1904.01.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 6

τῆς 24 Ἰανουαρίου 1904.

(Σάββατον).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Ν. Χατζίσκου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 4 καὶ 15′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 11,089 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903 πρὸς πληρωμὴν τῶν μισθῶν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γραφείου τῆς Βουλῆς τῶν μηνῶν Νοεμβρίου καὶ Δεκεμβρίου τοῦ 1903». Ἡ ἔκθεσις αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτάς. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 53). Ὁ δήμαρχος Σπάρτης ὑποβάλλει δι’ ἀναφορᾶς του εὐχὴν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Σπαρτιατῶν ὑπὲρ σιδηροδρομικῆς συγκοινωνίας τῆς Λακεδαίμονος μετὰ τῆς λοιπῆς Πελοποννήσου. Ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοτικῶν σχολείων τοῦ νομοῦ Φθιώτιδος ὑποβάλλει ἀναφορὰν τῶν ἐν τῇ περιφερείᾳ του γραμματιστῶν, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσιν, ὅπως διὰ νομοθετήματος καταστῶσι συντάξιμοι. Οἱ κάτοικοι τῶν χωρίων Καγκαδίου, Μπιτόνι καὶ Κώμης δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν παραπονοῦνται κατὰ τῶν ἐπιστατῶν τῶν κτημάτων τῆς Α. Β. Υ. τοῦ Διαδόχου.

§2Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη, κύριε Πρόεδρε.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν. Ἀναφορὰ τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Καλαμῶν, παρακαλοῦντος νὰ προταχθῶσι τὰ σταφιδικὰ νομοσχέδια. Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Τρικκάλων δι’ ἀναφορᾶς του παρακαλεῖ νὰ μὴ ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῆς ἐν Θεσσαλίᾳ παραγομένης σακχάρεως. Ἡ Σοφία χήρα τοῦ ἀποθανόντος στενογράφου τῆς Βουλῆς Κωνσταντίνου Κασσανδρέως δι’ ἀναφορᾶς της παρακαλεῖ νὰ τῇ χορηγηθῇ διὰ νόμου ἀνωτέρα σύνταξις, διότι ἡ ἀπονεμηθησομένη αὐτῇ εἶναι γλίσχρα. Ὡς γνωστὸν, ὁ στενογράφος Κασσανδρεύς, ὑπηρετήσας ἐπὶ δεκαπενταετίαν, ἀπέθανεν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς Βουλῆς. Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς νομίζει ὅτι διερμηνεύει τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, ἐὰν συστήσῃ, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησις αὕτη τῆς συζύγου τοῦ ἐργάτου τῆς Βουλῆς. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Γιαννακίτσας ὑποβάλλει προτάσεις νόμων: 1) περὶ ἐκπαιδεύσεως, ὑπηρεσιῶν καὶ προαγωγῆς ἐφέδρων ἀξιωματικῶν· 2) περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ εἰσφορᾶς· 3) περὶ ὑπηρεσίας ἀποστράτων ἀξιωματικῶν ἐν ἐπιστρατεύσει· 4) περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ στρατολογίας νόμου· 5) περὶ διαιρέσεως τοῦ Κράτους εἰς στρατιωτικὰς περιφερείας καὶ περὶ ἐπιστρατεύσεως τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ· 6) περὶ ἀστυνομίας τοῦ Κράτους καὶ περὶ ἀγροφυλακῆς· 7) περὶ προσκλήσεως στρατευσίμων ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν δήμων τοῦ Κράτους. Αἱ προτάσεις νόμων αὗται θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ εἰς τοὺς κ. Βουλευτάς. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 54–60). Θὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορὰ τῶν κατοίκων τῶν χωρίων Καγκαδίου, Μπιτόνι καὶ Κώμης κατὰ τῶν ἐπιστατῶν τῶν κτημάτων τῆς Α. Β. Ὑψ. τοῦ Διαδόχου. (Ἀναγινώσκεται).

§4Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἕν σχεδιογράφημα, τὸ ὁποῖον, ὅτε συνεζητεῖτο ὁ νόμος περὶ δωρεᾶς τῶν κτημάτων εἰς τὸν Διάδοχον, περὶ ἧς ποιεῖται μνείαν ἡ ἀναφορὰ, διενεμήθη εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει τὸ σχεδιογράφημα κατατεθειμένον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Θὰ παρακαλέσω ἐπίσης τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ προσκομίσῃ τὴν διαταγὴν, δυνάμει τῆς ὁποίας ἀπεσπάσθησαν εἰς τὰ κτήματα τοῦ Διαδόχου, τὰ δωρηθέντα αὐτῷ δυνάμει τοῦ νόμου ἐκείνου, 50 ἢ 60 ἄνδρες τῆς χωροφυλακῆς, διὰ νὰ ἴδωμεν ποία εἶναι ἡ ἀποστολὴ τῶν ἀπεσπασμένων τούτων ἀνδρῶν. Παρακαλῶ ἀμφοτέρους τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς νὰ προσκομίσωσι τὰς πληροφορίας ταύτας λίαν ταχέως, διότι θέλω προκαλέσει συζήτησιν ἐπὶ πολλῶν ἀτόπων, τὰ ὁποῖα γίνονται ἐν τοῖς κτήμασι τοῦ Διαδόχου ἐκ μέρους τῶν ἐπιστατῶν.

§5Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Πότε ἀπεσπάσθησαν οἱ χωροφύλακες;

§6Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Πρὸ τριῶν ἢ τεσσάρων ἐτῶν.

§7Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ ἐρώτημα αὐτὸ νὰ κατατεθῇ ἐγγράφως.

§8Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐπίσης καὶ τὸ πρὸς ἐμὲ ἀπευθυνόμενον.

§9ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Τηλεγράφημα τῶν κτηματιῶν τοῦ δήμου Δύμης, παραπονουμένων διὰ τὴν καταδίωξιν, ἡ ὁποία ἐνεργεῖται κατ’ αὐτῶν ἐκ μέρους τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης διὰ τὰ ὀφειλόμενα εἰς αὐτὴν, ἔλαβον ἐντολὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν· διότι οἱ ἀναφερόμενοι δὲν ζητοῦσι νὰ μὴ πληρώσουν τὰ ὀφειλόμενα, ἀλλ’ ἐπικαλοῦνται τὴν παρέμβασιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα δεχθῇ τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης τοὺς τόκους τῶν ὀφειλομένων, καὶ ν’ ἀναμείνῃ ὡς πρὸς τὸ κεφάλαιον εἰς καλλιτέραν ἐποχὴν, διότι εἶναι γνωστὴ ἡ κατάστασίς των ἡ οἰκονομική. Νομίζω, ὅτι εἶναι δικαία ἡ αἴτησίς των αὕτη. Ἀφοῦ οἱ ὀφειλέται πληρώνουν τοὺς τόκους εἰς τὸ πιστωτικὸν αὐτὸ κατάστημα, δὲν πρέπει τὸ κατάστημα νὰ προβαίνῃ εἰς καταναγκαστικὰ μέτρα εἰσπράξεως.

§10ΔΙΟΝ. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐκ τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας τοιαῦται ἐδόθησαν πληροφορίαι εἰς ἐμὲ καὶ πιστεύω καὶ εἰς τοὺς ἄλλους συναδέλφους μου. Ἡ καταδίωξις τῶν ὀφειλετῶν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἐνεργεῖται μεροληπτικῶς, ἐνῷ τώρα ἡ ἐποχὴ εἶναι λίαν ἀκατάλληλος διὰ τὰς εἰσπράξεις. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ συστήσῃ εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Τραπέζης νὰ δεχθῇ μέρος τῶν ὀφειλομένων, νὰ λάβῃ δὲ ὁ κύριος Ὑπουργὸς πρόνοιαν ἐν τῷ ὑποβληθησομένῳ ὑπ’ αὐτοῦ σταφιδικῷ νομοσχεδίῳ περὶ ἀναστολῆς τῆς εἰσπράξεως τῶν ὀφειλομένων εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν μέχρι τῆς συγκομιδῆς τοῦ σταφιδοκάρπου.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Σπηλιάδης.

§12Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ἕν παράπονον θὰ ἐκφράσω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Τὸ Γυμνάσιον Πύργου ἀπὸ ἑνὸς ἤδη μηνὸς εἶναι ἄνευ γυμνασιάρχου· πρὸ ἑνὸς μηνὸς ἐπαύθη ὁ ἐκεῖ γυμνασιάρχης, ἀνὴρ ἐκ τῶν δοκιμωτέρων καὶ λίαν εὐπαιδεύτων ἐπιστημόνων. Δὲν θέλω ν’ ἀμφισβητήσω τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, νὰ παύῃ τοὺς ὑπαλλήλους τοῦ κλάδου αὐτοῦ, ὁσάκις νόμος δὲν περιορίζῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἀλλὰ παῦσις γυμνασιάρχου ἀμέμπτου, καὶ δὴ ἐν τῷ μέσῳ τοῦ ἔτους, βεβαίως δύναται νὰ ἐγείρῃ παράπονα τοῦ τόπου ἐκείνου, εἰς τὸν ὁποῖον γίνεται τὸ ἔμμεσον αὐτὸ ἀδίκημα. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ ἀδίκημα τοῦτο προῆλθεν ἐξ ἐσφαλμένων καὶ πεπλανημένων ἐντελῶς πληροφοριῶν, διότι ὁ τέως γυμνασιάρχης Πύργου εἶναι πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἔχω πεποίθησιν, ὅτι οὐδεμίαν δεδικαιολογημένην ἀφορμὴν ἔδωκε ποτὲ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἵνα παυθῇ διὰ λόγους ὑπηρεσιακούς. Ἅμα τῇ εἰδήσει τῆς παύσεως αὐτοῦ ὅλη ἡ πόλις τοῦ Πύργου, γνωρίζουσα καλῶς τὴν ἀξίαν τοῦ ὑπαλλήλου τούτου, ἠγανάκτησε, καὶ διάφοροι παραστάσεις ἐγένοντο πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας πρὸς ἐπανόρθωσιν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ἀδικήματος, τοῦ προσγενομένου εἴς τε τὸν παυθέντα καὶ εἰς τοὺς μαθητὰς καὶ τοὺς γονεῖς αὐτῶν. Δὲν θὰ πλέξω τὸν πανηγυρικὸν τοῦ γυμνασιάρχου ἐγὼ, διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἔχει ἀνάγκην τούτου. Ἡ ὑπηρεσία γνωρίζει, τί ἀξίζει ὁ ἐπιστήμων αὐτός.

§13ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς ὀνομάζεται;

§14Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Πέτρος Στυμφαλιάδης. Δὶς ἐστάλησαν ἐπιθεωρηταὶ, ὅτε ἄλλοτε ὑπηρέτει ὁ γυμνασιάρχης αὐτός. Ὁ Διομήδης Κυριακοῦ, ἐλθὼν εἰς τὸ Γυμνάσιον τοῦ Πύργου καὶ ἐπιθεωρήσας αὐτὸ, συνέταξεν ἔκθεσιν, ἐν ᾗ ποιεῖται λίαν εὔφημον μνείαν τοῦ γυμνασιάρχου τούτου. Ἰδοὺ τί γράφει ἐν τῇ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον ἐκθέσει αὐτοῦ ὁ εἰρημένος ἐπιθεωρητὴς (ἀναγινώσκει): «Τὸ Γυμνάσιον Πύργου εὗρον ἐν ἀρίστῃ καταστάσει... Ὁ διευθύνων τὸ Γυμνάσιον γυμνασιάρχης κ. Πέτρος Στυμφαλιάδης καὶ ἐπιστήμων εὐπαίδευτος ἐκ τῶν ἀρίστων εἶναι, καὶ καρποφόρως διδάσκει, καὶ διοικητικὴν ἱκανότητα μεγάλην ἔχει... Τὰ ἐφαρμοσθέντα ὑπὸ τοῦ γυμνασιάρχου τούτου εὐστοχώτατα διοικητικὰ μέτρα ἐπέδρασαν τοσοῦτον ἐπωφελῶς ἐπὶ τῆς διαγωγῆς καὶ τοῦ ἤθους τῶν μαθητῶν, καὶ ἐπήνεγκον τοσοῦτον λαμπρὰ ἀποτελέσματα μορφώσεως καὶ προόδου, ὥστε προτείνω καὶ συνιστῶ εἰς τὸ Σεβ. Ὑπουργεῖον, πρῶτον μὲν νὰ ἐκφρασθῇ ἡ εὐαρέσκεια τοῦ Ὑπουργείου τῷ γυμνασιάρχῃ Πύργου κ. Πέτρῳ Στυμφαλιάδῃ, ὡς ἠθικὴ ἀμοιβὴ διὰ τὸν ζῆλον, τὴν ἱκανότητα καὶ ἐν γένει τὴν ἀρίστην αὐτοῦ διοίκησιν, δεύτερον δὲ, ἵνα τὰ αὐτὰ μέτρα ἐπιβληθῶσιν εἰς τοὺς μαθητὰς πάντων τῶν Γυμνασίων καὶ τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων τοῦ Κράτους.» Ὁ δὲ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου κ. Μητσόπουλος, ἀποσταλεὶς καὶ αὐτὸς ἐπιθεωρητὴς κατ’ ἄλλο ἔτος, καὶ ἐπιθεωρήσας τὸ αὐτὸ Γυμνάσιον, καθ’ ἣν ἐποχὴν ὁ αὐτὸς γυμνασιάρχης διῴκει αὐτὸ, ἰδοὺ τί γράφει ἐν τῇ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον ἐκθέσει αὐτοῦ (ἀναγινώσκει): «... Τὸ Γυμνάσιον τοῦτο, διὰ τὴν τάξιν, τὴν χρηστότητα, τὴν εὐπείθειαν καὶ τὴν πρόοδον τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς παράδειγμα ἄλλων Γυμνασίων, ὁ δὲ διευθύνων τοῦτο γυμνασιάρχης κ. Πέτρος Στυμφαλιάδης ὡς ὑπόδειγμα Διευθυντοῦ διά τε τὴν ἀρτίαν αὐτοῦ ἐπιστημονικὴν μάθησιν καὶ τὸ διοικητικὸν πνεῦμα.» Μετὰ τοιούτους τίτλους βεβαίως δὲν θὰ ἐπιχειρήσω ἐγὼ νὰ πλέξω τὸν πανηγυρικὸν τοῦ εἰρημένου γυμνασιάρχου. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀφοῦ συλλέξῃ — καὶ θὰ συνέλεξε βεβαίως ἤδη — πληροφορίας, δικαιούσας ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα γράφουσιν οἱ δύο ἀνώτεροι ἐπιθεωρηταὶ, θὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἔπραξεν εἰς τὸν ἀξιόλογον αὐτὸν γυμνασιάρχην.

§15ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχει πολλὰ ἔτη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν;

§16Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἀκριβῶς· γνωρίζω ὅμως, ὅτι ὑπηρετεῖ ὡς γυμνασιάρχης ἐν Πύργῳ ἐπὶ πολλὰ ἔτη. Πρὸ τοῦ τελευταίου ἔτους ἦτο καθηγητὴς ἐν τῷ ἐνταῦθα Πρακτικῷ Λυκείῳ, μεθ’ ὃ μετετέθη πάλιν ὡς γυμνασιάρχης ἐν Πύργῳ.

§17ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πότε ἀπηλλάγη;

§18Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὰ μέσα Δεκεμβρίου, νομίζω, πρὸ τῶν Χριστουγέννων.

§19ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ ἦτο ἔκφρασις εὐαρεσκείας!

§20Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ἂν ὁ γυμνασιάρχης οὗτος, ὁ ὁποῖος συνιστᾶται ὑπὸ τῶν ἐπιθεωρητῶν ὡς ὑπόδειγμα τῶν γυμνασιαρχῶν τοῦ Κράτους, ἔλαβε τοιαύτην τύχην, βεβαίως ἡ παῦσις αὐτοῦ δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς παράδειγμα εἰς πάντα ὑπάλληλον, θέλοντα νὰ ἐκτελῇ τὸ ἑαυτοῦ καθῆκον. Πέποιθα, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει ἐπανορθώσει τὸ γενόμενον ἀδίκημα. Ἤδη μάλιστα τὸν πληροφορῶ, ὅτι ὁ διάδοχος τοῦ παυθέντος γυμνασιάρχου, —ὁ ὁποῖος, ὡς μανθάνω, εἶναι ἄξιος τοῦ προκατόχου του, ἢ δυνατὸν νὰ ἦναι τοιοῦτος, —δὲν μετέβη ἀκόμη εἰς τὴν θέσιν του, καὶ ἕνεκα τούτου τὸ Γυμνάσιον Πύργου διατελεῖ ἀπὸ ἑνὸς καὶ πλέον μηνὸς ἄνευ γυμνασιάρχου. Ἡ ἐπαρχία τῆς Ἠλείας, ἡ ὁποία, μεθ’ ὅλην τὴν δυσπραγίαν αὐτῆς, διατηρεῖ τὸ Γυμνάσιον δι’ ἰδίων τῆς δαπανῶν, μὲ ἐλάχιστον ἐπίδομα, ἐπικουρικόν, τοῦ Δημοσίου, εἶναι ἄδικον νὰ στερῆται γυμνασιάρχου καὶ γνωρίζετε, τί σημαίνει διοίκησις εἰς ἓν Γυμνάσιον, καὶ πόσον χαλαροῦται ἡ ἐκπαίδευσις καὶ τὸ ἠθικὸν τῶν μαθητῶν Γυμνασίου μὴ ἔχοντος γυμνασιάρχην. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θὰ ἐπανορθώσῃ καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἕτερον ἀδίκημα. Κύριοι Βουλευταί, μετὰ τὸ θέμα τοῦτο θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀπευθύνω μίαν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Πάντες ἐνθυμούμεθα, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀπουσίας τῆς Βουλῆς, καθ’ ἣν ἐποχὴν προΐστατο τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής, διηύθυνε δὲ τὰ τῆς Δικαιοσύνης ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσσήνης συνάδελφος, συνέβη ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης ἐπεισόδιον πολὺ σκανδαλῶδες μεταξὺ ἑνὸς ἀνωτέρου δικαστικοῦ λειτουργοῦ καὶ ἑνὸς ἀνωτάτου ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Τὸ ἐπεισόδιον τοῦτο προὐκάλεσε θόρυβον καὶ εἰς τὸν τύπον, καὶ δικαίως, ἀποτέλεσμα δ’ αὐτοῦ ἦτο ἡ παῦσις τοῦ δικαστικοῦ ἐκείνου λειτουργοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον ὁμολογῶ, ὅτι ὑπῆρχεν ἀρίστη ἰδέα μεταξὺ τοῦ δικαστικοῦ κόσμου, ἡ παῦσις δηλαδὴ τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Πλημμελειοδικῶν κυρίου Καρμπούνη. Τὸ ἐπεισόδιον καὶ αἱ προκαλέσασαι αὐτὸ αἰτίαι νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀπασχολήσωσι τὴν Βουλήν, διότι εἰς τὰς αἰτίας τὰς προκαλεσάσας τὸ ἐπεισόδιον ἐκεῖνο δύναται νὰ ἀνεύρῃ τις ἕνα ἐκ τῶν πολλῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι καθιστῶσι τὴν Δικαιοσύνην μας χωλήν. Ἐγὼ πρὸ παντὸς ἔχω τὸ καθῆκον νὰ ζητήσω νὰ γείνῃ λόγος περὶ τοῦ ἐπεισοδίου τούτου, διότι εἰς τὰς αἰτίας τὰς προκαλεσάσας τὸ ἐπεισόδιον τοῦτο ἀνεμίχθη καὶ ἡ ἰδιαιτέρα μου πατρὶς Ἠλεία. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἐπεισοδίου, πρὶν ἢ προσκομισθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἀναγκαῖα ἔγγραφα. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσαγάγῃ τὰ ἔγγραφα ταῦτα λίαν προσεχῶς.

§21Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα.

§22Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Νὰ προσαγάγητε πάντα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα πιστοποιοῦσιν, οὕτως εἰπεῖν, τὸ ἐπεισόδιον τοῦτο, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐγένετο ἡ παῦσις τοῦ Εἰσαγγελέως, τὴν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης τῆς ἐποχῆς ἐκείνης διὰ τὸ ἐπεισόδιον, ἂν ὑπῆρξε τοιαύτη, ἢ ἂν περιωρίσθη μόνον εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἐγγράφων εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον· ἂν δ’ ἔκαμε καὶ ἄλλην ἐνέργειαν, νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα τ’ ἀποδεικνύοντα αὐτήν.

§23Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ποίαν ἐνέργειαν ἔπρεπε νὰ κάμῃ;

§24Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ὅταν ἔλθουν τὰ ἔγγραφα, θὰ ἴδητε ὅτι ἔπρεπε νὰ κάμῃ καὶ ἄλλην τινὰ ἐνέργειαν.

§25Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ νὰ διατυπώσητε ἐγγράφως τὴν αἴτησίν σας.

§26Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Μάλιστα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γκότσης ἔχει τὸν λόγον.

§28Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀπολυθέντων καὶ μετατεθέντων γραμματέων τῶν πολυμελῶν Δικαστηρίων, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν διοίκησιν τοῦ Ὑπουργείου μέχρι σήμερον.

§29Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1902, παρακαλῶ, διὰ νὰ κάμωμεν τὴν στατιστικήν. Διατὶ πέρυσι δὲν ἐζητήσατε τοιαύτην στατιστικήν; Ἔπρεπε νὰ γείνῃ μία ἐκκαθάρισις σχετική.

§30Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐπίσης πληροφορίας περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν γενομένων μεταθέσεων πρωτοδικῶν καὶ Εἰσαγγελέων παρὰ πρωτοδίκαις. Ὡσαύτως πληροφορίας περὶ τοῦ τίνες τῶν εἰρηνοδικῶν καὶ τῶν γραμματέων Εἰρηνοδικείων δὲν μετετέθησαν (κατὰ τὸν ἄλλοτε καθιερωθέντα τρόπον ἐπερωτήσεως ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Λεβαδείας). Ταύτας τὰς πληροφορίας παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν εἰδικώτερον δὲ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, πόσοι γραμματεῖς Εἰρηνοδικείων ἀπελύθησαν ἀφ’ ἧς ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον αὐτοῦ, δι’ οὗ προστατεύονται οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι.

§31Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταθέσῃ στατιστικὴν, ἐμφαίνουσαν πόσοι γραμματεῖς Εἰρηνοδικείων μετετέθησαν ἀπὸ τῆς 18 Νοεμβρίου 1902 μέχρι τῆς 1 Δεκεμβρίου παρελθόντος ἔτους. Δεύτερον, πόσοι γραμματεῖς Πρωτοδικείων μετετέθησαν κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα, πόσοι Εἰσαγγελεῖς καὶ πόσοι πρωτοδίκαι, καὶ πόσας μεταθέσεις ὑπέστη ὁ Εἰσαγγελεὺς κ. Τραπεζούντιος, καὶ πόσα ἐδαπάνησε τὸ Δημόσιον δι’ ὅλας αὐτὰς τὰς μεταθέσεις.

§32Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς μὲν τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ θέλω ἀπαντήσει κατά τινα τῶν προσεχῶν συνεδριάσεων, καὶ ὑποθέτω δὲ, λίαν ταχέως· εἰς τὴν ἐπερώτησιν ὅμως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κραναίας συναδέλφου δύναμαι νὰ ἀπαντήσω σήμερον, καὶ κατ’ αὐτὴν μάλιστα τὴν στιγμήν...

§33ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν ἀφίνετε νὰ σχετίσητε καὶ τὰ δύο;

§34Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὄχι.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, Κύριοι.

§36Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀπὸ τῆς 24 Δεκεμβρίου 1902 μέχρι τῆς 20 Νοεμβρίου 1903, ἐπὶ ἐφετῶν, Προέδρων Πρωτοδικῶν καὶ πρωτοδικῶν, ἀνερχομένων τῶν προσώπων (καὶ τῶν τριῶν τούτων κατηγοριῶν ἐν συνόλῳ εἰς 205, μετετέθησαν: αʹ) ἐπὶ ἐφετῶν τεσσαράκοντα τεσσάρων, ἐφέται ἐν ὅλῳ 21· βʹ) ἐπὶ Προέδρων Πρωτοδικῶν 26, Πρόεδροι Πρωτοδικῶν 23· καὶ γʹ) ἐπὶ πρωτοδικῶν 135 περίπου, πρωτοδίκαι 75. Ἤτοι, ἐπὶ ἐφετῶν, Προέδρων Πρωτοδικῶν καὶ πρωτοδικῶν 205, τὸ ὅλον 119 μεταβολαί!

§37Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Συμπεριλαμβάνονται καὶ αἱ μεταβολαὶ τοῦ κ. Μερλοπούλου.

§38Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι προσωπικόν, σᾶς παρακαλῶ νὰ ὁρίσητε τὴν χρονολογίαν τῶν μεταθέσεων, καὶ κατὰ ποίαν ἐποχὴν ἐγένοντο.

§39Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι προσωπικόν. Ἐν τούτοις ἀμέσως θὰ σᾶς εἴπω.

§40Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παρ’ ἡμῶν δὲν ἐγένοντο. Ἐγένοντο κατὰ τὰς διακοπὰς παρὰ τοῦ διαδόχου.

§41Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Νομίζετε!

§42Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὄχι νομίζω. Τὸ γνωρίζετε πολὺ καλά.

§43Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀκούσατε λοιπόν. Ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 317 φύλλῳ τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» τῆς 24 Δεκεμβρίου 1902 μετάθεσις ἐφετῶν μία. Ἀριθμὸς 17 φύλλου τῆς 23 Ἰανουαρίου 1903 μεταθέσεις ἐφετῶν 2. Ἀριθμὸς 55 φύλλου τῆς 4 Μαρτίου μεταθέσεις ἐφετῶν 2. Ἀριθμὸς 68 φύλλου τῆς 19 Μαρτίου μεταθέσεις ἐφετῶν 1. Ἀριθμὸς 87 φύλλου τῆς 16 Ἀπριλίου μεταθέσεις ἐφετῶν 2. Ἀριθμὸς 99 φύλλου τῆς 30 Ἀπριλίου μετάθεσις ἐφετῶν 1. Ἀριθμὸς 111 φύλλου τῆς 13 Μαΐου μεταθέσεις ἐφετῶν 2.

§44Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐν Κρήτῃ διαμενόντων.

§45Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὄχι, δὲν ἦσαν ὅλοι ἐν Κρήτῃ.

§46Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὸ γνωρίζετε πολὺ καλά.

§47Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τὸ ὅλον ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Δηλιγιάννη 11 μεταθέσεις ἐφετῶν. Ἐπὶ τοῦ κ. Ράλλη: Ἀριθμὸς 195 φύλλου τῆς 8 Αὐγούστου 1903 μετάθεσις ἐφετῶν 1. Ἀριθμὸς 228 φύλλου τῆς 9 Σεπτεμβρίου μεταθέσεις ἐφετῶν 5. Ἀριθμὸς 266 φύλλου τῆς 17 Ὀκτωβρίου μετάθεσις ἐφετῶν 1. Ἀριθμὸς 294 φύλλου τῆς 12 Νοεμβρίου μεταθέσεις ἐφετῶν 2. Καὶ ἀριθμὸς 303 φύλλου τῆς 20 Νοεμβρίου μετάθεσις ἐφετῶν 1. Τὸ ὅλον ἀπ’ ἀρχῆς μεταθέσεις ἐφετῶν 21. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι πᾶσα ἀντίρρησις αἴρεται. Τὸ ὅλον 21. Προέδρων Πρωτοδικῶν μεταθέσεις: Τῇ 30 Ἰανουαρίου 1903 μία, τῇ 5 Φεβρουαρίου 2, τῇ 24 Φεβρουαρίου 2, τῇ 21 Ἀπριλίου 4, τῇ 24 Ἀπριλίου 4, τῇ 9 Μαΐου 2, τῇ 9 Σεπτεμβρίου 8. Τὸ ὅλον μεταθέσεις Προέδρων Πρωτοδικῶν 23.

§48Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ δόσεις!

§49Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μεταθέσεις τώρα πρωτοδικῶν: 23 Ἰανουαρίου 1903 δύο, 29 Ἰανουαρίου 7, τῇ 10 Φεβρουαρίου 2, τῇ 1 Μαρτίου 15, τῇ 3 Μαρτίου 1, τῇ 4 Μαρτίου 2, τῇ 6 Μαρτίου 2, τῇ 22 Μαΐου 1, τῇ 2 Ἰουνίου 3. Αὗται ἐπὶ κυρίου Δηλιγιάννη. Τῇ δὲ 9 Σεπτεμβρίου, ἐπὶ κυρίου Ράλλη, 40. Τὸ ὅλον μεταθέσεις πρωτοδικῶν 75.

§50Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Εἰς τὰς διακοπὰς εἶναι αὐταί.

§51Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ποίας διακοπάς; Τὸν Ἰανουάριον καὶ Φεβρουάριον!

§52Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Προχθὲς ἐδιώξατε 10 ἐν τῷ μέσῳ τοῦ ἔτους! Ἔγεινε ποτὲ αὐτό;

§53Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἐγένοντο πολλαὶ μεταθέσεις εἰς τὸ παρελθόν, ἔπρεπεν ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ μὴ προβῇ εἰς καμμίαν! (ἱλαρότης ἐν τῇ δεξιᾷ).

§54Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Λοιπὸν ἐπαναλαμβάνω: ἐπὶ 44 ἐφετῶν, ἐν τῷ διαστήματι αὐτῷ, ἐν ᾧ ὑπάρχει καὶ ἐκτεταμένη ἐποχή, καθ’ ἣν τὰ Δικαστήρια εἰργάζοντο, ἐγένοντο 21 μεταθέσεις. Ἐπὶ Προέδρων Πρωτοδικῶν 26, ἐγένοντο 23 μεταθέσεις. Ἐπὶ πρωτοδικῶν 135, ἐγένοντο μεταθέσεις 75. Ἑπομένως τὸ ὅλον 119 μεταβολαὶ ἐπὶ 205 προσώπων!

§55Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κατὰ τὸν τρόπον, ὃν ἔχετε σεῖς, εἰς ἓν ἔτος θὰ κάμητε 1500.

§56Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἰσαγγελέων Πρωτοδικῶν: Κατὰ τὸ αὐτὸ σύστημα, καὶ ἵνα μὴ μακρηγορῶ, ἀναφέρων τὰς ἡμερομηνίας μίαν πρὸς μίαν, καὶ τὰς μεταθέσεις μίαν πρὸς μίαν, ἐγένοντο μεταθέσεις Εἰσαγγελέων Πρωτοδικῶν ἐν τῷ αὐτῷ διαστήματι καὶ ἐπὶ τῶν αὐτῶν Πρωθυπουργῶν 62 ἐπὶ 26 Εἰσαγγελέων Πρωτοδικῶν. Περίπου τὸ τριπλάσιον!

§57Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πόσαι ἀναλογοῦσιν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Τραπεζούντιον, παρακαλῶ;

§58Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὁ Τραπεζούντιος ὅπου ἐπήγαινεν ἤθελε νὰ φύγῃ. Πουθενὰ δὲν ἤθελε νὰ μείνῃ! Τὸν ἔπιανε κρύο! (ἱλαρότης).

§59Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μεταβολαὶ εἰς τοὺς Γραμματεῖς τῶν Πρωτοδικείων καὶ Ἐφετείων ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων τῶν κ. κ. Δηλιγιάννη καὶ Ράλλη: Ἀπὸ 9 Δεκεμβρίου 1902 μέχρις 7 Νοεμβρίου 1903 ἐπὶ 31 Γραμματέων Πρωτοδικείων καὶ Ἐφετείων ἐγένοντο μεταβολαὶ ἐν συνόλῳ 72!

§60Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§61Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἰς τοὺς Γραμματεῖς τῶν Εἰρηνοδικείων, ἀπὸ 29 Νοεμβρίου 1902 ἕως 13 Ἰουνίου 1903, ἐπὶ κ. Δηλιγιάννη, ἐγένοντο μεταβολαὶ, ἐπὶ προσώπων 250, ὅσοι εἶναι οἱ ἐν λόγῳ ὑπάλληλοι, 439!

§62Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Γκότση, τὰ συγχαρητήριά μου!

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Γεράκη.

§64Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὅταν κατατεθῶσιν αἱ πληροφορίαι περὶ τῶν ἐνεστωσῶν μεταβολῶν, τότε θὰ ἴδητε.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περιττὰ εἶναι αὐτὰ, κύριε Γεράκη. Τὴν αὐτὴν ὑπόμνησιν ποιοῦμαι καὶ εἰς σᾶς, κύριε Γκότση.

§66Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ παρόντος δεχθῆτε ὑμεῖς τὰ συγχαρητήρια, κύριε Πρόεδρε! (ἱλαρότης).

§67Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν θέλω ν’ ἀπασχολήσω τὸν χρόνον τῆς Βουλῆς, ἀναγινώσκων τὰς χρονολογίας.

§68Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Καλὸν θὰ ἦτο νὰ τὰς ἀναγνώσητε, διὰ νὰ φωτισθῶμεν καὶ ἡμεῖς, κύριε Ὑπουργέ.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§70Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν διακόπτω ποτέ.

§71Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Αὐτὰ κάμνουν ἐντύπωσιν, κύριε Πρόεδρε, καὶ πρέπει νὰ μελετηθῶσιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λογαριάζει: μία ἀπόλυσις, ἡ ὁποία εἶναι καὶ μία μεταβολὴ, γίνονται δύο. Αὐτὴ εἶναι μέθοδος ἐλαστική.

§72Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ θέλω καταθέσει αὐτά. Τοιουτοτρόπως, παρακαλῶ, νὰ ὑπολογίσητε καὶ τοὺς ἰδικούς σας.

§73Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Οἱ ἰδικοί σας εἰς ἓν ἑκατομμύριον θὰ φθάσουν!

§74Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Θὰ ἴδωμεν. Λοιπὸν—ἐπαναλαμβάνω τὸν ἀριθμὸν, ἵνα μείνῃ εἰς τὴν μνήμην τῆς Βουλῆς, —ἐπὶ προσώπων τῶν ῥηθέντων ὑπαλλήλων 250, μεταβολαὶ 439! Καὶ ἂν προσθέσητε καὶ τὰς μεταβολὰς, τὰς ἀπὸ 29 Ἰουνίου 1903 μέχρις 24 Νοεμβρίου τοῦ αὐτοῦ ἔτους, ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Ράλλη γενομένας ἐπὶ τῶν Γραμματέων Εἰρηνοδικείων, ἐν ὅλῳ διακοσίας δέκα ὀκτὼ, ἔχετε ἐν ὅλῳ αὐτῷ τῷ χρονικῷ διαστήματι 657 μεταβολὰς Γραμματέων Εἰρηνοδικείων ἐπὶ 250 προσώπων!

§75Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Τὸ τριπλάσιον!

§76Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μεταθέσεις εἰρηνοδικῶν καὶ πταισματοδικῶν. Ἀπὸ 14 Δεκεμβρίου 1902 ἕως 14 Ἰουνίου 1903, ἐπὶ κυρίου Δηλιγιάννη, ἐπὶ προσώπων 250 μεταβολαὶ 300! Καὶ ἀπὸ 30 Ἰουνίου ἕως 24 Νοεμβρίου 1903, ἐπὶ κ. Ράλλη, μεταθέσεις ὅμοιαι 147! Ἤτοι τὸ ὅλον ἐπὶ 250 εἰρηνοδικῶν καὶ πταισματοδικῶν 447 μεταθέσεις! Δὲν συμπεριλαμβάνω διορισμοὺς καὶ ἀπολύσεις. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις, ἣν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ δώσω εἰς τὸν ἐκ Κραναίας ἀξιότιμον συνάδελφον.

§77Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διὰ τὸν κύριον Γεράκην εἶναι αὐτά.

§78Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Μίαν διακοπὴν, κύριε Ὑπουργέ. Ἐγὼ σᾶς εὐχαριστῶ πολὺ διὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐδώκατε εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τῶν μεταβολῶν αὐτῶν. Βεβαίως πιθανὸν νὰ μὴ εὐχαριστήσωσι τὸν κύριον Γκότσην καὶ τὸν κ. Καλούτσην, ἀλλ’ εἶναι ἀδιάφορον.

§79Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἐμὲ δὲν μὲ δυσαρεστοῦσι καθόλου.

§80Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἀλλὰ παρακαλῶ ὑμᾶς, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν, πόσην πίστωσιν εἶχε διὰ τὰς μεταθέσεις τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης κατὰ τὸ 1902 καὶ 1903, καὶ ἂν περιωρίσθη εἰς τὴν πίστωσιν ταύτην ἢ ὑπερέβη τὴν πίστωσιν, ὅπως γείνωσιν ὅλαι αὐταὶ αἱ μεταβολαὶ, καὶ πόσα ἐδαπάνησε δι’ ὅλας αὐτάς.

§81Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ, Κύριοι, πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος καὶ εἴπω ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τὴν γνώμην μου, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, νὰ ἀνέλθω καὶ εἰς ἄλλην ἐποχήν. Κατὰ τὸν Ἰούνιον τοῦ 1895 ἔτους, ἐν διαστήματι τεσσάρων μηνῶν, δηλαδὴ Ἰούνιον, Ἰούλιον, Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον, ἐγένοντο ὑπὸ τοῦ τότε συναδέλφου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Βάρβογλη, Ὑπουργοῦ ὑπὸ τὸν αὐτὸν κύριον Δηλιγιάννην, ἐν συνόλῳ 806 μεταβολαί. Ἐγὼ, Κύριοι, ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω τοὺς ἀριθμοὺς τούτους, οὐχὶ ἵνα ἀπολογηθῶ, οὔτε ἵνα κατηγορήσω τὸν ἔντιμον ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφόν μου, ἢ καὶ ἄλλον τινά, ἀκόμη προγενέστερον, ἐπὶ ταῖς πράξεσι ταύταις, διότι δυστυχῶς τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ, ὥστε ἴσως ἀναπόδραστον εἶναι νὰ γίνωνται αὐταὶ αἱ μεταθέσεις. Ἐὰν ὁ κ. ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴς, ὁ ἐπερωτήσας, θέλῃ νὰ μὴ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, δὲν ἔχει ἢ νὰ ζητήσῃ τὴν κατὰ προτίμησιν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ἐφέραμεν. (Ἄ! ἄ!). Βεβαίως. Διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου καὶ ἡμεῖς θέλομεν ἀπαλλαγῆ τοιαύτης ὀχληρᾶς τῳόντι ἐργασίας. Παρακαλῶ δὲ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Πατρῶν συνάδελφον νὰ μοὶ κάμῃ τὴν εὐχαρίστησιν καὶ τὴν τιμὴν νὰ ἀναγνώσῃ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ κατέθηκα.

