσι ν’ ἀποκτήσωσι τὸ πτυχίον τοῦ διδάκτορος. Διὰ τοῦτο ἀπαιτεῖ, ἵνα ὄχι μόνον οἱ διδάκτορες κατὰ προτίμησιν διορίζωνται καὶ προάγωνται εἰς σχολάρχας, ἀλλὰ καὶ μεταξὺ τῶν διοριζομένων ἢ καὶ τῶν προαγομένων ἐπιβάλλει δι’ ἄλλου ἄρθρου νὰ προτιμῶνται οἱ ἔχοντες ἀνώτερον βαθμὸν ἐν τῷ πτυχίῳ αὐτῶν. Ἀλλ’ ὅταν ὁ νόμος δὲν ἐφαρμόζηται κατὰ τὸ πνεῦμα καὶ τὸ γράμμα αὐτοῦ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπεκκαυθῇ ὁ ζῆλος τῶν νέων, ὅπως σπουδάσωσι καλλίτερον; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Πολιτεία, ἀντὶ νὰ ἀμείβῃ τοὺς ἐπιμελεστέρους καὶ τοὺς κρείσσονας, νὰ χρησιμοποιῇ τοὺς ὀλιγώτερον εὐμαθεῖς εἰς τὰς ἀνωτέρας θέσεις, εἰς ἐκείνας, εἰς ἃς ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιῇ τοὺς φέροντας καλλίτερον καὶ ἀνώτερον βαθμὸν εἰς τὸ ἑαυτῶν δίπλωμα; Νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητον, καὶ ὅτι πρέπει νὰ προκληθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως νὰ ἐπανορθώσῃ σφάλμα, τὸ ὁποῖον ἐπιεικῶς δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι τοιοῦτον, διότι νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι σφάλμα ἐξ ἀπροσεξίας, ἀλλ’ εἶναι πρᾶξις, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐν ἐπιγνώσει· ἐγένετο δ’ ἐν ἐπιγνώσει, διότι, ἐνῷ ἐγνώριζεν ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅτι ὑπεβιβάσθησαν οἱ εἰρημένοι προλύται, δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον τοὺς ἐπανήγαγεν εἰς τὴν θέσιν τοῦ σχολάρχου. Καὶ ἂν ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς ἢ δύο, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἴσως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παραβλέψῃ τις· ἀλλ’ ὅταν πρόκηται περὶ εἰκοσάδος ὅλης καὶ πλέον προλυτῶν, οἱ ὁποῖοι καταλαμβάνουσι τὰς θέσεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας δικαιοῦνται ἐκ τοῦ νόμου καὶ τῶν σπουδῶν των νὰ καταλάβωσιν οἱ κρείσσονες αὐτῶν διδάκτορες, τὸ πρᾶγμα εἶναι σπουδαῖον. Ταύτας τὰς παρατηρήσεις ἤθελον νὰ κάμω χθές, ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν ἔτυχε νὰ παρευρεθῶ εἰς τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, ἠναγκάσθην νὰ τὰς κάμω σήμερον.

§90ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). (Ὅρα Παράρτημα).

§91Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἁπλοῦν σφάλμα, ὡς εἶπεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργός, τὸ διαπραχθέν, διότι ἠδύνατο νὰ ἦναι σφάλμα ἐκ παραδρομῆς, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἑνὸς μόνου, ἀλλ’ ἐδῶ πρόκειται περὶ εἰκοσάδος καὶ πλέον. Τὸ δὲ λεχθέν, ὅτι ἔπρεπε νὰ προστρέχωσιν οἱ διδάκτορες εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἢ νὰ προσκομίζωσι καὶ ἄλλας — δὲν γνωρίζω τίνων — συστάσεις, διὰ νὰ διορίζωνται αὐτοὶ κατὰ προτίμησιν, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν. Προήχθησαν εἰς σχολάρχας προλύται, ἀκριβῶς καθ’ ὃν χρόνον ἀπελύοντο διδάκτορες, περὶ τῶν ὁποίων τοὐλάχιστον ἐν τῷ Διατάγματι τῆς ἀπολύσεώς των δὲν ἐδημοσιεύετο λόγος τις δικαιολογῶν αὐτήν, ὅπως ὑπηνίξατο ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀπελύθησαν, φέρ’ εἰπεῖν, ὁ σχολάρχης Ἀθανάσιος Οἰκονομόπουλος, ὁ Ἀντώνιος Λουκιανός, ὁ ἀριστοβάθμιος Μπουσιώτης, χωρὶς νὰ ἀναφέρωνται λόγοι ὑπαγορεύοντες τὴν ἀπόλυσιν αὐτῶν, ἐν μέσῳ μάλιστα σχολικῷ ἔτει. Δὲν βλέπω δὲ τὸν λόγον, δι’ ὃν προήχθησαν πάλιν εἰς τὴν θέσιν τοῦ σχολάρχου ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπεβιβάσθησαν, διότι δὲν εἶχον τὸ προσὸν αὐτό, καὶ τὴν θέσιν αὐτῶν κατέλαβον διδάκτορες. Ἐγώ, κατὰ τὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν διηύθυνον τὸ Ὑπουργεῖον, ἐζήτησα τὰς λογοδοσίας τῶν πρυτάνεων, καὶ ἀνεῦρον ὅλους τοὺς διδάκτορας τοῦ Φιλολογικοῦ τμήματος, πολλοὺς δὲ τούτων διώρισα σχολάρχας, χωρὶς αὐτοὶ νὰ τὸ ἐπιδιώξωσι καὶ χωρὶς νὰ τοὺς γνωρίζω ἢ μόνον ἐκ τοῦ πτυχίου των. Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαναφέρῃ πάλιν τοὺς προλύτας ἐκείνους εἰς τὰς θέσεις τῶν σχολαρχῶν; Βεβαίως τοὺς ἐπανέφερεν, ὑποβιβάσας τοὺς κατέχοντας τὰς θέσεις ἐκείνας διδάκτορας, ἢ ἀπολύσας αὐτούς· καὶ ὅμως ὁ νόμος ἐπιβάλλει εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ φροντίζῃ νὰ ἀνευρίσκῃ αὐτὸς τοὺς διδάκτορας, καὶ μάλιστα τοὺς ἔχοντας μεγαλύτερον βαθμὸν ἐν τῷ πτυχίῳ αὐτῶν, διὰ νὰ διορίζῃ αὐτούς· διότι ὁ νόμος ἐσκόπει νὰ προικίσῃ τὴν ὑπηρεσίαν δι’ ὑπαλλήλων ὅσον τὸ δυνατὸν καλλιτέρων, εἰς τὴν φροντίδα δὲ τοῦ Ὑπουργείου ἀνέθεσε νὰ ἀνεύρῃ αὐτούς, καὶ οὐχὶ νὰ ἀναμένῃ ὁ Ὑπουργὸς νὰ μεταβῶσιν αὐτοί, ἐκλιπαροῦντες θέσιν, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ ἐκλιπαροῦντες θέσιν συνήθως δὲν εἶναι οἱ ἄριστοι. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ δικαιολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἦτο λίαν ἀσθενής.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Καλούτσης ἔχει τὸν λόγον.

§93Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι θὰ ἦναι ἀνάγκη νὰ καταλήξωμεν εἰς πληροφορίαν τινὰ βεβαιοτέραν καὶ ἀσφαλεστέραν, ἤτοι νὰ μάθωμεν, ποῖοι εἶναι οἱ προλύται, οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν σχολάρχαι, καὶ ἂν εἶχον τὰ προσόντα κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1895, ἵνα καταλάβωσι τὴν θέσιν τοῦ σχολάρχου. Ὀφείλω ὄντως νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν εὑρίσκω ὀρθόν, ἐξ ἐναντίας εὑρίσκω ὡς ἐνισχύοντα τὴν αὐθαιρεσίαν τῶν Ὑπουργῶν τὸν ἰσχυρισμόν, τὸν ὁποῖον ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως προέβαλεν, ὅτι, καὶ ἂν ὑπῆρχον σχολάρχαι διδάκτορες, δὲν ἦτο γνωστόν, ἂν δὲν εἶχον ἐλαττώματα ἄλλα, τὰ ὁποῖα παρεκώλυον τὸν διορισμὸν αὐτῶν. Τοιουτοτρόπως ματαιοῦται πᾶσα ἡ διάταξις τοῦ νόμου, διότι ἤθελεν ἑκάστοτε ὁ Ὑπουργὸς προβάλλει, ὅτι, ἐπειδὴ εἶχεν ὑπονοίας, ὅτι οἱ διδάκτορες οἱ ὑπάρχοντες δὲν εἶχον τὰ προσόντα, διότι εἶχον ἄλλας ἀτελείας ἐν τῷ βίῳ αὐτῶν, τῷ κοινωνικῷ ἢ τῷ ἐπιστημονικῷ, διὰ τοῦτο δὲν διώρισεν αὐτοὺς, καὶ διώρισε προλύτας.

§94Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Πολλοὶ κάτοικοι τῆς Τριπόλεως, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ κατοικῶ καὶ ἐγώ, δι’ ἐπιστολῶν των παραπονοῦνται δι’ ἀταξίαν συμβαίνουσαν ἐν τῷ ταχυδρομείῳ Τριπόλεως, καὶ μὲ παρακαλοῦσι νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργὸν, ἵνα προσέξῃ ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Εἰς τὴν Τρίπολιν καταφθάνει ὁ σιδηρόδρομος τὴν 2½ μετὰ μεσημβρίαν ἀκριβῶς. Γνωρίζετε πάντες, ὅσοι ἐταξειδεύσατε πρὸς τὸ μέρος ἐκεῖνο, ὅτι ὁ σιδηροδρομικὸς σταθμὸς δὲν ἀπέχει τῆς πόλεως ἢ ὀλίγα μόνον λεπτὰ τῆς ὥρας. Καταφθάνει ὁ σιδηρόδρομος ἐκεῖ τὴν 2½ μ.μ. μετὰ πέντε λεπτὰ ἢ δέκα ἔπρεπε νὰ γίνεται ἡ διανομή. Ἐν τούτοις ἡ διανομὴ τῶν μὲν ἁπλῶν ἐπιστολῶν γίνεται τὴν ἕκτην ὥραν μετὰ μεσημβρίαν, τῶν δὲ συστημένων τὴν ἑπομένην ἡμέραν, ὥρᾳ 10 π. μ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀταξία αὕτη εἶναι πρόδηλος, καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του.

§95Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα.

§96Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐπίσης, κύριε Πρόεδρε, προκειμένου μετ’ οὐ πολὺ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταβολῆς τοῦ νόμου περὶ οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν, συντελεστικὸν λίαν εἶναι, ὅπως ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἀπουσιάζει σήμερον, προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας. Τὸν παρακαλῶ νὰ καταθέσῃ· αʹ) Πίνακα ἐμφαίνοντα τὰ εἰσπραχθέντα ποσὰ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τοῦ 1899 μέχρι σήμερον κατ’ ἔτος ἐκ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν δευτέρας κατηγορίας κατὰ κλάσεις, ὅπως ἐν τῷ νόμῳ ὁρίζεται, — διότι, ὡς γνωστόν, διαιροῦνται οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ δευτέρας κατηγορίας εἰς ἑπτὰ κλάσεις, κατὰ τὸν ἰσχύοντα μέχρι τοῦδε νόμον. — Ὁ πίναξ δὲ οὗτος νὰ ἐμφαίνῃ τοὺς ἐπιτηδευματίας αὐτοὺς κατὰ δήμους. Ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ἦναι πολὺ δύσκολον τὸ ἔργον, διότι εἰς ὀλιγίστους δήμους τῆς Ἑλλάδος ὑπάρχουσιν οἰνοπνευματοποιοί. βʹ) Πίνακα ἐμφαίνοντα, πόσοι ἐκ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τούτων μετέρχονται καὶ τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ποτοποιοῦ. γʹ) Πίνακα δηλοῦντα τὸν ἀριθμὸν τῶν ποτοποιῶν καὶ τὰ εἰσπραχθέντα ποσὰ κατὰ τὰς ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ κατηγορίας καὶ κατὰ δήμους· καὶ δʹ) πίνακα ἐμφαίνοντα τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐπιτηδευματιῶν ζυθοποιῶν ἐν ταῖς πόλεσι Πατρῶν, Πειραιῶς καὶ Ἀθηνῶν. Οἱ πίνακες οὗτοι εἶναι ἀναγκαῖοι, κύριε Πρόεδρε, διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἡ Βουλὴ θὰ ἐκτιμήσῃ, κατὰ πόσον ἡ φορολογία αὐξάνει καὶ κατὰ πόσον τάξεις τινὲς τῶν ἐπιτηδευματιῶν τούτων διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου τελείως καταστρέφονται.

§97Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ καταθέσητε ἐγγράφως, παρακαλῶ, τὴν ἐπερώτησίν σας, ὅπως τὸ Προεδρεῖον εὐαρεστηθῇ νὰ ἀποστείλῃ αὐτὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§98Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Μάλιστα.

§99Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὀφείλω νὰ ὑπομνήσω ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἄλλος συνάδελφος — νομίζω, ὁ κ. Βουλευτὴς Λαρίσης — προέβαλε πρὸ ἑβδομάδος περὶ πράξεων τοῦ νομάρχου Λαρίσης κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν προϋπολογισμῶν δήμων τινῶν τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης. Τὸ ἰσχῦον δημοτικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον κατέστησεν ὁ νόμος τοῦ 1864, ὁ ὑπὸ τῆς Συντακτικῆς Συνελεύσεως τοῦ 1863 ψηφισθείς, τὸ σύστημα, λέγω, τοῦτο εἶναι σύστημα αὐτοδιοικήσεως, διότι κατ’ αὐτὸ ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ ἔχει πᾶσαν ἐλευθερίαν ἐνεργείας πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων της, μόνον δὲ διατελεῖ ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῆς δημοσίας Διοικήσεως· ἀλλ’ ἡ ἐπιτήρησις τῆς Διοικήσεως, κατ’ αὐτὸν τὸν νόμον περὶ δήμων, εἶναι περιεσταλμένη, ὥστε δὲν δύναται ποτὲ νὰ ὑπερβῇ τὴν ἁπλῆν ἐπιτήρησιν πρὸς περιστολὴν πάσης παρανομίας, οὐδέποτε δὲ δύναται νὰ ἀναστείλῃ τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν. Ὁ νομάρχης, ὅστις ἤθελεν ἀμφισβητήσει τὸ κῦρος ἀποφάσεως ἑτέρου νομάρχου, ἐκδοθείσης ἐπὶ δημοτικοῦ προϋπολογισμοῦ, κοινοποιηθείσης δὲ εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, καὶ καταχωρισθείσης ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἀναιρεῖ τὴν αὐτοδιοίκησιν, ἐκτείνων τὴν ἐπιτήρησιν πέραν τοῦ σκοποῦ καὶ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν ἐξήτασε τὴν ὑπόθεσιν ταύτην μετὰ τὴν γενομένην ἐπερώτησιν, καὶ ποῖον τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐξετάσεως αὑτοῦ.

§100Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Εὐθὺς ὡς ὑπεβλήθη ἡ ἐπερώτησις, περὶ τῆς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς ἐποιήσατο λόγον, διέταξα τὸν νομάρχην Λαρίσης καὶ τὸν νομάρχην Τρικκάλων νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἁπάσας τὰς πράξεις, τὰς ὑπ’ αὐτῶν γενομένας· θέλω δὲ καταθέσει τὰς πράξεις ταύτας. Ἀλλ’ εὐθὺς ἀπὸ σήμερον νομίζω ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ἀπολύτως τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτής· διότι, ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι Δημοτικόν τι Συμβούλιον προέβη εἰς δωρεὰς, ἐναντίον τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἀναγνωρίζει εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ὁ νόμος ὁ δημοτικὸς, καὶ ὅτι αἱ δωρεαὶ αὗται ἐπεκυρώθησαν, νομίζει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, ὅτι ὁ νομάρχης δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ προκατόχου αὑτοῦ, τοῦ ἐγκρίνοντος τὰς δωρεὰς ταύτας;

§101Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν ἐπεκυρώθη ὑπὸ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Διοικήσεως, τοῦ νομάρχου, κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου, ἢ ἐπὶ ζημίᾳ τῶν συμφερόντων τοῦ δήμου ἢ ἐπὶ ἀθετήσει τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ δῆμος πρὸς τὸ Κράτος, πρέπει νὰ τιμωρηθῇ ὁ νομάρχης· οὐδέποτε ὅμως δύναται ὁ νέος νομάρχης νὰ ἀναθεωρήσῃ ἀπόφασιν ἐκδοθεῖσαν ἐγκύρως, κοινοποιηθεῖσαν εἰς τὸν δῆμον καὶ ἀναγραφεῖσαν ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ. Τὸ Διάταγμα περὶ καθηκόντων τῶν νομαρχῶν, τὸ ἐκδοθὲν κατὰ τὸ 1845, ἀναγράφει ῥητῶς, ὅτι δύνανται οἱ νομάρχαι νὰ ἀναθεωρῶσι τὰς ἀποφάσεις αὑτῶν ἐφ’ ὅσον δὲν ἀποκτήσουν ἐξ αὐτῶν δικαίωμα τρίτοι.

