1904.01.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 11

τῆς 30 Ἰανουαρίου 1904.

(Παρασκευή).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 4 καὶ 25′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Αʹ τμῆμα τῆς Βουλῆς καὶ τὸ Ζʹ ὑποβάλλουσι τὰς ἐκθέσεις αὑτῶν ἐπὶ τῶν ἀναπληρωματικῶν ἐκλογῶν Σπάρτης καὶ Κερκύρας. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 74 καὶ 75). Ὁ Σπυρίδων Ἀποστόλου, ἀπόστρατος συνταξιοῦχος, δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὴν Βουλὴν αἰτεῖται αὔξησιν τῆς συντάξεώς του. Παρακαλεῖται ὁ βουλευτὴς Σπάρτης κύριος Ματάλας νὰ προσέλθῃ, ὅπως ὁρκισθῇ. (Προσελθὼν ὀμνύει ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον ὁ νέος βουλευτὴς Σπάρτης κ. Δημοσθένης Ματάλας). Ὁ βουλευτὴς Τριφυλίας κ. Εὐστάθιος Κοκκέβης κατέθηκε τὴν ἑξῆς γραπτὴν ἐπερώτησιν: «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν κατὰ τὴν θέσιν Παλαιόκαστρον καὶ ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Λάδωνος τῆς Γόρτυνος κατεσκευάσθη γέφυρα ὑπὸ τοῦ προκατόχου Ὑπουργείου, καὶ ἂν τὸ ἔργον ἐξετέθη εἰς δημοπρασίαν, ἢ ἄνευ δημοπρασίας παρεχωρήθη εἰς τὸν ἐργολάβον Ἰωάννην Γεωργίου ἀντὶ δραχμῶν 200,000. Ἐὰν δὲ ἄνευ δημοπρασίας παρεχωρήθη, διὰ τίνα λόγον δὲν ἐγένετο δημοπρασία; Παρεδόθη τὸ ἔργον ἢ ὄχι; Ἐπληρώθη ὁ ἐργολάβος τὰς 200,000 δραχμάς; ἢ πόσον ποσόν; Νὰ προσαγάγῃ δὲ συγχρόνως καὶ ὅλην τὴν σχετικὴν δικογραφίαν περὶ τῆς κατασκευῆς τῆς γεφύρας ταύτης, μὲ τὸ πρωτόκολλον τῆς παραδόσεως τοῦ ἔργου, ἐὰν παρεδόθη, καὶ μὲ τὰ στελέχη τῶν ἐκδοθέντων ἐνταλμάτων τῆς πληρωμῆς, ἐὰν ἐπληρώθη ὁ ἐργολάβος, ὡς καὶ τὰς ἀποδείξεις αὐτοῦ, καὶ ὡρισμένως πόσας δραχμὰς ἔλαβεν.» Ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κύριος Ἀλέξανδρος Γ. Σκουζὲς κατέθηκεν ἐπερώτησιν, δι’ ἧς παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, «πόσοι οἱ κάτοχοι ἐν τῷ Κράτει κάρρων, ἁμαξίων, ἁμαξῶν καὶ ζώων ἱππασίας, ἰδίως ἐν τοῖς δήμοις Ἀθηναίων καὶ Πειραιῶς καὶ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἀττικῆς, ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ φόρου ἐπιτηδευμάτων καὶ ἐκ τοῦ φόρου δηλώσεως τῶν ζώων.» Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ βουλευτὴς Αἰγιαλείας κ. Ἀσημακόπουλος.

§2Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§3ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν βλέπω ἐνταῦθα τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἀλλ’ ἀδιάφορον. Πρὸ ἑβδομάδος, κύριε Πρόεδρε, ἀπηύθυνα πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν...

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδού, ἦλθεν ὁ κ. Ὑπουργός.

§5ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. .. Ἀπηύθυνα, λέγω, δύο ἐπερωτήσεις. Ἡ πρώτη ἀφεώρα μηχανικόν τινα, διορισθέντα μὲ θητείαν εἰς τὴν Μονὴν Πετράκη, καὶ κατόπιν λαβόντα, ὡς ἐπληροφορήθην, ποσὸν λίαν σεβαστὸν συμβιβαστικῶς. Ἡ ἑτέρα ἐπερώτησίς μου ἀφεώρα τὸ ἐρώτημα, τὸ ἀπευθυνθὲν εἰς τὴν Ἰατρικὴν Σχολήν, περὶ διορισμοῦ καθηγητοῦ τῆς Παιδιατρικῆς. Ἐπερίμενα ἐπὶ ἡμέρας ἤδη, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς δώσῃ τὰς ζητηθείσας πληροφορίας, ἀλλ’ οὐδὲν μέχρι τοῦδε εἶδον, καίτοι εὔκολον ἦτο εἰς αὐτὸν ἀμέσως νὰ δώσῃ τὰς πληροφορίας ταύτας, λαμβάνων αὐτὰς ἐκ τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον διευθύνει. Τὰς ἐπερωτήσεις ταύτας ὑπομιμνήσκων εἰς τὸν κύριον Ὑπουργόν, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ σπεύσῃ εἰς τὴν ἀμέσως ἑπομένην συνεδρίασιν νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του, καταθέτων τὰ ζητηθέντα ὑπ’ ἐμοῦ δι’ ἀμφοτέρας τὰς ὑποθέσεις ταύτας σχετικὰ ἔγγραφα.

§6ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Περὶ τῆς πρώτης τῶν ἐπερωτήσεων τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐνήργησα ὅ,τι ἐκ τῶν καθηκόντων μου ἐπεβάλλετο· ἐζήτησα πάραυτα πᾶν ὅ,τι σχετικὸν ὑπῆρχεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Τινὰ τῶν σχετικῶν ἐγγράφων εὑρίσκονται ἐν τῇ Μονῇ· ἐζήτησα δὲ ν’ ἀποσταλῶσι καὶ ταῦτα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἵνα κατατεθῇ πλήρης ὁ φάκελος. Σήμερον οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου ἕνεκα τῆς ἑορτῆς δὲν εἰργάζοντο. Αὔριον ἐλπίζω, ὅτι θὰ συμπληρώσω τὸν φάκελον. Περὶ τῆς ἄλλης ἐπερωτήσεως δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι μόλις προχθὲς ἔφερε τὸν λόγον. Ἐν τούτοις καὶ περὶ αὐτῆς θέλω καταθέσει πᾶν σχετικὸν ταχέως.

§7ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Γνωρίζω ὅτι τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τὸν διακρίνει φιλεργία· περὶ τούτου οὐδεὶς ἀμφιβάλλει. Ἡ ἀπάντησις εἰς τὴν δευτέραν ἰδίως ἐπερώτησίν μου δὲν χρήζει πολλοῦ κόπου· τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ζητοῦμεν, εἶναι ζήτημα ἑνὸς λεπτοῦ τῆς ὥρας, ἵνα εὑρεθῶσι. Διότι τί ἐζήτησα; τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε πρὸς τὴν Ἰατρικὴν Σχολήν. Τί ἄλλο; τὴν ἀπάντησιν τῆς Σχολῆς πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν, καὶ τρίτον τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε τελευταῖον ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν ἦναι ἀληθὲς ὅτι ἀπηύθυνε τοιοῦτον. Ἠθέλετε λοιπόν, κύριε Ὑπουργὲ, ὑμεῖς, ὁ ὁποῖος σπουδαίας ἐργασίας δύνασθε νὰ ἐκτελέσητε ἐν ὀλίγαις ὥραις, δι’ αὐτὴν τὴν ἐργασίαν νὰ παρέλθωσιν ἡμέραι; Καὶ δὲν σᾶς ἤρκουν λεπτά τινα τῆς ὥρας, ἵνα ἐκτελέσητε αὐτὴν τὴν ἐργασίαν, ἐὰν ἠθέλετε; Ἀλλὰ τέλος πάντων ἐγὼ ἀρκοῦμαι εἰς τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι αὔριον θὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα.

§8ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Εἶπον ὅτι θὰ κατατεθῶσι ταχέως.

§9ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εἴπετε αὔριον.

§10ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἐὰν δυνηθῶ, καὶ αὔριον.

§11ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἐὰν δὲν τὰ καταθέσητε αὔριον, σᾶς προειδοποιῶ, ὅτι θὰ φέρω τὸν λόγον καὶ χωρὶς τὰ ἔγγραφα· ἀλλὰ θὰ καταδείξητε διὰ τῆς συμπεριφορᾶς σας, ὅτι δὲν θέλετε νὰ καταθέσητε τὰ ζητούμενα ἔγγραφα.

§12Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὑπάρχει κἄποιος λόγος διὰ νὰ μὴ τὰ καταθέσῃ.

§13ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Δὲν ἐδήλωσα, ὅτι θὰ καταθέσω αὔριον τὰ ἔγγραφα, διότι ἡ ὑπόθεσις εἶναι ἐκκρεμὴς, εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ γένηται ὑπηρεσιακὴ ἐνέργεια ἐπὶ τῶν ζητουμένων ἐγγράφων. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι θὰ καταθέσω ἀμέσως αὔριον πᾶν σχετικόν.

§14ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, κ. Πρόεδρε, τὴν τακτικὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ζητεῖται ὑπὸ Βουλευτοῦ νὰ καταθέσῃ ὡρισμένα ἔγγραφα, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς μᾶς λέγει, ὅτι δὲν γνωρίζει, ἂν θὰ ἦναι εἰς θέσιν αὔριον νὰ καταθέσῃ αὐτὰ, ὡσεὶ ἐπρόκειτο νὰ συντάξῃ μεγαλοφυᾶ σχέδια καὶ ὑποβάλῃ αὐτὰ εἰς τὴν Βουλήν! Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι τακτικὴ αὐτή. Νομίζω ὅτι λέγων ταῦτα καὶ πράττων ταῦτα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀρνεῖται τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχει, ἀρνεῖται νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸν ἔλεγχον. Λυποῦμαι, κύριε Πρόεδρε, τοιαῦτα ἀκούων λεγόμενα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐνῷ τοὐναντίον ἤλπιζον, ὅτι θὰ ἐδείκνυε μεγίστην προθυμίαν εἰς τὸ νὰ ὑποβληθῇ εὐχαρίστως εἰς τὸν ἔλεγχον, ἂν πραγματικῶς ἐπρόκειτο περὶ ἐλέγχου.

§15ΧΑΡΙΛ. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Κἄτι τρέχει, φαίνεται.

§16ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τί τρέχει, εἶναι γνωστὸν εἰς τὸ Πανελλήνιον, οἱ πάντες τὸ γνωρίζουν, θὰ λεχθῇ δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, καὶ δὲν θὰ δυνηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀποφύγῃ τὸν ἔλεγχον.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ζέρβας ἔχει τὸν λόγον.

§18ΑΘ. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὰ ὑπὸ τῶν στρατιωτικῶν κανονισμῶν ὁριζόμενα οἱ ὑπαξιωματικοὶ οἱ κεκτημένοι τὰ πρὸς προβιβασμὸν προσόντα προτείνονται ὑπὸ τῆς προϊσταμένης αὐτῶν ἀρχῆς καὶ παραπέμπονται εἰς τὴν ἐξεταστικὴν ἐπιτροπήν. Εἷς τῶν ὑπαξιωματικῶν τούτων κρατεῖται ἀπό τινος χρόνου ἐν ταῖς στρατιωτικαῖς φυλακαῖς, ἐπειδὴ δὲ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἴσως κατὰ παραδρομήν, δὲν διέταξε τὴν προσέλευσιν καὶ τούτου εἰς τὴν εἰρημένην ἐπιτροπήν, πρόκειται δὲ αὕτη νὰ περατώσῃ κατ’ αὐτὰς τὰς ἐξετάσεις, θὰ γεννηθῶσι παράπονα εὔλογα. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, ὅπως εὐαρεστούμενος διατάξῃ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν φυλακῶν, ἵνα ἐπιτρέψῃ τὴν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς προσέλευσιν πρὸς ἐξέτασιν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ τούτου, ὅστις καλεῖται Σπανὸς Παναγιώτης, εἶναι δὲ ὑπενωμοτάρχης τῆς χωροφυλακῆς.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς παρακαλεῖ νὰ ὑποβάλητε τὴν ἐπερώτησίν σας ἐγγράφως.

§20ΑΘ. ΖΕΡΒΑΣ. Μάλιστα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Α. Βιτάλης ἔχει τὸν λόγον.

§22Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐκ διαφόρων ἐπιστολῶν, τὰς ὁποίας ἔλαβον ἐκ Σύρου, πληροφοροῦμαι, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπιφορτισμένη τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν διαφόρων αὐτόθι οἰκοδομῶν πρὸς κανονισμὸν τοῦ φόρου οἰκοδομῶν, φαίνεται ὅτι ἐνήργησε τὴν ἐπιθεώρησιν ταύτην μετὰ μεγάλης αὐστηρότητος. Τοῦτο ἁπλῶς ἀναφέρω. Ἐκεῖνο ὅμως, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἰδίως ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ σεβαστοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, εἶναι, ὅτι ἡ αὐστηρότης αὕτη ἐπεξετάθη καὶ εἰς τοὺς χωρικούς. Διὰ τῶν δηλώσεων τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τῶν εἰδοποιήσεων τῶν σχετικῶν ἐπιβάλλεται καὶ εἰς τοὺς χωρικοὺς νὰ πληρώσουν φόρον οἰκοδομῶν. Ἐὰν τὸ μέτρον τοῦτο ἦτο γενικόν, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν ἤθελε κάμει εἰς ἐμὲ αἴσθησιν, διότι πιθανόν, τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἑτοιμάζεται, περὶ αὐξήσεως τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν, νὰ προβλέπῃ περὶ φορολογίας καὶ τούτων· ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ μεροληπτικῶς ἐνήργησεν, ἀφοῦ μάλιστα εἰς τοὺς χωρικοὺς ἐπιβάλλεται νὰ ἐργάζωνται εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς ὁδούς. Ἐπειδὴ πάντα ταῦτα γίνονται, ὡς δὲν ἀμφιβάλλω, ἐν ἀγνοίᾳ τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας, θὰ παρακαλέσω τὸν σεβαστὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ σχετικὰς πληροφορίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ διδάξῃ τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν ἐπιτροπήν, πῶς πρέπει νὰ ἐνεργῶσι τὴν ἐπιθεώρησιν καὶ κανονίζωσι τοὺς φόρους οἰκοδομῶν. Γνωστὸν δὲ, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν εἶναι πλέον εἰς κατάστασιν νὰ πληρώνῃ νέους φόρους.

§23Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν σας.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς παρακαλεῖ νὰ ὑποβάλητε ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν σας.

§25Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Εἶναι νέον σύστημα αὐτό;

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάντοτε αἱ ἐπερωτήσεις ὑποβάλλονται ἐγγράφως, ἀναπτύσσονται δὲ προφορικῶς.

§27Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Τότε εἶναι περιττοὶ οἱ ὑπάλληλοι, τοὺς ὁποίους ἔχομεν δεξιὰ καὶ ἀριστερά.

§28Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ὑποβληθεῖσαν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Μπάστα, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εὑρίσκονται ἐν τῷ δικαίῳ, καθόσον ἐπὶ 30 ἔτη πληρώνουσι, καὶ εἰσέτι δὲν κατωρθώθη νὰ παγιώσωσι τὰ χρέη των.

§29Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑπεβλήθη ἀναφορά;

§30Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Μάλιστα.

§31Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§32Ι. ΔΑΜΗΛΑΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ εἰς τὴν μέριμναν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τὴν ἀναφορὰν ταύτην τῶν συμπολιτῶν μου.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χθὲς ὑπεβλήθη· σήμερον θ’ ἀποσταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§34Ι. ΔΑΜΗΛΑΤΗΣ. Παρακαλῶ ἐπίσης τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ ἐγκρίνῃ τὸν πρὸ καιροῦ ὑποβληθέντα αὐτῷ προϋπολογισμὸν τῆς δαπάνης διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῆς γεφύρας Σταματελάκη ἐν Καλάμαις, διότι πιθανὸν ἕνεκα τῆς μὴ ἐπισκευῆς νὰ ἐπέλθωσι δυστυχήματα.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ζυγομαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§36Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Πρό τινων ἡμερῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατέθεσε κατάστασιν τῶν μεταβολῶν τῶν γενομένων ἐπὶ τῆς ὑπουργίας ἐμοῦ, πρωθυπουργοῦντος τοῦ κ. Θ. Π. Δηλιγιάννη, καὶ τῶν ἐπὶ τῆς ἑπομένης Κυβερνήσεως τοῦ κ. Ράλλη. Κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς κατάλογον μεταβολῶν εἰρηνοδικειακῶν. Εἶχε ζητηθῆ ὑπὸ τοῦ κ. Γκότση κατάλογος μεταβολῶν, εἰς ἃς εἶχε προβῆ αὐτὸς ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς, συγχρόνως δὲ τότε ἐζητήθη ὑπ’ ἐμοῦ καὶ ὁ κατάλογος τῶν γενομένων μεταβολῶν ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως τοῦ κ. Θεοτόκη, κατὰ τὸ 1899 καὶ 1900, διότι ἦτο ἑτοίμη ἡ ἐργασία ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπέκοψε μέρος, τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν ὑπουργίαν ἐμοῦ, καὶ προσέθεσεν εἰς τὴν ὑπουργίαν τοῦ κ. Μερλοπούλου, ἀπέκρυψε δὲ τὰς ἐπὶ τῆς πρωθυπουργίας τοῦ κ. Θεοτόκη γενομένας μεταβολάς. Δὲν κατέθεσε τὰς πληροφορίας ταύτας ἀκόμη, καὶ ἴσως θὰ βραδύνῃ ἔτι νὰ τὰς καταθέσῃ. Ἐγὼ ὅμως κατώρθωσα νὰ συλλέξω τὰς πληροφορίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρωθυπουργίαν τοῦ κ. Θεοτόκη, τὴν προηγουμένην, καὶ εἶδον, ὅτι ἡ μνήμη δὲν μὲ εἶχεν ἀπατήσει κατὰ πολύ, ὅτε πρὸ ἡμερῶν σᾶς ἀνέφερα ἀριθμόν τινα, φανέντα εἰς πολλοὺς ἐξ ὑμῶν ὑπερβολικὸν. Ὅσον ἀφορᾷ τοῦ ἀνωτέρου προσωπικοῦ τὰς μεταβολὰς, —τὰς ὁποίας ἔχω καταγράψει οὐχὶ ἀριθμητικῶς, ἀλλ’ ὀνομαστικῶς, ὅπως ἐμφαίνηται καὶ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον, μετετέθη, καὶ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον μετετέθη, ὡς καὶ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον προήχθη ἢ ἐπαύθη, καὶ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο τοῦτο,—ἔχομεν εἰς τὸ ἀνώτερον προσωπικὸν μεταβολὰς 341, ἀπέναντι 60 γενομένων ἐπὶ τῆς ἡμετέρας Κυβερνήσεως.

§37Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς ἴσον διάστημα χρόνου;

§38Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Βεβαίως μία Κυβέρνησις, ὅταν ἀνέρχηται εἰς τὴν ἀρχήν, προβαίνει ἀμέσως εἰς μεταβολάς· κατόπιν, ἐφ’ ὅσον προχωρεῖ ὁ χρόνος, δὲν ἔχει πλέον νὰ προβῇ εἰς μεταβολὰς κομματικὰς, διότι αἱ μεταβολαὶ αὗται ἐξετελέσθησαν, ἑπομένως, ὅσον χρόνον καὶ ἂν μείνῃ ἡ Κυβέρνησις, αἱ μεταβολαὶ κατόπιν θὰ ἦναι σχετικῶς ἐλάχισται. Ἐὰν θέλητε λεπτομερείας, θὰ καταθέσω ταύτας, ὅταν προκληθῇ εἰδικὴ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐν τούτοις ἰδοὺ σύνοψις αὐτῶν, ἐξηγμένη ἐκ τῶν ἐπισήμων σημειωμάτων καὶ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως (ἀναγινώσκει): «Αʹ) Κατὰ τὸ ἔτος 1899 προήχθησαν εἰς Εἰσαγγελεῖς Ἐφετῶν, δύο ἀντεισαγγελεῖς Ἐφετῶν· προήχθη εἰς ἐφέτην εἷς Πρόεδρος Πρωτοδικῶν· ἐπίσης εἰς Πρόεδρον Πρωτοδικῶν εἷς πρωτοδίκης. Μετετέθησαν τρεῖς ἐφέται. Διωρίσθησαν τρεῖς Εἰσαγγελεῖς Πρωτοδικῶν, καὶ ἀπελύθη εἷς. Μετετέθησαν 22 Εἰσαγγελεῖς Πρωτοδικῶν καὶ τρεῖς ἀντεισαγγελεῖς Πρωτοδικῶν. Μετετέθησαν 14 Πρόεδροι Πρωτοδικῶν καὶ δέκα πρωτοδίκαι. Βʹ) Κατὰ τὸ ἔτος 1900 προήχθη εἰς Πρόεδρον Ἐφετῶν εἷς ἐφέτης, καὶ εἰς Εἰσαγγελέα Ἐφετῶν εἷς Εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν. Μετετέθησαν 6 ἐφέται, διωρίσθησαν 29 πρωτοδίκαι. Μετετέθησαν 13 Εἰσαγγελεῖς Πρωτοδικῶν καὶ δύο ἀντεισαγγελεῖς Πρωτοδικῶν. Μετετέθησαν τρεῖς Πρόεδροι Πρωτοδικῶν καὶ 66 πρωτοδίκαι, καὶ ἀπεχώρησεν εἷς πρωτοδίκης. ΙΓʹ) Κατὰ τὸ ἔτος 1901 προήχθησαν εἰς ἐφέτας 4 Πρόεδροι Πρωτοδικῶν καὶ εἷς πρωτοδίκης. Προήχθησαν εἰς Προέδρους Πρωτοδικῶν 3 πρωτοδίκαι. Προήχθη εἰς Εἰσαγγελέα Ἐφετῶν εἷς ἀντεισαγγελεὺς Ἐφετῶν. Προήχθησαν εἰς ἀντεισαγγελεῖς Ἐφετῶν 2 Εἰσαγγελεῖς Πρωτοδικῶν. Προήχθη εἰς ἐφέτην εἷς Πρόεδρος Πρωτοδικῶν. Προήχθησαν 8 πρωτοδίκαι εἰς Προέδρους Πρωτοδικῶν. Μετετέθησαν 6 ἐφέται, 11 Πρόεδροι Πρωτοδικῶν, 81 πρωτοδίκαι, 18 Εἰσαγγελεῖς Πρωτοδικῶν, 2 ἀντεισαγγελεῖς Πρωτοδικῶν, εἷς ἀντεισαγγελεὺς Ἐφετῶν καὶ 2 Εἰσαγγελεῖς Ἐφετῶν. Διωρίσθησαν 10 πρωτοδίκαι καὶ 7 Εἰσαγγελεῖς Πρωτοδικῶν. Προήχθη εἰς πρωτοδίκης, εἷς Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν καὶ εἷς ἐφέτης.» Τὸ ὅλον 341 μεταθέσεις καὶ μεταβολαί· δηλαδὴ τρὶς τὰ αὐτὰ πρόσωπα ἐχόρευσαν τὴν περίφημον μαζούρκαν! Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Εἰρηνοδικειακὸν προσωπικόν, ἐκεῖ, κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι καὶ οἱ ἴδιοι Ὑπουργοὶ θὰ θαυμάσωσι διὰ τὸ ποσόν, καὶ θὰ περιστείλωσι τὸ κακόν.

§39Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλέγχετε τὸν Καράπαυλον.

§40Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀφήσατε τὸν δυστυχῆ Καράπαυλον· ὑπῆρξε θῦμά σας. Ἐλέγχω ὑμᾶς καὶ τὸν κ. Ρωμάνον, διατελέσαντα Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, περὶ οὗ θ’ ἀσχοληθῶμεν καὶ ἄλλοτε.

§41Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Καράπαυλος καθιέρωσε τὸ ἀμετάθετον.

§42Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀποθανὼν δεδικαίωται.

§43Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδόλως ἐννοῶ νὰ θίξω τὴν μνήμην τοῦ μακαρίτου Καραπαύλου· τόσον δὲ σέβομαι τὴν μνήμην αὐτοῦ, ὥστε ἐγώ, τυγχάνων Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὴν ἐποχὴν τοῦ θανάτου του, παρήγγειλα καὶ κατετέθη στέφανος ἐπὶ τῆς σοροῦ του διὰ τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσήνεγκε καὶ ὡς Ὑπουργὸς καὶ ὡς Βουλευτὴς καὶ ὡς διαπρεπὴς δικηγόρος. Ἑπομένως σήμερον δὲν πρόκειται περὶ Καραπαύλου, πρόκειται περὶ τῆς Κυβερνήσεως Θεοτόκη κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην· διότι, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν προέβαινεν ἐξ ἀπίνης νὰ ὑποβάλῃ τὸν κατάλογον καὶ νὰ ζητήσῃ, οὕτως εἰπεῖν, εὐθύνας παρ’ ἐμοῦ, διότι προέβην εἰς μεταβολάς...

§44Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὄχι.