§82Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν διενεμήθη.

§83Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Διενεμήθη.

§84Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Καίτοι ἀνεγράφη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, δὲν διενεμήθη.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διανεμηθῇ.

§86Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐκ τῆς ἐκθέσεως δὲ ταύτης, ἐὰν λάβητε τὴν καλωσύνην νὰ ἀναγνώσητε αὐτὴν, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἐγὼ καὶ κατ’ ἐμοῦ αὐτοῦ καὶ κατὰ τῶν συναδέλφων, μεθ’ ὧν συμπράττω, βάλλω τὸν λίθον.

§87Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προηγεῖται ἄλλος, ὁ κύριος Ράλλης.

§89Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, τίς εἶναι ὑπαίτιος τῆς καταστάσεως ταύτης; Εἶναι ἆρά γε οἱ Ὑπουργοί; εἶναι ἆρά γε οἱ Βουλευταί; Εὐθύνεται ἆρά γε ἡ πτέρυξ αὕτη, ἢ εὐθύνεται ἡ πτέρυξ ἐκείνη; Οὐχὶ, Κύριοι. Ἔχω τὸ θάρρος νὰ ὁμολογήσω τοῦτο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Οὔτε τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴν κατηγορῶ, οὔτε τὸν πρῴην ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργόν, τὸν ἐκ Μαντινείας ἄλλοτε Βουλευτὴν, κατηγορῶ, οὔτε τινὰ ἄλλον κατηγορῶ ἐπὶ τῇ καταστάσει ταύτῃ. Ἀλλὰ καὶ οὐδενὶ εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ κατηγορήσῃ ἐμοῦ, ἐὰν καὶ ἐγὼ προέβην εἰς τοιαύτας μεταβολὰς καὶ ἐν οἱᾳδήποτε ἀκόμη ὥρᾳ τοῦ ἔτους. Οἱ Βουλευταὶ πιέζονται ἐκ τῆς καταστάσεως. Ποῖος εἶναι ὁ αἴτιος τῆς καταστάσεως ταύτης; Ἄς εὕρῃ αὐτὸν ἡ Ἱστορία, ἂς εὕρῃ αὐτὸν ἡ εἰλικρινὴς γνώμη τοῦ Κοινοβουλίου. Ἡ κατάστασις ὁμολογουμένως εἶναι ἀφόρητος, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῶσι μέτρα, ὅπως ἀπαλλαχθῶσιν οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ ἄνθρωποι, οἵτινες καλοῦνται Βουλευταί, οἵτινες καλοῦνται Ὑπουργοί, ἐκ τῆς ἐπιθέσεως ταύτης τῶν διαφόρων θεσιθηρῶν, οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν, ὅτι διὰ τῆς ἐπιμονῆς παρὰ τοῖς Βουλευταῖς, διὰ τῆς ἐπιμονῆς παρὰ τοῖς Ὑπουργοῖς δύνανται ν’ ἀποκτήσωσι τὰ ἀγαθὰ, ἅτινα ἐπιζητοῦσιν. Ἐὰν λοιπὸν κατέθηκα τοὺς ἀριθμοὺς τούτους, κατέθηκα αὐτοὺς, οὐχὶ ἵνα κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὑπὸ τὸν Ἡγέτην τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴν, οὔτε ἵνα κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν τοῦ ἐγκρίτου ἐξ Ἀττικῆς συναδέλφου μου, ἥτις ὑπῆρξε συνέχεια τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, οὔτε ἵνα κατηγορήσω τυχὸν προγενεστέρας Κυβερνήσεις, οὔτε ἵνα ὑπεραμυνθῶ τῆς παρούσης ἢ τῶν πράξεων ἐμοῦ. Εἶμαι εὐτυχὴς, διότι ἐγένετο ἡ ἐπερώτησις αὕτη, καὶ ἀνέβαλλον μέχρι τοῦδε νὰ ἀπαντήσω δημοσίᾳ, διότι ἤμην βέβαιος, ὅτι ἤθελε γείνῃ τοιαύτη ἐπερώτησις ἐν τῷ ἐθνικῷ τούτῳ περιβόλῳ. Ἄλλως ἤθελον ἀπαντήσει εὐθὺς πρὸ ἡμερῶν, ὅτε ἔγκριτον δημοσιογραφικὸν φύλλον, ἡ «Πρωΐα», ἐμέμφετο ἐμοῦ, διότι ἐνήργησα μικράς τινας μεταβολὰς ἐν τῷ Εἰρηνοδικειακῷ κλάδῳ...

§90ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μικράς!

§91Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἢ καὶ μεγάλας, ἔστω· βεβαίως ὅμως μικροτέρας τῶν ἰδικῶν σας πάντοτε. Παρακαλῶ νὰ ἦσθε εἰλικρινεῖς, ὡς ἐγώ. Ὁ ἀναμάρτητος τὸν λίθον βαλέτω. (Εὖγε! εὖγε! ἐκ δεξιῶν). Οὔτε ἐγὼ πταίω, οὔτε ἡ πτέρυξ αὕτη πταίει, οὔτε ἡ Κυβέρνησις αὕτη πταίει, οὔτε ἡ προηγουμένη, οὔτε κανεὶς ἐξ ὑμῶν. Πταίει ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων.

§92Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Πταίετε, διότι δὲν ἔχομεν νόμον.

§93Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ψηφίσατε νόμον προστατευτικὸν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ζητήσατε νὰ ὑποβάλωμεν νόμον περὶ τοῦ ἀμεταθέτου τῶν πρωτοδικῶν, τῶν ἐφετῶν, τῶν εἰρηνοδικῶν, τῶν γραμματέων τῶν Εἰρηνοδικείων, τῶν γραμματέων τῶν πολυμελῶν Δικαστηρίων. Ἀλλὰ μὴ νομίζετε, ὅτι ἔσεται ὑμῖν ἐπιτετραμμένον νὰ ῥίπτητε βέλη ἐκεῖθεν καθ’ ἡμῶν, ὅταν τὰ βέλη ταῦτα κυρίως στρέφωνται καθ’ ὑμῶν, διότι ἡ πτέρυξ ὑμῶν, εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἄλλοτε εἶχον—ὁμολογῶ—τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, εἶναι ἐκείνη, ἥτις κατήργησε τοὺς νόμους περὶ προστασίας τῶν δημοσίων λειτουργῶν καὶ ὑπαλλήλων (χειροκροτήματα καὶ εὖγε! ἐκ δεξιῶν). Μὴ νομίζετε, ὅτι, διότι κάθημαι ἐκεῖ (δεικνύει τὴν δεξιὰν πτέρυγα), δὲν θέλω ἀμύνεσθαι κατὰ τῶν βελῶν, ἅτινα οὐχὶ βεβαίως πάντες ὑμεῖς, ἀλλά τινες νομίζουσιν, ὅτι δύνανται νὰ ἐκσφενδονίζωσι κατὰ τοῦ ἐμοῦ στήθους. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θέλω ἀμυνθῆ καὶ τῆς πολιτείας μου καὶ τῆς πολιτείας τῆς παρούσης πτέρυγος, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι, κατερχόμενος τοῦ βήματος, δὲν θέλω κατέλθει ἡττημένος, ὡς δὲν κατέρχομαι ἡττημένος κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην. (Χειροκροτήματα ζωηρὰ ἐκ δεξιῶν).

§94Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι μόνον ἡττημένος θέλει ἀποδειχθῆ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ καὶ ἀναρμόστως φερόμενος καὶ ἐκ τοῦ ἀξιώματός του καὶ ἐκ τῆς θέσεως, ἣν κατεῖχε πρὸ ὀλίγου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι ἠθέλησε νὰ συγχίσῃ εὐθύνας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠδύναντο νὰ συγχισθῶσι, διότι ἠθέλησε νὰ συγχίσῃ τὰς εὐθύνας τοῦ προκατόχου μου Ὑπουργοῦ μὲ τὰς εὐθύνας τὰς ἰδικάς μου. Πάντες δὲ γνωρίζετε, ὅτι, καθ’ ὃν χρόνον ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὰ κοινὰ, οὐδεμία ἀπαίτησις πρὸς ἱκανοποίησιν κομματικοῦ συμφέροντος ἱκανοποιήθη. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θέλων νὰ δώσῃ στατιστικὰς πληροφορίας πρὸς τὴν Βουλὴν, συγχέει τὰς εὐθύνας τῶν δύο Ὑπουργῶν...

§95Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν συγχέω, κύριε Βουλευτά.

§96Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως τὰς συγχέετε, ὅταν λογαριάζητε τὰς μεταβολὰς ἀπὸ τῆς 25 Δεκεμβρίου 1902 μέχρι τῆς 25 Νοεμβρίου τοῦ ἐπιόντος ἔτους.

§97Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε;

§98Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τί θέλετε νὰ εἴπητε; Δὲν τὰ εἴπετε ἐντεῦθεν; Δὲν ἀνεγνώσατε μεταβολὰς καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα γενομένας;

§99Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε μίαν διακοπήν. Ἐγὼ δὲν κρατῶ ἀποκρύφους τοὺς πίνακας τούτους. Θέλω τοὺς καταθέσει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§100Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἠξεύρω τί περιλαμβάνουσιν οἱ πίνακες. Ἤκουσα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἴπετε ἐδῶ.

§101Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ. Ὑμεῖς, ἐὰν ἔχητε εὐθύνην τινὰ, ἔχετε διὰ τὰς μεταθέσεις, τὰς ὁποίας ἐνεργήσατε.

§102Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως.

§103Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐδῶ λοιπὸν, εἰς τοὺς πίνακας αὐτοὺς, εἶναι καθωρισμέναι αἱ μεταθέσεις.

§104Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τῶν πινάκων, πρόκειται περὶ τῶν λεχθέντων ἐντεῦθεν.

§105Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Περὶ τῶν πινάκων πρόκειται.

§106Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Περὶ τῶν λεχθέντων. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐκφεύγητε ὅπως ἡ σηπία, καθὼς λέγουσιν οἱ ναυτικοί. Σᾶς γνωρίζω καὶ μὲ γνωρίζετε.

§107Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς γνωρίζω.

§108Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἴπετε ἀρκετά. Νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εἴπω. Βεβαιῶ, ὅτι οὐδεμία μετάθεσις πρωτοδίκου ἢ ἐφέτου ἐγένετο πρὸς ἱκανοποίησιν κομματικοῦ συμφέροντος, ὅτε διετέλουν ἐν τῇ ἀρχῇ· βεβαιῶ, ὅτι ὅλαι αἱ μεταθέσεις, αἱ γενόμεναι τότε, κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον, ἐγένοντο ἀκριβῶς πρὸς πλήρωσιν κενῶν θέσεων.

§109Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μήπως εἶπον ἐγὼ τὸ ἐναντίον;

§110Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαιῶ ὅτι, ἐὰν ἐγένοντο μεταθέσεις ἐντεῦθεν πρωτοδικῶν, οὓς ἔσπευσε νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς Ἀθήνας ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐγένοντο πρὸς τὸν σκοπὸν ἱκανοποιήσεως ἀρχαίων δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔτυχον κατὰ τὸ παρελθὸν ἄλλης ἱκανοποιήσεως, ἥτις ὠφείλετο πρὸς αὐτοὺς, τῆς ἱκανοποιήσεως τῆς προαγωγῆς. Διότι, ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τοὺς πίνακας τῶν προαχθέντων ἀπὸ τριετίας, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἀπέναντι ἱκανῶν δικαστῶν, ἐχόντων ὑπηρεσίαν 20 ἕως 22 ἐτῶν, προήχθησαν δικασταὶ μὲ ὑπηρεσίαν μόνον ὀκταετῆ, καὶ οὐχὶ ἐκ τῶν καλλιτέρων. Ἡ ὑπ’ ἐμὲ Κυβέρνησις, εὑρισκομένη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἱκανοποιήσῃ ἀρχαίους δικαστὰς, ἐθεώρησεν ὅτι ἐπεβάλλετο εἰς αὐτὴν νὰ τοὺς φέρῃ ἐνταῦθα, ὅπως δώσῃ ἄνεσιν καὶ εἰς τοὺς οἰκογενειάρχας αὐτούς. Ὑμεῖς τὴν ἐπιοῦσαν τῆς ἀνόδου σας εἰς τὴν ἐξουσίαν τί ἐπράξατε; τοὺς δικαστάς, οἵτινες πρὸ ὀλίγου χρόνου εἶχον μετατεθῆ εἰς τὰς ἐπαρχίας, τοὺς ἐπανεφέρατε ἐνταῦθα, ἀποστείλαντες εἰς τὰς ἐπαρχίας τοὺς πρό τινος ἐνταῦθα μετατεθέντας. Καὶ διατὶ τοῦτο; πρὸς ἱκανοποίησιν συμφερόντων καὶ ἀξιώσεων κομματικῶν, εἰς ἃς ἡμεῖς οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον ἐπροσέξαμεν. Ἐγὼ δὲν ἔρχομαι νὰ σᾶς κολακεύσω, ἀλλὰ νὰ σᾶς εἴπω κατὰ πρόσωπον, ὅτι, ἐὰν πάσχῃ ἡ Πολιτεία καὶ ὁ τόπος, τοῦτο ὀφείλεται εἰς ὑμᾶς, ὀφείλεται εἰς τοὺς Ὑπουργούς, τοὺς ἐνδίδοντας εἰς τὰς παρανόμους καὶ πρὸς καταστροφὴ τῆς Διοικήσεως καὶ τῆς Δικαιοσύνης ἀξιώσεις. Ἐὰν θέλητε νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις, θέσατε φραγμὸν κατὰ τῶν ἰδίων ὑμῶν ἀξιώσεων. Ἐὰν δὲ ὑπῆρξε δυσαρέσκειά τις κατ’ ἐμοῦ, αὕτη ὑπῆρξε, διότι δὲν ἀπέβλεψα εἰς ἱκανοποιήσεις ἀξιώσεων, ἀλλ’ ἔθηκα ταύτας κατὰ μέρος, καὶ ἀπέβλεψα πρὸς ἓν μόνον συμφέρον, τὸ ὑπέρτατον, τὸ συμφέρον τῆς Πολιτείας καὶ τῆς ὑπηρεσίας. Διοίκησιν δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ὑπὸ τοιούτους ὅρους, οὓς ὑμεῖς ἐννοεῖτε νὰ ἐφαρμόζητε· δικαιοσύνην δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ὑπὸ τοιούτους ὅρους, οὔτε στρατὸν, οὔτε ναυτικόν. Ἀλλ’ οὔτε οἰκονομίαν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν, οὔτε ἐξωτερικὴν πολιτικήν. Διευθύνων ἐπὶ ἓξ ὅλους μῆνας τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, προέβην εἰς μίαν μόνον ἀπόλυσιν, εἰς τρεῖς μεταθέσεις καὶ εἰς ὀκτὼ προαγωγάς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος καὶ ἐκ τῶν θεωρείων).

§111Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Λυποῦμαι, Κύριοι, διότι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ ἔγκριτος συμπολίτης μου ὠργίσθη ἄνευ αἰτίας. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι, ὅταν ἀφήσῃ νὰ ἀκουσθῶ, θέλει πεισθῆ, ὅτι ἐντελῶς ἄνευ αἰτίας ὡμίλησε. Διότι ἐνθυμεῖσθε πάντες ὅσα ἐγὼ ἀνέγνωσα, χρονολογικῶς κατανέμων τὴν εὐθύνην ἑκάστου. Οἱ δὲ πίνακες δὲν εἶναι ἀπόκρυφοι, διότι εὐθὺς μετά τινας στιγμὰς θέλω καταθέσει αὐτοὺς εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἐκ τῶν πινάκων δὲ τούτων θέλει ἰδεῖ ὁ εὐγενὴς συμπολίτης μου, ὅτι διαιρεῖται ἡ ἐργασία αὕτη τῶν μεταθέσεων εἰς δύο ὡρισμένας χρονικὰς περιόδους, καὶ οὐ μόνον διαιρεῖται ἡ ἐργασία, ἀλλὰ γίνεται καὶ ἡ πρόσθεσις τῶν δύο αὐτῶν περιόδων. Ἑπομένως δὲν ἐζήτησα διὰ τῆς συγχύσεως νὰ ἀποδώσω εὐθύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὑπὸ τὸν ἔγκριτον ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφόν μου, διὰ πράξεις ἐνεργηθείσας ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, τῆς ὑπὸ τὸν Ἡγέτην τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτήν. Παντάπασιν. Οἱ πίνακες εἶναι συντεταγμένοι κατὰ σύστημα καὶ χρονολογίαν καὶ ἀριθμὸν φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, καταθέτω δὲ αὐτοὺς, ὅπως ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου λάβῃ τούτους καὶ φωτισθῇ πλειότερον.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ πίνακες θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 61).

§113Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ συμπληρώσητε τοὺς πίνακας τούτους, καταθέτων σημείωμα περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐτῶν, ἅτινα ἕκαστος τῶν προαχθέντων δικαστῶν ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κυρίου Ράλλη εἶχεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Διότι ὁ κύριος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς διετάθη, ὅτι προήγαγε τοὺς ἀρχαιοτέρους· ἐπιθυμῶ δὲ νὰ ἴδω, ἂν αἱ πληροφορίαι του εἶναι ἀκριβεῖς.

§114Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δύνασθε νὰ ζητήσητε πληροφορίας, ἀλλὰ βεβαίως θὰ πεισθῆτε ἐξ αὐτῶν, ὅτι οἱ κάλλιστοι καὶ ἀρχαιότεροι προήχθησαν ὑπ’ ἐμοῦ.

§115Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Προσεθέσατε τώρα καὶ τὸ κάλλιστον!

§116Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν σεῖς κατηγορῆτε, ὁλόκληρος ὁ δικαστικὸς κόσμος ἀνομολογεῖ τὴν δικαιοσύνην τὴν ἀποδοθεῖσαν αὐτῷ ὑπ’ ἐμοῦ.

§117Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Διαφωνῶ πρὸς ὑμᾶς.

§118Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν πταίωσιν οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ, ἐὰν ὑπεύθυνοι τῆς πραγματικῶς θλιβερᾶς καταστάσεως, εἰς ἣν περιῆλθον τὰ δημόσια πράγματα τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἦναι οἱ Βουλευταὶ, βεβαίως ἔνοχος τῆς καταστάσεως ταύτης εἶναι ὁ ἀλλοπρόσαλλος χαρακτὴρ ἐνίων πολιτευομένων, οἵτινες ἄλλα ἐπαγγέλλονται ὡς ἀντιπολιτευόμενοι, καὶ ἄλλα πράττουσιν ὁσάκις ἀνέρχονται εἰς τὴν ἀρχήν. Καὶ ἐνθυμεῖσθε, ὅτι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μὲ ὕφος Λουθηρανοῦ ἱεροκήρυκος διελάλει εἰς ἡμᾶς τὸ νομοσχέδιον αὐτοῦ περὶ μονιμότητος τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ἐνῷ κατὰ τὴν αὐτὴν στιγμὴν τὰ δάκτυλα αὐτοῦ καὶ αἱ χεῖρες ἦσαν μελανωμέναι ἐκ τῆς μελάνης, δι’ ἧς ἐγράφησαν τὰ Βασιλικὰ ἐκεῖνα Διατάγματα, διὰ τῶν ὁποίων ἑκατοστύες δικαστικῶν προσώπων ἐξεσφενδονίζοντο ἀπὸ τῆς μιᾶς ἄκρας τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἄλλην. Εἶναι τοῦτο συνεπές; Εἶναί τι, τὸ ὁποῖον νὰ ἐμπνέῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν κόσμον τὴν πεποίθησιν ἐπὶ τῆς χρηστότητος τῆς προαιρέσεως τῶν πολιτευομένων; Καὶ πῶς Θέλετε, ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ πιστεύσῃ, ὅτι σπουδαιολογεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἰσάγων νομοσχέδιον περὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων τῶν δικαστικῶν, ὅταν διὰ τῆς μιᾶς χειρὸς εἰσάγῃ τὸ νομοσχέδιον, διὰ δὲ τῆς ἄλλης παρουσιάζῃ εἰς τὸν Βασιλέα τὸ Διάταγμα τῆς μεταθέσεως τοσούτων δυστυχῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες ἐν μέσῳ χειμῶνι χορεύουσι τὸν χορὸν ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ὁ μακαρίτης Θρασύβουλος Ζαΐμης ἐν τῷ δηκτικῷ αὑτοῦ οἴστρῳ ὠνόμαζε μαζούρκαν τῶν πτωχῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἑλλάδος;

§119Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Διατὶ δὲν ἐνεθυμήθητε τοῦτο καὶ ἄλλοτε;

§120Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ ἡ μεγάλη ἀπόστασις, ἡ μεγάλη διαφορὰ τῶν γνωμῶν τῶν πολιτευομένων, θὰ καταρρίψῃ τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα ἀπὸ τῆς περιωπῆς, εἰς ἣν εὑρίσκεται, καὶ θὰ κλονίσῃ μεγάλως τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ πρὸς τὸ πολίτευμα καὶ τοὺς πολιτευομένους. Τοῦτο ἔλεγον προχθές, καὶ τοῦτο δυσηρέστησε τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὥστε νὰ ἐγερθῇ ἀποτόμως, ἵνα δικαιολογηθῇ κατὰ τρόπον, ὅστις τῇ ἀληθείᾳ προξενεῖ ἀπορίαν καὶ κατάπληξιν...

§121Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσαι ἀσυνήθιστος!

§122Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ γνῶμαι ἡμῶν δὲν μετεβλήθησαν.

§123Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Καὶ αἱ ἰδικαί μας πότε μετεβλήθησαν;

§124Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτε εἰσηγάγετε νομοσχέδια, δι’ ὧν ἐπιβαρύνεται ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ δέκα καὶ πλέον ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ὑμεῖς καὶ ὁ σύντροφος ὑμῶν, οἵτινες ἐπὶ κεφαλῆς διαδηλώσεων ἐσχίζετε τὸν λάρυγγά σας, διαλαλοῦντες εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ὑπερμέτρως ἐπιβαρύνεται οὗτος διὰ φόρων.

§125Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν λέγετε ἀλήθειαν.

§126ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μάλιστα!

§127Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Κάθησε κάτω σύ!

§128ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κάθησε σύ! (Θόρυβος).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, παρακαλῶ. Δὲν ἐπιτρέπονται διακοπαί.

§130Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίαν ἐμπιστοσύνην δύναται νὰ ἔχῃ ἐπὶ τῆς χρηστότητος τῆς προαιρέσεως τῶν πολιτευομένων ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅστις πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἤκουε τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὸν σύντροφόν του Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διαλαλοῦντας, ὅτι μία ἰδέα ἥνωσεν ἡμᾶς τοὺς δεκατρεῖς ὑποψηφίους τῆς Ἀττικῆς ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ φιλοπάτριδος ἡμῶν ἀρχηγοῦ, ἡ ἰδέα τοῦ νὰ σώσωμεν τὸν λαὸν καὶ τὸν τόπον ἀπὸ τῆς ὑπερμέτρου φορολογίας καὶ σπατάλης, εἰς τὴν ὁποίαν ἔσυρεν αὐτὸν ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις τοῦ κ. Θεοτόκη καὶ ἡ τότε Κυβέρνησις τοῦ κ. Ζαΐμη; ὁ λαός, ὅστις ἤκουεν αὐτοὺς λέγοντας, ὅτι «ἄτιμος καὶ κατηραμένος εἶναι ὁ φόρος τῶν ἀμπέλων, ἡμεῖς δέ, ἐρχόμενοι εἰς τὰ πράγματα, θὰ καταργήσωμεν αὐτόν»;

§131Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Σεῖς κατηργήσατε αὐτόν;

§132Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, εἶσθε ὁ Σμολένσκης τοῦ περυσινοῦ Νοεμβρίου;

§133Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Σεῖς δὲν ἐπράξατε ὅ,τι ὑπεσχέθητε, σεῖς ἐγκατελείψατε τὸ πρόγραμμά σας, καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς ἐγκατέλειψα.

§134Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ τὸν μάθω αὐτὸν μετ’ ὀλίγον, κύριε Ὑπουργέ!

§135Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ θέλετε νὰ ἔχωμεν πεποίθησιν εἰς τὴν σπουδαιότητα τῶν φορολογικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα εἰσήγαγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν βλέπωμεν, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον παρακάθηνται δύο σανιδοφόροι Ὑπουργοὶ, οἵτινες ὑπέσχοντο εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ καταργήσουν τὴν σπατάλην καὶ τὴν φορολογίαν τοῦ κυρίου Θεοτόκη; Σπουδαιολογεῖτε, νομίζοντες, ὅτι ἐλησμόνησεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὴν ὑπόσχεσίν σας, ὅπως καταργήσητε τοὺς φόρους, καὶ ἤδη προσθέτετε καὶ νέους τοιούτους; Καὶ προσθέτετε νέον φόρον καὶ εἰς τὸ γλεῦκος! Μετὰ ταῦτα δὲ μᾶς λέγετε, ὅτι δὲν μετεβάλετε γνώμην!

§136Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν ἠκολουθήσατε τὸ πρόγραμμά σας.

§137Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς τὸ ἠκολουθήσατε;

§138Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἠκολούθησα τὰς ἰδέας μου, τὰς ὁποίας ἀπήγγειλα καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος.

§139Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶπεν, ὅτι εἶναι ὁ ἴδιος, ὅτι δὲν μετεβλήθη καθόλου, διότι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα συνέταξεν ὁ ἐπιτελάρχης τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, συμπίπτουσι μὲ τὰς ἰδέας αὐτοῦ περὶ στρατοῦ! Ἐγὼ βεβαίως, ὁ ὁποῖος δὲν εἶμαι στρατιωτικός, ἀλλὰ νομικός, οὐδεμίαν ἠσθάνθην ἔκπληξιν ἢ ἀπορίαν, διότι εἰσήγαγε ξένα νομοθετήματα εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διότι γνωρίζω, ὅτι καὶ οἱ Ἑλληνικοὶ νόμοι, ὡς ὅλων τῶν ἐξηυγενισμένων Κρατῶν τῆς Εὐρώπης οἱ νόμοι, εἰς τοὺς ἄπαιδας, εἰς τοὺς μὴ ἔχοντας ἴδια τέκνα, χορηγοῦσι τὸ δικαίωμα τῆς υἱοθετήσεως ξένων τέκνων. Διὰ τοῦτο δὲν ἐκπλήττομαι, ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν υἱοθέτησε τὰ νομοσχέδια ταῦτα, μὴ ἔχων ἰδίαν ἐργασίαν.

§140Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Δὲν μὲ πειράζει αὐτό.

§141Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω πρόθεσιν νὰ σᾶς πειράξω, ἀλλ’ ἔχω πρόθεσιν νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν πολιτευόμεθά τινες ἐνταῦθα, διότι ὁ τρόπος οὗτος θὰ καταρρίψῃ ἐπὶ τοσοῦτον τὸ πολίτευμα, ὑφ’ ὃ κυβερνώμεθα, ὥστε θὰ κλονίσῃ ἐκ βάθρων τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν πολιτῶν πρὸς τοὺς πολιτευομένους, πρὸς τοὺς ἀντιπροσωπεύοντας τὸν λαὸν ἐνταῦθα.

§142Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἦσο Τρικουπικός· ἔπειτα πῶς ἔγεινες Δηλιγιαννικός; (ἱλαρότης).

§143Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι εὐχαριστημένος μὲ τὸν ἑαυτόν του! Ἐγὼ εἰσῆλθον εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πρῶτον κατὰ τὸ 1895 ὡς Δηλιγιαννικός, ἔκτοτε δὲ, ἐπὶ δώδεκα συναπτὰ ἔτη, μένω εἰς τὰς τάξεις τοῦ κυρίου Δηλιγιάννη. Ὑμεῖς ὅμως ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους, καθ’ ὃ πολιτεύεσθε, ἠλλάξατε τόσας φάσεις, ὅσα δὲν ἠλλάξατε ὑποκάμισα!

§144Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀκολουθῶ κανένα, δὲν σύρομαι ἀπὸ κανένα.

§145Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκολουθεῖτε ὅμως ἐναλλὰξ ἰδέας ἐντελῶς ἀντιθέτους τῶν πρώην ἰδεῶν σας. Ἐλέγετε εἰς τὸν κόσμον πρότερον, ὅτι θὰ καταργήσητε τοὺς ὑπερμέτρους καὶ ἀτίμους φόρους, καὶ τώρα ἔρχεσθε νὰ τοὺς πολλαπλασιάσητε! Τοῦτο εἶναι τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον διαπράττετε, καὶ διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πταίει, εἶναι ὁ χαρακτὴρ τῶν πολιτευομένων. Ἔκτροπον εἶναι καὶ σκανδαλῶδες νὰ εἰσάγωνται νομοσχέδια περὶ μονιμοποιήσεως τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, καθ’ ἣν στιγμὴν ἑκατοστύες τοιούτων ὑπαλλήλων περιοδεύουσιν ἀναγκαστικῶς ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν τῆς Ἑλλάδος! Πῶς θὰ πιστεύσῃ τις τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἀληθῶς σπουδαιολογεῖ καὶ μεριμνᾷ ὑπὲρ τῆς τύχης τῶν ὑπαλλήλων του, ὅταν ἀστόργως ἀποστέλλῃ τοσούτους οἰκογενειάρχας εἰς τὰ πέρατα τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου; Ἐὰν ἤγετο ἀπὸ χρηστοῦ συνειδότος, φέρων τὸ νομοσχέδιον περὶ μονιμοποιήσεως τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, δὲν θὰ εἶχε μολύνει τὰς χεῖράς του εἰς τοιαύτας μεταβολάς· πράξας δὲ τὸ ἀντίθετον, οὐδεμίαν παρέχει πεποίθησιν, ὅτι μεριμνᾷ σοβαρῶς περὶ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος καὶ ἐκ τῶν θεωρείων).

§146Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφός μου καὶ φίλος μου κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὡς καὶ ἐγὼ βεβαίως δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ν’ ἀπολογηθῶμεν ἐνώπιον τοῦ τελευταίου ἐπιτυχόντος Βουλευτοῦ Ἀττικῆς...

§147Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὑποψηφίου δημάρχου.

§148Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. .. ὅστις ἐλέῳ τοῦ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ, ἐλέῳ τοῦ κυρίου Ράλλη καὶ ἐλέῳ ἐμοῦ εἰσῆλθεν ὡς οὐραγὸς εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην...

§149Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ διευθύνω τὰς ψήφους τῶν συμπολιτῶν μου...

§150Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Οὔτε ἐγώ.

§151Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐλέῳ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰσῆλθεν εἰς τὴν Βουλήν.

§152Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὁ κόσμος ἀκούει καὶ κρίνει. Ὁμιλῶν ὁ κ. συνάδελφος, ἐὰν ἀνεμέτρει τὸ ἀνάστημά του καὶ τὸ χρῶμά του, δὲν ἤθελεν ἀνίστασθαι αἰωνίως ἐλεγκτὴς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐμοῦ. Ὡμίλησα οὐχὶ βεβαίως περὶ τοῦ φυσικοῦ χρώματος αὐτοῦ, ἀλλὰ περὶ τοῦ χρώματος ἐκείνου, ὅπερ προσέδωκαν αὐτῷ 5,000 μαῦραι ψῆφοι κατὰ τὴν τελευταίαν δημοτικὴν ἐκλογήν. Ὅταν διαλυθῇ ἡ Βουλή, —καὶ βεβαίως θὰ ἔλθῃ ἡ ἡμέρα, καθ’ ἣν θέλει διαλυθῆ, —τότε ἡμεῖς θέλομεν δώσει λόγον ἐνώπιον τῶν ἐκλογέων, καὶ μόνον τῶν ἐκλογέων, καὶ οὐδεὶς ἐνταῦθα, οὔτε ἐξ ὑμῶν οὔτε ἐξ ἐκείνων, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγξῃ πολιτικοὺς ἄνδρας, οἵτινες παρακάθηνται ἐνταῦθα ἐπὶ 23 συναπτὰ ἔτη, ὡς ἐγώ, ἐκλεγόμενος διὰ 20,000 ψήφων ἢ πρῶτος ἢ δεύτερος. Πολὺ δὲ ὀλιγώτερον ἔχει τοιοῦτον δικαίωμα ὁ μικρὸς Βουλευτὴς Ἀττικῆς, ὁ ἐλέῳ ἄλλων ἐρχόμενος ἐνταῦθα. Τίς εἶναι ὁ ἐλέγχων; ὁ συντάκτης τῆς «Παλιγγενεσίας», ὅστις, ὅτε ἔβλεπε καταρρέον τὸ ἔδαφος, ἐφ’ οὗ ἵστατο ὁ Ἀλέξανδρος Κουμουνδοῦρος, ἔσπευδε νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ πολιτικὸν κόμμα τοῦ Τρικούπη, καὶ ὅτε ἔβλεπεν, ὅτι ἔδυεν ἡ αἴγλη τοῦ ἐκ Μεσολογγίου ἀοιδίμου Βουλευτοῦ, ἔσπευδε νὰ τεθῇ ὑπὸ τὸ ταμπάρο τοῦ ἀγαπητοῦ αὐτοῦ θείου κυρίου Κωνσταντοπούλου, καὶ ὅτε ἔβλεπεν, ὅτι ἐτίθετο κατὰ μέρος ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, ὡς μὴ κοινοβουλευτικὴ Κυβέρνησις, ἔσπευδε νὰ τεθῇ ὑπὸ τὸν μανδύαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ. Ἐλέγχει ἐκεῖνον, ὅστις ἐπὶ εἴκοσι συναπτὰ ἔτη ὑπεστήριξε τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος! Ἐπὶ εἴκοσι συναπτὰ ἔτη καὶ διὰ τοῦ λόγου μου καὶ διὰ τοῦ καλάμου μου ἠγωνίσθην ὑπὲρ τῶν ἰδεῶν τοῦ ἐκ Γόρτυνος πολιτευτοῦ. Ἐὰν σὺ ἔχῃς τὴν ἀνοησίαν νὰ ἀρνηθῇς ταῦτα, βεβαίως ἡ Ἱστορία ἡ σύγχρονος καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς δὲν θέλουσιν ἀρνηθῆ πάντα ταῦτα. Καὶ ἐνθυμεῖσθε ποσάκις ἐζητήσατε νὰ σᾶς προστατεύσω...

§153Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑμεῖς!

§154Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μάλιστα, ἐγώ. Ὅτε ἤρχεσο εἰς τὴν οἰκίαν μου, μικρὸς καὶ κάτωχρος, ὅτε ἐζήτεις νὰ θέσωμεν ἐν τῷ συνδυασμῷ μικροὺς καὶ ἀσήμους ὑποψηφίους, διότι καὶ σὺ, ἔλεγες, ὅτι ἦσο μικρὸς καὶ ἄσημος, καὶ μόνον οὕτω θὰ ἐπετύγχανες. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§155Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ μίαν λέξιν θὰ ἀπαντήσω. Πάντα τὰ τελευταῖα, ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι ἐλεεινὰ καὶ ἄθλια ψεύδη, ἄξια τοῦ χαρακτῆρός του (Θόρυβος).

§156Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀπαξιῶ νὰ σοὶ ἀπαντήσω, ἄθλιε! (θόρυβος).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ (κρούων τὸν κώδωνα). Ἡσυχάσατε, Κύριοι.

§158ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπε.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε κάτω!

§160ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὑβρίζει τὴν Βουλήν! Νὰ τ’ ἀνακαλέσῃ (θόρυβος).

§161Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν ἀνακαλῶ τίποτε. Αὐτὸς ὕβρισε.

§162ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ ἀνακαλέσῃ, κύριε Πρόεδρε (θόρυβος).

§163Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Δὲν ἀνακαλεῖ. Νὰ καθήσῃς κάτω!

§164ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Σὺ νὰ καθήσῃς!