§102Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Ἐγὼ λέγω, ὅτι ἀποδέχομαι ἀναθεώρησιν ἐφ’ ὅσον δὲν ἀπεκτήθησαν δικαιώματα. Ἀλλὰ προβαίνων καὶ περαιτέρω, λέγω, ὅτι ἐκ παρανόμου πράξεως δὲν δύνανται νὰ κτηθῶσι δικαιώματα, καὶ ἑπομένως ἀναγνωρίζω, ὅτι καὶ τότε ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀναθεωρήσεως ὁ νομάρχης· διότι, ἐὰν ὑποθέσω πρὸς στιγμὴν, ὅτι τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια ἐναντίον ῥητῶν διατάξεων τοῦ νόμου προβαίνουσιν εἰς πράξεις ἀπαγορευομένας ὑπὸ τοῦ νόμου, ἂν αἱ πράξεις αὗται ἐγκριθῶσιν, εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν παρανόμων τούτων πράξεων δύναται νὰ κτηθῇ δικαίωμά τι; Καὶ φέρω παράδειγμα. Δημότης τις ἦτο ὀφειλέτης 25,000 δραχμῶν πρὸς τὸν δῆμον· τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον διὰ ψηφίσματός του δωρεῖ τὸ ποσὸν τοῦτο, ὁ νομάρχης ἐγκρίνει τὴν πρᾶξιν, καὶ μετὰ τὴν ἔγκρισιν ὁ δήμαρχος προβαίνει εἰς σύνταξιν συμβολαίου, δι’ οὗ ὁ ὀφειλέτης ἀπαλλάσσεται τῆς πρὸς τὸν δῆμον ὀφειλῆς, καὶ εἰς ἀντάλλαγμα παραιτεῖται πάσης ἀξιώσεως κατ’ αὐτοῦ. Ἀφοῦ δηλαδὴ ἔλαβεν ἄφεσιν τῆς πρὸς τὸν δῆμον ὀφειλῆς του, παρητήθη πάσης ἀξιώσεως κατὰ τοῦ δήμου. Νομίζετε, ὅτι ταῦτα δύνανται νὰ γείνωσιν; Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ προβῇ εἰς δωρεάν, ἀπηγόρευσα δὲ ἀπολύτως πᾶσαν τοιαύτην πρᾶξιν. Ἐὰν ὅμως, παρὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τὴν γενομένην ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου, νομάρχης τις ἐγκρίνῃ ἄφεσιν χρεῶν πολλῶν χιλιάδων δραχμῶν, ἐγκρίνῃ τουτέστι δωρεάς, νομίζετε ὅτι ὁ νομάρχης ὁ διαδεχόμενος τὸν ἐπὶ παραβάσει ῥητῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου ἐπικυρώσαντα τοιοῦτον ψήφισμα δὲν δικαιοῦται νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασιν καὶ νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ἔγκρισιν τὴν δοθεῖσαν ὑπὸ τοῦ προκατόχου αὐτοῦ; Ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι εὗρον τὴν ἐνέργειαν ταύτην ἐπὶ τοιούτων ὑποθέσεων ὡς ἐντελῶς δεδικαιολογημένην. Ὁ ὀφειλέτης δὲ, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι δύναται νὰ διατείνηται, ὅτι ἐκ παρανόμου πράξεως ἀπέκτησε δικαίωμα, ἂς ἀποταθῇ εἰς τὰ Δικαστήρια, ὅπως ἀναγνωρισθῇ εἰς αὐτὸν τὸ ἀποκτηθὲν δικαίωμα.

§103Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μοὶ φαίνεται ὅμως, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ σχηματίσωμεν γνώμην ὀρθὴν καὶ ἀκριβῆ ἐπὶ τῶν πράξεων, τὰς ὁποίας ὁ ἐπερωτήσας ἐκ Λαρίσης Βουλευτὴς κατήγγειλεν εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν δὲν ἔχωμεν τὰ ἔγγραφα. Λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ νὰ καταθέσητε τὰ ἔγγραφα. Τότε θέλομεν κρίνει ἐπὶ ἑκάστης ἀποφάσεως καὶ ἐπὶ ἑκάστης ἐνεργείας.

§104Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα. Προσθέτω δὲ, ὅτι Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐφεσίβαλε δύο ἀποφάσεις νομάρχου, ἀναθεωρήσαντος ἀποφάσεις τοῦ προκατόχου του, καὶ τὸ ζήτημα ἦλθε, κατόπιν τῆς ἐφέσεως, ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργείου. Θὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα ταῦτα, τὰς ἐκθέσεις καὶ τὰς ἀποφάσεις.

§105Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τότε θὰ ἐξετάσωμεν, ἂν ἐτηρήθησαν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου.

§106Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Καὶ εὐθὺς ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τινὲς ἀποφάσεις, δι’ ὧν ἀναθεωροῦνται προγενέστεραι, δὲν εἶναι δεδικαιολογημέναι, καὶ ἑπομένως συνεπείᾳ τῆς ἐφέσεως μετερρυθμίσθησαν. Θὰ ὑποβάλω τὰ ἔγγραφα, ἵνα δυνηθῆτε νὰ κρίνητε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐγγράφων.

§107Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπορῶ βεβαίως νὰ ἀποκρύψω τὴν εὐχαρίστησιν, ἣν ᾐσθάνθημεν, ἀκούσαντες τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ, ἐπικρίνοντος τὸν νόμον τὸν δημοτικὸν, ὡς πρὸς τὰς ἀφέσεις ἰδίως τῶν χρεῶν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς παρέστησεν, ὅτι τοιοῦτός τις συμβιβασμὸς, μὴ ἀνταποκρινόμενος εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου, εἶναι παράνομος, εἶναι ἄκυρος, καὶ ὅτι ἡ νέα διοικητικὴ ἀρχὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξελέγξῃ τοῦτον. Ὑποθέτω, ὅτι τὴν ἐξέλεγξιν ταύτην δὲν θὰ ἐπιχειρήσωμεν μόνον εἰς μικρούς τινας δήμους τῆς Λαρίσης. Ἐν τῷ δήμῳ Ἀθηναίων κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν ἐγένοντο πλεῖσται χρεῶν ἀφέσεις, σπουδαιότατον δὲ ποσὸν τοῦ δημοτικοῦ πλούτου ἐχαρίσθη εἰς ὡρισμένα ἄτομα. Θὰ παρακαλέσω πρὸς τοῦτο τὸν κύριον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὡς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς σημείωμα ἐμφαῖνον τὰς ἀφέσεις τῶν χρεῶν τοῦ δήμου Ἀθηναίων κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν, τὰ ποσὰ καὶ τὰ ὀνόματα ἑκάστου τῶν ὀφειλετῶν τοῦ δήμου, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἐγένετο συμβιβασμός· διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν πρέπει νὰ φροντίζωμεν μόνον περὶ τῶν μικρῶν παραβάσεων. Ἐν Ἀθήναις ἐγένοντο μεγάλαι παραβάσεις, ἐγένοντο συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπεξένωσαν τὸν δῆμον Ἀθηναίων ἑκατομμυρίων ὅλων. Καὶ ἀναφέρω τὴν σύμβασιν περὶ τῶν ἀποχωρητηρίων, διὰ τῆς ὁποίας καθαρὸν εἰσόδημα τοῦ δήμου ἐδωρήθη εἰς ἕνα κατοπτροποιὸν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Αἰόλου. Ἀναφέρω ἄλλας συμβάσεις, περὶ καθαριότητος, περὶ φωτισμοῦ, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ συζητήσωμεν, καὶ παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ φέρῃ τὰς αἰτηθείσας πληροφορίας.

§108Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὰς ἐζήτησα.

§109Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω. Ἀλλ’ ἐπειδὴ παρῆλθον ἡμέραι, εἶναι δυνατὸν νὰ διατάξητε τοὺς ἁρμοδίους νὰ ἐπισπεύσωσι τὴν ὑποβολὴν τῶν πληροφοριῶν τούτων, αἱ ὁποῖαι θὰ μᾶς καθοδηγήσωσιν, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως.

§110Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Πρὸ ἡμερῶν παρεκάλεσα τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνεφύη μεταξὺ δήμων καὶ κοινοτήτων, ὡς πρὸς τὴν πληρωμὴν μισθωμάτων δι’ οἰκήματα κοινωτικά, τὰ ὁποῖα χρησιμεύουσιν ὡς διδακτήρια δημοτικῶν σχολείων. Αἱ διάφοροι κοινότητες ἀνεφέρθησαν εἰς τοὺς δήμους, οἱ δῆμοι διὰ τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων πρὸς τὸν νομάρχην, καὶ οὗτος πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Κατέληξαν οἱ δῆμοι νὰ ἐκδώσωσι χρηματικὰ ἐντάλματα πρὸς πληρωμὴν τοιούτων ἀπαιτήσεων. Καί τινα μὲν τῶν ἐνταλμάτων τούτων ὁ ταμίας ἐπλήρωσεν, ἀρνεῖται δὲ νὰ πληρώσῃ τὰ ὑπόλοιπα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ὑπεσχέθη πρὸ πολλῶν ἡμερῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἀλλὰ δυστυχῶς μέχρι σήμερον οὐδὲν κατέθηκε. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐὰν γνωρίζῃ τι περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, νὰ τὸ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν· ἄλλως νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ συζητήσωμεν τὴν ὑπόθεσιν.

§111ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Παρακαλῶ νὰ δώσητε σημείωμα, καὶ θὰ σπεύσω νὰ καταθέσω πᾶν σχετικὸν ἔγγραφον, ὑπάρχον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§112Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Εἶναι εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ ἐπερώτησίς μου.

§113ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι.

§114Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Πολὺ καλά. Ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὰ φέρητε ταχέως.

§115Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν ἡ Ἑταιρεία τῶν Σιδηροδρόμων Πειραιῶς–Ἀθηνῶν– Πελοποννήσου ἐδέχθη τὴν κατασκευὴν τῆς γραμμῆς Λεονταρίου–Σπάρτης.

§116Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Περὶ μελέτης πρόκειται· ἐζήτησα δὲ προχθὲς παρὰ τῆς ὑπηρεσίας νὰ μοὶ ὑποβληθῇ αὕτη. Ἐπληροφορήθην, ὅτι ἡ μελέτη ἐγένετο. Εὐθὺς ὡς μοὶ ὑποβληθῇ, θὰ σπεύσω ν’ ἀνακοινώσω ταύτην εἰς τὴν Βουλήν.

§117Κ. Δ. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω νὰ κάμω μίαν σύστασιν, ἀλλὰ μετὰ τὴν διακοπήν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετέ την, ἵνα μετ’ αὐτὴν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ κατόπιν διακόπτομεν.

§119ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἀλλ’ ἀπεφασίσαμεν νὰ διακόπτωμεν τὴν ὀγδόην ὥραν, καὶ εἶναι ἤδη ὀγδόη.

§120Κ. Δ. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατόπιν τὴν κάμνω· ἂς διακόψωμεν τώρα.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 9 καὶ 30′. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 καὶ 15′ μ. μ.) Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Τὸν λόγον εἶχε ζητήσει πρὸ τῆς διακοπῆς ὁ κ. Γεροκωστόπουλος.

§122Κ. Δ. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ὑπόμνημα τῶν ἐν Πάτραις οἰνοπνευματοποιῶν, πρὸς τὴν Βουλὴν ἀπευθυνόμενον, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ ὑποβάλλουσι παρατηρήσεις τινὰς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν καὶ ποτῶν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου οὐδὲν ἄλλο ἐπιδιώκεται ἢ ἡ καταστροφὴ τῶν μικρῶν τούτων βιομηχάνων. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Κατὰ τὸ ἐδάφιον Βʹ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νομοσχεδίου, τὸ δικαίωμα ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν καὶ ποτῶν προσδιορίζεται: «αʹ) Εἰς δραχμὰς τέσσαρας χιλιάδας πεντακοσίας, ἐὰν ἡ ἡμερησία παραγωγή, ἐξ 24 ὡρῶν, τῶν μηχανημάτων τοῦ οἰνοπνευματοποιείου ἦναι κατωτέρα τῶν τριακοσίων ὀκάδων ἀνύδρου οἰνοπνεύματος. βʹ) Εἰς δραχμὰς δεκαπέντε ἐπὶ πλέον διὰ πᾶσαν πέραν τῶν τετρακοσίων ὀκάδων, παραγομένων ἐντὸς τοῦ ἀνωτέρω χρονικοῦ διαστήματος καὶ ὑπὸ τῶν μηχανημάτων τοῦ αὐτοῦ οἰνοπνευματοποιείου, ὀκᾶν ἀνύδρου οἰνοπνεύματος.» Τοιουτοτρόπως οἱ ἔχοντες ἐπὶ παραδείγματι μηχανήματα βιομήχανοι καὶ πληρώνοντες τέως κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον ͵ΒΧΚΖʹ δραχμὰς τρεῖς χιλιάδας ὀφείλουσι νὰ πληρώσωσιν ἐφεξῆς 7125, ἤτοι δραχμὰς 4125 ἐπὶ πλέον, ἐνῷ οἱ ἔχοντες μηχανήματα ἡμερησίας παραγωγῆς ἄνω τῶν 500 ὀκάδων ὀφείλουσι νὰ πληρώσωσιν, ἀντὶ τῶν 6000, ἃς ἐπλήρωνον μέχρι τοῦδε, 7515, ἤτοι ἐπὶ πλέον δραχμὰς 1515· οἱ δὲ κατέχοντες μηχανήματα ἡμερησίας παραγωγῆς ἀνωτέρας τῶν 1500 ὀκάδων, ἀντὶ τῶν 20,000 δραχμῶν, ἃς ἐπλήρωνον μέχρι τοῦδε, θὰ πληρώνωσιν ἐφεξῆς 22,515, ἤτοι ἐπὶ πλέον 2515, καὶ συνεπῶς θὰ πληρώνωσιν ἐπὶ πλέον διὰ τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν καὶ τὴν ποτοποιΐαν ἐν ὅλῳ 7155, ἤτοι ἐπὶ πλέον θὰ πληρώνωσι φόρον ἐν ὅλῳ μὲν τὸν διπλοῦν, ἐπὶ πλέον δὲ τὸν τριπλοῦν ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἐπλήρωνον μέχρι τοῦδε. Διὰ τοιαύτης ἀποτόμου φορολογίας καὶ τὸ Δημόσιον οὐδὲν ἔχει νὰ ὠφεληθῇ, καὶ οἱ μικροὶ οὗτοι βιομήχανοι θέλουσι καταστραφῆ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διατάξῃ τὴν ἐκτύπωσιν τοῦ ὑπομνήματος τούτου, ἵνα τὸ μελετήσῃ ἡ Βουλή. Ἐπίσης ὑποβάλλω καὶ ἕτερον ὑπόμνημα τῶν ἐν Πάτραις ποτοποιῶν, οἵτινες παραπονοῦνται καὶ δηλοῦσιν, ὅτι δὲν ἀντέχουσι πλέον εἰς ἄλλην αὔξησιν φορολογίας, ἀφοῦ καὶ ἡ ὑπάρχουσα εἶναι βαρεῖα, καὶ θ’ ἀναγκασθῶσι νὰ κλείσωσι τὰ ἐργοστάσιά των καταστρεφόμενοι, ἐξ οὗ καὶ τὸ Δημόσιον μεγάλως θὰ ζημιωθῇ. Παρακαλῶ, ἵνα καὶ τοῦτο τὸ ὑπόμνημα τυπωθῇ.

§123Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Νὰ τυπωθῶσι καὶ τὰ δύο καὶ διανεμηθῶσι, διὰ νὰ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς γνῶσιν.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 135 καὶ 136). Ὁ κύριος Φικιώρης ἔχει τὸν λόγον.

§125Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Χθές, συζητουμένου τοῦ πρώτου ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου εἰσαγωγῆς», εἶχεν ὑποβληθῆ πρότασις ὑπὸ τοῦ κυρίου Καραπάνου περὶ προτάξεως τῶν νομοσχεδίων, δι’ ὧν ἐπιφέρονται οἰκονομίαι εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους. Ἐγένετο ψηφοφορία, ἀλλ’ ἕνεκα ἐλλείψεως ἀπαρτίας ἐματαιώθη.

§127Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§128Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ὁμιλήσητε, ἐκτὸς ἐὰν θέλητε νὰ δικαιολογήσητε τὴν ψῆφόν σας.

