1903.06.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 5

Τῆς 9 Ἰουνίου 1903.

(Δευτέρα).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρα 6 καὶ 30′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἔγγραφον τοῦ Δημάρχου Παρευηνίων, ὑποβάλλοντος ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου περὶ προτάξεως ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς Βουλῆς τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἀποσπάσεως τοῦ δήμου Παρευηνίων ἐκ τῆς ἐπαρχίας Ναυπακτίας καὶ προσαρτήσεως αὐτοῦ εἰς τὴν τῆς Τριχωνίας». Ὡσαύτως ἀναφορὰν τοῦ Κωνσταντίνου Ἀναγνωστοπούλου, ἐκ τοῦ χωρίου Δραχάσι τῆς ἐπαρχίας Δομοκοῦ, παραπονουμένου ὅτι οὐδεμία ἐνέργεια ἐγένετο ἐπὶ μηνύσεώς του ὑποβληθείσης πρὸ ἑνὸς ἔτους εἰς τὸν ἀστυνόμον Φαρσάλων. Τηλεγράφημα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Σύρου, ἱκετεύοντος νὰ τροποποιηθῇ τὸ «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας» νομοσχέδιον, ὥστε νὰ μὴ περικοπῇ ἡ αὔξησις τοῦ μισθοῦ τῶν τηλεγραφικῶν βοηθῶν καὶ νὰ μὴ ὑποβιβασθῇ τὸ ταχυδρομικὸν καὶ τηλεγραφικὸν γραφεῖον Σύρου. Τηλεγράφημα τῶν κατοίκων Γαργαλιάνων, συνελθόντων ἐν συλλαλητηρίῳ καὶ βεβαιούντων ὅτι ἡσύχως ἀναμένουσι τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως τοῦ Μονοπωλίου. Τηλεγράφημα ἐκ Πύργου τοῦ Βασιλείου Μουντζουρίδου, ἀναφέροντος ὅτι ὁ ἀστυνόμος Κρεσταίνων Πετρόπουλος περιέρχεται σκανδαλωδῶς τὰ χωρία μετὰ τοῦ ὑποψηφίου Παπαδημητρίου. Ἀναφορὰν τῆς Ἀσπασίας χήρας Νικολάου Ντάγια, παραπονουμένης, ὅτι ἀποθανόντος τοῦ συζύγου αὐτῆς ἕνεκα τραυμάτων, ἅτινα ἔλαβεν εἴς τινα συμπλοκὴν κατὰ τὴν διεξαχθεῖσαν ἐπαναληπτικὴν ἐκλογὴν Τυρνάβου, οὐδεμία εἰσέτι ἐγένετο ἐνέργεια πρὸς ἀνακάλυψιν τῶν φονέων. Οἱ βουλευταὶ Σάμης κ. κ. Ι. Βρυώνης καὶ Ν. Ραφτόπουλος ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς ἐκ νέου ἐγγραφῆς ὑποθηκῶν, μεταγραφῶν κλπ. ἐν τοῖς καταστραφεῖσι βιβλίοις τῶν Ὑποθηκοφυλακείων δήμων τινῶν τῆς Θεσσαλίας καὶ τῶν δήμων Φαλάρων καὶ Σαμαίων τῆς Κεφαλληνίας». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 15). Τὸ εἰδικὸν Συμβούλιον τοῦ ἐν Λονδίνῳ Ἐμπορικοῦ Συνδέσμου ξηρῶν καρπῶν ἐπέστειλε πρὸς τὴν Βουλὴν ἔγγραφον σχετικὸν πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ μονοπωλίου τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον, μεταφρασθὲν, παρακαλῶ τὸν κ. Γραμματέα νὰ ἀναγνώσῃ.