§165Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἡ ἀφελὴς ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Πατρῶν, ὅστις ἐνόμισεν, ὅτι θὰ ἐξέλθῃ νικητὴς κατόπιν τῆς στατιστικῆς, τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἔφερε τὴν τρικυμίαν αὐτήν· διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶπεν ἐν τέλει τοῦ λόγου του, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου θὰ κατέλθῃ νικητής. Καὶ ὄντως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατῆλθε νικητὴς, διότι εἰς τὸ μέτωπον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ εἰς τὸ μέτωπον τοῦ στρατηγοῦ καὶ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ τὴν καθαρότητα, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀποδώσῃ μομφὴν εἰς αὐτούς. Ἐτόλμησάν τινες νὰ ζητήσωσι λόγον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, λησμονοῦντες τὸ παρελθόν· ἀλλὰ τὸ παρελθὸν δὲν λησμονεῖται, πολὺ δὲ περισσότερον δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐκ τῶν ἰδίων αὐτῶν κομμάτων καὶ ἐκ τῶν ἰδίων αὐτῶν ἀρχηγῶν καὶ ἐκ τῶν ἡμιεπισήμων ὀργάνων τῶν ἀρχηγῶν των ἐστιγματίσθησαν. Ὑπῆρξεν ἐποχή, καθ’ ἣν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁμιλοῦσι περὶ πατριωτισμοῦ, προσεβάλλοντο ἀκριβῶς ἀπὸ ἐκείνην τὴν μερίδα, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται σήμερον, καὶ διὰ τῶν ὀργάνων τῆς μερίδος ἐκείνης ἀπεδεικνύοντο, ὅτι δὲν ἦσαν καθόλου πατριῶται. Ὅτι δὲ αὐτοὶ δὲν ἦσαν πατριῶται, οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ, διότι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶναι πατριώτης, δὲν στρέφει διαρκῶς τὰ βλέμματά του πρὸς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ὅπως σιτίζηται ἐξ αὐτοῦ, ἐνῷ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος δὲν ἐσιτίσθη ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον οὔτε αὐτὸς οὔτε ἡ οἰκογένειά του, δύναται μετὰ θάρρους νὰ ἀνέρχηται ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου καὶ νὰ καταγγέλλῃ πράξεις ἄλλων. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ποίας πράξεις δύναται νὰ καταγγείλῃ; Ἐλησμόνησες, κύριε Βουλευτὰ ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι ὑπάρχει ἓν μικρὸν Εὐαγγέλιον, τὸ ὁποῖον ἄλλοτε ἀπηύθυνε πρὸς ὑμᾶς καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸ ἡμιεπίσημον ὄργανον τοῦ ἀρχηγοῦ σου, ἡ «Πρωΐα»; Ἐλησμόνησες, κύριε Βουλευτὰ ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι τὸ Εὐαγγέλιον τοῦτο ἦτο στερεότυπον εἰς τὴν τότε ἐκδιδομένην «Ἐφημερίδα» τοῦ Κορομηλᾶ, ἥτις ἦτο ἡμιεπίσημον ὄργανον τοῦ νῦν ἀρχηγοῦ σου; Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ λησμονῇς ταῦτα, ἀλλὰ νὰ τὰ ἐνθυμῆσαι, καὶ μάλιστα, ὅταν ἀνέρχησαι εἰς τὸ βῆμα τοῦτο. Ἀναγκάζομαι ὅθεν, ἐπειδὴ τὰ ἐλησμόνησες, νὰ λάβω τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὰ ἀναγνώσω. Καὶ ἄρχομαι, Κύριοι, ἀναγινώσκων ἐκ τῆς ἐπὶ μακαρίτου Ρούκη «Ἐφημερίδος» τοῦ Κορομηλᾶ (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἀφιλοκέρδεια τῆς «Παλιγγενεσίας». Ἐπειδὴ ἡ «Παλιγγενεσία» ἐξακολουθεῖ δημοσιεύουσα ψευδῆ, ἀναδημοσιεύομεν καὶ ἡμεῖς τὸν πίνακα τῆς ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου τροφοδοτήσεώς της, κατὰ τὴν ἰδίαν αὐτῆς διόρθωσιν ἔχοντα ὡς ἑξῆς: Αʹ) Ὁ ἀρχισυντάκτης αὐτῆς εἶναι διωρισμένος Διευθυντὴς τοῦ Γραφείου τῆς Βουλῆς μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχμῶν 400. Βʹ) Ὁ ἀδελφὸς τοῦ Διευθυντοῦ αὐτῆς εἶναι διωρισμένος ἔκτακτος καθηγητὴς τοῦ Διοικητικοῦ Δικαίου, μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχμῶν 250. Γʹ) Ὁ ἴδιος εἶναι διωρισμένος καὶ καθηγητὴς τοῦ Στρατιωτικοῦ Δικαίου ἐν τῇ Σχολῇ τῶν Ὑπαξιωματικῶν, μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχ. 60...

§166Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τιμή μου εἶναι, ὅτι ἔχω ἀδελφὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου.

§167Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἔχω ἀδελφοὺς, οἱ ὁποῖοι δὲν σιτίζονται ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἐνῷ ἠδύναντο, ὡς ἐκ τῆς ἐπιστημονικῆς των μορφώσεως· ἀντὶ τούτου ὅμως μετέβησαν εἰς τὴν ξένην καὶ ἀνέλαβον ἐπιχειρήσεις ἐντίμους καὶ ἐπωφελεῖς διὰ τὸ ἔθνος των, δι’ αὐτοὺς τοὺς ἰδίους καὶ διὰ τὴν ἰδιαιτέραν αὐτῶν πατρίδα. Αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι ὄντως τιμή, καὶ τιμὴ μεγάλη. (Ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων): Δʹ) Ὁ ἄλλος ἀδελφός του ἦτο δικαστὴς, καὶ κατόπιν ἐφέτης, προήχθη δὲ εἰς ἐλεγκτὴν, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὰ προσόντα, ὑπὸ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως. Εʹ) Ὁ ἄλλος ἀδελφός του εἶναι διωρισμένος πολιτικὸς μηχανικός, μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχ. 400. Ϛʹ) Ὁ ἴδιος εἶναι διωρισμένος καθηγητὴς ἐν τῇ Σχολῇ τῶν Βιομηχάνων Τεχνῶν, μὲ μηνιαῖον μισθὸν δρ. 150...

§168Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρῃτήθη ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ Δημοσίου, καὶ ἐργάζεται ὡς ἰδιώτης.

§169Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. (ἀναγινώσκει). Ζʹ) Ὁ ἀδελφὸς τοῦ πατρὸς τοῦ Διευθυντοῦ, γέρων ἀνίκανος ἀπὸ 43 ἤδη ἐτῶν διὰ πᾶσαν ὑπηρεσίαν, πάσχων δὲ καὶ ἐκ διανοητικῆς διαταράξεως, ὡς δεικνύει πρόσφατός τις διατριβὴ αὐτοῦ ἐν τῇ «Παλιγγενεσίᾳ», διατηρεῖται Σχολάρχης, μὲ μισθὸν δραχ. 250. Ηʹ) Ὁ ἄλλος ἀδελφὸς τοῦ πατρὸς τοῦ Διευθυντοῦ, φαρμακοποιὸς ὤν, ἔχει ἐπιτύχει παρὰ τῆς Κυβερνήσεως — καίπερ ὑπαρχούσης τῆς Στρατιωτικῆς Φαρμακαποθήκης, δι’ ἧς τὸ Δημόσιον ἔχει εὐθηνότατα φάρμακα, — τὴν προμήθειαν τῶν διὰ τὰς φυλακὰς τοῦ Κράτους φαρμάκων, ἐξ ἧς πορίζεται κέρδος καθαρὸν κατὰ μῆνα δραχ. 500. Θʹ) Ἡ σεσαθρωμένη οἰκία τῶν κληρονόμων τοῦ πατρὸς τοῦ Διευθυντοῦ εἶναι ἐνωκιασμένη ὑπὸ τοῦ Δημοσίου διὰ σχολεῖον μὲ μηνιαῖον μισθὸν δραχ. 300. Ἤτοι ἐν ὅλῳ κατὰ μῆνα δραχ. 2660. Οἱ πατριωτικοὶ λοιπὸν λόγοι, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ «Παλιγγενεσία» ξεσχίζεται, συκοφαντοῦσα τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ψευδολογοῦσα, στηρίζονται εἰς ἐτήσιον εἰσόδημα ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου ἀνερχόμενον εἰς τριάκοντα μίαν χιλιάδα καὶ ἐννεακοσίας εἴκοσι δραχμάς.» Εἰς ἄλλο φύλλον ἡ αὐτὴ ἐφημερὶς δημοσιεύει συμπληρωματικὸν κατάλογον, πεμφθέντα αὐτῇ ὑπό τινος τῶν ἀναγνωστῶν της, ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Κύριε Διευθυντὰ τῆς «Ἐφημερίδος». Εἰς τὸν κατάλογον τῶν παροχῶν παρὰ τοῦ δημοσίου ταμείου εἰς τὸ συγγενολόγι τῆς «Παλιγγενεσίας» πρέπει νὰ προσθέσητε καὶ τὰ ἑξῆς: Ἡ οἰκία, ἥτις χρησιμεύει διὰ τὸ Δʹ Ἑλληνικὸν Σχολεῖον, καὶ ἥτις εἶναι ἐνῳκιασμένη παρὰ τοῦ Δημοσίου ἀντὶ δραχμῶν κατὰ μῆνα 300, χρησιμεύει κυρίως ὡς κατοικία αὐτοῦ τοῦ διανοητικῶς βεβλαμμένου Ἠλία Ἀγγελοπούλου, καθόσον ἐκ τῶν δώδεκα δωματίων, ἅτινα περιέχει, τὰ 9 χρησιμεύουσιν ὡς κατοικία αὐτοῦ, τὰ δὲ ὑπόλοιπα 3, τὰ καὶ μπουδρούμια, εἰσὶ προωρισμένα διὰ τὰς τρεῖς τάξεις τοῦ Σχολείου, ὡς αἴθουσα δὲ τῶν διδασκάλων εἶναι προωρισμένη μία κουζίνα! Περὶ τοῦ ἀληθοῦς τῶν λόγων μου ἀρκοῦσα εἶναι μία ἁπλουστάτη ἐπίσκεψις εἰς τὸ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Ζωοδόχου Πηγῆς Σχολεῖον. Λοιπὸν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸ ἐνεργητικὸν τοῦ κὺρ Ἠλία μὲ 150 δραχμὰς κατὰ μῆνα, διότι τόσα θὰ ἐδαπάνα μηνιαίως, ἂν ἐνῳκίαζε πρὸς χρῆσίν του οἰκίαν τινὰ ἐξ 9 δωματίων καὶ εἰς οὕτω κεντρικὸν μέρος. Λοιπὸν ἐτησίως ἔχει ὁ κὺρ Ἠλίας πρόσοδον ἐκ τοῦ πτωχοῦ δημοσίου ταμείου δραχμὰς 1800, ὁ δὲ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων τῆς «Παλιγγενεσίας» ἀναβιβάζεται εἰς δραχμὰς 33,720 κατ’ ἔτος.» Αὐτὰ, κύριοι Βουλευταὶ, ἠναγκάσθην νὰ ἀναγνώσω πρὸς ὑμᾶς, καὶ νὰ ἀναφέρω συνάμα καὶ τὸν προβιβασμὸν τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, διότι, καίτοι ὁ κ. Βουλευτὴς ἀνήκει εἰς τὸ κόμμα τοῦ ἀξιοτίμου καὶ σεβαστοῦ ἐκ Γόρτυνος πολιτευτοῦ, κατώρθωσεν ἐπὶ ἄλλου Πρωθυπουργοῦ νὰ προβιβάσῃ τὸν ἀδελφόν του εἰς ἐλεγκτὴν τοῦ Συνεδρίου ἄνευ προσόντων.

§170Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Ἐπαμεινώνδας Ἀγγελόπουλος εἶχεν ὑπηρετήσει ἐπὶ ἕνδεκα ἔτη ὡς ἐφέτης, καὶ εἶχε δικαίωμα πρὸς προαγωγὴν εἰς ἀρεοπαγίτην, ἐναντίον δὲ τῆς θελήσεώς του καὶ παρὰ τὰς διαμαρτυρίας του ἐγένετο ἐλεγκτής. Εἶναι ὁ ἀρχαιότερος τῶν ἐφετῶν τῶν προαχθέντων.

§171Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠκούσατε, κύριε Γεράκη, τί σᾶς εἶπεν ὁ κύριος Ράλλης. Σᾶς εἶπεν, ὅτι προήχθη εἰς ἐλεγκτὴν ἄνευ τῆς θελήσεώς του.

§172Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Τὸ ἤκουσα.

§173Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά.

§174Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὥστε, κύριοι Βουλευταὶ, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τοιοῦτον παρελθὸν, βεβαίως δὲν δύνανται νὰ ἀνέρχωνται ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου καὶ νὰ συζητῶσι περὶ μεταβολῶν, περὶ προβιβασμῶν, περὶ μεταστάσεως ἀπὸ τῆς μιᾶς πτέρυγος εἰς τὴν ἄλλην. Τότε μόνον ἠδύνατο νὰ πράξωσι τοῦτο, ὅταν ἦσαν συνεπεῖς εἰς τὰς ἀρχὰς αὑτῶν, ὅταν οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ ἀπευθύνῃ πρὸς αὐτοὺς ἐκεῖνα ἀκριβῶς, τὰ ὁποῖα ἀπευθύνω ἐγὼ πρὸς αὐτοὺς, καὶ ἂν δύνανται, ἂς ἔλθωσιν ἐπὶ τοῦ βήματος νὰ ἀναιρέσωσιν αὐτά· ἂν δύνανται, ἂς ἔλθωσιν ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ ἂς ἀναπτύξωσιν ἐλευθέρως οἱανδήποτε μομφὴν, τὴν ὁποίαν δύνανται ν’ ἀποδώσωσι πρὸς ἐμέ.

§175Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριοι Βουλευταὶ, ἠκούσατε, τί ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς εἶπε περὶ ἐμοῦ. Βεβαίως, ἐὰν δὲν εἶχε τὸ ἀξίωμα τοῦ Βουλευτοῦ, τὸ ὁποῖον ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὸν λαὸν τῆς Ἀττικῆς μὲ ὑποχρεοῖ νὰ τῷ ἀπαντήσω, δὲν ἤθελον ἀπαντήσει· δὲν ἤθελον δὲ ἀπαντήσει, διότι ἄνθρωπος, τὸν ὁποῖον ἔσυραν ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ ὠτὸς, χωρὶς τὸ παράπαν νὰ ζητήσῃ ποτὲ ἱκανοποίησιν, δὲν εἶναι ἄξιος ἀπαντήσεως.

§176Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος;

§177Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὁ κύριος Πετροπουλάκης.

§178Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπον, εἶναι ψεῦδος! Ἐπαναλαμβάνετε ἓν ἄθλιον καὶ ἐλεεινὸν ψεῦδος, ἀνάρμοστον εἰς ὑμᾶς.

§179Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐμὲ μὲ διεβεβαίωσαν, ὅτι τοῦτο ἐγένετο. Ἐὰν ἀναβαίνω λοιπὸν εἰς τὸ βῆμα, ἵνα σᾶς ἀπαντήσω, σᾶς ἀπαντῶ μόνον ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὸν λαὸν τῆς Ἀττικῆς, διότι φέρετε τὸ ἀξίωμα τοῦ Βουλευτοῦ. Εἴπετε, ὅτι αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀνέφερα, — διότι οὕτω μὲ ἐβεβαίωσαν, ἐγὼ δὲν τὸ εἶδον ἰδίοις ὄμμασιν, ἵνα τὸ πιστοποιήσω, — εἴπετε ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ἀκριβές...

§180Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σᾶς ἐβεβαίωσαν, ὅτι τὸν νῦν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἐρράπισεν ἄλλοτε Βουλευτὴς ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης;

§181Κ. ΓΡΙΒΑΣ. Ὁ Βουλευτὴς ἐκεῖνος ἀπέθανε.

§182Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Σᾶς ἀπαντῶ λοιπὸν διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον σᾶς ἐδήλωσα· διότι ἐπανειλημμένως παρετήρησα, ὅτι προσπαθεῖτε νὰ μὲ διαβάλητε, νὰ μὲ ῥᾳδιουργήσητε, νὰ μὲ συκοφαντήσητε, ὅτι δὲν ἠκολούθησα τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ὤφειλον νὰ ἀκολουθήσω.

§183Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν εἴχετε νὰ ἀκολουθήσητε κανένα. Σᾶς παρεκάλεσαν, καὶ ἐπεβλήθητε εἰς τὸν συνδυασμόν· καὶ ἂς τὸ ἀρνηθῇ ὁ ἡγέτης ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτής, ἐὰν δύναται... Μᾶς παρεκαλέσατε, κύριε Μαυρομιχάλη, νὰ λάβωμεν μέρος ὁ στρατηγὸς καὶ ἐγὼ εἰς τὸν συνδυασμόν; Παρακαλῶ τὸν κ. Μαυρομιχάλην τὸν Κυριακούλην νὰ βεβαιώσῃ, ἐὰν δὲν ἦλθεν ἐπανειλημμένως εἰς τὴν οἰκίαν μου καὶ μὲ παρεκάλεσε νὰ λάβω μέρος εἰς τὸν συνδυασμόν.

§184Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἠξεύρει ὅλος ὁ κόσμος.

§185Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τὸ ἠξεύρει ὅλος ὁ κόσμος· αὐτὸς μόνον, ὁ τελευταῖος Βουλευτὴς Ἀττικῆς, δὲν τὸ ἠξεύρει.

§186Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς διακόψω;

§187Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Μάλιστα.

§188Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι καὶ ὡς Ὑπουργὸς καὶ ὡς στρατηγὸς ἔχετε ἄλλα νὰ εἴπητε εἰς τὴν Βουλήν, ἔχετε ἄλλα νὰ πράξητε;

§189Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Βεβαίως.

§190Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι δι’ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα θέλετε νὰ εἴπητε, περὶ οὐδενὸς ἄλλου πρόκειται ἢ περὶ ἀπωλείας χρόνου;

§191Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Βεβαίως.

§192Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὅτι πρόκειται μόνον περὶ πραγματικῆς ζημίας τοῦ τόπου διὰ τῆς ἐξακολουθήσεως αὐτῆς τῆς τακτικῆς;

§193Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Βεβαίως.

§194Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφοῦ λέγετε «βεβαίως», δὲν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσητε αὐτὴν τὴν τακτικήν. Ἀλλὰ σᾶς γνωρίζω καὶ δὲν θαυμάζω...

§195Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ ἐγὼ σᾶς γνωρίζω.

§196Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Θαυμάζω μόνον μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ὤφειλε νὰ σᾶς κατεβάσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος (θόρυβος).

§197Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν ἐσυνήθισα νὰ μὲ κατεβάζουν ἀπὸ τοῦ βήματος. Δὲν μὲ κατεβάζει ἀπὸ τοῦ βήματος οὔτε σὺ οὔτε ἄλλος οὐδεὶς (θόρυβος).

§198Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Λοιπὸν αὐτὰ, τὰ ὁποῖα εἴπετε (ἀποτείνεται πρὸς τὸν κ. Κ. Ι. Ἀγγελόπουλον), τὰ εἴπετε κινούμενος οὐχὶ ἀπὸ ἄλλο τι, εἰμὴ ὑπὸ τῆς αὐθαδείας...

§199ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὄχι αὐθαδείας, κύριε Ὑπουργέ!

§200Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Πῶς θέλετε νὰ τὰ χαρακτηρίσω, ἂν ὄχι ὡς αὐθάδειαν; Θέλετε νὰ τὰ χαρακτηρίσω ὡς κομπλιμέντα; Λοιπὸν ἐξακολουθῶ. Φαίνεται ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἐφοίτα συχνὰ εἰς τὸ θέατρον κατὰ τὰς παραστάσεις τοῦ «Κουρέως τῆς Σεβίλλης», καὶ φαίνεται ὅτι ἐνετυπώθη εἰς τὸν νοῦν αὐτοῦ τὸ ᾆσμα τοῦ Don Basilio, ὅστις ἐπαναλαμβάνει ἐν τῷ ᾄσματι: «συκοφαντεῖτε, συκοφαντεῖτε, καὶ κἄτι θὰ μείνῃ.» Εἶναι ὅμως ἠπατημένος ὁ κ. Βουλευτὴς, διότι ἡ συκοφαντία ποτὲ δὲν θὰ φθάσῃ μέχρις ἐμοῦ, διότι ὁ χαρακτήρ μου εἶναι γνωστὸς, καὶ ποτὲ δὲν θὰ καταδεχθῶ νὰ συγκρίνω τὸν χαρακτῆρα ἐμοῦ πρὸς τὸν ἰδικόν του.

§201Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἠρκεῖτο νὰ ὑποβάλῃ τὰς πληροφορίας τὰς ζητηθείσας ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Πατρῶν, καὶ ἂν δὲν ἔσπευδε προκαταβολικῶς, — ὑποβάλλων δῆθεν, ἃς ἕτερος Βουλευτὴς, φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ἐκ Κραναίας, ἐζήτησε πληροφορίας, — ἐξαπίνης νὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τῆς πτέρυγος ταύτης καὶ κατὰ τῶν δύο πρώην Ὑπουργῶν τῆς Δικαιοσύνης, βεβαίως δὲν θὰ ἐλάμβανον χώραν ὅσα συνέβησαν, οὐδὲ θὰ ἐλέγοντο ὅσα ἐλέχθησαν, καὶ τὰ ὁποῖα βεβαίως εἶναι λυπηρά. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, τὸν ὁποῖον ἐνταῦθα τόσον συχνὰ ἐπικαλούμεθα, θὰ λυπηθῇ βαθέως, ὅταν μάθῃ τὰ ἐνταῦθα λεχθέντα, καὶ διὰ τὸν χρόνον, ὁ ὁποῖος κατηναλώθη, ἐνῷ οἱ καιροὶ δὲν εἶναι μενετοὶ, ἐπείγουσα δὲ μέριμνα περὶ σπουδαιοτάτων ἐπιβάλλεται, καὶ θὰ οἰκτείρῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅστις ἀκόμη δυστυχῶς δὲν ἐνόησεν, ὅτι εἶναι Ὑπουργὸς, ἀλλ’ ἐξακολουθεῖ νὰ ᾖναι μᾶλλον Βουλευτὴς ἀντιπολιτευόμενος τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς (ἱλαρότης).

§202Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Σεῖς εἶσθε οὕτω συνηθισμένος.

§203Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὤφειλε νὰ ὑποβάλῃ τὰς πληροφορίας, τὰς ζητηθείσας, καὶ νὰ ὑποβάλῃ ἁπάσας ἀρτίας καὶ ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ καὶ ἀμεροληψίᾳ, καὶ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τὰς πληροφορίας, ἃς εἶχεν ἤδη ἐν μέρει παρ’ ἑαυτῷ, καὶ αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται πᾶσαι παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ, διότι, ὅτε ἐζητήθησαν πρὸ ὀκτὼ ἢ δέκα μηνῶν ὑπὸ τοῦ ἐκ Λεβαδείας κυρίου Βουλευτοῦ τοιαῦται πληροφορίαι, τότε πλήρης πίναξ εἶχε καταρτισθῆ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης τῶν προσωπικῶν μεταβολῶν, αἵτινες ἐγένοντο ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ νῦν κ. Πρωθυπουργοῦ, καὶ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι κατόπιν ἐγένοντο ὑπὸ τοῦ κ. Τοπάλη καὶ ἐμοῦ, ὡς Ὑπουργῶν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ τὰς πληροφορίας ταύτας ἄνευ περικοπῶν καὶ παραλείψεων ὤφειλε νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἐπληροφορήθη, ἢ θὰ εἶδε καὶ ἐπληροφορήθη, ὅτι ὑπάρχει μακρὰ καὶ λεπτομερὴς κατάστασις τῶν γενομένων μεταβολῶν, ἀλλὰ δὲν ἠθέλησε νὰ προσκομίσῃ ταύτην εἰς τὴν Βουλήν. Ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ὁ νῦν κ. Πρωθυπουργὸς ἔχει ἐνεργήσει 1600 μεταβολὰς κατὰ τὴν προηγουμένην πρωθυπουργίαν του. Ἀλλὰ, Κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ τούτου· διότι, ὡς ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὡμολόγησεν, ὑπάρχουν πιέσεις ἀμοιβαῖαι καὶ κατὰ βαθμίδας. Καὶ εἶναι λυπηρὸν νὰ πιέζωνται οἱ Βουλευταὶ, καὶ οὗτοι νὰ πιέζωσι τοὺς Ὑπουργοὺς, ὅπως συγκατανεύωσιν εἰς τὰς μεταβολὰς καὶ ὑποκύπτωσιν εἰς τὰς πιέσεις. Νομίζω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν θέλησιν νὰ ἀνθίσταται εἰς τὰς πιέσεις ταύτας, νὰ στερῇ δὲ κατὰ πρῶτον λόγον τὸν ἑαυτόν του τῶν παροχῶν τῆς ἐξουσίας, ἵνα δύνηται νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ὀλιγάρκειαν καὶ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, καὶ οἱ Βουλευταὶ εἰς τοὺς φίλους των ἀπαιτητάς. Ἀφοῦ δὲ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀπεφάσισε νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον ὑπὸ τὸ πνεῦμα τοῦτο, ὤφειλε πρῶτος αὐτὸς νὰ σέβηται τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο καὶ τὴν ὑπογραφὴν αὐτοῦ (εὖγε!). Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ὑπέβαλον νομοσχέδιον τοιοῦτον, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ τοῦτο εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, νομοσχέδιον γενικόν, — οὐχὶ μερικόν, ὡς ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, — περὶ ὅλων τῶν δικαστικῶν προσώπων· ἐφετῶν, πρωτοδικῶν, Εἰσαγγελέων, γραμματέων Πρωτοδικείων, εἰρηνοδικῶν καὶ γραμματέων Εἰρηνοδικείων.

§204ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τότε, ὅτε τὸ ὑπεβάλετε, ἐκάματε μεταβολάς;

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ.

§206Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν ἐσυνήθισα νὰ καυχῶμαι· ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ βεβαιώσω, εἶναι, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὰς προσωπικὰς μεταβολὰς τῶν ἐφετῶν, Προέδρων Πρωτοδικῶν, πρωτοδικῶν καὶ Εἰσαγγελέων, δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ ἐν τοῖς Δικαστηρίοις δικαστὴς, ἢ πρόσωπον δικαστικὸν ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ ἢ τοῖς Δικαστηρίοις τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ βεβαιώσῃ, ὅτι αἱ μεταβολαὶ αὗται ἐγένοντο ἕνεκα τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐν τῷ συμφέροντι αὐτῆς. Εἰς οὐδεμίαν πίεσιν ὑπέκυψα, ὅσον ἰσχυρὰ καὶ ἂν ἦτο. Ἐπροστάτευσα τοὺς δικαστάς, ὅσον ἠδυνήθην, μὲ θυσίαν, τὴν ὁποίαν γνωρίζετε καὶ ἐνθυμεῖσθε...

§207Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἡ μετάθεσις τοῦ Γαρουφαλιᾶ ἕνεκα λόγων ὑπηρεσίας ἐγένετο;

§208Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μάλιστα. Ὁ Γαρουφαλιᾶς ἔπρεπε νὰ μετατεθῇ, διότι ἡ ὑπηρεσία ἐπέβαλλε τοῦτο.

§209Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἐπιτρέπεται νὰ ὑβρίζητε δικαστὰς ἐντίμους καὶ ἀκεραίους.

§210ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διατὶ δὲν προστατεύετε τὸν ἀγορεύοντα;

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν προστατεύω. Τί ἄλλο κάμω, ζητῶν νὰ μὴ διακόπτωσι τὸν ῥήτορα;

§212ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα ἐξακολουθοῦν νὰ διακόπτουν!

§213Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ οὔτε ὕβρισά τινα οὔτε θὰ ὑβρίσω, διότι ἡ ἀνατροφή μου δὲν μοὶ ἐπιτρέπει τοῦτο. Ὁ δικαστής, τὸν ὁποῖον μοὶ ὑπέμνησεν ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας, καὶ ἕτερος δικαστὴς ἐκ Πύργου, ἀμφότεροι μετετέθησαν διὰ λόγους καθαρῶς ὑπηρεσιακούς· ἐὰν δὲ, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὑπήκουον εἰς πολιτικὰς εἰσηγήσεις καὶ πιέσεις, οἱ δικασταὶ ἐκεῖνοι — οἱ ὁποῖοι εἶχον καὶ οἱ δύο ἀρκετοὺς προστάτας, καὶ δὴ ἰσχυροτάτους, — θὰ ἔμενον ἐκεῖ, ὅπου ἦσαν. Δυστυχῶς οἱ δικασταὶ οὗτοι, ἐπὶ πολὺν χρόνον παραμένοντες εἰς τὰ Δικαστήρια ἐκεῖνα, ἀπέκτησαν σχέσεις τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι ἐπέβαλλον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν μετάθεσιν αὐτῶν. Ἐπίσης καὶ ἄλλαι μεταθέσεις ἐγένοντο, πάντοτε γενικῶς, ἐκ λόγων ὑπηρεσιακῶν. Διὰ τὸ Ἐφετεῖον Ναυπλίου, ἐπὶ παραδείγματι, μοὶ παρεπονέθησαν, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ τὸ Δικαστήριον ἕνεκεν ἐλλείψεως δικαστῶν, ὅτι εἶχε 2500 ὑποθέσεις ἐν ἐκκρεμότητι, καὶ ἠναγκάσθην νὰ πέμψω πρόσθετον προσωπικόν, καὶ τὸ Ἐφετεῖον ἐκεῖνο προχωρεῖ ἤδη δραστηρίως εἰς τὴν ἐνημερότητα. Ἐπίσης καὶ εἰς τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν. Ἐπίσης καὶ εἰς τὸ Ἐφετεῖον Κερκύρας, τῇ ἀπαιτήσει αὐτοῦ τοῦ νῦν κ. Πρωθυπουργοῦ...

§214Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ σᾶς ἀπῄτησά τι;

§215Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ναί· ἐν τῇ Βουλῇ εἴπετε, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἐπαρκὴς ἀριθμὸς δικαστῶν εἰς τὸ Ἐφετεῖον Κερκύρας, καὶ μετέθεσα ἕνα ἐφέτην, τὸν κ. Δραγούμην· ἔπραξα δὲ ὅ,τι τὸ καθῆκον μοὶ ἐπέβαλλε.

§216Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἆ! μάλιστα.

§217Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ Πρωτοδικεῖα, ἐπίσης καὶ ὡς πρὸς ταῦτα ἔπραξα τὸ καθῆκόν μου. Αἱ μεταθέσεις τῶν πρωτοδικῶν ἐγένοντο τῇ συστάσει τῆς ὑπηρεσίας καὶ μόνον τῆς ὑπηρεσίας. Ἡ δὲ Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας Πρόεδρος ἦτο ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, ἐφρόνει ὅτι εἰς τὸ μέσον τοῦ ἔτους δὲν ἦτο ὀρθὸν, οὔτε συμφέρον εἰς τὴν Δικαιοσύνην, νὰ μετατίθηνται ἀθρόοι οἱ δικασταὶ τῇ ἀπαιτήσει Βουλευτῶν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν προέβη εἰς μεταθέσεις ἐν μέσῳ τοῦ ἔτους. Ἐλπίζω ὅτι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης θὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν πάντας τοὺς πίνακας· ἐὰν δὲ καὶ ἐγὼ ἔχω ἀντίγραφον τοῦ πίνακος, θέλω φέρει αὐτό. Τότε θὰ ἴδῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, πῶς ἐνεργοῦμεν ἡμεῖς τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ τίνας ἰδέας ἔχει αὐτὸς, καὶ τίνας ἔχομεν ἡμεῖς περὶ τῶν καθηκόντων τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης· θὰ πεισθῇ δὲ καὶ ὁ ἴδιος, ὅτι δὲν ἐξῆλθε νικητὴς ἐκ τῆς συζητήσεως ταύτης, ἣν αὐτὸς ἀκαίρως καὶ ἐπιθετικῶς προεκάλεσε.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Γκότσης.

§219ΛΕΩΝ ΜΕΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα ἐγὼ προηγουμένως τὸν λόγον.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Τὸν λόγον ἐζήτησε πρὸ ὑμῶν ὁ κύριος Γκότσης.

§221ΛΕΩΝ ΜΕΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο μόνον λέξεις θὰ εἴπω.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§223ΛΕΩΝ ΜΕΛΑΣ. Ἐν ὀνόματι τοῦ σεβασμοῦ, τὸν ὁποῖον ὅλοι αἰσθανόμεθα πρὸς τὴν Βουλὴν, ἐν ὀνόματι τοῦ σεβασμοῦ, ὃν ἐπίσης αἰσθανόμεθα πρὸς τὸ ἔθνος, τὸ ὁποῖον κλυδωνίζεται σήμερον καὶ φόβος εἶναι νὰ κλυδωνισθῇ ἔτι περισσότερον, παρακαλῶ καὶ ἱκετεύω τὴν Βουλὴν νὰ καταπαύσωσιν αἱ ἀντεγκλήσεις· διότι, ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν ἀσχολούμενοι εἰς τὰ προσωπικὰ ζητήματα, βεβαίως εἰς οὐδὲν καλὸν θὰ καταλήξωμεν. Γνωρίζω, ὅτι καὶ ὁ κύριος Κουντουριώτης, πολὺ δικαίως, θέλει νὰ λάβῃ τὸν λόγον, καὶ ὁ κ. Πετροπουλάκης, πολὺ δικαίως, θέλει νὰ ἀναπτύξῃ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ῥαπίσματος...

§224Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Ἀγγελόπουλε, ἦλθεν ὁ κύριος Πετροπουλάκης.

§225Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐδῶ εἶμαι.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, κύριοι Βουλευταὶ, παρακαλῶ.

§227ΛΕΩΝ ΜΕΛΑΣ. Ἐξεγείρεται, κύριε Πρόεδρε, παντὸς ἀνθρώπου ἡ συνείδησις, ὅταν βλέπῃ ὅτι χάνομεν τὸν καιρόν μας εἰς τοιαῦτα ζητήματα. Παρακαλῶ λοιπὸν ν’ ἀφήσωμεν τὰς συζητήσεις αὐτὰς καὶ νὰ προβῶμεν εἰς τὸ καθῆκόν μας.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Γκότσης.

§229Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ὀλίγας λέξεις νὰ εἴπω. Πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κύριος Γκότσης.

§231ΛΕΩΝ ΜΕΛΑΣ. Ἐὰν δὲν θέλητε νὰ γείνῃ ἔνστασις ἀπαρτίας, καταβῆτε τοῦ βήματος, κύριε Γκότση.

§232ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί εἶναι αὐτά!

§233Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἔχετε τὸ δικαίωμα, κύριε Βουλευτὰ, νὰ κάμητε ἔνστασιν ἀπαρτίας· οὐδεὶς σᾶς ἐμποδίζει. Ἐγὼ θέλω νὰ δώσω ἐξηγήσεις τινὰς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Λυποῦμαι δὲ, Κύριοι, διότι ἐγένετο ἀφορμὴ ἡ ἐπερώτησίς μου νὰ προκύψωσι ζητήματα καθαρῶς προσωπικὰ, εἰς τὰ ὁποῖα ἐπὶ πολλὴν ὥραν δυστυχῶς ἀπησχολήθη ἡ Βουλή. Ἐγὼ, Κύριοι, δὲν ἠθέλησα νὰ ψέξω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὰς μεταθέσεις καὶ τὰς ἀπολύσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμε· δὲν θὰ ἔλεγον δέ τι, ἐὰν ὁ κύριος Ὑπουργὸς δὲν εἶχεν ὑποβάλει νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀκριβῶς κανονίζονται τὰ κατὰ τὸ θέμα τοῦτο· δὲν ἤθελον ἐπερωτήσει αὐτὸν, οὐδὲ ἤθελον τὸν παρακαλέσει νὰ φέρῃ τὰς πληροφορίας, περὶ ὧν ὁ λόγος. Δὲν ἤθελον διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μου νὰ προκαλέσω λόγον κατὰ τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, τὸν ὁποῖον προσωπικῶς πολὺ ἐκτιμῶ, ἢ νὰ ἐξάρω τὴν διαγωγὴν ἄλλου Ὑπουργοῦ. Ἤθελον ἀκριβῶς νὰ χαρακτηρίσω τὸ γεγονὸς, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον τοιοῦτον, — εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ ὁποίου μὲ παραπέμπει ἤδη, — δὲν ἔπρεπε νὰ ματαιώσῃ τ’ ἀποτελέσματα αὐτοῦ, μεταθέτων καὶ ἀπολύων τὴν αὐτὴν ἡμέραν συγχρόνως ἑκατοντάδας δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Διότι εἶναι βέβαιον, Κύριοι, ὅτι αἱ ἐνέργειαι αὗται τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ εἶναι ἐγχείρημα, τὸ ὁποῖον ἄγει εἰς τὴν καταστροφὴν τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπεκδεχόμεθα ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν τοῦτο ἤθελε γείνῃ νόμος· διότι δὲν εἶναι δυνατὸν, οἱοσδήποτε ἄλλος, ἐρχόμενος εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀνεχθῇ τὸ καθεστὼς, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησεν ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος οὐδὲν ἄλλο ἔπραξεν, εἰμὴ διὰ τῆς μιᾶς μὲν χειρὸς νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοὺς ἑαυτοῦ φίλους, διὰ τῆς ἄλλης δὲ νὰ ἐξασφαλίσῃ αὐτοὺς διὰ τὸ μέλλον. Ἐπεθύμουν, ἵνα ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, — ὃν, ἐπαναλαμβάνω, ἐκτιμῶ καὶ σέβομαι, — μὴ φέρῃ τοιαύτην ἀνωμαλίαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ διὰ τῶν τοιούτων μεταβολῶν, καὶ δὲν ἔπρεπεν αὐτὸς νὰ δώσῃ τὸ παράδειγμα τῆς καταστρατηγήσεως τῶν νόμων, οὓς εἰσάγει εἰς τὴν Βουλὴν, ἔπρεπε δὲ νὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ εἴπῃ εἰς τοὺς φίλους του Βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι ἤθελον τὸν στενοχωρεῖ, ὅτι δὲν δύναται νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀπαιτήσεις των, ἀφοῦ εἰσήγαγε νομοσχέδιον, ὅπως θέσῃ τέρμα εἰς κατάστασιν, ἡ ὁποία ἐξευτελίζει καὶ αὐτὸν, ὡς Ὑπουργὸν, καὶ τὸν τόπον ὁλόκληρον. Ἐὰν τοιαῦτα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔλεγεν, ἂς ἦναι βέβαιος, ὅτι οὐδέποτε ἤθελε προκαλέσει παράπονα καὶ σκηνὰς ἐναντίον του, διότι δέον ν’ ἀναγνωρίσῃ καὶ ὁ ἴδιος, ὅτι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἔπραξεν, εἶναι μία ἀνακολουθία. Ἀλλ’ ὀφείλομεν, Κύριοι, νὰ ἐπαναφέρωμεν τὴν ἡσυχίαν ἐν τῇ συζητήσει, διότι ὄντως ἡ κατάστασις τὴν στιγμὴν ταύτην εἶναι ἀξιοθρήνητος, ὅπως τὴν ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. Μελᾶς καὶ ὅπως τὴν χαρακτηρίζω καὶ ἐγώ.