§45Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Βεβαίως... Ἐὰν δὲν προεβαίνετε εἰς αὐτό, δὲν θὰ εἶχον ἀνάγκην νὰ ὁμιλήσω· διότι ἐγὼ δὲν ἀρέσκομαι εἰς πρόκλησιν συζητήσεων προσωπικῶν. Ἀπόδειξις δέ, ὅτι δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ προβῶ εἰς συζήτησιν μακρὰν ἐπὶ τοῦ θέματος, εἶναι, ὅτι δὲν καταθέτω τοὺς ὀνομαστικοὺς καὶ λεπτομερεστάτους πίνακας, διότι προτιμῶ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν θεμάτων καὶ τῶν ἄλλων ἐπειγόντων νομοσχεδίων. Ὅταν δ’ ἔλθῃ ὁ καιρός, δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν καὶ περὶ τοῦ θέματος τούτου. Εὔχομαι δὲ νὰ σταματήσητε εἰς τὸν κατήφορον, πρὸς ὃν ὁρμητικῶς φέρεσθε, ἀναστατώνοντες τὸν δικαστικὸν κλάδον ἐν καιρῷ χειμῶνος καὶ ἐν μέσῳ τοῦ ἔτους. Βλέπετε ὅτι μόνον τοὺς ἀριθμοὺς ξηρῶς ἀναφέρω. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς εἰρηνοδικειακὰς μεταβολάς, — καὶ τοὺς ἀριθμοὺς ἐξάγω ἐκ τοῦ ἐπισήμου σημειώματος, τοῦ ὁποίου ἐκράτησα ἀντίγραφον—(ἀναγινώσκει) «μετετέθησαν ἐν συνόλῳ εἰρηνοδίκαι 692, γραμματεῖς Εἰρηνοδικείων 565, πταισματοδίκαι 32, γραμματεῖς Πταισματοδικείων 15. Διωρίσθησαν εἰρηνοδίκαι 30. Ἀπελύθησαν εἰρηνοδίκαι μὲν 19, γραμματεῖς δὲ Εἰρηνοδικείων 150. Διωρίσθησαν γραμματεῖς Εἰρηνοδικείων 175. Ἐπίσης διωρίσθησαν γραμματεῖς Πταισματοδικείων 9, καὶ ἀπελύθησαν 2. Ἐν ὅλῳ μεταβολαὶ 1689. Ἐὰν προσθέσητε καὶ τὰς μεταβολὰς τοῦ ἀνωτέρου προσωπικοῦ, θὰ ἔχητε 2,000 μεταβολὰς προσωπικάς, αἱ ὁποῖαι ἀγνοῶ πόσον ἐκόστισαν εἰς τὸ Δημόσιον, βεβαίως ὅμως θὰ ἐκόστισαν ὑπερβολικὰ ποσά. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ προκαλέσω συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος, εἶναι τὸ ἑξῆς. Ἐπειδὴ εἷς κύριος συνάδελφος ἠρώτησε προχθές, ἂν ἐπήρκεσε τὸ ποσὸν τῆς πιστώσεως τῶν μεταθέσεων, δηλῶ,—θὰ τὸ ἴδητε δὲ καὶ ἐκ τῶν Διαταγμάτων τῶν δημοσιευθέντων, θὰ τὸ μάθητε δὲ καὶ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, —ὅτι ἐκεῖναι αἱ μεταθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐνεργήθησαν παρ’ ἡμῶν εἰς τὸ ἀνώτερον δικαστικὸν προσωπικόν, ἐνεργήθησαν ἁπλῶς καὶ μόνον χάριν τῆς ὑπηρεσίας· ἰδίως δὲ ὅσοι δικασταὶ ἐζήτουν ὑπηρεσιακῶς μετάθεσιν μετετίθεντο τῇ αἰτήσει των, ἄνευ οὐδεμιᾶς δαπάνης διὰ τὸ Δημόσιον· αἱ μεταθέσεις δὲ, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, εἰρηνοδικῶν καὶ γραμματέων, ἐγένοντο μετὰ μελέτην, οὕτως εἰπεῖν, γεωγραφικήν, εἰς τὰ πλησιέστερα μέρη τῆς διαμονῆς των, ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχηται δαπάνη ὁδοιπορικῶν, ὅσων δὲ ἐβελτιοῦτο ἡ θέσις, ἐγίνετο τῇ αἰτήσει των ἡ μετάθεσις. Ὥστε τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον εἶχε προσδιορίσει ὁ Προϋπολογισμὸς διὰ μεταθέσεις, ἤθελε βεβαίως ἀρκέσει, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ἡμεῖς ἐξηκολουθοῦμεν νὰ ἐφαρμόζωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1903, ὃν συνετάξαμεν. Ἀλλὰ μᾶς διεδέχθησαν οἱ κύριοι Καλογερόπουλος καὶ Μερλόπουλος ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ αὐτοὶ γνωρίζουν τί ἐδαπάνησαν ἐκ τοῦ κονδυλίου τούτου.

§46Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ὁ συμπολίτης μου καὶ ἀγαπητὸς συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς δὲν ἔσπευδε νὰ εἴπῃ ὅσα πρὸ ὀλίγου ἠκούσατε, ἤθελεν ἀπαλλαχθῆ τοῦ κόπου, διότι ἐσκεπτόμην ἀκριβῶς σήμερον νὰ καταθέσω τοὺς πίνακας τῆς κινήσεως, ἥτις ἐγένετο ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Ἡ ἐμὴ βραδύτης μάλιστα δὲν εἶναι πρὸς ζημίαν τοῦ κ. συναδέλφου, διότι ὅσον παρέρχονται αἱ ἡμέραι, τόσον αὐξάνει ὁ ἀριθμὸς τῶν μεταβολῶν.

§47Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν ἐζήτησα ἐγὼ τὰς πληροφορίας ταύτας.

§48Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἰς ἀπάντησιν πρὸς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Πατρῶν κ. Γκότση καταθέτω τοὺς πίνακας τῆς ἐργασίας, ἥτις ἐγένετο ὑπ’ ἐμοῦ κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας. Ἀλλὰ παρατηρῶ εἰς τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον, ὅτι ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν πᾶν ἄλλο ἐμφαίνεται ἢ αὐτό, ὅπερ ἰσχυρίσθη, διότι οὐδαμοῦ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν εἶναι ἀναγεγραμμένον, ὅτι ἐζητήθησαν πίνακες τῆς κινήσεως τῆς δικαστικῆς κατὰ τὰ ἔτη 1899 καὶ 1900, οὐδὲ τοιαύτη ἐπερώτησις κατετέθη.

§49Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἔγγραφος δὲν κατετέθη, ἀλλὰ καὶ ὁ λόγος μου ἐδημοσιεύθη.

§50Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ, ὅπερ μοὶ ἐστάλη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀπαντῶ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν εὐθυνῶν, παρακαλῶ νὰ μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ἐγὼ δὲν προεκάλεσα τὴν συζήτησιν ταύτην. Ἡ συζήτησις αὕτη προεκλήθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Πατρῶν. Βεβαίως ἐδυνάμην ἐγώ, ἀμυνόμενος, ν’ ἀπαντήσω, ἀλλὰ δὲν ἔπραξα τοῦτο ἀπ’ εὐθείας. Ἔπραξα τοῦτο, ὅτε ἄλλος συνάδελφος ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης, ὁ κύριος Γεράκης, ἐζήτησε τὴν κίνησιν τὴν δικαστικὴν ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, τῆς ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἡγέτου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ προεδρευομένης. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἐγὼ ἐξέτεινα τὸν κατάλογον μέχρι καὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἐντίμου ἐξ Ἀττικῆς συναδέλφου, ἥτις ἐθεωρεῖτο συνέχεια τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ἀλλ’ εὐθύνας ἐγὼ παρ’ οὐδενὸς ἐζήτησα· εἶπον μάλιστα, ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθεῖ ἡ κατάστασις αὕτη, οὐδεὶς δύναται νὰ ζητήσῃ εὐθύνας, διότι (προσέθηκα) οὔτε οἱ Ὑπουργοὶ εὐθύνονται, ἂν ἡ κατάστασις δὲν ἦναι καλή, οὐδὲ οἱ Βουλευταὶ εὐθύνονται. Τὴν εὐθύνην ἔχει ἡ γενικὴ κατάστασις τῆς χώρας. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς συμπολίτης μου κύριος Ζυγομαλᾶς ἐξέτεινε καὶ ἐπὶ ἄλλου θέματος σχετικοῦ τὸν λόγον, ἀναγκάζομαι νὰ καταθέσω Σημείωμα ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ἐπίσημον, ὅπερ νομίζω, ὅτι ἀμέσως λύει τὸ ζήτημα. Εἰς πόσον λοιπὸν ποσὸν ἀνέρχεται ἡ διατεθεῖσα πίστωσις ἕνεκεν ἐξόδων μεταθέσεων κατὰ τὸ ἔτος π. χ. 1901; Ἐκ τῆς σημειώσεως ταύτης, ἣν κατατίθημι, ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ πίστωσις δι’ ἔξοδα μεταθέσεων ἀνῆλθε κατὰ τὸ 1901 ἔτος εἰς 45,170 δραχμάς. Ἦτο δὲ τότε ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐν τοῖς πράγμασι. Κατὰ τὸ 1892, ὅτε διηύθυνε τὰ κοινὰ ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτοῦ, ἡ πίστωσις ἀνῆλθεν εἰς δραχ. 56,529. Κατὰ τὸ 1903 εἰς πόσον ποσὸν ἀνῆλθεν ἡ πίστωσις αὕτη; εἰς 80 χιλιάδας! Νομίζω ὅτι πείθεσθε, ὅτι περισσότερα κίνησις καὶ μεταβολαὶ προσώπων δικαστικῶν ἐγένοντο—περίπου τὸ διπλάσιον—κατὰ τὸ 1893. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο λέγω οὐχὶ ἵνα μὴ δώσω εὐθύνας, ἢ ἵνα ῥίψω εὐθύνας ἐπὶ τὴν ἑτέραν τῶν πτερύγων. Ἱστορικῶς ἀναφέρω τὰ πράγματα. Καταθέτω δὲ τὸ σημείωμα εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§51Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐάν, κύριε Πρόεδρε, θελήσῃ τις νὰ κατακρίνῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, πρέπει νὰ τὸν κατακρίνῃ μᾶλλον διότι ἠθέλησε νὰ σταματήσῃ τὸ κακὸν ἢ διότι τὸ ἐξηκολούθησεν, εὑρὼν αὐτό. Ἀφοῦ ὅλαι αἱ ἐξουσίαι τοῦ Κράτους πρὸς τοιαύτην κατάστασιν ὠθοῦσι τὴν Πολιτείαν, δὲν ἐννοῶ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσι Βουλευταὶ καὶ Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι πάνθ’ ὅσα σήμερον ἐπικρίνονται νὰ μὴ τὰ διαπράξουν, ὅταν ἦναι γνωστὸν μεταξὺ τῶν Βουλευτῶν, ὅτι οὐδὲν Διάταγμα εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ὑπογραφῇ περὶ οἱασδήποτε, καὶ τῆς πλέον ἀδίκου προσωπικῆς μεταβολῆς, ὅταν οὐδεὶς λόγος νόμιμος ἢ δημόσιον συμφέρον ἦναι δυνατὸν νὰ προστατεύσῃ οἱονδήποτε ὑπάλληλον, ἢ νὰ ἐμποδίσῃ οἱονδήποτε ἄλλον νὰ διορισθῇ ἀντ’ αὐτοῦ. Πῶς θέλετε, οἱ Βουλευταί, ἔχοντες τοιαύτην μεμορφωμένην πεποίθησιν περὶ τῆς εὐκόλου καὶ ἀπροσκόπτου ὑπογραφῆς ὅλων αὐτῶν τῶν Διαταγμάτων, ἔχοντες ἐνώπιον αὐτῶν πρᾶξιν εἴκοσι καὶ πλέον ἐτῶν, νὰ μὴ ἀπαιτῶσι παρὰ τῶν Ὑπουργῶν, ὅπως ὑποβάλλωσιν εἰς τὸ Στέμμα καὶ ἐπιτύχωσι τὰς τοιαύτας μεταβολάς; Τὸ τοιοῦτον κατέστη ἡ καθημερινὴ πρᾶξις, ἡ καθημερινὴ λειτουργία καὶ ἐφαρμογὴ τοῦ πολιτεύματος εἰς τὴν διοίκησιν τῶν κοινῶν. Τὸ ἄν τις μένων περισσότερον χρόνον διαπράττει περισσοτέρας μεταβολάς, ἂν ἄλλος, διαμένων ὀλιγώτερον, διαπράττει ὀλιγωτέρας, ἢ ἄν τις κατορθοῖ νὰ διαπράξῃ περισσοτέρας ἐντὸς ὀλιγωτέρου χρόνου, ταῦτα ἀφορῶσι τὰ πρόσωπα, καὶ βλάπτουσιν αὐτά, ἀλλὰ δὲν θέτουσιν εἰς ἀμφιβολίαν τὸ σύστημα. Οὐδεμία ὑπάρχει ἰσχυρὰ δύναμις, ὅπως περιορίσῃ κἂν ταῦτα, τοὐναντίον δὲ πάντες εὑρίσκουν συμφέρον καὶ ὠθοῦνται ἐκ τῆς ἐκλογικῆς δυνάμεως τῶν ἐπαρχιῶν, αἵτινες καταρτίζουν τὸ Κοινοβούλιον, ὅπως ἀπαιτῶσι ταῦτα ἀπὸ τοὺς Ὑπουργούς, καὶ οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ ἐπιτυγχάνωσιν. Ἀπορῶ λοιπόν, πῶς, ἀφοῦ τοιαύτη διαρπαγὴ τῶν δικαιωμάτων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας διαπράττεται συναινέσει ὅλων ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἀπὸ 30 ἤδη ἐτῶν, ἐρχόμεθα ἑκάστοτε καὶ παραπονούμεθα, ὅτι ἔγεινε κακῶς τοῦτο ἢ ἐκεῖνο, ἢ ὅτι ἔγειναν πολλαὶ μεταβολαὶ κλπ. Θὰ ἐνόουν τὴν συζήτησιν κατ’ ἰδίαν περί τινος μεταβολῆς, ἥτις προσβάλλει τὴν χρηστότητα, ἢ παραβιάζει τὸν νόμον, ἀλλὰ νὰ συζητῶμεν περὶ τοῦ πλήθους τῶν μεταβολῶν, θεωρῶ ὅτι εἶναι ἄχαρις συζήτησις. Τὸ νὰ ἔρχωνται ἐπὶ πλέον καὶ νὰ ζητῶσι παρὰ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας οὐ μόνον νὰ διαπράττῃ ὅσα ἐγένοντο ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου ὑπ’ αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ νὰ μονιμοποιήσῃ αὐτά, καὶ νὰ μὴ δύνανται οἱ διάδοχοι ἡμῶν νὰ τὰ μεταβάλωσι, τοῦτο νομίζω ὅτι ὑπερβαίνει τὰ ὅρια πάσης ὑπερβασίας. Βεβαίως δὲν εἶναι πρέπον νὰ διαπράττωμεν τόσας μεταβολάς, ἀλλ’ ὑπερβαίνει πᾶν ὅριον νὰ ζητῶμεν, ὅπως ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία καὶ τὰς νομιμοποιήσῃ. Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους καὶ τοῦτο μᾶλλον καταγγέλλει προθέσεις ἢ ἀσφαλίζει ἀποτελέσματα, διότι εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς καὶ Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἔρχεται καιρὸς, κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ νομοθετήματα αὐτὰ ἀνατρέπονται, καὶ ἀνατρέπονται χειροκροτούσης τῆς πλειονοψηφίας καὶ τῆς κοινωνίας· διότι, ὅταν πληρῶμεν δι’ ὑπαλλήλων ἡμετέρων τὰς δημοσίας θέσεις, καὶ διὰ νόμου ἔπειτα τὰς μονιμοποιῶμεν, βεβαίως δὲν πρέπει νὰ περιμένωμεν παρὰ τῆς διαδόχου Κυβερνήσεως νὰ σεβασθῇ τοιαῦτα ἰδιοτελῆ νομοθετήματα, καὶ νὰ ὑποκύψῃ εἰς τοιαῦτα μηχανήματα. Ταῦτα ἀνέφερα ἐκ τῆς ἀφορμῆς ταύτης· ἄλλως τὸν τόπον της ἔχει ἡ παρατήρησις κατὰ τὴν συζήτησιν, ἥτις θὰ γείνῃ ἐπὶ τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου. Ἠθέλησα μόνον, βλέπων τὴν τάσιν, ὅπως ἐπ’ αὐτοῦ ἐγερθῇ συζήτησις, νὰ σταματήσω τὸν ἔλεγχον ἐν αὐτῷ τῷ σταδίῳ, καὶ μᾶλλον νὰ τὸν διευθύνω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ζητεῖ τι περιπλέον ἐκείνου, ὅπερ καθιερώθη διὰ μακρᾶς πείρας.

§52Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Μοὶ δίδεται ἀφορμὴ ἐκ τοῦ πίνακος, ὃν κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, νὰ παρατηρήσω, ὅτι, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξακολουθήσῃ τὴν πορείαν, ἣν ἐξακολουθεῖ νὰ τηρῇ, θὰ φθάσῃ εἰς φοβερὸν ἀριθμὸν μεταβολῶν, διότι, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τοῦ πίνακος αὐτοῦ, ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς διέπραξε τόσας μεταβολάς, ὅσας οὐδεὶς ἄλλος Ὑπουργὸς διέπραξεν ἐν διαστήματι ἔτους. Ἐκ τοῦ πίνακος, τὸν ὁποῖον κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀποδεικνύεται ὅτι, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ τὴν πορείαν ταύτην ἐπὶ ἓν ἔτος, θέλει διαπράξει 5236 μεταβολάς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ λόγῳ οἰκονομίας καὶ χάριν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ σταματήσῃ τὸ κακὸν ἕως ἐδῶ.

§53Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς κατέθεσεν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς σημείωμα ἐμφαῖνον τὰς μεταβολὰς, αἵτινες ἐγένοντο κατὰ τὸ ἔτος 1901, καὶ τὰς δι’ αὐτὰς δαπάνας. Ὄντως τὸ σημείωμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης εἶναι εὐφυέστατον, καὶ τοῦτο, διότι ἦτο τὸ τρίτον ἔτος, κατὰ τὸ ὁποῖον ἦτο ἐν τῇ ἀρχῇ ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Θεοτόκη, ἑπομένως τὸ τρίτον ἔτος οὐδεμίαν μεταβολὴν εἶχε νὰ κάμῃ. Ἐπειδὴ δὲ πιθανὸν κατὰ τὴν σχετικὴν συζήτησιν νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταθέσῃ σημείωμα καὶ τῶν κατὰ τὰ ἔτη 1899 καὶ 1900 γενομένων δικαστικῶν μεταβολῶν καὶ τῶν δι’ αὐτὰς δαπανῶν, θὰ τὸν παρακαλέσω ἀπὸ τοῦδε νὰ καταθέσῃ τοιοῦτον σημείωμα: ἐξ αὐτοῦ δὲ θ’ ἀποδειχθῇ, ὅτι πολὺ πρακτικὸς εἶναι ὁ κ. Ὑπουργός· διότι, ἂν τὴν τακτικὴν ταύτην ἠκολούθει καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ζυγομαλᾶς, ἴσως δὲν θὰ ἐγίνετο ἀφορμὴ νὰ χάσωμεν πολλοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους (γέλωτες).

§54Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θεωρεῖται πρέπον νὰ ὑποκινηθῶσι τοιαῦτα ζητήματα εἰς τὴν σημερινὴν συζήτησιν, ὅτε μᾶς ἀπορροφοῦσιν ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ θεωρηθῶσι μᾶλλον ἐπίκαιρα τοῦ κακοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο λόγος τὴν στιγμὴν ταύτην. Ἀλλ’ ἀφοῦ τὸ ζήτημα τοῦτο ἀνεκινήθη, νομίζω ὅτι τὸ χειρότερον, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ, εἶναι ἡ συγκάλυψις αὐτοῦ, καὶ διὰ τοῦτο ἐπιδοκιμάζω πληρέστατα τὸ διάβημα τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Μεσολογγίου, ἀνασύραντος τὸν πέπλον καὶ ἀποκαλύψαντος τὸ κακόν· διότι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Ὑπουργός, δὲν ἦτο παρὰ μία συγκάλυψις, διὰ νὰ μὴ ἐγερθοῦν ζητήματα, τὰ ὁποῖα φέρουσι διενέξεις· καὶ ἐννοῶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπε διὰ τὸ κακὸν αὐτό, τὸ πασίγνωστον, ὅτι δὲν πταίουν οὔτε αἱ Κυβερνήσεις, οὔτε ἡ Βουλή, ἀλλὰ πταίει ἡ γενικὴ κατάστασις. Ἀλλ’ ἐὰν αἱ μεταθέσεις δὲν προέρχωνται παρὰ τῶν Κυβερνήσεων καὶ τῶν Βουλευτῶν, δὲν ἐννοῶ ἀπὸ ποῦ προέρχονται, καὶ δὲν ἐννοῶ, πῶς ἡ κατάστασις τῆς χώρας ἡμῶν εἶναι τόσον ἰδιόρρυθμος, καὶ πῶς δὲν εὑρέθη ἄλλο ἔδαφος ἐκτὸς τοῦ τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον νὰ παράγῃ ὡς αὐτοφυᾶ τὴν ἀέναον ἀναστάτωσιν τῆς ὑπαλληλίας. (Διάλογοι). Ἀκούω τὴν παρατήρησιν, ὅτι γίνονται ταῦτα καὶ ἀλλαχοῦ. Γίνονται βεβαίως, εἰ καὶ εἰς ἥττονα βαθμόν, ἀλλ’ ἐκεῖ, ὅπου δὲν κατενοήθη, ὅτι τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα ἀπαιτεῖ καὶ προϋποθέτει τοὺς διὰ νόμων ἀποκεντρώσεως καὶ αὐτοδιοικήσεως περιορισμοὺς τῆς αὐθαιρεσίας τῶν Ὑπουργῶν· ἀλλὰ τίς ἀγνοεῖ, ὅτι τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα εὐδοκιμεῖ ἐν ταῖς χώραις ἐκείναις, ὅπου κατενοήθησαν αἱ σχετικαὶ στοιχειώδεις ἀλήθειαι; Παρ’ ἡμῖν τὸ κακὸν θὰ γίνηται πάντοτε, ἐν ὅσῳ δὲν θελήσωμεν νὰ κατανοήσωμεν τὰ πράγματα καὶ θέλωμεν νὰ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τοῦ δακτύλου ἡμῶν διὰ τὸ κακὸν αὐτὸ τῆς συναλλαγῆς. Βεβαίως ἡμεῖς οἱ ἴδιοι οἱ κυβερνῶντες εἴμεθα οἱ αἴτιοι, καὶ θὰ ἦτο προσποίησις, ἀναξία ἡμῶν, νὰ λέγωμεν, ὅτι πταίει ἡ κατάστασις τῆς χώρας. Ἡμεῖς εἴμεθα οἱ φυσικοὶ αὐτουργοὶ τοῦ κακοῦ. Ἀλλὰ ποῖος ἆρά γε εἶναι ὁ ἠθικὸς αὐτουργός; εἶναι ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἀφίνει εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ τυχόντος τοὺς ὑπαλλήλους ἐκθέτους. Λοιπὸν μὴ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τοῦ δακτύλου μας, καὶ ἂς ὁμολογήσωμεν, ὅτι, πολιτευόμενοι συνταγματικῶς, λειτουργοῦντος συνταγματικοῦ πολιτεύματος, εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ κυβερνηθῶμεν καλῶς, ἐν ὅσῳ δὲν ἔχομεν ὑπαλλήλους μονίμους. Ἐν ὅσῳ δὲν ὀχυρώσητε τὴν ὑπαλληλίαν διὰ νόμου, εἶναι γελοῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγονται· εἶναι εὐσεβεῖς πόθοι, ὅτι πρέπει νὰ εὑρεθῇ μία Κυβέρνησις, ἀγαπῶσα τὸν τόπον καὶ μὴ συναλλασσομένη, ἤ, ὡς ἄλλοι σᾶς λέγουν, ὅτι πρέπει νὰ ἠθικοποιηθῇ ὁ λαός. Ὅλα αὐτὰ φέρονται ὡς πρακτικαὶ ἰδέαι· ὅταν δέ τινες ἐπὶ δεκαετίαν φωνάζουν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ἀποκεντρωτικῶν νόμων, αὐτοὶ θεωροῦνται ἰδεολόγοι! Ἀλλὰ πρέπει τέλος πάντων νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ κατάστασις, ὅτι βαίνομεν κατὰ κρημνῶν, καὶ ὅτι τὴν διόρθωσιν δὲν πρέπει νὰ τὴν περιμένωμεν ἐξ οὐρανοῦ. Καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀπορῶμεν, διατὶ περιμένομεν ἐν πᾶσι τὴν ἐξ ὕψους βοήθειαν. Ἀκριβῶς αὐτὸ εἶναι ἓν τῶν κυριωτάτων γνωρισμάτων τῶν Κρατῶν, ἅτινα διοικοῦνται συγκεντρωτικῶς, ὅτι περιμένουν τὴν ἐξ ὕψους βοήθειαν. Εἶναι τοῦτο ἐκ τῶν φαινομένων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα οἱ δημοσιολόγοι θεωροῦσιν ὡς ἰδιάζοντα τοῦ συστήματος ἐκείνου, ὅπερ ἀποπνίγει πᾶσαν αὐτοβουλίαν τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτοῦ. Ἀλλ’ ὁ κύριος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς περιμένει καὶ αὐτὸς τὴν ἐξ ὕψους βοήθειαν, ἀλλὰ κατὰ τρόπον ἀληθῶς ἰδιάζοντα, μεμφόμενος βεβαίως τὴν Βασιλικὴν ἐξουσίαν. Καὶ τί εἶπεν; Εἶπεν ὅτι τὸ κακὸν τῆς συναλλαγῆς προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι ὁ Βασιλεὺς ὑπογράφει τὰ Διατάγματα, ὅσα παρουσιάζονται αὐτῷ, ἀνεξετάστως. Ἔλεγε καὶ ἄλλοτε, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὁ Βασιλεὺς παρίσταται προσφερόμενος καὶ προτείνων πρὸς τοὺς Ὑπουργούς: «θέλετε πέντε, δέκα, δεκαπέντε χιλιάδας Διατάγματα; λάβετέ τα καὶ ἀπαλλάξατέ με πάσης φροντίδος». Ἀλλὰ πῶς λοιπὸν νὰ καταργηθῇ αὐτὸ τὸ κακόν; Μήπως ἆρά γε ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου συνάδελφος θέλει νὰ ἐκθέσωμεν εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ἐρωτήσωμεν διὰ κήρυκος, ποῖος ἀναλαμβάνει τὴν πρωθυπουργίαν μὲ ὀλιγώτερα Διατάγματα; Δέχεσθε ὑμεῖς, κύριε Δεληγεώργη, νὰ κυβερνήσητε μὲ χίλια μόνον Διατάγματα; (γέλωτες). Θὰ εὕρωμεν ἀληθῶς οὕτω τὸν εὐθηνότερον Πρωθυπουργόν, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον θὰ εὕρωμεν καὶ τὸν διαρκέστερον. Μὴ ἆρά γε ὑπάρχει κανεὶς τρόπος διὰ νὰ μετρῶμεν τὴν ἀξίαν τῶν Ὑπουργείων μὲ τὴν ὀκᾶν, ἢ διὰ τοῦ πήχεως; Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον βλέπομεν, ὅτι δύναται μία Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλλῃ 5,000 Διατάγματα καὶ μία ἄλλη ἄλλα τόσα, ἀντὶ νὰ παραπονώμεθα κατὰ τοῦ Βασιλέως, ὅτι δὲν ὑποβάλλει πάντα ταῦτα εἰς ἔλεγχον, νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς περιστείλῃ ἡ σκέψις καὶ περὶ τῆς ὑγείας αὐτῆς τοῦ Βασιλέως· διότι, ἂν καὶ διὰ 5,000 μόνον Διατάγματα ὑποχρεωθῇ ὁ Βασιλεὺς νὰ ἐξετάσῃ τοὺς λόγους τῶν μεταθέσεων, τῶν διορισμῶν, τῶν παύσεων κλπ. καὶ ἐπαναλαμβάνωνται ταῦτα ὑπὸ ἑκάστην Κυβέρνησιν, δὲν ἠξεύρω, ἂν ὡς ἄνθρωπος καὶ ὁ Βασιλεὺς δὲν θὰ κινδυνεύσῃ νὰ ὑποστῇ συμφορήσεις ἐπικινδύνους καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ζωήν του. Διὰ τοῦτο λοιπὸν φρονῶ, ὅτι μόνον διὰ νόμων δύνανται νὰ διορθωθῶσι ταῦτα, καὶ ἂν θέλητε νὰ σώσωμεν καὶ τὸν τόπον καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς, πρέπει νὰ σπεύσωμεν πρὸς τοῦτο.