§129Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχον προτείνει ἐγὼ νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι γνωστὸν πλέον. Βεβαίως δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἡ πρότασις ἔχει διατυπωθῆ ὡς ἑξῆς: «Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προταχθῶσι τὰ νομοσχέδια, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιφέρονται οἰκονομίαι εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους, πρὸ τῶν νομοσχεδίων, δι’ ὧν ἐπιβάλλονται φόροι, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι». (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Ν. Μαντζαβίνου καὶ Χαριλ. Τζαννετάκη, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 132, ἐξ ὧν 17 ὑπὲρ τῆς προτάσεως καὶ 115 κατὰ τῆς προτάσεως. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἀπερρίφθη. Ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§132Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ὅπερ ἔσχε πολλὰς περιπετείας, εὐλόγως δύναται νὰ ὀνομασθῇ νομοσχέδιον ἀτυχὲς καὶ πολύκλαυστον. Λέγω ἀτυχὲς καὶ πολύκλαυστον, διότι τρὶς ἐτροποποιήθη κατὰ τρεῖς διαφόρους μορφάς. Τὸ πρῶτον εἰσήχθη ὑπὸ τὸν τύπον τῆς ὑποστηρίξεως τῆς γεωργίας, ὑπὸ τὸν τύπον τῆς προστασίας τῆς Θεσσαλίας, καὶ δι’ αὐτὸ ἐπεβάλλετο φόρος εἰσαγωγικὸς ἐπὶ τοῦ σίτου τοῦ εἰσαγομένου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ 2½ λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, ἵνα διὰ τοῦ ποσοῦ τούτου προικίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης· ὑπελόγιζε δὲ ἡ Κυβέρνησις σταθερὰν ἐκ τούτου πρόσοδον ὑπὲρ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης 3½ ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἀλλὰ δυστυχῶς, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀνεξάρτητα τῆς θελήσεώς του γεγονότα, ἤτοι ὁ ῥωσσοϊαπωνικὸς πόλεμος, τὸν ἠνάγκασαν νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ νὰ φθάσῃ εἰς τὸ ἀπροχώρητον. Ἠναγκάσθη λοιπὸν νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, καὶ ὄχι μόνον νὰ τὸ ἀποσύρῃ, ἀλλὰ καὶ νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν καταψήφισίν του, ὅπερ καὶ ἐγένετο, διότι ἄλλως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παύσωσιν αἱ συνέπειαι αὐτοῦ. Δὲν θέλω, Κύριοι, νὰ συζητήσω νῦν τὰς ἐπαγγελίας, τὰς ὁποίας ἐπηγγέλλοντο ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτε εἰσῆγον τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ὑποσχόμενοι, ὅτι ἤθελε προσπορίσει εἰς τὸν τόπον μεγάλας ὠφελείας, καὶ ὅτι διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ συστήματος τούτου ἐπὶ 5 ἢ 10 ἔτη ἡ Ἑλλὰς ἤθελεν ἀπολαύσει πολλὰ ἑκατομμύρια δραχμῶν, τὰ ὁποῖα πρὶν ἦτο ἠναγκασμένη νὰ ἀποστέλλῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς προμήθειαν σίτου. Ἀλλ’ ὅλαι αὐταὶ αἱ ἐπαγγελίαι ἐχρησίμευσαν μόνον ὡς παρηγορία, ἐπαρηγορήθησαν δὲ οἱ γεωργικοὶ πληθυσμοὶ καὶ ἡμεῖς πάντες, ἤτοι καὶ οἱ ἐκ τῆς Θεσσαλίας Βουλευταὶ καὶ οἱ ἐκ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἐκ τῆς αἰτιολογίας, τὴν ὁποίαν ἐπρόβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτὸς νὰ προστατεύσῃ τὸν ἑλληνικὸν πληθυσμόν, διότι προέβλεπεν, ὅτι ἤθελεν ἐπέλθει ὕψωσις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου ἕνεκα τοῦ ῥωσσοιαπωνικοῦ πολέμου. Εἰς ἀντικατάστασιν δὲ τοῦ ἐκ τοῦ σίτου φόρου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔκρινε καλὸν νὰ ἐπιβάλῃ πρόσθετον φόρον διὰ τῆς ἀναγωγῆς τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, ἀναβιβάζων τὴν ἀξίαν αὐτῆς ἀπὸ 1,35 εἰς 1,50. Δὲν γνωρίζω, πῶς ἐδικαιολόγησεν ἢ θέλει δικαιολογήσει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἐπιβολὴν φόρου τοσοῦτον ἐπαχθοῦς, τὸν ὁποῖον κατόπιν ἠλάττωσεν. Ἀλλ’ ἐνῷ ὑπεβλήθη τοιοῦτος φόρος, καὶ τροποποιήσεις ὑπέστη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, αἴφνης ἠκούσαμεν, ὅτι διὰ νέας τροπολογίας ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατεβίβασε τὴν ἀξίαν τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ἀπὸ 1,50 εἰς 1,45. Ἀλλὰ τὸ εὐεργέτημα δῆθεν τοῦτο, ἐλέχθη καὶ ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ὑπεστηρίχθη καὶ ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι δὲν ἀνῆκεν εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ ἀνῆκεν εἰς συμφωνίας, εἰς ὅρους ὑποστηρίξεως, οὓς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς συνεφώνησε μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτοῦ. Ἐρρήθη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπεχώρησεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, ὡς καὶ ἐν ἄλλοις τισὶ νομοσχεδίοις, τῇ ἀπαιτήσει τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτοῦ. Ἀλλ’ εἴτε τῇ πρωτοβουλίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἴτε τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτοῦ εἴτε ἄλλου τινὸς ἐλήφθη τὸ μέτρον τοῦτο, ἐγὼ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι δῶρον ἄδωρον, διότι, καθ’ ἣν στιγμὴν κατεβιβάζετο ἡ ἀξία τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ἀπὸ 1,50 εἰς 1,45, ἐν τῷ Χρηματιστηρίῳ, ἐν τῇ ἀγορᾷ, ὁ χρυσὸς, ἤτοι ἡ μεταλλικὴ ἀξία τῆς δραχμῆς, ἦτο κάτω τοῦ ὅρου τούτου, ἦτο 1,44 ἢ 1,43 οὐδόλως δ’ ἀπίθανον, καὶ ὑπάρχει μάλιστα παρὰ πολλοῖς ἡ πεποίθησις, ὅτι, ἐὰν περιστάσεις εὐφορίας συντρέξωσιν εἰς τὴν παραγωγὴν, θέλει τὸ συνάλλαγμα ὑποστῆ καὶ ἑτέραν μείωσιν, εἴτε ἐκ τῆς εὐφορίας εἴτε ἐκ τῆς εἰσκομίσεως χρυσοῦ ἐξ Ἀμερικῆς ἢ ἄλλων χωρῶν. Ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἠρωτήθη, ὑπό τινος συναδέλφου, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν ψηφισθῶσι δὲ οἱ προτεινόμενοι φόροι, ἰδίως ὁ φόρος τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, τί θέλει πράξει; θέλει ὑποβάλει τὸ ψηφισθὲν νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν κύρωσιν τοῦ Ἡγεμόνος; Καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀπήντησεν, ὅτι δὲν θέλει τὸ ὑποβάλει ὑπὸ τὴν κύρωσιν τοῦ Ἡγεμόνος, ἐὰν δὲν ψηφισθῇ καὶ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἐρωτῶ ἐγὼ σήμερον, ἐάν, μοιραίως ἐνδεχομένως, ὡς ὑποστηρίζεται, ἡ ἀξία τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς κατέλθῃ εἰς 1,35, ὅτε ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει εἰσπράξει τίποτε ἐκ τοῦ φόρου τούτου, ἢ θέλει εἰσπράξει ἐλάχιστα, ἐρωτῶ, θέλει ὑποβάλει τὸν νόμον τοῦτον ὑπὸ τὴν κύρωσιν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως;

§133Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως, ναί.

§134Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ναὶ, ἀπαντᾷ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἀλλὰ τὸν ἐρωτῶ, πόθεν θέλει ἀρυσθῆ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θέλει εἰσπράξει τὰ τρία ἑκατομμύρια περίπου, ἅτινα ὑπολογίζει διὰ τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης;

§135Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ κάμωμεν τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ χρυσοῦ.

§136Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαντᾷ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς —καὶ ἀνέμενον τὴν ἀπάντησιν ταύτην,—ὅτι οὐδεμίαν θὰ ἔχωμεν ζημίαν, διότι ἡ Κυβέρνησις οὐ μόνον ἔχει ἀνάγκην νὰ προμηθευθῇ χρυσὸν, διὰ νὰ πληρώσῃ τὰ τοκομερίδια, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ προμήθειαν χρυσοῦ καὶ ἐξ ἄλλων μερῶν. Ἀλλ’ ἀρκεῖ καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο; Ἐρωτῶ, ποίαν θὰ ἔχητε οἰκονομίαν ἐκ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ἐν σχέσει πρὸς τὰ τοκομερίδια, ἐν σχέσει πρὸς τὴν προμήθειαν χρυσοῦ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ; Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προσέθηκεν, ὅτι ἐὰν δὲν ἐπαρκέσουν αὐτὰ τὰ χρήματα, θὰ ἔχῃ τοιαῦτα καὶ ἀπὸ οἰκονομίας· ἀλλὰ τοῦτο ζητοῦμεν καὶ ἡμεῖς, ἀλλὰ δὲν τὸ βλέπομεν.

§137Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θὰ ἔχωμεν οἰκονομίας ἐκ τῆς μειώσεως τῆς ἀξίας τοῦ χρυσοῦ.

§138Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εὔχομαι νὰ ἔχητε οἰκονομίας ἐκ τῆς μειώσεως τῆς ἀξίας τοῦ χρυσοῦ, ἀλλ’ ἡ πεῖρα μᾶς ἐδίδαξεν, ὅτι κατ’ ἔτος ὄχι μόνον οἰκονομίας δὲν πραγματοποιοῦμεν, ἀλλὰ καὶ πιστώσεις ψηφίζομεν ἀναπληρωματικὰς πολλῶν ἑκατομμυρίων. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ φόρων, ἔχω ἀνάγκην νὰ μάθω, νὰ μάθῃ δὲ καὶ ἡ Βουλή, τίνα τῶν νομοσχεδίων τῶν φορολογικῶν ἡ Κυβέρνησις ἔχει σκοπὸν νὰ ὑποστηρίξῃ, καὶ τίνα ν’ ἀποσύρῃ ἢ νὰ ῥίψῃ εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας· διότι ἐπίσης ἐλέχθη καὶ δὲν ἀνῃρέθη, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου, τὸ νομοσχέδιον περὶ βοσκῶν, τὸ νομοσχέδιον περὶ προσωπικῆς ἐργασίας, τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῆς ἐγχωρίου ζακχάρεως, ταῦτα πάντα ἡ Κυβέρνησις θέλει ἐγκαταλείψει, κατὰ συμφωνίαν, καὶ θέλει περιορισθῆ μόνον εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τῆς ἀξίας τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, εἰς τὸ περὶ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καί τινα ἄλλα.

§139Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ποῖος εἶπεν αὐτό;

§140Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἶπε ῥητῶς τοῦτο ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χαλκίδος Βουλευτὴς, καὶ σᾶς προεκάλεσε μάλιστα νὰ τὸ διαψεύσητε, ἐὰν δὲν ἦτο ἀληθές, καὶ οὐδεὶς τῶν κυρίων Ὑπουργῶν ἠγέρθη, ἵνα τὸ διαψεύσῃ. Ἐπειδὴ λοιπὸν, Κύριοι, πρόκειται περὶ συμφωνίας τοιαύτης, δικαίωμα ἔχομεν νὰ μάθωμεν καὶ ἡμεῖς οἱ Βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι φέρομεν τὴν εὐθύνην τῆς ψήφου, ἣν θὰ δώσωμεν, τίνα τῶν νομοσχεδίων τῶν φορολογικῶν θὰ ὑποστηρίξῃ ἡ Κυβέρνησις, ἵνα ἐκλέξωμεν τὰ ἧττον ἐπαχθῆ πρὸς φορολογίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, τίνα τῶν νομοσχεδίων τῶν φορολογικῶν θὰ ψηφισθῶσιν, ἵνα τὰ μελετήσωμεν καὶ ὑποδείξωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰς ἀναγκαίας τροποποιήσεις πρὸς βελτίωσιν αὐτῶν. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ δηλώσῃ σαφῶς, ἂν θὰ ὑποστηρίξῃ πάντα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἔχει ἀναγεγραμμένα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει· διότι, ἐὰν εὑρισκώμεθα ἐν ἀμφιβολίᾳ, πῶς θὰ δυνηθῶμεν νὰ συζητήσωμεν ἀθρόα τὰ νομοσχέδια καὶ νὰ ὑποδείξωμεν τροποποιήσεις;

§141Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Σεῖς εἴπετε, ὅτι θὰ κατέλθῃ τὸ φράγκον εἰς 1,35.

§142Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον, ὅτι ἐνδεχόμενον νὰ κατέλθῃ εἰς 1,35· δὲν ἐβεβαίωσα, ὅτι θὰ κατέλθῃ πράγματι εἰς 1,35. Ἐξακολουθῶ ὅθεν νὰ πιστεύω, ὅτι οἱ ὅροι οἱ συμμαχικοὶ, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ, εἶναι ἀσφαλεῖς· ὅτι δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις ὑπεχώρησεν ὡς πρὸς τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα προανέφερα. Ἐὰν τοῦτο δὲν ἦναι ἀληθὲς, δικαίωμα ἔχει ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ταύτην τὴν στιγμὴν νὰ μὲ διακόψῃ καὶ νὰ τὸ διαψεύσῃ. Ἐπειδὴ δὲ δὲν τὸ διαψεύδει, καθῆκον καὶ δικαίωμα ἔχομεν νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀληθές. Ὁ χρόνος θ’ ἀποκαλύψῃ τὰ πάντα. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἐνδιατρίψω περισσότερον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ἔρχομαι, Κύριοι, εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ὅτε τὸ πρῶτον εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἐπεβάλλετο φόρος ἐπὶ τοῦ σίτου 2½ λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, ἐνθυμεῖσθε ποῖα ἠκούσατε παράδοξα, ἐνθυμεῖσθε τί συνέβη ἐν Πειραιεῖ· ἑκατομμύρια ὁλόκληρα ὀκάδων σίτου εἰσήχθησαν διὰ τοῦ τελωνείου Πειραιῶς, καὶ πολὺς ἐκ τούτου πάταγος καὶ διαμαρτυρίαι ἠγέρθησαν ἐκ μέρους τῶν ἄλλων σιτεμπόρων. Καὶ διεβεβαίωσε τότε ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὴν Βουλὴν, ὅτι ἤθελεν ἐρευνήσει τὰ κατὰ τὴν περίπτωσιν ἐκείνην, ἤθελε παραπέμψει τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, καὶ ἤθελε μᾶς φέρει τὸ πόρισμα, ποία ὑπῆρξεν ἡ πηγὴ, ἐξ ἧς ἐπῆλθον τόσαι ζημίαι καὶ εἰς τὸ Δημόσιον καὶ εἰς ἰδιώτας· ἀλλὰ μέχρι τοῦδε οὐδεμία ἐδόθη ἀπάντησις. Διὰ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου ἐπεβάλλετο φόρος, διὰ τῆς τροπολογίας ἐπεστρέφετο φόρος, ἀλλ’ ἐπεστρέφετο, κύριε Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, πρὸς τοὺς ἐμπόρους, οἱ πολῖται ὅμως ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν φορολογίαν ἐκείνην, καὶ ἐπὶ ἕνα μῆνα ὁλόκληρον ἐπλήρωνον τὸν φόρον αὐτόν. Ὑπεβλήθη δευτέρα τροπολογία, καὶ δι’ αὐτῆς ἐθέσατε ἐναντίαν βάσιν, δηλαδή, ὅτι δὲν θὰ ἐπιστραφῶσι τὰ μέχρι τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἡ τροπολογία ἐκείνη ὑπεβλήθη, εἰσπραχθέντα. Δηλαδὴ ἔχομεν δύο τροπολογίας, τὴν μίαν διάφορον καὶ ὅλως ἀντίθετον τῆς ἄλλης. Τοῦτο μοὶ ἐνδεικνύει νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὰ τοῦ δασμολογίου δὲν πρέπει νὰ θίγωνται οὕτως ἀμελετήτως, καὶ ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἄσκοπον, ἂν διὰ νόμου ἤθελον ἀσφαλισθῆ καὶ διαρρυθμισθῆ τὰ περὶ τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου. Κύριοι, πρόκειται μετ’ ὀλίγον νὰ δώσωμεν τὴν ψῆφον ἡμῶν, ὅπως ἐπιβάλωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, κατὰ τοὺς ἀκριβεῖς ὑπολογισμοὺς τῆς Κυβερνήσεως, φόρον περὶ τὰ 3,000,000 δραχμῶν· ἐπιβάλλομεν δὲ φορολογίαν ἀθρόαν οὐχὶ ἐκεῖ, ἔνθα ἡ δικαιοσύνη ἀπαιτεῖ τὴν ἐπιβολὴν τοιούτων φόρων, τὴν ἐπιβάλλομεν εἰς τὰς τάξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν ἀνάγκην τῶν πραγμάτων τῆς πρώτης ἀνάγκης. Δὲν πρόκειται νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν δύναται νὰ ἀνθέξῃ εἰς νέα βάρη· ἀρκετὰ εἶναι τὰ μέχρι τοῦδε βάρη, καὶ τὰ γνωρίζομεν πάντες, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ τὰ ἐπαναλάβω ἐγώ. Διὰ τοῦτο, καίτοι εἶμαι κεκηρυγμένος ὑπὲρ τῆς συστάσεως τοῦ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τοῦ ἔχοντος ἄμεσον σχέσιν πρὸς τὸ νῦν συζητούμενον νομοσχέδιον, δηλῶ, ὅτι θὰ καταψηφίσω τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§143Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπῃ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ζητήσω παρ’ αὐτοῦ μίαν πληροφορίαν. Εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καθιεροῦται ὡς πόρος σταθερὸς τὸ ⅒. Τὸ δεκατημόριον τοῦτο εἶναι σὺν τῇ φορολογίᾳ τῇ ἐπιβληθησομένῃ καὶ διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς; Διότι κατὰ τὸν Προϋπολογισμὸν ἔχομεν ἔσοδα ἐκ τῶν τελωνείων 35,000,000. Τώρα θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ποσὸν 37,800,000. Ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τούτου θὰ ἔχωμεν τὸ δεκατημόριον;

§144Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ δεκατημόριον τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν, εἴτε 37,800,000 εἶναι ταῦτα εἴτε 30,000,000.