§234Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπιτρέπετε μικρὰν διακοπήν; Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης προῆλθεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προβῇ εἰς ἀπολύσεις ὑπαλλήλων, τὰς ἀπολύσεις ταύτας προὐκάλεσε τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἡ διαγωγὴ αὐτῶν τούτων τῶν ὑπαλλήλων. Καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι αἱ μεταβολαὶ αὗται ἦσαν ἀπαραίτητοι. Ὑπάλληλοι ἄπειροι, διορισθέντες ἀπὸ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, φανατικοὶ φίλοι αὐτῆς, ἐπίεζον, πιέζουσι καὶ συκοφαντοῦσι κατὰ τοιοῦτον τρόπον τοὺς ἡμετέρους φίλους, ὥστε εἶναι ἀδύνατον οἱ φίλοι μας οὗτοι νὰ εὕρωσι παρ’ αὐτοῖς δικαιοσύνην. Συνεπῶς ἦτο ἠναγκασμένος ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ καταφύγῃ εἰς τὸ τελευταῖον μέτρον τῆς ἀπολύσεως, διὰ νὰ εὕρωσι δικαιοσύνην καὶ οἱ ἡμέτεροι φίλοι. Δὲν ἠδυνάμεθα λοιπὸν νὰ ἀνεχθῶμεν τοιαύτην κατάστασιν, ἣν ἐδημιούργησαν οἱ ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως διορισθέντες ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἐκ πάθους κομματικοῦ, καὶ ὅπως προσφέρωσιν ὑπηρεσίας εἰς τοὺς διορίσαντας αὐτοὺς, ἠδίκουν καὶ κατεδίωκον τοὺς ἀντιθέτους αὐτῶν· δὲν ἦτο πρέπον ν’ ἀφήσωμεν νὰ ὑφίσταται τοιαύτη κατάστασις, προκαλοῦσα τὴν ἐξέγερσιν τῆς κοινωνίας κατὰ τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι τοσοῦτον κακῶς διεχειρίζοντο τὴν ἐξουσίαν, ἣν ἐνεπιστεύθη εἰς αὐτοὺς ἡ Πολιτεία, παραβαίνοντες τὸ καθῆκόν των. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ ἀειμνήστου Δεληγεώργη, τοῦ Ἀλεξάνδρου Κουμουνδούρου, τοῦ Θρασυβούλου Ζαΐμη οἱ ὑπάλληλοι ἐπαύοντο ὄχι συνεπείᾳ σημειώσεων, καὶ ἐπαύοντο πολὺ ὀλίγοι, διότι οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι ἐτήρουν σεβασμὸν πρὸς τοὺς νόμους, ἀπονέμοντες τὸ δίκαιον εἰς τοὺς προσερχομένους αὐτοῖς καὶ ζητοῦντας δικαιοσύνην. Σήμερον δυστυχῶς γίνεται τὸ ἐναντίον· οἱ διοριζόμενοι ὑπάλληλοι νομίζουσιν, ὅτι ἡ ἐξουσία, τὴν ὁποίαν τοῖς ἔδωκεν ἡ Πολιτεία, εἶναι κτῆμα τοῦ κόμματός των, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου καὶ μόνου φροντίζουσι, καὶ ὅτι πρέπει νὰ καταδιώκωσι τοὺς ἀντιθέτους. Αὐτὴ ἀκριβῶς εἶναι ἡ αἰτία, ἡ ὁποία προκαλεῖ καὶ θὰ προκαλῇ πᾶσαν διάδοχον Κυβέρνησιν νὰ προβαίνῃ εἰς ἀπολύσεις ὑπαλλήλων.

§235Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Αὐτὰ εἶναι ἀπόκρουσις τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διότι διϊσχυρίζεσθε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ καθιερωθῇ ἡ ἀρχὴ τοῦ νὰ μὴ μετατίθηνται οἱ ὑπάλληλοι. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἄλλο Ὑπουργεῖον, αὐτὰ ἀκριβῶς τὰ ἐπιχειρήματα θὰ φέρῃ ὁ Ὑπουργὸς, ἐὰν θελήσῃ νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καταργῆται ὁ ὑπὸ τοῦ νῦν κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης προτεινόμενος νόμος· θὰ φέρῃ ἀκριβῶς τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἔφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Οἰτύλου κ. συνάδελφος. Θὰ εἴπῃ δηλαδή: «πῶς θέλετε νὰ κρατήσω ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν ἀπὸ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, οἱ ὁποῖοι φατριάζουσιν ὑπὲρ τῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις τοὺς διώρισε;» Διὰ τοῦτο εἶπον ἐξ ἀρχῆς, ὅτι, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἤθελε νὰ φανῇ, ὅτι εἰλικρινῶς ἐπιθυμεῖ νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην, ἔπρεπε νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τῆς στιγμῆς ταύτης, διότι ἄλλως εἶναι ἀνακολουθία φοβερὰ, καθ’ ἣν στιγμὴν εἰσάγει νομοσχέδιον περὶ μονιμοποιήσεως τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, αὐτὸς οὗτος νὰ ἀπολύῃ ἢ μεταθέτῃ τοὺς ὑπαλλήλους τούτους σωρηδόν. Ταῦτα ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἐξηγῶν τὸν σκοπὸν τῆς ἐπερωτήσεώς μου· διότι μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν δὲν ἔχω κανένα λόγον προσωπικόν.

§236Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Μήπως ἐγὼ εἶπον τοιοῦτόν τι;

§237Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Οὐδὲ ἤθελον νὰ ῥίψω κανὲν βέλος ἐναντίον σας.

§238Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Αὐτὸ ἦτο μία ἔκφρασις ἁπλῆ, κύριε Βουλευτά.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουντουριώτης ἔχει τὸν λόγον.

§240Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Λυποῦμαι, διότι εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις· καὶ προσθέτω τὰς λέξεις ταύτας, διότι μὲ ἀναγκάζει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς. Λυποῦμαι, διότι δὲν δύναμαι ν’ ἀκολουθήσω τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἀγυιᾶς, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι εἰς τὰ πολυμελῆ Σώματα εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ γεννηθῶσι καὶ ζητήματα τοιαῦτα. Αὐτὰ συμβαίνουν πανταχοῦ, καὶ θὰ συμβαίνουν πάντοτε. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ μᾶς ταράσσουν τὰ τοιαῦτα, καὶ ἕνεκα τῆς συζητήσεως ταύτης νὰ θεωρῶμεν, ὅτι κατερρίφθη τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα.

§241ΛΕΩΝ ΜΕΛΑΣ. Ὄχι ἀνυψώθη!

§242Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Βεβαίως... Αὐτὸ εἶναι κοινοβουλευτικόν, διότι διὰ τοῦ τρόπου τούτου καὶ οἱ Ὑπουργοὶ περιορίζονται καὶ τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα ἵσταται εἰς τὴν περιωπὴν, εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἵσταται. Ἔρχομαι λοιπὸν εἰς τὸν λόγον τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, τοῦ κ. Ζυγομαλᾶ, πρώην Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ κ. Ζυγομαλᾶς ὤφειλε καὶ ὡς ἐκ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατεῖχε κατὰ τὸ παρελθὸν, καὶ ὡς ἐκ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχει σήμερον, νὰ ἔχῃ μεμετρημένην τὴν φράσιν, νὰ σκέπτηται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐξέλθῃ τοῦ στόματος αὐτοῦ, διότι τὴν στιγμὴν ταύτην ἠδίκησε δικαστὴν ἀκέραιον, ἔντιμον, ἱκανὸν καὶ ἀρχαῖον. Δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ τῷ ἀπευθύνῃ μομφὴν ἄδικον...

§243Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Πῶς;

§244Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὁ λόγος, αἱ ἐκφράσεις, ὁ τόνος τῆς φωνῆς ὑμῶν ἔδιδον εἰς ἡμᾶς τὸ ἐνδόσιμον νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι πρόκειται περὶ δικαστοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνάξιος νὰ κατέχῃ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν κατέχει.

§245Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὄχι. Δὲν ἔχομεν αὐτὴν τὴν ἰδέαν.

§246Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Καὶ μᾶς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι ὁ δικαστὴς οὗτος μετετέθη διὰ λόγους ὑπηρεσιακούς· ἀλλὰ κατόπιν προσέθηκεν, ὅτι ἡ μακροχρόνιος διαμονὴ αὐτοῦ ἐν Ναυπλίῳ ἀνέπτυξε τοιαύτας σχέσεις ἐν τῷ ἰδιωτικῷ αὐτοῦ βίῳ, ὥστε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐνασκῶν τὰ ὕψιστα αὐτοῦ δικαστικὰ καθήκοντα. Καὶ νομίζετε, ὅτι ἡ τοιαύτη ἔκφρασις, ὁ τοιοῦτος χαρακτηρισμὸς δὲν εἶναι ὕβρις, δὲν εἶναι μομφὴ ἐναντίον δικαστικοῦ λειτουργοῦ; Εἶχε τὸ καθῆκον ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ ἀνακρίσεις, ἐὰν ἐπείθετο εἰς τὰς καταγγελίας, τὰς ὁποίας τῷ ἔκαμαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, καὶ νὰ ζητήσῃ ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ἀνακρίσεων νὰ πεισθῇ, ἂν ὄντως ὁ δικαστικὸς οὗτος λειτουργὸς δὲν ἐξετέλει, ὡς ἔδει καὶ ὡς εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκτελῇ, τὰ δικαστικὰ αὐτοῦ καθήκοντα, καὶ τότε νὰ παραπέμψῃ αὐτὸν ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου, καὶ ἂν ὁ Ἄρειος Πάγος ἔκρινεν αὐτὸν ἀπολυτέον, νὰ ἀπολύσῃ αὐτὸν, καὶ τότε θὰ ἦτο ἄξιος συγχαρητηρίων. Τοῦτο ὤφειλε νὰ πράξῃ, καὶ ὄχι ἀπὸ τοῦ ἀσφαλοῦς σήμερον νὰ ἔρχηται νὰ ἐπιρρίπτῃ μομφὴν ἐναντίον ἐντιμοτάτου ὑπαλλήλου, ὑπηρετοῦντος ἐπὶ 14 ἢ 15 ἔτη, καὶ ὁ ὁποῖος διέτρεξεν ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, ὑπηρέτησεν εἰς ἅπαντα τὰ Πρωτοδικεῖα τοῦ Κράτους, καὶ ὑπηρέτει τελευταῖον ἐν Ναυπλίῳ ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, εὐόρκως καὶ ἐντίμως ἐκπληρῶν τὸ καθῆκόν του· ἀλλὰ πιεσθεὶς ὁ τότε κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἕνεκα λόγων πολιτικῶν, ἐξεσφενδόνισεν αὐτόν, ποῦ νομίζετε, κύριε Πρόεδρε; εἰς τὴν Καρδίτσαν!...

§247Ι. ΚΑΦΤΑΝΤΖΟΓΛΟΥ. Καὶ τί ἔχει ἡ Καρδίτσα; (ἱλαρότης).

§248Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. .. Καὶ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ εὐθὺς μετὰ ταῦτα ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς, ὁ Πρόεδρος τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἵνα ἀποδώσῃ τὴν ἱκανοποίησιν τὴν ὀφειλομένην εἰς τὸν ἔντιμον τοῦτον δικαστὴν, τὸν ἀδικηθέντα ὑπὸ τοῦ προηγουμένου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὑπὸ τοῦ κ. Ζυγομαλᾶ. Ἔχει ὑποχρέωσιν τὴν στιγμὴν ταύτην ὁ κ. Ζυγομαλᾶς νὰ ἐγερθῇ τῆς θέσεώς του, καὶ ἢ νὰ ἀναιρέσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν, ἢ νὰ καταγγείλῃ δημοσίᾳ τὸν Ὑπουργὸν τὸν διαδεχθέντα αὐτὸν.

§249Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ. Βεβαιῶ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι ἐγὼ οὐδεμίαν μομφὴν ἐξέφερα κατὰ τοῦ δικαστοῦ τούτου. Ἁπλῶς καὶ μόνον εἶπον, ὅτι ὑπηρεσιακοὶ λόγοι μὲ ἠνάγκασαν νὰ μεταθέσω αὐτὸν, καὶ τίποτε ἄλλο.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Πετροπουλάκης ἔχει τὸν λόγον.

§251Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πρὸ μικροῦ, εἰσερχόμενος εἰς τὸ Βουλευτήριον, ἔμαθον, ὅτι εἷς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων μὲ ἀπεκάλεσε ψεύστην.

§252ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§253Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέπετε; Αὐτά, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον, εἶναι ἐντελῶς ἀνακριβῆ, καὶ σᾶς ἠπάτησαν, σκοποῦντες νὰ σᾶς ἐκμεταλλευθῶσι.

§254Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Εἴπετε ψεύδη· δὲν εἴπετε ἀνακριβῆ.

§255Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἡ ἀλήθεια, προκειμένου περὶ τοῦ ἐπεισοδίου ἐκείνου, ἔχει ὡς ἑξῆς.

§256Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, βεβαιώσατε ὑμεῖς, ἂν ὁ κύριος Ἀγγελόπουλος ἀπεκάλεσε τὸν κ. Πετροπουλάκην ψεύστην.

§257Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Κύριε Πετροπουλάκη, ἐγὼ θὰ σᾶς βεβαιώσω. Εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον μὲ θίγει. Ἐνῷ ὡμίλουν ἐγώ, ὑπέμνησα εἰς τὸν κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴν ἱστορικόν τι γεγονὸς οὐχὶ εὐχάριστον εἰς αὐτὸν, ὅτι δηλαδὴ τὸν ἐσύρατε ἐκ τοῦ ὠτός.

§258Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὠνομάσατε τὸν κύριον Πετροπουλάκην.

§259Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Βεβαίως.

§260Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀναίσχυντον ψεῦδος.

§261Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν θὰ ἀνεχθῶ ποτε ἀπὸ κανένα, εἴτε Βουλευτὴν εἴτε ἄλλον τινά, νὰ μὲ ὀνομάσῃ ψεύστην.

§262Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Δὲν εἶπε σᾶς ψεύστην.

§263Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνέβη, εἶναι τὸ ἑξῆς. Κατὰ τὸ 1897, ἢ μετὰ τὸν πόλεμον, — δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς, — ἐγεννήθη συζήτησις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, προκειμένου περὶ φυγοστράτων ἢ ἀπαλλαγέντων ἐπιστράτων, καὶ ὁ κ. Ἀγγελόπουλος ὕβρισε τοὺς Μανιάτας ὡς τοιούτους.

§264Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ;

§265Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὑμεῖς. Σᾶς παραπέμπω εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης.

§266Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς πλανᾷ ἡ μνήμη. Οὐδέποτε εἶπον περὶ Μανιατῶν ἐγώ.

§267Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Εὑρισκόμην εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην ἀκριβῶς, εἰς τὸ τρίτον ἑδώλιον, ὅπου κάθηται τὴν στιγμὴν ταύτην ὁ κύριος Νικολαΐδης, καὶ ἐκεῖθεν προεκάλεσα τὸν κ. Ἀγγελόπουλον νὰ ἀνακαλέσῃ, διότι εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι ἐν τῷ πολέμῳ ἐκείνῳ, ἂν ἐφονεύθησαν ἄνδρες, ἐφονεύθησαν Μανιᾶται.

§268Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ συνωμολόγησα τοῦτο καὶ συνομολογῶ.

§269Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Καὶ ὁ κύριος Ἀγγελόπουλος εἶπε τότε φράσιν τινὰ ἐναντίον μου, τὴν ὁποίαν δὲν ἤκουσα, διότι μᾶς ἐχώριζεν ἀπόστασις. Ἐγὼ τῷ ἀπήντησα, ὅτι θὰ λογαριασθῶμεν καὶ ὅτι τὴν ἑσπέραν ἐκείνην ἐξῆλθον τῆς αἰθούσης καὶ ἀνέμενον τὸν κ. Ἀγγελόπουλον νὰ μοὶ δώσῃ λόγον διὰ τὴν ὕβριν, ἣν ἐξεστόμισε ἐναντίον μου.

§270Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐνθυμεῖσθε καλῶς τὰ πράγματα.

§271Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ κύριος Ἀγγελόπουλος δὲν γνωρίζω πόθεν ἐξῆλθε τότε ἐντεῦθεν, καὶ δὲν τὸν εἶδον. Τὴν ἐπιοῦσαν συνήντησα τὸν κύριον Ἀγγελόπουλον εἰσερχόμενον μετὰ τοῦ κυρίου Σμολένσκη, — ἐνθυμοῦμαι ἀκριβέστατα, — τοῦ στρατηγοῦ τοῦ ἐνδόξου, καὶ τότε μάλιστα ἦσαν πρόσφατα τὰ πράγματα, καὶ ὁ κ. Ἀγγελόπουλος ἐφρόνει ἴσως, ὅτι ἐγὼ ἦτο δυνατὸν νὰ φοβηθῶ τὸν κ. Σμολένσκην, καὶ νὰ μὴ ἐγγίσω τὸν κ. Ἀγγελόπουλον· ἀλλὰ δι’ ἐμὲ ἦτο τοιαύτη ἡ προσβολή, τὴν ὁποίαν οὗτος μοὶ ἔκαμεν, ὥστε νὰ μὴ σεβασθῶ τὴν στιγμὴν ἐκείνην τὸν στρατηγὸν κ. Σμολένσκην, καὶ τότε πιάνω τὸν κ. Ἀγγελόπουλον εἰς τὴν εἴσοδον, ὅπου εἶναι ἡ κλῖμαξ τοῦ θεωρείου τῶν διπλωματῶν, καὶ τοῦ ζητῶ λόγον δι’ ὅσα εἶχεν εἴπει... Ἦσθε παρὼν, κύριε Σμολένσκη, ναὶ ἢ ὄχι;

§272Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὁ κ. Σμολένσκης εἶπε προηγουμένως, ὅτι δὲν ἀντελήφθη ὁ ἴδιος τὸ ἐπεισόδιον.

§273Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ κύριος Ἀγγελόπουλος μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι δὲν εἶπεν αὐτά.

§274Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς τὸ λέγω καὶ τώρα, ὅτι περὶ Λακώνων ἐγὼ οὐδέποτε ὡμίλησα ἀσεβῶς.

§275Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τότε τῷ εἶπον: «ἀφοῦ τὰ ἀρνεῖσθε, δὲν καταδέχομαι νὰ σᾶς ἐγγίσω». Αὐτὰ εἶναι τὰ πράγματα καὶ τὰ λέγω καὶ τώρα. Δὲν δίδω ποτὲ ἀφορμὴν εἰς κανένα, καὶ ἡ συμπεριφορά μου εἶναι γνωστή· ἀλλ’ ὅστις μοὶ δώσῃ ἀφορμὴν, τὸν βεβαιῶ, ὅτι εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸν ἱκανοποιήσω ἀμέσως.

§276Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ εἶναι προσωπικὸν τὸ ζήτημα...

§277Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία (θόρυβος).

§278Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἀναγνώσατε τὸν κατάλογον, νὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ἱστορία, κύριε Πρόεδρε.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος ἐπρότεινεν ἔνστασιν ἀπαρτίας;

§280Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ἂς ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος. Μεθ’ ὃ γίνεται ἡ διαλογή).

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ. Παρόντες 135 Βουλευταί.

§283Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριοι Βουλευταί, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, ὅπως διευκρινηθῇ ἐκεῖνα, τὸ ὁποῖον προηγουμένως διηγήθην ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἐγὼ εἶπον ὅ,τι μοὶ διηγήθησαν, ὅτι τὸν κύριον Ἀγγελόπουλον τὸν ἔσυραν ἐκ τοῦ ὠτός· ὁ κ. Ἀγγελόπουλος ἐγερθεὶς εἶπεν, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον, δὲν εἶναι ἀληθῆ. Ὀφείλω λοιπὸν νὰ βεβαιώσω, ὅτι ἐγὼ δὲν εἶδον αὐτὴν τὴν σκηνὴν, ἀλλὰ μοῦ τὴν διηγήθησαν ἄλλοι.

§284Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, διότι πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀγνοῶ ἐκ τίνος συμφέροντος καὶ πρὸς τίνα ὠφέλειαν ὑπεκίνησαν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Κατὰ τὸ 1897 ἠγέρθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ συζήτησις περὶ φυγοστράτων, προσήγαγε δὲ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἓν σημείωμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἐφαίνετο καθαρῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν φυγοστράτων ἑκάστου νομοῦ. Ἐνθυμοῦμαι τότε, ὅτι ὁ κ. Πετροπουλάκης, ὁμιλῶν, εἶπεν, ὅτι οἱ περισσότεροι φυγόστρατοι ἦσαν ἐκ τοῦ νομοῦ Ἀττικῆς. Ἐγὼ τότε εἶπον πρὸς αὐτόν: Βεβαίως, διότι εἶναι καὶ ὁ πολυπληθέστερος νομὸς τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ὅτι καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι συνεισέφεραν, δόξα τῷ Θεῷ, ἀναλόγως εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν φυγοστράτων, καὶ ὅτι, ἂν προσέξῃ καὶ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν φυγοστράτων τοῦ νομοῦ Λακωνίας, ἐξ οὗ κατάγεται, θ’ ἀναγνωρίσῃ βεβαίως, ὅτι καὶ εἰς τὸν νομὸν ἐκεῖνον ὑπάρχει ἡ αὐτὴ ἀναλογία. Τοῦτο εἶπον, καὶ τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ βεβαίως οὔτε μομφὴν, οὔτε ὕβριν, πολλῷ μᾶλλον ἐναντίον τῶν Λακώνων ἢ ἐναντίον τοῦ κ. Πετροπουλάκη. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι δύο ὅλας ἡμέρας μετὰ ταῦτα συναντήσας μὲ ὁ κ. Πετροπουλάκης εἰς τὴν κλίμακα τῆς Βουλῆς, μὲ ἠρώτησεν, ἂν ἐνόουν νὰ τὸν προσβάλω δι’ ὅσων εἶπον. Ἀπεκρίθην ἠρέμα, ὅτι οὔτε πρόθεσιν τοιαύτην εἶχον οὔτε σκοπὸν, οὔτε τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα ἠδύναντο νὰ θεωρηθῶσιν ὡς προσβλητικὰ, διότι ἐγὼ δὲν χωρίζω τοὺς Ἕλληνας εἰς Λάκωνας καὶ Μεσσηνίους ἢ Ἀθηναίους. Ὑπέθετον λοιπόν, ὅτι οὔτε κἄν ἀφορμὴ ψυχρότητος θὰ ὑπῆρχεν ἔκτοτε κατ’ ἐμοῦ.

§285ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετά, κύριε Πρόεδρε.

§286Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω καθῆκον εἴπερ τις καὶ ἄλλος νὰ μετάσχω τῆς συζητήσεως τῆς γινομένης ἐν τῇ Βουλῇ. Δυστυχῶς ὅμως, καθ’ ἣν ὥραν ἤρξατο ἡ συζήτησις, δὲν ἤμην παρὼν ἐνταῦθα, μόλις δὲ πρὸ ὀλίγου εἰσελθὼν ἐπληροφορήθην παρά τινων συναδέλφων τὰ λεχθέντα σχετικῶς πρὸς τὰς γενομένας μεταβολὰς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1902 μέχρι σήμερον, ἔμαθον δὲ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς κατέθηκε πίνακας εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ἐμφαίνοντας τὰς μεταβολὰς τὰς γενομένας εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν ἰσοβίων δικαστικῶν ὑπαλλήλων, τῶν εἰρηνοδικῶν καὶ τῶν γραμματέων Εἰρηνοδικείων ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου 1902 μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις, ἧς προΐστατο ὁ κ. Ράλλης, παρῃτήθη τῆς ἀρχῆς. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν τούτων, ὡς ἐπληροφορήθην, διεξήχθη εὐρεῖα καὶ μακρὰ συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ. Νομίζω ὅμως, ὅτι οὐδόλως ἐζημιώθην, μὴ μετασχὼν τῆς μέχρι τοῦδε συζητήσεως, διότι θὰ ἐπεθύμουν, ἵνα ἡ συζήτησις ἡ διεξαγομένη πρὸς καταλογισμὸν τῶν εὐθυνῶν ἐν τῇ διαχειρίσει τῆς ὑπουργικῆς ἐξουσίας διεξαχθῇ ἐπὶ τῇ βάσει ἐπισήμων καὶ ἀκριβῶν πληροφοριῶν. Αἱ πληροφορίαι δυστυχῶς, τὰς ὁποίας προσεκόμισεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, δὲν εἶναι τοιαῦται. Περιορίζονται εἰς τὴν ἀναγραφὴν ἀριθμῶν, ἐμφαινόντων μεταβολὰς γενομένας ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1902 μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις ἡ ὑπὸ τὸν κ. Ράλλην ἔδωκε τὴν παραίτησίν της ἀπὸ τῆς ἀρχῆς. Ἀλλ’ ὅπως ἡ συζήτησις διεξαχθῇ εὐρεῖα, καὶ δικαίως κατανεμηθῶσιν αἱ εὐθῦναι, εἰς οὓς ἀνήκουσιν αὗται, θὰ ἐπεθύμουν νὰ προσεκόμιζεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν Βουλὴν πίνακας, ἐμφαίνοντας τὰς μεταβολὰς τὰς γενομένας, οὐ μόνον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῆς προκατόχου καὶ τῆς ὑπὸ τὸν σεβαστὸν Βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τῆς νῦν διεπούσης τὰ κοινὰ, θὰ ἐπεθύμουν δὲ νὰ καταθέσῃ οὐ μόνον στατιστικὰς πληροφορίας κατ’ ἀριθμόν, ἐμφαινούσας τὰς μεταβολὰς καὶ τὰς παύσεις καὶ τὰς προαγωγὰς, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐκθέσεις τὰς συνοδευούσας τὰ Διατάγματα, τὰ ἀφορῶντα μεταθέσεις ἢ παύσεις ἢ προαγωγὰς δικαστικῶν ὑπαλλήλων κατὰ τὴν ὑποβολὴν αὐτῶν εἰς τὴν Α. Μεγαλειότητα τὸν Βασιλέα. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν, ἵνα εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς προσαγάγῃ τὰ σχέδια τῶν Διαταγμάτων, τῶν ἀφορώντων τοιαύτας δικαστικὰς μεταβολὰς καὶ ὄχι μόνον ταῦτα, ἀλλὰ μετ’ αὐτῶν καὶ τὰς ἐκθέσεις τὰς συνοδευούσας τὰ Διατάγματα ταῦτα κατὰ τὴν ὑποβολήν των εἰς τὸν Βασιλέα, ἐπὶ πλέον δὲ καὶ πάντα τὰ ἔγγραφα τὰ σχετικά, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ καταδειχθῇ, ὅτι πᾶσαι αἱ μεταβολαὶ αἱ ἐνεργηθεῖσαι ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ Ἰουλίου 1902 μέχρι τῆς 6 Δεκεμβρίου ὑπηγορεύθησαν ἐκ τοῦ συμφέροντος τῆς δικαστικῆς ὑπηρεσίας. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ, κύριε Πρόεδρε, ὅταν κατατεθῶσιν αἱ πληροφορίαι αὗται, νὰ μετάσχω τῆς συζητήσεως, καὶ νὰ συζητήσω ἐπὶ πραγμάτων δεδομένων καὶ ἀσφαλῶν. Καὶ ἑτέραν παράκλησιν ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ κύριος Σπηλιάδης, νομίζω, ἐζήτησε πληροφορίας περὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ Εἰσαγγελέως κ. Καρβούνη. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ Διάταγμα τῆς ἀπολύσεως τοῦ κ. Καρβούνη, καὶ πάντα τὰ σχετικὰ, πρωτίστως δὲ τὴν ἔκθεσιν τοῦ τότε Γενικοῦ Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἵνα πεισθῇ ἡ Βουλὴ διὰ ποῖον λόγον καὶ αἰτίαν τὰ Συμβούλιον τοῦ ἀνωτάτου Δικαστηρίου τῆς Πατρίδος, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνατεθειμένη ἡ ἐποπτεία τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ἐγνωμοδότησεν ὑπὲρ τῆς ἀπολύσεως τοῦ κ. Καρβούνη.

§287ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ τὰς ἐπιστολάς.

§288Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὰς ἐπιστολὰς, ἂν ὑπάρχωσι τοιαῦται. Καὶ ἂν τὰς ἔχητε σεῖς, νὰ τὰς προσκομίσητε.

§289Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ νὰ καταθέσητε ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν σας.

§290Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§291ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Κουντουριώτης ἔχει τὸν λόγον.

§292Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἐλάμβανον τὸν λόγον σήμερον, διὰ νὰ μὴ γείνω αἴτιος σπατάλης χρόνου, ἀλλ’ εἶμαι ἠναγκασμένος, ἕνεκα τοπικῶν λόγων, νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον θίγει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι σπανίως οἱ συνάδελφοι τῆς Ὕδρας καὶ ἐγὼ ἀπησχολήσαμεν τὴν Βουλὴν μὲ θέμα ἀφορῶν τὰ τοπικὰ ἡμῶν συμφέροντα· ἐπράξαμεν δὲ τοῦτο, εἴτε διότι εἴχομεν πεποίθησιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν δημοσίαν, εἴτε διότι δὲν εἴχομεν πεποίθησιν, καὶ τότε ἐλέγομεν, ὅτι ἦσαν περιττοὶ οἱ λόγοι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ σήμερον πρόκειται περὶ ἀναστατώσεως κυριολεκτικῶς τοῦ τόπου, ὑπὸ ἔποψιν διδασκαλικὴν, καὶ εἶναι τοῦτο ἀκριβῶς ἓν ἐπιχείρημα ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι φρονοῦσιν, ὅτι πρέπει νὰ καθιερώσωμεν τὸ ἀμετάθετον τῶν ὑπαλλήλων. Πρὶν καθιερώσητε, Κύριοι, τὸ ἀμετάθετον τῶν ὑπαλλήλων, πρέπει νὰ φροντίσητε νὰ μορφώσητε ὑπαλλήλους, πρέπει νὰ φροντίσητε, ἵνα οἱ ὑπάλληλοι ἐκεῖνοι ἔχωσι τοὐλάχιστον στοιχεῖα οἰκογενειακῆς ἀνατροφῆς, διὰ νὰ δύνανται νὰ ἐκπληρώσωσιν ἐπαξίως τὸ καθῆκον αὐτῶν. Ἀπὸ ἓξ ἤδη μηνῶν τὰ δημοτικὰ σχολεῖα ἐν Ὕδρᾳ εὑρίσκονται εἰς ἀναστάτωσιν, καὶ τοῦτο, διότι ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως Ἀργολίδος, ἀξιότιμος καὶ ἱκανώτατος ἐπιθεωρητὴς, οὐκ οἶδα τί παθὼν, ἀπεφάσισε νὰ ἐπιφέρῃ μεταβολὰς τοιαύτας ἐπὶ τῶν δημοτικῶν σχολείων τῶν τε ἀρρένων καὶ τῶν θηλέων, ὥστε νὰ ἀργῶσι ταῦτα, καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῶ πρὸς ὑμᾶς. Ἠθέλησεν, ὡς χοροδιδάσκαλος, νὰ συνηθίσῃ τοὺς μαθητὰς καὶ τὰς μαθητρίας εἰς τὴν μαζούρκαν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς, καὶ μετέθεσεν αὐθαιρέτως καὶ αὐτοβούλως ἐναλλὰξ τὰς μαθητρίας τοῦ σχολείου τῶν θηλέων καὶ τοὺς μαθητὰς τοῦ σχολείου τῶν ἀρρένων· διατί; οὔτε αὐτὸς γνωρίζει. Καὶ μεταθέτει, τὰς διδασκαλίσσας ἀπὸ τοῦ ἑνὸς σχολείου εἰς τὸ ἕτερον σχολεῖον, τὸ πλῆρες, διὰ ποῖον λόγον; οὔτε αὐτὸς γνωρίζει. Καὶ ὅτι οὔτε αὐτὸς γνωρίζει, ἀπόδειξις, ὅτι μετὰ ἕνα ἀκριβῶς μῆνα ἐπανέφερε τὰ πράγματα εἰς τὸ πρώην καθεστὼς, ἀλλ’ εὐθὺς ἀμέσως μετέβαλε πάλιν τὰ πράγματα, καὶ μετέβαλεν τοὺς μαθητὰς καὶ τὰς μαθητρίας εἰς σκηνίτας. Ἀλλ’ ἵνα μὴ χάνωμεν καιρόν, θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Ὕδρας. — Εἰς τὰς πράξεις του δὲ ταύτας ἔχει συνένοχον ὁ ἐπιθεωρητὴς καὶ τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον καὶ τὸν προκάτοχον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, πρὸς τὸν ὁποῖον ἀνέφεραν οἱ κάτοικοι δι’ ἀναφορᾶς τὰς πράξεις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, καὶ ἐζήτησαν τὴν ἐπανόρθωσιν τῶν κακῶν διαταγῶν του. — Τοιαύτην ἀναφορὰν ὑπέβαλον καὶ εἰς τὸν σήμερον διευθύνοντα τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας κύριον Στάην, ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης οὐδεμία ἐλήφθη φροντὶς, καὶ δὲν ἐλήφθη φροντὶς, διότι δυστυχῶς εἶναι ἀνίκανος ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ φέρῃ θεραπείαν τοῦ κακοῦ, διότι ὁ κύριος ἐπιθεωρητὴς εἶναι ἀνώτερος καὶ αὐτοῦ τοῦ νόμου. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀκούσητε τὴν ἀναφορὰν ταύτην (ἀναγινώσκει): «Πρὸς τὸ Σεβαστὸν Ἐποπτικὸν Συμβούλιον τοῦ νομοῦ Ἀργολίδος. Περὶ προλήψεως τῆς ἐπαπειλουμένης καταστροφῆς τῶν κορασίων τοῦ Βʹ δημοτικοῦ σχολείου τῶν θηλέων Ὕδρας. Ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοτικῶν σχολείων τοῦ νομοῦ Ἀργολίδος κ. Ἰωάννης Μεγαρεὺς ἔκαμεν ἐπὶ τῶν δημοτικῶν σχολείων Ὕδρας θηλέων καὶ ἀρρένων τὰς ἑξῆς ἄνευ σχεδίου μεταβολάς: 1) Μετὰ τὸν τελευταῖον περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως νόμον μετέθεσε τὰς δημοδιδασκαλίσσας ἀπὸ τοῦ Αʹ πλήρους δημοτικοῦ σχολείου τῶν θηλέων εἰς τὸ Βʹ τοιοῦτον, ὅπερ ἔκαμε πλῆρες· ἀλλ’ ἀφοῦ ἐγνώρισε τὴν ἄσκοπον ταύτην μετάθεσιν, διέταξε τὴν ἐπαναφορὰν αὐτῶν εἰς τὸ πρώην καθεστώς. 2) Μετὰ τὰς ἀνωτέρω ἐνεργείας μετέθεσεν ἐναλλὰξ τὰς μαθητρίας καὶ τοὺς μαθητὰς ἐκ τῶν οἰκημάτων τῶν Αʹ πλήρων δημοτικῶν σχολείων, καὶ ἀφοῦ καὶ τὸ πείραμα τοῦτο ἀπέτυχε, διέταξε τὴν ἐπαναφορὰν τῶν μὲν κορασίων εἰς τὸ πρότερόν των οἴκημα, τῶν δὲ ἀρρένων εἰς τὰ οἰκήματα τοῦ δημοτικοῦ ναοῦ, καὶ ἐκεῖθεν μετὰ μῆνας εἰς τὸ πρότερον καὶ αὐτῶν σχολεῖον· ὥστε οἱ μαθηταὶ οὗτοι ἀμφοτέρων τῶν σχολείων ἔπαθον ὅ,τι οἱ σκηνῖται, οἱ μεταφέροντες τὰς ἀποσκευάς των ἀπὸ βουνοῦ εἰς βουνόν· καὶ αὐτοὶ μετέφεραν τὰ θρανία, πίνακας καὶ λοιπὰ ἔπιπλα τῶν σχολείων ἐπ’ ὤμου ἀπὸ οἰκήματος εἰς οἴκημα. Καὶ 3) διέταξε τὰς αὐτὰς ἐναλλὰξ μεταθέσεις καὶ τῶν μαθητῶν τῶν Βʹ δημοτικῶν σχολείων Ὕδρας ἀρρένων τε καὶ θηλέων, καὶ ἐγένοντο αὗται τὴν 1 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. ἀπὸ τοῦ ἑνὸς οἰκήματος εἰς τὸ ἄλλο. Ἡ μετάθεσις δὲ αὕτη τῶν θηλέων τούτων τείνει πρὸς τὴν καταστροφὴν τῶν μαθητριῶν τῆς δυτικῆς πλευρᾶς Ὕδρας, διὰ τοὺς ἑξῆς σπουδαίους λόγους: αʹ) Διότι τὸ κατάστημα τοῦ ἤδη Βʹ σχολείου τῶν θηλέων, ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι πολὺ μακρὰν τῆς συνοικίας Καμινίων, καὶ ὡς ἐκ τοῦ ἀνωμάλου τοῦ ἐδάφους τῆς πόλεως θὰ ὑποφέρουν τὰ κοράσια, τὸν μὲν χειμῶνα ἀπὸ τὰς βροχὰς καὶ τὸ ψῦχος, τὸ δὲ θέρος ἀπὸ τὴν ζέστην, ἀλλὰ καὶ ἠθικῶς θὰ ὑποφέρουν, διότι κεῖται εἰς μέρος ἀπόκεντρον τῆς δημοσίας ἐπιβλέψεως, καὶ τὰ κοράσια θὰ διέρχωνται ἀπὸ στενωπῶν σοκακίων καὶ καμαρῶν, καὶ προαυλίου ὑστερεῖ διὰ τὸ διάλειμμα, καὶ τὰ κοράσια θὰ κάμνουν τοῦτο εἰς τὰς καμάρας καὶ τὰ σοκάκια, καὶ ἐκεῖ θὰ ἐνοχλῶνται ἀπὸ τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα καὶ τοὺς ἀγυιόπαιδας, καὶ τὰ ἀδυνάτου κρίσεως κοράσια, ἅτινα μέλλουν νὰ γείνουν μητέρες πρὸς μόρφωσιν τῆς μελλούσης κοινωνίας, θὰ διαφθαρῶσι. Καὶ ἡ ἀπόπειρα ἐγένετο προχθές, ὅπου ἐσφάλισαν κακοήθεις τὴν θύραν τοῦ σχολείου διὰ σχοινίου, καὶ ἠναγκάσθη ἡ δημοδιδάσκαλος νὰ φωνάξῃ τινὰς τῶν γυναικῶν τῆς γειτονιᾶς, αἱ ὁποῖαι ἔκοψαν διὰ μαχαίρας τὸ σχοινίον τοῦτο, καὶ ἐξῆλθον αἱ μαθήτριαι· καὶ βʹ) διότι θὰ πάθῃ ἡ ὑγεία τῶν κορασίων τούτων, διότι τὸ κατάστημα τοῦτο εἶναι ἀνθυγιεινόν, δηλαδὴ ὑγρότατον, ἀνήλιον καὶ σκοτεινὸν διὰ τὰς ἐργασίας τῶν κορασίων, καὶ ψυχρότατον, διότι εἶναι περικυκλωμένον γύρωθεν ἀπὸ οἰκίας, καὶ μόνον μίαν πρόσοψιν πρὸς ἄρκτον ἔχει ἐλευθέραν, καὶ αὐτὴ εἶναι πεφραγμένη μὲ ὑαλοπίνακας, ὅπως φωτίζηται τὸ ἐσωτερικὸν αὐτοῦ, καὶ τὰ δωμάτια τῶν ἐργοχείρων εἶναι πλακοστρωμένα· κρίνατε δέ, ἂν τοῦτο δύναται νὰ ἦναι κατάστημα διὰ σχολεῖον τῶν θηλέων. Ναὶ μὲν καὶ τὰ ἄρρενα εἶναι ἡμέτερα τέκνα, ἀλλὰ προτιμῶμεν, ταῦτα μᾶλλον νὰ φοιτῶσιν εἰς αὐτὸ, καὶ οὐχὶ τὰ κοράσια, διὰ τοὺς ἀνωτέρω λόγους, καὶ διότι αὐτὰ ἀντέχουν, καὶ μετὰ τὴν ἀπόλυσίν των ἐκ τοῦ σχολείου τρέχουν εἰς τὰ εὐάερα μέρη τῆς πόλεως καὶ ἀνακουφίζονται, ἐνῷ τὰ κοράσια θὰ ἐξέρχωνται ἀπὸ τὴν φυλακὴν ταύτην καὶ θὰ εἰσέρχωνται κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὰς οἰκίας των πρὸς ἐργασίαν. Ἐνῷ τὸ πρὸ ἑξηκονταετίας συστηθὲν ὑπὸ τῶν πρώην ἀρχῶν Βʹ σχολεῖον τῶν κορασίων τούτων ἦτο καὶ εἶναι τὸ μόνον κατάλληλον ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις διὰ κοράσια. Οἱ λόγοι δὲ, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τὸν κύριον ἐπιθεωρητὴν νὰ κάμῃ τὴν μετάθεσιν ταύτην διὰ γυμναστήριον τῶν ἀρρένων, δὲν εἶναι ἰσχυροὶ, διότι καὶ τὰ κοράσια θέλουν νὰ γυμνάζωνται, καὶ διότι δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ μισθώσῃ εἰς κεντρικὸν μέρος τῆς πόλεως καὶ κατάλληλον γυμναστήριον, διὰ νὰ γυμνάζωνται πάντα τὰ ἄρρενα ἀμφοτέρων τῶν δημοτικῶν σχολείων, ὡς καὶ τὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ,— διότι καὶ αὐτὰ δὲν ἔχουν μέρος πρὸς γύμνασιν,— ὡς τοῦτο ἔγεινεν εἰς πολλὰς ἐπαρχίας καὶ νομοὺς τοῦ Κράτους. Ταῦτα φέρομεν ὑπ’ ὄψιν τοῦ σεβαστοῦ Συμβουλίου, ὅπερ θεωρεῖται συνυπεύθυνον τῶν ἀνωτέρω ἐνεργειῶν, καίτοι φρονοῦμεν, ὅτι δὲν ἔχει γνῶσιν αὐτῶν, καὶ παρακαλοῦμεν αὐτὸ, ἵνα εὐαρεστηθῇ καὶ διατάξῃ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν μαθητριῶν τοῦ Βʹ σχολείου τῶν θηλέων εἰς τὸ πρότερον αὐτῶν κατάστημα, ὅπως προληφθῇ ἡ καταστροφὴ τῶν θυγατέρων καὶ συγγενῶν μας, καὶ ἀποφύγωμεν τὰς περαιτέρω ἐνεργείας πρός τε τὴν Βουλὴν, τὴν Βασιλείαν καὶ τὴν δημοσιότητα, διότι καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον δὶς ἀνεφέρθημεν ἄνευ ἀποτελέσματος. Ἐν Ὕδρᾳ τῇ 24 Δεκεμβρίου 1903. Εὐπειθέστατοι.» (Ἕπονται 35 ὑπογραφαὶ, ὅσας ἡ ἐπὶ χαρτοσήμου ἀναφορὰ περιέλαβε).