§55ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ συμφωνῶ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι πταίει ἡ κατάστασις, ἀλλὰ διαφωνῶ ἐν τούτῳ, ὅτι φρονῶ, ὅτι ὁ κύκλος τῆς καταστάσεως ἀποτελεῖται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, διότι φρονῶ, ὅτι, ἂν ὄχι ὅλον τὸν κύκλον, τοὐλάχιστον ὁλόκληρον τὸ κέντρον τοῦ κύκλου αὐτοῦ ἀποτελεῖ μόνον ἡ Κυβέρνησις, καὶ δύναμαι ἐντεῦθεν νὰ παραπονεθῶ καὶ νὰ ἐλέγξω πάντας τοὺς κατὰ καιροὺς Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, κυρίως διότι οὗτοι, προερχόμενοι πάντες σχεδὸν ἀπὸ τοῦ κλάδου, καὶ γνωρίζοντες τὴν κατάστασιν τῆς Δικαιοσύνης, οὐδὲν μέτρον ἔλαβον πρὸς βελτίωσιν τοῦ κλάδου τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, κυρίως τῶν μὴ εὑρισκομένων ἐν ἀσφαλείᾳ ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως νόμου περὶ μονιμότητος, καὶ ἐνῷ ἔχομεν ἄπειρα παραδείγματα, ὅτι ἡ Βουλὴ διὰ νόμων κατώρθωσε νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν πολλῶν κλάδων ὑπαλληλίας, ἐνῷ ἔχομεν σήμερον ὑφιστάμενον τὸν νόμον περὶ ἀμεταθέτου τῶν τηλεγραφητῶν, ἐνῷ ἔχομεν ἀπὸ ὀκταετίας ἤδη ὑφιστάμενον νόμον περὶ μονιμότητος καὶ ἀπολύτως ἀμεταθέτου τῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν δημοτικῶν σχολείων, γενόμενον σεβαστὸν παρ’ ὅλων τῶν Κυβερνήσεων, ἐνῷ προσέτι ἔχομεν νόμον περὶ ἀμεταθέτου τῶν ταμιῶν, ὑπό τινας περιορισμούς, καὶ ἐνῷ ἔχομεν νόμους περὶ ἀμεταθέτου τόσων ἄλλων ὑπαλλήλων καὶ μονιμότητος αὐτῶν, καὶ περὶ μονιμότητος τῶν Εἰσαγγελέων, καὶ τοὺς σεβόμεθα, παρουσιαζόμεθα ἡμεῖς αὐτοὶ καὶ λέγομεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνωσι νόμοι ἐξασφαλίζοντες τὴν μονιμότητα τῶν ὑπαλλήλων, διότι ἡ μετέπειτα Κυβέρνησις θὰ τοὺς καταργήσῃ! Βεβαίως ἡ μετέπειτα Κυβέρνησις θὰ τοὺς καταργήσῃ, — διότι αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, καὶ κατὰ τοῦτο πταίει ἡ κατάστασις, — θὰ καταργήσῃ πάντα νόμον, ὁ ὁποῖος ἐγένετο πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν φίλων τῶν κομμάτων, πάντα νόμον, ὁ ὁποῖος δὲν ἐγένετο πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν ὑπαλλήλων γενικῶς. Καὶ δύναμαι νὰ παραπονεθῶ κατὰ τῶν κατὰ καιροὺς Ὑπουργῶν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ νὰ παραπονεθῶ ἰδίως κατὰ τοῦ σήμερον Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διότι, ἐνῷ ἠδύνατο νὰ λάβῃ μέτρα περὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων, τῶν ὑπαγομένων εἰς τὸν κλάδον του, καὶ περὶ ἀμεταθέτου αὐτῶν, δὲν ἔλαβε τοιαῦτα.

§56Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπέβαλον νομοσχέδιον.

§57ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν μέμφομαι οὔτε ὑμῶν οὔτε ἄλλου τινὸς διὰ τὰς μεταθέσεις, ὅσαι ἐγένοντο. Ἐφ’ ὅσον ἡ κατάστασις τῆς νομοθεσίας εἶναι οἵα εἶναι, αἱ μεταθέσεις θὰ ἐνεργῶνται. Δὲν δύναται δὲ οὔτε ὁ σήμερον Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης οὔτε οἱ πρὸ αὐτοῦ νὰ εἴπωσιν, ὅτι δὲν ὑπέπεσαν εἰς ἀξιώσεις τῶν Βουλευτῶν, ἢ εἰς κομματικὰς ἐν γένει ἀξιώσεις. Ἐὰν αἱ ἀξιώσεις δὲν ἦσαν πολλαὶ, τοῦτο δὲν ἀπαλλάσσει αὐτοὺς τῆς εὐθύνης. Ἡ τύχη τοὺς ἐβοήθησε, καὶ δὲν εἶχον πολλὰς ἀξιώσεις. Τὴν εὐθύνην τὴν φέρουσι πάντοτε. Καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐννοῶ νὰ μεμφθῶ τινος διὰ τὰς μεταθέσεις, ἀλλ’ ἔχω νὰ μεμφθῶ αὐτῶν, διότι, ἐνῷ καὶ τὴν δύναμιν τὴν προσωπικὴν, τὴν ἐπιστημονικὴν, καὶ τὴν δύναμιν τὴν ἐκ τῆς Βουλῆς εἶχον, ἵνα λάβωσι μέτρα περὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων τῶν δικαστικῶν, τῶν μὴ ὑπαγομένων εἰς τὴν μονιμότητα, καὶ περὶ ἀμεταθέτου αὐτῶν, οὐδὲν ἔλαβον. Ἀλλὰ δὲν ἔλαβον μέτρα οὔτε περὶ βελτιώσεως τοῦ ποιοῦ αὐτῶν. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀντὶ νὰ μεριμνήσῃ περὶ ἐξασφαλίσεως τοῦ κλάδου τῶν εἰρηνοδικῶν, περὶ ἀμεταθέτου αὐτῶν καὶ περὶ βελτιώσεως τῆς ποιότητος αὐτῶν, ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν μέτρα περὶ τίνων; περὶ τῶν γραμματέων τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ τῶν γραμματέων τῶν Πρωτοδικείων καὶ τῶν Ἐφετείων, περὶ προσώπων δηλαδὴ μὴ ἀπολαυόντων μονιμότητος, ἀλλὰ περὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ἰδιαίτερός τις λόγος νὰ ληφθῇ ἐξαιρετική τις πρόνοια, εἰμὴ ἡ ὀφειλομένη νὰ ληφθῇ περὶ ὅλων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, καὶ ὑπέβαλε νομοσχέδιον περὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, κατόπιν μεταβολῶν, χωρὶς νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ ἀμεταθέτου αὐτῶν, χωρὶς νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ ἀμεταθέτου τῶν εἰρηνοδικῶν.

§58Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλήφθη τοιαύτη πρόνοια εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀστυνομίας.

§59ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐλήφθη πρόνοια εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀστυνομίας, τὸ ὁποῖον ὅμως εἶναι προωρισμένον νὰ μεταβληθῇ· διατί; διότι, ἐὰν μέχρι σήμερον οἱ εἰρηνοδίκαι παρέχωσιν ἀφορμὰς εἰς τοὺς πολιτευομένους καὶ εἰς τὸν λαόν, ἀφορμάς, ἕνεκα τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ μετάθεσις αὐτῶν, ἐὰν ἀνατεθῇ εἰς αὐτοὺς ἡ ἐνάσκησις καὶ τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων, ὄχι θὰ πολλαπλασιασθῶσιν αἱ ἀφορμαί, ἀλλ’ οἱ εἰρηνοδίκαι, ὑπὸ οἱονδήποτε περιορισμὸν καὶ ἂν ὑποβάλητε τὴν μετάθεσιν αὐτῶν, θὰ καταντήσωσιν ὡς ἔχουσι καταντήσει οἱ ἐνωμοτάρχαι, οἱ διευθύνοντες τὰς ἀστυνομίας, οἵτινες μετατίθενται ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἄκρου εἰς τὸ ἄλλο δι’ ἁπλῆς σημειώσεως. Παρεκτρέπομαι εἰς τὸ νομοσχέδιον τῆς ἀστυνομίας, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω, ὅτι ὁ συνδυασμὸς τῆς ἀστυνομίας μὲ τὴν δικαιοσύνην εἶναι ἡ καταστροφὴ τῆς δικαιοσύνης.

§60Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Οἱ εἰρηνοδίκαι θὰ μεταβληθῶσιν εἰς χωροφύλακας.

§61ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις καὶ περὶ τῶν πρωτοδικῶν; περὶ τοῦ ἀμεταθέτου αὐτῶν; Ὅλα τὰ παράπονα τὰ κομματικὰ καὶ ὅλαι αἱ ἀξιώσεις αἱ κομματικαὶ τῶν πολιτικῶν μεταβολῶν, αἱ προβαλλόμεναι, προβάλλονται διὰ τὸ προσωπικὸν τὸ κατώτερον, περὶ ἀπολύσεως τῶν γραμματέων καὶ τοῦ διορισμοῦ ἄλλων, ἢ περὶ μεταθέσεως εἰρηνοδικῶν, — διότι αὐταὶ αἱ ὑπηρεσίαι εἶναι αἱ ὑπηρετοῦσαι τὰ κομματικὰ συμφέροντα,—ἀλλὰ περὶ πρωτοδικῶν καὶ ἐφετῶν, περὶ Προέδρων Πρωτοδικῶν καὶ Προέδρων Ἐφετῶν τὰ κόμματα δὲν ἔχουσι λόγον νὰ λάβωσι πολλὰς φροντίδας, ἢ νὰ μεταβάλωσι τὰ καθεστῶτα, καὶ διὰ τοῦτο αἱ μεταβολαὶ, αἱ ὁποῖαι γίνονται, εἶναι σχετικῶς ἐλάχισται, ἀναλόγως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν προσώπων τῶν ἀποτελούντων τοὺς κλάδους τούτους, καὶ περὶ πρωτοδικῶν ἐν τούτοις καὶ ἐφετῶν δὲν ἐλήφθη καμμία πρόνοια, ὅπως ἐξασφαλισθῇ ἡ θέσις αὐτῶν καὶ γείνωσι προσωρινῶς ἀμετάθετοι, ἀφοῦ εἰς τοῦτο εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι. Καὶ ἐνῷ δὲν ἐλήφθη καμμία πρόνοια, παραπονούμεθα ὅτι δὲν δύναται νὰ γείνῃ τι! Ἐξακολουθῶ νὰ φρονῶ καὶ νὰ πιστεύω, ὅτι τὴν εὐθύνην τὴν ἔχομεν ἡμεῖς οἱ ἐν τῇ Βουλῇ, οἱ Βουλευταὶ καὶ ἡ Κυβέρνησις, καὶ οὐχὶ ἀκουσίως, ὅπως ὁ ἔντιμος συνάδελφος ἐξ Εὐρυτανίας εἶπεν, ἀλλ’ ἑκουσίως· θὰ φέρωμεν δὲ τὴν εὐθύνην ταύτην, ἐφ’ ὅσον δὲν λαμβάνομεν μέτρα ἡμεῖς, εἴτε ὡς Ὑπουργοὶ εἴτε ὡς Βουλευταί, περὶ βελτιώσεως τῶν κλάδων αὐτῶν. Καθ’ ἡμῶν αὐτῶν πρέπει νὰ παραπονώμεθα. Δὲν πρέπει δὲ νὰ νομίζωμεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ νόμος περὶ μονιμότητος. Ὁσάκις οἱ νόμοι ἐψηφίσθησαν ἄνευ ὀπισθοβουλίας τινὸς, ἐφηρμόσθησαν καὶ ἰσχύουσιν. Ὁ λαός, ὅταν βλέπῃ, ὅτι ὑπάρχει νόμος ἐξασφαλίζων εἴτε τὸ ἀμετάθετον εἴτε τὸ ἰσόβιον τῶν ὑπαλλήλων, δὲν παραπονεῖται, οὔτε ζητεῖ μετάθεσιν, οὔτε ζητεῖ ἀπόλυσιν. Οἱ Βουλευταί, ὁσάκις ὑπεβλήθησαν—καὶ πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσω πρὸς τιμὴν τῶν ἑκάστοτε Βουλῶν, —νομοσχέδια τοιαῦτα, ἀφορῶντα τὸν περιορισμὸν τῆς συναλλαγῆς, ἀφορῶντα τὴν ἐξασφάλισιν τῶν ὑπαλλήλων, πάντοτε τὰ ἐψήφισαν, καὶ ὅταν ἀκόμη τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἔθιγον σοβαρὰ κομματικὰ συμφέροντα· ἀλλὰ τοιαῦτα νομοθετήματα δὲν εἶναι πάντοτε τὸ καλλίτερον νὰ προβάλλωνται ὑπὸ Βουλευτῶν. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι καὶ τὸ περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπεκλείοντο πάντες οἱ φίλοι των οἱ κομματικοί, ἀλλὰ καὶ τὸ περὶ μεταβολῆς τοῦ νόμου περὶ ἐνόρκων, καὶ τόσα ἄλλα νομοσχέδια ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ, ἡ ὁποία εἶχε τὴν αὐταπάρνησιν καὶ τὸν πατριωτισμὸν νὰ ψηφίσῃ ἄλλοτε καὶ τὸν περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Βουλευτῶν εἰς τὸ κατώτατον ὅριον, νὰ ψηφίσῃ τὴν εὐρεῖαν περιφέρειαν, καίτοι ἐγνώριζεν, ὅτι ὅλα τὰ μέλη αὐτῆς θὰ ἀπετύγχανον. Ἀλλὰ δὲν ἐδόθη τοιαύτη ἐργασία εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν δίδεται τοιαύτη ἐργασία, δὲν δύναται νὰ ψηφίσῃ. Δὲν ἔχει δὲ τὴν δύναμιν, αὐτὴ αὕτη αὐτοβούλως νὰ προκαλέσῃ τοιαύτην ἐπιψήφισιν, ὅταν δὲν βλέπῃ τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ἔχουσαν τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Βασιλέως καὶ νὰ ἐκτελέσῃ τὸν νόμον, ὅταν δὲν βλέπῃ τὴν Κυβέρνησιν υἱοθετοῦσαν τοιαῦτα μέτρα. Εἶναι καιρὸς ὅμως, ἰδίως δὲ διὰ τὸν σήμερον κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τὸν ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἐργασθέντα δικηγορικῶς καὶ γνωρίζοντα τὴν κατάστασιν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ λάβῃ μέτρα ῥιζικώτερα ὑπὲρ αὐτῆς. Σήμερον ἔχει ὡριμάσει ἡ ἰδέα τῆς λήψεως μέτρων ἐξασφαλιστικῶν διὰ τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους πάντας, καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ προθύμως θὰ ψηφίσῃ ταῦτα. Ἄς συνδέσῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τὸ ὄνομά του μὲ μίαν τοιαύτην νομοθετικὴν μεταβολὴν, ἂς μὴ ἐνδιαφέρηται δὲ διὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν μεταβολῶν, καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνῃ νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τοῦ τελευταίου μέτρου, δηλαδὴ ἀπὸ τῆς μονιμότητος τῶν γραμματέων τῶν Πρωτοδικείων, μέτρον, τὸ ὁποῖον, δύναμαι νὰ βεβαιώσω ἀπὸ τοῦδε, ὅτι δὲν εἶναι προωρισμένον νὰ ζήσῃ.

§62Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγώ, Κύριοι, αἰσθάνομαι ὑψίστην εὐχαρίστησιν ἐπὶ τῇ προκλήσει τῶν συζητήσεων τούτων κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον, διότι ἀληθῶς διὰ τῶν συζητήσεων τούτων, γιγνομένων εὐτυχῶς, ὡς παρατηρῶ, ψυχραίμως, καὶ ἀπὸ χρηστοῦ τοῦ συνειδότος, ὡς ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, πιθανὸν νὰ ἐπέλθῃ βελτίωσις. Ἐνθυμήθητε, παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, τί ἐγίνετο ὡς πρὸς τοὺς εἰρηνοδίκας, πρὶν ἢ ψηφισθῇ ὁ νόμος τῆς 27 Ἰουλίου 1895 ἔτους, ὑπὸ τὰ στοιχεῖα ͵ΒΤΚΗʹ, ὅστις τῳόντι ὀφείλεται εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ. Ἐκεῖνο, ὅπερ γίνεται σήμερον ὡς πρὸς τοὺς γραμματεῖς τῶν Εἰρηνοδικείων, ἐγίνετο κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ὡς πρὸς τοὺς εἰρηνοδίκας. Ἀλλ’ ἀνέρχομαι εἰς ἀρχαιοτέραν ἐποχήν. Τί θὰ ἐγίνετο, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἰσοβιότης τῶν δικαστῶν; Δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι οὐδεὶς ἤθελεν ἀντιστῆ, ὅσην καὶ ἄν εἶχεν ἐπιμονὴν καὶ ἀγαθὴν θέλησιν, εἰς τὴν ἀναπόδραστον καὶ ἰσχύουσαν κατάστασιν τῶν πραγμάτων; Φαίνεται παράδοξος ἀληθῶς ἡ παράταξις τῶν λέξεων τούτων, καὶ ἐζητήθη νὰ ἐξηγήσω αὐτάς. Τῶν κυρίων συναδέλφων τις εἶπεν, ὅτι πταίει ὁ λαός. Ἐγὼ δὲν ἀπέδωκα τοιαύτην τινὰ μομφὴν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ τῆς καταστάσεως τῶν πραγμάτων, βεβαίως ὁμιλοῦμεν περὶ τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ πρωτίστως ὁμιλοῦμεν περὶ ἡμῶν αὐτῶν. Παρακαλῶ ὑμᾶς, Κύριοι, ἀνεξαρτήτως πτέρυγος καὶ κόμματος, τίς ἐξ ὑμῶν, ἅμα ἐγερθῇ τοῦ ὕπνου, ἐξέρχεται εἰς τὴν θύραν τῆς οἰκίας αὐτοῦ καὶ ἐρωτᾷ τοὺς διαβαίνοντας: «Θέλετε νὰ μεταθέσητε κανένα; Μήπως ἐκ τῶν διαβαινόντων τις θέλει νὰ διορισθῇ;» (ἱλαρότης). Ὀφείλομεν νὰ λέγωμεν τὴν ἀλήθειαν. Ἴσως ἡ κατάστασις τῆς χώρας ἡμῶν, κακαὶ ἕξεις, ἀνάγκαι βιωτικαὶ, ἡ εὐκολία περὶ τὴν εἰσπήδησιν εἰς τὰς δημοσίας λειτουργίας καὶ τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας, ἀπὸ τῶν ἀνωτάτων μέχρι τῶν κατωτάτων, εἶναι ἡ παραγωγικὴ αἰτία τῆς παρούσης καταστάσεως, ἐφ’ ᾗ πάντες ἡμεῖς καὶ πάντες οἱ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης εὐθυνόμεθα καὶ εὐθύνονται. Κατηγορῶ ἆρά γε τὸν Ἡγέτην τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι ἔφερε τὸν νόμον τοῦ 1895, δι’ οὗ ἀπήλλαξε, τέλος πάντων, καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς Ὑπουργοὺς ἐκ τῆς ἀηδοῦς αὐτῆς ἐργασίας, τῆς ἀδιακόπου παύσεως τῶν εἰρηνοδικῶν, ὅπως ἄλλοτε ἐγίνετο; Ἀπ’ ἐναντίας συγχαίρω αὐτῷ, καὶ συγχαίρω εἰλικρινῶς. Τί ἦτο δυνατὸν ἐγὼ νὰ πράξω; Ἐκεῖνο, ὅπερ ἔπραξα, ἦτο ὅπερ ἠδυνάμην νὰ πράξω, δηλαδὴ ὑπέβαλον νομοσχέδιον περὶ προστασίας τῶν γραμματέων τῶν τε Εἰρηνοδικείων καὶ τῶν πολυμελῶν Δικαστηρίων. Καὶ ἀπαντῶ νῦν εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος φίλος μου, ὁ ἔντιμος ἐκ Κυνουρίας βουλευτὴς κ. Βοζίκης. Μήπως ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν ἀναφέρω, ὅτι θεωρῶ αὐτὸ ὡς ἀπαρχὴν γενικωτέρων μέτρων; Τί ἐννοοῦμεν ἆρά γε, λέγοντες ἀπαρχὴν γενικωτέρων μέτρων; Ἐὰν βεβαίως δεχθῶμεν, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι διατεθειμένη, ὡς ἐλπίζω, νὰ ψηφίσῃ τὸ ἀμετάθετον τῶν γραμματέων τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ τῶν πολυμελῶν Δικαστηρίων, εὐθὺς ἀμέσως εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ εἰσαγάγωμεν, μάλιστα ἔχομεν καὶ συντεταγμένον τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀμεταθέτου τῶν πρωτοδικῶν καὶ τῶν ἐφετῶν, εἴτε δικαστῶν εἴτε Προέδρων αὐτῶν, ἐφ’ ὡρισμένον χρόνον. Παρακαλῶ μάλιστα τὸν ἀξιότιμον φίλον μου νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἵνα ἴδῃ τὸ νομοσχέδιον, προσφέρῃ δὲ καὶ αὐτὸς τὰ φῶτα αὑτοῦ, ἅτινα ἀναγνωρίζω καὶ ὡς ὑπέρτερα τῶν ἐμῶν, πρὸς καταρτισμὸν βελτίονα τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου, ὡς ἤθελον παρακαλέσει καὶ ὑμᾶς, Κύριοι, τοὺς εἰς τὴν ἀντίθετον πτέρυγα καθημένους, ἵνα προσκομίσητε τὰ φῶτα ὑμῶν, ἅτινα βεβαίως ἐγὼ ἐπίσης ἀναγνωρίζω ἰσχυρότερα τῶν ἐμῶν, ὅπως συντελεσθῇ τέλος πάντων νομοσχέδιον, προστατεῦον καὶ ὑμᾶς καὶ ἡμᾶς ἀπὸ τῆς ἀθλίας ταύτης καταστάσεως, ἀπὸ τῆς ἐπιθέσεως, ἥτις γίνεται κατὰ τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Ἀλλὰ βεβαίως εὔκολον εἶναί τις τὰ πάντα νὰ ἐπικρίνῃ· ἡ πραγμάτωσις ὅμως τῶν λόγων καὶ τῶν ἰδεῶν εἶναι τὸ δυσχερὲς καὶ τὸ δύσκολον. Καὶ θέτω εὐθὺς ἀμέσως τὸ ζήτημα εἰς τὴν ἀληθῆ αὐτοῦ θέσιν, ἐπὶ τοῦ ἀληθοῦς καὶ εἰλικρινοῦς αὐτοῦ ἐδάφους. Εἶπον: «ἀφοῦ τοποθετήσητε, ὡς ὑμεῖς βούλεσθε, τοὺς φίλους ὑμῶν, γραμματεῖς Εἰρηνοδικείων ἢ πολυμελῶν Δικαστηρίων, θέλετε φέρει εἰς συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν νομοσχέδιον περὶ ὁριστικῶν μέτρων. Εἶναι δίκαιον;» Ἀλλὰ πῶς; Θέλετε νὰ πράξωμεν τὸ ἐναντίον; Ἐγὼ ἐρωτῶ ὑμᾶς, Κύριοι, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀπαντήσητε. Ὑμεῖς θέλετε πράξει τοῦτο, ὅπερ συμβουλεύετε; Δύνασθε νὰ πράξητε αὐτό; Δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι ὑμεῖς, ἐὰν ἀπετελεῖτε τὴν Κυβέρνησιν, ἠθέλετε φέρει νόμον περὶ προστασίας τῶν φίλων ἡμῶν; Ταῦτα πάντα δύνανται νὰ λέγωνται, ἀλλὰ βεβαιῶ ὑμᾶς, ὅτι οὐδεὶς ἄνθρωπος ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς γῆς, ἢ καὶ ἐπὶ τῆς γηΐνης σφαίρας, δύναται νὰ πιστεύσῃ αὐτά. Θέτω λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὸ ζήτημα οὕτως· εὕρετε ὑμεῖς σύστημά τι, καὶ ἡμεῖς ἀποδεχόμεθα αὐτὸ, σύστημα ὅμως, δι’ οὗ νὰ δύναται νὰ λυθῇ τὸ πρόβλημα, ὅπερ ἐν τούτοις εἶναι ἰσοβάθμιον πρὸς τὸν τετραγωνισμὸν τοῦ κύκλου.