§2ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Κύριε. Τὸ εἰδικὸν Συμβούλιον τοῦ ἐν Λονδίνῳ Ἐμπορικοῦ Συνδέσμου ξηρῶν καρπῶν παρακαλεῖ ὑμᾶς, ὅπως ὑποβάλητε τῇ Βουλῇ τὴν ἑπομένην πρότασιν, εἰς ἣν, εἰλικρινῶς εὔχεται τὸ Συμβούλιον, ὅπως χάριν τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους δώσῃ αὕτη τὴν εὐμενῆ προσοχήν της. Εἰς τηλεγράφημα Reuter 8ης τρέχοντος ἀναφέρεται, ὅτι ὁ Πρωθυπουργὸς εἶπεν: «Ἐπειδὴ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν τροποποιήσεων τῆς προτεινομένης συμβάσεως μονοπωλίου σταφίδος δὲν ἠδύνατο νὰ περατωθῇ ἐντὸς τοῦ ὑπολειπομένου πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον χρόνου, θ’ ἀνεβάλλετο πιθανὸν αὕτη μέχρις Ὀκτωβρίου.» «Οἱ Ἄγγλοι ἐμπορευόμενοι εἶχον ἀνησυχήσει, μήπως ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἐν Ἑλλάδι διεγέρσεως ἐγίνοντο δεκταὶ αἱ προτάσεις τοῦ Συνδικάτου, χωρὶς νὰ ἐξετασθῇ ἡ ὑπόθεσις μετὰ τῆς ἁρμοζούσης εἰς τοιαύτης ἐθνικῆς σπουδαιότητος ζήτημα προσοχῆς καὶ μελέτης. Ὡς ἐκ τούτου ἀσμένως ἀνέγνωσαν οἱ Ἄγγλοι ἐμπορευόμενοι τὸ ὡς ἄνω τηλεγράφημα, διὰ τὸν λόγον ὅτι δίδει εὐκαιρίαν πρὸς λεπτομερεστέραν τῆς καταλληλότητος τοῦ προτεινομένου συνδυασμοῦ, εἰδικῶς ἐν τῷ συμφέροντι τῶν παραγωγῶν καὶ γενικῶς ἐν τῷ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔθνους, ἔρευναν. «Οἱ Ἄγγλοι ἐμπορευόμενοι πεποίθασιν, ὅτι διαπράττεται ἀνεπανόρθωτον λάθος διὰ τῆς παραδόσεως τοῦ κυρίου προϊόντος τῆς χώρας εἰς χεῖρας μονοπωλιστῶν, ἐντελῶς ἀπείρων τῶν συνηθειῶν ἢ τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐν λόγῳ ἐργασίας. Πεποίθασι, χωρὶς ποσῶς ν’ ἀμφιβάλλωσιν, ὅτι ὑπὸ τοιοῦτον συνδυασμὸν ἡ ἐν Ἀγγλίᾳ κατανάλωσις τοῦ καρποῦ θέλει ὑποστῆ σοβαρὰν μείωσιν καὶ λάβει τοιοῦτον σπουδαῖον κλονισμὸν, ὥστε οὐδέποτε νὰ δυνηθῇ νὰ ἐπανακτήσῃ τὸ σημερινὸν μέγεθος τῆς ἐκτάσεώς της. Ἀσχέτως ἐντελῶς τοῦ γεγονότος, ὅτι ἔμποροι, μεσῖται καὶ χονδρικοὶ μεταπρᾶται ἐνεργῶς ἀνθίστανται κατὰ τοῦ προτεινομένου Μονοπωλίου, τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ λιανικοὶ μεταπρᾶται ἀνθίστανται κατ’ αὐτοῦ θέλει ἐντελῶς καταστρέψει πᾶσαν ἐλπίδα ἐπιτυχίας. Ἄνευ τῆς προθύμου συμπράξεως αὐτῶν εἰς τὴν διανομὴν τοῦ ἐμπορεύματος ἡ κατανάλωσις θέλει κατέλθει μέχρις ἐντελῶς ἀσημάντου ποσοῦ. «Λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὰ γεγονότα ταῦτα τὸ Συμβούλιον, προτείνει, ὅπως ἡ Βουλὴ ἐκλέξῃ ἐπιτροπὴν ἐκ 3–6 μελῶν, ἥτις, ἐπισκεπτομένη ἀμέσως τὴν Μεγάλην Βρεττανίαν, Ὁλλανδίαν καὶ Γερμανίαν, νὰ ἐξετάσῃ λεπτομερῶς ἐν ταῖς ἀγοραῖς ταύταις τῆς καταναλώσεως περὶ τῆς ἐνδεχομένης ἐπιτυχίας ἢ ἀποτυχίας τοῦ προτεινομένου Μονοπωλίου. Τὰ μέλη τοιαύτης τῆς ἐπιτροπῆς ἠδύναντο νὰ ἐκλεχθῶσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἴτε ἐν Ἑλλάδι εἴτε μεταξὺ Ἑλλήνων κατοίκων τῆς Μεγάλης Βρεττανίας, κατὰ τὴν κρίσιν αὐτῆς. «Τὸ Συμβούλιον θερμῶς παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι δὲν ζητεῖ, ὅπως αὕτη ἀπορρίψῃ τὰς προτάσεις τῶν μονοπωλιστῶν. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ζητεῖ, εἶναι, ὅπως ἡ Βουλὴ προβῇ εἰς τὰς ἀπαιτουμένας ἐρεύνας πρὸ τῆς ἀποδοχῆς αὐτῶν. «Τὸ Συμβούλιον πεποιθότως φρονεῖ, ὅτι ἡ πρότασίς του εἶναι ἐξ ἐκείνων, αἵτινες ὀφείλουσι νὰ ἑλκύσωσι τὴν προσοχὴν πάντων τῶν ὀρθῶς σκεπτομένων ἀνδρῶν καὶ παντὸς πατριώτου, ἔχοντος τὸ συμφέρον τῆς πατρίδος ἐν τῇ καρδίᾳ. Τὸ Συμβούλιον ἐπιθυμεῖ, ὅπως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θεωρήσῃ τὸ παρὸν ἔγγραφον ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς φιλικωτέρας, ἀλλὰ συνάμα καὶ τῆς σπουδαιοτέρας προειδοποιήσεως. Τὸ μόνον, ὅπερ ζητεῖ, εἶναι, ὅπως τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἐξετάσῃ δι’ ἑαυτοῦ, πρὶν ἢ ἀκολουθήσῃ πορείαν σημαίνουσαν τὴν καταστροφὴν τοῦ ἐμπορίου του μετὰ τοῦ παλαιοτέρου καὶ μεγαλειτέρου καταναλωτοῦ τοῦ κυρίου καὶ σπουδαιοτέρου προϊόντος του. «Ἀναλαμβάνει τὸ Συμβούλιον, ὅπως, ἐὰν γείνῃ ἀποδεκτὴ ἡ πρότασίς του, ἡ ἐπιτροπὴ τύχῃ τῆς ἐγκαρδιωτέρας καὶ φιλικωτέρας ὑποδοχῆς ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ λάβῃ πᾶσαν εὐκαιρίαν, ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἐπιμελεστέραν καὶ πληρεστέραν ἔρευναν μεταξὺ ἐμπόρων, μεσιτῶν, χονδρικῶν καὶ λιανικῶν μεταπρατῶν.» «Πεποιθότες ὅτι θὰ ἔχητε τὴν καλωσύνην νὰ ἀναγνώσητε τὴν ἐπιστολὴν ταύτην πρὸς τὴν Βουλὴν, καὶ ἐπὶ πλέον βέβαιοι ὄντες, ὅτι ὁ Πρωθυπουργὸς καὶ ἡ Βουλὴ θέλουσιν ἀναγνωρίσει τὸ λογικὸν τῆς αἰτήσεως τοῦ Συμβουλίου. «Διατελῶ «Aark (Γραμματεύς).»

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βιτάλης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Σύρου.

§4Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Τὴν ἀναφορὰν, κύριε Πρόεδρε, τὴν ὁποίαν διεβίβασεν ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Σύρου πρὸς ὑμᾶς, ἔλαβον καὶ ἐγώ. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης παρακαλεῖται ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὡς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς, νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας τὸ ταχυδρομικὸν καὶ τηλεγραφικὸν γραφεῖον Σύρου, καὶ μεριμνήσωσιν, ὅπως μὴ ὑποβιβασθῇ τοῦτο εἰς γραφεῖον βʹ τάξεως. Ἡ αἴτησις αὕτη εἶναι δικαιοτάτη, διότι γνωστὸν τυγχάνει πόσον εὐρεῖα ἀλληλογραφία διενεργεῖται διὰ τοῦ εἰρημένου ταχυδρομικοῦ καὶ τηλεγραφικοῦ γραφείου ἕνεκα τοῦ μεγάλου ἐμπορίου τῆς Σύρου. Ἀφοῦ λοιπὸν σήμερον μὲ πλῆρες προσωπικὸν τὸ πρώτης τάξεως ταχυδρομεῖον τοῦτο δὲν δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐμπορίου, πῶς εἶναι δυνατὸν ὑποβιβαζόμενον νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τοῦτο; Διὰ ταῦτα παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, ὅπως εὐαρεστούμενος κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου φέρῃ σχετικὴν τροπολογίαν. Τὸ αὐτὸ τηλεγράφημα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἑρμουπόλεως ποιεῖται μνείαν καὶ περὶ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ μισθοῦ τῶν τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων. Περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου καὶ ἰδιαιτέρως ἔκαμα παραστάσεις εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν· ἐλπίζω δ’ ὅτι τὴν σύστασίν μου ταύτην θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§6Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ἡμερῶν ἐζήτησα τὸν λόγον, ἵνα ἀπαντήσω εἰς ὅσα ἐν ἀπουσίᾳ μου εἶπεν ὁ κύριος Στυμφαλιάδης· ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἦτο παρών...

§7ΦΩΝΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Καὶ τώρα δὲν εἶναι παρών.

§8Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Περιμείνατε ὀλίγην ὥραν.

§9ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. .. ἀνέβαλον τὴν ὁμιλίαν μου, διὰ νὰ μὴ ὑποτεθῇ, ὅτι ἤθελον νὰ πράξω καὶ ἐγὼ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπραξεν αὐτός, ὅστις ὠφεληθεὶς ἐκ τῆς ἀπουσίας μου μὲ ὕβρισεν.

§10Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Θὰ τὸ πάθητε καὶ τώρα.