§293ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔχει γνῶσιν.

§294Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Τὴν ἀναφορὰν ὑπέβαλον καὶ εἰς τὸν προκάτοχόν σας κ. Φαρμακόπουλον.

§295ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Πιθανόν· ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔχει γνῶσιν.

§296Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἀναφέρουν δηλαδὴ, ὅτι τὸ κατάστημα, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ ἐπιθεωρητὴς μετέφερε τὰς μαθητρίας, εἶναι ἐντελῶς ἀκατάλληλον, εἶναι ὑγρὸν, εἶναι σκοτεινὸν, εἶναι ἀνθυγιεινόν. Καὶ λέγουσιν οἱ γονεῖς τῶν τέκνων, ὅτι καὶ διὰ τὰ ἄρρενα εἶναι ἀκατάλληλον, πολὺ δὲ περισσότερον διὰ τὰ θήλεα, ἤτοι δι’ ὑπάρξεις ἀσθενεῖς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ὁ λόγος οὗτος μόνον, εἶναι καὶ ἕτερος λόγος, ὁ λόγος ὅτι, ἐπειδὴ τὸ κατάστημα αὐτὸ εὑρίσκεται εἰς ἀπόκεντρον θέσιν, τὰ κοράσια ἐκτίθενται εἰς τὰς ἐνοχλήσεις τῶν ἀγυιοπαίδων καὶ ἄλλων ἀνθρώπων, διερχομένων ἐκεῖθεν, καὶ γεννᾶται ἐκ τούτου σκάνδαλον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προλάβωμεν. Τί νὰ ζητήσω, κύριοι Βουλευταὶ, σήμερον ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας; Εὑρίσκεται ἐν ἀπολύτῳ ἀδυναμίᾳ νὰ πράξῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤθελε πράξει οἰκείᾳ βουλήσει, ὑπηρεσιακῶς, ὅτε δὲν θὰ εἴχετε τὴν δυσαρέσκειαν νὰ ἀκούσητε πράγματα, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε πρέπει νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, τηλεγραφικῶς νὰ ζητήσῃ πληροφορίας παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν ἐν Ναυπλίῳ καὶ Ὕδρᾳ, καὶ νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ διατάξῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος κελεύει, ἐν ἀνάγκῃ δὲ καὶ νὰ ἐξέλθῃ τοῦ νόμου, διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ βελτίωσις ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ποθοῦσιν οἱ κάτοικοι τῆς νήσου, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς ἀπόγνωσιν.

§297Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὡς τάχιστα νὰ ἐξακριβώσῃ τὰς περιστάσεις, —διότι αὐτὰ γίνονται ἀπὸ σκοποῦ—καὶ ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ περιστείλῃ αὐτὰς τὰς ἀταξίας καὶ ἀτασθαλίας τοῦ κ. ἐπιθεωρητοῦ, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑποστῶμεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῆς πιέσεως.

§298ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Διαβεβαιῶ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, ὅτι θέλω ἐξετάσει καὶ θέλω λάβει τὰ κατάλληλα μέτρα ὡς τάχιστα.

§299ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§300ΑΘ. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχον ζητήσει τὸν λόγον, ἀλλὰ δὲν μὲ ἐσημειώσατε, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§301ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πότε;

§302ΑΘ. ΖΕΡΒΑΣ. Πρὸ ὀλίγου.

§303ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴχετε ζητήσει ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου;

§304ΑΘ. ΖΕΡΒΑΣ. Ὄχι. Εἶναι ἐντελῶς ἄσχετον.

§305Π. ΓΚΙΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος τὸν λόγον.

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§307Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ἀφ’ ἧς συνέστησαν δημοτικὰ σχολεῖα ἐν Ὕδρᾳ, τέσσαρα τοιαῦτα λειτουργοῦσιν, ἤτοι δύο ἀρρένων καὶ δύο θηλέων· εἶναι δὲ διατεταγμένα κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε δύο μὲν νὰ λειτουργῶσιν εἰς τὸ ἀνατολικὸν καὶ δύο εἰς τὸ δυτικὸν μέρος τῆς πόλεως, ἤτοι ἀνὰ ἓν ἀρρένων καὶ θηλέων εἰς ἑκάτερον διαμέρισμα. Καὶ τὸ μὲν εἰς τὸ δυτικὸν μέρος τῆς πόλεως λειτουργοῦν σχολεῖον τῶν θηλέων ἔκτοτε ἔχει τοποθετηθῆ εἰς τὸ κέντρον τοῦ διαμερίσματος τούτου, εἰς εὐρὺ δημοτικὸν κτίριον, καὶ τοῦτο, ὅπως προφυλάσσωνται τὰ θήλεα ἀπὸ πάσης ἐνοχλήσεως, διότι ἕνεκα τοῦ ἀνωμάλου τοῦ ἐδάφους τῆς ἰδιαιτέρας ἡμῶν πατρίδος τὰ εἰς τὰ σχολεῖα φοιτῶντα θήλεα διέρχονται διὰ στενωπῶν καὶ διὰ στοῶν, καὶ ὡς ἐκ τούτου ὑπόκεινται εἰς τὰς ἐνοχλήσεις τῶν κακοποιῶν στοιχείων, τὸ δὲ τῶν ἀρρένων εἰς τὸ ἄκρον τοῦ μέρους τούτου, μὴ συντρέχοντος τοῦ λόγου, δι’ ὃν τὸ τῶν θηλέων ἐτοποθετήθη εἰς τὸ κέντρον. Καὶ οὕτως ἐξηκολούθουν λειτουργοῦντα τὰ εἰρημένα σχολεῖα ἐπὶ ἑβδομήκοντα σχεδὸν ἔτη. Δυστυχῶς ὁ κ. ἐπιθεωρητὴς, νομίζων ὅτι εἰς τὸ σχολεῖον τῶν ἀρρένων δὲν ὑπῆρχεν ἱκανὸς χῶρος διὰ τὴν διδασκαλίαν τῆς γυμναστικῆς, μετέφερε τὸ σχολεῖον τῶν θηλέων ἀπὸ τοῦ κέντρου εἰς τὸ ἄκρον τοῦ δυτικοῦ συνοικισμοῦ τῆς πόλεως, ὡσεὶ μὴ εἶχον ἀνάγκην εὐρέος χώρου τὰ θήλεα καὶ διὰ τὴν γυμναστικὴν καὶ διὰ τὴν ὑγιεινὴν αὐτῶν δίαιταν, κυρίως δὲ διὰ τὴν προφύλαξιν τῆς ἠθικῆς αὐτῶν ἀπὸ προσβολῆς ἐκ μέρους τῶν κακοποιῶν στοιχείων, εἰς τὴν διάκρισιν τῶν ὁποίων θὰ ἦσαν ἐκτεθειμένα, διανύοντα μακρὸν δρόμον, ὅπως μεταβῶσιν εἰς τὸ ὁρισθὲν ἤδη σχολεῖον. Ἐκ τούτου ἐξηγέρθη ἡ πόλις ὁλόκληρος, καὶ ἀναφοραὶ τῶν γονέων ὑπεβλήθησαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, παρακαλούμενον νὰ φροντίσῃ νὰ προληφθῇ τὸ ἄτοπον τοῦτο, καὶ προφορικὰς παραστάσεις ἐποιησάμην ἐγὼ περὶ τούτου εἰς τὸν Ὑπουργὸν, παρακαλέσας αὐτὸν, ἵνα καὶ προφορικῶς παραστήσῃ εἰς τὸν ἐπιθεωρητὴν τὸν ἀπειλούμενον κίνδυνον κατὰ τῆς ἠθικῆς τῶν κορασίων ἐκ τῆς τοιαύτης αὐτοῦ ἐνεργείας. Δυστυχῶς ὅμως αἱ παραστάσεις ἡμῶν δὲν εἰσηκούσθησαν. Ἕνεκα τούτου εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταφύγω εἰς αὐτὸν τὸν ἐπιθεωρητὴν, καὶ νὰ παραστήσω αὐτῷ ὑπὸ τὴν ἀληθῆ αὐτῶν ὄψιν τὰ πράγματα. Οὗτος ὅμως μοὶ ἐδικαιολογήθη, ὅτι προέβη εἰς τοῦτο, εὑρεθεὶς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δώσῃ χῶρον εἰς τὰ ἄρρενα διὰ τὴν διδασκαλίαν τῆς γυμναστικῆς’ ἀλλ’ εἰς τοῦτο τῷ παρετήρησα, ὅτι ἡ ἠθικὴ τῶν κορασίων εἶναι ὑπερτέρα τῆς γυμναστικῆς, καὶ ἑπομένως ὤφειλε πρωτίστως νὰ φροντίσῃ περὶ τῆς ἠθικῆς αὐτῶν, καὶ ἀκολούθως περὶ τῆς γυμναστικῆς τῶν ἀρρένων. Ἐπειδὴ ὅμως οὗτος εὑρίσκετο πρὸ τετελεσμένου γεγονότος, καὶ ἐνόμιζεν ὅτι δὲν ἠδύνατο πλέον νὰ πράξῃ τι, μὲ παρεκάλεσε νὰ συνεννοηθῶ μετὰ τοῦ δημάρχου Ὕδρας, ὅπως ἐνοικιασθῇ ἓν οἴκημα εἰς τὸ μέρος, ὅπου ἦτο πρότερον τὸ δημοτικὸν σχολεῖον τῶν θηλέων, ὅπως μεταφερθῶσιν ἐκεῖ τὰ θήλεα, καὶ ἐκλείψωσιν οὕτω καὶ τὰ παράπονα τῶν γονέων καὶ οἱ κίνδυνοι οἱ ἀπειλοῦντες τὰ τέκνα αὐτῶν· ὅπερ καὶ ἔπραξα. Ἔκτοτε ἀγνοῶ ποία ἐνέργεια ἐγένετο. Νομίζω ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἐφ’ ὅσον ἐξ αὐτοῦ ἐξαρτᾶται, ὥστε νὰ ἐπανέλθωσι τὰ πράγματα εἰς τὸ πρώην καθεστώς· διότι ἂς ἦναι βέβαιος, ὅτι οὐδὲν ἄλλο μᾶς ὠθεῖ εἰς τοῦτο, εἰμὴ ἡ μέριμνα περὶ τῆς ἠθικῆς τῶν κορασίων μας. Τὰ ἄτοπα ὅμως ταῦτα θὰ ἐξέλειπον, ἐὰν ἐλαμβάνετο πρόνοια νὰ οἰκοδομηθῇ ἓν δημοτικὸν σχολεῖον καὶ ἐν Ὕδρᾳ, ἥτις δικαιοῦται εἰς τοῦτο, ἀφοῦ εἰς ὅλα τὰ χωρία τῆς Ἑλλάδος ἀνηγέρθησαν τοιαῦτα. Ἀλλὰ καίτοι πρὸ τριετίας ἐξεπονήθησαν τὰ πρὸς τοῦτο σχέδια, καίτοι δὶς ἐξετέθη τὸ ἔργον εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν, παρημποδίσθη ἡ ἐκτέλεσις αὐτοῦ, ἀγνοῶ διὰ ποῖον λόγον, καὶ ὑπὸ τῆς πρώην καὶ ὑπὸ τῆς νῦν Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἔχει δικαίωμα καὶ ἡ Ὕδρα νὰ ζητῇ τὴν ἀνέγερσιν ἑνὸς σχολείου, ἀφοῦ μέχρι τοῦδε οὐδ’ ὀβολὸς ἐδαπανήθη δι’ αὐτὴν πρὸς τοῦτο. Ἐπαναλαμβάνω ὅθεν νὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ μετὰ τῶν ἄλλων συναδέλφων μου τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§308ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζέρβας ἔχει τὸν λόγον.

§309ΑΘ. ΖΕΡΒΑΣ. Οὐ μόνον, Κύριοι, ἐκ στόματος τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων, ἀλλὰ καὶ ἐκ στόματος τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἠκούσθη ἐντεῦθεν ἡ γνώμη, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι χώρα κατ’ ἐξοχὴν γεωργική. Περὶ τούτου οὐδεὶς, νομίζω, ἔχει ἀλλοίαν γνώμην. Οὐδεμία ὅμως, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἠκούσθη ἐντεῦθεν γνώμη περὶ ὑποβολῆς νομοσχεδίων δυναμένων νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν βελτίωσιν, ἀνάπτυξιν καὶ πρόοδον οὐ μόνον τῆς γεωργίας τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ τῆς βιομηχανίας αὐτῆς· διότι νομίζω, Κύριοι, ὅτι μεταξὺ τῶν σπουδαιοτέρων καὶ κυριωτέρων παραγόντων, οἵτινες συμβάλλουσιν εἰς τὴν ἐνίσχυσιν, ἀνάπτυξιν καὶ πρόοδον καὶ εἰς τὴν καθόλου εὐημερίαν πάσης χώρας, δύναταί τις νὰ διακρίνῃ τὸν τῆς γεωργίας καὶ τῆς βιομηχανίας. Ἐπὶ τῶν σπουδαίων τούτων θεμάτων, τῶν ἐνεχόντων σπουδαίαν σημασίαν, θέλω ὁμιλήσει λίαν συνοπτικῶς, ἐπὶ μόνῳ τῷ σκοπῷ τοῦ νὰ δώσω ἀφορμήν, ἵνα πραγματευθῶσι ταῦτα οἱ ἔξοχοι τοῦ Κοινοβουλίου τούτου ἄνδρες. Καὶ καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸν τῆς γεωργίας παράγοντα, νομίζω ἀπολύτως ἐπιβεβλημένον, ὅπως ἐκτὸς τῶν ἤδη λειτουργούντων Γεωργικῶν σταθμῶν ἐπιζητηθῇ ἡ ἵδρυσις καὶ ἑτέρων τοιούτων εἰς ἄλλα μέρη τοῦ Κράτους, ἵνα οὕτω δυνηθῶμεν νὰ παράσχωμεν εἰς τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμοὺς τὰς ἀπαιτουμένας γνώσεις, ὅπως διὰ τῶν καταλλήλων μεθόδων κατορθώσωσι νὰ κάμωσι χρῆσιν τῶν ἀπαιτουμένων μέσων πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς γεωργίας καὶ ἐπίτευξιν μεγαλειτέρας παραγωγικότητος τῆς χώρας. Ἐκτὸς τούτου, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι πρὸς ἐπίτευξιν μεγαλειτέρας παραγωγικότητος τῆς χώρας καὶ ἀνάπτυξιν τῆς καθόλου ἐθνικῆς παραγωγῆς σπουδαίως καὶ σοβαρῶς ἐπιδρᾷ καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν καλλιεργούντων τὴν γῆν καὶ δὴ τῶν καλλιεργούντων αὐτὴν διὰ τῶν ἀροτριώντων βοῶν, καὶ συνεπῶς εἰς τοῦτο δέον νὰ στραφῇ ἡ προσοχὴ ἡμῶν. Ἐπειδὴ δὲ σοβαρῶς ἐπιδρᾷ ἐπὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τούτου ἡ δυνάμει τοῦ ΒΠʹ νόμου τῆς 5 Αὐγούστου 1892 ἐπιβεβλημένη φορολογία ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, δέον νὰ στραφῇ ἡ προσοχὴ ἡμῶν, δι’ οὓς ἐξέθηκα λόγους, ἐπὶ τῆς καταργήσεως τοῦ φόρου τούτου, ἵνα οὕτως, αὐξάνοντες τὸν ἀριθμὸν τῶν καλλιεργητῶν, συντελέσωμεν, ὡς εἶπον, εἰς τὴν ἀνάπτυξιν καὶ πρόοδον τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν παραγωγῆς. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ, Κύριοι, τὸν ἕτερον τῶν δύο τούτων παραγόντων, τὴν βιομηχανίαν, θέλω θίξει συνοπτικῶς ἕνα μόνον κλάδον αὐτῆς, τὸν μεταλλευτικόν, ἵνα ἐρευνῶντες ἐξετάσωμεν, ἂν ὑπάρχουσι στοιχεῖα ἐν τῷ τόπῳ ἡμῶν μεταλλευτικά, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν πρὸς πλουτισμὸν καὶ εὐημερίαν τῆς χώρας· εἰ δὲ τοὐναντίον ὑπάρχουσιν ἐμπόδιά τινα, ὡς πρὸς τὴν ἐκμετάλλευσιν, δυνάμενα νὰ παρακωλύσωσι τὸν πλουτισμὸν καὶ τὴν εὐημερίαν τῆς χώρας, νὰ σκεφθῶμεν, κατὰ τίνα τρόπον δυνάμεθα νὰ ἄρωμεν ταῦτα ἐκ τοῦ μέσου. Εἶναι γνωστὸν, Κύριοι, ὅτι τὰ πρωτεῖα ἐν τῇ Ἀνατολῇ κατέχει ἡ Ἑλλὰς, ὡς χώρα μεταλλειοφόρος, εἶναι δὲ γνωστὸς ὁ πλοῦτος αὐτῆς, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων, εἰς ὀρυκτὰ καὶ εἰς μέταλλα, ὡς τοῦτο δύναται ν’ ἀποδειχθῇ διὰ τῶν διαφόρων μεταλλευτικῶν φαινομένων καὶ στοιχείων, διὰ τῆς στατιστικῆς καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑποβληθεισῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν αἰτήσεων πρὸς παραχώρησιν μεταλλείων, τῶν ὁποίων ὁ ἀριθμὸς ἀνέρχεται, κατὰ τὴν γνώμην τῶν ἐχόντων ἁρμοδιότητα νὰ βεβαιώσωσι τοῦτο, εἰς 2000 περίπου. Ἐπιτρέψατέ μοι, Κύριοι, χωρὶς νὰ κουράσω ὑμᾶς, νὰ ἀναφέρω διάφορα μεταλλευτικὰ προϊόντα τοῦ καθόλου ὀρυκτοῦ πλούτου τῆς χώρας ἡμῶν, ὡς π. χ. διάφορα ἐκμεταλλεύματα ἀργύρου, μολύβδου, ψευδαργύρου, χαλκοῦ, σιδήρου, μαγγανίου καὶ τόσων ἄλλων, ἅτινά εἰσι γνωστὰ ὑμῖν, ἐξ ὧν ἀποδεικνύεται ἡ μεταλλευτικὴ ἀξία τῆς χώρας ἡμῶν, ἡ ὁποία ἐτησίως ἀνέρχεται εἰς 25 περίπου ἑκατομμύρια χρυσῶν φράγκων. Τ’ ἀποτελέσματα δὲ ταῦτα δύνανται νὰ δεκαπλασιασθῶσι καὶ ἑκατονταπλασιασθῶσιν, ἐὰν τὸ Κράτος ἤθελε δώσει ἐργασίαν εἰς τὸν ἐργαζόμενον λαόν, ἥτις ἐργασία εἶναι ἡ βάσις καὶ ἡ ζωτικότης τοῦ ἔθνους. Ἡ μεταλλευτικὴ βιομηχανία παρ’ ἡμῖν, Κύριοι, εἶναι γνωστόν, ὅτι ἤρξατο ἀναπτυσσομένη ἀπὸ τοῦ ἔτους 1861, ὅτε τὸ πρῶτον ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ὁ περὶ μεταλλείων νόμος, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν γενικῶν διατάξεων τοῦ Γαλλικοῦ νόμου, δυνάμει τοῦ ὁποίου συνέρχεται τὸ Μεταλλευτικὸν Συμβούλιον καὶ κρίνει περὶ τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα πρὸς παραχώρησιν αὐτοῖς μεταλλείων. Ἀλλὰ δέον νὰ ἐξετάσωμεν, διατὶ ἐλάχιστος μέχρι τοῦδε ἀριθμὸς τοιούτων παρεχωρήθη, ὁποῖα εἶναι τὰ ἀποδοθέντα ἐκ τῶν λειτουργούντων μεταλλείων κέρδη, καὶ ὁποῖαι αἱ ἐκ τῆς μὴ χρήσεως καὶ λειτουργίας τούτων ζημίαι, αἱ ἐπερχόμεναι εἰς τὸ Κράτος. Ἐκ τῶν μεταλλείων Λαυρίου ἀπὸ τοῦ ἔτους 1865 μέχρι τοῦ 1899, ἤτοι ἐπὶ 34 συναπτὰ ἔτη, ἀπεδόθησαν εἰς τὸ Δημόσιον 314,389,900 φράγκα χρυσᾶ. Ἤτοι ἐκ τῶν μεταλλείων μόνον τῆς Ἀττικῆς καὶ ἐκ τοῦ ἐλαχίστου φόρου, ὅστις πληρώνεται εἰς τὸ Δημόσιον, τῶν τριῶν λεπτῶν μόνον κατὰ στρέμμα, καὶ 5 λεπτῶν μόνον ἐπὶ τοῦ καθαροῦ κέρδους, ἔχουσιν ἀποδοθῆ εἰς τὸ Δημόσιον 300,000 φράγκα χρυσᾶ ἐτησίως. Βλέπομεν λοιπόν, Κύριοι, ἐκ τῶν ὀλίγων τούτων, ἅτινα ὁμιλοῦσι λίαν εὐγλώττως, ὅτι ἓν τῶν στοιχείων, ἅτινα συμβάλλουσι σοβαρῶς εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας, μένει ἐν ἀχρηστίᾳ καὶ ἀδρανείᾳ. Ἐπειδὴ δὲ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρατείνω τὸν λόγον μου, ἵνα μὴ κουράσω τὴν Βουλήν, θέλω ἐν συντομίᾳ ἐκθέσει τοὺς ἐπιβεβλημένους λόγους, ὧν ἕνεκα δέον ἡ Πολιτεία νὰ μεριμνήσῃ πρὸς εὕρεσιν πόρων εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἤθελέ τις ἴσως ἰσχυρισθῆ, ὅτι ἡ ἀδράνεια ἡμῶν πηγάζει οὐχὶ ἐξ ἄλλου λόγου, ἀλλ’ ἴσως ἐκ τῶν ἀτελειῶν τοῦ νόμου τοῦ μεταλλευτικοῦ, τοῦ χορηγοῦντος τὸ δικαίωμα πρὸς δήλωσιν ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ μεταλλείου εἰς πλείονας τοῦ ἑνὸς δηλωτάς. Ἀλλ’ ἂν ὑπάρχῃ ἀτέλεια ἐν τῷ νόμῳ, περὶ τῆς διορθώσεως αὐτῆς τίς ἄλλος ἔχει ἁρμοδιότητα, ἢ ἡ Βουλή; Περὶ τῶν προσώπων οὐδένα ἔχω λόγον νὰ ὁμιλήσω, οὔτε περὶ τῶν δηλωτῶν, ἀλλὰ γενικῶς περὶ τῶν πραγμάτων, ἅτινα δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὑπὸ τῆς Πολιτείας καὶ παράσχωσι τῷ Κράτει ἡμῶν εὐημερίαν καὶ πολιτισμόν. Διότι οὕτω δυνάμεθα νὰ παρακωλύσωμεν ἀπὸ τῆς μεταναστεύσεως τοὺς συγγενεῖς, συμπολίτας καὶ φίλους ἡμῶν, οἵτινες ἀπέρχονται εἰς τὴν ξένην, ὅπως κερδήσωσι τὸν ἄρτον αὐτῶν, ἐγκαταλείποντες τὰς οἰκογενείας καὶ τὴν πατρίδα αὐτῶν, Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἐκ τῶν σκέψεων τούτων δέον νὰ ὁδηγηθῇ οὐ μόνον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ οἱαδήποτε ἄλλη, καὶ ἐκ τῶν πηγῶν αὐτῶν δέον νὰ ἀντλήσῃ ἑκάστη τῶν Κυβερνήσεων τὴν πολιτικὴν αὐτῆς δύναμιν, ἵνα, ἐξευρίσκουσα οὕτω πόρους διὰ τὸ Κράτος πρὸς πλουτισμὸν καὶ εὐημερίαν τοῦ λαοῦ, ἔχῃ τὸ δικαίωμα, — οὐδεμίαν Κυβέρνησιν ὑπαινίσσομαι, ὁμιλῶ γενικῶς καὶ ἀκαδημαϊκῶς, — νὰ ἀνέρχηται εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, καὶ νὰ λέγῃ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι ἡ «Ἑλλὰς προώρισται νὰ ζήσῃ καὶ θὰ ζήσῃ·» ἄλλως καταδικάζει τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἀναγκάζει αὐτὸν διὰ τῆς ἐπιβολῆς φόρων νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι «πᾶσα Κυβέρνησις προώρισται ν’ ἀποθάνῃ τὸν πολιτικὸν θάνατον, καὶ θ’ ἀποθάνῃ».

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 11,089 ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου 5, ἄρθρου 2, τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903 πρὸς πληρωμὴν τῶν μισθῶν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς τῶν μηνῶν Νοεμβρίου καὶ Δεκεμβρίου τοῦ 1903». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας πιστώσεως ἴσης πρὸς τὰ δύο δωδεκατημόρια τῶν διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1904 καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ταμείου τῶν Φάρων καὶ Φανῶν τῆς αὐτῆς χρήσεως ζητουμένων πιστώσεων, καὶ περὶ βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους, τοῦ Ταμείου τῶν Φάρων καὶ Φανῶν καὶ τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου τῆς ἰδίας χρήσεως». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς γʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 10,402,767.59 ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν διαφόρων Ὑπουργείων τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἔκτακτοι πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 330,000 ἐπὶ τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐξόδων τῶν Ὑπουργείων Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 12,914, χορηγηθείσης διὰ τοῦ ἀπὸ 20 Νοεμβρίου 1903 Β. Διατάγματος ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903, καὶ περὶ χαρακτηρισμοῦ αὐτῆς ὡς ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως, καταλογισμοῦ δὲ ταύτης ὑπὸ τὸ κεφάλαιον 5, ἄρθρον 3, τοῦ ῥηθέντος προϋπολογισμοῦ». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου συνομολογηθείσης συνθήκης περὶ ἀμοιβαίας ἐκδόσεως ἐγκληματιῶν καὶ τῆς τηρητέας πρὸς ἔκδοσιν διαδικασίας». Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§311Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ὡς εἶναι γνωστόν, πρὸ τριῶν ἐτῶν ἔχει ὑπογραφῆ ἡ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Βελγίου συνομολογηθεῖσα συνθήκη περὶ ἀμοιβαίας ἐκδόσεως ἐγκληματιῶν, ἧς ἡ κύρωσις σήμερον ζητεῖται παρὰ τῆς Βουλῆς. Τὴν πραγματοποίησιν τῆς συνθήκης ταύτης, γνωρίζω καλῶς, ὅτι περὶ πολλοῦ ποιεῖται ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις, διότι ἀτυχῶς ἐν τῷ ἔθνει ἐκείνῳ λαμβάνουσι χώραν πολλὰ ἐγκλήματα σοβαρά, ὧν οἱ δράσται κατορθώνουσι νὰ δραπετεύωσι καὶ καταφεύγωσιν εἰς ξένας Ἐπικρατείας. Κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῶν τοιούτων συμβάσεων δὲν δύναται ἢ νὰ ἦναι πᾶς Βουλευτὴς πεπολιτισμένου Κράτους. Καὶ εἰς τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου ἀναγράφεται, καὶ πολλοὶ ἐξ ἡμῶν γνωρίζουσιν, ὅτι πάντα τὰ πεπολιτισμένα Κράτη συνῆψαν τοιούτου εἴδους συνθήκας μεταξύ των, ἐξ ὧν μάλιστα πλεῖσται κατὰ δεκάδας ἀριθμοῦνται. Ἀλλὰ διὰ τὸ ἡμέτερον Κράτος συνομολόγησις συνθήκης τοιαύτης ἄνευ ἀνταλλάγματός τινος, ὅπερ σπουδαίως ἤθελεν ἐπιδράσει ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας ἡμῶν, νομίζω ὅτι εἶναι δῶρον, ὅπερ οὐδένα σκοπὸν πρακτικὸν ἔχει, εἶναι δῶρον, ὅπερ δίδομεν εἰς τὴν Βελγικὴν Κυβέρνησιν ἐξ ἁβρότητος, ἁπλῶς καὶ μόνον, ἵνα ἱκανοποιήσωμεν τὴν ἀξίωσιν αὐτῆς ταύτην, φαινόμενοι ὠφέλιμοι εἰς αὐτὴν, χωρὶς ὅμως νὰ τύχωμεν καὶ ἡμεῖς τῆς ἀπαιτουμένης ἀνταμοιβῆς. Ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις, μετὰ μεγάλου πόθου, ὡς προεῖπον, ἐπιδιώκουσα τὴν πραγματοποίησιν τῆς τοιαύτης συνθήκης, ἠδύνατο νὰ φανῇ λίαν ἐνδοτικὴ εἰς παροχὴν ἀνταλλάγματος, ἂν καταλλήλως καὶ ἐπικαίρως εἰργάζετο ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Τὸ ἀντάλλαγμα δὲ τοῦτο εἶναι ἡ συνομολόγησις συγχρόνως ἐμπορικῆς συνθήκης μετὰ τοῦ Βελγίου, δι’ ἧς θὰ κατωρθοῦτο ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἐν Βελγίῳ εἰσαγωγικοῦ ἐπὶ τῆς σταφίδος δασμοῦ, ὅστις εἶναι τοσοῦτον ἐπαχθὴς, ὥστε ἡ κατανάλωσις τοῦ προϊόντος τούτου ἐν τῷ Κράτει ἐκείνῳ ἀπεκλείσθη, δύναμαι νὰ εἴπω, τελείως, διότι ἡ εἰσαγομένη ἐκεῖ ποσότης εἶναι ἴση τῷ μηδενί. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν φρονῶ ὅτι δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν σύναψιν τῆς τοιαύτης συνθήκης. Καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ συναινέσῃ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ κυροῦντος τὴν συζητουμένην συνθήκην, νὰ ἐξακολουθήσῃ δὲ τὰς διαπραγματεύσεις πρὸς σύναψιν καὶ ἐμπορικῆς συνθήκης μετὰ τοῦ Βελγίου, καὶ ἀφοῦ ἐπιτύχῃ ταύτην, νὰ συνυποβάλλῃ καὶ αὐτὴν μετ’ ἐκείνης, καὶ ζητήσῃ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς πρὸς κύρωσιν ἀμφοτέρων. Οὐδόλως δ’ ἐκ τούτου θὰ φανῇ, ὅτι δὲν πράττει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὅ,τι ὀφείλει νὰ πράττῃ πᾶν πεπολιτισμένον Κράτος, ζητοῦσα νὰ προασπίσῃ τὰ ἴδια αὐτῆς συμφέροντα.

§312ΑΘΩΣ ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶναι δῶρον, τὸ ὁποῖον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις πρόκειται νὰ κάμῃ πρὸς τὴν Βελγικὴν, συνάπτουσα μετ’ αὐτῆς συνθήκην περὶ ἀμοιβαίας ἐκδόσεως ἐγκληματιῶν τοῦ κοινοῦ δικαίου· εἶναι ὑποχρέωσις, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ὡς Κυβέρνησις πεπολιτισμένου Κράτους, πρὸς τὴν Βελγικὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς πᾶσαν ἄλλην Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀποτείνεται πρὸς αὐτήν, ζητοῦσα τὴν βοήθειαν αὐτῆς πρὸς κραταίωσιν τοῦ δικαίου καὶ πρὸς καταδίωξιν τοῦ ἐγκλήματος, ὁπουδήποτε καὶ ἂν τοῦτο τελῆται. Ὑπὸ τοιούτων σκέψεων ἐνεπνεύσθη ἡ Κυβέρνησις, συνομολογοῦσα συνθήκην ἐκδόσεως μετὰ τοῦ Βελγίου. Οὐδ’ ὑπάρχει πλέον συγγραφεύς, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς συνθήκης τῆς Βεστφαλίας, ὅστις νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι εἶναι χαριστικὴ πρᾶξις μιᾶς Πολιτείας ἡ συνομολόγησις συνθήκης περὶ ἐκδόσεως, ἀλλὰ πάντες παραδέχονται, ὅτι τοῦτο εἶναι καθῆκον ἐπιβεβλημένον εἰς τὰ πεπολιτισμένα Κράτη. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου δὲν ἐζητήσαμεν ἀνταλλάγματα παρὰ τῆς Βελγικῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ ζητήσωμεν τοιαῦτα ἀνταλλάγματα. Ποίαν δὲ μεγάλην ὠφέλειαν θὰ προσπορισθῇ ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις ἐκ τῆς συνθήκης ταύτης; ὅτι θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ παρ’ ἄλλου πεπολιτισμένου Κράτους, παρὰ τῆς Ἑλλάδος, νὰ βοηθήσῃ αὐτὴν πρὸς καταδίωξιν τοῦ ἐγκλήματος. Ἐπειδὴ λοιπὸν τοιαύτην εἴχομεν γνώμην ἐπὶ τοῦ ζητήματος, οὔτε ἐζητήσαμεν ἀνταλλάγματα, οὔτε ἐλάβομεν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλήν, χωρὶς νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας τῆς συνθήκης, ἀλλ’ ἀπαντῶν πρὸς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ψήφισιν τῆς συμβάσεως.

§313Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἶχον ζητήσει πληροφορίας τινάς.

§314Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς κατέθηκε χθὲς σημείωμα, ζητῶν πληροφορίας, ἀλλὰ δὲν ἔτυχε νὰ ἦμαι ἐνταῦθα κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμήν. Σήμερον, μόλις ἀνέγνωσα αὐτό, ἐζήτησα τὰς πληροφορίας, καὶ θέλω προσκομίσει αὐτὰς τὴν Δευτέραν ἢ τὴν Τρίτην. Εἰς τὴν ἐπερώτησιν ὅμως περὶ τῶν ἐν Βελγίῳ τελῶν ἐπὶ τῆς σταφίδος δύναμαι ν’ ἀπαντήσω ἀμέσως. Μετὰ τὴν συνομολόγησιν τῆς περὶ ἐμπορίου συνθήκης δὲν ὑπεβλήθη τέλος ἐν Βελγίῳ ἐπιβαρῦνον τὴν σταφίδα, ἀλλὰ πρὸ τῆς συνθήκης. Ἀνακριβῶς δὲ τοιοῦτόν τι ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἐκ τούτου περιττεύει ἡ τετάρτη ἐρώτησις τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ.