§63Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Νὰ γίνεται διαγωνισμός.

§64Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Διὰ τοῦτο ἐγὼ τουλάχιστον παρακαλῶ, ὅπως ἡ συζήτησις ἀναβληθῇ, καὶ γένηται κατ’ ἄλλον τρόπον κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀμεταθέτου τῶν γραμματέων τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ τῶν γραμματέων τῶν πολυμελῶν Δικαστηρίων. Ἐγὼ δὲ ἀπεκδέχομαι τὰ φῶτα ὑμῶν, καὶ ἀπὸ τοῦδε λέγω, ὅτι δέχομαι, ὅπως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑποβληθῇ εἰς ἐπιτροπὴν ἐκ μελῶν ἑκατέρας τῶν πτερύγων, οὐχὶ τὴν τυπικὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ εἰς ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἐκ τῶν εἰδικωτέρων ἀνδρῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Καὶ ἂν βεβαίως εὑρεθῇ σύστημά τι λογικὸν, πρακτικὸν καὶ δίκαιον πρὸς ἑκατέραν τῶν πτερύγων, ἐγὼ πρῶτος ἀπὸ τοῦδε δηλῶ, ὅτι θέλω ἀποδεχθῆ αὐτό. Διότι εὐτυχῶς παρακάθηνται ἐνταῦθα ἄνδρες περιφανέστατοι, πολλάκις ὑπάρξαντες Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν συνείδησιν αὐτῶν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ταπεινοτέρα, δύναμαι νὰ εἴπω, ἐργασία, δὲν ὑπάρχει πικροτέρα ἐργασία ἐκείνης, εἰς ἣν ὑπόκεινται οἱ κατὰ καιροὺς Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἀναγκαζόμενοι ἐν ἑκάστῃ ὥρᾳ τοῦ ἔτους νὰ καταγίνωνται εἰς τοιαῦτα ζητήματα, ἅτινα ἐπιβάλλει ἡ γενικὴ κατάστασις τῆς χώρας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Λέγω δὲ τοῦτο, οὐχὶ ἵνα ἀκουσθῇ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μόνον, ἀλλ’ ἵνα ἀκουσθῇ ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς Ἑλληνικῆς γῆς. Καὶ πάλιν δὲ, καταστρέφων τὸν λόγον, ὀφείλω νὰ ἐπαναλάβω ἀλήθειάν τινα, καὶ λέγω: «ὁ ἀναμάρτητος τὸν λίθον βαλέτω!» (εὖγε! ἐκ τῆς δεξιᾶς). Βεβαίως ὅμως, ἐφ’ ὅσον ἐγὼ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, θέλω προσπαθήσει πάσῃ δυνάμει νὰ μὴ ὑπερβῶ τὸν ἀριθμὸν ἐκεῖνον, εἰς ὃν ἄλλοι πρὸ ἐμοῦ ἔφθασαν, χωρὶς νὰ κατηγορῶ αὐτοὺς τοὺς ἄλλους. Ταῦτα εἶναι ζητήματα ἀριθμῶν. Οὐδὲ προεκάλεσα ἐγὼ τὴν συζήτησιν ταύτην· ἀλλ’ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ἀπαντῶν πρὸς τὸν ἔντιμον φίλον μου καὶ βουλευτὴν Πατρῶν κ. Γκότσην, εἶπον, ὅτι καταθέτων τοὺς ἀριθμούς, οὓς ἐζήτησε, πράττω τοῦτο οὐχὶ μεμφόμενος τὴν πτέρυγα αὐτήν, ἀλλὰ καταθέτω τοὺς ἀριθμοὺς, ἵνα ἀποδειχθῇ, ὅτι τοιαύτη ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων ἡ ἀληθής, ἐξ ἧς προσπαθοῦμεν ἡμεῖς νὰ ἐξέλθωμεν.

§65Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον, καίτοι δὲν συνηθίζω νὰ ἐπαναλαμβάνω αὐτόν. Ἀλλ’ ἡ ἀπάντησις τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ μὲ ἀναγκάζει πρὸς τοῦτο, διότι παρεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἡ διόρθωσις τοῦ κακοῦ δύναται νὰ γείνῃ πάντως διὰ τῆς μονιμοποιήσεως τῶν ὑπαλλήλων. Ὡμολόγησε δέ, ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ ἀναγκάζονται πολλάκις εἰς μεταβολάς, καὶ ὅτι ἐκ τούτων ποτίζονται πολλάκις πικρίας. Ἀλλ’ εἶναι παράδοξος τῳόντι ἡ αὐταπάρνησις αὕτη τῶν Ἑλλήνων Ὑπουργῶν, ποτιζομένων πικρίας ἐκ τοῦ Ὑπουργικοῦ ἀξιώματος, καὶ συνάμα προδιδόντων πόσοι ἐπιζητοῦσι τὰς πικρίας ταύτας καὶ τὴν τυραννίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑποβάλλονται. Καὶ ἴσως ἀληθῶς αἱ δυσφορίαι τῶν δυστυχῶν Ὑπουργῶν θὰ ἐκσπῶσι κατὰ τοῦ δυστυχοῦς ἁμαξηλάτου τῆς ὑπουργικῆς ἁμάξης, διότι μόνον αὐτὸν ἐξουσιάζει καὶ μόνον αὐτὸν διατάσσει ὁ ὑπὸ πάντων τῶν ἄλλων λαμβάνων διαταγὰς Ὑπουργὸς τῆς Ἑλλάδος. Εἶπε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι ἡ διόρθωσις τοῦ κακοῦ δύναται νὰ ἔλθῃ διὰ τῆς μονιμοποιήσεως. Βεβαίως καὶ ἡ ἁπλῆ μονιμοποίησις τῶν ἔστω καὶ αὐθαιρέτως ἐκ τῆς διακριτικῆς ἐξουσίας τῶν Ὑπουργῶν διορισθέντων δύναται νὰ βελτιώσῃ πως τὴν κατάστασιν. Μετ’ ὀλίγα ἔτη ἐκεῖνοι οἱ ὑπάλληλοι, οἵτινες ἀνήκουσι σήμερον εἰς τὸν δεῖνα ἢ τὸν δεῖνα πολιτικόν, θὰ παύσωσι νὰ ἀνήκωσιν εἰς αὐτούς, θὰ συνηθίσωσι ν’ ἀνήκωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Καὶ θὰ προετίμων νὰ ἔβλεπον τοὺς φίλους μου πάντας ἔξω τῆς ὑπηρεσίας, παρὰ νὰ βλέπω αὐτοὺς εἰς διηνεκεῖς μετακινήσεις. Ἀλλὰ καθ’ ἡμᾶς, τοὺς θέλοντας πλῆρες σύστημα νόμων ἀποκεντρωτικῶν, δύναται καὶ πρέπει αὐτὴ ἡ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν εἰσαγωγὴ τῶν ὑπαλλήλων νὰ ὑποβληθῇ εἰς κανόνας καὶ ὅρους περιοριστικοὺς τῆς αὐθαιρεσίας τῶν Ὑπουργῶν, καὶ νὰ μὴ ἐπιδιώξωμεν ἁπλῆν μονιμότητα, ἀλλ’ ἀνεξαρτησίαν ἀπὸ τῆς αὐθαιρεσίας τῆς Ὑπουργικῆς. Προσόντα, διαγωνισμοί, γνωμοδοτήσεις ἐπιτροπῶν μὴ ἐξαρτωμένων ἐκ τῶν Ὑπουργείων, τοιαῦτα εἶναι τὰ μέσα, δι’ ὧν κατορθοῦται καὶ ἡ σχετικὴ μονιμότης καὶ ἡ βαθμιαία βελτίωσις τῆς ὑπαλληλίας πανταχοῦ τοῦ κόσμου.

§66Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγα τινὰ πρὸς ἀπάντησιν εἰς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ κυρίως πρὸς ἀπάντησιν εἰς ἐκείνους, οἵτινες διὰ παντὸς τρόπου ἀξιοῦσι νὰ ληφθῇ μέτρον περὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων τῶν Δικαστηρίων. Ἀλλὰ πῶς προβάλλουν τοιαύτην πρότασιν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ οἱ προαγορεύσαντες, ἐνῷ γνωρίζουν, ὅτι ἀπὸ τοῦ ἀρεοπαγίτου μέχρι τοῦ τελευταίου δικαστικοῦ ὑπαλλήλου πάντες οὗτοι ἐξασφαλίζονται διὰ νόμων; Ἰσόβιοι εἶναι οἱ ἀρεοπαγῖται, οἱ ἐφέται, οἱ εἰσαγγελεῖς, οἱ εἰρηνοδίκαι, οἱ πρωτοδίκαι, οἱ συμβολαιογράφοι, οἱ ὑποθηκοφύλακες καὶ αὐτοὶ οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὁ κύριος ἐκ Κυνουρίας Βουλευτὴς ὑπεστήριξε καὶ αὐτὸς καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ καθιερώσωμεν διὰ νόμου τὸ ἀμετάθετον τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τοῦ ἀμεταθέτου δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα λύονται διά τινων ἀγορεύσεων. Τὸ θέμα τοῦτο ἀπησχόλησε καὶ συγγραφεῖς καὶ Κράτη ἐπὶ αἰῶνας, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστευθῇ ἀκόμη, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀγαθόν, πολὺ δὲ περισσότερον εἰς μικροὺς τόπους, ἐν οἷς δύνανται νὰ ἐπηρεασθῶσιν οἱ ὑπάλληλοι ἐν τῇ ἐνασκήσει τοῦ καθήκοντός των. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶπεν, ὅτι δέον νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις, διότι κακῶς προεκλήθη. Ἀλλ’ αὐτὸς οὗτος προὐκάλεσε τὴν συζήτησιν, διότι, ἐνῷ τῷ ἐγένετο ἁπλῶς ἐπερώτησις ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πατρῶν, ἀνῆλθε τὸ βῆμα, ὡπλισμένος ὡς ἀστακός, καὶ ἐξετόξευσε κατὰ τῶν πρώην Ὑπουργῶν τῆς Δικαιοσύνης κατηγορίας διὰ τὰς μεταβολάς, τὰς ὁποίας οὗτοι ἐνήργησαν. Ἀλλ’ οὐχ ἧττον εἶπεν, ὅτι δὲν κατηγορεῖ τινα, καὶ ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο καὶ ἀληθέστερον, ἐὰν ἐλέγομεν, ὅτι πάντες πιεζόμενοι ἀπὸ τὰς περιστάσεις προέβημεν εἰς μεταβολάς. Ἀλλ’ ἐξεταστέον, τίνες εἰσὶν αὐταὶ αἱ περιστάσεις τῶν πραγμάτων; τίς ἐξ αὐτῶν εἶναι ἡ αἰτία τοῦ κακοῦ; Ὁ λαός, οἱ Βουλευταί, ἢ οἱ Ὑπουργοί; Ὁ λαὸς καὶ οἱ Ὑπουργοὶ δὲν πταίουσιν, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός· ἄρα πταίουσιν οἱ Βουλευταί. Ὀφείλω νὰ ὑψώσω φωνὴν διαμαρτυρίας διὰ τοῦτο. Διότι ἐρωτῶ ὑμᾶς, τίς τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἐπέβαλε μετάθεσιν πρωτοδίκου ἢ ἐφέτου; τίς ποτε προήγαγε Πρόεδρον, ἐφέτην, ἀρεοπαγίτην; Ταῦτα συζητοῦνται πάντα ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ καὶ συντελοῦνται ἐν αὐτῷ, καὶ ἕκαστος τῶν Ὑπουργῶν λαμβάνει τὸ ἀναλογοῦν αὐτῷ μερίδιον κατὰ ἴδιον αὑτοῦ τέλος, ἀδιαφορούντων τῶν κ. Ὑπουργῶν καὶ διὰ τὴν ἱκανότητα καὶ διὰ τὴν ἀρχαιότητα τῶν λειτουργῶν αὑτῶν, εἶτα δὲ ἀποδίδεται ἡ μομφὴ εἰς ἄλλους, ἢ εἰς τὴν δύναμιν τῶν περιστάσεων, ἐλλείψει νόμων, καὶ εἰς τοὺς Βουλευτάς! Ἀλλὰ τίς ἐκ τῶν κ. Βουλευτῶν ἠνάγκασε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μετατοπίσῃ δέκα ἐκ τῶν ἱκανωτέρων δικαστῶν τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν, ἔχοντας μάλιστα δικαιώματα πρὸς προβιβασμόν, καὶ ν’ ἀποστείλῃ ἄλλους μὲν εἰς τὴν Ἄρταν, ἄλλους δὲ εἰς τὴν Κυπαρισσίαν καὶ ἄλλους ἀλλαχοῦ; Πταίουσι λοιπὸν οἱ Ὑπουργοί, οἵτινες δὲν διαβαθμίζουσι νομίμως καὶ δικαίως τὰς πράξεις των.

§67ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετά, κύριε Πρόεδρε.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Παλάσκας ἔχει τὸν λόγον.

§69Ι. ΠΑΛΑΣΚΑΣ. Ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Καρδίτσης, διὰ τοῦ ὁποίου οἱ κάτοικοι ζητοῦσι τὴν ἐξασφάλισιν τῆς πόλεως ἀπὸ τῶν πλημμυρῶν. Ἐκτὸς τούτου ἔλαβον καὶ ψήφισμα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Καρδίτσης, τὸ ὁποῖον θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγνώσω, καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως (ἀναγινώσκει): «Ἐν Καρδίτσῃ καὶ ἐν τῷ καταστήματι τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου, σήμερον τὴν ἐνάτην τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου τοῦ 1904, συνελθόντα τὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου τοῦ Συλλόγου εἰς ἔκτακτον συνεδρίαν καὶ σκεφθέντα ἐπὶ τῆς παρούσης καταστάσεως τῆς πόλεως, ὡς ἐκ τῆς πλημμύρας, ἥτις ἐπήνεγκε φοβερὰς καταστροφάς, καταρρίψασα πλείστας οἰκίας καὶ καταστήματα ἐμπορικά, πολλὰς δὲ οἰκογενείας ἀφήσασα ἀστέγους, καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια, ἅτινα τοῖς πᾶσιν ἐνταῦθα εἶναι γνωστότατα. Λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὸ Συμβούλιον, ὅτι κατ’ ἔτος ἡ πόλις μας κινδυνεύει ἐκ τῆς πλημμύρας καὶ ὑφίσταται μυρίας ζημίας, ψηφίζει: Νὰ παρακληθῇ ὁ κ. δήμαρχος Καρδίτσης νὰ καλέσῃ τὸ ταχύτερον τὸ οἰκεῖον Δημοτικὸν Συμβούλιον, εἰς ὃ νὰ ἐκθέσῃ τὴν κατάστασιν τῆς πόλεως, καὶ νὰ ληφθῶσι σύντονα μέτρα πρὸς πρόληψιν τῆς κινδυνευούσης πόλεως, ψηφιζομένης ἀναλόγου πιστώσεως πρὸς κατασκευὴν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων, ἀναγκαιοτάτων διὰ τὴν σωτηρίαν τῶν πολιτῶν. Ἐὰν δὲ ὁ δῆμος δὲν ἐξαρκῇ εἰς τοῦτο, ἐκφράζει τὴν εὐχὴν ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος, ὅπως, εἰ δυνατόν, ἐγκαταλειφθῇ ἡ σκέψις περὶ κατασκευῆς δημοτικοῦ τινος ἔργου μὴ ἐπείγοντος, προτιμηθῇ δὲ ἡ κατασκευὴ τῶν ἀντιπλημμυρικῶν τοιούτων. Νὰ παρακληθῇ δὲ καὶ ἡ σεβαστὴ Κυβέρνησις νὰ ἀναθέσῃ εἰς τὸν ἁρμόδιον νομομηχανικὸν τὴν μελέτην τοῦ ἐδάφους, ἐρχομένη συγχρόνως ἀρωγὸς δι’ ἀναλόγου χρηματικῆς πιστώσεως πρὸς κατασκευὴν τῶν ἄνω ὑδραυλικῶν ἔργων κλπ.» (Ἔπονται αἱ ὑπογραφαί). Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ διατάξῃ τὸ ταχύτερον τὸν ἁρμόδιον μηχανικὸν νὰ κάμῃ τὴν σχετικὴν μελέτην καὶ προβῇ εἰς τὸ ἔργον, ὅπως σώσῃ τὴν περιουσίαν καὶ τὴν ζωὴν τῶν κατοίκων Καρδίτσης. Ἔλαβον ἐπίσης χθὲς καὶ σήμερον ἐκ τῶν διαφόρων χωρίων τῆς ἐπαρχίας μου ἐπιστολάς, δι’ ὧν μοὶ παραγγέλλουσι νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιστραφῇ εἰς τοὺς γεωργοὺς ὁ παρανόμως πληρωθεὶς φόρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς λήξεως τῆς προθεσμίας οἱ κάτοικοι εἶχον πάθει τελείαν καταστροφὴν, καὶ ἦτο ἀδύνατον νὰ πληρώσουν τὸν φόρον· ὁ ταμίας ὅμως ἠνάγκασε τοὺς ἰδιοκτήτας νὰ πληρώσουν, οὗτοι δὲ σήμερον ζητοῦσιν ἀπὸ τοὺς γεωργοὺς τὰ πληρωθέντα. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ διὰ νόμου ἐχάρισε τὸν φόρον, καὶ ἂν δὲν διαταχθῇ ἡ ἐπιστροφὴ τῶν πληρωθέντων, οἱ ἰδιοκτῆται θὰ ζητήσουν δικαστικῶς παρὰ τῶν γεωργῶν τὰ ὑπ’ αὐτῶν ὀφειλόμενα καὶ θὰ τὰ λάβουν διὰ προσωπικῆς τῶν γεωργῶν κρατήσεως. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξωσι τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ παρανόμως πληρωθέντος φόρου.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 31 τῆς 26 Ἰανουαρίου 1904 ἔγγραφον τοῦ Προέδρου τῶν ἐν Τριπόλει Πρωτοδικῶν, δι’ οὗ ζητεῖται πίστωσις, ὅπως εὐτρεπισθῇ ἡ αἴθουσα τοῦ αὐτόθι Δικαστηρίου τῶν Συνέδρων. Τὴν αἴτησιν ταύτην ὑποστηρίζει καὶ αἴτησις τῶν δικηγόρων Τριπόλεως. Ὁ κύριος Δεληγεώργης ἔχει τὸν λόγον.

§71Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ Ἰωάννης Παπαδρόσος, ὑπαξιωματικὸς τοῦ πεζικοῦ, παρουσιάσθη κατὰ τὸ 1901 εἰς τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις τοῦ σχολείου τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ ἐξετασθεὶς ἔλαβε βαθμὸν, νομίζω, ἕκτου ἐν τῷ πίνακι. Ἐνθυμεῖται ἡ Βουλή, ὅτι ἠκυρώθησαν διὰ διαφόρους λόγους αἱ ἐξετάσεις ἐκεῖναι, ἀλλὰ πολλαὶ παραστάσεις ἐπὶ τούτῳ ἐγένοντο πρὸς Βουλευτὰς ἐκ μέρους τῶν ὑπαξιωματικῶν. Ἡ Βουλὴ ἐπείσθη τότε, ὅτι οὐχὶ νομίμως εἶχεν ἀκυρωθῆ ὁ πίναξ, καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑπέβαλε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ εἰσήρχοντο εἰς τὴν Σχολὴν οἱ ὑπαξιωματικοὶ οἱ ἐπιτυχόντες. Ἀλλ’ ἐγένοντο ἐκ νέου ἐξετάσεις, καὶ εἷς ἐκ τῶν ἐμφανισθέντων εἰς τὰς ἐξετάσεις ταύτας κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἦτο καὶ ὁ Ἰωάννης Παπαδρόσος. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τότε ἐξέδωκεν ἐγκύκλιον πρὸς τὰ διάφορα Σώματα, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἡρμήνευεν, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀνώτατον ὅρον τῶν 30 ἐτῶν, ὅστις ἰσχύει διὰ τοὺς προσερχομένους εἰς ἐξετάσεις ὑπαξιωματικούς, οὗτος δὲν ἐθεωρεῖτο συμπεπληρωμένος ἢ μέχρι τῆς πρώτης Σεπτεμβρίου τοῦ ἔτους ἐκείνου. Κατ’ ἀκολουθίαν τῆς ἐγκυκλίου ταύτης πάντα τὰ Σώματα προέτεινον τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τοὺς κατὰ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν τότε μὴ συμπληρώσαντας τὸ τριακοστὸν ἔτος μέχρι τῆς πρώτης Σεπτεμβρίου. Ἀλλὰ τὸ τρίτον σύνταγμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνῆκεν ὁ ῥηθεὶς Παπαδρόσος, δὲν προέτεινε καὶ αὐτὸν μεταξὺ τῶν ὑπαξιωματικῶν, οἵτινες ἠδύναντο νὰ ἐμφανισθῶσιν εἰς ἐξετάσεις. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ, ἂν νομίμως ἀπεκλείσθη ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος ὑπαξιωματικός, καὶ ἂν οὐχὶ νομίμως ἀπεκλείσθη, νὰ λάβῃ οἷον μέτρον νομίζει πρέπον ὑπὲρ αὐτοῦ, ἀφοῦ ὁ Παπαδρόσος ἐπέτυχεν εἰς τὰς ἐξετάσεις τοῦ 1901, ἀπεκλείσθη δὲ ἐξ ἀπροσεξίας τῶν ἀνωτέρων του καὶ ἑπομένως ἀδίκως.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀγγελόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§73Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν πίνακα τῆς Γενικῆς ληψοδοσίας τοῦ Κράτους τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου καὶ εἰ δυνατὸν, καὶ τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου. Οἱ πίνακες οὗτοι θὰ χρησιμεύσωσι καὶ εἰς τὴν προεξέλεγξιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου συνομολογηθείσης συνθήκης περὶ ἀμοιβαίας ἐκδόσεως ἐγκληματιῶν καὶ τῆς τηρητέας πρὸς ἔκδοσιν διαδικασίας».

§75Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἐξ ὀνόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν παρακαλῶ, ἐπειδὴ ὑπεβλήθησαν τροπολογίαι ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Μαντινείας κ. Κωνσταντοπούλου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, αἱ τροπολογίαι δὲ αὗται δὲν ἐμελετήθησαν εἰσέτι ἐπαρκῶς, πιθανὸν δὲ νὰ γένωνταί τινες ἐξ αὐτῶν δεκταί, νὰ συναινέσῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν δι’ αὔριον.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινεῖ ἡ Βουλὴ;

§77ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται λοιπὸν ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἐξακολούθησις τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συστάσεως καὶ ὀργανισμοῦ Σώματος Γενικῶν Ἐπιτελῶν». Ὁ κύριος Τσαμαδὸς ἔχει τὸν λόγον.