§11ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ... Ἀλλ’ ἐπειδὴ πολλαὶ παρῆλθον ἡμέραι, καὶ ὁ κ. Στυμφαλιάδης δὲν ἐφάνη ἔκτοτε, πρόκειται δὲ περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, δὲν δύναμαι νὰ ἀναβάλω ἐπὶ πλέον τὴν ὁμιλίαν μου, τῆς ὁποίας ὁ κ. Στυμφαλιάδης δύναται νὰ λάβῃ κατόπιν γνῶσιν ἐκ τῶν πρακτικῶν. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, καθ’ ἣν ὁ κ. Στυμφαλιάδης ἔκρινε καλὸν νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ προσωπικόν του ζήτημα, ἐγὼ δὲν ἤμην ἐδῶ· ἐφοβήθην τὸν κύριον Στυμφαλιάδην καὶ ἀπουσίασα ἐπὶ δύο ἡμέρας εἰς Ναύπλιον, ἕως ὅτου τοῦ περάσῃ ὁ θυμός!

§12Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Σιδηροδρομικῶς ἐπήγατε;

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, παρακαλῶ. Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ὑποθέτω ὅτι ἐδῶ δὲν ἐστάλημεν διὰ νὰ δείξωμεν τὴν δύναμιν τῶν μυώνων μας ἢ τῶν γρόνθων μας.

§14ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. Στυμφαλιάδης δὲν ἠρκέσθη νὰ ζητήσῃ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, ἐκ τῶν ὁποίων θ’ ἀποδειχθῶσι τὰ ἐν τῷ πολέμῳ ἡρωϊκὰ αὐτοῦ ἆθλα, καὶ δὲν περιωρίσθη νὰ καυχηθῇ διὰ τὴν δόξαν, τὴν ὁποίαν ἀπέκτησεν ἐκ τῆς γελοίας ἐκείνης προσκλήσεως εἰς μονομαχίαν, ἀλλ’ ἔκρινε καλὸν καὶ νὰ μὲ ὑβρίσῃ, ἀναγκάζομαι νὰ ἀπαντήσω δι’ ὀλίγων. Λυποῦμαι διότι θ’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν, ἥτις τόσα ἄλλα ἔργα σπουδαῖα καὶ ἐπείγοντα ἔχει· ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν καὶ ν’ ἀφήσωμεν τὸν κ. Στυμφαλιάδην νὰ κομπορρημονῇ καὶ νὰ ὑβρίζῃ. Ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ληξάσης Συνόδου μέχρι τῆς λήξεως αὐτῆς πολλὰς ἀπήγγειλεν ἐνταῦθα ὁμιλίας ὁ κ. Στυμφαλιάδης περὶ πολλῶν καὶ διαφόρων ἀντικειμένων, ἐκ τῶν ὁποίων καὶ ἡ Βουλὴ καὶ τὸ κοινὸν ἐγνώρισαν τὸν ἄνδρα· ἀλλ’ ἡ τελευταία ἐκείνη ὁμιλία του! τί ἦτο αὐτή; Ἐπὶ τρεῖς ὥρας μᾶς ἐβασάνισεν, ἀναγινώσκων ἑκατὸν πεντήκοντα περίπου σελίδας, τὰς ὁποίας εἶχε τὴν ὑπομονὴν νὰ ἀντιγράψῃ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ κανονισμοῦ τοῦ στρατοῦ, καὶ προσέθεσε τὰς ἐκθέσεις τοῦ στρατηγοῦ Βοσσὲρ, τὰς γνώμας τοῦ συνταγματάρχου Λυκούδη καὶ χίλια δύο πράγματα ἀκατανόητα· ἐμέμφθη καὶ κατηγόρησεν ὅλους τοὺς κατὰ καιροὺς Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, ὅλας τὰς Βουλὰς, ὅτι ἐξ ἐλλείψεως πατριωτισμοῦ καὶ ἱκανότητος δὲν προήγαγον τὰ πράγματα τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ Κράτους. Τί ἔπραξα ἐγὼ τότε; τὸν διέκοψα καὶ τῷ συνέστησα νὰ παύσῃ τὴν ὁμιλίαν του, ὡς ἄκαιρον, νὰ μὴ ἀπασχολῇ τὴν Βουλὴν, ἐκθέτων πράγματα γνωστὰ καὶ ἐπουσιώδη. Καὶ δικαίωμα εἶχον νὰ κάμω τοιαύτην σύστασιν· ἀλλ’ ὁ κ. Στυμφαλιάδης ἐνόμισεν, ὅτι ἐκ τῆς περιστάσεως ταύτης τῷ ἐδόθη δικαίωμα καὶ ἀφορμὴ νὰ μὲ προσβάλῃ, θέλων δὲ νὰ εἰρωνευθῇ τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνάς μου ἀπερισκέπτως βεβαίως εἶπεν, ὅτι ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω τὰς στρατιωτικὰς ἰδέας του καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἐκτιμήσω τὰς στρατιωτικὰς γνώσεις του, καὶ ὅτι δὲν ἔχω ἀνάγκην τῆς στρατιωτικῆς διδασκαλίας του, διότι ἐγὼ ἑκάστοτε εἰς τὰς ἐπαναστάσεις αὐτοχειροτονοῦμαι στρατάρχης. Τῷ ἔδωκα ἀμέσως τὴν ἀνάλογον καὶ λογικὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἐνθυμεῖσθε, ἀλλ’ αὐτὸς καὶ πάλιν μὲ προσέβαλεν, εἰπὼν ὅτι ἐγώ, λαβὼν μέρος εἰς τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνας, ἐπεδίωκον σκοποὺς ἰδίους. Ἡ ὕβρις ἦτο ἀληθῶς βαρεῖα, καὶ ἐδικαιούμην νὰ ἀπαντήσω πρὸς αὐτὸν σκληρῶς, ἀλλὰ δὲν τὸ ἔπραξα, περιορισθεὶς εἰς τὸν μετριώτατον ἐκεῖνον χαρακτηρισμὸν, ὅτι ἀπερισκέπτως ὁμιλεῖ, αὐτὸς δὲ καὶ πάλιν μὲ ὕβρισεν ἐν τῷ γενομένῳ θορύβῳ, ὡς καὶ ὁ ἄλλος, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὴν ὑπεράσπισίν του· ἀλλ’ εἰς τὰς ὕβρεις αὐτὰς ἐγὼ δὲν ἀπήντησα.

§15Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ποῖος ἄλλος;

§16ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Βοζίκης. Εἶπον ταῦτα διὰ ν’ ἀποδείξω, ὅτι δὲν ἠρξάμην ἐγὼ χειρῶν ἀδίκων, ὅτι δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ὑβρίσας, ὁ ἀδικήσας. Ἐγὼ ἠμύνθην κατὰ τῶν ἀδίκων ὕβρεων ἐκείνου, εἰς δὲ τὰς ἄλλας ὕβρεις ἀμφοτέρων οὐδ’ ἀπήντησα κἄν. Εἶπον ἀληθείας, αἱ ὁποῖαι βεβαίως ἦσαν πικραὶ διὰ τὸν κ. Στυμφαλιάδην, ὅστις ὤφειλε νὰ ἀναιρέσῃ αὐτάς· μὴ δυνάμενος δὲ νὰ πράξῃ τοῦτο, ὤφειλε νὰ σιωπήσῃ, καὶ ἐσιώπησε, διότι τὴν ἑσπέραν ἐκείνην καὶ τὴν πρωΐαν τῆς ἐπιούσης ἐρωτηθεὶς παρὰ πολλῶν εἶπεν ὅτι δὲν θεωρεῖ τὸν ἑαυτόν του προσβεβλημένον καὶ δὲν εἶχε λόγους, ἵνα ζητήσῃ ἱκανοποίησιν. Ἀλλὰ τὴν μεσημβρίαν τῆς ἐπιούσης ἄλλοι τὸν ἐπληροφόρησαν, ὅτι «εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁ Ἀργυρόπουλος ἀνέκαθεν εἶναι κεκηρυγμένος κατὰ τῆς μονομαχίας. Ἰδοὺ λοιπὸν περίστασις νὰ δοξασθῇς· νὰ τὸν προκαλέσῃς· αὐτὸς δὲν θὰ δεχθῇ, καὶ θὰ δημοσιευθῇ εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ἐδείχθης γενναῖος καὶ ὅτι ἱκανοποιήθης»...