§315Π. ΣΑΚΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ὑποχρέωσιν, ἣν ἔχει Ὑπουργὸς πεπολιτισμένου Κράτους νὰ συνάπτῃ τοιαύτας συνθήκας· λέγω ὅμως, ὅτι Κράτος, ὡς ἡ Ἑλλάς, στερούμενον βιομηχανίας ἐπαρκοῦς, εὐλόγως ἠδύνατο νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν συνομολόγησιν συνθήκης, δι’ ἧς θὰ ἐπετύγχανεν ἀνταλλάγματά τινα, πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς καταναλώσεως ἐν Βελγίῳ πολυτίμου ἑλληνικοῦ προϊόντος. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἀναβάλῃ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως, τῆς ὑποβληθείσης ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ζητήσῃ εἰς εὐθετώτερον χρόνον τοῦτο, ὅπως τῷ δοθῇ οὕτω καιρὸς νὰ ἐξακολουθήσῃ τὰς διαπραγματεύσεις πρὸς συνομολόγησιν καὶ ἐμπορικῆς συμβάσεως.

§316Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μετὰ τοῦ Βελγίου, Κύριοι, ἡ Ἑλλὰς συνῆψε δύο συνθήκας, συνθήκην ἐμπορικὴν καὶ τῆς ναυτιλίας, καὶ συνθήκην ἐκδόσεως. Ἡ συνθήκη ἐκδόσεως, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Σάκκης, ἐζητήθη καὶ ζητεῖται ὑπὸ τῆς Βελγικῆς Κυβερνήσεως. Βεβαίως ἡ Ἑλλὰς, ὡς πεπολιτισμένον Κράτος, δὲν θέλει ἀποβλέψει μόνον εἰς ταπεινὸν καὶ ὑλικὸν συμφέρον, προκειμένου νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν καταδίωξιν τῶν κακουργούντων καὶ παραβαινόντων τοὺς νόμους εἰς ἄλλα Κράτη. Τοῦτο ἐπιβάλλουσιν, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἠθικοὶ λόγοι, καὶ περὶ τούτου οὐδεμία ὑπάρχει ἐπίμονος ἀντιλογία νῦν, καίτοι σοβαρώτατοι καὶ μεγίστου κύρους συγγραφεῖς ἀμφισβητοῦσι τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην ὡς διεθνῆ. Ὅτι ὅμως καὶ ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις ἔχει μεγάλην ἀνάγκην τῆς συνθήκης ταύτης, εἶναι ἐπίσης ἀναμφισβήτητον. Καὶ κατὰ τὴν συνθήκην τὴν ἐμπορικὴν, τὴν ὁποίαν συνῆψεν ἡ Ἑλλὰς μετὰ τοῦ Βελγίου κατὰ τὸ 1895, ἡ Ἑλλὰς παρέσχε μεγάλα καὶ πολλὰ ἀνταλλάγματα πρὸ πάντων ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας, ἤτοι τῆς σιδηροβιομηχανίας τοῦ Βελγίου καὶ ἄλλων προϊόντων αὐτοῦ, χάριν κυρίως τοῦ πολυτίμου προϊόντος ἡμῶν, τὸ ὁποῖον εὑρίσκετο τότε καὶ νῦν ἔτι εὕρηται εἰς πολὺ δεινὴν κρίσιν, τῆς σταφίδος. Καὶ δὲν ἐπέτυχε μὲν πολλὰ τότε ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ, ἐπέτυχεν ὅμως τὴν ἐλάττωσιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ τῆς σταφίδος εἰς τὸ Βέλγιον ἀπὸ 25 φράγκων εἰς 20 τὸ ἑκατόλλιτρον, συγχρόνως δὲ ἐπέτυχέ τι, τὸ ὁποῖον, ἐὰν δὲν κατεστρατηγεῖτο, βεβαίως θὰ προεκάλει μεγάλην εἰσαγωγὴν σταφίδος καὶ κατανάλωσιν εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, ἐπέτυχε τὴν ἀτελῆ εἰσαγωγὴν τῆς σταφίδος εἰς Βέλγιον πρὸς παραγωγὴν οἴνου. Ῥητῶς ἀναφέρεται ἐν τῇ συνθήκῃ ἐκείνῃ, ὅτι ἡ σταφὶς ἡ εἰσαγομένη εἰς Βέλγιον, εἴτε εἰς βαρέλια, χωρητικότητος τοὐλάχιστον 200 χιλιογράμμων, εἴτε εἰς σάκκους, χωρητικότητος τοὐλάχιστον 100 χιλιογράμμων, ἡ ποιότης ἡ προωρισμένη πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν, παραγωγὴν οἴνου κλπ., εἶναι ἀτελής. Νομίζω μάλιστα, ὅτι καὶ ἰδιαιτέρα ὑποχρέωσις — προφορικὴ ἴσως πρὸς τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης — ἀνελήφθη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τῆς Βελγικῆς, ὅπως οὐδὲν πρόσθετον τέλος, οὐδεμία μεταβολὴ, ἢ τελωνιακὴ ἢ δασμολογικὴ, εἴτε τέλους εἴτε φόρου οἱουδήποτε, δημοσίου ἢ δημοτικοῦ, ἐπιβληθῇ ἐπὶ τοῦ εἴδους τούτου, προκειμένου περὶ βιομηχανικῆς καταναλώσεως. Αἱ πληροφορίαι, περὶ ὧν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν βεβαιοῖ, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβεῖς, αἵτινες ὅμως δυστυχῶς διὰ τὸ προϊόν ἡμῶν βεβαιοῦνται, κατὰ τὰς ὑπ’ ὄψει ἡμῶν στατιστικὰς, εἶναι, ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ τῆς σταφίδος, ἡ ὁποία ἤρξατο ἀμέσως ἀθρόα ἅμα τῇ διαπράξει τῆς συνθήκης, ἔπαυσεν αἰφνιδίως. Ἄλλοτε ἡ εἰς Βέλγιον εἰσαγωγὴ τῆς σταφίδος ἦτο ἀρκετὰ μεγάλη, τεσσάρων ἕως πέντε ἑκατομμυρίων λιτρῶν, ἀλλὰ κατὰ τὸ 1894 καὶ 1895 κατῆλθε σημαντικῶς. Ἀλλ’ ἐνῷ κατὰ τὸ 1895 σημειοῦται εἰσαγωγὴ μόνον 9,560 λιτρῶν, τὸ 1896 παρουσιάζει αὔξησιν σημαντικὴν, ἀνελθόντος τοῦ ποσοῦ εἰς 566,683 λίτρας. Μικρὸν βεβαίως τὸ εἰσαχθὲν ποσόν, ἀλλὰ σχετικῶς μὲ τὸ τοῦ προηγουμένου ἔτους εἶναι μέγιστον, εἶναι περίπου ἑξηκονταπλάσιον. Αἰφνιδίως ὅμως μετὰ τὸ 1896 ἡ εἰσαγωγὴ ἐκπίπτει, καὶ βλέπομεν εἰς τὰς στατιστικὰς — τὰς μὴ ὑποβληθείσας ἔτι ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, ἃς ὅμως ἐγὼ εὗρον ἐξ ἄλλης πηγῆς ἐπισήμου καὶ ἔχω ἐν τοῖς ἐγγράφοις μου, — ὅτι εἰς τὸ Βέλγιον δὲν εἰσάγεται ἢ ποσὸν ἐλάχιστον. Κατὰ τὰς πληροφορίας ταύτας, τὸ 1895 εἰσήχθησαν ἐκεῖ σταφίδος λίτραι 9,560, τὸ 1896 λίτραι 566,683, τὸ 1897 λίτραι 53,460, κατὰ τὸ 1898 μηδὲν, τὸ 1899 λίτραι 92,774, τὸ 1900 λίτραι 34,272, τὸ 1901 λίτραι 10,420. Οὕτω λοιπὸν ἀποδεικνύεται, ὅτι, ἐνῷ ἐγένετο ἀπόπειρα αὐξήσεως καὶ ἐπετεύχθη ἡ αὔξησις αὕτη τῆς εἰσαγωγῆς σταφίδος ἐν Βελγίῳ κατὰ τὸ 1896, ἀνεμένετο δὲ κατόπιν ἀσφαλῶς καὶ εὐλόγως μείζων ἐτησία αὔξησις, αἴφνης ἐσταμάτησε σχεδὸν πᾶσα εἰσαγωγή. Κἄτι βεβαίως ἐμεσολάβησε, τὸ ὁποῖον ἐσταμάτησε τὴν εἰσαγωγὴν τῆς σταφίδος πρὸς βιομηχανικὴν χρῆσιν, δηλαδὴ τὸ μόνον εἶδος, τὸ ὁποῖον εἴχομεν κατορθώσει, παρασχόντες πλεῖστα ἀντισηκώματα, νὰ ἔχωμεν ἐν τῇ συμβάσει ἀτελὲς ἐν Βελγίῳ. Ἡ ἰσχὺς τῆς συνθήκης ἐκείνης ἔληξεν εὐτυχῶς· διότι ὁμολογῶ, ὅτι ἡ συνθήκη ἐκείνη δὲν ὑπῆρξεν εὐτυχὴς δι’ ἡμᾶς, ἐζημίωσε τὴν βιομηχανίαν ἡμῶν, τὴν σιδηροβιομηχανίαν ἰδίως, οὐδὲν δ’ ὄφελος παρέσχεν ἡμῖν, ἀπ’ ἐναντίας δὲ, ὡς εἶπον, ζημίας ἐπήνεγκεν. Ὅσον ἀφορᾷ ἑπομένως τὴν ἁβρότητα, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐπιδεικνύῃ ἡ μία Κυβέρνησις πρὸς τὴν ἄλλην, ταύτην τὴν ἁβρότητα ἐπέδειξεν ἐπαρκῶς ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἡ παροῦσα καὶ ἡ ἄλλη, ἡ ἀποδεξαμένη τὴν συνθήκην ταύτην καὶ ὑπογράψασα τὸ κείμενον αὐτῆς. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τὴν ἀπόλυτον ὑποχρέωσιν τῆς ἄκρας διπλωματικῆς ἁβρότητος· νομίζω ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ καὶ πᾶσα ἄλλη Βουλὴ ὀφείλει προσεκτικώτερον νὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὰ πράγματα, νὰ ἐρευνᾷ τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου, καὶ νὰ προστατεύῃ αὐτὰ, ὅσον δύναται, διὰ τῆς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν διαδόσεως τῶν ἑλληνικῶν προϊόντων, καὶ πρὸ πάντων τῆς σταφίδος....

§317Π. ΣΑΚΚΗΣ. Εἴδετε τὴν Γερμανίαν, ποίαν ἁβρότητα δεικνύει;

§318Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μόνον ἡ Γερμανία; Καὶ αὐτὴ ἡ Γαλλία, τὸ ἱπποτικώτερον τῶν ἐθνῶν, πᾶσαν παραχώρησιν πρὸς ἕτερον Κράτος τὴν ἐμπορεύεται μετὰ λεπτολόγου ὑπὲρ τῶν γαλλικῶν προϊόντων μερίμνης, διότι τοῦτο εἶναι καθῆκον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι, ἀφοῦ τὸ ἐκ τῆς ὀφειλομένης ἁβρότητος καθῆκον δὲν ὑπάρχει, τελεσθὲν ἤδη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ ἐπιτελέσωμεν ἕτερον καθῆκον, νὰ ἀναβάλωμεν, ὅσον εἶναι δυνατὸν περισσότερον, τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως ταύτης, ἕως ὅτου κατορθωθῇ ἡ σύγχρονος διάπραξις τῆς συνθήκης τῆς ἐμπορικῆς, ἐν τῇ ὁποίᾳ πλέον ἡ Ἑλλὰς, ἐλευθέρα, χωρὶς νὰ παρεξηγηθῇ, θὰ δυνηθῇ νὰ διαπραγματευθῇ καὶ ὑποστηρίξῃ τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα, καὶ θὰ κατορθώσῃ νὰ ἀπολαύσῃ τὰ ὠφελήματα, ὧν ἔχει ἀνάγκην πρὸς ὑποστήριξιν καὶ τῆς σταφίδος καὶ ἄλλων ἑλληνικῶν προϊόντων, οἷον σύκων, μεταλλευμάτων, καπνῶν, σπόγγων κλπ. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἡ συνθήκη αὕτη δὲν εἰσάγεται ἁπλῆ, ἡ συνθήκη αὕτη εἰσάγεται συνοδευομένη καὶ ἀπὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσάγει νέον σύστημα διαδικασίας καὶ ἐκτελέσεως τοῦ νόμου τοῦ ἀρχικοῦ περὶ ἐκδόσεως καὶ τῆς συνθήκης περὶ ἐκδόσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐκτὸς τῆς ἀπαριθμήσεως τῶν πολλαπλῶν ἑκατοντάδων συνθηκῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μεταξὺ διαφόρων Κρατῶν, λέγει ἐν τῇ ἐκθέσει του, ὅτι εἷς μόνον λόγος ὑπῆρχε, τὸν ὁποῖον γνωρίζομεν, ὅστις ἐπὶ ἔτη πολλὰ παρεκώλυε καὶ ἠμπόδιζε τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ διαπράξῃ τοιαύτην συνθήκην, ὁ δὲ λόγος αὐτὸς ἐξέλιπεν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1897. Ναὶ, Κύριοι, δυστυχῶς ἀπὸ τοῦ 1897 ὡς συνέπειαν τοῦ ἀτυχοῦς πολέμου ἔσχομεν μεταξὺ τῶν ἄλλων ἀτυχημάτων καὶ τοῦτο· καὶ ἀτύχημα ἐθεώρησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, καὶ μέγα ἀληθῶς ἀτύχημα εἶναι διὰ τὸν τόπον, ὅτι ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπογράψῃ συνθήκην ἐκδόσεως μετὰ τῆς ὁμόρου χώρας....

§319Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν ὑπέγραψεν ἡ Ἑλλὰς συνθήκην.

§320Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀνέλαβεν ὑποχρέωσιν, εἶπον. Ἐὰν λάβητε τοὺς προκαταρκτικοὺς ὅρους τῆς εἰρήνης, ἐὰν λάβητε τὴν ὁριστικὴν συνθήκην μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας, θὰ ἴδητε ὅτι μεταξὺ τῶν ὑποχρεώσεων, τῶν ἀναμφισβητήτων, τῶν ἐπιβεβλημένων δυστυχῶς διὰ τῆς λόγχης, εἶναι καὶ ἡ ὑπογραφὴ τοιαύτης συνθήκης· ὅταν δ’ ἔχῃ τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην ὁ Ὑπουργὸς ἑνὸς Κράτους, δὲν πρέπει νὰ σπεύδῃ εἰς διάπραξιν συνθηκῶν, καὶ μάλιστα συνθηκῶν, τὰς ὁποίας ὑπόδειγμα ἀποκαλεῖ· διότι ταύτην traité modèle ἀποκαλεῖτε, καὶ ὑποδεικνύετε ὅτι, ἐάν ποτε Κράτος τι ζητήσῃ παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως νὰ διαπράξῃ συνθήκην ἐκδόσεως, ἡμεῖς ἔχομεν ἐδῶ τὸ μοντέλο, τὸ ὑπόδειγμα, κατὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ συνταχθῇ αὕτη! Τῆς συνθήκης ὅμως τῆς ὑπὸ συζήτησιν καὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ συνοδεύει αὐτὴν, οἱ ὅροι εἶναι τοιοῦτοι, ὥστε ἐγὼ σᾶς ὁμολογῶ καὶ δηλῶ ἀνεπιφυλάκτως, ὅτι κατ’ οὐδένα λόγον συμφέρει εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ ἔχῃ τοιοῦτον ὑπόδειγμα· διότι οὐδὲν Κράτος, ὅσον μέγα καὶ ἂν ἦναι, καὶ ὅσας εὐεργεσίας καὶ ἂν ἔχῃ ἐπιδαψιλεύσει εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἴτε ἡ Γαλλία, εἴτε ἡ Ρωσσία, εἴτε ἡ Ἀγγλία, οὐδὲν Κράτος ἔχει δικαίωμα νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς Ἑλλάδος τὴν ὑπογραφὴν συνθήκης ἐκδόσεως· εἷς καὶ μόνος ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦτο, ὁ τῆς γείτονος χώρας κυρίαρχος. Ἀλλ’ ἡ διάπραξις τοιαύτης συνθήκης εἶναι ζήτημα λεπτεπίλεπτον, ζήτημα δυσκολώτατον, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐγείρῃ μεγάλας δυσχερείας, μακροτάτας διαπραγματεύσεις, καὶ ἴσως ἀνεπανορθώτους ζημίας. Διότι ἔχομεν ὁλοκλήρους πληθυσμοὺς, τοὺς ὁποίους ὀφείλομεν νὰ προστατεύσωμεν· ἐὰν δ’ ἀποβλέψητε εἰς τὰς διατάξεις τῆς συνθήκης καὶ τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἴδητε, ὅτι, ἐάν ποτε αἱ σχέσεις ἡμῶν μετὰ τῆς γείτονος χώρας μεταβληθῶσι, καὶ δὲν εἶναι τοῦτο ἀδύνατον, — εὐτύχημα βεβαίως θὰ ἦναι νὰ ἐξακολουθήσωσιν ἀγαθαὶ αἱ σχέσεις, πρὸς τὸ συμφέρον ἀμφοτέρων, — ἐὰν, λέγω, μεταβληθῶσιν αἱ σχέσεις αὗται, καὶ ἂν σιδηρᾶ ἀνάγκη ἀναγκάσῃ ἡμᾶς νὰ ὑπογράψωμεν συνθήκην ἐκδόσεως μὲ σχέσεις οὐχὶ εὐχαρίστους μετὰ τῆς γείτονος χώρας, εἶναι δυνατὸν διὰ τοιούτου ὑποδείγματος νὰ ὑπερασπίσωμεν τοὺς ὁμοφύλους ἐκείνους, οἵτινες θὰ καταφύγωσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα; Πῶς θὰ προστατευθῶσιν Ἕλληνες ὑπὲρ Ἑλλήνων, ὑπὲρ γνωμῶν, ἰδεῶν καὶ συμφερόντων ἑλληνικῶν ἀγωνισθέντες; Ἐὰν τούτους ζητήσῃ ἡ γείτων χώρα νὰ τῇ ἐκδοθῶσι, θὰ ἤμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐκδώσωμεν αὐτούς, διότι οὐδέποτε θὰ λείψῃ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Τουρκίας μία ἀπόφασις Πλημμελειοδικείου, καταδικάζουσα εἰς τρίμηνον φυλάκισιν Ἕλληνά τινα, Ὀθωμανὸν ὑπήκοον, δι’ οἱονδήποτε ἔγκλημα, διὰ δωροδοκίαν ὑπαλλήλου, παραδείγματος χάριν. Ὁ ἴδιος ὁ Διοικητής, ἢ οἱοσδήποτε ὑπάλληλος Ὀθωμανὸς, θὰ πιέζῃ τὸν δυστυχῆ ἐκεῖνον πολίτην, κατὰ τοῦ ὁποίου θὰ τεκταίνηταί τι διὰ τὰς ἰδέας ἢ τὰς ἐθνικὰς ἐνεργείας αὐτοῦ, θὰ τὸν πιέζῃ, ὅπως τὸν δωροδοκήσῃ, ἅμα δὲ τὸν δωροδοκήσῃ, ἀμέσως ὁ Ἕλλην αὐτὸς θὰ καταγγέλληται καὶ θὰ καταδικάζηται ἐπὶ δωροδοκίᾳ. Ἐὰν καταφύγῃ ὁ δυστυχὴς αὐτὸς Ἕλλην εἰς τὴν Ἑλλάδα, δι’ ἄλλους λόγους γενικωτέρους, ὁ πρέσβυς τῆς Τουρκίας δὲν θὰ ἔχῃ νὰ πράξῃ ἄλλο τι ἢ νὰ διαβιβάσῃ τὴν ἀπόφασιν τὴν καταδικαστικὴν ἐπὶ δωροδοκίᾳ ὑπαλλήλου, καὶ οὕτως ὁ δυστυχὴς Ἕλλην θὰ ἐκδίδηται παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἰς ἐκεῖνον, ὅστις ἔχει ἄλλους λόγους νὰ τὸν ζητῇ καὶ τὸν καταδιώκῃ. Μεταβολὰς φέρει τὸ νομοσχέδιον καὶ εἴς τινα θέματα, τὰ ὁποῖα καλλίτερον νομίζω θὰ ἦτο νὰ μὴ ἐτίθεντο. Νομίζω, ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο νὰ μείνῃ ὅπως ἡ συνθήκη ἡ Ἰταλικὴ ἔχει, νὰ μὴ μεταβληθῶσι δηλαδὴ τὰ κείμενα καὶ ὁ τρόπος τῆς διαδικασίας τῆς ἐκτελέσεως. Τὸ νομοσχέδιον ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν τὸ δικαίωμα τοῦ διατάσσειν τὴν σύλληψιν καὶ ἐκδίδειν τὸ ἔνταλμα τῆς συλλήψεως κατὰ τοῦ ζητουμένου ἀλλοδαποῦ, καὶ τὸ ἀναθέτει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι εἰς τοιαῦτα ζητήματα λεπτεπίλεπτα, ζητήματα διπλωματικῶν σχέσεων καὶ ἀξιώσεων, καθ’ ἃς αἱ Κυβερνήσεις εὑρίσκονται πιεζόμεναι ἀπὸ ἄλλας Κυβερνήσεις, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἔρχηται ὁ Ὑπουργὸς καὶ νὰ τίθηται ἀντιμέτωπος πρὸς τὴν ξένην Κυβέρνησιν. Ἔχομεν τὸ κείμενον τοῦ ἰσχύοντος νόμου, τὸ ὁποῖον ἀφίνει τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι νόμιμον. Ἡ δικαστικὴ ἐξουσία ἐν Εὐρώπῃ καὶ ἐν παντὶ τῷ πεπολιτισμένῳ κόσμῳ εἶναι σεβαστὴ καὶ ἀνεγνωρισμένης ἀνεξαρτησίας. Ἑπομένως δύναται ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ προτάσσῃ πάντοτε τὸ κῦρος τὸ ἀναμφισβήτητον τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας πρὸ τῶν δικαστικῶν δὲ ἀρχῶν, πρὸ τῶν δικαστικῶν βουλευμάτων, πρὸ τῶν ἀποφάσεων τῶν δικαστικῶν κύπτουσι καὶ οἱ ἰσχυρότεροι, διότι, ὅσον δήποτε καὶ ἂν θελήσῃ μία Δύναμις νὰ ἐπιδράσῃ καὶ νὰ πιέσῃ, ὅταν ἀντιταχθῇ κατ’ αὐτῆς, ὅτι ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ εὑρίσκει, ὅτι δὲν εἶναι τὸ ζητούμενον πρόσωπον, ὡς πρὸς τὴν ταυτότητα, ἢ ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἐκδοτέον, ὅτι δὲν εἶναι συλληπτέον, δὲν δύναται ὁ πρέσβυς νὰ ἐπιμείνῃ. Διότι βεβαίως, καὶ ἂν θελήσῃ ἐκ πείσματος νὰ ἐπιμείνῃ, δὲν θὰ ἔχῃ τῶν ἄλλων συναδέλφων του τὴν ὑποστήριξιν, διότι ὑπάρχει ἀμέσως ἡ ἠθικὴ ἀντίρρησις, ἡ μεγάλη ἀρχή, ἡ ἀνεγνωρισμένη παρὰ παντὸς πεπολιτισμένου ἀνθρώπου, ὅτι πρὸ τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς πρέπει νὰ σταματῶσι πάντες. Δυσχερείας δημιουργεῖ εἰς ἑαυτὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν ἀναλάβῃ νὰ ἀποφαίνηται αὐτὸς, ἂν πρέπει νὰ συλληφθῇ ἢ μὴ ὁ ζητούμενος, ἐὰν ἐρευνᾷ αὐτὸ τὸ ἔγκυρον ἢ ἄκυρον τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων, τὸ ἔγκυρον ἢ ἄκυρον ἐνταλμάτων συλλήψεως ἢ βουλευμάτων, καὶ νὰ διαβιβάζῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἐντολήν, ὅπως οὗτος διατάσσῃ τὴν σύλληψιν οἱουδήποτε ἀλλοδαποῦ, ὁ ὁποῖος ζητεῖται καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι ἄγνωστος, ἀμφισβητουμένης ταυτότητος, ἀρνούμενος ὅτι ὑπέπεσεν εἰς τὸ ἔγκλημα, διὰ τὸ ὁποῖον καταδιώκεται, καὶ τὸ ὁποῖον, καὶ ἂν ἐτελέσθη παρ’ αὐτοῦ, παρεγράφη, καὶ δὲν ὑπέχει πλέον οὗτος εὐθύνην. Εἶναι ὀρθὸν, εἶναι δίκαιον νὰ προβῶμεν εἰς τοιαύτην παραχώρησιν, εἰς τοιαύτας μεταβολάς; Ἀφαιρεῖ τὸ νομοσχέδιον ἀπὸ τὸ Ἐφετεῖον τὸ δικαίωμα νὰ ἀποφαίνηται περὶ τῆς ἐκδόσεως, καὶ ἀναθέτει αὐτὸ εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Πρωτοδικῶν. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐγγύησις τῶν πέντε ἐφετῶν καὶ δι’ ἡμᾶς καὶ διὰ τοὺς ξένους εἶναι ἀνωτέρα τῆς τῶν τριῶν πρωτοδικῶν, οἱ ὁποῖοι θ’ ἀποφαίνωνται, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, εἰς ὡρισμένας περιστάσεις. Ἀλλὰ πᾶσαι αὐταὶ αἱ μεταβολαί, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν πρὸς τὴν γείτονα χώραν, νομίζω ὅτι χρήζουσι μελέτης πολλῆς, καὶ ὅτι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης πρέπει νὰ συμφωνήσωσιν, ὅπως καὶ ἡ συνθήκη καὶ τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν, ἢ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, καὶ ἐκεῖ ἐξονυχισθῶσι, καὶ κατορθωθῇ νὰ συνταχθῇ νομοσχέδιον πλῆρες καὶ ἄρτιον. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο θὰ ἔχῃ τὸν χρόνον καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ διαπραγματευθῇ μετὰ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Βελγίου περὶ συνομολογήσεως τῆς ἐμπορικῆς συνθήκης, ἧς αἱ διαπραγματεύσεις εἶναι ἐκκρεμεῖς καὶ σχεδὸν ἐν τῷ περατοῦσθαι. Ἐὰν αἱ διαπραγματεύσεις αὗται συνεχισθῶσι μετὰ ζήλου, δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι θὰ μᾶς φέρωσιν εἰς τὴν συνθήκην. Νομίζω, ὅτι καθῆκον τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς εἶναι νὰ ζητήσῃ παμψηφεὶ τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῆς συνθήκης εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν ἢ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν. Τὸ συμφέρον τοῦ ἔθνους, τὰ συμφέροντα τῶν παραγωγῶν ἐπιβάλλουσι τοῦτο.

§321ΑΘΩΣ ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Αἱ μεταβολαὶ, αἵτινες ἐγένοντο διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐγένοντο, ὅπως τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος εὑρίσκηται εἰς καλλιτέραν θέσιν ἀπέναντι ἄλλου Κράτους, ὅπερ ἤθελε ζητήσει ποτὲ τὴν συνομολόγησιν τοιαύτης συνθήκης. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἀττικῆς ἤθελε λάβει τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσῃ ἐπισταμένως τὸ νομοσχέδιον, καὶ νὰ κάμῃ παραβολὴν τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἐκτελοῦνται αἱ πρὸς τὴν Ἰταλίαν ἐκδόσεις, καὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου θὰ γίνηται ἡ ἔκδοσις πρὸς τὸ Βέλγιον ἢ πρὸς ἄλλο Κράτος, ἤθελεν ἐννοήσει, τίς ἦτο ἡ πρωτεύουσα σκέψις κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Διότι ὁ νόμος, δι’ οὗ ἐκυρώθη κατὰ τὸ 1878 ἡ μετὰ τῆς Ἰταλίας συνθήκη περὶ ἐκδόσεως, δὲν σαφηνίζει τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἐκδίδῃ ἢ νὰ μὴ ἐκδίδῃ ἐγκληματίας τοῦ κοινοῦ δικαίου. Διὰ τῶν διατάξεων ὅμως τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ὁρίζεται, ὅτι, ἐὰν μὲν τὸ Δικαστήριον ἀποφανθῇ κατὰ τῆς ἐκδόσεως, ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἐκδώσῃ τὸν ἐγκληματίαν, ἐὰν δ’ ἀποφανθῇ ὑπὲρ τῆς ἐκδόσεως, ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ ἢ νὰ μὴ ἐκδώσῃ αὐτόν. Ὥστε πολὺ μείζονα ἐλευθερίαν ἐνεργείας θὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις δυνάμει τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν, ἐκείνης, ἣν ἔχει δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ κυροῦντος τὴν μετὰ τῆς Ἰταλίας συνθήκην. Ἐκτὸς τούτου ἐν τῇ συνθήκῃ ταύτῃ, ἧς τὴν κύρωσιν ζητοῦμεν διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου, καὶ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ὠνόμασε συνθήκην «type modèle», ἐλήφθη φροντὶς, ὥστε νὰ δύναται νὰ χρησιμεύσῃ, τροποποιουμένη—καὶ τὸ δικαίωμα τοῦτο ἔχει πάντοτε ἡ Ἑλλὰς—ὡς ὑπόδειγμα πρὸς συνομολόγησιν συνθηκῶν μετ’ ἄλλων Ἐπικρατειῶν. Οὐδόλως ὅμως ἀναλαμβάνει ἡ Κυβέρνησις τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως τὴν αὐτὴν συνθήκην συνομολογήσῃ καὶ μετὰ Κράτους, ἐν τῷ ὁποίῳ δὲν ὑπάρχουσι πᾶσαι αἱ ἐγγυήσεις περὶ ἀπονομῆς δικαιοσύνης κατὰ τρόπον ἀνεπηρέαστον. Ὅταν θὰ πρόκηται νὰ συνομολογηθῶσι συνθῆκαι περὶ ἐκδόσεως μετ’ ἄλλων Κρατῶν, θὰ ἐξετάσῃ ἡ Κυβέρνησις, πρὸς ἣν τοιαῦται θὰ γείνωσι προτάσεις, ἂν ἐν ταῖς Ἐπικρατείαις ἐκείναις ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης παρέχει ὅλας τὰς ἐγγυήσεις, ἃς Κράτος πεπολιτισμένον καὶ φιλελεύθερον, οἷον ἡ Ἑλλὰς, δικαιοῦται ν’ ἀπαιτήσῃ. Βεβαίως ἡμεῖς δὲν νομίζομεν, ὅτι ἡ σύμβασις, ἣν ὑπέγραψεν ἡ Κυβέρνησις, δύναται νὰ ὑπογραφῇ μεθ’ οἱουδήποτε ἄλλου Κράτους.

§322Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο λέγετε.

§323Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὄχι, δὲν λέγω τοῦτο. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγω ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ μετὰ τοῦ Βελγίου ὑπογραφεῖσα σύμβασις ... ἐμερίμνησε διὰ καταλλήλων διατάξεων, ὅπως ἔν τισι μὲν περιπτώσεσιν ᾖ δυνητικὴ μόνον ἡ ἔκδοσις (ἄρθρον 9, ἐδάφιον βʹ, ἄρθρον 10), ὡς ἐπίσης καὶ περὶ τῆς ὑποχρεώσεως τῆς ἀνακοινώσεως ὑπὸ τῆς ἐκζητούσης Πολιτείας πάσης πληροφορίας καὶ παντὸς ἐγγράφου, δυναμένων, κατὰ τὴν κρίσιν τῆς μελλούσης νὰ ἐκδώσῃ Πολιτείας, νὰ διαφωτίσωσι τὴν συνείδησιν αὐτῆς ἐπὶ τῆς φύσεως τῆς ἐφ’ ἧς ζητεῖται ἡ ἔκδοσις πράξεως, ὅπως οὕτως ἐπιτυγχάνηται ὄντως ἡ ἔκδοσις μόνον ἐντὸς τῶν στενῶν σχετικῶς ὁρίων τῆς συμβάσεως (ἄρθρον 6, ἐδάφιον αʹ, ἄρθρον 10, ἐδάφ. δʹ, καὶ ἐπιστολὴ ἀνταλλαγεῖσα).» Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἤθελε λάβει τὸν κόπον νὰ ἀναγνώσῃ οὐχὶ μόνον τὴν συνθήκην, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπιστολὴν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα πρὸς τὸν πρέσβυν τοῦ Βελγίου, ἤθελεν ἰδεῖ, ὅτι ἐν τῇ ἐπιστολῇ ταύτῃ ὁρίζεται, ὅτι (ἀναγινώσκει): «... τὸ ἐκζητοῦν Κράτος, παρέχον πρὸς τὸ εἰς ἔκδοσιν καλούμενον τὰς ὑπ’ αὐτοῦ αἰτουμένας ἐξηγήσεις, θέλει ταυτοχρόνως θέτει εἰς τὴν διάθεσιν αὐτοῦ ἅπαντα τὰ ἀναγκαιοῦντα ἢ χρήσιμα ἔγγραφα πρὸς διαφώτισιν τῆς γνώμης αὐτοῦ». Δηλαδὴ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς Βελγικῆς Κυβερνήσεως τὴν ἀποστολὴν ὁλοκλήρου τῆς δικογραφίας, δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἐκ τῆς μετὰ τῆς Ἰταλίας συνομολογημένης συνθήκης περὶ ἐκδόσεως. Καὶ ἄλλαι διατάξεις περιέχονται ἐν τῇ συνθήκῃ ταύτῃ, παρέχουσαι τοιαύτας ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις εὔλογον νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς Βελγικῆς Κυβερνήσεως, εὗρε δὲ ταύτην προθυμοτάτην εἰς τὴν παροχὴν τῶν δικαιωμάτων τούτων, διότι ἡ Βελγικὴ Κυβέρνησις, ἥτις ἔχει συνομολογήσει συνθήκας περὶ ἐκδόσεως μεθ’ ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν Κρατῶν τῆς Εὐρώπης, ἔχει συμφέρον, ὅπως καὶ εἰς τὴν τελευταίαν ταύτην γωνίαν, τὴν ὁποίαν ἀποτελεῖ τὸ Κράτος ἡμῶν, μὴ δύνανται εἰς τὸ ἑξῆς οἱ Βέλγοι ἐγκληματίαι νὰ καταφεύγωσι πρὸς ἀποφυγὴν τῆς νομίμου τιμωρίας. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἔχομεν περὶ τῆς ἐμπορικῆς συνθήκης μετὰ τοῦ Βελγίου, ταύτην ἐξεδηλώσαμεν, καταγγείλαντες τὴν συνθήκην, τὴν ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. ἐκ Γόρτυνος πολιτευτοῦ ψηφισθεῖσαν, ἅμα τῇ λήξει αὐτῆς, κατὰ τὴν 27 Μαρτίου τοῦ 1901. Τὴν κατηγγείλαμεν δέ, ἀφοῦ ἐπείσθημεν, ὅτι ἡ παράτασις τῆς μετὰ τοῦ Βελγίου ἐμπορικῆς συνθήκης δὲν ἦτο συμφέρουσα εἰς ἡμᾶς. Δὲν ἦτο ὅμως δυνατὸν νὰ συνδυάσωμεν τὸ ζήτημα τῆς ἐμπορικῆς συνθήκης πρὸς τὸ ζήτημα τῆς κατὰ τὴν γνώμην ἡμῶν ὀφειλομένης εἰς τὰ ξένα Κράτη συνδρομῆς πρὸς καταδίωξιν τοῦ ἐγκλήματος, δὲν ἠδυνάμεθα τὴν παροχὴν τῆς συνδρομῆς ταύτης νὰ συνδυάσωμεν πρὸς παροχὴν ὠφελημάτων ἐμπορικῶν. Τὴν αὐτὴν γνώμην περὶ τῆς ὀφειλομένης συνδρομῆς εἰς ξένα Κράτη πρὸς καταδίωξιν τοῦ ἐγκλήματος διετύπωσε καὶ ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, τῇ συνοδευούσῃ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὑποβληθὲν εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλὴν, περὶ κυρώσεως τῆς Ἀγγλογαλλικῆς συνθήκης περὶ ἐκδόσεως. Ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς δύναται νὰ πεισθῇ περὶ τούτου, ἀναγινώσκων τὴν σχετικὴν ἔκθεσιν.

§324ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποία Κυβέρνησις κατήγγειλε τὴν μετὰ τοῦ Βελγίου ἐμπορικὴν συνθήκην;

§325Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἐγώ, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν.