§79Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δὲν πρόκειται, κύριοι Βουλευταί, νὰ ἀγορεύσω ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν ἀποδέχομαι, δὲν πρόκειται νὰ ὑποδείξω τὴν ἀρχὴν τῆς ἀποδοχῆς τῶν Ἐπιτελῶν εἰς τοὺς στρατούς, διότι ταῦτα ὑφίστανται ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων· συνεπῶς θεωρῶ σκοπιμώτερον νὰ ἐξετάσω τὸ νομοσχέδιον ἐν ταῖς λεπτομερείαις του, καὶ νὰ προτείνω μερικὰς τροπολογίας, αἵτινες, κατ’ ἐμὴν κρίσιν, θὰ συντελέσωσιν, ἐὰν γείνωσι δεκταί, εἰς τὴν τελειοτέραν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Τὸ νομοσχέδιον, ὡς εἶναι συντεταγμένον, ἐν τῷ συνόλῳ καλῶς ἔχει, διότι πληροῖ πάντας τοὺς ὅρους τῆς καλῆς ἐκτελέσεως τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας. Ἐκεῖ μόνον, ὅπου νομίζω ὅτι σφάλλει τὸ νομοσχέδιον, εἶναι ὁ τρόπος τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ Σώματος. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν, ἐὰν ὁ ἀριθμὸς τῶν προτεινομένων ἀξιωματικῶν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ εἶναι ἐπαρκής, ἢ δὲν εἶναι ἐπαρκής. Νομίζω, ὅτι αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας δύνανται νὰ πληρωθῶσι διὰ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἀναγραφομένου ἐν τῷ προτεινομένῳ νομοσχεδίῳ, καὶ τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον συμπληροῦται τὸ προσωπικὸν τοῦτο καὶ διὰ τῆς συνδρομῆς τῶν ἀξιωματικῶν τῶν διαφόρων ὅπλων, οἵτινες ἀποσπῶνται, ὅπως ἐκτελῶσι δευτερευούσας καὶ βοηθητικάς, οὕτως εἰπεῖν, ὑπηρεσίας τοῦ καθεαυτὸ Σώματος τῶν Ἐπιτελῶν. Δὲν εἶμαι δὲ ὑπὲρ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν, διότι δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ αὐξήσωμεν τὰ στελέχη ταῦτα ἐπὶ πολὺ, εἰς βάρος, ἐννοεῖται, τοῦ δημοσίου ταμείου, τουτέστι νὰ δημιουργήσωμεν νέας θέσεις Ἐπιτελῶν ἀξιωματικῶν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εὑρίσκω, ὅτι ἴσως δὲν πληροῖ τοὺς ὅρους τῆς ἐκτελέσεως ὑπηρεσίας, ἀλλὰ καὶ τῆς καταλληλότητος τῶν ἀξιωματικῶν, εἶναι ἡ ἐν γένει συγκρότησις τοῦ Σώματος τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 8 τοῦ νομοσχεδίου «διὰ τὴν ἀρχικὴν σύνθεσιν τοῦ Σώματος τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν μετατίθενται κατ’ ἀνώτατον ὅρον δώδεκα ἐν ὅλῳ ἀξιωματικοὶ, ἤτοι τέσσαρες ταγματάρχαι ἢ ἀντισυνταγματάρχαι καὶ ὀκτὼ ὑπολοχαγοὶ καὶ λοχαγοὶ ἐκ τῶν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ παρόντος νόμου προβλεπομένων ὅπλων». Νομίζω, ὅτι ἡ τοιαύτη μετάθεσις θὰ φέρῃ ἀνωμαλίαν μεγάλην εἰς τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν τῶν διαφόρων ὅπλων, διότι οἱ μετατιθέμενοι θὰ ἀνήκωσιν ὁριστικῶς εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, ἀξιωματικοὶ, οἵτινες σήμερον ἐκτελοῦσι τὰς ὑπηρεσίας των ἐν τῷ ὅπλῳ αὐτῶν καὶ οἵτινες δύνανται νὰ ὑπηρετῶσιν, ὅπως ὑπηρετοῦσι νῦν, χωρὶς νὰ περιπλακῶσιν εἰς τὸ ζήτημα τῆς προαγωγῆς· διότι δυοῖν θἄτερον· ἢ θὰ μείνωσιν οὗτοι ἄνευ προαγωγῆς, ἢ προαγόμενοι ἐννοεῖται ὅτι θὰ φέρωσιν ἀνωμαλίαν εἰς τοὺς λοιποὺς συναδέλφους τῶν Σωμάτων, ἐξ ὧν προέρχονται. Κρίνω ὅθεν καλὸν νὰ προτείνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀποδεχθῇ οὐχὶ τὴν ἀπόσπασιν, ἀλλὰ τὴν μετάθεσιν τῶν ἀξιωματικῶν τούτων, ὑπὸ τὸν ὅρον ἡ προαγωγὴ αὐτῶν νὰ γίνηται ὡς εἰ ἀνῆκον εἰς τὸ Σῶμα, ἐξ οὗ προέρχονται. Καὶ τὴν μὲν ἀπόσπασιν ἠδυνάμην νὰ ἐπικαλεσθῶ, καθόσον τοῦτο προβλέπεται ἐν τῷ τελευταίῳ ἄρθρῳ τοῦ νομοσχεδίου, προκειμένου περὶ τοῦ ὑπολοίπου ἡμίσεος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Σώματος τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν· διότι λέγει τὸ ἄρθρον, ὅτι «μέχρις οὗ τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν συμπληρωθῇ εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ παρόντος νόμου ὁριζομένην δύναμιν, ἐπιτρέπεται ἐν ἀνάγκῃ ἡ ἀπόσπασις ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ, ἱππικοῦ, πυροβολικοῦ καὶ μηχανικοῦ ἐξ ἄλλων ὀργανικῶν θέσεων πρὸς ἐκπλήρωσιν ὑπηρεσιῶν τοῦ Σώματος.» Ἠδυνάμην, λέγω, νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν διάταξιν ταύτην, ἀλλὰ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παρακωλύσω τὴν προαγωγὴν τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἵτινες θὰ κατέχωσι τὰς θέσεις ταύτας, διότι, ἐὰν πρόκηται περὶ ἀποσπάσεως, οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι ἀποσπώμενοι θέλουσι τηρήσει τὰς ὀργανικὰς αὐτῶν θέσεις ἐν τῷ στρατῷ, καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ὑπάρχῃ προαγωγὴ εἰς τοὺς βαθμοὺς αὐτοὺς τῶν ἐπιτελικῶν θέσεων. Τοῦτο νομίζω, ὅτι διορθοῦται ἀξιόλογα, ἄνευ τῆς ἐλαχίστης ἀνωμαλίας, ἐὰν εἰς τὸ ἄρθρον 8 προστεθῇ δευτέρα παράγραφος, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Οἱ ὡς ἀνωτέρω μετατιθέμενοι ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ θεωροῦνται ὡς ἀνήκοντες εἰς τὰ ὅπλα, ἐξ ὧν προέρχονται.» Τουτέστι θὰ γίνεται αὐτὸ, τὸ ὁποῖον γίνεται καὶ σήμερον, μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι αὐτοὶ θ’ ἀνήκωσιν εἰς τὸ Σῶμα τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ θὰ προβιβάζωνται μετὰ τῶν συναδέλφων τοῦ Σώματος, εἰς ὃ ἀνῆκον, οἱ ἀξιωματικοὶ π. χ. τοῦ πυροβολικοῦ, συμφώνως πρὸς τὴν ἀρχαιότητα τῶν συναδέλφων των ἀξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ κλπ.

§80Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ· πότε θὰ λογίζωνται αὐτοὶ ὁριστικοὶ ἀξιωματικοὶ τῶν Ἐπιτελῶν; Ἡ πρώτη σύστασις θὰ γείνῃ ἀπὸ ταγματάρχας ἢ ἀπὸ ἀντισυνταγματάρχας, τοὺς ὁποίους θὰ ἐκλέξωμεν. Αὐτοὺς δὲν τοὺς θέλετε πραγματικοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν Ἐπιτελῶν, ἀλλὰ τοὺς θέλετε ἀπεσπασμένους εἰς τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν.

§81Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἐγὼ τοὺς θέλω ἀνήκοντας εἰς τὸ Σῶμα· διότι, ἂν ἦναι ἀπεσπασμένοι, αἱ θέσεις αὐτῶν δὲν θὰ καταληφθῶσι.

§82Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Πότε θὰ θεωρηθῶσιν ὁριστικοὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ Σώματος τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν;

§83Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Εὐθὺς ὡς μετατεθῶσιν εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν.

§84Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἀλλὰ θέλετε, αὐτοί, ὄντες εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, νὰ μὴ καταλάβωσι θέσιν συνταγματάρχου, ἐφ’ ὅσον ἕτεροι ἀξιωματικοὶ ἀρχαιότεροι δὲν προβιβασθῶσιν εἰς τὸ Σῶμά των. Λησμονεῖτε ὅτι οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ ὅλοι προβιβάζονται κατ’ ἐκλογήν;

§85Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι πάντες οἱ ἀνώτεροι προβιβάζονται κατ’ ἐκλογὴν, ἀλλὰ μεταξὺ τῶν μετατιθεμένων ὁριστικῶς ταγματαρχῶν θὰ γίνηται ἀμέσως προβιβασμὸς, ὅταν εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν χηρεύσῃ θέσις. Παραδείγματος χάριν, χηρεύει μία θέσις ἀντισυνταγματάρχου τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, τίς θὰ καταλάβῃ ταύτην; Ὁ πρῶτος ταγματάρχης τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ αὐτὸς εἶναι ταγματάρχης μετατεθεὶς εἴτε ἐκ τοῦ πεζικοῦ, εἴτε ἐκ τοῦ πυροβολικοῦ, εἴτε ἐκ τοῦ ἱππικοῦ κλπ. Ἂν αὐτὸς τύχῃ νὰ ἦναι νεώτερος ὅλων τῶν συναδέλφων του, εὐεργετεῖται ἢ δὲν εὐεργετεῖται;

§86Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Εὐεργετεῖται.

§87Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἀνωμαλία, ἡ ὁποία θὰ συνταράξῃ ὁλόκληρον τὸ στέλεχος τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, καὶ συνεπῶς δέον νὰ προληφθῇ.

§88Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον προβλέπει περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν ἱκανοτήτων. Διὰ τῆς ἀρχαιότητος δὲν εὑρίσκετε τὴν ἱκανότητα. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ νομοθέτης ὥρισεν, ὅτι ἡ προαγωγὴ εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμοὺς γίνεται κατ’ ἐκλογὴν πάντοτε... Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ σᾶς διακόπτω, θὰ ὁμιλήσω κατόπιν.

§89Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι δύνανται νὰ δοθῶσι διασαφήσεις. Καὶ ἐγὼ μὲν δὲν πρόκειται νὰ ἐκφέρω γνώμην, διότι βεβαίως πρὸ ὑμῶν καὶ πρὸ τῶν ἄλλων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουσιν εἰς τὸν στρατὸν, δὲν πρέπει νὰ ἐκφράσω γνώμην· πρέπει ὅμως νὰ εἴπω, ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ εὑρίσκω τοὺς ὅρους «μετατίθενται» καὶ «ἀποσπῶνται», οἵτινες διαφέρουσι πρὸς ἀλλήλους· διότι, ὅταν οἱ ἀξιωματικοὶ ἀπὸ τῶν ὅπλων, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνήκουσι, μετατίθενται εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, δὲν εἶναι οὗτοι πλέον ἀξιωματικοὶ τοῦ Σώματος, εἰς ὃ ἀνῆκον, ἀλλὰ τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ ὑποτίθηται, ὅτι εἰς τὴν σειράν των ἐν τῷ Σώματι, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνῆκον, θέλουσι τύχει προαγωγῆς, ἐνῷ, ὅταν οἱ ἀξιωματικοὶ ἀποσπῶνται, ἐξακολουθοῦσιν ἀνήκοντες εἰς τὰ Σῶμά των, καὶ διατηροῦσι τὴν ἐν αὐτῷ σειράν των.

§90Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ὑποθέτω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἀντελήφθην τῆς ἐννοίας τῶν λόγων τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ὕδρας. Ἐπιθυμεῖ νὰ προληφθῶσι δυσαρέσκειαι ἐκ τῆς προαγωγῆς. Ἡ ἔννοια ἑπομένως τῶν λόγων τοῦ ἀγορεύοντος εἶναι νὰ μετατεθῶσιν ὁριστικῶς εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι, νὰ μὴ προάγωνται ὅμως πρὶν ἡ σειρὰ αὐτῶν κληθῇ εἰς προαγωγήν.

§91Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Βεβαίως. Ἡ ἐκλογὴ εἶναι δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὁ Ὑπουργός, ἔχων ὑπ’ ὄψει τὴν ἐτησίαν Γενικὴν ἐπιθεώρησιν, δύναται νὰ προβῇ εἰς τὸν κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμὸν τῶν ἐχόντων τὰ τῆς ἐκλογῆς προσόντα. Νομίζω, ὅτι καλῶς ἐξέθηκα τὰ τοῦ ἄρθρου 8 εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἡ Βουλὴ καλῶς ἀντελήφθη τῆς ἐμῆς γνώμης. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν βεβαίως δύναται ν’ ἀποδεχθῇ ἢ μὴ τὴν προταθεῖσαν τροπολογίαν. Μετὰ τὸ ἄρθρον 8 ἔρχεται τὸ ἄρθρον 9. Εἰς τοῦτο οὐδεμίαν τροπολογίαν ἔχω νὰ προτείνω· τοῦτο καλῶς ἔχει. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10 ὅμως, προκειμένου περὶ πτυχίου τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς. Τίνες εἰσὶ δεκτοὶ εἰς ὁριστικὴν πλέον καὶ κανονικὴν κατάταξιν εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν; εἶναι οἱ φέροντες τὸ πτυχίον τοῦτο, Πρέπει κατ’ ἀκολουθίαν νὰ προαπαιτήσωμεν, ὅπως τὸ εἰρημένον πτυχίον ἦναι πραγματικόν, ὥστε νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὸν ἀξιωματικὸν ὡς ἐφόδιον, ὅπως αὐξήσῃ τὰς ἐπιτελικὰς αὑτοῦ γνώσεις ἐν τῷ μέλλοντι. «Τὸ πτυχίον», λέγει τὸ ἄρθρον 10, «ἀπονέμεται εἰς ὑπολοχαγοὺς καὶ ἀνθυπολοχαγούς.» Οὐδεμία ἀντίρρησις, ὅτι οἱ νέοι ἀξιωματικοὶ εἶναι οἱ καταλληλότεροι, ὅπως καταστῶσιν ἱκανοὶ πρὸς ἀπόκτησιν τοῦ πτυχίου τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας. Λέγει λοιπόν, ὅτι τὸ πτυχίον ἀπονέμεται εἰς ὑπολοχαγοὺς καὶ ἀνθυπολοχαγούς, διατελέσαντας μαθητὰς καὶ ἐπιτυχόντας κατὰ τὰς ἐξιτηρίους ἐξετάσεις ἀνωτέρου στρατιωτικοῦ σχολείου τοῦ Κράτους ἢ ἀλλοδαποῦ, προωρισμένου πρὸς καταρτισμὸν ἀξιωματικῶν τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν.» Οὐδεὶς βεβαίως δύναται νὰ ἀμφιβάλλῃ, ὅτι αἱ ἀνωτέραι Στρατιωτικαὶ Σχολαὶ εἶναι προωρισμέναι νὰ παράσχωσι τὰ πτυχία εἰς τοὺς ἐκπαιδευομένους ἀξιωματικούς, ἀλλὰ δυστυχῶς παρ’ ἡμῖν ἀνώτεραι Σχολαὶ Στρατιωτικαὶ ἐκπαιδευτικαὶ δὲν ὑπάρχουσιν. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι αἱ λέξεις «τοῦ Κράτους» παρέλκουσι· διότι μὴ ὑφισταμένης ἀνωτέρας Στρατιωτικῆς Σχολῆς ἐν τῷ Κράτει, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὴν Σχολὴν ταύτην.

§92Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ εἰς τὸ νομοσχέδιόν μου ἔχω καθορίσει τὰς Σχολὰς ταύτας καὶ τὰ Κράτη.

§93Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Τί παρελείφθη εἰς τὸ ἄρθρον 10;

§94Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Παρακαλῶ, ἀφήσατε νὰ συμπληρώσω τὰς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου παρατηρήσεις μου, καὶ θὰ ἴδητε. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη περίπτωσις τῆς κατατάξεως εἰς τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν, τουτέστιν ἐὰν ἐξεπαιδεύθησαν εἰς ἀνωτέραν Στρατιωτικὴν Σχολὴν τοῦ Κράτους ἢ ἀλλοδαπήν, ἥτις εἶναι ἁρμοδία νὰ δίδῃ τὰ πτυχία. Ἀλλὰ τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν δὲν ἔχει τοιαύτην Σχολήν· ἔχουσι μόνον τὰ ξένα Κράτη. Κατόπιν ἔρχεται τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου (ἀναγινώσκει): «βʹ) Ἐπιτυχόντας μετὰ διαγωνισμόν, ὃν ὑπέστησαν κατὰ τοὺς ὅρους τῶν ἑπομένων ἄρθρων». Εἰς τί ὅμως ἀφορῶσιν αὐτὰ τὰ ἑπόμενα ἄρθρα; Ὁμιλοῦσι περὶ διαγωνισμοῦ μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ἐξερχομένων ἐκ τῶν ὑφισταμένων Ἑλληνικῶν Στρατιωτικῶν Σχολῶν. Ἀλλ’ ὁ διαγωνισμὸς αὐτὸς οὐδεμίαν ἔχει σπουδαιότητα, διότι δὲν λέγω, ὅτι ὅλοι οἱ ἐξερχόμενοι ἔχουσι τὰ αὐτὰ προσόντα, καθόσον πολλοὶ ἐξέρχονται τῶν Σχολῶν κάλλιον κατηρτισμένοι ἄλλων συναδέλφων των, ἀλλ’ ὑποστηρίζω, ὅτι οὐδεὶς ἀπέκτησε καὶ γνώσεις ἐπιτελικάς, διότι οὐδαμοῦ ἐδιδάχθησαν οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι τὰς γνώσεις ταύτας. Νομίζω λοιπόν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀπαλειφθῶσι τὰ ἄρθρα 11 καὶ 12, καὶ νὰ μείνῃ μόνον τὸ ἄρθρον 10, τροποποιούμενον ὡς ἑξῆς. Ἐκ τοῦ πρώτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου τούτου νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «τοῦ Κράτους» διότι, μὴ ὑπαρχούσης Σχολῆς, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἀναγράψωμεν ἐν τῷ νόμῳ, ἐκτὸς ἐὰν ἱδρύσωμεν τοιαύτην· ἀλλ’ ὅταν ἱδρύσωμεν αὐτήν, τότε θὰ τὴν περιβάλωμεν καὶ μὲ τὴν δικαιοδοσίαν τῆς ἀπονομῆς τοῦ πτυχίου τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας εἰς τοὺς ἀποφοιτῶντας.

§95Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὥστε νὰ μείνῃ μόνον τὸ «ἀλλοδαποῦ»;

§96Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Μάλιστα. Τὸ ἐδάφιον βʹ καὶ ἡ τελευταία παράγραφος νὰ διαγραφῶσι, νὰ προστεθῶσι δὲ αἱ ἀκόλουθοι παράγραφοι (ἀναγινώσκει): «Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἀποστέλλεται κατ’ ἔτος, κατόπιν διαγωνισμοῦ καὶ δαπάναις τοῦ Δημοσίου, ἀνάλογος ἀριθμὸς ἀνθυπολοχαγῶν καὶ ὑπολοχαγῶν, ὅπως ἐκπαιδευθῶσιν εἰς τὰς περὶ ὧν ὁ λόγος Στρατιωτικὰς Σχολάς. Ἐκ τούτων οἱ εὐδοκιμήσαντες κατὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις καὶ λαβόντες τὸ πτυχίον τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας μετατίθενται οἱ μὲν ὑπολοχαγοὶ εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν πρὸς πλήρωσιν κενῶν θέσεων, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 9 τοῦ παρόντος νόμου, οἱ δὲ ἀνθυπολοχαγοὶ ἐπανέρχονται εἰς ἃ ἀνήκουσιν ὅπλα.» Περὶ τούτου, Κύριοι, δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ μακρηγορήσω, διὰ νὰ σᾶς πείσω· δὲν ἔχω, παρὰ νὰ ἀνατρέξω εἰς τὰ ὑπάρχοντα σχολεῖα ἐκπαιδεύσεως ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας ἐν τῇ Βουλγαρίᾳ καὶ τῇ Σερβίᾳ. Ἡ μὲν Βουλγαρία ἀποστέλλει τοὺς προωρισμένους διὰ τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν ἀξιωματικοὺς εἰς τὰς ἀνωτέρας Στρατιωτικὰς Σχολὰς τῆς Πετρουπόλεως καὶ τοῦ Τουρίνου, κατὰ προτίμησιν ὅμως εἰς Πετρούπολιν, ἡ δὲ Σερβία εἰς ξένας ἐπίσης Σχολάς. Καὶ ἡ Ῥουμανία μέχρι τινος τὸ αὐτὸ σύστημα ἐτήρει, ἀλλ’ ἀπό τινος κατήρτισε τελείαν ἀνωτέραν Ἐπιτελικὴν Σχολήν, ἢ Ἀκαδημίαν, ὅπως καλοῦσιν αὐτὴν ἐν Βερολίνῳ, καὶ ἐκεῖ ἐκπαιδεύονται οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτῆς. Λοιπὸν δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἄσκοπον καὶ ἡμεῖς νὰ καταρτίσωμεν τὸ Σῶμα τῆς μελλούσης ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας—διότι τὸ παρὸν εἴπομεν πῶς θὰ οἰκονομηθῇ,—πέμποντες ὡρισμένον ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν εἰς ξένας Σχολάς· εἰς τὸν Ὑπουργὸν δὲ τῶν Στρατιωτικῶν ἀπόκειται νὰ ὁρίσῃ, τίς ὁ μέλλων ἀριθμὸς τῶν ἀνθυπολοχαγῶν ἢ ὑπολοχαγῶν, οἵτινες θὰ σταλῶσιν εἴτε εἰς Βερολῖνον εἴτε εἰς Παρισίους, ὅπως ἐκπαιδευθῶσιν εἰς τὰ τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας, καὶ οὕτω καταστῶσιν ἱκανοί, οὐ μόνον νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ καὶ νὰ διδάξωσιν εἰς τὸ ἱδρυθησόμενον ἀνώτερον σχολεῖον ἐν τῇ πατρίδι ἡμῶν. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 13 εἶναι καλή, διότι λέγει, ὅτι «πάντες οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν ἐν ἑκάστῳ βαθμῷ, ἀποσπώμενοι ἐκ περιτροπῆς, πρέπει νὰ ὑπηρετῶσι τοὐλάχιστον ἀνὰ μίαν ἐκπαιδευτικὴν περίοδον εἰς ἓν ἢ πλειότερα διαδοχικῶς ὅπλα.» Δὲν ὁρίζει ὅμως τὸ νομοσχέδιον, πόσον χρόνον θὰ καταναλώσῃ ὁ ἀξιωματικὸς διὰ μίαν περίοδον ἐκπαιδευτικήν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῇ καὶ τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα. Ἐγὼ τοὐλάχιστον φρονῶ, ὅτι ἓν ἔτος ἀρκεῖ διὰ τὴν ἐκπαιδευτικὴν ταύτην περίοδον τοῦ ἀξιωματικοῦ τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁποίας ἐπανέρχεται εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν, ἢ παραμένει εἰς τὸ Σῶμα τῆς προελεύσεώς του, ἂν ὁ Γενικὸς Διοικητὴς δὲν ὑπέβαλε πρότασιν πρὸς ἐπάνοδον αὐτοῦ εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν.

§97Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὥστε παραδέχεσθε τὴν δευτέραν παράγραφον.

§98Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ μὲ τὴν παρατήρησιν, ὅτι, ἂν οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι οὐδέποτε ἐπανέλθωσιν εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν, οἱ δὲ ὁμοιόβαθμοι αὐτῶν ἐν τῷ Σώματί των ἐξακολουθῶσιν ἔχοντες τὸν αὐτὸν μὲ αὐτοὺς βαθμόν, οὐδὲν τὸ παράδοξον νὰ ταχθῶσιν εἰς τὴν αὐτὴν τάξιν ἀρχαιότητος, ἣν εἶχον καὶ πρὸ τῆς μεταθέσεώς των εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν· ἐὰν ὅμως ἐπέλθῃ προβιβασμὸς κατὰ τὴν μετάθεσιν αὐτῶν εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν, πολὺ φοβοῦμαι μήπως διὰ τῆς κειμένης νομοθεσίας ἀποκτήσωσι δικαιώματα ἀρχαιότητος, ἅτινα δυνατὸν νὰ προκαλέσωσι δίκας κατὰ τοῦ Δημοσίου.

§99Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς θὰ περιμένῃ, καὶ ὅταν οἱ συνάδελφοί του κατὰ τὴν ἀρχαιότητα προαχθῶσι, θὰ ἔλθῃ ὑπὸ τούτους.

§100Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ὀρθόν. Αὐτὸς π. χ. εἶναι ταγματάρχης· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπολέσῃ τὴν ἀρχαιότητά του;

§101Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Θὰ ἦναι ταγματάρχης, ἀλλ’ ὅταν οἱ συνάδελφοί του, οἱ ἔχοντες τὴν αὐτὴν ἀρχαιότητα, προβιβασθῶσι, θὰ ἐπανακτήσῃ τὴν ἀρχαιότητά του.