§145Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὁ νόμος ὅμως ἐκεῖνος εἶναι προγενέστερος. Ὥστε θεωρεῖτε ἀνεπαρκῆ τὸν πόρον, καὶ ἑπομένως θὰ προσθέσητε καὶ τὰς 250,000, αἵτινες εἶναι τὸ δέκατον τῶν ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς εἰσπράξεων;

§146Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχομεν βεβαιότητα, ὅτι θὰ προκύψῃ τὸ ποσὸν τοῦτο.

§147Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν τὸ παραδέχεσθε;

§148Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἴτε 2,000,000 εἴτε 2,500,000 ἔχομεν ἐκ τῆς αὐξήσεως ταύτης, τὸ δέκατον αὐτῶν θὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§149Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δηλαδὴ ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεων θὰ λαμβάνηται τὸ ⅒.

§150Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. 200,000 ἢ 250,000 θὰ προσθέσητε μόνον οὕτω. Θεωρεῖτε λοιπὸν δίκαιον νὰ ἐπιβληθῇ ὁ φόρος αὐτὸς διὰ τόσον μικρὸν ποσόν;

§151Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος καὶ ἐκ δευτέρου, κύριοι Βουλευταί, νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν φρονεῖ, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ φόρος εἰς πάντα τὰ εἴδη τῆς πρώτης ἀνάγκης τοῦ πτωχοῦ λαοῦ πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Διότι τί ἄλλο ἢ φόρον ἐπὶ τῶν λαϊκῶν τάξεων ἐπιβάλλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς εἶπον καὶ χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου; Ποία εἶναι ἡ τάξις, ἡ ὁποία καταναλίσκει κυρίως τὰ εἴδη τῆς πρώτης ἀνάγκης; Ποῖα δὲ εἶναι τὰ εἴδη ταῦτα τῆς πρώτης ἀνάγκης; Ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ τὰ εἴπω εἰς τὴν γλῶσσαν, μὲ τὴν ὁποίαν ἀνετράφην καὶ ἐσπούδασα. Ἐπιβάλλει νέον φόρον εἰς τὸ ψωμὶ, εἰς τὸν βακαλάον, εἰς τὰς ῥέγγας, εἰς τὰ φασόλια, εἰς τὸ ῥύζι καὶ τὰ τοιαῦτα. Ἀλλὰ ποία τάξις καταναλίσκει ἰδίως τὰ εἴδη ταῦτα; Ἡ μέση καὶ ἡ ἐργατική. Αὐτὰς λοιπὸν καὶ μόνας τὰς τάξεις ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ζητεῖ σήμερον διὰ τῆς Βουλῆς νὰ φορολογήσῃ. Ἀλλὰ διὰ τοῦ συστήματος τούτου, χωρὶς νὰ ἐπιτύχῃ τὸ ποθούμενον, θὰ ἐπιφέρῃ μεγάλην ζημίαν εἰς ὁλόκληρον τὸ ἔθνος, διότι πολλοὶ ἐκ τῶν ἐργατικῶν τάξεων θ’ ἀναγκασθῶσι νὰ ἐκπατρισθῶσι, διότι δὲν θὰ ἔχωσι τὰ μέσα, ἵνα συντηρηθῶσιν ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Βασιλείῳ. Δὲν νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ παύσῃ αὐτὴ ἡ ἐπιβολὴ τῶν φόρων, ἀφοῦ ἠναγκάσθη νὰ ζητήσῃ ὁ ἴδιος τὴν ἀναβολὴν τῆς πληρωμῆς τῶν ὑφισταμένων φόρων, διότι ὁ λαὸς δὲν ἔχει τὰ μέσα νὰ πληρώσῃ αὐτούς; Καὶ ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλει νομοσχέδιον περὶ ἀναστολῆς τῆς πληρωμῆς τῶν φόρων, ἀφ’ ἑτέρου μᾶς παρουσιάζει νομοσχέδια ἐπιβολῆς νέων φόρων 4,000,000 δραχμῶν εἰς τὰ εἴδη τῆς πρώτης ἀνάγκης! Ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν δύναται ὁ λαὸς νὰ πληρώσῃ τοὺς ὑπάρχοντας φόρους, — καὶ τοῦτο ἀνεγνώρισε καὶ ἡ Κυβέρνησις, προτείνασα εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀναστολὴν τῆς πληρωμῆς αὐτῶν, — πῶς θὰ δυνηθῇ νὰ πληρώσῃ καὶ ἄλλους, τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλομεν εἰς αὐτόν; Ἐὰν ὁ λαὸς εὑρίσκετο εἰς καλὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, τὸ πρᾶγμα ἴσως δὲν θὰ ἔκαμνε τόσην ἐντύπωσιν. Ἀλλ’ οἱ κύριοι Βουλευταὶ γνωρίζουσιν, ὅτι εἰς τὰς ἐπαρχίας τὰ προϊόντα ἔχουσιν ἐξηυτελισμένας τιμὰς, καὶ δὲν δύναται ὁ κόσμος νὰ συντηρηθῇ ἕνεκα τῶν τιμῶν αὐτῶν, εὑρίσκεται δὲ ἐν ἀπελπισίᾳ. Ζητεῖτε λοιπὸν σήμερον νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς αὐτὸν καὶ ἄλλους φόρους; Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι καὶ ἡ μία πτέρυξ καὶ ἡ ἄλλη μεριμνῶσι περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ἐπιθυμοῦσι τὴν πρόοδον αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ Ἀντιπολίτευσις σᾶς λέγει, ὅτι δύνανται νὰ γείνωσιν οἰκονομίαι ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, δι’ αὐτῶν δὲ νὰ προικισθῇ τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ ὑποδεικνύει τὰς οἰκονομίας ταύτας, διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποδέχεται αὐτὰς, καὶ δὲν φέρει τὰ σχετικὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα νὰ ψηφίσωμεν προθύμως καὶ ἡμεῖς; Ἂς προτείνῃ τὰς οἰκονομίας ταύτας, καὶ ἂν δὲν τὰς ψηφίσωμεν, τότε θὰ δικαιῶται νὰ μᾶς κατηγορήσῃ καὶ νὰ καταγγείλῃ ἡμᾶς ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. Ἀλλ’ ἐπιμένετε εἰς τὴν γνώμην σας, καὶ λέγετε, ὅτι δὲν ἔχετε ἄλλα μέσα πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης· καὶ ἐνῷ ἡμεῖς σᾶς ὑπεδείξαμεν τὰ μέσα τῆς οἰκονομίας, σεῖς ἐπιμένετε νὰ ἐπιβάλητε νέους φόρους πρὸς καταστροφὴν τοῦ λαοῦ! Ἀλλὰ τοιαύτην ἐντολὴν ἔδωκαν πρὸς ἡμᾶς οἱ ἐκλογεῖς ἡμῶν; Ἐντολὴν ν’ αὐξήσωμεν τοὺς φόρους, ἢ ἐντολὴν νὰ περικόψωμεν αὐτούς; Ἐὰν τὸ πρῶτον, βεβαίως ὀφείλομεν νὰ πράξωμεν τοῦτο· ἀλλ’ ἐὰν τὸ δεύτερον, τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις; Ἢ ἔπρεπε νὰ φροντίσῃ περὶ οἰκονομιῶν, ἢ ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ Στέμμα τὴν διάλυσιν τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ γείνωσι νέαι ἐκλογαί, ἵνα ἔλθῃ νέα Βουλὴ, εἰς ἣν ὁ λαὸς νὰ δώσῃ, ἐὰν ἐγκρίνῃ, ἐντολὴν περὶ αὐξήσεως τῶν φόρων, διότι εἰς τὴν παροῦσαν Βουλὴν δὲν ἔδωκε τοιαύτην ἐντολήν. Αὐτὴ, Κύριοι, εἶναι ἡ ὀρθὴ, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀληθὴς θέσις τῶν πραγμάτων. Ἴσως, Κύριοι, πολλοὶ ἐξ ὑμῶν δὲν γνωρίζετε τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ λαὸς ὁ πτωχὸς, διότι πιθανὸν ὑμεῖς νὰ ἔχητε τὰ γεύματα καὶ τὰς τραπέζας ὑμῶν ἑτοίμους, ἀλλ’ ὁ λαὸς ὁ πτωχὸς ὑποφέρει, ὁ λαὸς πάσχει, ὁ λαὸς πεινᾷ. Διὰ τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλω πρότασιν, ὅπως ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου γείνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ἵνα τυπωθῶσι καὶ φαίνωνται τὰ ὀνόματα τῶν Βουλευτῶν, ποῖοι εἶναι ὑπὲρ τῶν φόρων, τοὺς ὁποίους δὲν δύναται πλέον νὰ βαστάσῃ ὁ λαὸς, καὶ ποῖοι ἐναντίον αὐτῶν.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλετε τὴν πρότασίν σας.

§153Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ἐννοεῖ ὁ ἀγορεύων, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§154Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δυνατὸν νὰ θέλωσι νὰ ὁμιλήσωσι καὶ ἄλλοι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου· ἂς ὁμιλήσωσι, καὶ κατόπιν νὰ τεθῇ ἡ πρότασις εἰς ψηφοφορίαν.

§155Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Ἡ πρότασίς μου ἔχει ὡς ἑξῆς: «Οἱ παραδεχόμενοι, ὅτι δι’ οἰκονομιῶν δύνανται νὰ ἐξευρεθῶσιν οἱ πόροι τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, χωρὶς νὰ ἐπιβληθῶσι φόροι εἰς τὸν λαὸν, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι.» Ἐγὼ ὑποβάλλω ἀπὸ τοῦδε τὴν πρότασιν, καὶ ἂν θέλωσιν ἂς ὁμιλήσωσι καὶ ἄλλοι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§156Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ ἀρχὴ ὅμως τοῦ νομοσχεδίου θὰ ψηφισθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§157Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν ἐπαγγέλλομαι τὸν οἰκονομολόγον, διότι οὐδέποτε κατέγεινα εἰς τὰ οἰκονομολογικά· ἐν τούτοις ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ, ἂν ἤθελεν ἐπὶ μικρὸν μὲ ἀκροασθῇ, ἦτο δυνατὸν νὰ πεισθῇ καὶ νὰ δεχθῇ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν θὰ προτείνω εἰς αὐτήν. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον βεβαίως δὲν ἀφορᾷ τὸ Ταμεῖον τῆς Ἀμύνης. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ὅπως νῦν ἔρχεται, μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου ἐκείνου, ἔρχεται πρὸς κάλυψιν τοῦ κενοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ γεννήσῃ ὁ νόμος περὶ Ταμείου Ἀμύνης εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τούτου διὰ τοῦ ψηφισθέντος νόμου περὶ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀφαιρεῖται ἓν δεκατημόριον τῶν τελωνιακῶν τελῶν, ἤτοι περίπου ποσὸν 2½ ἑκατομμυρίων. Κατὰ τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ ἐλαττωθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους, καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου πρόκειται νὰ καλυφθῇ. Ὁποίας ποιότητος, κύριοι Βουλευταὶ, εἶναι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, πᾶς τις ἐξ ὑμῶν ἐννοεῖ. Ἀρκεῖ μόνον νὰ καταδηλωθῇ, ὅτι ἐβεβαιώθη, ὅτι ἡ φορολογία ἡ ἐπιβαλλομένη διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου εἶναι βαρυτέρα ἐκείνης, ἡ ὁποία ἐπεβάλλετο διὰ τοῦ τὸ πρῶτον εἰσαχθέντος νομοσχεδίου περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσαγομένου σίτου. Τουλάχιστον κατὰ τὴν ἀντίληψιν τὴν ἐμὴν, τοιαύτην γνώμην ἔχει ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς περὶ τῆς ποιότητος τοῦ νομοσχεδίου· διότι δὲν δύναμαι νὰ μὴ δεχθῶ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς, ἀνὴρ πείρας καὶ ἐγνωσμένης διανοίας οἰκονομολογικῆς, προκειμένου νὰ ἐπιβληθῇ φόρος εἰς τὸν λαὸν, ἐπεζήτησε νὰ ἐπιβληθῇ φόρος ὁπωσδήποτε ἠπιώτερος καὶ ἐλαφρότερος, ὡς τοιοῦτον δὲ πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐξέλεξε τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ σίτου. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς εἰς ὁμιλίαν αὑτοῦ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς εἶπεν, ὅτι δῆθεν τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο τείνει εἰς τὴν προστασίαν τῆς γεωργίας, καὶ ἰδίᾳ τῆς παραγωγῆς τῆς Θεσσαλίας, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ὑποθέτω, ὅτι εἶναι ἀκριβὲς, διότι τοιοῦτόν τι δὲν ἀναγράφεται ἐν τῇ εἰσηγητηρίῳ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Συνεπῶς ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἐπείσθη, ὅτι ἠπιωτέρα τῆς διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐπιβαλλομένης φορολογίας εἶναι ἡ φορολογία τοῦ σίτου. Εἶναι ἐνδεχόμενον πᾶς τις, ἐξετάζων ὑπὸ τὴν ἐξωτερικὴν αὐτοῦ μορφὴν τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον, νὰ τὸ θεωρήσῃ ὡς ἠπιώτερον τῆς φορολογίας τοῦ σίτου· ἐν τούτοις ἐκτιμῶσα αὐτὸ ἡ Βουλὴ, ὡς πρέπει νὰ τὸ ἐκτιμήσῃ, καὶ ἐξετάζουσα ἐν ταῖς λεπτομερείαις αὐτοῦ, θὰ ἴδῃ ὅτι ἔχει διατάξεις ἐπαχθεστέρας τῶν τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ σίτου. Κύριοι Βουλευταὶ, δὲν ὀρρωδῶ νὰ εἴπω ἀπροκαλύπτως πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι καταπλήσσομαι ἐκ τῆς τακτικῆς, ἣν ἀκολουθοῦσιν ἑκάστοτε αἱ Κυβερνήσεις,—διότι δὲν ὀρρωδῶ νὰ περιλάβω καὶ τὴν τακτικὴν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ καὶ ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι καὶ ἐκείνου πέρυσιν ἡ πρώτη ἰδέα ἦτο νὰ ἐπιβάλῃ φόρον εἰς τὰ τελωνιακὰ τέλη, καὶ τὰ 132 λεπτὰ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς τὰ ηὔξανεν εἰς 135, καὶ ὡσεὶ ὑπῆρξε συμφωνία τις σιωπηρὰ μετὰ τῆς ἑτέρας πτέρυγος, οὐδεὶς ἐκεῖθεν ἔφερεν ἀντίρρησιν. Εἶναι τὸ μόνον σημεῖον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δυστυχῶς συναντῶνται αἱ κεφαλαὶ ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων! Ὁσάκις πρόκηται νὰ ἐπιβληθῇ φορολογία διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, οὐδ’ ἐκεῖθεν ἐγείρεται φωνὴ διαμαρτυρίας, οὐδ’ ἐντεῦθεν, ἐκ μέρους τῶν μεγάλων!

§158Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις.