§17Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἠμποροῦσες νὰ κάμῃς ἐξαίρεσιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διὰ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα.

§18ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. «Ἄλλως τε», τῷ εἶπον, «δὲν ἔχεις νὰ χάσῃς τι, καὶ ἂν δεχθῇ· θὰ γείνῃ ὅ,τι γίνεται πάντοτε· θὰ δημοσιεύσουν αἱ ἐφημερίδες, ὅτι ἀντηλλάγησαν δύο σφαῖραι ἀπὸ ἀποστάσεως ἄνευ ἀποτελέσματος, καὶ ἐθεωρήθη ἱκανοποιημένος ὁ προσβληθείς.» Καὶ ὅτε ἐβεβαιώθη περὶ τούτων καὶ ὅτε ἐπείσθη, τότε ἀπεφάσισε νὰ γείνῃ ἱππότης, κατὰ τῶν ἀνεμομύλων! Ἐσκέφθην πρὸς στιγμὴν νὰ δεχθῶ, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι, ἐὰν ἔπραττον τοῦτο, ἤθελε μεταχειρισθῆ ὅλα τὰ μέσα διὰ ν’ ἀποφύγῃ, ἤθελε μεταχειρισθῆ πάντα τρόπον διὰ ν’ ἀσφαλίσῃ τὴν εἰκονικότητα τῆς μονομαχίας· ἀλλὰ δὲν τὸ ἐθεώρησα σοβαρὸν καὶ συνεπὲς δι’ ἐμὲ, ὅστις εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἀπὸ τῆς νεότητός μου ἀποδοκιμάζω τὸ μέτρον τῆς μονομαχίας, ὡς παράλογον, ὡς ἄσκοπον, ὡς μέτρον, ἐξ οὗ οὐδὲν προέρχεται λογικὸν ἀποτέλεσμα, ὡς μέτρον, εἰς τὸ ὁποῖον καταφεύγουσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ ἀναιρέσωσι τὰς κατ’ αὐτῶν μομφὰς, καὶ ζητοῦσι νὰ καλυφθῶσιν ὄπισθεν τοῦ παραλόγου τούτου μέτρου. Καὶ ἐνθυμήθην τώρα ἓν περιστατικὸν, τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἀνέφερα ἐνταῦθα. Εἶχον ἀκούσει, ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν εὑρίσκετο εἷς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος διέπραττε παντὸς εἴδους κακὰς πράξεις, διὰ νὰ δύναται δὲ νὰ καλύπτῃ τὰς πράξεις του, κατέγεινε καὶ κατέστη ὁ πρῶτος τῆς Γαλλίας μονομάχος, καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐτόλμων νὰ ἐλέγξωσι τὰς πράξεις του, τοὺς ἐκάλει εἰς μονομαχίαν καὶ τοὺς ἐφόνευεν· οὐδεὶς δὲ ἐτόλμα νὰ ἐλέγξῃ τὰς πράξεις του, καὶ αὐτὸς ἀνενόχλητος διέπραττεν ὅ,τι ἤθελεν. Ἐνταῦθα βεβαίως δὲν πρόκειται περὶ τοιούτου ἀνθρώπου, περὶ τοιούτου μονομάχου, οὐδὲ περὶ σπουδαίας μονομαχίας, ἀλλ’ ἰδοὺ εἰς ποῖα ἄτοπα δύναται νὰ φέρῃ τὸ παράλογον αὐτὸ ἔθιμον. Βεβαίως δὲν ἐπρόκειτο περὶ μονομαχίας σπουδαίας· ἀλλ’ ἂν ἐπρόκειτο περὶ μονομαχίας ἀληθοῦς, ἐνδεχόμενον ἦτο ἐν τῇ μονομαχίᾳ νὰ φονεύσω ἐγὼ τὸν κ. Στυμφαλιάδην· ἀλλὰ μὲ ἠρώτησέ τις, ἂν ἤθελον ἐγὼ νὰ γείνω φονεὺς εἰς αὐτὴν τὴν ἡλικίαν, νὰ τεθῶ εἰς τὰς φυλακὰς, καὶ νὰ ἀδικήσω τοὺς οἰκείους μου. Ἐνδεχόμενον ἦτο νὰ μὲ φονεύσῃ αὐτός· ἀλλὰ μὲ ἠρώτησέ τις, ἂν ἤθελον ἐγὼ νὰ φονευθῶ εἰς ἄδοξον πεδίον, διὰ τοιαύτην αἰτίαν καὶ παρὰ τοιούτου ἀντιπάλου. Ἀλλὰ βεβαίως ἐπρόκειτο περὶ μονομαχίας ψευδοῦς ἐκ τῶν γελωτοποιουσῶν. Μὲ ἠρώτησέ τις, ἂν ἤθελον ἐγὼ νὰ γελωτοποιηθῶ, ὕστερον ἀπὸ προηγούμενα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα ἔχω. Ἰδοὺ οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ἀπηξίωσα νὰ δώσω προσοχὴν εἰς τὴν γελοίαν ἐκείνην πρόκλησιν, ἰδοὺ δὲ ἐκ τίνος γελοίας περιστάσεως ἐνόμισεν ὁ κ. Στυμφαλιάδης, ὅτι ἔδρεψε δάφνας δόξης, καὶ ἐκαυχήθη δι’ αὐτάς. Διατὶ ἄλλως δὲν ἤθελον δεχθῆ; Μήπως ἐφοβήθην τὸν κ. Στυμφαλιάδην; Ἀλλὰ δὲν ἐνθυμοῦμαι νὰ ἔδωσα ποτὲ ἀφορμὴν νὰ πιστεύηται, ὅτι φοβοῦμαι· περὶ τοῦ ἐναντίου δὲ ἴσως πολλάκις ἔδωκα δείγματα. Γνωρίζει δὲ ὁ κ. Στυμφαλιάδης, ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι τρόποι μονομαχίας, τοὺς ὁποίους ἐγὼ δὲν ἀποκρούω. Βεβαίως αὐτὰ τὰ θεωρῶ πάντοτε παιδαριώδη καὶ ἀνάρμοστα εἰς τὴν ἡλικίαν μας, τὴν γεροντικὴν πλέον, καὶ ἀνάρμοστα εἰς τὸ ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον φέρομεν. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ κ. Στυμφαλιάδης ἐπιθυμῇ νὰ δείξῃ ἀπέναντί μου τὴν γενναιότητά του, ἂς κοπιάσῃ (γέλωτες). Ἐγὼ δὲν προκαλῶ, ἀλλ’ ἀποφεύγω, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχῃ καὶ λόγος· ἀλλ’ ἐὰν εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην, θὰ ἀμυνθῶ, καὶ πιστεύω ὅτι τὸ μάθημα θὰ ἦναι διδακτικὸν διὰ τὸν κ. Στυμφαλιάδην. Ζητοῦσι διὰ τοῦ φάσματος τῆς μονομαχίας νὰ ἐμποδίσωσι τὸν ἔλεγχον τῶν κακῶν πράξεων. Ἀλλὰ τί θὰ γείνῃ εἰς τὴν ἄλλην Σύνοδον τῆς Βουλῆς, ὅπου σκοπὸν ἔχω νὰ ἐλέγξω πολλοὺς, πλείστας κακὰς πράξεις δημοσίων ὑπαλλήλων, πολιτευομένων, ψευδοπατριωτῶν, ψευδαγωνιστῶν, περὶ τῶν ὁποίων ἔχω συλλέξει πολλὴν ὕλην ἐκ τῆς ὑπηρεσίας μου ὡς Νομάρχου καὶ ἐκ τῆς ἀναμίξεώς μου εἰς τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνας; Ἐζήτησε τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, ἐκ τῶν ὁποίων θ’ ἀποδειχθῶσι τὰ ἐν τῷ πολέμῳ ἡρωϊκὰ καταρθώματα τοῦ κ. Στυμφαλιάδου. Αὐτὸ καὶ μόνον ἐδικαιοῦτο καὶ ὤφειλε νὰ πράξῃ ἐξ ἀρχῆς· ὅλα τὰ ἄλλα ἦσαν περιττά. Ζητῶ καὶ ἐγὼ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ τὴν δικογραφίαν τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν δίκην τὴν διεξαχθεῖσαν ἐνώπιον τοῦ Στρατοδικείου κατὰ τοῦ κ. Στυμφαλιάδου, κατηγορηθέντος διὰ καταχρήσεις γενομένας ἐν τῷ στρατῷ. Καὶ ζητῶ προσέτι ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταθέσῃ τὰς δικογραφίας καὶ τὰς μηνύσεις, αἵτινες κατὰ τοῦ κ. Στυμφαλιάδου ἐγένοντο, ὡς ἀστυνόμου εἰς διάφορα μέρη, διὰ βιαιότητας καὶ καταχρήσεις. Ἔχω δὲ καὶ πλείστας πληροφορίας περὶ τῶν ἀστυνομικῶν αὐτοῦ ἄθλων, τὰς ὁποίας ἐν καιρῷ θ’ ἀνακοινώσω. Ὅταν δὲ γείνῃ ἐδῶ ἡ συζήτησις περὶ τοῦ χαρακτῆρος καὶ τῶν ἔργων τοῦ κ. Στυμφαλιάδου, θὰ γνωρίσητε ποῖοι ἄνθρωποι ἔρχονται ἐδῶ καὶ ζητοῦσι νὰ πωλήσωσι στρατιωτικὴν σοφίαν, καὶ ἀξιοῦσι μετὰ στόμφου νὰ ἐλέγξωσι πάντας, νὰ διδάξωσιν εἰς πάντας τὸ καθῆκον πρὸς τὴν πατρίδα καὶ νὰ ὑβρίσωσι. Τότε δὲ θὰ κρίνητε εἰς τίνα ἁρμόζει ὁ χαρακτηρισμὸς ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ὁ κ. Στυμφαλιάδης ἠθέλησε νὰ κάμῃ δι’ ἐμέ. Μὲ ὕβρισεν ἀδίκως, καὶ ἐδικαιούμην νὰ ἀντιτάξω ἀληθεῖς καὶ δικαίους δι’ αὐτὸν χαρακτηρισμούς· ἀλλὰ δὲν τὸ πράττω, διότι αἱ δεινότεροι ὕβρεις διὰ κάθε ἄνθρωπον καὶ οἱ μεγαλείτεροι ἔπαινοι εἶναι αἱ πράξεις του. Τί νὰ εἴπω δὲ ἐγὼ διὰ τὸν κ. Στυμφαλιάδην, ἀφοῦ εἶναι αἱ πράξεις του; Θεωρῶ περιττὸν νὰ προσθέσω ἄλλο τι, ἀφοῦ πάντες ἀντιλαμβάνεσθε, πάντες γνωρίζετε τὴν κατάστασίν του.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ῥοῦφος ἔχει τὸν λόγον.