§102Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐὰν προβιβασθῶσι;

§103Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Μάλιστα. Ἀλλ’ εἶναι τὰ κεκτημένα δικαιώματα εἰς ἕκαστον βαθμόν.

§104Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Πῶς θέλετε νὰ τεθῇ;

§105Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἐγὼ δὲν προέτεινά τι. Ζητῶ μόνον ἐξηγήσεις νὰ τεθῶσιν ἐν τῷ νόμῳ, ἐὰν ἦναι δυνατόν, διότι φοβοῦμαι, ἐὰν συμβῇ ὅ,τι εἶπον, μήπως προκαλέσωμεν δίκας· διότι λέγει μὲν ὁ νόμος οὗτος, ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι νόμοι, οἱ ὁποῖοι καθορίζουσι τὰ δικαιώματα ἑκάστου βαθμοῦ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων. Ἐπαινῶ ὅμως τὸ μέτρον, τὸ λαμβανόμενον διὰ τοῦ νόμου τούτου, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τιμωροῦνται οἱ ἀνίκανοι. Εἰς τὸ ἄρθρον 15 νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ, ὅτι διὰ Β. Διατάγματος θέλουσι κανονισθῆ σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ τὰ τῆς στολῆς τοῦ Σώματος τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Ἐὰν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ἡ στολὴ ὡς νῦν ἔχει, καὶ ἣν φέρει ὁ μόνος ὑπάρχων συνταγματάρχης τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, νομίζω ὅτι καὶ τοῦτο πρέπει νὰ τεθῇ ἐν τῷ Διατάγματι.

§106Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον λέγει «ὡς καὶ πάντα τὰ πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ παρόντος νόμου ἀπαιτούμενα».

§107Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις καὶ τροπολογίας εἶχον νὰ προβάλω ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου περὶ συστάσεως Σώματος τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτής, ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ δὲν περιλαμβάνεται ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, νομίζω ὅτι ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἔχει δίκαιον, διότι τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, εἰς τὸ κεφάλαιον Αʹ «περὶ τῆς συνθέσεως τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ ἐν εἰρήνῃ», ἄρθρον 24, λέγει: «Ὁ ἐνεργὸς στρατὸς ἀποτελεῖται 1) ἐκ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ, ἧς ἡ σύνθεσις ἐμφαίνεται εἰς τὸν ὑπ’ ἀριθ. 2 πίνακα. 2) Ἐκ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, οὗ ἡ σύνθεσις ἐμφαίνεται εἰς τὸν νόμον περὶ συστάσεως καὶ ὀργανισμοῦ Σώματος Γενικῶν Ἐπιτελῶν». Ἑπομένως εἶναι πλήρης ἡ νομοθεσία, διότι καὶ τὸ Σῶμα τοῦτο τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, τὸ μὴ ὑπάρχον μέχρι σήμερον καὶ ἤδη συνιστώμενον δυνάμει τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀναγράφεται ἐν τῷ ὀργανισμῷ τοῦ στρατοῦ.

§108Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἀναγράφει τὸ νομοσχέδιον περὶ Γενικῶν Ἐπιτελῶν ὑποστράτηγον, ἐν ᾧ ἐν τῷ ὀργανισμῷ σημειοῦται ὑποστράτηγος.

§109Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὁ ὀργανισμὸς ἀληθῶς εἰς τοὺς πίνακας ἀναγράφει συνταγματάρχην ἢ ὑποστράτηγον· ὁ ὑποστράτηγος ὅμως εἶναι Ἐπιτελής, καθὸ γενικὸς ἀξιωματικός.

§110Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι γενικοὶ ἀξιωματικοί.

§111Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Οἱ στρατηγοὶ ἀνήκουσιν εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον· ἑπομένως πᾶς στρατηγὸς εἶναι Γενικὸς Ἐπιτελής.

§112Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Γενικοὶ ἀξιωματικοὶ λέγει ὁ νόμος, ὄχι Ἐπιτελεῖς.

§113Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Γενικοὶ ἀξιωματικοί, ἀλλ’ εἶναι καὶ Ἐπιτελεῖς. Ὁ ὑποστράτηγος ἐν Γαλλίᾳ, Γερμανίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ ἐκπληροῖ πάσας τὰς ὑπηρεσίας. Ὁ ὑποστράτηγος ὁ προερχόμενος ἐκ τοῦ πεζικοῦ ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπηρετήσῃ καὶ εἰς τὰ λοιπὰ Σώματα· δὲν διοικεῖ ταξιαρχίαν μόνον τοῦ πεζικοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἱππικοῦ· ἐπίσης ὁ ὑποστράτηγος τοῦ ἱππικοῦ θὰ διοικήσῃ καὶ ταξιαρχίαν τοῦ πεζικοῦ. Ἑπομένως ὡς ἐκ τῶν σπουδῶν καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν οἱ στρατηγοὶ ἐν γένει εἶναι καὶ Ἐπιτελεῖς.

§114Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἀνήκει ὅμως εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, τὸ ὁποῖον συνιστᾶται σήμερον· εἶναι ἐκ τοῦ βαθμοῦ γενικὸς ἀξιωματικός, καὶ δύναται βεβαίως νὰ ὀνομασθῇ τοῦ Ἐπιτελείου τῆς Γενικῆς Διοικήσεως ἀρχηγός.

§115Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Τοῦτο εἶναι ὠφέλιμον διὰ τὰς ὑπηρεσίας αὐτάς. Διότι τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου δύναται ἡ Κυβέρνησις ἑκάστοτε νὰ μεταβάλλῃ, δύναται νὰ κάμνῃ ἀρχηγὸν καὶ συνταγματάρχην. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εὑρίσκω ἀτελές, εἶναι, ὅτι ὑπάρχουσι δύο, καὶ δὲν ὑπάρχουσι τρεῖς, καὶ ἑπομένως δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ καὶ ὁ τρίτος.

§116Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω διατὶ δὲν περιελήφθησαν τρεῖς· τοῦτο ἐγένετο, ὅπως ὁ συνταγματάρχης ἀρχηγὸς τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου μὴ προέρχηται κατ’ ἀνάγκην ἐκ τοῦ Σώματος τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, διότι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ εἷς συνταγματάρχης εἰς τὸ στράτευμα τῆς γραμμῆς, ὅστις νὰ ἦναι ἱκανώτερος καὶ ἑπομένως νὰ παράσχῃ μεγαλειτέρας ὑπηρεσίας, διοριζόμενος αὐτὸς ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, ἢ ὁ λαμβανόμενος ἐκ τοῦ Σώματος τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Δι’ αὐτὸ βλέπομεν εἰς ἄλλα Κράτη, ὅτι τμηματάρχαι ἐπὶ τῶν προμηθειῶν δὲν εἶναι πάντοτε ἐπιμεληταί, ἀλλὰ καὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ, διότι εἰς τὰς γενικὰς ταύτας θέσεις ἡ ἐκλογὴ τῆς Κυβερνήσεως δέον νὰ ἦναι ἀπόλυτος. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στάϊκος ἔχει τὸν λόγον.

§118Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον, ἵνα δώσω τινὰς ἐξηγήσεις.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ὁρίστε· ἔχετε τὸν λόγον.

§120Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριοι, βεβαιῶ τὴν Βουλήν, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἡ Κυβέρνησις οὐδόλως προτίθεται νὰ ἐπιδιώξῃ διχονοίας εἰς τὸ στράτευμα· τοὐναντίον ἐπιθυμεῖ, ἵνα ὅσον τὸ δυνατὸν ὑπάρχῃ σύμπνοια ἐν τῷ στρατεύματι πληρεστάτη· κατὰ συνέπειαν, ὅπου ὑπάρχει διάταξις δυναμένη νὰ γείνῃ ἀφορμὴ διχονοιῶν, βεβαίως θὰ λάβωμεν τὰς προτάσεις σας ὑπ’ ὄψιν, καὶ κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου θὰ σᾶς εἴπωμεν, ἐὰν ἀποδεχόμεθα ἢ δὲν ἀποδεχόμεθα αὐτάς. Διὰ ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ὕδρας Βουλευτήν, ἔχω ἀνάγκην τῆς Ἐπετηρίδος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ, τὴν ὁποίαν δυστυχῶς δὲν εὑρίσκω ἐνταῦθα· τὴν ἐζήτησα, ἀλλ’ ἐστάθη ἀδύνατον νὰ εὑρεθῇ.

§121Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἴσως ὑπάρχει εἰς τὴν Βιβλιοθήκην τῆς Βουλῆς.

§122Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει. Ἀλλὰ τὴν ἔλλειψιν ταύτην τὴν θεωρῶ καὶ ὡς εὐτύχημα, διότι οὕτω δὲν θὰ ἔλθω εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὁμιλήσω περὶ τῶν ἰδιοτήτων τοῦ δεῖνος ἢ δεῖνος ἀξιωματικοῦ.

§123Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἀναγκαία.

§124Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Θὰ ἦτο ἀναγκαία, διότι θὰ σᾶς ἐδείκνυον ποῖος εἶναι ὁ λόγος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου κατερχόμεθα εἰς τοὺς ἀντισυνταγματάρχας ἢ τοὺς ταγματάρχας. Λέγω λοιπὸν, ὅτι, οἱαδήποτε Κυβέρνησις καὶ ἂν εἰσῆγε τοιοῦτο νομοσχέδιον, τὸν πρῶτον πυρῆνα ἦτο ἀνάγκη νὰ τὸν σχηματίσῃ κατ’ ἐκλογήν· ἐὰν δὲ ἡ ἐκλογὴ θὰ ἦτο δικαία ἢ μή, αὐτὸ εἶναι ζήτημα κυβερνητικόν, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἠλέγχετο ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἐνήργησε κακῶς ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι, οἱαδήποτε Κυβέρνησις καὶ ἂν ἐφήρμοζε τοιοῦτον νόμον, θὰ ἦτο πάντοτε ἠναγκασμένη νὰ καταφύγῃ εἰς τὸν κατ’ ἐκλογὴν σχηματισμὸν τοῦ πρώτου πυρῆνος τοῦ Σώματος τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Διὰ τὴν μεταγενεστέραν δὲ στρατολογίαν τῶν ἀξιωματικῶν θὰ ἦτο ἐλευθέρα νὰ καθορίσῃ τρόπους ἐξασφαλίζοντας τὴν προσέλευσιν ἱκανῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸ Σῶμα αὐτό. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἐκλογὴ, ἡ εἰλικρινὴς ἐκλογὴ, βεβαίως θὰ φέρῃ εἰς τὸν πυρῆνα αὐτὸν τοὺς ἱκανωτέρους ἀξιωματικούς. Δι’ αὐτὸ ὑπάρχει ἡ διάταξις ἡ πρώτη (ἀναγινώσκει): «Διὰ τὴν ἀρχικὴν σύνθεσιν τοῦ Σώματος μετατίθενται κατ’ ἀνώτατον ὅρον δώδεκα ἐν ὅλῳ ἀξιωματικοί, ἤτοι τέσσαρες ταγματάρχαι ἢ ἀντισυνταγματάρχαι καὶ ὀκτὼ ὑπολοχαγοὶ καὶ λοχαγοὶ ἐκ τῶν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ παρόντος νόμου προβλεπομένων ὅπλων.» Δὲν λέγω, ὅτι μεταξὺ τῶν συνταγματαρχῶν δὲν δύναται νὰ εὑρεθῇ τις ἱκανός, οὐδ’ ὅτι οἱ συνταγματάρχαι, οὓς ἔχομεν, εἶναι ἀνίκανοι. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐκλογήν, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ ἐγίνετο εἰς τοὺς συνταγματάρχας, πιθανὸν νὰ εὑρίσκετο καί τις ἱκανός, ὁ ὁποῖος ὅμως θὰ προεκάλει θύελλαν συζητήσεων ἐν τῇ Βουλῇ. Διὰ τοῦτο ἀπεφύγομεν τὸν σκόπελον αὐτὸν, καὶ ἵνα φανῇ, ὅτι δὲν ὑπάρχει πρόθεσις πρὸς προσωπικὸν σκοπόν, κατεφύγομεν εἰς τὴν ἐκλογὴν μεταξὺ τῶν ἀντισυνταγματαρχῶν καὶ ταγματαρχῶν. Μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχουσι πράγματι ἄριστοι ἀξιωματικοί, δυνάμενοι νὰ ἐκτελέσωσι λαμπρῶς τὰ καθήκοντα τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Ἑπομένως ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ εὑρεθῶσιν ἱκανοὶ ἀξιωματικοί· διότι, ἂν κατεφεύγομεν εἰς τὴν ἀρχαιότητα, ἐν ταύτῃ δὲν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀνεύρωμεν τὴν ἱκανότητα. Δι’ αὐτὸ κατὰ τοὺς προβιβασμοὺς εἰς ὅλα τὰ Κράτη εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμοὺς ἰσχύει ὁ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμός. Ὅπως λοιπὸν κατὰ τοὺς προβιβασμοὺς ἰσχύει ἡ ἐκλογὴ εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμούς, οὕτω καὶ ἐδῶ ἰσχύει ἡ ἐκλογὴ. Κατὰ συνέπειαν δὲν βλέπω τι, τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς ἐμποδίζῃ νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἄρθρου τούτου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν θὰ ἦναι συνταγματάρχαι δύο· εἶναι καὶ ἀντισυνταγματάρχαι, ταγματάρχαι καὶ λοχαγοί.

§125Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κύριος Κόρπας;

§126Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὁ κύριος Κόρπας ὑπάρχει· εἶναι ἀρχαῖος ἀξιωματικός.

§127Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἴπετε δύο.

§128Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὁ κύριος Κόρπας δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀξιωματικὸς τῶν Ἐπιτελῶν, ὅπως σήμερον ἡμεῖς θέλομεν τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, διότι ὁ κ. Κόρπας δὲν ὑπηρέτησεν εἰς ἐπιτελικὰς ὑπηρεσίας ἐπὶ πολὺν χρόνον, ὥστε νὰ καταστῇ εἰδικὸς ἀξιωματικὸς τῶν Ἐπιτελῶν, ὅπως ἡμεῖς ἐπιζητοῦμεν ἀξιωματικοὺς εἰδικοὺς τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν διὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§129Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς ποῖον Σῶμα θὰ ἀνήκωσιν αὐτοί;

§130Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὁ κύριος Κόρπας μετά τινα καιρόν, ὡς ἐκ τῆς ἡλικίας του, θ’ ἀποστρατευθῇ· τὸν καταλαμβάνει τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας, καὶ θ’ ἀποχωρήσῃ. Δὲν πρόκειται ἑπομένως νὰ γείνῃ λόγος περὶ τούτου, διότι δὲν εἶναι μακρὰν τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, εἴτε μὲ τὸν ἰσχύοντα νόμον, εἴτε μὲ ἐκεῖνον, τοῦ ὁποίου τὴν ἐπιψήφισιν θὰ ἐπιζητήσῃ ἡ Κυβέρνησις προσεχῶς. Λοιπὸν δὲν πρόκειται τώρα περὶ τοῦ κυρίου Κόρπα, ὁ ὁποῖος, καὶ ἂν μείνῃ ἓν ἔτος ἀκόμη, δὲν θὰ βλάψῃ ποσῶς. Ἄλλως τε εἶναι εἰς διαθεσιμότητα, καὶ δὲν πιστεύω νὰ ἔχῃ τὴν διάθεσιν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διότι ὁ κ. Κόρπας πολιτεύεται, καὶ ἂν ἡ Βουλὴ διαλυθῇ, θὰ ζητήσῃ νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογάς.

§131Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν;

§132Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Μάλιστα.

§133Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἀνήκει εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν.

§134Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Μάλιστα.

§135Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἑπομένως, ἐπειδὴ ἀνήκει, ἐὰν αὔριον εἴτε ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ, εἴτε αὐτὸς ὁ ἴδιος ἤθελε κρίνει ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ ὑπηρεσίαν,—ἐκτὸς ἐὰν ἐξέλθῃ τοῦ στρατεύματος,—νομίζω ὅτι θὰ δύναται νὰ τὴν λάβῃ.

§136Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Θέλει ἡ Βουλὴ νὰ κάμωμεν νόμον, ἵνα τὸν μεταφέρωμεν εἰς τὸ ἀρχικόν του Σῶμα; Ἐὰν ἡ Βουλὴ τὸ νομίζῃ καλὸν, δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ προβῶ εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου.

§137Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἀκριβῶς νομίζω, ὅτι πᾶν ὅ,τι λέγετε περὶ τοῦ προσώπου τοῦ κυρίου Κόρπα περιττεύει· διότι κατὰ τὸ νομοσχέδιόν σας οὗτος ἀνήκει εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν· τὰ δικαιώματά του εἶναι ἀκέραια, καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ θέσῃ περιορισμὸν εἰς τὰ δικαιώματά του. Ἐὰν δὲ πρόκηται ἐνταῦθα νὰ κάμωμεν κρίσεις περὶ τοῦ ἀτόμου τοῦ κ. Κόρπα, δὲν γνωρίζω εἰς ποίας μελέτας καταγίνεται ἰδιαιτέρως, σχετικὰς πρὸς τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν.

§138Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὁ κύριος Κόρπας ἐχρημάτισεν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τὸν γνωρίζει πολὺ καλὰ ἡ Βουλή.

§139Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἄρα τῷ δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ ἀνήκῃ εἰς τὸ Σῶμα, καὶ ἀφοῦ ἅπαξ ἀνήκῃ εἰς τὸ Σῶμα, εἶναι πᾶσα θύρα δι’ αὐτὸν ἀνοικτή.

§140Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἄλλως τε οὐδεμίαν δυσκολίαν ἔχω, ἀντὶ δύο συνταγματαρχῶν, νὰ ἀναγράψω τρεῖς συνταγματάρχας.

§141Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Μάλιστα. Οὕτω λύεται τὸ ζήτημα.

§142Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Καὶ οὕτω δὲν ὑπάρχει λόγος συζητήσεως. Ἀναγράφομεν τρεῖς συνταγματάρχας. Δὲν πρόκειται ἐδῶ νὰ κατηγορήσῃ τις τὸν κ. Κόρπαν, ὅστις ἄλλως τε εἶναι καὶ φίλος μου.

§143Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ποῖοι εἶναι οἱ ἄλλοι δύο;

§144Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τί εἶναι αὐτά!... Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀπαντήσητε, κύριε Ὑπουργέ.

§145Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὄχι, θὰ τῷ ἀπαντήσω, διότι δὲν ὑπάρχουσιν οἱ ἄλλοι δύο σήμερον· θὰ ὑπάρξωσι μετὰ 2, 3 ἢ 4 ἔτη, ὅτε ἐκ τῶν ἀντισυνταγματαρχῶν θὰ προβιβασθῶσιν. Αὐτοὶ θὰ ἦναι οἱ ἄλλοι δύο. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὕδρας Βουλευτὴς εἶπεν: ἂν μεταθέσωμεν ἀντισυνταγματάρχας, —διότι περὶ ταγματαρχῶν δὲν θὰ γείνῃ λόγος—καὶ ἂν ἐκ τῶν μετατεθησομένων ἀντισυνταγματαρχῶν προβιβασθῇ τις καὶ καταπατήσῃ τὴν ἀρχαιότητα ἄλλων, δὲν θὰ φέρῃ τοῦτο κλονισμὸν εἰς τὴν σύμπνοιαν ἐν τῷ στρατεύματι; Εἰς ταῦτα ἀπαντῶ, ὅτι, ἀφοῦ πρόκειται νὰ καταρτισθῇ ὁ ἀρχικὸς πυρὴν δι’ ἐκλογῆς, οἱ ἀντισυνταγματάρχαι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθωσιν εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, θὰ ἦναι ἐκ τῶν ἀρίστων. Ὁ νόμος περὶ προβιβασμῶν δίδει τὸ δικαίωμα τοῦ κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοῦ διὰ τοὺς ἀνωτέρους ἀξιωματικούς, καὶ ἑπομένως, ἂν προβιβασθῇ εἷς ἐξ αὐτῶν, δὲν μοὶ φαίνεται ὅτι τοῦτο εἶναι λόγος ἰσχυρὸς, ὅπως διαταραχθῇ ἡ σύμπνοια ἐν τῷ στρατεύματι.

§146Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐν τῷ Σώματί του ἂν ἦτο, θὰ ἠδύνατο νὰ προβιβασθῇ;

§147Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Βεβαίως, ὡς ἐκ τῆς ἱκανότητος, διότι οἱ προβιβασμοὶ, σᾶς εἶπον, εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμοὺς γίνονται κατ’ ἐκλογήν.

§148Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει οἱ μὴ προβιβαζόμενοι καὶ κατὰ τοῦτο τὸ Γερμανικὸν σύστημα ἀδικούμενοι εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσωσι τὴν ἀποστρατείαν των ἢ καὶ μονομαχίαν, διότι ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ ἀνωτέρα ἀρχὴ δὲν τοὺς θεωρεῖ ἱκανοὺς πρὸς προβιβασμόν. Ὅταν θελήσουν ἐν τῷ γερμανικῷ στρατῷ νὰ θέσωσί τινα ἀξιωματικὸν εἰς ἀποστρατείαν διὰ τῆς βίας, τοῦτο πράττουσι· προβιβάζουσι τὸν κατώτερον αὐτοῦ.

§149Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει λόγος ν’ ἀπαντήσω.

§150Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὸ θὰ φέρῃ κλονισμὸν εἰς τὸ στράτευμα.

§151Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δίκαιον κλονισμὸν δυνάμει τῶν κειμένων νόμων δὲν ἠμπορεῖ νὰ φέρῃ. Τὸ ἄρθρον 9 παραδέχεται ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὕδρας Βουλευτὴς, ὡς ἔχει. Ἀλλ’ ἔρχεται ἔπειτα εἰς τὸ ἄρθρον 10 καὶ λέγει, ὅτι αὐτὸ πρέπει νὰ τροποποιηθῇ, καὶ νὰ καταργηθῶσι καὶ τὰ ἑπόμενα ἄρθρα 11 καὶ 12, θέλει δὲ, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει εἰδικὴ Σχολὴ, νὰ καταφεύγωμεν εἰς τὴν στρατολογίαν ἀξιωματικῶν τῶν Ἐπιτελῶν προερχομένων ἐξ ἀξιωματικῶν ἀποστελλομένων εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, εἰς τὰ σχολεῖα τὰ εἰδικὰ, καὶ ἐπανερχομένων κατόπιν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἰς ταῦτα ἀπαντῶ, ὅτι, ὡς ἐδήλωσα χθὲς, οἱ ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι θὰ καθέξωσι θέσιν ἐν τῷ Σώματι τῶν Ἐπιτελῶν, πρέπει νὰ ἔχωσι κλίσιν διὰ τὸ Σῶμα αὐτό· δὲν ἠμπορεῖ οἱοσδήποτε νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν· ἄλλος εἶναι εἰδικὸς διὰ τὸ μηχανικὸν, ἄλλος διὰ τὸ πυροβολικὸν, ἄλλος διὰ τὸ πεζικὸν καὶ ἄλλος διὰ τοὺς Γενικοὺς Ἐπιτελεῖς. Οἱ ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι κλίσιν διὰ τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν, καταγίνονται μόνοι των. Τὸ δὲ νομοσχέδιον εἰς τὸ ἄρθρον 12 προβλέπει ποῖον θὰ ἦναι τὸ πρόγραμμα τοῦ διαγωνισμοῦ (ἀναγινώσκει): «Ὁ διαγωνισμὸς διεξάγεται ἐγγράφως, προφορικῶς καὶ πρακτικῶς ἐπὶ στρατιωτικῶν θεμάτων, ἰδίᾳ τῆς στρατιωτικῆς Ἱστορίας καὶ Γεωγραφίας, τῆς πολεμικῆς τέχνης, τῆς ὀχυρωτικῆς καὶ τῶν στρατιωτικῶν ἀναγνωρίσεων, ἐνώπιον τριμελῶν ἐπιτροπῶν, ἰδίας δι’ ἕκαστον τῶν ἐξεταζομένων μαθημάτων.» Αὗται εἶναι αἱ ἀπαιτούμεναι γνώσεις διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Ἐκεῖνοι λοιπὸν, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι κλίσιν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, αὐτοὶ καταγίνονται. Ἐννοεῖται, ὅταν ἦναι τελειοδίδακτοι μιᾶς Σχολῆς στρατιωτικῆς, τῶν Εὐελπίδων ἢ ἄλλης τινὸς ξένης Σχολῆς, εἶναι πλέον εἰς κατάστασιν νὰ λάβωσι διάφορα συγγράμματα σχετικὰ μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν καὶ ἄλλα ἐπιστημονικὰ, νὰ τὰ μελετήσωσι, νὰ τὰ ἐννοήσωσι καὶ νὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τῆς μελέτης αὐτῶν, καὶ δύνανται νὰ καταρτισθῶσι μόνοι των, ὡς θὰ κατηρτίζοντο εἰς μίαν στρατιωτικὴν εἰδικὴν Σχολὴν, ἢ Στρατιωτικὴν Ἀκαδημίαν (ὡς τὴν ὀνομάζουν εἰς τὴν Γερμανίαν), ὅπου πάντοτε θὰ διδάσκωνται καὶ ξένοι, καὶ συνεπῶς δὲν θὰ ὑπάρχῃ αὐστηρὸς ἔλεγχος δι’ αὐτούς, ὅπως θὰ ὑπάρχῃ διὰ τοὺς ἐγχωρίους μαθητὰς τῶν Σχολῶν ἐκείνων. Αὐτοὶ δὲ, ἐρχόμενοι ἐδῶ, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. ὑποστρατήγου καὶ Βουλευτοῦ Ὕδρας, θὰ κατατάσσωνται εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν χωρὶς νὰ ὑποστῶσι τὴν αὐστηρὰν δοκιμασίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ὑφίσταντο ἐδῶ, λαμβάνοντες μέρος εἰς τὸν διαγωνισμὸν τὸν προκηρυσσόμενον ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένου προγράμματος.