§326Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ, κύριοι Βουλευταὶ, ἀποδέχομαι πληρέστατα τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἡ συνομολόγησις τοιαύτης συμβάσεως, οἵα ἡ προκειμένη, εἶναι ὑποχρέωσις ἐπιβαλλομένη εἰς πᾶν πεπολιτισμένον Κράτος χάριν τῆς δικαιοσύνης καὶ χάριν καὶ αὐτῶν τῶν Κρατῶν. Ἐννοεῖται ὅμως, ὅτι πάσης ὑποχρεώσεως ἡ ἐκπλήρωσις δὲν εἶναι ἀδύνατον νὰ συνδυασθῇ καὶ μὲ τὴν ἱκανοποίησιν ἄλλων δικαίων ἀπαιτήσεων, τὰς ὁποίας δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἡ ἀποδεχομένη τὴν συνομολόγησιν τοιαύτης συμβάσεως Κυβέρνησις. Ἀλλὰ τοῦτο ἀπόκειται εἰς τὴν ἐπιμέλειαν καὶ τὴν ἱκανότητα τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσπαθήσῃ νὰ τὸ ἐπιτύχῃ. Ἐγὼ ἐνταῦθα θέλω ἐπιληφθῆ τῆς ἐξετάσεως τῆς προκειμένης συμβάσεως, αὐτῆς καθ’ ἑαυτὴν, ἵνα ἐκτιμήσῃ ἡ Βουλὴ, κατὰ πόσον ἡ σύμβασις αὕτη καὶ ὁ νόμος ὁ πρὸς ἐπικύρωσιν αὐτῆς δύνανται νὰ χαρακτηρισθῶσιν ὡς ὑπόδειγμα, ὡς ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν. Τὸ θέμα τοῦτο δὲν εἶναι νέον. Καὶ ἄλλοτε ἡ Ἑλλὰς συνωμολόγησε τοιαύτην συνθήκην, τὴν πρὸς τὴν Ἰταλίαν, καὶ ἐξεδόθη νόμος, ἐπικυρῶν τὴν συνθήκην ταύτην καὶ κανονίζων τὸν τρόπον τῆς πραγματοποιήσεως αὐτῆς. Ἐάν τις παραβάλῃ τὴν τότε συνομολογηθεῖσαν σύμβασιν πρὸς τὴν νῦν συνομολογουμένην, τὸν τότε ψηφισθέντα νόμον πρὸς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νῦν ὑποβάλλεται, θέλει πεισθῆ, κατ’ ἐμὴν γνώμην, ὅτι ἐντελεστέρα ἦτο καὶ ἡ πρώτη συνθήκη καὶ ὁ πρῶτος νόμος, καὶ ὅτι ἡ προκειμένη ἔχει τὰς ἀτελείας μείζονας ἢ ἐκείνη. Διὰ νὰ πείσω δὲ περὶ τούτου τὴν Βουλὴν, ἀρκεῖ νὰ ἀναφέρω τὸ τελευταῖον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐστηρίχθη, ὅτι δηλαδὴ ἐν τῇ συνθήκῃ ταύτῃ μένει ἐλευθέρα ἡ Κυβέρνησις νὰ παραδεχθῇ ἢ ὄχι τὴν ἔκδοσιν καὶ μετὰ τὴν ὑπὲρ τῆς ἐκδόσεως ἀπόφασιν τοῦ Ἐφετείου, τὸ ὁποῖον ἐπελήφθη τῆς ὑποθέσεως. Ἀληθῶς, Κύριοι, ἐν τῷ νόμῳ ἀναγράφεται ῥητῶς τοῦτο, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεστήριξεν, ὅτι μένει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα, καὶ ἐναντίον τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐφετείου, νὰ κρίνῃ, ἂν πρέπει νὰ ἐκδώσῃ ἢ νὰ μὴ ἐκδώσῃ τὸν ἐγκληματίαν· ἀλλ’ αὐτὸ τὸ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ νὰ μὴ ἐκδώσῃ τὸν ἐγκληματίαν, καίτοι τὸ Συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν ἐπέτρεψε τὴν ἔκδοσιν αὐτοῦ, δὲν περιέχεται εἰς τὴν συνθήκην...

§327Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ συνθήκη λέγει «συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος θὰ κυρώσῃ τὴν συνθήκην». Ἑπομένως, ὅταν ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος θὰ ψηφισθῇ, ἀναφέρῃ τοῦτο, ἡ δὲ δι’ αὐτοῦ κυρουμένη συνθήκη ἀναφέρηται εἰς τὸν νόμον, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ ἐν τῇ συνθήκῃ τοῦτο. Οὐδέποτε τίθενται εἰς συνθήκας τοιαῦται λεπτομέρειαι. Συνεζήτησα τὸ ζήτημα μετὰ διαφόρων εἰδικῶν εἰς τοιαῦτα θέματα, καὶ εὑρέθημεν σύμφωνοι, ὅτι, ἀφοῦ ἐν τῷ ὑποβαλλομένῳ νομοσχεδίῳ περὶ κυρώσεως τῆς συνθήκης ὑπάρχει διάταξις περὶ τοῦ δικαιώματος τούτου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ δὲ συνθήκη ἀναφέρεται εἰς τὸν κυροῦντα αὐτὴν νόμον, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προστεθῇ ἐν τῇ συνθήκῃ τοιαύτη διάταξις.

§328Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἀντικρούω τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν τώρα ὑποστηρίζετε. Εἶπον ὅτι μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία συνῆψε μεθ’ ἡμῶν τοιαύτην συνθήκην καὶ ἔχει ὑπὲρ ἑαυτῆς ἀπόφασιν τοῦ Ἐφετείου, ἐπιτρέπουσαν τὴν ἔκδοσιν, θὰ δύναται νὰ κάμῃ σπουδαίας παραστάσεις καὶ ζητήσῃ τὸν λόγον τῆς ἀρνήσεως.

§329Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, εἶναι ὅμοιον πρὸς τὸν νόμον, τὸν κυροῦντα τὴν μετὰ τῆς Ἰταλίας συνθήκην περὶ ἐκδόσεως. Ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα ἐκ τῶν νόμων αὐτῆς νὰ ἀποφασίσῃ εἴτε νὰ ἐκδώσῃ τὸν ζητούμενον, εἴτε νὰ μὴ ἐκδώσῃ αὐτόν. Παρ’ ἡμῖν δὲν ἐγένετο τοῦτο, καὶ διὰ τοῦτο ὁρίζεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Ἡ διάταξις αὕτη ὑπάρχει καὶ ἐν τῷ Βελγικῷ νόμῳ καὶ εἰς πλείστους ἄλλους δὲν ἔχει ἐφευρεθῆ ὑπὸ τῆς ἡμετέρας Κυβερνήσεως.

§330Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ, κύριε Ὑπουργὲ, λέγω ταῦτα, διότι νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ δύναται νὰ εὑρεθῇ εἰς θέσιν δύσκολον. Καλλίτερον θὰ ἦτο, ἡ συνθήκη νὰ τὸ ὥριζε ῥητῶς· ἀλλ’ ἐὰν ὑμεῖς νομίζητε ὅτι αὐτὸ ἀρκεῖ, δὲν ἐπιμένω. Δὲν ἀντιλέγω κατ’ ἀρχὴν, Κύριοι, ὅτι ἐν τῇ παρούσῃ συνθήκῃ, ἐὰν παραβάλῃ τις ταύτην πρὸς τὴν μετὰ τῆς Ἰταλίας, ὑπάρχουσι μεταβολαί τινες καί τινες ὅροι ἐπὶ βελτιώσει τῶν πραγμάτων· ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἐλλείψεις, διὰ τὰς ὁποίας δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, τί συμβαίνει. Ἡ μετὰ τῆς Ἰταλίας συνθήκη προβλέπει, ἐκτὸς τῆς ἐκδόσεως τῶν ἐγκληματιῶν, — περὶ ἧς καὶ ἡ παροῦσα προβλέπει, — καὶ περὶ προσκλήσεως μαρτύρων ἐκ τῆς μιᾶς Ἐπικρατείας εἰς τὴν ἄλλην, ἵνα μαρτυρήσωσι περὶ τῆς δίκης, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῇ ὁ ἐκδοθησόμενος. Περὶ τοιαύτης περιστάσεως ἡ παροῦσα συνθήκη σιωπᾷ. Ἐκτὸς δὲ τούτου, ἡ μετὰ τῆς Ἰταλίας συνθήκη περιέχει πολὺ περισσότερα ἀδικήματα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀναγράφει ἡ παροῦσα συνθήκη, δι’ ἃ δύναται νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκδοσις. Ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις ὡς ἐπιχείρημα ὑπὲρ τούτου λέγει, ὅτι ἐφρόντισε νὰ περιλάβῃ ἐν τῇ συνθήκῃ τῇ παρούσῃ τὰ σπουδαιότερα. Ἀλλὰ πολλὰ τῶν παραλειφθέντων ἀδικημάτων εἶναι σπουδαιότερα τῶν περιληφθέντων· περιλαμβάνει ἡ συνθήκη πλημμελήματα, ἐνῷ παραλείπει κακουργήματα· παραλείπει π. χ. τὸν βιασμὸν, τὴν λῃστείαν, τὴν πειρατείαν κλπ. Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, μίαν διαφορὰν μεταξὺ τῶν δύο συνθηκῶν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀδικήματα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπεται ἡ ἔκδοσις. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων τῶν ἀτελειῶν ἡ παροῦσα συνθήκη δὲν ἐπιτρέπει καὶ τὴν ἐξέτασιν μαρτύρων, ὅταν πρόκηται περὶ πολιτικῶν ἀδικημάτων. Κατὰ πρῶτον ὁ περιορισμὸς οὗτος δὲν ἔχει κανένα λόγον. Ὅταν μία Κυβέρνησις ζητῇ τὴν ἐξέτασιν μαρτύρων, δὲν ἔχει λόγον ἡ ἑτέρα Κυβέρνησις νὰ ἐρευνήσῃ, διατὶ θὰ ἐξετασθῶσιν οἱ μάρτυρες. Ἐκτὸς ὅμως τούτων ὑπάρχει, Κύριοι, ἐν τῇ παρούσῃ συνθήκῃ καί τις — ἐκ κακῆς μεταφράσεως ἴσως — ἀσάφεια. Ἐὰν ἐξετάσητε τὸ ἄρθρον 9 τῆς συνθήκης, δὲν θὰ ἐννοήσητε περὶ τίνος πρόκειται, καὶ ἂν δὲν παραβάλῃ τις τὸ Γαλλικὸν κείμενον πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν μετάφρασιν, ἢ δὲν ἔχῃ τριβὴν περὶ τὰ ζητήματα, περὶ ὧν πρόκειται, δὲν δύναται νὰ ἐννοήσῃ, τί γράφει ἡ συνθήκη. Νομίζω ὅτι τοῦτο δύναται νὰ διορθωθῇ, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς εὐαρεστηθῇ νὰ προσέξῃ εἰς τὴν μετάφρασιν.

§331Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ποῖον εἶναι τὸ ἀσαφές;

§332Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρατηρήσατε τὸ Γαλλικὸν κείμενον. Ἐγὼ, Κύριοι, ἔλαβον τὸν λόγον, οὐχὶ ἵνα ὑποδείξω μόνον τὰς ἀτελείας ταύτας καὶ ἄλλας τινὰς μικροτέρας, τὰς ὁποίας εὗρον εἰς τὴν συνθήκην, ἀλλὰ κυρίως ἵνα ὑποστηρίξω τὴν πρότασιν τοῦ κ. ἐξ Ἀττικῆς συναδέλφου, ὅτι ἡ παροῦσα συνθήκη πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν, ἵνα ἐν λεπτομερεῖ καὶ διαλογικῶς διεξαγομένῃ συζητήσει γείνῃ ἡ διόρθωσις τῶν ἐλλείψεων. Τοῦτο, πιστεύω, θέλει κριθῆ ὑπὸ πάντων ὡς ἀναγκαῖον, ἐὰν παραβληθῇ ὁ νόμος ὁ ἰσχύων πρὸς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται διὰ τῆς παρούσης συνθήκης. Ὁ νόμος ὁ ἰσχύων ὀρθότατα ἀναθέτει τὰ πάντα εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν καὶ εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἐφετείου· τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον θέλει νὰ κάμῃ διάκρισιν ἐκτὸς τῶν περιστάσεων, κατὰ τὰς ὁποίας αἱ αἰτήσεις περὶ ἐκδόσεως στηρίζονται ἐπὶ ἀποφάσεων ἢ βουλευμάτων δικαστικῶν παραπομπῆς, προσθέτει καὶ περιστάσεις, καθ’ ἃς αἱ αἰτήσεις δύνανται νὰ στηρίζωνται καὶ ἐπὶ ἄλλων ἐγγράφων,—καὶ δὲν δύναταί τις νὰ ἠξεύρῃ ποῖα τὰ ἄλλα αὐτὰ ἔγγραφα.—Καὶ δι’ ἑνὸς τοιούτου ἐγγράφου, Κύριοι, ὅπως συνωμολογήθη ἡ προκειμένη συνθήκη, ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τὴν σύλληψιν τοῦ ἀτόμου, οὗτινος ζητεῖται ἡ ἔκδοσις, ἐνῷ ὁ ἰσχύων νόμος ἀναθέτει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Ἐφετῶν, νὰ διατάξῃ καὶ τὴν σύλληψιν καὶ τὴν ἔκδοσιν. Αὗται εἶναι ἀτέλειαι, τὰς ὁποίας ὑποδεικνύω, οὐχὶ ἵνα συζητήσω ταύτας ἐν ὅλῃ τῇ εὐρύτητι, ἀλλ’ ἵνα καταδείξω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἀπόλυτος ἀνάγκη εἶναι νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, ἔνθα ἕκαστον τῶν ζητημάτων τούτων νὰ συζητηθῇ, καὶ εἶτα ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ἐν πλήρει γνώσει τῶν πραγμάτων. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ, ἂς ἀποφασίσῃ.

§333ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἀναγκάζομαι, κύριοι Βουλευταί, νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως, διότι ἀπετέλεσα μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐπεξειργάσθη τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὑποβαλλόμενον σήμερον ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, καὶ νομίζω, ὅτι δύναμαι νὰ παράσχω πληροφορίας τινάς, αἵτινες θὰ συντελέσωσιν εἰς τὸ νὰ λυθῶσιν αἱ γεννηθεῖσαι ἀπορίαι. Πρὸ παντὸς δὲ πρέπει νὰ ἐννοηθῶμεν μετὰ τῶν ἀντιλεγόντων εἰς διατάξεις τινὰς τοῦ νομοσχεδίου, περὶ τῆς φύσεως τῆς πράξεως τῆς ἐκδόσεως· διότι ἡ ἀνάμιξις τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς φέρει ποιάν τινα σύγχυσιν, καὶ δυνατὸν νὰ γεννηθῇ ἡ ἰδέα, ὅτι ἡ ἔκδοσις ἐγκληματίου ἀνήκει εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τὴν ἀποκλειστικὴν τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς. Ἡ ἀνάμιξις, Κύριοι, τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς εἰς τὰ ζητήματα τῆς ἐκδόσεως οὐδὲν ἄλλο ἐννοεῖ ἢ ἐγγύησίν τινα, προκειμένου περὶ βεβαιώσεως τοῦ ἀδικήματος, ὅτι τὸ ζήτημα θὰ ἐξετασθῇ ἁρμοδιώτερον καὶ ἄνευ τινὸς προκαταλήψεως. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι ἡ πρᾶξις τῆς ἐκδόσεως δὲν εἶναι κατ’ ἐξοχὴν πρᾶξις κυβερνητική· διότι ἡ αἴτησις δὲν ἀπευθύνεται πρὸς τὴν δικαστικὴν ἀρχὴν τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον καλεῖται πρὸς ἔκδοσιν, ἡ αἴτησις ἀπευθύνεται ὑπὸ Κυβερνήσεως εἰς Κυβέρνησιν, καὶ μόνον ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἐκζητουμένου Κράτους εἶναι ἁρμοδία νὰ κρίνῃ, ἂν ὀφείλει ἢ δὲν ὀφείλει νὰ ἐκδώσῃ τὸν ἐκζητούμενον. Τοῦτο φρονῶ ὅτι λύει τὴν ἀπορίαν τὴν γεννηθεῖσαν. «Ἀλλὰ πῶς, λέγουσιν οἱ ἀντιλέγοντες, ἀφοῦ ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ ἀποφανθῇ, ὅτι ὑπάρχουσιν οἱ ὅροι τῆς ἐκδόσεως, ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἔκδοσιν;» Μάλιστα, ἀπαντῶ· διότι τὸ ἐκζητοῦν Κράτος οὐδὲν δικαίωμα ἀπέκτησεν ἐκ τῆς ἀποφάνσεως τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, διότι τὰ τῆς διαδικασίας τῆς ἐκδόσεως ἀφορῶσιν εἰς τὸν ἐσωτερικὸν κανονισμὸν τῆς χώρας, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ζητεῖται ἡ ἔκδοσις, καὶ δέον νὰ ἐπιφυλαχθῇ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκδόσεως εἰς τὸ ἐκζητούμενον Κράτος, διότι μόνον αὐτὸ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ τοὺς λόγους καὶ τὰς περιστάσεις καὶ νὰ κρίνῃ, ἂν ὀφείλει ἢ μὴ νὰ ἐνδώσῃ εἰς τὴν αἴτησιν περὶ ἐκδόσεως· διότι ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ δὲν ἔχει ἄλλο τι νὰ ἐξετάσῃ, εἰμὴ ἂν τὰ ἔγγραφα εἶναι ἐν τάξει, ἂν τὸ ἔνταλμα ἢ τὸ βούλευμα ἐξεδόθη ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν δικαστικὴν ἀρχὴν τοῦ ἐκζητοῦντος Κράτους, καὶ νὰ κρίνῃ, ἂν τὸ ἀδίκημα, διὰ τὸ ὁποῖον ζητεῖται ἡ ἔκδοσις, περιλαμβάνεται μεταξὺ τῶν ἀδικημάτων, περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει ἡ συνθήκη, ἂν ὁ χαρακτηρισμὸς ὁ δοθεὶς εἶναι ὁ νομικὸς χαρακτηρισμὸς τῆς πράξεως, ἂν δὲν ἐνεφιλοχώρησε παραγραφή, καὶ ἑπομένως, ἂν οὐδεμίαν ἔχει ἀντίρρησιν νόμιμον, ἵνα ὁ ἐκζητούμενος ἐγκληματίας ἢ ὁ ὑπαίτιος ἐκδοθῇ· ἀλλὰ μένει πάντοτε εἰς τὸ ἐκζητούμενον Κράτος νὰ κρίνῃ, ἂν ὀφείλει ἢ μὴ νὰ τὸν ἐκδώσῃ. Διότι μὴ λησμονῶμεν, Κύριοι, ὅτι πολλάκις ὑπὸ τὸ πρόσχημα τοῦ κοινοῦ ἀδικήματος δύναται νὰ ὑποκρύπτηται ἀδίκημα πολιτικόν. Δυνατὸν αἱ περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας τὸ ἀδίκημα ἐγένετο, νὰ μὴ ἐπιτρέπωσιν εἰς τὸ Κράτος νὰ ἐκδώσῃ τὸν κατηγορούμενον· διότι μὴ λησμονῶμεν τέλος, ὅτι ἡ ἔκδοσις εἶναι πρᾶξις χαριστικὴ, πρᾶξις προκαλουμένη ἐκ τῆς ἁβρότητος τῶν ἐθνῶν.

§334Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μέχρι τῆς συντάξεως τῆς συμβάσεως εἶναι χαριστικὴ, ἀλλὰ κατόπιν ὄχι, διότι εἶναι ὑποχρέωσις ἐκ τῆς συμβάσεως.

§335ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ὑποχρέωσις ἐκ τῆς συμβάσεως κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ἐσωτερικοῦ νόμου· διότι τοιαύτη εἶναι καὶ ἡ ἔννοια τῆς συμβάσεως, διότι ἡ σύμβασις ἀναγνωρίζει, — καὶ ἡ προκειμένη, ὅπως καὶ ἡ Ἰταλικὴ, — ὅτι ἡ ἔκδοσις θὰ λαμβάνῃ χώραν κατὰ τὸν ἰσχύοντα ἐν τῷ Κράτει νόμον, δὲν ἀπαλλοτριοῦται δὲ τὸ Κράτος τοῦ δικαιώματος τοῦ νομοθετεῖν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐσωτερικὴν διαδικασίαν. Εἶναι δὲ βέβαιον, Κύριοι, ἐκ τῆς παραβολῆς τῶν δύο νόμων, τοῦ νόμου τοῦ κυρώσαντος τὴν Ἰταλικὴν σύμβασιν καὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ σημερινοῦ, ὅτι πᾶσαι αἱ μεταβολαὶ ἐγένοντο ἐπὶ τὸ βέλτιον, καὶ ἐγένοντο ἐπὶ τὸ βέλτιον οὐ μόνον κατὰ τὴν διαρρύθμισιν τῆς διαδικασίας, ἀλλὰ καὶ καθ’ ὅσον ἐπιφυλάσσεται πάντοτε τὸ δικαίωμα τῆς Πολιτείας, τὸ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως, νὰ κρίνῃ μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν θ’ ἀποφασίσῃ τὴν ἔκδοσιν, περὶ τοῦ προσφόρου ἢ μὴ τῆς ἐκδόσεως. Ἀλλ’ ἀντιτάσσεται, ὅτι θὰ γεννηθῶσι διπλωματικαὶ περιπλοκαί. Ἂν οἱ λόγοι, οἱ μέλλοντες νὰ προκαλέσωσι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι τόσον ἰσχυροὶ, δὲν δυνάμεθα νὰ ὀπισθοχωρήσωμεν καὶ ἀπέναντι διπλωματικῶν περιπλοκῶν, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς κυριαρχίας τοῦ Κράτους. Ἐλέχθη, Κύριοι, ὅτι καὶ ἡ σύμβασις καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ εἰσαγόμενον πρὸς κύρωσιν αὐτῆς χρησιμεύουσιν, οὕτως εἰπεῖν, ὡς ὑπόδειγμα, ἐν ᾗ περιπτώσει καὶ ἄλλα Κράτη ζητήσωσι τὴν συνομολόγησιν τοιούτων συμβάσεων. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἡ ἰδέα τῆς ἐκδόσεως ἐγκληματιῶν ἀλλοδαπῶν, ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἐγκληματησάντων καὶ καταφυγόντων εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Βασίλειον, ἐπῆλθε καὶ εἰς τὸν νομοθέτην τοῦ 1834, δηλαδὴ εἰς τὸν νομοθέτην τῆς Ποινικῆς ἡμῶν Δικονομίας, διότι ὑπάρχει ῥητὴ διάταξις ἐν αὐτῇ, προβλέπουσα τὴν ἔκδοσιν νόμου γενικοῦ, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐξεδίδοντο οἱ ἐγκληματίαι, οἱ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος καταφεύγοντες· ἀλλ’ ὁ νόμος οὗτος ἁπλῶς καὶ μόνον εἶναι προωρισμένος νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς διαδικασίας τῆς ἐκδόσεως, οὐχὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκδόσεως, διότι τοῦτο ἐθεωρήθη ὅτι ἐπιβάλλεται ἐκ τῆς μεταξὺ τῶν ἐθνῶν ἀλληλεγγύης. Ὥστε καὶ ἀνεξαρτήτως τῆς ὑπάρξεως νόμου ἡ ἔκδοσις δὲν ἀπαγορεύεται. Ὅπως καὶ σήμερον μεταξὺ τῶν Κρατῶν τῶν μὴ ἐχόντων συμβάσεις δύναται νὰ ἐνεργηθῇ ἔκδοσις ἐπὶ ἁπλῇ ὑποσχέσει ἀμοιβαιότητος, οὕτω καὶ ἡ Ἑλλὰς δύναται νὰ ἐκδώσῃ πρὸς Κράτη, μετὰ τῶν ὁποίων δὲν συνδέεται διὰ συνθήκης, ἐὰν κρίνῃ τοῦτο πρόσφορον, καὶ χωρὶς ἡ ἔκδοσις αὕτη νὰ περιβληθῇ τοὺς τύπους τῆς ἐξώσεως. Εἶχε λοιπὸν τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἔκρινε καταλληλότερον, νὰ ἐκδώσῃ, ὅπως καὶ ἄλλα Κράτη ἔπραξαν, — τὸ Βέλγιον, ἡ Ἰταλία, ἡ Ἀγγλία, ἐν σχεδίῳ δὲ καὶ ἡ Γαλλία, — νόμον γενικὸν περὶ ἐκδόσεως, ἀλλὰ νόμον μεταβλητὸν, νόμον τροποποιούμενον κατὰ τὰς ἀνάγκας καὶ κατὰ τὰς περιστάσεις τῆς ἐσωτερικῆς διοικήσεως τῆς χώρας. Δὲν ἔπραξε τοῦτο· καὶ ἐπειδὴ μίαν μόνον συνθήκην συνωμολόγησεν ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὸ ἔτος 1877 μετὰ τῆς Ἰταλίας, ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ ἐκανόνισε τὰ τῆς διαδικασίας τῆς ἐκδόσεως. Δὲν κωλύεται ὅμως καὶ νὰ μεταβάλῃ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἐκείνου, ὅπως σήμερον προτείνει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μεταβληθῶσι διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ὅμως ἐπεσείσθη καὶ τὸ φόβητρον, ὅτι σήμερον, ἔχοντες ὑποχρέωσιν ἐκ τῆς συνθήκης τῆς εἰρήνης μετὰ τῆς ὁμόρου Ἐπικρατείας νὰ συνομολογήσωμεν μετ’ αὐτῆς σύμβασιν περὶ ἐκδόσεως ἐγκληματιῶν, ὀφείλομεν νὰ προνοήσωμεν καὶ νὰ ἔχωμεν πάντοτε ὑπ’ ὄψει, ὅτι δύναται νὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή, καθ’ ἣν πρέπει νὰ ἤμεθα παρεσκευασμένοι, ἵνα μὴ ἀντιταχθῇ ἡμῖν σύμβασις ἢ συμβάσεις ὑφιστάμεναι μετ’ ἄλλων Κρατῶν. Ἀκριβῶς δὲ τοῦτο, Κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐπεξεργασθεῖσα τὸ νομοσχέδιον εἶχεν ὑπ’ ὄψει. Φρονῶ δέ, ὅτι ἐλήφθησαν πάντα τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα, ὥστε νὰ μὴ προκληθῶσι ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ φέρωσιν εἰς δυσχέρειαν τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὅταν θὰ ἐπιστῇ ἡ στιγμὴ νὰ συνομολογήσῃ τὴν συνθήκην ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἀτυχεῖς περιστάσεις ἐπέβαλον. Ταύτας τὰς παρατηρήσεις εἶχον μόνον νὰ ὑποβάλω. Ἐπιφυλάττομαι δὲ κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν λεπτομερειῶν νὰ λάβω πάλιν τὸν λόγον.

§336ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Κατ’ ἀρχὴν δὲν εἶμαι κατὰ τῆς συμβάσεως. Κατὰ θεωρίαν εἶμαι ὑπὲρ τῆς συνομολογήσεως συμβάσεως, καὶ δὲν θὰ εἰσέλθω σήμερον — ἀφοῦ ἄλλως τε ἡ ὥρα εἶναι προκεχωρημένη, — εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς συμβάσεως. Ἓν μόνον θὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ἀσπάζομαι τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μαντινείας Βουλευτοῦ, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ σταλῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν, διότι παρατηρῶ μεταξὺ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ ἄρθρου 6 τῆς συνθήκης μίαν ἀντίφασιν, ἡ ὁποία δύναται ἐν τῇ ἐκτελέσει νὰ παρουσιάσῃ πολλὰς δυσχερείας. Τὸ ἄρθρον 4 ἐδάφ. βʹ τοῦ νομοσχεδίου λέγει (ἀναγινώσκει): «Μετὰ τὴν περὶ ταυτότητος ἐξέτασιν καὶ μετ’ ἀκρόασιν τοῦ συλληφθέντος, ἐὰν ἐνεφανίσθη, καὶ τοῦ Εἰσαγγελέως, τὸ Συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν γνωμοδοτεῖ ἠτιολογημένως περὶ τοῦ βασίμου τῆς περὶ ἐκδόσεως αἰτήσεως. Τὸ βάσιμον ὅμως τοῦ ἀποδιδομένου εἰς τὸν συλληφθέντα ἐγκλήματος δὲν ἐξετάζεται ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου. Ὁ συλληφθεὶς δύναται νὰ παρασταθῇ καὶ διὰ συνηγόρου.» Κατόπιν ἔρχεται τὸ ἄρθρον 6 τῆς συνθήκης, τὸ ὁποῖον λέγει ἐν ἐδαφίῳ αʹ (ἀναγινώσκει): «Ἔκδοσις δὲν χωρεῖ, ἂν ἡ πρᾶξις, δι’ ἣν ζητεῖται, θεωρῆται ὑπὸ τοῦ εἰς ἔκδοσιν καλουμένου Κράτους ὡς πολιτικὸν ἀδίκημα ἢ πρᾶξις συναφὴς πρὸς τοιοῦτον ἀδίκημα, ἢ ἂν ὁ ἐκζητούμενος ἀποδείξῃ, ὅτι ἡ περὶ ἐκδόσεως αἴτησις ἐγένετο πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς καταδιώξεως αὐτοῦ ἐπὶ τοιαύτῃ τινὶ πράξει.»

§337Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι προσβλητικὸν καὶ διὰ τὰς Δυνάμεις, τὰς ὁποίας ὑποχρεοῖ. Ὑποθέτει δηλαδὴ, ὅτι θὰ ζητήσωσι τὴν ἔκδοσιν δι’ ἄλλον σκοπόν.

§338ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Καὶ μήπως καθ’ ἡμέραν δὲν συμβαίνει νὰ χαρακτηρίζηται πρᾶξις συναφὴς πρὸς πολιτικὸν ἔγκλημα ὡς κοινὸν ἔγκλημα, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἔκδοσις; Βλέπετε λοιπόν, ποία ἀντίθεσις ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ ἄρθρου 6 τῆς συνθήκης· διότι, ἀφοῦ ὁ ἐκζητούμενος δὲν ἐκδίδεται, ἐὰν ὁ ἐκζητούμενος ἀποδείξῃ, ὅτι ἡ περὶ ἐκδόσεως αὐτοῦ αἴτησις ἐγένετο πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς καταδιώξεως αὐτοῦ ἐπὶ τοιαύτῃ πράξει, πῶς θέλετε νὰ ἀσκηθῇ τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς ἀμύνης τοῦ ἐκζητουμένου, ὅταν εἰς τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νόμου λέγητε, ὅτι «τὸ βάσιμον ὅμως τοῦ ἀποδιδομένου εἰς τὸν συλληφθέντα ἐγκλήματος δὲν ἐξετάζεται ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου; Πῶς θὰ ἐξετάσῃ τὸ Συμβούλιον τὰ τῆς ὑπερασπίσεως τοῦ ἐκζητουμένου, ἀφοῦ τῷ ἀποκλείετε τὸ δικαίωμα ν’ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ βασίμου τοῦ ἐγκλήματος;

§339Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ βάσιμον εἶναι, ἂν εἶναι ἔνοχος ἢ ἀθῶος. Αὐτὸ θὰ ἐξετάσῃ.

§340ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἀλλὰ σᾶς λέγει, ὄχι μόνον διὰ πολιτικὸν ἔγκλημα (ἀναγινώσκει): «Ἔκδοσις δὲν χωρεῖ, ἐὰν ἡ πρᾶξις, δι’ ἣν ζητεῖται, θεωρῆται ὑπὸ τοῦ εἰς ἔκδοσιν καλουμένου Κράτους ὡς πολιτικὸν ἀδίκημα ἢ πρᾶξις συναφὴς πρὸς τοιοῦτον ἀδίκημα, ἢ ἂν ὁ ἐκζητούμενος ἀποδείξῃ, ὅτι ἡ περὶ ἐκδόσεως αἴτησις ἐγένετο πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς καταδιώξεως αὐτοῦ ἐπὶ τοιαύτῃ τινὶ πράξει». Πῶς θέλετε, ὁ ἐκζητούμενος νὰ ἀποδείξῃ αὐτὸ, ἀφοῦ λέγετε εἰς τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νόμου: «τὸ βάσιμον ὅμως τοῦ ἀποδιδομένου εἰς τὸν συλληφθέντα ἐγκλήματος δὲν ἐξετάζεται ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου»; Πῶς θ’ ἀποφανθῇ τὸ Συμβούλιον, ἂν ἡ πρᾶξις εἶναι πολιτικὸν ἔγκλημα, ἢ συναφὴς πρὸς πολιτικὸν ἔγκλημα; Δι’ αὐτὸν λοιπὸν τὸν λόγον νομίζω, ὅτι πρακτικὸν εἶναι νὰ γείνῃ ἀποδεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μαντινείας συναδέλφου, νὰ παραπεμφθῇ δηλαδὴ τὸ νομοσχέδιον εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ αὐτὸ, ἵνα μὴ εὑρεθῶμεν κατόπιν πρὸ ἀντιφάσεως· διότι, ὡς γνωρίζετε, εἰς τὰς διεθνεῖς σχέσεις δὲν πρέπει νὰ χωρῇ καμμία ἀμφιβολία, δὲν πρέπει ν’ ἀφίνηται καμμία θύρα ἀνοικτὴ, διὰ τῆς ὁποίας δύνανται νὰ χωρήσωσι περιπλοκαί. Ταῦτα κατ’ ἀρχήν. Ἐπιφυλάττομαι δ’ ἐν ἀνάγκῃ νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐν ταῖς λεπτομερείαις.

§341Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς συναδέλφου νομίζω ὅτι δὲν ἔχει ὑπόστασιν. Μεταξὺ τοῦ ἄρθρου 6 τῆς συμβάσεως καὶ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοσχεδίου οὐδεμία ὑπάρχει ἀντίφασις· διότι τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου λέγει τι, τὸ ὁποῖον εἶναι φυσικώτατον καὶ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται παρὰ νὰ ἔχῃ οὕτως, ὅτι δηλ. τὸ Δικαστήριον, τὸ ὁποῖον ἐξελέγχει, ἂν ὑπάρχουσιν οἱ ὅροι τῆς ἐκδόσεως, δὲν δικάζει ἂν ὁ ἐκζητούμενος ἐγκληματίας εἶναι ἔνοχος τῆς ἀποδιδομένης αὐτῷ πράξεως ἢ ὄχι, διότι τότε ἔπρεπε νὰ γείνῃ διαδικασία, ἡ ὁποία θὰ γείνῃ εἰς τὸν τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ μετενεχθῇ διὰ τῆς ἐκδόσεως. Τὸ Δικαστήριον, τὸ ὁποῖον ἐξετάζει ἂν πρέπει νὰ γείνῃ ἢ μὴ ἡ ἔκδοσις, ἐξετάζει ἂν ὑπάρχουσι τὰ τυπικὰ στοιχεῖα τῆς ἐκδόσεως, δηλαδὴ ἂν τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἀποδίδεται εἰς τὸν ἐγκληματίαν, εἶναι ἐξ ἐκείνων, περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει ἡ σύμβασις, ἂν ἡ βεβαίωσις τῆς κατηγορίας στηρίζεται ἐπὶ τῶν ἐγγράφων, περὶ ὧν προβλέπει ἡ σύμβασις κλπ. Ἂν εἶναι ἔνοχος τῆς πράξεως ἢ ὄχι, τοῦτο εἶναι ἔργον ἄλλων, εἶναι ἔργον τῶν Δικαστηρίων τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ζητεῖ τὴν ἔκδοσιν. Τὸ ἄρθρον 6 τῆς συμβάσεως τί λέγει; «Δὲν χωρεῖ ἔκδοσις, ἂν ἡ πρᾶξις θεωρῆται ὑπὸ τοῦ εἰς ἔκδοσιν καλουμένου Κράτους ὡς πολιτικὸν ἀδίκημα ἢ πρᾶξις συναφὴς πρὸς τοιοῦτον ἀδίκημα, ἢ ἂν ὁ ἐκζητούμενος ἀποδείξῃ, ὅτι ἡ περὶ ἐκδόσεως αἴτησις ἐγένετο πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς καταδιώξεως αὐτοῦ ἐπὶ τοιαύτῃ τινὶ πράξει». Βεβαίως ταῦτα δὲν εἶναι ἐξέτασις τοῦ ζητήματος τῆς ἐνοχῆς ἐκείνου, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἔκδοσις· ταῦτα εἶναι ἐξέτασις, ἂν ὑπάρχουσιν οἱ ὅροι τῆς ἐκδόσεως. Ἀποδίδεται δηλαδὴ εἰς τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν ἓν ἀδίκημα· δὲν θὰ ἐξετάσῃ τὸ Δικαστήριον, ἂν βασίμως ἀποδίδεται εἰς αὐτὸν τὸ ἀδίκημα, ἤτοι ἂν διέπραξεν αὐτὸς τὸ ἀδίκημα, θὰ ἐξετάσῃ ὅμως, μήπως τυχὸν τὸ ἀδίκημα εἶναι πολιτικὸν, θὰ ἐξετάσῃ, μὴ τυχὸν ἡ αἴτησις περὶ ἐκδόσεως γίνεται μὲν λόγῳ ἀδικήματος μὴ ὄντος πολιτικοῦ, ἀλλὰ γίνεται πράγματι ἐπὶ τῷ σκοπῷ τοῦ νὰ συλληφθῇ ὁ ἐκζητούμενος καὶ δικασθῇ διὰ πολιτικὸν ἀδίκημα. Ἂν ὅμως αὐτὸς εἶναι ἔνοχος ἢ ὄχι, ἂν εἶναι βάσιμος ἡ κατ’ αὐτοῦ κατηγορία ἢ ὄχι, τοῦτο δὲν ἔχει νὰ ἐξετάσῃ τὸ Δικαστήριον. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι μεταξὺ τοῦ ἄρθρου 6 τῆς συμβάσεως καὶ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου δὲν ὑπάρχει ἀντίφασις, οὐδὲ κἂν ἀσάφεια.

§342ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἀλλὰ ποῦ θὰ ἀποδείξῃ ὁ ἐκζητούμενος, ὅτι ἡ αἴτησις περὶ ἐκδόσεως ἐγένετο πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς καταδιώξεως αὐτοῦ ἐπὶ τοιαύτῃ πράξει;

§343Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἑτέρα διαφορὰ μεταξὺ τῆς συμβάσεως Ἑλλάδος καὶ Ἰταλίας καὶ τῆς παρούσης εἶναι, ὅτι ἡ Ἰταλικὴ σύμβασις προβλέπει καὶ τὴν περίστασιν, καθ’ ἣν ὁ ἀλλοδαπὸς, ἐλθὼν ἐδῶ, ἀπέκτησε τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν. Τί γενήσεται τότε; Προβλέπει ἡ σύμβασις ἡ μετὰ τῆς Ἰταλίας, σιωπᾷ ὅμως ἡ παροῦσα σύμβασις. Εἶναι ἀνάγκη καὶ περὶ τούτου νὰ ληφθῇ πρόνοια· εἶναι δὲ καὶ τοῦτο εἷς ἀκόμη λόγος παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν.