§159Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἡμεῖς δὲ, Κύριοι, δὲν καλούμεθα, καίτοι πιθανὸν νὰ ἤμεθα ὁμόφρονες πρὸς τοὺς ἡγέτας ἡμῶν, νὰ ἐκφέρωμεν γνώμην. Ἀλλ’ ἂν ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὕτη, ἑκάστη δηλ. Κυβέρνησις, εἴτε διὰ νὰ καλύπτῃ τὰ ἐλλείμματα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, εἴτε ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς στρατιωτικῆς ἀναδιοργανώσεως τῆς χώρας, νὰ αὐξάνῃ τὸν δασμὸν τὸν τελωνιακὸν, βεβαίως θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀπροχώρητον. Ἀλλ’ ἤκουσα πρὸ μικροῦ συνάδελφόν τινα, λέγοντα ὅτι δὲν πρόκειται περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ ἄρτου. Καὶ ἐν τούτοις, Κύριοι, πρέπει νὰ μάθητε, ὅτι πρόκειται νὰ φορολογηθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ 2,700,000 δραχμῶν περίπου· δηλαδὴ ἡ τάξις ἐκείνη, ἥτις ἐπιβαρύνεται δι’ ὅλων τῶν φορολογικῶν μέτρων, πρόκειται νὰ πληρώσῃ 2,535,000, ὅσα εἶναι ἀκριβῶς. Πρόκειται, Κύριοι, νὰ ἐπιβαρυνθῇ ἡ μέση λεγομένη τάξις, ἥτις ἔχει ἐπιβαρυνθῆ δι’ ὅλων τῶν φορολογικῶν μέτρων μέχρι τοῦδε, πρόκειται νὰ ἐπιβαρυνθῇ διὰ τῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων, ἅτινα ἔχει εἰσαγάγει ἡ Κυβέρνησις· διότι καὶ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν ἐπὶ τῆς μέσης τάξεως θὰ ἐπιπέσῃ καὶ ὁ φόρος τῶν ἐπιτηδευμάτων ἐπὶ τῆς μέσης τάξεως θὰ ἐπιπέσῃ καὶ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν ἐπὶ τῆς μέσης τάξεως θὰ ἐπιπέσῃ, καὶ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ αὐτὸς ἐπὶ τῆς μέσης τάξεως θὰ ἐπιπέσῃ. Πρόκειται λοιπὸν νὰ φορολογηθῇ ὁ λαὸς μὲ 2½ ἑκατομμύρια δραχμὰς, δηλαδὴ ἑκάστη οἰκογένεια ἑλληνικὴ μὲ 5 ἢ 6 δραχμὰς τὸν χρόνον. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν ἄλλην ἔποψιν, κατὰ πόσον δηλ. θὰ ἦναι ἀσφαλὴς ὁ φόρος, τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐπιζητεῖ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου· διότι κατὰ τῆς ἰδέας, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον ἡ ἀξία τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ἐν τῇ ἀγορᾷ νὰ φθάσῃ ἀπὸ 142, ὅπως εἶναι σήμερον, εἰς 140 καὶ 135, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ μὴ ἔχωμεν φόρον, κατὰ τῆς ἰδέας αὐτῆς, κατὰ τρόπον, τὸν ὁποῖον ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, λέγεται, ὅτι καὶ διὰ τοῦ ποσοῦ τῶν 135 λεπτῶν θὰ εἰσπράττωμεν ποσόν τι, καὶ θὰ ἔχωμεν ἓν κέρδος πάντοτε. Αὐτὸ εἶναι θεωρητικόν· πάντως ὅμως ἐν τῇ πρακτικῇ δὲν δύναται νὰ μὴ ἔχῃ ἐπιρροὴν, πάντως οὐσιαστικὴ διαφορὰ θὰ ὑπάρχῃ πάντοτε ὑπὲρ τὴν φαινομενικήν. Δὲν ἀποκρούω κατ’ ἀρχὴν, — συμφώνως μὲ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ ἀξιότιμος ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι φίλος, — τὴν ἐπιβολὴν φορολογίας χάριν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, ὅπως φαίνεται τὸ πρᾶγμα, οὐσιαστικῶς ὅμως χάριν τοῦ Ταμείου τῆς Ἀμύνης· ἀλλ’ ὑπεστήριξεν ἀείποτε τὸ κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, ὅτι ἡ φορολογία αὕτη πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ μόνον ἐν ἀπολύτῳ καὶ ἀναποφεύκτῳ ἀνάγκῃ. Ὤφειλε λοιπὸν ἡ πτέρυξ ἡ κυβερνητική, ἡ ὁποία ζητεῖ παρὰ τοῦ λαοῦ φόρους, νὰ μᾶς πείσῃ ἐν ταῖς λεπτομερείαις διὰ λεπτομεροῦς ἐξετάσεως, — οὐχὶ διὰ τῶν γενικῶν γραμμῶν, τὰς ὁποίας ἐπανειλημμένως ἠκούσαμεν, — ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐπιβληθῇ φόρος· διότι γενικὰς μόνον γραμμὰς ἠκούσαμεν ἐκεῖθεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθωσιν οἰκονομίαι, γενικὰς γραμμὰς ἐντεῦθεν, ὅτι δύνανται νὰ ἐπέλθωσιν οἰκονομίαι. Νὰ συζητήσωμεν λοιπὸν λεπτομερῶς καὶ ἐμπεριστατωμένως κεφάλαιον πρὸς κεφάλαιον καὶ ἄρθρον πρὸς ἄρθρον τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ εὕρωμεν οἰκονομίας, καὶ ἂν δὲν εὕρωμεν οἰκονομίας τοσαύτας, ὅσαι ἀπαιτοῦνται, ἵνα καλύψωσι τὸ χάσμα, τότε νὰ ἐπιβάλωμεν ἀνάλογον φορολογίαν, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ ἰσοζύγιον εἰς τὸν Προϋπολογισμόν. Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην τὴν ταπεινήν, — διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶμαι οἰκονομολόγος, — ὅτι πρέπει νὰ στέρξῃ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς εἰς τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου μέχρις οὗ ἐξετασθῶσιν οὐχὶ πάντα τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια, ἀλλ’ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπιβαρύνουσι πολὺ τὸν λαόν. Ἐγὼ, λ. χ., εἶμαι κατὰ τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου, ἀλλὰ πιθανὸν νὰ ἦμαι ὑπὲρ ἄλλων νομοσχεδίων. Τὸ μᾶλλον ὅμως πιέζον, τὸ μᾶλλον ἐπαχθές, κατὰ τὴν γνώμην μου, νομοσχέδιον εἶναι τὸ ὑπὸ συζήτησιν, ἢ μᾶλλον ἐπαχθὴς φορολογία εἶναι ἡ δι’ αὐτοῦ ἐπιβαλλομένη. Πρέπει δὲ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι, ἐὰν διὰ τῶν ἠπιωτέρων ἐκείνων φορολογικῶν μέτρων ἤθελε κατορθωθῆ νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἰσοζύγιον ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, θὰ ἠδύνατο ἴσως ν’ ἀφήσῃ τὴν περὶ ἧς πρόκειται φορολογίαν δι’ εὐρύτερον σκοπὸν ἀργότερον. Ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ ἐξ ὀνόματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, — καὶ λέγω τοῦτο, ἵνα μὴ παρεξηγηθῶ πάλιν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ δώσω εἰς αὐτὸν ἀφορμὴν πρὸς νέαν ἐπίθεσιν κατ’ ἐμοῦ ἢ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, — διότι ἐγὼ οὐδέποτε ὡμίλησα ἐξ ὀνόματος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, — τὸν ὁποῖον ἀείποτε ἐσεβάσθην καὶ σέβομαι, — νὰ παρατηρήσῃ εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ τὰ λεχθέντα ὑπ’ ἐμοῦ, καὶ θὰ ἴδῃ, ὅτι οὐδεμίαν ἐπίθεσιν ἔκαμα, καὶ ὅτι πολὺ μὲ παρεξήγησεν. Εὐτυχῶς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ ὑπάρχουσι, δὲν τὰ μετέβαλον δὲ οὐδὲ κατὰ λέξιν, ὅτε μοὶ ἐδόθησαν πρὸς ἐπιθεώρησιν· θὰ ἴδῃ, ὅτι οὐδέποτε ἐπετέθην κατὰ τῆς πτέρυγος ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἀείποτε ἐσεβάσθην καὶ ἐξετίμησα, διότι καὶ ἐν ἐκείνῃ ἐγαλουχήθην. Δύναται, ὑποθέτω, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δὲν προικίζεται μόνον μὲ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ προέλθῃ ἐκ τοῦ φόρου τοῦ ἐπιβαλλομένου διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἀλλὰ προικίζεται καὶ δι’ ἑτέρων 5 περίπου ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα θὰ προέλθωσιν ἐκ τοῦ φόρου τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν καὶ ποτῶν καὶ τοῦ ζύθου, ἐκ τοῦ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ ἐκ τῶν ἀντισηκωμάτων τῶν παλαιῶν καὶ νέων ἀπογραφῶν. Ὅλα αὐτὰ ἀνέρχονται εἰς 5,000,000, καὶ 2,500,000 ἐκ τῶν τελωνιακῶν τελῶν διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς ἀξίας τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς γίνονται 7,500,000. Ἐὰν δ’ ἔχῃ ἀντίθετον γνώμην ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν θὰ παρέλθῃ ἔτος, καὶ θὰ ἴδῃ, ὅτι ἡ γνώμη ἐμοῦ, τοῦ μικροῦ Βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἀναμιγνύομαι εἰς τὰ οἰκονομικὰ, εἶναι ὀρθὴ, θὰ ἴδῃ, ὅτι τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ ἔχῃ δραχ. 7,500,000, διότι ἐκ τοῦ μονοπωλίου τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν θὰ ἔχῃ 1,700,000, κατὰ τοὺς μετριωτέρους ὑπολογισμοὺς, καὶ οὐχὶ 300,000, ὡς ὑπολογίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἐκ τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν καὶ ποτῶν 1,500,000 τοὐλάχιστον, — ὡς θέλομεν ἀποδείξει δι’ ἀριθμῶν, ἐὰν ἔχῃ τὴν καλωσύνην ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προσκομίσῃ τοὺς πίνακας, τοὺς ὁποίους ἐζήτησα πρὸ μικροῦ, ὅτε δὲν ἦτο ἐνταῦθα, — τὰ δὲ λοιπὰ ἐκ τῶν ἄλλων πόρων. Τώρα βεβαίως ἠδύνατο ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μοὶ εἴπῃ, ὅτι τὸ Δημόσιον πάντως εἶναι ὑποχρεωμένον, τὸ ἓν δεκατημόριον τῶν τελωνιακῶν ἐσόδων νὰ τὸ εἰσαγάγῃ εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀδιάφορον πόσον θὰ εἰσπράξῃ ἐκ τῶν ἄλλων φόρων· ὑποθέτω ὅμως, ὅτι, κατὰ τὴν μέθοδον, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν, καὶ εἰς ἄλλα τινὰ, — καὶ ἂς μὴ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τῶν δακτύλων μας, — δύναται νὰ μείνῃ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους ἐν μέρει ὀφειλέτης τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης...

§160Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἐπιτρέπεται.

§161Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ ἀδύνατον. Ἐγὼ τὸ ἀπεύχομαι· ἐὰν ὅμως παρουσιασθῇ μεγάλη ἀνάγκη, ὑποθέτω, ὅτι θὰ γείνῃ.

§162Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πάλιν ἡ Βουλὴ θὰ δώσῃ ψῆφον.

§163Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐν ᾗ ὅμως περιπτώσει οὐδὲν θὰ ὑπάρχῃ ἐκβιαστικὸν μέτρον κατὰ τοῦ Δημοσίου ἐκ μέρους τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης...

§164Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν γίνεται.

§165Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅ,τι διὰ νόμου γίνεται, πάλιν διὰ νόμου θὰ καταργηθῇ.

§166Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. .. ἢ ἐὰν τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης δὲν λάβῃ ἀνάγκην τῶν χρημάτων αὐτῶν, διότι τὰ ἄλλα ἤθελον ἐπαρκέσει, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ νὰ ἔχῃ ἀποθεματικὸν κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ Δημόσιον εἰς ἄλλας ἐπίσης σπουδαίας ἀνάγκας. Τυπικῶς βεβαίως θὰ ἦναι παρανομία, ὅπως π. χ. ἐγένετο ἄλλοτε, ὡς πρὸς τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας, ὅπως ἐγένετο ἄλλοτε ἐπὶ κληροδοτημάτων...

§167Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἐὰν μετὰ δύο ἢ τρία ἔτη καταδειχθῇ, ὅτι οἱ πόροι εἶναι τόσον μεγάλοι, δὲν δύναται ἡ Βουλὴ διὰ νεωτέρου νόμου νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ ἀλλαχοῦ;

§168Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν γνωρίζω, ἂν δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ αὐτοὺς, ἀλλὰ γνωρίζω τὸ ἑξῆς. Ἐὰν τὸ Ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἤθελε προβῆ εἰς ἔκδοσιν δανείου, καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δανείου αὐτοῦ ἤθελον διατελεῖ οἱ πόροι αὐτοὶ, καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ δανείου αὐτοῦ ἤθελε διαρκεῖ 25 ἔτη, βεβαίως δὲν θὰ δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ νόμον τοιοῦτον, ἀφοῦ οἱ πόροι αὐτοὶ διετέθησαν. Ὅτι δύνασθε τὸ ποσὸν τῶν 2½ ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἀναμένετε νὰ λάβητε διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, νὰ τὸ ἐξοικονομήσητε ἐκ δύο μόνον ἄλλων πόρων, εἶναι ἀναμφισβήτητον κατ’ ἐμέ. Ὅπου ἔφθασαν τὰ πράγματα, ὀφείλετε, χάριν τῆς ἰδέας τῆς γενικῆς, νὰ ἀφήσητε πολλὰς πιστώσεις ἀδιαθέτους, νὰ περικόψητε ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἄλλας δαπάνας· καὶ ἐλπίζω, ὅτι, ἐὰν ἐξακολουθήσωσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς καὶ μετὰ τὸ Πάσχα ἐν τακτικῇ Συνόδῳ, — διότι πᾶσα ἔκτακτος Σύνοδος θὰ ἦτο ἐπιζήμιος διὰ τὰ οἰκονομικὰ τῆς πατρίδος (καὶ λέγω τοῦτο, καίτοι εἶμαι ὁ πενέστερος τῶν Βουλευτῶν), — ἐὰν, λέγω, ἐξακολουθήσωσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς καὶ μετὰ τὸ Πάσχα, ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι θὰ δοθῇ καιρὸς εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ, ὅτι δύναται νὰ περικόψῃ πολλὰς δαπάνας. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ὑποδείξω πολλὰ πράγματα, ἀλλ’ ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπητε, δύναμαι νὰ ἀναφέρω, ὅτι δυνάμεθα νὰ περιορίσωμεν τὰ Εἰρηνοδικεῖα εἰς τὸ ἥμισυ, — καὶ βεβαιωθῆτε, ὅτι ἐκ τούτου καὶ καλλιτέραν δικαιοσύνην θὰ ἔχωμεν καὶ οἰκονομίαν μεγάλην, — δυνάμεθα νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφοριῶν καὶ τῶν ταμείων· διότι βεβαιωθῆτε, ὅτι τὸ ταμεῖον τῆς Κυνουρίας καὶ ἡ Ἐφορία, τὸ ταμεῖον τῆς Γόρτυνος καὶ ἡ Ἐφορία, τὸ ταμεῖον Μεγαλοπόλεως καὶ ἡ Ἐφορία εἶναι ἐντελῶς περιττά· δύναμαι μάλιστα νὰ εἴπω, ὅτι, ἐὰν γίνωνταί τινες καταχρήσεις, τοῦτο ὀφείλεται κυρίως εἰς τὴν συχνὴν ἐπικοινωνίαν· ἐὰν τυχὸν ὑπάρχωσί τινες ὑπάλληλοι μὴ ἐκπληροῦντες τὸ καθῆκόν των, τοῦτο προέρχεται ἐκ τῆς ἐγγυτέρας εἰς τὸν τόπον αὐτῶν παραμονῆς τῶν ὑπαλλήλων. Ἐὰν εἰς τὴν ἕδραν ἑκάστου νομοῦ ὑπῆρχον συγκεντρωμέναι αἱ Ἐφορίαι τοῦ νομοῦ καὶ τὰ ταμεῖα, βεβαιωθῆτε, ὅτι καλλίτερον θὰ ἐλειτούργουν, καὶ θὰ εἴχομεν καὶ μεγάλην οἰκονομίαν. Ἀλλὰ ἀσχέτως πρὸς τὴν περικοπὴν τῶν δαπανῶν, ἐκ τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας θὰ ἔχητε κέρδος δύο ἑκατομμυρίων δρ. περίπου. Πότε θὰ ἐφαρμόσητε τὸν νόμον περὶ στρατολογίας; Θὰ τὸν ἐφαρμόσητε τὴν πρώτην Δεκεμβρίου. Ἐὰν ἐφαρμόσητε τὸν νόμον περὶ στρατολογίας τὴν πρώτην Δεκεμβρίου, θὰ ἔχητε κέρδος 1,700,000 δραχμῶν· διότι ἀπὸ τῆς 1 Ὀκτωβρίου μέχρι τῆς 1 Δεκεμβρίου, ὅτε κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον κατατάσσονται οἱ κληρωτοί, δὲν θὰ ἔχητε στρατόπεδον· καὶ ναὶ μὲν θὰ κρατήσητε εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ τοὺς κληρωτούς, διότι ἔχετε ἀνάγκην αὐτῶν χάριν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἀλλὰ τὸ ἥμισυ τῶν κληρωτῶν τῆς μιᾶς ἀπογραφῆς θὰ ἀποστείλητε εἰς τὰς ἑστίας των, ἐνῷ ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ παλαιοῦ νόμου θὰ τὸ εἴχετε. Ὥστε ἐκ τῆς συντηρήσεως τῆς μιᾶς μόνον ἀπογραφῆς, ἤτοι 7,000 ἀνδρῶν, θὰ ἔχητε οἰκονομίαν 1,500,000 περίπου. Ἐὰν λοιπὸν σὺν τῇ οἰκονομίᾳ ταύτῃ — ἡ ὁποία εἶναι κατάδηλος, διότι, καὶ ἂν τυχὸν δὲν ἠθέλετε ἐφαρμόσει τὸν νόμον τοῦτον ἐγκαίρως, θὰ ἔχητε τὴν ὠφέλειαν ἐκ τῶν ἀντισηκωμάτων τοῦ προγενεστέρου νόμου, τῶν ὁποίων ἤδη θέλετε στερηθῆ, — ἐὰν, λέγω, σὺν τῇ οἰκονομίᾳ ταύτῃ ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ἓν νομοσχέδιον ὀλιγώτερον πιεστικὸν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, φρονῶ, ὅτι θὰ εἴχετε οἰκονομίαν μεγάλην. Δὲν φρονῶ, ὅτι, καὶ ἂν σήμερον δὲν ἤθελε ψηφισθῆ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, δὲν θὰ ἔλθῃ ἐποχὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ψηφισθῇ. Ἀλλὰ τέλος πάντων ἂς ἀφήσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο· ἀρκετὴ φορολογία ἐπιβάλλεται διὰ τῶν ἄλλων νομοσχεδίων. Εἶναι ἐνδεχόμενον ὁ Προϋπολογισμὸς ἐν τῇ ἐκτελέσει του, εἴτε κατὰ τὸ παρὸν ἔτος εἴτε κατὰ τὸ ἑπόμενον, νὰ παρουσιάσῃ ἐλλείμματα· ἂς ἀφήσωμεν τὴν φορολογίαν ταύτην, ὡς ἀνάγκην ἐπιβαλλομένην ὑπὸ τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον σὺν τῷ χρόνῳ νὰ ἐγκλιματισθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ τὴν ἀποδεχθῇ εὐκολώτερον. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§169Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐξηντλήθη, Κύριοι, τὸ θέμα, διότι ἐξηντλήθησαν καὶ οἱ δυνάμενοι νὰ λάβωσι τὸν λόγον, καὶ φυσικῶς καὶ μοιραίως βαίνομεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Πρὸ τῆς ψηφοφορίας ἐγὼ κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν λυποῦμαι μόνον διότι καταστρέφεται τὸ ἐμπόριον τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ βιομηχανία τῆς Σύρου, λυποῦμαι καὶ διότι καταργοῦμεν ὡρισμένην διάταξιν τοῦ Συντάγματος. Χθὲς ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος ἐζήτησε νὰ ἐπιστραφῶσι τὰ ἐπὶ πλέον καταβληθέντα τελωνιακὰ τέλη ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπήντησεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πράξῃ τοῦτο. Διατί; Διότι στηρίζεται εἰς νόμον, τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ πλειονοψηφία καὶ τὸν ὁποῖον ἀνέχεται καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις δυστυχῶς. Ἰδού, Κύριοι, ὡρισμένη διάταξις τοῦ Συντάγματος καταπατουμένη, τὸ ἄρθρον 59 (ἀναγινώσκει): «Οὐδεὶς φόρος ἐπιβάλλεται οὐδ’ εἰσπράττεται, ἐὰν προηγουμένως δὲν ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ κυρωθῇ ὑπὸ τοῦ Βασιλέως.» Ἑπομένως τί θέλει συμβῆ; Ἐγὼ θὰ προτρέψω τὸν Ἐμπορικὸν Σύλλογον Ἑρμουπόλεως, καὶ δι’ αὐτοῦ τοὺς ἄλλους Ἐμπορικοὺς Συλλόγους νὰ ἐγείρωσιν ἀγωγὰς κατὰ τοῦ Δημοσίου. Τότε δὲ τί θέλει συμβῆ; Θὰ ἔλθῃ ὁ δικαστὴς, ὁ ὁποῖος θὰ θέσῃ ἐνώπιόν του ἀφ’ ἑνὸς τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐψήφισεν ἡ πλειονοψηφία, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸ Σύνταγμα. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι θὰ διατάξῃ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ παρανόμως εἰσπραχθέντος χρήματος. Ἀλλὰ προτοῦ ὑποστῇ τὸ Δημόσιον τοιαύτας δίκας καὶ ζημίας, δὲν νομίζει ἡ Κυβέρνησις λογικὸν, ἵνα κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου δηλώσῃ, ὅτι θὰ ἐπιστρέψῃ τὰ χρήματα; Ἐγὼ τὴν δήλωσιν ταύτην ἔκρινα καθῆκόν μου νὰ κάμω, καὶ ἡ Βουλὴ ἂς κρίνῃ.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται ἡ συζήτησις περατωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχήν...