§152Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Θὰ διαγωνίζωνται καὶ οἱ τῶν ξένων Σχολῶν πτυχιούχοι;

§153Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Οἱ ξένοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν, σᾶς εἶπον, ὅτι σπουδάζουσιν εἰς τὰς εἰδικὰς Σχολάς, Écoles de guerre, ὡς λέγονται εἰς τὸ Βέλγιον καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν, ἢ εἰς τὴν Académie Militaire εἰς τὸ Βερολῖνον. Εἰς τὸ Βερολῖνον φοιτῶσιν ἐπὶ τρία ἔτη, κατ’ ἔτος δίδουσιν ἐξετάσεις, καὶ μετὰ τρία ἔτη δίδουσιν ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις, καὶ τότε λαμβάνουσι τὸ πτυχίον καὶ ἀποτελοῦσι μέρος τοῦ Ἐπιτελείου, χωρὶς νὰ ὀνομασθῶσιν ἀκόμη ἀξιωματικοὶ τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Πηγαίνουν εἰς τὰ Ἐπιτελεῖα καὶ ὑφίστανται ἄλλην δοκιμασίαν ἐκεῖ· τοῖς δίδονται θέματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ λύσωσι καὶ τὰ ὁποῖα περιέρχονται εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, ὁ ὁποῖος ἐκ τῆς ἐξετάσεως τῶν θεμάτων τούτων σχηματίζει ἰδέαν περὶ τῆς ἀξίας αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν, ὅταν δ’ ἔλθῃ ἡ σειρά των νὰ προβιβασθῶσιν, ἀφοῦ ὑπηρετήσωσιν εἰσέτι ἐπὶ ἓν ἢ δύο ἔτη, τότε μετατίθενται ὁριστικῶς εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν ὡς λοχαγοί, οἱ δὲ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν κρίνονται ἱκανοὶ, μεταβαίνουσιν εἰς τὰ Σώματά των. Ὁ ἔλεγχος δὲ δὲν γίνεται ἀπὸ ἐπιτροπὴν, γίνεται μόνον ἀπὸ ἓν ἄτομον, δηλαδὴ ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Τοιαύτην δικαιοδοσίαν ἔχει ἐκεῖ ὁ ἀρχηγὸς τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν· ἐκεῖνος κρίνει μόνος τὴν ἱκανότητα τῶν ἀξιωματικῶν. Λοιπὸν αὐτὸς θὰ εἴπῃ: «αὐτοὶ οἱ ἀξιωματικοὶ μοῦ χρειάζονται, οἱ ἄλλοι δὲν μοῦ χρειάζονται»· καὶ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους χρειάζεται, τοὺς προάγει ἀμέσως διὰ τῆς Κυβερνήσεως εἰς λοχαγοὺς, καὶ τότε θεωροῦνται ἀξιωματικοὶ τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν· οἱ ἄλλοι μεταβαίνουσιν ἐκ νέου εἰς τὰ Σώματά των. Αὐτὰ γίνονται ἐν Πρωσσίᾳ. Εἰς δὲ τὴν Γαλλίαν μετὰ τὴν φοίτησιν εἰς τὴν École de guerre ἐξέρχονται καὶ αὐτοὶ δι’ ἐξετάσεων καὶ λαμβάνουσι μέρος εἰς τὰς διαφόρους ἐπιτελικὰς ὑπηρεσίας. Καὶ αὐτοὺς ὁ ἀρχηγὸς τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν τοὺς κρίνει ἐκ τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα τοῖς δίδει νὰ λύσωσιν. Οὗτοι, προβιβαζόμενοι κατόπιν εἰς λοχαγοὺς, ὀνομάζονται capitaines brévetés, δηλαδὴ πτυχιοῦχοι λοχαγοί. Αὐτοὶ λοιπὸν εἶναι οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ προωρισμένοι νὰ ἐπιτελέσωσι κατόπιν τὰς ἐπιτελικὰς ὑπηρεσίας, προαγόμενοι βαθμηδὸν εἰς τοὺς βαθμοὺς τοῦ ταγματάρχου, ἀντισυνταγματάρχου, συνταγματάρχου κλπ., ἀλλὰ δὲν ἀποτελοῦσιν ἴδιον Σῶμα Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Λοιπὸν τί θέλετε νὰ ἐρωτήσητε;

§154Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἰδοὺ τί ἤθελον νὰ ἐρωτήσω. Οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι διήκουσαν μαθήματα ἐν τοιαύταις Σχολαῖς ἀνωτέραις, ὅταν ἐπιτύχωσι, καθὼς λέγετε, κατὰ τὰς ἐξιτηρίους ἐξετάσεις, ἐρχόμενοι ἐδῶ μὲ αὐτὸ τὸ πιστοποιητικὸν, —διότι πτυχίον δὲν ἠξεύρω ἂν δίδεται, —θὰ γίνωνται δεκτοὶ ἄνευ διαγωνισμοῦ εἰς τὸ Ἐπιτελικὸν Σῶμα;

§155Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Αὐτὸ λέγει τὸ νομοσχέδιον.

§156Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι. Ἐνόμισα πρὶν, ὅτι εἴπετε, ὅτι καὶ αὐτοὶ θὰ ὑποβάλλωνται εἰς διαγωνισμόν.

§157Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὄχι· δὲν εἶπον αὐτό. Τὸ νομοσχέδιον ἰδοὺ τί λέγει. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκει): «Πτυχίον ἀπονέμεται εἰς ὑπολοχαγοὺς καὶ ἀνθυπολοχαγοὺς: αʹ) Διατελέσαντας μαθητὰς καὶ ἐπιτυχόντας κατὰ τὰς ἐξιτηρίους ἐξετάσεις ἀνωτέρου στρατιωτικοῦ σχολείου τοῦ Κράτους ἢ ἀλλοδαποῦ, προωρισμένου πρὸς καταρτισμὸν ἀξιωματικῶν τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν. βʹ) Ἐπιτυχόντας μετὰ διαγωνισμόν, ὃν ὑπέστησαν κατὰ τοὺς ὅρους τῶν ἑπομένων ἄρθρων. Καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ λαμβάνουσι πτυχίον, προσηκόντως τεθεωρημένον, ἐὰν περὶ τῆς ἀπονομῆς αὐτοῦ ὑπεβλήθη πρότασις τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ.» Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὁ ἔλεγχος θὰ ἦναι αὐστηρότερος ἐπὶ τῶν ἐδῶ ἐκπαιδευομένων καὶ λαμβανόντων μέρος εἰς διαγωνισμὸν παρὰ ἐπὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔρχωνται ἀπὸ τὴν Γαλλίαν ἢ τὴν Γερμανίαν, ὅπου ὁ ἔλεγχος δι’ αὐτούς, ξένους ὄντας, δὲν θὰ γίνεται τόσον αὐστηρῶς, ὅσον γίνεται διὰ τοὺς ἐγχωρίους ἀξιωματικοὺς τῶν Σχολῶν ἐκείνων. Αὐτὰ εἶπον. Λοιπὸν δι’ αὐτὸ φρονῶ, ὅτι ὅλαι αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου πρέπει νὰ ψηφισθῶσι, διότι ἐξασφαλίζουσι τὴν ἀπόκτησιν ἀξιωματικῶν τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν πολὺ ἱκανωτέρων ἄλλων. Δὲν λέγω ὅτι καὶ ἀπ’ ἐκεῖ δὲν δύνανται νὰ ἔλθωσι καλοί, ἀλλ’ ἐδῶ τὸν ἔλεγχον τὸν ἔχετε βέβαιον, ἐνῷ ἐκεῖ διὰ τοὺς ξένους ὁ ἔλεγχος θὰ ἦναι κἄπως ἀμφίβολος, διότι δι’ αὐτοὺς δὲν θὰ ἐνδιαφέρηται τὸ Κράτος ἐκεῖνο τόσον πολύ, ὅσον θὰ ἐνδιαφέρηται διὰ τοὺς ἰδικούς του ἀξιωματικούς. Λέγω λοιπόν, ὅτι ἐδῶ δύνασθε νὰ ἔχητε ἀξιωματικοὺς καλούς, διότι, ὡς σᾶς εἶπον, διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν ἀπαιτεῖται ἰδιαιτέρα κλίσις, καὶ ὅταν ὁ ἀξιωματικὸς ἔχῃ αὐτὴν τὴν ἰδιαιτέραν κλίσιν καὶ ἔχῃ ἐξέλθει ἀπὸ μίαν Στρατιωτικὴν Σχολὴν, εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ τελειοποιηθῇ, νὰ βελτιώσῃ τὰς γνώσεις του, θὰ γείνῃ δὲ ὁ ἔλεγχος τῆς ἱκανότητός του κατὰ τὸν διαγωνισμόν.

§158Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀφοῦ δὲν ἔχετε ἐμπιστοσύνην πλήρη...

§159Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν λέγω ὅτι δὲν ἔχω ἐμπιστοσύνην.

§160Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. .. διατὶ δὲν ὑποβάλλετε εἰς ἕνα ἔλεγχον καὶ αὐτοὺς, τοὺς ἐρχομένους ἔξωθεν;

§161Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἰδοὺ διατί· διότι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάγῃ ἐκεῖ οὐχὶ ἐγκαίρως εἷς τῶν ἀρχαιοτέρων ἀξιωματικῶν, — ἐκτὸς ἐὰν ἐξ ἀρχῆς ἀποφασισθῇ ἵνα ἐκ τῶν νεωτάτων ἀξιωματικῶν στέλλωνται εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ὅπως καταρτίζωνται διὰ τὸ Σῶμα αὐτὸ καὶ ὑφίστανται ὕστερον ἐδῶ τὸν ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον λέγω, — ὅπερ καὶ παραδέχομαι, διότι θὰ ἦναι λαμπρὸν, — ἐὰν, ἐπαναλέγω, συμπέσῃ εἷς ἀξιωματικὸς νὰ μὴ σταλῇ ἐγκαίρως εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ εἷς ἄλλος ἐδῶ νεώτερός του λάβῃ μέρος εἰς τὸν διαγωνισμὸν καὶ μετατεθῇ διὰ τῆς ἱκανότητός του εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν, ἐπειδὴ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἡ ἐκπαίδευσις διαρκεῖ ἐπὶ τρία ἔτη, ὁ ἀρχαιότερος, ὁ ὁποῖος ἐπῆγεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, θὰ ἦναι ὑποχρεωμένος νὰ φοιτήσῃ ἐκεῖ ἐπὶ τρία ἔτη, καὶ ἠμπορεῖ ὁ νεώτερός του ἐδῶ κατὰ τὸν χρόνον αὐτὸν νὰ προαχθῇ, ἐπανερχόμενος δ’ ὕστερον ἐκεῖνος, ὁ ἀρχαιότερος, ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, θὰ εὑρεθῇ ὑποσκελισμένος ἀπὸ τὸν νεώτερόν του· θὰ ἦναι δὲ διπλοῦν τὸ μέτρον τοῦ ἐλέγχου τῆς ἱκανότητος, ἐνῷ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἔχετε ἓν μέτρον.

§162Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ἀναφέρετε, ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ, διότι δύναται ὁ ἐπιτυχὼν, κατὰ τὸ δεύτερον ἐδάφιον, νὰ μετατεθῇ εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν προτιμήτερα ἀπὸ τὸν μεταβάντα εἰς τὴν Εὐρώπην.

§163Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Τότε ὁ μεταβὰς εἰς τὴν Εὐρώπην, ἂν δὲν τὸν συμφέρῃ, δὲν ἔρχεται νὰ καταταχθῇ εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, ἐνῷ κατὰ τὴν πρότασιν ὑμῶν τὸ πρᾶγμα εἶναι ὑποχρεωτικόν· κατὰ τὸ νομοσχέδιον εἶναι προαιρετικόν, ἐκ θελήσεως, ἐνῷ κατὰ τὴν ἰδέαν τοῦ κυρίου ὑποστρατήγου Βουλευτοῦ ἐξ Ὕδρας θὰ ἦναι ὑποχρεωτικόν. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά. Λοιπόν, κατὰ τὴν ἰδέαν μου, ἂν τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ, ὡς ἔχει, ἐκτελεῖται ὁ σκοπός, εἰς ὃν ἀποβλέπει.

§164Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου δὲν θὰ ὁμιλήσω σήμερον· ἤθελον νὰ ἀκούσω πάντας τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν συζήτησιν. Θὰ ὁμιλήσω εἰς ἄλλην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρετήρησα μετ’ εὐχαριστήσεως, εἶναι, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, συνεφώνησαν σχεδὸν ἀκριβῶς μὲ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐγὼ εἶχον ἑτοιμάσει διὰ νὰ ὑποβάλω, νομοσχέδιον κανονίζον τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ τὸ φέρω, καὶ θὰ τὸ ἀναγνώσω ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους, διὰ νὰ ἴδωσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ πόσον εἶναι ἐπιτυχέστερον τὸ ἐμὸν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν. Αἱ παρατηρήσεις δὲ, τὰς ὁποίας ἔφερεν ὁ κ. Τσαμαδὸς, εἶναι αὐταὶ αἱ διατάξεις, αἱ περιεχόμεναι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ μου. Θὰ ὁμιλήσω τότε ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων συλλήβδην, καὶ ἀντιπαραθέτων τὰ ἄρθρα αὐτῶν θὰ καταδείξω τὰ κακὰ, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ προέλθουν ἔκ τινων ἐξ αὐτῶν.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Καρπετόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§166Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠκούσατε τὰς γνώμας καὶ στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν συναδέλφων, συγκιρνᾷ τὰ πλεονεκτήματα δύο ἄλλων συστημάτων, καὶ ἀπωθεῖ, κατὰ τὸ δυνατόν, τὰ μειονεκτήματα αὐτῶν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δημιουργεῖ νέον σύστημα ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας, τὸ ὁποῖον εὑρίσκω παράτολμον, διότι δὲν νομίζω, ὅτι τὰ μικρὰ Κράτη, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι προηγμένα εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἐπιστήμην καὶ τὴν πεῖραν τῶν πραγμάτων, δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προβαίνωσιν εἰς καινοτομίας. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ τὸ εὑρίσκουσιν οἱ εἰσηγηταὶ αὐτοῦ ἀναγκαῖον καὶ ἐπωφελὲς, εὔχομαι νὰ ἀποβῇ ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ στρατοῦ, καὶ νὰ προσπορίσῃ ἄφθονον τὸ ἠθικὸν κέρδος εἰς τοὺς ἐπινοήσαντας τοῦτο. Ἀλλ’ ἐπειδή τινες τῶν προαγορευσάντων ἐστάθμευσαν εἰς μίαν θεμελιώδη διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου, τὴν ἀφορῶσαν τὴν ἀρχικὴν σύνθεσιν τοῦ Σώματος τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, ἐπιτραπήτω καὶ εἰς ἐμὲ νὰ σταθμεύσω ἐπ’ ὀλίγον εἰς τὴν διάταξιν ταύτην. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω τὸ ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκει): «Διὰ τὴν ἀρχικὴν σύνθεσιν τοῦ Σώματος μετατίθενται κατ’ ἀνώτατον ὅρον δώδεκα ἐν ὅλῳ ἀξιωματικοί, ἤτοι τέσσαρες ταγματάρχαι ἢ ἀντισυνταγματάρχαι καὶ ὀκτὼ ὑπολοχαγοὶ καὶ λοχαγοὶ ἐκ τῶν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ παρόντος νόμου προβλεπομένων ὅπλων.» Νομίζω ὅτι ἡ ἀρχικὴ σύνθεσις τοῦ Σώματος δέον νὰ περιβληθῇ μὲ πλειότερα ἐχέγγυα. Νομίζω ὅτι ἀπὸ τὴν ἀρχικὴν σύνθεσιν τοῦ Σώματος δέον ν’ ἀπομακρυνθῇ πᾶσα ὑπόνοια, ὅτι τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ θ’ ἀναζητηθῇ εἰς ὡρισμένον κύκλον προσώπων· νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ δοθῇ ἀφορμὴ παραπόνων καὶ ἀπογοητεύσεων. Νομίζω ὅτι οἱ ἀξιωματικοί, οἵτινες θ’ ἀποτελέσωσι τὴν πρώτην τοῦ Σώματος σύνθεσιν, δέον νὰ ληφθῶσιν ἀπὸ ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ Σώματα, καὶ ἵνα τοῦτο γένηται, ὑποβάλλω τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, ἡ ὁποία θὰ παρακαλέσω νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἰδοὺ ἡ τροπολογία (ἀναγινώσκει): «Διὰ τὴν ἀρχικὴν σύνθεσιν τοῦ Σώματος μετατίθενται κατ’ ἀνώτατον ὅρον δώδεκα ἐν ὅλῳ ἀξιωματικοί, λαμβανόμενοι ἐξ ὅλων τῶν Σωμάτων τῶν προβλεπομένων ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ εἰρημένου νόμου, τῆς ἀναλογίας τῶν ἐξ ἑκάστου Σώματος μετατεθησομένων ἀφιεμένης εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις θὰ στηρίξῃ τὴν ἀπόφασίν του ταύτην ἐπὶ προτάσεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ.» Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μοὶ ἐξηγήσῃ τὸ πνεῦμα μιᾶς ἄλλης διατάξεως τοῦ ἄρθρου 13. Τὸ ἄρθρον τοῦτο λέγει: «Οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν ἐν ἑκάστῳ βαθμῷ, ἀποσπώμενοι ἐκ περιτροπῆς, ὑπηρετοῦσι τοὐλάχιστον ἀνὰ μίαν ἐκπαιδευτικὴν περίοδον εἰς ἓν ἢ πλειότερα διαδοχικῶς ὅπλα. Μετὰ τὸ πέρας τῆς ὑπηρεσίας των ταύτης μετατίθενται εἰς τὸ Σῶμα τῆς προελεύσεώς των, καὶ ὡς ὑπεράριθμοι, ἐὰν ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ δὲν ὑπέβαλε πρότασιν περὶ ἐπανόδου των εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν.» Ἡ ἀπορία μου ἔγκειται εἰς τὸ ἑξῆς. Ἐπανέρχονται, λέγει, οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκ τοῦ Σώματος τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν εἰς τὸ Σῶμα τῆς προελεύσεώς των, ἂν δὲν γνωματεύσῃ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς νὰ παραμένωσιν εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Θέλω νὰ γνωρίζω, τίνες οἱ λόγοι, οἵτινες δικαιολογοῦσι τὴν ἐπάνοδον τῶν ἀξιωματικῶν. Εἶναι ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκ περιτροπῆς πρέπει νὰ λαμβάνωνται, ἵνα εὐρύνηται ὁ κύκλος τῆς ἐκλογῆς; ἢ εἶναι ὅτι δὲν ἐκρίθησαν ἱκανοὶ διὰ τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν;

§167Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι ὁ δεύτερος λόγος· ὅταν δὲν κριθῶσιν ἱκανοί.

§168Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ ἦτο δικαιότερον, οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι νὰ μὴ ἐτοποθετοῦντο εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, ἀλλὰ νὰ ἔμενον ἀπεσπασμένοι, καὶ ἂν κατόπιν δὲν ἐκρίνοντο κατάλληλοι, νὰ μὴ προσελαμβάνοντο, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὁ λόγος τῆς ἐπανόδου των εἰς τὸ Σῶμα, εἰς ὃ πρὶν ἀνῆκον; Πῶς, ἀφοῦ ἦσαν ἀκατάλληλοι, προήχθησαν καὶ κατετάχθησαν εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν;

§169Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ συμβῇ ἀπρόοπτόν τι εἰς ἕνα ἀξιωματικόν, ὅστις μετετέθη εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν ἐκ πληροφοριῶν ὅτι εἶναι ἱκανός. Γίνονται π. χ. ἐτήσιαι ἀσκήσεις, καὶ ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς πίπτει ἀπὸ τοῦ ἵππου καὶ θραύει τὸν πόδα του. Αὐτὸς πιθανὸν νὰ μὴ δύναται κατόπιν νὰ ἦναι καλὸς ἱππεύς, ὅπως τὸν θέλει ὁ ὀργανισμός, διὰ νὰ ἦναι τέλειος ἀξιωματικὸς τῶν Ἐπιτελῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος. Ἠμπορεῖ νὰ τοῦ συμβῇ τι, τὸ ὁποῖον νὰ τοῦ μεταβάλῃ τὴν ἀπαιτουμένην ἰδιότητα, ἵνα δύναται νὰ ἐξακολουθῇ νὰ ᾖναι ἀξιωματικὸς τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν.

§170Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ηὐτύχησα, Κύριοι, νὰ κατασταθῶ εὐκρινής. Νομίζω δ’ ὅτι ἔχω δίκαιον πληρέστατα (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 13. Οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν ἐν ἑκάστῳ βαθμῷ, ἀποσπώμενοι ἐκ περιτροπῆς, ὑπηρετοῦσι τοὐλάχιστον ἀνὰ μίαν ἐκπαιδευτικὴν περίοδον εἰς ἓν ἢ πλειότερα διαδοχικῶς ὅπλα. Μετὰ τὸ πέρας τῆς ὑπηρεσίας των ταύτης μετατίθενται εἰς τὸ Σῶμα τῆς προελεύσεώς των, καὶ ὡς ὑπεράριθμοι, ἐὰν ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ δὲν ὑπέβαλε πρότασιν περὶ ἐπανόδου των εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν.» Λοιπὸν εἶναι τοποθετημένοι, εἶναι ἤδη ἀξιωματικοὶ τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν ἐν ἑκάστῳ βαθμῷ. Οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, ἀφοῦ ὑπέστησαν τὰς βασάνους τὰς προβλεπομένας ὑπὸ τῶν ἄλλων ἄρθρων, εἰσέρχονται καὶ κατατάσσονται μονίμως εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, εἶναι δὲ ὑποχρεωμένοι εἰς ἑκάστην προαγωγὴν νὰ ἀποσπῶνται εἰς τὰ διάφορα ὅπλα, ἵνα ἐκτελῶσιν ἐκεῖ μίαν περίοδον ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλὰ διατὶ νὰ μὴ τοποθετηθῶσιν ὡρισμένως, ἀφοῦ ἐξακριβωθῇ ὅτι εἶναι ἱκανοί; Ἐρωτῶ, θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ βαθμὸς, κατὰ τὸν ὁποῖον νὰ μὴ ἦναι ἱκανοί, καὶ τότε θὰ ἐπιστρέφουν εἰς τὸ Σῶμα τῆς προελεύσεώς των, ἀφοῦ ὑπηρέτησαν ὡς Ἐπιτελεῖς; Τοῦτο ἀκριβῶς θέλω νὰ γνωρίζω, ἂν τοῦτο εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου ὡρισμένως, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔχομεν καθῆκον νὰ περιφρουρήσωμεν τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς παραμένοντας ἐν τῷ στρατῷ.

§171Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αἱ ἰδέαι αὗται πρέπει νὰ συζητηθῶσιν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, διότι τώρα συζητοῦμεν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως τότε εἶναι καλλίτερον.