§20Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ ἡμερῶν μετ’ ἄλλων συναδέλφων διεμαρτυρήθην κατὰ τῆς κρατούσης ἐν Πάτραις καταστάσεως, τῆς δημιουργουμένης ἐκ τῶν βιαιοπραγιῶν, τῶν ὁποίων γίνεται ἥρως ὁ ἀστυνόμος Καλφακᾶκος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε δώσει τὴν ὑπόσχεσιν, συνεπείᾳ τῆς διαμαρτυρίας ἡμῶν, ὅτι θ’ ἀνεκαλεῖτο ὁ κ. Καλφακᾶκος ἐκ Πατρῶν. Ἐν τούτοις διατριβή τις, δημοσιευθεῖσα ἐν ἐφημερίδι τῶν Πατρῶν, ὑπὸ σημερινὴν χρονολογίαν, ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ κ. Καλφακᾶκος ὄχι μόνον εὑρίσκεται ἐν Πάτραις, ἀλλὰ καὶ ἐξακολουθεῖ βιαιοπραγῶν. Διὰ νὰ καταδειχθῇ δὲ ποία τις εἶναι ἡ δρᾶσις αὐτοῦ, ἀναγινώσκω μέρος τῆς διατριβῆς (ἀναγινώσκει αὐτό). Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος καταθέσῃ ὅλας τὰς καταγγελίας, τὰς ἐν Πάτραις γενομένας κατὰ τοῦ κ. Καλφακάκου, ὡς ἀστυνόμου Πατρῶν.

§21ΚΥΡ. Λ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Καμμία δὲν ὑπάρχει.

§22ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Θέλω καταθέσει πάντα τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὸν ἀστυνόμον τοῦτον. Τὸν ἀστυνόμον αὐτὸν, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ἐκάλεσα ἐνταῦθα· κατόπιν διέταξα νὰ γείνῃ ἐξέτασις περὶ αὐτοῦ, ἐγένετο ἡ ἐξέτασις, καὶ ὑπεβλήθη εἰς ἐμὲ ἡ ἔκθεσις καὶ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας Πατρῶν καὶ τοῦ Δημάρχου, ἔκρινα δὲ, ὅτι κατόπιν τῶν ἐκθέσεων τούτων ἠδυνάμην νὰ διατάξω αὐτὸν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν του. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα εἶμαι ἕτοιμος νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν.

§23Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν ἐννοῶ μόνον αὐτὰ, κύριε Ὑπουργέ. Ἐννοῶ καὶ προγενεστέρας καταγγελίας καὶ ἀνακρίσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγειναν, ἐπὶ τῆς προηγουμένης ἀστυνομίας.

§24ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω.