§171ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Γ. Ραδινοῦ καὶ Ἐπ. Ν. Δηλιγιάννη, καὶ εἶτα ἡ διαλογὴ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 122, ἐξ ὧν κατὰ τῆς προτάσεως 116, ὑπὲρ τῆς προτάσεως 5, καὶ 1 ἠρνήθη ψῆφον. Ἑπομένως ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἐγένετο δεκτή. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§174Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον αὐτὸ νομίζω, ὅτι δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ, διότι ἀντιτίθεται κατὰ ῥητῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος...

§175Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Τὸ εἶπε καὶ ὁ κύριος Βιτάλης.

§176Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω. Οὐ μόνον ὁ κ. Βιτάλης δύναται νὰ τὸ εἴπῃ, ἀλλὰ καὶ πᾶς Βουλευτὴς ἔχει καθῆκον νὰ τὸ εἴπῃ καὶ τὸ ὑποδείξῃ εἰς τὴν Βουλήν. Οὐδεὶς φόρος ἐπιβάλλεται ἄνευ νόμου. Ἐὰν ἐπετράπη διὰ νόμου, ὅπως ἅμα τῇ ὑποβολῇ νομοσχεδίου τινὸς τελωνιακοῦ ἐπιτρέπηται ἡ ἄμεσος εἴσπραξις τῶν ἐπιβαλλομένων τελῶν, τοῦτο γίνεται πρὸς ἀποφυγὴν κερδοσκοπίας, ἐπιζημίου καὶ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ εἰς τὸν ἐν ἰσότητι ἐλεύθερον ἀνταγωνισμὸν τῶν τιμίων ἐμπόρων· βεβαίως ὅμως ἡ διάταξις εἶναι ἀντισυνταγματική· καθόσον δὲ δὲν ὑπάρχει οὔτε νομοσχέδιον πλέον, τὸ ὁποῖον νὰ δικαιολογῇ τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου τούτου καὶ τὴν κατακράτησιν αὐτοῦ, νομίζω ὅτι τοιαύτη διάταξις δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ, διότι δίδεται ὀπισθοδρομικὴ, οὕτως εἰπεῖν, δύναμις εἰς νομοσχέδιον μὴ ὑπάρχον, διότι τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ ἐπέβαλλε τὴν φορολογίαν τῆς μιᾶς δραχμῆς καὶ 50 λεπτῶν, ἐξέλιπεν· ἐκλιπόντος δὲ τοῦ νομοσχεδίου ἢ τροποποιηθέντος, πάλιν, κατὰ τὸν νόμον ͵ΒΡΚΑʹ περὶ τελωνιακοῦ δασμολογίου, ἄρθρον 28, τὰ χρήματα ταῦτα ἐπιστρέφονται. Σήμερον ἐπιδιώκεται ἡ κατακράτησις τῶν χρημάτων τούτων, ἥτις πλέον καθίσταται τελείως παράνομος διὰ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νέου νομοσχεδίου, τοῦ ἤδη ψηφιζομένου, καὶ δὲν δύνασθε νὰ κρατήσητε χρῆμα παρανόμως εἰσπραχθὲν, ἀντισυνταγματικῶς εἰσπραχθέν. Νομίζω λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω τὸ ἀπαράδεκτον αὐτοῦ.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀπαράδεκτον τοῦ πρώτου ἄρθρου, ὡς ἀντικειμένου εἰς τὸ Σύνταγμα, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ ἀπέρριψε τὸ ἀπαράδεκτον.

§178ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε Πρόεδρε. Δὲν ἔχομεν δικαίωμα.

§179Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐτελείωσε τώρα.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ἀπαραδέκτου· ἠρωτήθη ἡ Βουλή, καὶ δὲν ἐδέχθη τὴν πρότασιν.

§181ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος δὲν ἐγένετο ἀκόμη συζήτησις.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε.

§183ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἀμφισβητεῖται τὸ ἀποτέλεσμα. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ εἶσθε δεκαπέντε;

§185ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζετε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ὅταν ἔρχηται τοιαύτη πίεσις, ὑπάρχει καὶ ἄλλον μέσον; Δικαίωμα ἔχομεν.

§186Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀλεξάκης ἔκαμεν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας, κύριε Πρόεδρε. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀπαράδεκτον τοῦ ἄρθρου 1, ὡς ἀντικειμένου εἰς τὸ Σύνταγμα, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι.

§188Λ. ΜΠΕΛΛΟΣ. Εἶναι δεκαπέντε;

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Τὸ Προεδρεῖον ἐπείσθη, ὅτι εἶναι δεκαπέντε, καὶ ἑπομένως θὰ γείνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις.

§190ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Θὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου. Κατόπιν τῆς δωρεᾶς, ἡ ὁποία ἔγεινε πρὸς ἐμπόρους τοῦ σίτου, εἰς τοὺς ὁποίους ἐχαρίσθη τὸ πλεόνασμα τῆς φορολογίας, νομίζω ὅτι σήμερον περιπίπτομεν εἰς ἀντίφασιν, καὶ διὰ τοῦτο θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς προτάσεως.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Ν. Μαντζαβίνου καὶ Περ. Ἀλεξάκη, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 121, ἐξ ὧν 117 κατὰ τῆς προτάσεως, καὶ 4 ὑπὲρ αὐτῆς. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἀξία τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ὁρίζεται εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια πρὸς δραχμὴν μίαν καὶ λεπτὰ 45.»

§193ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ ὁρισμὸς τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς εἰς 1,45 εἶναι ὑπερβολικός. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ, ὅπως ἡ τιμὴ τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ἐλαττωθῇ εἰς 1,40, ἢ τὸ πολύ, διὰ νὰ κάμωμεν καὶ συμβιβασμόν τινα, εἰς 1,42.

§194ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Βάλετε καὶ μισὸ ἀκόμη.

§195ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἀλλὰ δίκαιον καὶ νόμιμον καὶ συμφέρον εἶναι, ἡ ἐπιβάρυνσις, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ γείνῃ, νὰ ᾖναι ὅσον τὸ δυνατὸν ἐλαφροτέρα. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ νὰ ὁρισθῇ ἡ μεταλλικὴ δραχμὴ εἰς 1,40.

§196Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Τὰς τροπολογίας δύνασθε νὰ προτείνητε εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ (πρὸς τὸν κ. Χατζηπέτρον). Ἡσυχάσατε, σᾶς παρακαλῶ.

§198Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἵνα παρακαμφθῇ ἡ ἀντισυνταγματικότης, ἥτις παρατηρεῖται ἐν τῷ ἄρθρῳ 1...

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις γίνεται ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2.

§200Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἀδιάφορον. Καὶ ἐπὶ τοῦ συνόλου δύναμαι νὰ ὁμιλήσω.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τούτοις αὐτοὶ εἶναι οἱ τύποι.

§202Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. .. ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα ἡ ἀξία τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ὁρισθῇ εἰς 1,45 καὶ κατὰ τὸ διάστημα, καθ’ ὃ εἶχε 1,50, ἤτοι ἀπὸ τῆς 16 μέχρι 19 Φεβρουαρίου, διὰ νὰ παρακαμφθῇ καὶ ἡ ἀντισυνταγματικότης τοῦ νόμου, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον οἱ ἔμποροι νὰ ἐγείρωσιν ἀγωγὰς κατὰ τοῦ Δημοσίου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς πρώτην συζήτησιν).

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν καὶ ποτῶν.»

§204Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Πρὸ ἡμερῶν εἶχον λάβει τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπόμνημα ἐπιτροπῆς τινος περὶ ἐλαττώσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν καὶ ποτῶν. Τότε, διὰ νὰ μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, δὲν ἀνέπτυξα τὸ θέμα. Σήμερον ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλήν, ἐὰν ἐγκρίνῃ, νὰ ἀποφασίσῃ, ὅπως ὁ Πρόεδρος αὐτῆς διατάξῃ τὴν τύπωσιν καὶ διανομὴν τοῦ ὑπομνήματος ἐκείνου, ἵνα λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή, καὶ ὅταν ἔλθῃ εἰς δευτέραν συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον νὰ ἤμεθα πάντες ἐν γνώσει τῶν προτεινομένων διὰ τοῦ ὑπομνήματος. Τότε θέλω ἐκφέρει καὶ ἐγὼ τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§205Β. ΜΑΣΤΡΑΠΑΣ. Τὸ ὑπόμνημα ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη.

§206Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Φαίνεται, ὅτι σεῖς μόνον τὸ εἴδετε!

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§208ΑΛΕΞ. ΣΠ. Κ. ΡΩΜΑΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου θὰ ζητήσωμεν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἐψηφίσθη.

§210ΑΛΕΞ. ΣΠ. Κ. ΡΩΜΑΣ. Δύναται νὰ γείνῃ ψηφοφορία καὶ ἐπὶ τοῦ συνόλου.

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§212Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αἱ ἀναλογίαι, αἱ ὁποῖαι ὁρίζονται ἐν τῷ ἄρθρῳ 2, εἶναι τοιαῦται, ὥστε εὐνοοῦσι τοὺς μεγάλους παραγωγούς, βαρύνουσι δὲ ὑπὲρ τὸ δέον τοὺς μικρούς, καθιστῶσι δὲ πρὸ παντὸς ἀδύνατον τὸν ἀνταγωνισμὸν μεταξὺ τῶν μικρῶν καὶ τῶν μεγάλων παραγωγῶν. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος τούτου, ἀλλ’ ἀνεκοινώθησαν εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς πολλαὶ παρατηρήσεις ἐκ μέρους ποτοποιῶν καὶ οἰνοπνευματοποιῶν. Νομίζω ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου, ὡς εἶναι διατετυπωμένον, ἐπιδιώκεται ἡ καταστροφὴ τῶν μικρῶν ποτοποιῶν καὶ τὸ μονοπώλιον, οὕτως εἰπεῖν, τῆς παραγωγῆς τῶν οἰνοπνευμάτων ἐν Ἑλλάδι — κατόπιν τῶν ἀναγκῶν, τὰς ὁποίας παρουσιάζει ἡ σταφιδοπαραγωγὴ — ὑπὸ τῶν μεγάλων. Νομίζω, ὅτι ἐν Ἑλλάδι, χώρᾳ οἰνοπαραγωγῷ καὶ σταφιδοπαραγωγῷ, τὸ σύστημα τῆς τοιαύτης ἀναλογίας, τῆς καθ’ ὑπερβολὴν εὐνοούσης τοὺς μεγάλους οἰνοπνευματοποιούς, εἶναι ἐπιβλαβές. Διὰ τοῦτο τὸ ἄρθρον 2 χρῄζει ῥιζικῆς μεταβολῆς· ἐὰν δὲ ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ εἰς αὐτό, ὡς ἔχει, τότε θὰ ζητήσωμεν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§213Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τὸ ἄρθρον 2 εἶναι ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου.

§214Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπιφυλασσόμεθα νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις, αἵτινες ἐγένοντο, κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ νὰ ἀνακοινώσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπ’ αὐτῶν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως· διότι δὲν ἐπιθυμοῦμεν, ὡς παρετήρησεν ὁ κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτής, νὰ προστατεύσωμεν μίαν τάξιν βιομηχανικὴν καὶ ν’ ἀδικήσωμεν ἄλλην. Ἑπομένως θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις, καὶ θὰ κρίνωμεν ἐν πνεύματι ἰσότητος μεταξὺ τῶν διαφόρων παραγωγῶν τοῦ αὐτοῦ εἴδους.

§215Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐκτὸς τῶν παρατηρήσεων, αἵτινες ὑπεβλήθησαν διὰ τῶν διαφόρων ὑπομνημάτων, ἔχω ἐξ ἰδίας πείρας καὶ ἐγώ τινας, τὰς ὁποίας παρακαλῶ νὰ ἀκροασθῆτε καὶ νὰ μελετήσητε. Πρῶτον παρατηρῶ ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 ἓν λάθος γραφικὸν, τὸ ὁποῖον ἔχει σπουδαίαν ἀξίαν. Τὸ ἄρθρον 2 ἐπιβάλλει φόρον εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς τῆς Βʹ κατηγορίας δραχ. 4500, «ἐὰν ἡ ἡμερησία παραγωγὴ ἦναι κατωτέρα τῶν 400 ὀκάδων».

§216Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ λάθος εἶναι οὕτω γεγραμμένον, ἀντὶ 300.