§173Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ἐγὼ θὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν, ἡ ὁποία θὰ ἐξηγήσῃ τὴν βάσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ὁ μηχανισμὸς τοῦ νομοσχεδίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. ἐξ Ἄργους συνάδελφος, ἵνα μὴ ὑποπέσωμεν εἰς τὰ ἐλαττώματα τοῦ συστήματος τῶν μονίμων Ἐπιτελείων, καθ’ ὅ, ὅταν τις εἰσέλθῃ εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον, εἶναι ἠναγκασμένη ἡ ὑπηρεσία νὰ τὸν ἔχῃ ὡς Γενικὸν Ἐπιτελέα μέχρις οὗ ἀποστρατευθῇ, ἐτέθη ἡ τοιαύτη διάταξις τοῦ νομοσχεδίου· συνδυάζει δηλαδὴ αὕτη τὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀκολουθεῖ ἡ Γαλλία εἰς τὸν σχηματισμὸν τοῦ Σώματος τῆς ἐπιτελικῆς ὑπηρεσίας, πρὸς τὸ σύστημα τῶν ἄλλων Κρατῶν. Ἐν Γαλλίᾳ δὲν ὑπάρχει μόνιμος ὁ ἀξιωματικὸς εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον, ἀλλ’ εἶναι ἀξιωματικοί, οἵτινες ἐκτελοῦσιν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν· εἰς τὰ ἄλλα Κράτη εἶναι μόνιμος ἡ ἐπιτελικὴ ὑπηρεσία. Θέλοντες λοιπὸν οἱ εἰσηγηταὶ τοῦ νομοσχεδίου νὰ συνδυάσωσι τὰ πλεονεκτήματα τῶν δύο αὐτῶν συστημάτων, δηλαδὴ νὰ ἔχῃ μὲν τὸ Κράτος Γενικοὺς Ἐπιτελεῖς, ἀλλὰ νὰ μὴ ἦναι ὑποχρεωμένον, ἀφοῦ ἅπαξ εἰσέλθῃ τις εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον, καὶ ἂν ἀποδειχθῇ ἀνίκανος διὰ τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν, νὰ τὸν ἔχῃ ἐσαεὶ εἰς βάρος τοῦ Ἐπιτελικοῦ Σώματος, ἔθεσαν τὴν διάταξιν, καθ’ ἣν ἐκ περιτροπῆς οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν Ἐπιτελῶν εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἐκτελῶσιν εἰς ὅλα τὰ Σώματα ὑπηρεσίας, ὅπως διὰ τῆς τοιαύτης ἐκτελέσεως ὑπηρεσίας ἐκτὸς τῶν Σωμάτων αὐτῶν ἀποκτῶσι τὰς ἰδιότητας, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ἀξιωματικὸς τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν. Ἐὰν ὁ ἀξιωματικὸς κατὰ τὸ διάστημα τῆς τοιαύτης ἀποσπάσεώς του ἐκ τοῦ Σώματος, εἰς ὃ πρὶν ἀνῆκε, καὶ τῆς τοιαύτης δοκιμῆς κριθῇ, ὅτι δὲν ἔχει τὰ προσόντα τοῦ ἀξιωματικοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, τότε ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἐπανέρχεται εἰς τὸ Σῶμά του, χωρὶς οὐδεμίαν αὐτὸς νὰ ὑποστῇ ἀδικίαν ἢ μείωσιν, οὐδεὶς δὲ καὶ ἐκ τῶν ἄλλων ἀξιωματικῶν ν’ ἀδικηθῇ κατά τι. Ἔχει ὅμως τὸ πλεονέκτημα τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν, ὁσάκις ἀξιωματικός τις ἀποδειχθῇ κατὰ τὸ στάδιον τῆς ἐν αὐτῷ ὑπηρεσίας του, ὅτι δὲν παρουσίασεν ὅλα τὰ πλεονεκτήματα, ὅλας τὰς ἰδιότητας, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ἀξιωματικὸς τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, ἔχει τὸ πλεονέκτημα, ὅτι θὰ δύναται ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος νὰ ἐπανέρχηται εἰς τὸ Σῶμά του. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα ἡ δεσπόζουσα, ἡ ἐπικρατοῦσα εἰς τὴν διάταξιν ταύτην τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ νομοσχεδίου· δηλαδὴ συνδυάζει τὰ πλεονεκτήματα καὶ τῶν δύο συστημάτων τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν ὅλων τῶν στρατῶν.

§174Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Εἶναι φανερόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βονίτσης ἔδωκεν, εἶναι ἀτομική του γνώμη, διότι ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ὑποθέσω ποτέ, ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τοῦ νομοθέτου, δὲν δύναμαι νὰ ὑποθέσω ποτὲ τὸν νομοθέτην ἱκανὸν νὰ νομοθετῇ, ἀμφιβάλλων περὶ ὅσων νομοθετεῖ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βονίτσης εἶπεν, ὅτι τὸ πνεῦμα τοῦ παρασκευάσαντος τὸ νομοθέτημα εἶναι νὰ μὴ καταστήσῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν διαρκεῖς καὶ μονίμους. Ἀλλὰ τί ἄλλο εἶναι τὸ σύστημα τὸ ἰσχῦον ἐν Γαλλίᾳ; Αὐτὴ ἡ εὐκολία γίνεται διὰ νὰ δύναται ἕκαστον πρόσωπον νὰ ἐκτελῇ τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν, χωρὶς νὰ ἀνήκῃ μονίμως εἰς αὐτήν. Ἀλλ’ ὑμεῖς τὸν ἀξιωματικόν, τὸν ὁποῖον μετεθέσατε εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, ἐὰν ἠθέλετε κρίνει αὐτὸν οὐχὶ ἱκανὸν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, τὸν ἐπαναφέρετε πάλιν εἰς τὸ Σῶμά του. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, πρέπει νὰ ἔχῃ τις πολὺ μικρὰν ἰδέαν περὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἵνα ὑποθέσῃ, ὅτι, ὅπως μετὰ μίαν μασκαράταν ἀποβάλλει τις τὴν ἐνδυμασίαν τοῦ μετημφιεσμένου, ἵνα περιβληθῇ πάλιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν συνήθως φορεῖ, εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὸν ἀξιωματικὸν ν’ ἀφήσῃ τὴν στολὴν, μὲ τὴν ὁποίαν τὸν περιέβαλον, τιμήσαντες αὐτὸν καὶ καταστήσαντες ἀξιωματικὸν Ἐπιτελέα, ἵνα ἐπανέλθῃ πάλιν εἰς τὸ Σῶμα, εἰς ὃ πρὶν ἀνῆκεν· εἶναι ὡς νὰ τῷ λέγητε: «ὕπαγε ἐκεῖ ὀπίσω· σὲ καθιστῶμεν ἀξιωματικὸν ἐξηυτελισμένον!»

§175Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ἐγὼ ἐξέφρασα τὴν γνώμην ταύτην, στηριζόμενος ἐπὶ τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἔκθεσις ἐν τῷ πέμπτῳ ἐδαφίῳ (ἀναγινώσκει): «Τὸ δεύτερον σύστημα ἀφ’ ἑτέρου πλεονεκτεῖ τοῦ πρώτου κατὰ τοῦτο μόνον, διότι διὰ τῆς περιοδικῆς ἐναλλαγῆς τῶν ἀξιωματικῶν δὲν καθιστᾷ αὐτοὺς ξένους πρὸς τὸ στράτευμα. Τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον συνδυάζει τὰ πλεονεκτήματα ἀμφοτέρων τῶν συστημάτων. Διότι ἱδρύει μὲν ἴδιον Σῶμα Γενικῶν Ἐπιτελῶν, κατὰ τὰ κρατοῦντα εἰς ὅλους τοὺς στρατοὺς, ὁρίζει δὲ τὴν περιοδικὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Σώματος ἐν τῷ στρατεύματι καὶ ἐν ἑκάστῳ βαθμῷ ἐκ περιτροπῆς εἰς τὰ διάφορα ὅπλα. Συνδέον οὕτως αὐτοὺς μετὰ τούτων, τοὺς τηρεῖ ἐνημέρους εἰς πᾶσαν τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατοῦ καὶ τοὺς παρασκευάζει τελειότερον πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς των, παρέχει δὲ μίαν ἐπὶ πλέον ἐγγύησιν, διότι, μὴ καθιεροῦν τὴν ἀπόλυτον μονιμότητα τῶν ἀξιωματικῶν ἐν τῷ Σώματι τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, ἐξαλείφει καὶ τὸ μειονέκτημα τῆς ἐνδεχομένης περὶ τὴν ἐκλογὴν αὐτῶν πλάνης.» Ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου τούτου τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως βασιζόμενος ἐξήνεγκον τὴν γνώμην, ὅτι αὕτη εἶναι ἡ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου διὰ τῆς προτάσεως τοῦ ἄρθρου 13.

§176Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Μίαν ἀπάντησιν μόνον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω πρὸς τὸν κ. ἐκ Τυρνάβου Βουλευτήν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Τυρνάβου εἶπεν, ὅτι ἀξιωματικὸς μετατεθεὶς εἰς τοὺς Ἐπιτελεῖς καὶ μὴ κριθεὶς κατόπιν ἱκανὸς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, ἐπανερχόμενος εἰς τὸ Σῶμά του, θεωρεῖται ἐξηυτελισμένος. Ἀλλὰ διατὶ ἀξιωματικοὶ ξένων στρατῶν, ἐπανερχόμενοι διὰ τοιοῦτον λόγον εἰς τὸ ἀρχικόν των Σῶμα, δὲν θεωροῦνται ἐξηυτελισμένοι; Ὑποτιμᾶτε αὐτοὺς τόσον πολὺ κατὰ τὴν φιλοτιμίαν;

§177Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ποῦ συμβαίνει τοῦτο;

§178Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Εἰς τὸν γερμανικὸν στρατόν. Ἐκεῖ, ὅταν εἷς ἀξιωματικὸς ἀποδειχθῇ μὴ δυνάμενος νὰ παραμένῃ εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν, ἐπανέρχεται εἰς τὸ Σῶμά του, χωρὶς νὰ θεωρῆται προσβεβλημένος.

§179Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Εἶναι ζήτημα ἀντιλήψεως, κύριε Ὑπουργέ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἀξιωματικός, ὅστις ἤθελεν ἀποπεμφθῆ τοῦ Σώματος τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν ὡς ἀνίκανος, δὲν πρέπει νὰ μένῃ εἰς τὸ στράτευμα· εἶναι προτιμότερον νὰ τὸν ἀπομακρύνετε ὁριστικῶς ἐξ αὐτοῦ. Ἐγὼ ἐκεῖνον τὸν ἀξιωματικὸν δὲν τὸν θεωρῶ χρήσιμον.

§180Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν ἀποπέμπεται οὕτω. Μὴ συγχίζετε τὰ πράγματα, παρακαλῶ. Ἀποπομπὴ ἀξιωματικοῦ ἐκ τοῦ στρατοῦ γίνεται μόνον κατόπιν γνωμοδοτήσεως Ἀνακριτικοῦ Συμβουλίου ἢ ἀποφάσεως Στρατοδικείου. Ἄλλως δὲν ἀποπέμπονται οἱ ἀξιωματικοί.

§181Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἀποπέμψατέ τον, ἀλλὰ μὴ τὸν ἐξευτελίζετε.

§182Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνεξαρτήτως τῆς εἰκόνος, τὴν ὁποίαν θὰ παρουσιάζωσιν οἱ ἀπομακρυνόμενοι ὁπωσδήποτε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα, ἂν προσγίγνεται ἢ μὴ ζημία εἰς τοὺς ἀπομακρυνομένους. Ὑποθέσατε ὅτι νεώτερος ἐμοῦ ἀξιωματικὸς ἀπεσπάσθη καὶ ἐτοποθετήθη εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, καὶ ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος προήχθη. Ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος, προαχθεὶς εἰς τὸ Σῶμα τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, ἐπανέρχεται εἰς τὸ Σῶμά του, ἐνῷ ἐγὼ δὲν ἔχω προαχθῆ. Ἐκεῖ λοιπὸν πρέπει νὰ τεθῇ ὁ φραγμός· νὰ παραμένῃ ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος εἰς τὸν βαθμὸν ἐκεῖνον, εἰς ὃν προήχθη, — δὲν γνωρίζω ἂν καλῶς ἢ κακῶς, — μέχρις οὗ καὶ ἐγὼ προαχθῶ καὶ ταχθῶ εἰς τὸ δεξιὸν ἐκείνου. Διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω, τοῦτο ζητῶ.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσομεν περατωμένην τὴν συζήτησιν.

§184Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἔχω τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§185Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ διακόψωμεν ἐπὶ 5 λεπτά.

§186ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς περατωθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου.

§188Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διακόψωμεν ἐπὶ πέντε λεπτά.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Δεληγεώργη. Ἔχετε τὸν λόγον.

§190ΑΧ. ΧΟΪΔΑΣ. Πρέπει νὰ διακόψωμεν.

§191Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Διατὶ νὰ διακόψωμεν; Ποῖον ἀντιπροσωπεύετε;

§192ΑΧ. ΧΟΪΔΑΣ. Δὲν ἐννοῶ νὰ ἀντιπροσωπεύσω κανένα.

§193Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ κατ’ ἐμέ, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν θεωρῶ οὐ μόνον ὡς ὑπηρεσίαν προωρισμένην νὰ παρασκευάζῃ δι’ ἔργων χρησίμων τὸν στρατὸν πρὸς πόλεμον, ἀλλὰ καὶ ὡς Σῶμα, ἐν ᾧ παρασκευάζονται κυρίως οἱ θέλοντες καὶ ἱκανοὶ κρινόμενοι νὰ ἀναλάβωσι τὰς διοικήσεις αὐτοῦ, καὶ ἰδίως τῶν ἀνωτέρων μονάδων. Αὐτὸς εἶναι ἐκ τῶν κυρίων προορισμῶν αὐτοῦ εἰς τὰ στρατιωτικὰ Κράτη, εἰς τὰ ὁποῖα ὑφίσταται Σῶμα Ἐπιτελῶν, καὶ δι’ αὐτὸ εἰς τὸ Σῶμα τοῦτο εἰσέρχονται ἀξιωματικοὶ μετὰ σπουδὰς καὶ δοκιμασίαν πρακτικὴν εἰς ἀνωτέρας εἰδικὰς Σχολὰς στρατιωτικάς. Ἐννοεῖται ὅτι οἱ ἐξερχόμενοι ἐκ τοιούτων Σχολῶν εἰδικῶν, εἰς ἃς εἰσῆλθον μετὰ σπουδὰς καὶ δοκιμασίας, ὑπηρετοῦντες ἐν τῇ ἐπιτελικῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ πρακτικῶς δοκιμαζόμενοι εἰς ὅλα τὰ ὅπλα, παρασκευάζονται ἀρκούντως, ὅπως ἀναλάβωσι βραδύτερον τὰς ἀνωτέρας διοικήσεις. Ἐὰν τοιαύτην ἀποστολὴν θέλωμεν νὰ δώσωμεν καὶ εἰς τὸ ἡμέτερον Ἐπιτελικὸν Σῶμα, πρέπει οὐχὶ βεβαίως μὲ αὐτά, τὰ ὁποῖα σήμερον προτείνομεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἀλλὰ βελτιοῦντες καὶ συμπληροῦντες αὐτὸ πρὸς τοιοῦτον σκοπὸν διὰ νόμων ἢ Διαταγμάτων, νὰ καταρτίσωμεν τὸν ὀργανισμόν, ὃν σήμερον συζητοῦμεν, πληρέστερον καὶ σκοπιμώτερον, καὶ τότε θὰ ἦναι δυνατόν, ἐὰν πάντα αὐστηρῶς ἐφαρμόζωμεν καὶ τοὺς διαπρέποντας μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν προάγωμεν ἀμερολήπτως καὶ εἰλικρινῶς, νὰ μορφώσωμεν ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὰς ἀνωτέρας διοικήσεις τοῦ στρατοῦ καὶ ἐν εἰρήνῃ καὶ ἐν πολέμῳ. Ἐὰν τοιοῦτον ἔχωμεν σκοπόν, ἐννοεῖται ὅτι πρέπει νὰ καθιερώσωμεν ὡς ἀρχὴν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν Ἐπιτελῶν, εἰσελθόντες ἅπαξ ἐν τῷ Σώματι τούτῳ, ἔστω καὶ μετὰ τὰς αὐστηρὰς δοκιμάς, ἃς ἀναγράφει τὸ νομοσχέδιον, ἢ ἄλλας αὐστηροτέρας, δὲν θὰ παύωσιν ὄντες ὑπὸ ἀέναον δοκιμασίαν. Καὶ ὀρθῶς, νομίζω, τὸ νομοσχέδιον καθιεροῖ, ὅτι ἐν παντὶ βαθμῷ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ ἀξιωματικὸς τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν νὰ ἐπανέλθῃ εἴτε εἰς τὸ Σῶμα αὐτοῦ εἴτε εἰς ἄλλα ὅπλα, καὶ νὰ ἀσκηθῇ εἰς τὰ τοῦ ὅπλου ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον. Ἡ ὑπηρεσία αὕτη ἀξιωματικοῦ τοῦ πυροβολικοῦ εἰς τὸ πεζικόν, καὶ ἀξιωματικοῦ τοῦ πεζικοῦ εἰς τὸ πυροβολικόν ἢ τὸ ἱππικόν, ἢ ἀξιωματικοῦ τοῦ μηχανικοῦ εἰς τὰ τρία ἄλλα ὅπλα, ποῖον ἄλλον σκοπὸν ἔχει ἢ νὰ καταστήσῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους ἱκανούς, ὅπως διοικήσωσι μίαν ἡμέραν, ἐν εἰρήνῃ ἢ ἐν πολέμῳ, ἀνωτέρας μονάδας, δηλαδὴ συνθέτους μονάδας, εὐκολώτερον καὶ εὐστοχώτερον, διότι ἐξῳκειώθησαν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι πρὸς τὰ διάφορα ὅπλα τοῦ στρατοῦ, ὧν θὰ ποιήσωνται χρῆσιν; Οὐδὲν οὕτω θὰ ἦναι ἄγνωστον, ἐκ τῶν ἀναγομένων εἰς τὰ διάφορα ὅπλα, εἰς τὸν ἀξιωματικὸν αὐτόν, καὶ δὲν θὰ ἔχῃ χρείαν ἐν ὥρᾳ ἀνάγκης παρ’ ἄλλων νὰ τὰ μάθῃ. Ἀλλὰ δὲν ἀρκοῦν γνώσεις καὶ ἐφαρμογὴ πρὸς μόρφωσιν τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν τούτων. Ἀπαιτεῖται διεύθυνσις τῶν σπουδῶν κατάλληλος, καὶ κρίσις περὶ τῆς ἱκανότητος αὐτῶν ὀρθὴ καὶ ἀμερόληπτος. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀνωτάτη ἐξουσία ἐν τῷ Ἐπιτελείῳ, ἥτις νὰ καθοδηγῇ τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς τὰς σπουδὰς καὶ τὰς ἐφαρμογὰς, νὰ παρακολουθῇ αὐτοὺς προσεκτικῶς ἐν αὐταῖς, νὰ τοὺς δοκιμάζῃ, καὶ νὰ βεβαιοῖ, ἂν ἔχουσι τὰ προσόντα καὶ τὰς ἰδιότητας, αἵτινες ἀποτελοῦσι τὸν γενικὸν ἀξιωματικὸν τοῦ στρατοῦ. Μόνον ὅταν φύσις καὶ μόρφωσις πλήρης συμπέσωσιν ἐν τῷ ἀξιωματικῷ τοῦ Ἐπιτελείου, δύνανται νὰ δώσωσιν εἰς τὸ στράτευμα ἐν τῷ προσώπῳ αὐτοῦ ἀξιωματικὸν ἄξιον νὰ μορφώσῃ ἐπιτυχῶς ἐν εἰρήνῃ καὶ νὰ ὁδηγήσῃ πρεπόντως ἐν πολέμῳ ἀνωτέρας μονάδας στρατοῦ. Διὰ τῆς ἀρχαιότητος ἀναβιβάζοντες εἰς τὰς γενικὰς θέσεις τοὺς ἀξιωματικούς, κινδυνεύετε νὰ παραδώσητε τὸν στρατὸν εἰς ἀνικάνους ἀρχηγοὺς ἐν ὥραις κρισίμοις. Ἐὰν διὰ τοῦτο θεωρήσωμεν, ὅτι δοκιμασία ἅπαξ ἑνὸς ἀξιωματικοῦ διὰ νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν ἀρκεῖ, καὶ ὅτι πρέπει νὰ παύσωμεν ὠθοῦντες αὐτοὺς εἰς καθημερινὰς σπουδὰς καὶ δοκιμὰς, κινδυνεύομεν νὰ μὴ ἐπιτύχωμεν ἐκ τοῦ Σώματος αὐτοῦ ὅ,τι πρέπει ν’ ἀπεκδεχώμεθα, ἐὰν καὶ μετὰ τὴν εἴσοδον εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον ἀπαιτῶμεν ἐργασίαν παρ’ αὐτοῦ ἀδιάκοπον ὑπὸ τὰς ὁδηγίας ἱκανῶν καὶ ἐμπνευσμένων πρὸς πολεμικὰς ἐργασίας προϊσταμένων. Τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν πρέπει νὰ ἦναι Σῶμα ἀκαταπαύστου πολεμικῆς μελέτης καὶ ἐργασίας. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἐννοῶ, ὅτι τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν εἶναι Σῶμα, ὅπερ ἁπλῶς μίαν ὑπηρεσίαν πρόκειται νὰ ἐκτελῇ. Τὸ θεωρῶ πάντοτε ὡς μίαν Σχολὴν ἀκαταπαύστου ἐργασίας καὶ δοκιμασίας, δι’ ὧν καὶ ἀνθ’ ὧν μόνον προάγεται ὁ ἐπιτελικὸς ἀξιωματικὸς καὶ προπαρασκευάζεται δι’ ἀνωτέρας διοικήσεις. Ἐπ’ αὐτῶν ἰδίως ἡ εὔνοια καὶ ἡ προστασία, ἐὰν δὲν ἦναι δίκαιαι, δύνανται ν’ ἀποβῶσιν ἐπιζημιώταται εἰς τὸ στράτευμα. Διὰ τοῦτο δὲν θεωρῶ, ὅτι εἶναι ἄσκοπος ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν περιέχει τὸ ἄρθρον 13, ἀρκεῖ νὰ προσπαθήσωμεν, ὅπως, ὁσάκις ἐπανέρχωνται οἱ διάφοροι βαθμοφόροι ἐκ τοῦ Σώματος τῶν Ἐπιτελῶν, προβιβασθέντες, εἰς τὸ Σῶμα τὸ ἀρχικὸν αὐτῶν, μὴ προέρχηται τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον πολλοὶ παρετήρησαν, ὅτι ἀξιωματικοὶ νεώτεροι πολλάκις τῶν ὁμοιοβάθμων αὐτῶν ἐν τῷ Σώματι, εἰς ὃ ἀνήκει ὁ Ἐπιτελεύς, διατελοῦσιν ἐν ὑποδεεστέρῳ βαθμῷ καὶ συνυπηρετοῦσιν εἰς τὸ αὐτὸ Σῶμα μετὰ τοῦ ἀξιωματικοῦ ἐκείνου. Δὲν ἀρκεῖ ἡ διάταξις, ἡ ὁποία ὑπάρχει, τοῦ δευτέρου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 13; ἂς διευκρινισθῇ καλλίτερον, ἂς προστατευθῇ καλλίτερον ἡ φιλοτιμία τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν ἐν τῷ Σώματι καὶ βλέπουσιν ἐπανερχόμενον μὲ ἕνα βαθμὸν ἀνώτερον ἕνα συνάδελφόν των. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ ἀρχὴ διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ καταργηθῇ, ἡ ἀρχὴ, ὅτι ἐν ἑκάστῳ βαθμῷ, μετὰ τὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν ἔσχεν εἰς τὰ διάφορα ὅπλα ὁ ἀξιωματικὸς τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ ἀνωτάτη Διοίκησις τὴν ἐξουσίαν νὰ τὸν ἀνακαλῇ ἢ μὴ ἐν τῷ Σώματι, διότι, ὡς εἶπον, εἶναι μία ὑπηρεσία διηνεκοῦς δοκιμασίας.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 ἕως 12, ὡς ἔχουσιν). Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§195Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἡ παρατήρησις, ἣν πρὸ ὀλίγου ἐποιήσατο ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄργους Βουλευτὴς, ἔχει τὸν λόγον, ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ τῆς μεταθέσεως τῶν ἀξιωματικῶν ἀπὸ τοῦ Σώματος τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν εἰς τὰ Σώματα, εἰς τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐπανέλθωσι μὲ ἀνώτερον βαθμὸν ἐκείνου, ὃν εἶχον, νὰ χρησιμεύσῃ ὡς τρόπος προαγωγῆς ἀξιωματικῶν. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄργους συνάδελφος σαφῶς ἐξέφρασε, τίνα εἰσὶ τὰ κακὰ, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ προέλθωσιν ἐκ τοῦ ἀτόπου τούτου. Τοῦτο πρέπει νὰ διασαφηνισθῇ, διὰ νὰ μὴ ἐξεγερθῶσιν οἱ ἀξιωματικοὶ, οἵτινες ὑπηρετοῦσιν εἰς τὰ Σώματά των, βλέποντες ἐπανερχομένους εἰς αὐτὰ τοὺς ἀξιωματικούς, οἵτινες εἰσῆλθον εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν, προηγμένους ἐνωρίτερον, ἐνῷ ἦσαν ὁμοιόβαθμοι αὐτῶν ἢ καὶ κατώτεροί των, ὅτε εἰσῆλθον εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν.

§196Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δὲν ἀνεγνώσατε παρακάτω.

§197Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀκριβῶς διότι τὸ ἀνέγνωσα σᾶς τὸ λέγω. Ἀνοίγετε μίαν θύραν, διὰ τῆς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέρχωνται ἀξιωματικοὶ εἰς τὸ Σῶμα τῶν Ἐπιτελῶν καὶ νὰ ἐξέρχωνται προαγόμενοι, ἐνῷ οἱ παραμένοντες εἰς τὰ Σώματά των ὁμοιόβαθμοι ἢ καὶ ἀνώτεροι αὐτῶν θὰ μένωσιν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιρρήσεως τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς πρώτην συζήτησιν). (Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ΑΦΛΗʹ τῆς 28 Μαΐου 1887 περὶ καταρτισμοῦ στελέχους ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§199ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Νὰ φύγωμεν τώρα. Παρήλθεν ἡ ὥρα.

§200Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ ἀπερχώμεθα ἐνωρίτερον ἐκ τοῦ Βουλευτηρίου, ἵνα ἐκπληρῶμεν κοινωνικὰς ὑποχρεώσεις. Ὥστε καλὸν εἶναι νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§201ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Νὰ ἐξακολουθήσωμεν καλλίτερον.

§202Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς λυθῇ ἡ συνεδρίασις, κύριε Πρόεδρε.

§203ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Θὰ ἔχωμεν αὔριον συνεδρίασιν;

§204ΕΤΕΡΟΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Θὰ ἔχωμεν.

§205ΠΟΛΛΟΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Τὴν Δευτέραν, τὴν Δευτέραν.

§206Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὴν Δευτέραν.

§207Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλά· τὴν Δευτέραν.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὔριον δὲν θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν. Τὴν Δευτέραν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 8 καὶ 30′ μ. μ.)