§25ΑΘ. ΖΕΡΒΑΣ. Δύο λέξεις σχετικάς. Κατόπιν τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. ἐκ Πατρῶν συναδέλφου νομίζω ἀναγκαῖον, ἐπειδὴ ἔχω πληροφορίας σχετιζομένας πρὸς τὸ ζήτημα, νὰ δώσω ταύτας. Αἱ πληροφορίαι μου εἶναι, ὅτι ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας Πατρῶν εἶχεν ὑποβάλει λεπτομερῆ ἔκθεσιν τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν Βουλευτής. Διὰ τῆς ἐκθέσεως ταύτης βεβαιοῦται, ὅτι τὰ παράπονα τοῦ ἀναφερομένου, ὡς παρανόμως συλληφθέντος, κατὰ τοῦ ἀστυνόμου Καλφακάκου εἶναι ὅλως ἀβάσιμα. Ὁ ἀστυνόμος οὗτος, ὑπηρετήσας καὶ ἄλλοτε εὐδοκίμως ἐν Πάτραις, εἶναι εἷς τῶν νέων ἀξιωματικῶν, τῶν λίαν μεμορφωμένων, διακρίνεται δὲ διὰ τὴν καλὴν αὐτοῦ συμπεριφορὰν, τὸν εὐγενῆ τρόπον καὶ τὸν καλὸν αὐτοῦ χαρακτῆρα, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς ὅσα κατ’ αὐτοῦ καταγγέλλονται. Τὴν ἀφορμὴν ἐκείνην ἐδημιούργησεν αὐτὸς ὁ κατὰ τοῦ Καλφακάκου ὑποβαλὼν τὰ παράπονα κύριος. Ἡ ὑπόθεσις αὕτη διεξήχθη ὅλως διόλου ὑπηρεσιακῶς, ὁ δὲ Καλφακᾶκος ἦτο ἐντελῶς ἀμέτοχος αὐτῆς. Ὁ συλληφθεὶς προσήχθη εἰς τὸν προϊστάμενον τῆς Ἀστυνομίας ὑπὸ τῶν ἀστυφυλάκων, ὁ δὲ ἀστυνόμος οὐδόλως ἔλαβε γνῶσιν. Ὅταν δὲ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, θέλει ἀποδειχθῇ ἡ ἀλήθεια τῶν λόγων μου.

§26ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις σχετικὰς, προκειμένου περὶ ἀστυνομικῶν παραβάσεων. Τὸ παρελθὸν Σάββατον, ὅτε εἰσηρχόμην εἰς τὴν Βουλήν, πολῖταί τινες μὲ ἐπλησίασαν, καὶ μὲ παρεκάλεσαν νὰ ἀκούσω παράπονα κατά τινος ἐνωμοτάρχου τῆς ἀστυφυλακῆς...

§27ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐνωμοτάρχου ἐνταῦθα εὑρισκομένου;

§28ΣΤΑΗΣ. Μάλιστα... Παρεκάλεσα αὐτοὺς νὰ εὐαρεστηθῶσιν, ὅπως σήμερον μὲ ἐπισκεφθῶσι κατ’ οἶκον καὶ μοὶ ἐκθέσωσι τὰ λαβόντα χώραν. Πράγματι προσῆλθον οἱ πολῖται οὗτοι σήμερον, οἱ πλεῖστοι τῶν ὁποίων κατάγονται ἐκ Κερκύρας, καὶ μοὶ ἀφηγήθησαν τὰ ἑξῆς. Στρατιώτης τις ἀφῄρεσε πράγματά τινα παρ’ ἀξιωματικοῦ, παρὰ τῷ ὁποίῳ διετέλει προσκεκολλημένος ὡς ὑπηρέτης. Ὁ στρατιώτης συνελήφθη καὶ ἐτέθη εἰς τὰς φυλακάς· εἶπε δὲ, ὅτι τὰ κλαπέντα πράγματα τοῦ ἀξιωματικοῦ εἶχε παραδώσει εἴς τινα οἰκογένειαν, καταγομένην ἐκ Κερκύρας. Ἡ οἰκογένεια αὕτη κατοικεῖ εἰς τὸ Ιʹ ἀστυνομικὸν τμῆμα. Ὁ ἐνωμοτάρχης τῆς ἀστυφυλακῆς τοῦ τμήματος ἐκείνου μετά τινος ἀστυφύλακος μετέβη εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ πολίτου, ἐντιμοτάτου οἰκογενειάρχου, ἀπόντος δ’ αὐτοῦ προσηνέχθη ἀπρεπῶς πρὸς τὴν σύζυγον τοῦ πολίτου καὶ πρὸς τὴν μικρὰν αὐτοῦ κόρην. Δὲν ἠρκέσθη δὲ εἰς τὴν ἀπρεπῆ συμπεριφοράν,—εἶμαι δὲ βέβαιος περὶ τῶν λεχθέντων, τὰ ὁποῖα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δὲν δύναμαι νὰ ἐπαναλάβω,—ἀλλ’ ὁ ἐνωμοτάρχης τῆς ἀστυφυλακῆς ἔλαβε μεθ’ ἑαυτοῦ τὸ μόλις δωδεκαετὲς τέκνον, μαθητὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ σχολείου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνάπηρον δυστυχῶς, διότι τὸν ἕτερον τῶν ποδῶν ἔχει ἐκ ξύλου, ἔλαβε, λέγω, μεθ’ ἑαυτοῦ ὁ ἐνωμοτάρχης τῆς ἀστυφυλακῆς τὸ ἀνάπηρον τοῦτο τέκνον, τὸ ὡδήγησεν εἰς τὸ κατάστημα τῆς Ἀστυνομίας, καὶ τὸ ἐκακοποίησε· εἶδον δὲ τοὺς μώλωπας ἐγὼ αὐτὸς, διότι εἰς τὴν ἀριστερὰν ὠμοπλάτην τοῦ παιδὸς παρετήρησα μώλωπα, προελθόντα ἐκ τῆς πυγμῆς τοῦ ἐνωμοτάρχου. Τὸ δὲ ἀτυχὲς παιδίον διεμαρτύρετο, διότι οὐδὲν ἐγίνωσκε περὶ τῶν κλαπέντων πραγμάτων. Μετὰ μίαν ὥραν τὸ παιδίον ἀφέθη ἐλεύθερον. Μετέβη δὲ καὶ ὁ ἀστυνόμος τοῦ Γʹ τμήματος, ὁ ὁποῖος, ὡς ἤκουσα, εἶναι καλὸς, εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ παιδὸς, ἀλλὰ μετὰ ἐπιμελῆ ἔρευναν οὐδὲν εὗρεν ἐκ τῶν κλαπέντων. Εἶτα ἐβεβαιώθη, ὅτι ἦσαν ψευδῆ τὰ παρὰ τοῦ στρατιώτου λεχθέντα, ὅτι δηλαδὴ εἶχον δοθῆ παρ’ αὐτοῦ εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἐκ Κερκύρας πολίτου τὰ κλαπέντα πράγματα τοῦ κ. ἀξιωματικοῦ. Ἐπειδὴ δὲ δὲν ἐγνώσθη τὸ ὄνομα τοῦ ἀστυφύλακος ὡς καὶ τοῦ ἐνωμοτάρχου, τῶν διαπραξάντων τὰς ἀξιοποίνους ταύτας πράξεις, γνωρίζω εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, ὅτι ὁ ἐνωμοτάρχης τῆς ἀστυφυλακῆς φέρει τὸν ἀριθμὸν 1824, ἵνα ἐνεργήσῃ ὅ,τι δέον πρὸς τιμωρίαν αὐτοῦ. Δὲν πιστεύω δὲ νὰ ἦναι ἀνάγκη νὰ καταθέσω γραπτὴν τὴν σύστασίν μου ταύτην.