§217Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐκτὸς τούτου ἐπιβάλλετε φορολογίαν εἰς πάντας τοὺς πωλοῦντας οἰνοπνευματώδη ποτά. Μέχρι τοῦδε οἱ ποτοποιοὶ ὑπήγοντο εἰς δύο κλίμακας φορολογικὰς, ἐν ᾗ περιπτώσει ἐπώλουν οἰνοπνευματώδη ποτά. Τώρα τὰς περιορίζετε εἰς μόνον ταύτην; Θὰ πληρώνωσι μόνον τὸν φόρον αὐτόν; Διότι ὑπάρχουσι ποτοποιοί, οἱ ὁποῖοι πλὴν τοῦ παλαιοῦ φόρου ἐπλήρωνον καὶ δυνάμει τοῦ νέου νόμου φόρον ἐπιτηδεύματος ὡς ποτοποιοί.

§218Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε ἀρκετὰ ἐντριβὴς περὶ τοὺς νόμους. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τροποποιεῖται μόνον ὁ νόμος τοῦ 1899. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἄλλος νόμος, πλὴν αὐτοῦ, τοῦτο εἶναι ἄσχετον.

§219Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τότε ὅμως ἔχομεν δύο φορολογίας διὰ τοὺς οἰνοπνευματοπώλας. Κάμνω τὴν παρατήρησιν ταύτην, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ζημιωθῇ τὸ Δημόσιον. Ἐπίσης ἔχω γενικὴν διάκρισιν εἰς τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν λαμβάνει τὸ νομοσχέδιον, τοῦ νὰ καταργήσῃ τὴν οἰνοποίησιν τὴν ἐκ τῶν σύκων καὶ τῶν ἄλλων ζακχαρωδῶν οὐσιῶν· τοιαύτη δὲ οὐσία εἶναι δυστυχῶς καὶ τὰ χαρούπια, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποζῶσι τρεῖς δῆμοι τῆς Κυνουρίας. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐὰν γείνῃ νόμος, καταστρέφονται ἐντελῶς καὶ οἱ τρεῖς οὗτοι δῆμοι. Ἔχω καὶ ἑτέραν παρατήρησιν νὰ κάμω πρὸς ὑμᾶς. Λαμβάνετε πρόνοιαν, πολὺ ὀρθῶς, διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν ποτοποιῶν, ἵνα μὴ γίνηται καταδολίευσις τοῦ ἐπαγγέλματός των ἐκ μέρους ἄλλων, καὶ πρὸς κύρωσιν, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ εὐεργετήματος, τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ χορηγήσητε εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιούς, ἐπιβάλλετε μίαν ποινὴν εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς τῆς Βʹ κατηγορίας καὶ ἑτέραν ποινὴν εἰς τοὺς ἀγοραστάς. Φρονῶ, ὅτι πρέπει, ὡς πρὸς τοῦτο, νὰ τροποποιηθῇ τὸ νομοσχέδιον· φρονῶ, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀπαγορευθῇ ἐντελῶς ἡ πώλησις οἰνοπνευμάτων ὑπὸ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς Βʹ κατηγορίας, ὅταν δὲ παρίσταται ἀνάγκη πρὸς ἀνάμιξιν μετὰ οἴνου ἐλαχίστης ποσότητος οἰνοπνεύματος, τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ χορηγῶσιν οἱ ποτοποιοὶ, εἰς δὲ τοὺς παραβάτας νὰ ἐπιβάλλωνται ποιναὶ, οὐχὶ οἷαι αἱ ἐπιβαλλόμεναι εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς τῆς Βʹ κατηγορίας, ἀλλὰ μέχρις ἀφαιρέσεως τῆς ἀδείας τοῦ ἐπαγγέλματος. Οἱ ποτοποιοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συμφέρον νὰ μὴ δίδουν μεγάλας ποσότητας οἰνοπνεύματος εἰς τὴν κατανάλωσιν. Πρέπει λοιπὸν, ὡς πρὸς τὸ μέρος τοῦτο, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν παρατήρησιν ταύτην, ἥτις εἶναι ὀρθή, διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγετε διὰ τοὺς τῆς Αʹ κατηγορίας, θὰ τὸ εἴπητε καὶ διὰ τοὺς τῆς Βʹ κατηγορίας. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν κλίμακα, καθ’ ἣν ὁ ποτοποιὸς π.χ. τῆς Τριπόλεως, τοῦ ὁποίου τὸ κεφάλαιον εἶναι 2000 δραχμαί, θὰ πληρώνῃ τὸ αὐτὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον πληρώνουσιν οἱ ἐν Ἀθήναις ποτοποιοί, ἤτοι 1500 δραχμάς, μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι αὐτόχρημα καταστροφὴ τῶν μικροβιομηχάνων. Βεβαιωθῆτε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι οἱ μεγάλοι ποτοποιοὶ ἀπὸ μικρῶν ἀνῆλθον εἰς ἣν θέσιν εὑρίσκονται σήμερον. Ἐὰν λοιπὸν ἐνισχύσωμεν τοὺς μικροὺς ποτοποιούς, θὰ δυνηθῶσι νὰ φθάσωσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον. Διατὶ νὰ θέλωμεν νὰ τοὺς σταματήσωμεν; Ἀλλ’ ἐὰν κατατάξωμεν καὶ αὐτοὺς τοὺς μικροὺς εἰς τὴν αὐτὴν κλίμακα μὲ τοὺς μεγάλους, βεβαιωθῆτε, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ ἀνθέξωσι. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ τοὺς πίνακας, οὓς κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως ἐζήτησα.

§220Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔλαβον γνῶσιν εἰσέτι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3–13).

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται).

§222Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου διπλασιάζεται τὸ ποσὸν τῆς ἐπιστροφῆς τοῦ φόρου, τὸ ὁποῖον ἀποδίδει τὸ Δημόσιον εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς διὰ τὸ ἐξαγόμενον οἰνόπνευμα εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἀπ’ εὐθείας ὑπ’ αὐτῶν, εἴτε αὐτούσιον εἴτε εἰς κονιάκ. Ἐνῷ κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον ἀποδίδονται εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς 10 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, τώρα προτείνετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου ν’ ἀποδίδωνται 20 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν οἰνοπνεύματος. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀπόδοσις αὕτη δὲν εἶναι ἀνάλογος πρὸς τὴν φορολογίαν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται διὰ τοῦ ἄρθρου 2. Ἐὰν λοιπὸν ἦναι δυσανάλογος, ὡς ὑποθέτω, τότε καταλήγομεν νὰ ἀποδίδωμεν ποσὸν πολὺ ἀνώτερον τοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ εἰσπράττωμεν. Δὲν νομίζω βεβαίως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ εὐνοήσωμεν τὴν τάξιν ταύτην, ἀλλ’ ἐννοῶ νὰ τὴν εὐνοήσωμεν ἄνευ ζημίας τοῦ Δημοσίου. Ἐὰν προχωρήσωμεν οὕτω, θὰ πάθωμεν, ὅ,τι ἔπαθον ἀλλαχοῦ διὰ τὴν ζάκχαριν. Νομίζω δὲ, ὅτι εἶναι καλὸν, πρὶν ἢ ψηφίσωμεν τὴν διάταξιν ταύτην, νὰ ἔχωμεν τὴν πληροφορίαν, πόσον ποσὸν ἐξάγεται, πόσον παρήγαγεν ὁ τόπος τὸ πρῶτον ἔτος, πόσον παρήγαγεν ἕκαστον ἐργοστάσιον, καὶ πόσον φόρον πληρώνουσιν. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου δὲ ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 14 παρατηρῶ, ὅτι ἐπιστρέφεται ὁ φόρος καὶ δι’ οἰνόπνευμα ἐξαχθὲν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀναμεμιγμένον μετ’ οἴνου ἢ γλεύκους ἢ σταφυλῶν. Δὲν ἐννοῶ, ποία ἀνάμιξις δύναται νὰ γείνῃ μετὰ σταφυλῶν.

§223Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Γίνεται ἀνάμιξις μετὰ σταφυλῶν, διὰ νὰ προληφθῇ ἡ ζύμωσις.

§224Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τότε μάλιστα. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τούτου παρατηρῶ, ὅτι τὰ 20 λεπτὰ δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὸν πράγματι πληρωνόμενον φόρον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζήτησα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 14, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 15 ἕως 19).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 20 (ἀναγινώσκεται).

§226Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου τούτου, καθ’ ἣν «αἱ αὐταὶ ποιναὶ ἐπιβάλλονται διὰ τὴν ἀπόπειραν τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ ἀναφερομένων πράξεων», ἀντίκειται εἰς τὰς γενικὰς ἀρχὰς τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Ἡ ἀπόπειρα παντὸς ἀδικήματος τιμωρεῖται μὲ τὸ ἥμισυ τῆς ποινῆς. Ὥστε πρέπει νὰ διαγραφῇ ἡ διάταξις αὕτη, καὶ νὰ τεθῇ ἡ διάταξις, καθ’ ἣν ἡ ἀπόπειρα τιμωρεῖται μὲ τὸ ἥμισυ τῆς ποινῆς καὶ τοῦ προστίμου.

§227Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Πολὺ καλά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 20. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 21 ἕως 26).

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 27 (ἀναγινώσκεται).

§229Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται νὰ γείνωσι μεταρρυθμίσεις ῥιζικαὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐπιφυλαττόμεθα ἐπὶ τῆς ἀρχῆς νὰ ἐκφέρωμεν τὰς ἡμετέρας γνώμας, καὶ νὰ ζητήσωμεν ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας περὶ τῆς ἀποδοχῆς ἢ μὴ αὐτῶν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§230Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 27, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς πρώτην συζήτησιν).

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποκλειστικοῦ δικαιώματος τοῦ Κράτους πρὸς κατασκευήν, εἰσαγωγὴν καὶ πώλησιν πυρίτιδος καὶ ἐκρηκτικῶν ὑλῶν». (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ὁ κύριος Βιτάλης ἔχει τὸν λόγον.

§232ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, κύριε Βιτάλη.

§233Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ εἶναι καταπεπονημένη, δὲν θὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Αὔριον θὰ ζητήσω τὸν λόγον. Σήμερον δὲ μόνον, δεικνύων τὸ θέμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἰδίως θὰ περιστραφῇ ὁ λόγος μου, ὑποβάλλω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἑξῆς πρότασιν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 3, ἡ ἐπιτροπή, ἡ διοριζομένη πρὸς ἐκτίμησιν τῆς ἀποζημιώσεως, εἶναι πενταμελής, τὰ δὲ μέλη αὐτῆς διορίζονται διὰ Β. Διατάγματος, τὰ μὲν τρία προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, τὰ δ’ ἕτερα δύο προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Μετ’ ὀλίγον ἡ Κυβέρνησις θὰ φέρῃ τὰ νέα ὅπλα τοῦ στρατοῦ, τὰ ὁποῖα θὰ ἦναι ἐπαναληπτικά, αἱ δὲ βολαὶ αὐτῶν θὰ γίνωνται δι’ ἀκάπνου πυρίτιδος· ἑπομένως τὸ πρᾶγμα θὰ ἦναι καθαρῶς στρατιωτικόν. Ὡς ἐκ τούτου θὰ παρακαλέσω νὰ ὁρισθῇ, ὅτι καὶ τὰ πέντε μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης ἐκλέγονται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Διότι, ἂν ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, τί δύναται νὰ συμβῇ; Δύνανται τὰ πολιτικὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ παρασύρωσιν εἰς τὴν γνώμην των ἓν τῶν στρατιωτικῶν μελῶν, καὶ οὕτως ἡ γνώμη τῶν καθαρῶς στρατιωτικῶν μελῶν νὰ ἦναι ἐν μειονοψηφίᾳ.

§234Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 παρατηρῶ, ὅτι ἡ ἐκτίμησις τῶν καταστημάτων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ παραληφθῶσιν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καὶ ἀποζημιωθῶσι, γίνεται ἄνευ οὐδεμιᾶς συμμετοχῆς τοῦ ἰδιοκτήτου, διότι καὶ ἡ πρώτη ἐπιτροπή, ἡ πενταμελής, συνιστᾶται ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, καὶ τῆς ἄλλης ἐπιτροπῆς, τῆς ἑπταμελοῦς, εἰς τὴν ὁποίαν κατ’ ἔφεσιν τοῦ ἰδιοκτήτου θὰ ὑποβληθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς πρώτης, τὰ μὲν 4 μέλη διορίζει ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὰ δὲ ἕτερα τρία ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν· οὐδὲν ἑπομένως τῶν μελῶν τῶν ἐπιτροπῶν τούτων ἐκπροσωπεῖ τὴν γνώμην τοῦ ἰδιοκτήτου. Νομίζω λοιπόν, ὅτι τὰ κατὰ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ καταστήματος, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ παραληφθῇ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, πρέπει νὰ διορθωθῶσι, καὶ νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην καὶ ἀντιπρόσωπος τοῦ ἰδιοκτήτου, ἢ ὅπως δήποτε ἄλλως νὰ δοθῇ συμμετοχή τις καὶ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην διὰ τὴν ἐκτίμησιν, διότι ἄλλως εἶναι δυνατὸν νὰ γένηται αὐθαίρετος ἡ ἐκτίμησις, πρὸς μεγίστην ζημίαν τῶν ἰδιοκτητῶν.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ζυγομαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§236Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 4 καὶ 5). Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Καραπᾶνος.

§238Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 6 ἀναγράφονται δύο διατάξεις, τὰς ὁποίας βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 6, § αʹ, «διὰ Β. Διατάγματος, ἐκδιδομένου τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἱδρύῃ ἐργοστάσια κατασκευῆς πυρίτιδος, ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ σφαιριδίων.» Ἀλλ’ ἐνταῦθα ἔχομεν τὸν λογιστικὸν νόμον, ὅστις ἀπαγορεύει τὴν ὑπὸ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας κατασκευὴν ἔργων ἀπαιτούντων δαπάνην ἀνωτέραν τῶν 10,000 δραχμῶν ἄνευ ἀδείας τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Κατὰ παράβασιν λοιπὸν τοῦ νόμου τούτου ὁρίζεται ἐνταῦθα, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἄνευ συμμετοχῆς τινος τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας νὰ συνιστᾷ ἐργοστάσια κατασκευῆς ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, πυρίτιδος καὶ σφαιριδίων, τὰ ὁποῖα δυνατὸν νὰ στοιχίσωσιν ἑκατομμύρια ὁλόκληρα. Δὲν νομίζω, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς Συνταγματικὸν Κράτος ἡ τοιαύτη ἀπόλυτος καὶ ἀπεριόριστος παραχώρησις εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ἡ δευτέρα διάταξις, ἡ ὁποία ἐπίσης φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ, ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα συμβληθῶσι, κατόπιν δημοσίου διαγωνισμοῦ, ἢ καὶ δι’ ἰδιαιτέρας συμβάσεως, μετὰ Ἑταιρείας, ὅπως αὕτη ἱδρύῃ δι’ ἰδίων κεφαλαίων, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ Κράτους, τοιαῦτα ἐργοστάσια πρὸς κατασκευὴν παντὸς εἴδους τῶν ὑπὸ τοῦ παρόντος νόμου προβλεπομένων ὑλῶν καὶ σφαιριδίων, ἤ τινων μόνον ἐξ αὐτῶν, δικαιουμένη εἰς ἀπόληψιν τόκου 5% ἐπὶ τῶν καταβληθέντων κεφαλαίων καὶ προσέτι μέχρι 15% ἐπὶ τῶν καθαρῶν κερδῶν, λόγῳ βιομηχανικοῦ κέρδους. Ἐπιτρέπεται ὡσαύτως εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Στρατιωτικῶν νὰ συμβληθῶσι μετὰ Ἑταιρείας, διατηρούσης κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου ἐργοστάσιον κατασκευῆς πυρίτιδος, ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ σφαιριδίων, πρὸς κατασκευὴν παντὸς εἴδους, ἤ τινων ἐξ αὐτῶν, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ Κράτους, ἐπὶ ἀπολήψει τόκου 5% ἐπὶ τοῦ ἐκπροσωποῦντος τὴν ἀξίαν τοῦ ἐργοστασίου κεφαλαίου, καὶ προσέτι μέχρι 5% ἐπὶ τῶν καθαρῶν κερδῶν, λόγῳ βιομηχανικοῦ κέρδους. Αἱ κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο συμβάσεις κυροῦνται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος, ἐκδιδομένου τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.» Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ συνομολογήσωσιν ἰδιαιτέραν σύμβασιν ἄνευ διαγωνισμοῦ.

§239Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δύναται ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ φράσις αὕτη.