§344Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Αὐτὴ ἡ ἁψιμαχία, ἡ ἔναρξις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως ἡμῶν περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν, βλέπετε ὅτι ἀπέδειξεν ἐπαρκῶς, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξονυχισθῇ λέξιν πρὸς λέξιν καὶ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ σύμβασις, ἀλλὰ πρὸ πάντων τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον μεταβάλλει τὸν νόμον τὸν ἰσχύοντα. Ἁπλῶς μία περίστασις, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξεν ὁ ἐκ Μαντινείας ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κωνσταντόπουλος, ἀρκεῖ, νομίζω, νὰ σᾶς πείσῃ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δεῖται ἐπεξεργασίας. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης σήμερον διὰ τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνει τὸ δικαίωμα νὰ διατάξῃ αὐτὸς διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν σύλληψιν προσώπου, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἔκδοσις διὰ τῆς ὑποβολῆς μόνον ἑνὸς βουλεύματος, τὸ ὁποῖον δὲν διατάσσει τὴν σύλληψιν ἢ τὴν προφυλάκισιν, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν περίπτωσιν νὰ συλλαμβάνωνται ἄνθρωποι ἄνευ ἐντάλματος συλλήψεως, οἱουδήποτε, παρὰ τὸ Σύνταγμα. Τὸ Σύνταγμα ἐν ἄρθρῳ 5 ῥητῶς διατάσσει, ὅτι «οὐδεὶς συλλαμβάνεται οὐδὲ φυλακίζεται ἄνευ ᾐτιολογημένου δικαστικοῦ ἐντάλματος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κοινοποιηθῇ κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς συλλήψεως ἢ τῆς προφυλακίσεως». Ποῖον ἔνταλμα θὰ παρουσιάσῃ ὁ ἀστυφύλαξ εἰς τὸν συλλαμβανόμενον ξένον, — διότι καὶ περὶ τῶν ξένων ὁμιλεῖ τὸ Σύνταγμα, καὶ τούτους προστατεύει φιλανθρώπως κατὰ πάσης αὐθαιρεσίας, λέγον ὅτι οὐδεὶς ἄνθρωπος συλλαμβάνεται ἐν Ἑλλάδι ἄνευ νομίμου ἐντάλματος, ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας δικαστικῆς ἀρχῆς ἐκδεδομένου. — Ἐπὶ τοῦ προκειμένου θὰ ἔχητε διαταγὴν τοῦ Ὑπουργοῦ πρὸς τὸν ἀστυνόμον, πρὸς τὸν ἀστυφύλακα. Εἶναι νόμιμον τοῦτο; εἶναι πρέπον; Ποῦ ἀγόμεθα; Πόσους αἰῶνας ὀπισθοδρομοῦμεν; Εἶπον ὅτι εἶναι ἔναρξις συζητήσεως· ἀλλ’ ὅταν προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν λεπτομερειῶν τοῦ νομοσχεδίου, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμείνῃ, — ἐλπίζω δὲ, ὅτι δὲν θὰ ἐπιμείνῃ, — τότε βεβαίως διὰ μακρῶν θὰ συζητηθῶσι ταῦτα. Ἓν μόνον ἔχω νῦν νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἀκριβῶς ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον προέταξεν, ὅτι καθῆκον τοῦ Κράτους εἶναι νὰ παρέχῃ εἰς ἄλλα Κράτη τὸ δικαίωμα τῆς καταδιώξεως τῶν κακουργούντων, ἀναιρεῖται ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου, εἰπόντος ὅτι προσὸν τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου εἶναι, ὅτι, καὶ ἂν ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ, ἡ ἀνωτάτη, ἀποφασίσῃ, ὅτι εἶναι καταδιώξιμος καὶ ἐκδοτέος ὁ ἐκζητούμενος, ἔχει τὴν εὐκολίαν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις νὰ ἐκτελέσῃ ἢ μὴ τὴν ἀπόφασιν ταύτην, δύναται δηλ. νὰ περιφρονήσῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ ἀνωτάτου Δικαστηρίου καὶ νὰ μὴ ἐκτελέσῃ αὐτήν. Βλέπετε, ὅτι αἱ διαφωνίαι εἶναι ῥιζικαὶ, εἶναι μεγάλαι, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν εἰδικὴν πολυμελῆ, ἥτις νὰ βελτιώσῃ αὐτὸ κατὰ τὰς ὑποδείξεις ἡμῶν.

§345Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἂν αἱ διαφοραὶ ἦναι ῥιζικαὶ καὶ μεγάλαι, ἡ ἐπιτροπὴ, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, βεβαίως δὲν θὰ τὰς λύσῃ. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὰ ὑπ’ ἐμοῦ ἀπὸ τοῦ βήματος λεχθέντα, νομίζω ὅτι παρενόησε ταῦτα ὁ κύριος Βουλευτής. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδίδῃ ἢ νὰ μὴ ἐκδίδῃ τὸν ἐκζητούμενον ἐγκληματίαν· ἀλλὰ ποῖος θὰ ἦναι ὁ λόγος, ὁ ἐπιβάλλων εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἐκδίδῃ; ὁ μόνος λόγος θὰ ἦναι, ὅταν ὑπὸ τὸ πρόσχημα κοινοῦ ἐγκλήματος ὑπάρχῃ ἄλλο ἔγκλημα, φέρον πολιτικὸν χαρακτῆρα.

§346Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὑπάρχει ἀντίφασις μεταξὺ τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ ἄρθρου 6 τῆς συμβάσεως, διότι κατὰ τὸ ἄρθρον 6 τῆς συμβάσεως δύναται ὁ ἐκζητούμενος νὰ ποιήσηται ἔκκλησιν καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι τὸ προτεινόμενον ἔγκλημα, δι’ ὃ καταζητεῖται, τὸ προβλεπόμενον ὑπὸ τῆς συνθήκης, δὲν εἶναι ἀληθές. Ἂν λοιπὸν δυνηθῇ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ὑπὸ τὸ ἔγκλημα, διὰ τὸ ὁποῖον ζητεῖται ἡ ἔκδοσις αὐτοῦ, κρύπτεται ἄλλο ἔγκλημα, πολιτικὸν, δύναται ν’ ἀποφύγῃ τὴν ἔκδοσιν. Ἐὰν π. χ. κατηγορῆται ἐπὶ ψευδομαρτυρίᾳ καὶ παρουσιάσῃ ἀπόδειξιν, ὅτι ὄπισθεν τῆς κατηγορίας ἐπὶ ψευδομαρτυρίᾳ κρύπτεται κατηγορία ἐπὶ πολιτικῷ ἐγκλήματι, δύναται ν’ ἀπαλλαγῇ τῆς ἐκδόσεως.

§347ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Ἐγὼ πάντοτε εἶχον τὴν γνώμην ὅτι καθῆκον τῆς χώρας ἡμῶν, ὡς πεπολιτισμένης χώρας, ἦτο ἡ σύναψις συμβάσεων περὶ ἐκδόσεως ἐγκληματιῶν τοῦ κοινοῦ δικαίου μετὰ τῶν ἄλλων πεπολιτισμένων χωρῶν. Διὰ τοῦτο κατὰ τὸ 1898, ἀμέσως μετὰ τὴν συνομολόγησιν τῆς μετὰ τῆς Τουρκίας συνθήκης εἰρήνης, ἐζήτησα παρὰ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὴν ἄδειαν ν’ ἀποδεχθῶ προτάσεις, γενησομένας τυχὸν πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν παρὰ Κυβερνήσεων πεπολιτισμένων Κρατῶν, περὶ συνάψεως τοιούτων συμβάσεων. Μεταξὺ τῶν Κυβερνήσεων, αἵτινες ἐζήτησαν τοῦτο, ἦτο καὶ ἡ Βελγική. Πρὸς τὴν Βελγικὴν Κυβέρνησιν ἐδήλωσα ἀμέσως τότε, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δέχεται νὰ ἄρξηται διαπραγματεύσεων. Δὲν ἐζητήσαμεν τότε ἀνταλλάγματα, διότι εἶχον τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ μεγαλείτερον ἀντάλλαγμα, τὸ ὁποῖον ἡ Ἑλλὰς ἠδύνατο νὰ ἀπαιτήσῃ, τὸ ἀπέκτα διὰ τῆς συνομολογήσεως τῆς προκειμένης συμβάσεως· ἀπηλλάσσετο δηλ. τὸ Κράτος ἡμῶν ἀπὸ πληθύος ἐγκληματιῶν, οἱ ὁποῖοι συνηθροίζοντο ἐν τῇ χώρᾳ. Τοιαύτας γνώμας εἶχον κατὰ τὸ παρελθόν, τοιαύτας ἐξακολουθῶ ἔχων καὶ σήμερον. Διὰ τοῦτο θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τῆς συμβάσεως. Ἤκουσα λεγόμενον ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι ἡ χώρα τρέχει μέγαν κίνδυνον ἕνεκα τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἐπέβαλεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ περὶ εἰρήνης συνθήκη, ἥτις, ὡς γνωστὸν, εἶναι ἀντίγραφον τῶν προκαταρκτικῶν ὅρων, τοὺς ὁποίους ὑπέγραψαν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἕξ Μεγάλων Δυνάμεων καὶ τῆς Τουρκίας ἐν Κωνσταντινουπόλει. Κατὰ τὴν ὁριστικὴν συνθήκην, ἡ Ἑλλὰς ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ συνάψῃ μετὰ τῆς Τουρκίας σύμβασιν περὶ ἐκδόσεως τῶν ἐγκληματιῶν· φοβεῖται δὲ ὁ κύριος Βουλευτὴς, ὅτι, ἂν ἡμεῖς ψηφίσωμεν τὴν ὑπὸ συζήτησιν σύμβασιν μετὰ τοῦ Βελγίου, θέλομεν δώσει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Τουρκίαν νὰ εἴπῃ, ὅτι καὶ αὐτὴ ἐπιθυμεῖ νὰ συνάψῃ μεθ’ ἡμῶν τοιαύτην συνθήκην. Ἐγὼ δὲν εὑρίσκω βασίμους τοὺς φόβους αὐτοῦ· διότι, ἂν ἡ Τουρκία ἐπεθύμει νὰ στηριχθῇ ἐπὶ προηγουμένου, εὐχερῶς θὰ ἠδύνατο νὰ πράξῃ τοῦτο, ὑπομιμνήσκουσα πρὸς ἡμᾶς, ὅτι ἔχομεν συνθήκην μετὰ τῆς Ἰταλίας, νὰ ζητήσῃ δὲ καὶ ἐκείνη τὴν σύναψιν τοιαύτης τινὸς συνθήκης. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἔχομεν τὴν στιγμὴν ταύτην τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συνάψωμεν συνθήκην μετὰ τῆς Τουρκίας, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε αὐτὴ ἡ Τουρκικὴ Κυβέρνησις νὰ νομίζῃ, ὅτι συνθήκη περὶ ἐκδόσεως ἐγκληματιῶν τοῦ κοινοῦ δικαίου μετ’ αὐτῆς δύναται νὰ στηριχθῇ ἐπὶ κειμένου συνθήκης ὁμοίας πρὸς ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἡ Ἑλλὰς συνῆψε μετ’ ἄλλων Κρατῶν χριστιανικῶν, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν τοῦτο, διότι καὶ αὐτὴ ἡ Τουρκία θ’ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ διαφορὰ τῆς νομοθεσίας αὐτῆς πρὸς τὴν ἡμετέραν, ὥστε ἀνάγκη καὶ ἐν τῇ συμβάσει περὶ ἐκδόσεως ἄλλοι νὰ ἀναγραφῶσιν ὅροι ἢ οἱ ἐν ταῖς συμβάσεσι μετὰ χριστιανικῶν Κρατῶν. Σημειώσατε ὅμως, ὅτι, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Τουρκία ἤθελεν ἔχει τοιαύτας ἀξιώσεις, οὐδένα, κατ’ ἐμὲ, διατρέχομεν κίνδυνον, διότι καὶ σύμβασις τοιαύτη μετὰ τῆς Τουρκίας θέλει ὑποβληθῆ, ἂν ἡ Ἑλλὰς ζητήσῃ, εἰς τὴν διαιτησίαν τῶν Δυνάμεων, δὲν δύναμαι δὲ νὰ πιστεύσω, ὅτι αἱ εὐρωπαϊκαὶ Δυνάμεις θὰ ἐξαναγκάσωσιν ἡμᾶς εἰς ὑπογραφὴν συμβάσεως οὕτως ἀδίκου. Ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε ἐν τῇ Βουλῇ διεξαχθείσης συζητήσεως ἐπείσθην, ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν κυρίων Βουλευτῶν δὲν ἠσχολήθησαν ἀρκούντως εἰς τὴν μελέτην τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ συνοδεύοντος τὴν σύμβασιν· ἂν δὲ δὲν γείνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μαντινείας, ἵνα τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, αἱ συζητήσεις θέλουσι καταναλώσει πολὺν χρόνον. Διὰ τοῦτο κηρύσσομαι καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μαντινείας.

§348Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ δυστυχῶς εὑρίσκομαι ἐν πλήρει διαφωνίᾳ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, δὲν ἔχω δὲ τὴν γνώμην, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἢ κοσμοπολιτικὴ, ἣν αἱ ἰδέαι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν μετέδωκαν εἰς τὸ Κοινοβούλιον, πρέπει νὰ γένηται ἀποδεκτὴ, καὶ μάλιστα ὑποχρεωτικῶς, καὶ ἰδίως εἰς τὰ Κράτη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν διακρίνονται οὔτε ἐπὶ τῇ ἠθικῇ οὔτε ἐπὶ τῇ ὑλικῇ ἰσχύϊ αὐτῶν. Ὁμολογῶ μάλιστα, ὅτι ἄλλοτε, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, μέλος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅτε εἰσήχθη ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἡ ἐμπορικὴ σύμβασις μετὰ τῆς Ἰταλίας καὶ συγχρόνως καὶ ἡ σύμβασις περὶ ἐκδόσεως, μολονότι ἡ σύμβασις περὶ ἐκδόσεως προεβάλλετο ὡς ἀντάλλαγμα παραχωρήσεων, τὰς ὁποίας τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἐζήτει παρὰ τῆς Ἰταλίας, καὶ τὰς ὁποίας παραχωρήσεις ἠρνεῖτο ἡ Ἰταλία, σιωπῶσα ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς τὰς πρὸς συνομολόγησιν συμβάσεως ἐμπορικῆς προτάσεις ἡμῶν, μολονότι ἡ ἄρνησις αὕτη τῆς Ἰταλίας παρῆγεν εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ τέλη διαφορικὰ, καὶ νὰ πιέζῃ οὕτω καὶ τὴν ναυτιλίαν καὶ τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν παραγωγὴν τὴν ἑλληνικὴν, ἡ δὲ σύμβασις περὶ ἐκδόσεως, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινε τότε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἦρε τὰς δυσκολίας ταύτας, καὶ ἦτο εὔκολον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συνομολόγησιν τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως, παρ’ ὅλα ταῦτα ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ ἠρνήθην νὰ στέρξω, ὅπως συνομολογηθῇ ἡ εἰρημένη σύμβασις. Ὅτε δὲ κατὰ τὸ 1878 ἐπανῆλθον ἐκ Βερολίνου, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἠρνήθην νὰ δεχθῶ τὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας πρέσβεις τῶν Μεγάλων Δυνάμεων μοὶ ἀπηύθυνον πρὸς συνομολόγησιν συμβάσεως περὶ ἐκδόσεως, καὶ ἠρνήθην πρὸς τὸν κ. Ράδοβιτς, πρέσβυν τότε τοῦ Αὐτοκράτορος τῆς Γερμανίας, καίτοι πρὸς τὸν Αὐτοκράτορα τῆς Γερμανίας καὶ τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν εἴχομεν ὑποχρεώσεις διὰ τὴν εὐμένειαν, τὴν ὁποίαν κατεδήλωσαν ἐν τῷ Συνεδρίῳ τοῦ Βερολίνου ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος. Ἠρνήθην εἰς τὸν μακαρίτην Τισσὼ, πρέσβυν τῆς Γαλλίας, μολονότι τὴν αὐτὴν εἴχομεν ὑποχρέωσιν καὶ πρὸς τὴν Γαλλίαν, τῆς ὁποίας, ὡς ἐνθυμεῖσθε, οἱ πληρεξούσιοι ἐπρότεινον ἐν τῷ Συνεδρίῳ τὸ πρωτόκολλον ΙΓʹ τῆς συνθήκης τοῦ Βερολίνου περὶ διαρρυθμίσεως τῶν ὁρίων τῆς Ἑλλάδος. Ἠρνήθην τὴν πρότασιν τοῦ κόμητος Δούμπσκυ, πρέσβεως τῆς Αὐστρίας, τὴν πρότασιν τοῦ πρέσβεως τῆς Ἰταλίας, καὶ εἶπον εἰς πάντας, ὅτι δὲν κρίνω τὸ Κράτος ὑπόχρεον νὰ συνομολογήσῃ συμβάσεις περὶ ἐκδόσεως, καὶ ὅτι, μόνον ἂν διὰ τῆς συνομολογήσεως τοιαύτης συμβάσεως παρείχοντο συμφέροντα εἰς τὸ Κράτος, ἠδυνάμην νὰ προβῶ εἰς διαπραγμάτευσιν τοιαύτην. Τὰ Κράτη ὁμοιάζουσι τὰς οἰκογενείας, ἑκάστη δὲ οἰκογένεια ἔχει καθῆκον νὰ προνοῇ περὶ ἑαυτῆς, οὐχὶ δὲ καὶ περὶ τῶν ἄλλων. Ἂν ὀφείλωμεν νὰ καταδιώκωμεν τοὺς ἐν τῇ χώρᾳ ἡμῶν ἐγκληματίας, ἐκπληροῦμεν καθῆκον· ἀλλ’ ἂν θέλωμεν νὰ δειχθῶμεν ἠθικολόγοι, διῶκται πάντων τῶν ἐγκληματούντων ἐν πάσαις ταῖς χώραις τῆς ὑφηλίου, ζητοῦμεν νὰ μετέλθωμεν πολιτικὴν κοσμοπολιτικὴν, ἐνῷ ἕκαστον Κράτος ἔχει τὸ αὐτὸ δικαίωμα καὶ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν καὶ ἡμεῖς. Ἑπομένως ἐφρόνουν τότε, ὅτι ἡ ἔκδοσις τῶν ἐγκληματιῶν συνομολογεῖται διὰ συνεννοήσεως, ὅταν ἡ συνεννόησις ἤθελε παρέχει εἰς τὸ ἡμέτερον Κράτος συμφέροντα ἢ ὠφελείας. Διὰ τοῦτο διαφωνῶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἀλλὰ περὶ τούτου ἐπιφυλάσσομαι εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ ὁμιλήσω, διότι σήμερον ἡ ὥρα παρῆλθε καὶ εἶμαι κεκμηκώς. Παρατηρῶ ὅμως, ὅτι ἡ θεωρία, τὴν ὁποίαν ὁ ἐκ Ζακύνθου Βουλευτὴς προέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ συνδρομὴ τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας δὲν παρέχει εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα νὰ ἀποφαίνηται ὑπὲρ ἢ κατὰ τῆς ἐκδόσεως, διότι τοῦτο εἶναι δικαίωμα κυβερνητικὸν, εἶναι ὀρθή. Οὐδεὶς διενοήθη, ὅτε παρενεβλήθη εἰς τὴν σύμβασιν τοῦ 1877 ἡ περὶ τούτου διάταξις, οὐδεὶς διενοήθη, ὅτι ἡ ἀνάμιξις τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας εἶναι πρόκλησις αὐτῆς, ἵνα ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ ξένου Κράτους, τὸ ὁποῖον προβάλλει τὴν αἴτησιν περὶ ἐκδόσεως· ἀλλ’ ἡ γνώμη τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας εἶναι συμβουλὴ πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ εἶχεν ὄντως ἀνάγκην ἡ Κρβέρνησις τῆς συμβουλῆς ταύτης, πρῶτον διὰ νὰ πεισθῇ, ὅτι ἡ αἴτησις τοῦ ξένου Κράτους στηρίζεται ἐπὶ λόγων βασίμων, δεύτερον διὰ νὰ περιορισθῇ καὶ αὐτὴ ἡ αὐθαιρεσία τοῦ κυβερνήτου, ἵνα μὴ οὗτος ποτὲ μὲν παρέχῃ, ποτὲ δὲ μὴ παρέχῃ τὴν ὑπὸ τοῦ ξένου Κράτους ζητουμένην ἔκδοσιν. Ἐνῷ ὅμως νομίζω τοῦτο, ἐπεθύμουν ἵνα ἡ διαχείρισις τῆς ἐξουσίας τῶν κυβερνητῶν τῆς Ἑλλάδος ᾖναι ὅσον τὸ δυνατὸν ἀκριβής, ὅπως μὴ ὑποληφθῇ ποτε, ὅτι δὲν τηροῦνται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους. Τοιαύτας δ’ ἀμφισβητήσεις ἐπεθύμουν ν’ ἀποφύγωμεν, διότι ἐσμὲν Κράτος ἀσθενὲς καὶ μικρὸν, ἐὰν δ’ ἤθελον προκύψει διαφωνίαι μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ ἄλλου Κράτους, μετὰ τοῦ ὁποίου συνηλλάγημεν, δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ δίκαια τῆς Ἑλλάδος καὶ οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους θέλομεν προβάλει, νὰ μὴ γένωνται ἀποδεκτοὶ καὶ ἀπὸ τὴν διαιτησίαν, ἡ ὁποία ἤθελε πρὸς τοῦτο συστηθῆ. Ἐπίσης νομίζω, ὅτι αἱ ῥῆτραι τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου κυροῦται ἡ σύμβασις, δὲν πρέπει νὰ ἀναγράφωσι δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνεγράφη ἐν τῇ συνθήκῃ. Οἱ νόμοι, οἱ κυροῦντες τὰς συμβάσεις, κανονίζουσι τὰς σχέσεις τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας μετὰ τῆς νομοθετικῆς, δὲν κανονίζουσι δὲ τὰς σχέσεις τῶν Κρατῶν τῶν συμβληθέντων, τὰς ὁποίας κανονίζουσι μόνον αἱ συμβάσεις τῶν δύο συμβαλλομένων Κρατῶν. Ἑπομένως δὲν θὰ ἦναι ἀδύνατον ν’ ἀμφισβητηθῇ ποτε, ἂν αἱ ῥῆτραι τῶν νομοσχεδίων, τὰς ὁποίας ἐπεκαλέσθη ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀρκοῦσιν, ἵνα ἀναγνωρισθῇ τὸ ἐν τῷ νόμῳ μόνῳ ἀναγραφὲν δικαίωμα τῆς Ἑλλάδος, ὅπως προβῇ εἰς πράξεις, τὰς ὁποίας τὸ κείμενον τῆς συνθήκης δὲν ἀναγράφει. Ταῦτα λέγω ἐπὶ τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπησχόλησαν τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς ἀγορεύσαντας μέχρι τοῦδε. Συμφωνῶ δὲ, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ μελέτη τῶν λεπτομερειῶν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῆς συμβάσεως ὑπὸ ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ὑμεῖς, κύριε Πρόεδρε, ἠθέλετε σχηματίσει, διότι τοῦτο δὲν ἐπάγει ἀναβολὴν ἢ μιᾶς ἢ δύο μόνον ἡμερῶν, οὐδὲ θέλει προσκόψει ἡ κατεργασία τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ἐν τοσούτῳ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ πᾶσαν ἐνδεχομένην περίπτωσιν, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ, ἵνα ἐκτεθῶσιν ἐν φύλλῳ χάρτου αἱ ἑπόμεναι πληροφορίαι: «Πόσον ποσὸν σταφίδος εἰσήχθη εἰς τὴν Βελγικὴν καθ’ ἕκαστον τῶν ἐτῶν 1893, 1894, 1895 καὶ 1896, καὶ πόσα τὰ τελωνιακὰ τέλη τῶν ἐμπορευμάτων, τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν κατὰ τὰς διατάξεις τῆς μετὰ τοῦ Βελγίου ἐμπορικῆς συνθήκης, εἴτε ἀτελῆ εἴτε ἐπὶ ἠλαττωμένῳ τελωνιακῷ τέλει εἰσαγωγῆς.»

§349Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς ἀπεκάλεσε τὴν πολιτικὴν, ἡ ὁποία ἐνέπνευσε τὴν σύμβασιν, πολιτικὴν κοσμοπολιτικὴν, ἐδήλωσε δὲ, ὅτι δὲν εἶναι ὀπαδὸς τῆς κοσμοπολιτικῆς πολιτικῆς. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω πρὸς αὐτόν, ὅτι, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ, εἶναι κοσμοπολιτικὴ, ἀλλ’ ὑπὸ κακὴν ἔννοιαν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ νὰ καθιερώσωμεν τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς γίνεται κέντρον τῶν κακούργων τῆς ὑφηλίου. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν εὑρίσκω, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἡ παρ’ αὐτοῦ ὑποστηριζομένη εἶναι κοσμοπολιτική. Λέγω δὲ, ὅτι κοσμοπολιτικὴ πολιτικὴ δὲν δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ἡ πολιτικὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔχει σκοπὸν, ἵνα ἡ Ἑλλὰς ἐξέλθῃ τῆς θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, εὑρίσκεται, μόνη ἴσως αὐτὴ μεταξὺ τῶν πεπολιτισμένων Κρατῶν τῆς Εὐρώπης. Ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς προσέθηκε καὶ ἕτερόν τι, ὅτι, κατ’ αὐτόν, τὸ ζήτημα τῆς συμβάσεως περὶ ἐκδόσεως εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει πάντοτε νὰ συνδέηται μὲ ὠφελείας, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος πρέπει νὰ ἐπιδιώκῃ ἐν τῇ συνομολογήσει τῶν συμβάσεων τούτων· ἀλλὰ καὶ τὴν ἀρχὴν ταύτην μᾶς εἶπεν εὐθὺς ἀμέσως, ὅτι δὲν ἀποδέχεται, διότι, ἐνῷ τῆς ἀρχῆς ταύτης ὀπαδὸς ἐδείχθη, ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, καίτοι ἡ Ἰταλικὴ Κυβέρνησις ἔδιδεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν πρὸς σύναψιν τοιαύτης συμβάσεως ὠφελήματα πολλὰ, καὶ τότε δὲν ἐδέχθη, διαφωνήσας πρὸς ἐκείνους, οἵτινες ὑπεστήριζον, ὅτι ἔπρεπε νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ σύμβασις ἡ τότε μετὰ τῆς Ἰταλίας. Δὲν πιστεύω λοιπὸν, ὅτι ἡ ἄρνησις αὐτοῦ ἐβασίζετο ἐπὶ τοῦ λόγου, τὸν ὁποῖον ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς εἶπε· διότι, ἂν πράγματι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἀπέτρεπεν αὐτὸν εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Ἰταλίας, ἦτο ὁ λόγος τῶν ὠφελειῶν, ἡ ὁμολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὅτι ἡ Ἰταλία παρεχώρει τοιαύτας ὠφελείας, φθάνει εἰς τὸ ἀναγκαῖον ἀποτέλεσμα, ὅτι δὲν εἶναι βεβαίως ὁ λόγος τῆς ἐλλείψεως τῶν ὠφελειῶν, ὁ ὁποῖος ἀπέτρεπεν αὐτὸν νὰ ἀποδεχθῇ τὴν σύμβασιν. Ὑποθέτω μᾶλλον, ὅτι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἔπεισε τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ μὴ ἀποδεχθῇ τὴν μετὰ τῆς Ἰταλίας σύμβασιν, νὰ μὴ ἀποδεχθῇ τὰς πολλὰς προτάσεις, περὶ ὧν εἶπεν, ὅτι ἐγένοντο αὐτῷ ὑπὸ τῆς Γερμανίας, Αὐστρίας καὶ Γαλλίας, ἦτο ὁ λόγος μήπως καθιερωθῇ ἀρχή, ἡ ὁποία θὰ ἠνάγκαζεν ἀργότερα τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς συνομολόγησιν συμβάσεως ἐκδόσεως μετὰ τοῦ Κράτους ἐκείνου, μετὰ τοῦ ὁποίου πᾶσαι αἱ Κυβερνήσεις τῆς Ἑλλάδος μέχρι τοῦ 1897 ἀπέφυγον νὰ συνομολογήσωσι σύμβασιν ἐκδόσεως, ἀλλ’ ἀτυχῶς, ὅπως ὀρθότατα παρετήρησεν ὁ κ. ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτής, ἔχομεν πρὸς τοῦτο ὑποχρέωσιν. Ἑπομένως ὁ λόγος οὗτος δὲν ὑφίσταται πλέον. Βεβαίως ἡ παραδοχὴ συμβάσεως ὑπὸ οἱονδήποτε τύπον, εἴτε ὑπὸ τὸν τύπον τῆς Ἰταλικῆς, εἴτε ὑπὸ τὸν τύπον τῆς σήμερον συνομολογουμένης συμβάσεως, δὲν δύναται νὰ ὑποχρεώσῃ ἡμᾶς, ὡς ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτής, ν’ ἀποδεχθῶμεν τυχὸν πρὸς τὸ ὅμορον Κράτος τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους καθιεροῖ ἡ σύμβασις ἡ Ἰταλικὴ ἢ ἡ Βελγική. Ὁπωσδήποτε δὲν δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ὡς πρός τινας τῶν ὅρων ἡ σύμβασις μετὰ τοῦ Βελγίου ἀποτελεῖ πρόοδον ἀπέναντι τῆς συμβάσεως τῆς Ἰταλικῆς. Φρονῶ λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι τὸ Κράτος ἡμῶν καθῆκον ἔχει ἵνα συμβάσεις ἐκδόσεως ἀποδεχθῇ, καὶ ὅτι ἀποδεχόμενον τὴν ἀρχὴν τῆς προκειμένης συμβάσεως περὶ ἐκδόσεως δὲν πρέπει νὰ συνδέσῃ τὴν σύμβασιν ταύτην μετὰ τῆς ἐπιδιώξεως ὑλικῶν συμφερόντων. Ἡ ἀρχὴ τῆς ἐκδόσεως ἐπιβάλλεται ὑπὸ ἠθικῶν καθηκόντων μεταξὺ Κρατῶν, ἄσκησις δὲ ἠθικοῦ καθήκοντος μεταξὺ Κρατῶν δὲν δύναται νὰ δικαιολογηθῇ διὰ τῆς ἐπιδιώξεως ὑλικῶν συμφερόντων. Ἕνεκα τῶν λόγων τούτων, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι ἡ σύμβασις αὕτη δέον νὰ ψηφισθῇ, ἡ δὲ πρότασις περὶ παραπομπῆς αὐτῆς εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ ἔχῃ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα. Ἡ συζήτησις ἐγένετο μέχρι τοῦδε εὐρεῖα· εὐρυτέρα βεβαίως θὰ γείνῃ κατὰ τὴν δευτέραν καὶ τρίτην ἀνάγνωσιν. Ἔχομεν δὲ ἐκ πείρας πιστοποιημένον, ὅτι οὐδὲν προῆλθέ ποτε ἐκ παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπὰς ζητημάτων, τὰ ὁποῖα δύνανται ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης νὰ συζητηθῶσιν. Ἑπομένως παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀπορρίψῃ τὴν πρότασιν τῆς παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπὴν, ἐὰν τυχὸν διατυπωθῇ τοιαύτη, νὰ ψηφίσῃ δὲ τὴν σύμβασιν.

§350Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Συνέβη τι, τὸ ὁποῖον εὐχαρίστως ἤκουσα. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀνεῦρεν, ὅτι ἐγὼ ἤμην ἐν ἀντιφάσει, διότι, ἐνῷ ἀνεγνώριζον, ὡς εἶπον, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς ἓν Κράτος νὰ συνομολογῇ ὑποχρεώσεις ἐκδόσεως ἀμοιβαίας πρὸς ἄλλο Κράτος, ἐὰν παράγηται ἐκ τῆς ἐκδόσεως ταύτης συμφέρον τι ἢ ὠφέλημα, ἠρνήθην ὅμως νὰ στέρξω ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ κατὰ τὸ 1877 τὴν μετὰ τῆς Ἰταλίας σύμβασιν περὶ ἐκδόσεως, καίτοι αὕτη παρεῖχε συμφέροντα ἢ ὠφελήματα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ, καταλήγων τὸν λόγον, ἐδικαιολόγησε τὴν ἀντίφασιν αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὁ προβαλὼν τὴν ἀντίφασιν, διότι εἶπεν, ὅτι ἐνδεχόμενον τότε, ὅτε συνωμολογεῖτο ἡ σύμβασις περὶ ἐκδόσεως μετὰ τῆς Ἰταλίας, δηλαδὴ κατὰ τὸ ἔτος 1877, νὰ ἔκρινα ἐπικίνδυνον τὴν συνομολόγησιν αὐτῆς μετ’ ἄλλου Κράτους, διότι ἦτο πιθανὸν τοιαύτη σύμβασις νὰ ἐζητεῖτο καὶ ἀπὸ ἄλλα Κράτη, μεθ’ ὧν περιστάσεις τῆς Ἑλλάδος δὲν ἐπέτρεπον νὰ συνομολογήσῃ τοιαύτην σύμβασιν. Ἑπομένως δὲν ἤμην ἐγὼ ἐν ἀντιφάσει, ὡς ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀρχόμενος τοῦ λόγου του εἶπεν, ἀφοῦ ὁ ἴδιος ἀπέδειξεν, ὅτι ἤμην ἐν συνεπείᾳ πρὸς ἐμαυτόν, διότι ἡ ἄρνησίς μου ἐκείνη εἶχε λόγον ἐθνικοῦ συμφέροντος. Ὁμολογῶ δὲ, ὅτι θὰ ηὐχόμην, καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ταύτην νὰ μὴ ἐγίνετο παντάπασι λόγος περὶ τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἡ Ἑλλὰς διὰ τῆς περὶ εἰρήνης συνθήκης. Αἱ ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔλαβε, βεβαίως ἐπιβαρύνουσι τὴν Ἑλλάδα, καὶ βεβαίως, ὅταν ζητηθῇ ἡ ἐκτέλεσις αὐτῶν, θέλει ἐκπληρώσει αὐτάς· κρίνω ὅμως, ὅτι εἶναι πρόωρον, καὶ ἴσως καὶ ἀκροσφαλὲς, νὰ λέγηται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, τί δυνάμεθα νὰ πράξωμεν τότε, καὶ τί μᾶς συμφέρει ἢ δὲν μᾶς συμφέρει νὰ πράξωμεν. Ἐγὼ δὲ τοσοῦτον ἐφρόνουν τότε, κατὰ τὸ 1877, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιλάβωμαι θεμάτων τοιούτων, ὁποῖον εἶναι ἡ ἀμοιβαία ἔκδοσις τῶν καταδιωκομένων ὡς ἐγκληματιῶν, ὥστε εἶχον ἀρνηθῆ κατὰ τὸ 1864 ν’ ἀνανεώσω τὴν σύμβασιν περὶ καταδιώξεως λῃστείας, ἡ ὁποία πρὸ ἐμοῦ εἶχε συνομολογηθῆ μετὰ τῆς ὁμόρου χώρας, σύμβασιν, ἡ ὁποία ἐπέβαλλεν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παραδίδῃ εἰς τὴν Τουρκίαν τοὺς λιποτάκτας στρατιώτας. Τῇ ἀληθείᾳ ἐφρόνουν τότε τοιαῦτα, οὐδὲ μοὶ εἶχε ἐπέλθει ἡ ἰδέα, ὅτι ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ περιπέσωμεν εἰς τὸ δυστύχημα, τὸ ὁποῖον μᾶς κατέστησεν ὑποχρεωμένους νὰ συνομολογήσωμεν τοιαύτην συνθήκην. Περὶ τῆς ὑποχρεώσεως ταύτης τοῦ Κράτους, ἵνα δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ Βελγίου, ἢ νὰ προκαλέσῃ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Βελγίου νὰ προβάλῃ προτάσεις περὶ συνομολογήσεως συμβάσεως ἐκδόσεως, θέλω πραγματευθῆ κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§351ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐκ Βουλευτῶν ἐπιτροπήν. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅπως τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ πρότασις ἀπερρίφθη.

§352ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουσι 15 οἱ ζητοῦντες τοῦτο;

§354ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Μάλιστα, μάλιστα.

§355ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Κ. Ἀλαμάνου καὶ Ἐπ. Ν. Δηλιγιάννη, καὶ εἶτα ἡ διαλογὴ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§356ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 119. Ἐκ τούτων 95 κατὰ τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν, καὶ 24 ὑπὲρ τῆς προτάσεως. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3 τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§357Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προχωρήσωμεν μέχρι τῆς συζητήσεως τοῦ ἄρθρου 4, διότι, ὡς πρὸ μικροῦ ἀνεπτύχθη, τὸ ἄρθρον τοῦτο ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν πρὸς ἕτερον ἄρθρον τῆς συμβάσεως, χρῄζει δὲ μακρᾶς συζητήσεως τὸ θέμα τοῦτο, διότι καταδήλως εἶναι εἰς ἀντίφασιν, καὶ φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι κατάλληλος ἡ ὥρα, ἵνα ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 4, ἐκτὸς ἂν θέλητε νὰ τὸ ψηφίσωμεν τώρα καὶ νὰ τὸ μεταβάλωμεν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§358ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως τὰς παρατηρήσεις ταύτας δύνασθε νὰ ὑποβάλητε εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§359Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν ἠκούσαμεν ὅμως ἐπὶ τούτου τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. (Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐφώτισεν εἰς ὅλα τὰ ζητήματα, δὲν εἶπε τίποτε περὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§360Α. ΡΩΜΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ ἀπαντήσω, καίτοι ἀπάντησιν ἐπὶ τούτου ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν κύριος Γούναρης. Ἀλλὰ καὶ ἐγὼ θὰ ἀπαντήσω.

§361Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πρέπει ν’ ἀναβληθῇ ἡ περαιτέρω ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου.

§362ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ, κύριε Βουλευτὰ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένητε, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ δώσῃ τὰς δεούσας ἐξηγήσεις. Ἂν θέλῃ ἡ Βουλὴ, νὰ ἐξακολουθήσωμεν.

§363ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Μάλιστα, μάλιστα.

§364Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§365ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 10 μ. μ.)