§29Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πρὸ μηνὸς περίπου εἶχον ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, συνάμα δὲ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἀπόσπασμα ἐκ 30 εὐζώνων...

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι διόλου σχετικόν.

§31ΓΕΡΑΚΗΣ. Σχετικὸν εἶναι.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Δὲν εἶναι διόλου σχετικὸν μήτε μὲ τὸ παράπονον τοῦ κ. ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ, μήτε μὲ τὸ τοῦ κ. ἐκ Κυθήρων. Ἐὰν ἐννοεῖτε ὅτι πρέπει μὲ τὰ σχετικὰ ὁλόκληρον τὸ ἀστυνομικὸν ζήτημα καὶ ὅλα τὰ κατὰ τῆς Ἀστυνομίας παράπονα ν’ ἀναπτυχθῶσιν ἐνταῦθα, ἔχετε δίκαιον· ἀλλὰ τότε νὰ σᾶς ἐγγράψω κατόπιν.

§33ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐγγράψατέ με.

§34Ι. ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ. Σχετικόν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον, διότι ἀφῄρεσα τὸν λόγον ἀπὸ τὸν κύριον Γεράκην. Ὁ κύριος Ἀβέρωφ ἔχει τὸν λόγον.

§36ΑΥΓΕΡ. ΑΒΕΡΩΦ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ τριῶν ἢ τεσσάρων μηνῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπηγόρευσε τὴν ὑλοτομίαν εἰς τὰ δάση τῶν δήμων Λάκμωνος καὶ Χαλκίδος παρ’ Ἀσπροποτάμῳ τῆς Καλαμπάκας, διὰ λόγους δημοσίας ἀσφαλείας. Ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη ἐπεξετάθη καὶ εἰς τὰ δάση τοῦ δήμου Καστανέας. Κατόπιν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ἐποιησάμεθα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι τὸ δάσος τῆς κοινότητος Καστανέας διεξεδικεῖτο καὶ ἀπὸ τὸ Δημόσιον καὶ ἀπὸ τὴν κοινότητα, ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη τότε νὰ ἀπαγορεύσῃ καὶ ἀπηγόρευσε τὴν ὑλοτομίαν. Χθὲς ὅμως ἔλαβον τηλεγράφημα τοῦ προέδρου τῆς κοινότητος, ὁ ὁποῖος διαμαρτύρεται, διότι τὸ Ὑπουργεῖον προέβη εἰς τὴν ἔκδοσιν ἀδείας ὑλοτομίας καὶ ἐπιτρέπει νὰ ξυλεύωνται ἐν Καστανέᾳ, ἐνῷ κατ’ αὐτὰς πρόκειται νὰ ἐξετασθῶσι μάρτυρες διὰ τὸ ζήτημα τῆς κυριότητος τοῦ δάσους, τὸ ὁποῖον κατεῖχεν ἕως τώρα ἡ κοινότης καὶ τὸ κατέλαβε τὸ Δημόσιον. Ἐνῷ δὲ πρόκειται νὰ ἐξετασθῶσι μάρτυρες, ἐξεδόθησαν ἄδειαι ὑλοτομίας. Διὰ τοῦτο καταθέτω τὸ τηλεγράφημα, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀναστείλῃ τὰς ἀδείας ταύτας, μέχρις ὅτου τὸ Δικαστήριον ἀποφανθῇ, ἂν τὸ δάσος αὐτὸ δικαιοῦται νὰ κατέχῃ τὸ Δημόσιον ἢ ἡ κοινότης.

§37Κ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Ὅμοιον τηλεγράφημα ἔλαβον καὶ ἐγώ, καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ αἴτησις τοῦ κυρίου Ἀβέρωφ.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πονηρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§39ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 31 Μαΐου ἐψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναβολῆς τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν, ὁρισθείσης ἡμέρας τῆς 7ης Σεπτεμβρίου τρέχοντος ἔτους. Ἐπειδὴ εἰσέτι ὁ νόμος δὲν εἶναι γνωστὸν ἂν ἐκυρώθη, οὔτε ἐδημοσιεύθη, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ προσεχὴς Τετάρτη, ἤτοι ἡ μεθαύριον, εἶναι ἡ τελευταία ἡμέρα τῆς ἐπιδόσεως τῶν αἰτήσεων τῶν ὑποψηφίων, καὶ ἡ Πέμπτη ἡ τελευταία ἡμέρα τῆς ἀνακηρύξεως αὐτῶν, ἐπάναγκες εἶναι νὰ δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂν ἐκυρώθη ὁ νόμος οὗτος, ἂν θὰ δημοσιευθῇ, καὶ διατὶ δὲν ἐδημοσιεύθη, διὰ νὰ μὴ γίνωνται ματαιοπονίαι ἀνακηρύξεων.

§40ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ὁ νόμος οὗτος, ἐὰν δὲν ὑπεβλήθη ἔτι πρὸς κύρωσιν, διότι ἑτοιμάζονται τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, θὰ ὑποβληθῇ προσεχέστατα.

§41ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο διὰ νὰ μὴ γίνωνται περιτταὶ ἐνέργειαι τῶν δικαστηρίων, κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἀνακηρύσσωνται ὑποψήφιοι, καὶ ἔχωμεν ἐπιστροφὴν χρημάτων ἐκλογικῶν εἰδῶν, ἢ μᾶλλον, καθὼς λέγει τὸ ἄρθρον 2, δὲν θὰ ἔχωμεν ἐπιστροφὴν τῶν χρημάτων, ἀλλὰ θὰ παραμένωσι ταῦτα ὡς παρακαταθήκη, ἵνα χρησιμεύσωσιν, ἐὰν οἱ ὑποβαλόντες αἰτήσεις ὑποψήφιοι ἀνακηρυχθῶσι κατόπιν.

§42Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος προνοεῖ περὶ τῶν κατατεθέντων.

§43ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Προνοεῖ, ἀλλ’ εἰς βάρος τῶν καταθετῶν.

§44Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Καθ’ ἃ εἶχον ἀνακοινώσει πρὸς τὴν Βουλὴν, ἀποκρινόμενος εἰς ἐπερώτησιν τοῦ κ. ἐκ Κορινθίας Βουλευτοῦ, ἔμελλον προσεχῶς νὰ εἰσαγάγω εἰς αὐτὴν νομοσχέδιον, κυροῦν σύμβασιν περὶ τοῦ δανείου, τὸ ὁποῖον κατεστάθη ἀναγκαῖον διὰ τὸν κανονισμὸν τῆς προσεχοῦς συγκομιδῆς τοῦ σταφιδοκάρπου. Τὴν σύμβασιν ταύτην, συνομολογηθεῖσαν μεταξὺ τῶν Ὑπουργῶν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν ἀφ’ ἑνὸς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τῶν διοικούντων τὰς τρεῖς Τραπέζας, τὴν Τράπεζαν τὴν Ἐθνικὴν, τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν καὶ τὴν Ἰονικὴν, καὶ τοῦ Προέδρου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, καταθέτω εἰς τὴν Βουλήν. Δι’ αὐτῆς αἱ τρεῖς πρῶται Τράπεζαι, ἡ Ἐθνικὴ, ἡ τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἡ Ἰονικὴ, ἀναλαμβάνουσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δανείσωσιν, ὑπὸ τύπον ἀνοικτοῦ λογαριασμοῦ, εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν μέχρις 6½ ἑκατομμυρίων, ἐπὶ τόκῳ 5½%, ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους. Ἡ σύμβασις αὕτη προϋποθέτει σύμβασιν ἄλλην γενομένην, ἥτις συνωμολογήθη καὶ ὑπεγράφη ὑπὸ τῶν συμβαλλομένων, ἤτοι τῶν τριῶν Τραπεζῶν καὶ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν ἀφ’ ἑτέρου. Εἰσάγω δὲ καὶ τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου προτείνεται ἡ κύρωσις τῆς συμβάσεως ταύτης.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ σύμβασις θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 16).