§240Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἰδίως δὲ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Ἐὰν πράγματι θέλῃ νὰ ἱδρυθῇ τὸ μονοπώλιον τῆς πυρίτιδος καὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, δὲν πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἀπολύτως ἡ σύμβασις μετὰ ἰδιωτῶν, ὅπως παραχωρηθῇ αὐτοῖς τὸ δικαίωμα τῆς κατασκευῆς τῆς πυρίτιδος. Ἀνεξαρτήτως τῶν στρατιωτικῶν λόγων, τοὺς ὁποίους δὲν θέλω νὰ ἀναπτύξω σήμερον, καὶ τοὺς ὁποίους ἴσως ἄλλοι ἁρμοδιώτεροι ἐμοῦ ἀναπτύξωσι, δὲν εἶναι ὀρθὸν, ἡ προμήθεια τῆς πυρίτιδος νὰ γίνεται εἰς τὸ Κράτος ἀπὸ ἰδιωτικὴν ἑταιρείαν, ἐπιδιώκουσαν κέρδος. Δὲν εἶναι ὀρθὸν, τὸ Κράτος νὰ χορηγήσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς ἰδιωτικὴν ἑταιρείαν πρὶν ἴδῃ τὰ πραγματικὰ ἀποτελέσματα τοῦ μονοπωλίου· ὀφείλει τὸ Κράτος αὐτὸ πρῶτον νὰ παραγάγῃ πυρίτιδα, ἔστω καὶ μὲ ζημίαν, ὅπως ἀποκτήσῃ μίαν ἰδέαν περὶ τῆς ἐπιχειρήσεως ταύτης, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἰδέας ταύτης δύναται, ἂν θέλῃ, νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὴν ἄδειαν, ὅπως παραχωρήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς κατασκευῆς τῆς πυρίτιδος εἰς ἰδιωτικὴν ἑταιρείαν. Ἀλλὰ τὸ νὰ παραχωρήσωμεν ἀμέσως καὶ πρὸ τῆς λειτουργίας τοῦ μονοπωλίου τὴν κατασκευὴν τῆς πυρίτιδος εἰς ἰδιωτικὴν ἑταιρείαν, εἶναι ἐπικίνδυνον ὑπὸ ἔποψιν οἰκονομικὴν, ἐπικινδυνωδέστερον δὲ ὑπὸ στρατιωτικὴν ἔποψιν. Διότι ἡ ἑταιρεία κερδοσκοποῦσα βεβαίως δὲν θὰ προσπαθήσῃ νὰ κατασκευάσῃ καλὴν πυρίτιδα, ἀλλὰ θὰ προσπαθήσῃ νὰ κατασκευάσῃ ὡς οἷόν τε εὐθηνήν. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ φέρω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου. Νομίζω δ’ ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῇ καὶ συνταχθῇ συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ λογιστικοῦ νόμου καὶ πρὸς τὰ πραγματικὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους καὶ τῆς κοινωνίας.

§241Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐπίσης νὰ διορθωθῇ καὶ τὸ περὶ ἀντιμισθίας. Διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος δὲν εἶναι νόμιμον νὰ δίδωνται μισθοί.

§242Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀποδέχεται ἡ Κυβέρνησις τὰς παρατηρήσεις μας ταύτας;

§243Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἠκούσαμεν τὰς ἰδέας σας, καὶ εὑρίσκομεν, ὅτι τινὲς ἐξ αὐτῶν εἶναι ὀρθαί· ἐπὶ τῇ βάσει δ’ αὐτῶν θὰ μελετήσωμεν τὸ ζήτημα.

§244Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε παραδέχεσθε.

§245Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶπον τοῦτο· εἶπον, ὅτι εὑρίσκομέν τινας τῶν ἰδεῶν σας ὀρθάς, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰδεῶν αὐτῶν θὰ μελετήσωμεν τὸ ζήτημα.

§246Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τοῦτο ἐζήτησα καὶ ἐγὼ· δὲν προέτεινα τροποποιήσεις.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βιτάλης ἔχει τὸν λόγον.

§248Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ ἐλευθερία τις εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἤθελεν ἀπαιτηθῇ ἡ ἐνέργεια τοῦ Κράτους, — καὶ δὲν δύναταί τις νὰ γνωρίζῃ ἐκ τῶν προτέρων, πότε θὰ παραστῇ ἡ ἀνάγκη τῆς ἐνεργείας, — καὶ δὲν ἤθελεν ἐπιτρέψει ἡ Εὐρώπη νὰ εἰσαγάγωμεν ἔξωθεν πυρίτιδα ἢ ἄλλας ἐκρηκτικὰς ὕλας, δὲν θὰ σκεφθῶμεν βεβαίως τότε, ἂν ὁ λογιστικὸς νόμος ἐπιτρέπει τὴν ἵδρυσιν ἐργοστασίων κλπ. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, μετὰ τοῦ ὁποίου συνδέεται ἡ τιμὴ τῆς πατρίδος ἡμῶν, πρέπει νὰ ἀφεθῇ ἐλευθερία τις εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Στελλάκης.

§250ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα θὰ γείνωσιν ἀποκλειστικὸν προνόμιον τοῦ Κράτους. Σήμερον ἔχομεν ἀκμάζουσαν ἐν Ἑλλάδι τὴν μεταλλευτικήν. Ἐὰν ἐπιβαρυνθῶσι περισσότερον, ἤτοι ἐὰν ὁρισθῶσι μεγαλεῖτεραι διὰ τοῦ ἐκδοθησομένου Βασιλικοῦ Διατάγματος αἱ τιμαὶ τῶν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀναφερομένων ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι τῆς πρώτης ἀνάγκης διὰ τὰς μεταλλευτικὰς ἐργασίας, θὰ ἐπέλθῃ μεγάλη ζημία, ἐπὶ βλάβῃ τῆς ἐργασίας ταύτης, τῆς μεταλλευτικῆς. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει κἄπως παγιώτερον νὰ καθορισθῶσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὰ ἀφορῶντα τὰς τιμὰς τῶν εἰρημένων εἰδῶν.

§251Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ νὰ ὁρισθῇ ἀνώτατον ὅριον;

§252Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§253Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐγγύησις αὕτη ἀποτελεῖ περιορισμὸν εἰς τὴν ἄμεσον σύστασιν καὶ διατήρησιν τοῦ μονοπωλίου ὑπὸ τοῦ Κράτους. Δὲν δύναμαι νὰ ὑποθέσω, ὅτι τὸ Κράτος θὰ θελήσῃ νὰ κερδοσκοπήσῃ ἐπὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, διότι δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ κερδοσκοπήσῃ διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῆς πυρίτιδος, τῆς χρησιμοποιουμένης εἰς παραγωγικὰς ἐργασίας, διότι τότε θὰ ἐπέλθωσι ζημίαι εἰς τὰς ἐργασίας ταύτας, καὶ ἑπομένως θὰ ζημιωθῇ καὶ αὐτὸ τὸ Κράτος. Ἐκεῖνο λοιπὸν, τὸ ὁποῖον ἀφεύκτως πρέπει νὰ γείνῃ, ὄχι μόνον πρὸς τὸ συμφέρον τῶν διαφόρων βιομηχανικῶν ἐργασιῶν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς χώρας, εἶναι νὰ ὁρισθῶσιν ἐν τῷ νόμῳ αἱ τιμαὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καθ’ ὑπολογισμὸν τῶν πρὸς παραγωγὴν αὐτῶν δαπανῶν· νὰ ὁρίσωμεν δηλαδὴ, ὅτι ἡ τιμὴ αὐτῶν δὲν θὰ ὑπερβαίνῃ τὰς δαπάνας ταύτας, πλὴν κατὰ μίαν ποσότητα μικρὰν κέρδους. Ἀλλὰ τοῦτο δύναται νὰ γείνῃ καὶ εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§254Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ἐπιμένητε, δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, τίνες ἰδέαι ὑπῆρχον ἐν τῷ νῷ τοῦ συντάξαντος τὸ νομοσχέδιον. Ἡ ἰδέα μου εἶναι νὰ μὴ προστεθῶσι περισσότερα τῶν 25% εἰς τὴν τιμὴν τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν.

§255Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλ’ οὐδεμία ἴσως Κυβέρνησις θὰ δεχθῇ καὶ τὸ 25%. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι, ὅταν ἡ παραγωγὴ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ ἡ διαχείρισις τοῦ μονοπωλίου γίνηται ἀμέσως ὑπὸ τοῦ Κράτους, δὲν ἔχομεν νὰ φοβηθῶμεν, ὅτι τὸ Κράτος δύναται νὰ ὑπολογίσῃ, ὅτι θὰ κερδίσῃ 100%.

§256Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τυρνάβου Βουλευτής ἔλεγεν, ὅτι πρέπει ἐπὶ τῆς πυρίτιδος τῶν ὑπονόμων νὰ προστεθῶσι 50 λεπτά, εἰς δὲ τὴν τοῦ κυνηγίου 1,50. Κατ’ ἐμέ, αἱ τιμαὶ δέον νὰ ὦσι μετριώτεραι, καὶ διὰ τοῦτο ὑπολογίζομεν εἰς τὸν νόμον περὶ Ταμείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὡς πόρον αὐτοῦ ἐκ τοῦ μονοπωλίου τῆς πυρίτιδος καὶ τῶν ἄλλων ἐκρηκτικῶν ὑλῶν 300,000 δραχμάς. Ἀπόδειξις, ὅτι δὲν θέλομεν νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὰς μεταλλευτικὰς ἐργασίας δι’ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τῆς πρώτης ὕλης τῆς ἐργασίας ταύτης.

§257Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω τὰς ἰδέας ὑμῶν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὴν κεφαλὴν οὐδεμιᾶς Κυβερνήσεως ἰδέα καθιστῶσα βαρυτέραν τὴν παραγωγήν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ εἴτε τὸ ποσοστὸν τοῦ κέρδους τοῦ Δημοσίου εἴτε ἡ τιμὴ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν. Τοῦτο δὲν εἶναι δύσκολον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ λείψῃ, εἶναι ἡ ἰδέα τῆς ἱδρύσεως Ἑταιρείας διαχειρίσεως τοῦ Μονοπωλίου.

§258Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δέχεται ἡ Κυβέρνησις τὴν ἁπάλειψιν τῆς διατάξεως περὶ τῆς ἑταιρείας;

§259Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ σᾶς εἴπωμεν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8).

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§261Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεγαρίδος συνάδελφος ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν καὶ ποτῶν, φέρω καὶ ἐγὼ ἐπὶ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Διότι τὸ ἄρθρον τοῦτο ἐπιβάλλει εἰς τὴν ἀπόπειραν τὴν αὐτὴν ποινήν, δι’ ἧς τιμωρεῖ αὐτὴν τὴν πρᾶξιν.

§262Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι ἄντικρυς ἀντίθετον ἀναμφιβόλως πρὸς τὴν Ποινικὴν Δικονομίαν, ἡ ἀπόπειρα καὶ ἡ ἐκτέλεσις τῆς πράξεως νὰ τιμωρῶνται κατὰ τὸν αὐτὸν βαθμόν. Δὲν πρόκειται τώρα νὰ ἀναπτύξω τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων τιμωρεῖται ἠπιώτερον ἡ ἀπόπειρα, ἵνα μὴ δηλαδὴ ὁ ἀποπειρώμενος προβαίνῃ εἰς τὴν πρᾶξιν· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον πρέπει νὰ τροποποιηθῇ.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§264Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο δὲν εἶναι εἰς ἁρμονίαν μὲ τὸ ἑπόμενον· διότι τὸ ἄρθρον 10 λέγει, ὅτι «τὰ λαθραίως εἰσαγόμενα ἀντικείμενα, καθὼς καὶ τὰ μέσα τῆς μεταφορᾶς αὐτῶν, δημεύονται». Τὸ ἑπόμενον δὲ ἄρθρον 11 λέγει (ἀναγινώσκει): «Τιμωροῦνται μὲ φυλάκισιν μέχρι τριῶν μηνῶν καὶ μὲ πρόστιμον μέχρι 1000 δραχμῶν: αʹ) οἱ παραποιοῦντες τὰ διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων καθορισθησόμενα σήματα καὶ διακριτικὰ σημεῖα, τὰ ἐπὶ τῶν δοχείων καὶ κιβωτίων τῆς πυρίτιδος καὶ τῶν ἐκρηκτικῶν ὑλῶν καὶ σφαιριδίων ἐπιτιθέμενα· βʹ) οἱ ἐν γνώσει πωλοῦντες πυρίτιδα, ἐκρηκτικὰς ὕλας καὶ σφαιρίδια, φέροντα παραπεποιημένα τὰ σήματα καὶ τὰ διακριτικὰ σημεῖα· καὶ γʹ) οἱ παραβαίνοντες τὰς διατάξεις τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 7 ἐκδοθησομένων Βασ. Διαταγμάτων, δι’ ὧν κανονισθήσονται μέτρα προληπτικὰ τῶν παραβάσεων τοῦ παρόντος νόμου καὶ οἱ διὰ τὴν λειτουργίαν καὶ ἐπιτήρησιν τῶν ἱδρυθησομένων κατὰ τὸ ἄρθρον 6 ἐργοστασίων τηρητέοι ὅροι καὶ διατυπώσεις.» Λοιπὸν οἱ εἰσάγοντες λαθραίως δὲν θὰ τιμωρῶνται; Θὰ δημεύωνται μόνον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἰσήγαγον; Παρακαλῶ νὰ γείνῃ ἡ ἀναγκαία διασάφησις.

§265Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ συνιστῶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μελετήσῃ ὡριμώτερον καὶ τὸ ἄρθρον τοῦτο καὶ ἄλλας διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, διότι θὰ παρεμβληθῶσι μεγάλαι δυσκολίαι εἰς τὴν ἐξαγωγὴν ἐξ Ἑλλάδος ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, ὅσαι ἀναφέρονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ αἱ ὁποῖαι εἰς μεγάλα ποσὰ ἐξάγονται ἕνεκα τῆς ὑπαρχούσης ἐλευθερίας τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου. Διὰ τοῦ μονοπωλίου τίθεται νῦν εἷς περιορισμός, ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν διατάξεων αὐτῶν καθιεροῦται σχεδὸν ἀπαγόρευσις ἐξαγωγῆς προϊόντος, τὸ ὁποῖον εἰσάγει ἀρκετὸν χρῆμα εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ὠφελεῖται ὁ τόπος, ὑπὸ ὑλικὴν ἔποψιν, σημαντικῶς· δὲν ἔχομεν δὲ κανένα λόγον ἡμεῖς νὰ πολεμήσωμεν τὸ ἐμπόριον τοῦτο καὶ νὰ ζημιώσωμεν τοὺς ἐμπορευομένους ἢ τοὺς βιομηχάνους καὶ τοὺς ἐργάτας αὐτῶν, ὡς καὶ τὴν ἱστιοφόρον ναυτιλίαν ἡμῶν.

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 10 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 11–14 τοῦ νομοσχεδίου). Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἔναρξις τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου, εἴτε ἐξ ὁλοκλήρου εἴτε ὡρισμένων ἄρθρων αὐτοῦ, ὁρισθήσεται διὰ Βασ. Διαταγμάτων. Ἐπιτρέπεται δὲ, ὅπως διὰ Βασ. Διαταγμάτων ἀναστέλληται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ αὐτοῦ νόμου ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει.»

§267Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν δύναται νὰ ἐννοηθῇ, πῶς ἡ σύστασις μονοπωλίου, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει τὴν ἀπαγόρευσιν παραγωγῆς καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ἐκρηκτικῶν ὑλῶν, δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐν μέρει. Ἡ ἐν μέρει ἐφαρμογὴ εἶναι ἀναίρεσις τῆς ὑπάρξεως τοῦ μονοπωλίου. Τὸ μονοπώλιον ἢ εἶναι μονοπώλιον πλῆρες καὶ τέλειον, τὸ ὁποῖον ἀπαγορεύει τὴν ἐν τῷ Κράτει παραγωγὴν καὶ πώλησιν τοῦ εἴδους τοῦ μονοπωλίου, ἢ δὲν εἶναι· διότι, ἐὰν περιορίσωμεν κατά τι εἴτε ἐντὸς περιφερείας τοπικῆς τὴν ἐξουσίαν τοῦ μονοπωλίου, εἴτε ἄλλως πως, δὲν ἔχομεν μονοπώλιον. Λοιπὸν ἐπεθύμουν νὰ μάθω, πῶς ἐννοεῖτε τὴν μερικὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μονοπωλίου.

§268Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποθέσατε, ὅτι διωργανώθη τὸ ἓν ἐργοστάσιον, ἀλλὰ δὲν κατωρθώθη ἀκόμη, ἕνεκα παρεμπεσασῶν δυσκολιῶν, νὰ ὀργανωθῇ τὸ δεύτερον. Ἐν ὅσῳ δὲν εἶναι τὸ δεύτερον ὠργανωμένον, τίθεται τὸ πρῶτον εἰς ἐνέργειαν. Ὅταν καὶ τὸ δεύτερον ὀργανωθῇ, θὰ τεθῇ καὶ αὐτὸ εἰς ἐνέργειαν.

§269Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Λοιπὸν νὰ διευκρινηθῇ.

§270Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια.

§271Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ φράσις τοῦ ἄρθρου εἶναι τόσον ἀόριστος καὶ τόσον γενικὴ, ὥστε δὲν ἐπιτρέπεται ἐπὶ μονοπωλίου. Δύναται νὰ λεχθῇ, ὅτι ἐπιτρέπεται κατὰ πρῶτον ἐφαρμογὴ τοῦ μονοπωλίου μιᾶς ἐκρηκτικῆς ὕλης καὶ κατόπιν τῆς ἄλλης· ἀλλ’ ἡ ἐν μέρει ἐφαρμογὴ, καὶ ὡρισμένων ἄρθρων μάλιστα, δὲν ἐπιτρέπεται ἐπὶ μονοπωλίου. Ἐπιφυλάττομαι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου μετὰ τὰς τροποποιήσεις.

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 2 μετὰ τὸ μεσονύκτιον).