§46ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλοῦμεν νὰ ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν σήμερον.

§47Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι δά!

§48ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ. Πρόκειται περὶ συμβάσεως ἑπομένως ἀναγκαίως θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. Αὔριον θὰ τὴν ἔχητε.

§50ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Αὔριον τοὐλάχιστον νὰ ἦναι πρῶτον ἀντικείμενον.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι σύμφωνος ἡ Βουλὴ, ὅπως ἀναγραφῇ ὡς πρῶτον ἀντικείμενον αὔριον;

§52ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Πρωτοπαπαδάκης.

§54Π. Ι. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔλαβον ἀναφορὰν ἐκ Σύρου ἀπὸ τὸν Μιχαὴλ Φράγκον, ἀπευθυνθεῖσαν καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν, διὰ τῆς ὁποίας καθιστᾷ γνωστὸν, ὅτι ἠναγκάσθη νὰ πληρώσῃ τρὶς τὸν φόρον τοῦ ἐπιτηδεύματος ἑνὸς ἔτους, τοῦ 1899, ἔστειλε δὲ καὶ τὰ τρία σχετικὰ διπλότυπα τοῦ ταμίου, τὰ ὁποῖα κρατῶ ἐδῶ. Καὶ ἂν μὲν ἐπρόκειτο περὶ ἀνθρώπου δυναμένου νὰ πληρώσῃ εὐκόλως, τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ ἦτο ἴσως σοβαρόν· ἀλλ’ ὁ Μιχ. Φράγκος εἶναι πλανόδιος ἔμπορος, ἠναγκάσθη δὲ, ὡς μοὶ λέγει ὁ κ. ἐκ Σύρου συνάδελφος, νὰ πωλήσῃ τὸ καροτσάκι του, διὰ νὰ πληρώσῃ τὴν τρίτην φορὰν τὸν ἐκ δραχμῶν 38 φόρον, διότι ἐξεδόθη ἔνταλμα συλλήψεως κατ’ αὐτοῦ, καὶ μετέβη κατόπιν παρὰ τῷ κυρίῳ Τσιροπινᾷ, ἵνα τὸν προσλάβῃ ὡς ἁπλοῦν ἐργάτην εἰς τὸ ἐργοστάσιόν του. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν, νὰ διατάξῃ ν’ ἀποδοθῶσιν εἰς τὸν φορολογούμενον τὰ πληρωθέντα, ἐνῷ δὲν ὠφείλοντο. Ἔχω καὶ ἄλλην ἐπερώτησιν νὰ κάμω, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ ἦναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§55Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Νὰ καταθέσητε, παρακαλῶ, τὴν ἀναφορὰν καὶ τὰ διπλότυπα.

§56ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Γεράκης ἔχει τὸν λόγον.

§58Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Πρὸ μηνὸς εἶχον ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἀπόσπασμα ἐκ τριάκοντα εὐζώνων, ἐπὶ κεφαλῆς ἔχον τὸν ἐνωμοτάρχην Ἰωάννην Σκαρλᾶτον, περιεφέρετο ἀνὰ τὰ χωρία τῆς ἐπαρχίας Κραναίας καὶ διέπραττε διαφόρους αὐθαιρέτους καὶ παρανόμους πράξεις. Ἴσως ἐνθυμοῦνται οἱ κύριοι Ὑπουργοί, ὅτι ὁ ἐνωμοτάρχης οὗτος μετὰ τοῦ ἀποσπάσματος μετέβη εἰς τὸ χωρίον Βαλσαμάτα, εἰσῆλθε νύκτωρ ἐντὸς τῶν οἰκιῶν, ἐκακοποίησε γυναῖκας, ἔθραυσε πιάτα, βυτία, ἔσφαξεν ἀμνούς, ὄρνιθας κλπ., καὶ ἀπῄτει νὰ χορηγῆται τροφὴ εἰς τὸ ἀπόσπασμα. Τούτων ἕνεκεν ἠναγκάσθη ὁ Δήμαρχος Ὁμαλῶν δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὸν κ. Νομάρχην Κεφαλληνίας νὰ ἐκθέσῃ πάσας τὰς ἐκνόμους ταύτας ἐνεργείας τοῦ ἀποσπάσματος τούτου. Ὁ κ. Νομάρχης ἐγνώρισε ταῦτα εἰς τὸν κ. Μοίραρχον, οὗτος δὲ, ἀναγνωρίσας τὰ δίκαια τοῦ Δημάρχου παράπονα, ἐξέδοτο κατὰ τὴν 7 Φεβρουαρίου ἐ. ἔ. τὴν ἀκόλουθον ἡμερησίαν διαταγήν: «Παραστάσεις ἐγένοντο ἡμῖν, ὅτι διάφοροι ὁπλῖται τῶν ἀστυνομιῶν καὶ τοῦ μεταβατικοῦ ἀποσπάσματος, μεταβαίνοντες εἰς διάφορα χωρία τῆς δικαιοδοσίας των πρὸς ἐκτέλεσιν ὑπηρεσίας, καὶ καταχρώμενοι τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῶν καταλυμάτων παρεχομένων αὐτοῖς δικαιωμάτων, ἐκτρέπονται ἀτόπως καὶ ὅλως ἀδικαιολογήτως εἰς καταπιέσεις πτωχῶν χωρικῶν. «Ἐπιθυμοῦντες ὅθεν νὰ μὴ ἐπαναληφθῶσιν αἱ τοιαῦται καταχρήσεις, παραγγέλλομεν ἅπαντας τοὺς κυρίους ἀστυνόμους τῆς δικαιοδοσίας ἡμῶν, ὡς καὶ τὸν ἀποσπασματάρχην, πρὸς ὃν θέλει κοινοποιηθῆ ἡ παροῦσα παρὰ τῆς ἀστυνομίας Σάμης, ὅπως ἐκδώσωσι τάχιστα ἐντόνους καὶ σαφεῖς διαταγὰς καὶ ὁδηγίας πρὸς ἅπαντας τοὺς ὑπ’ αὐτοὺς ὁπλίτας, ἵνα ἐν τῷ μέλλοντι ἀπέχωσι τῶν τοιούτων καταχρήσεων, καθόσον διὰ πᾶν ὑποβληθησόμενον ἡμῖν ἐν τῷ μέλλοντι παράπονον ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο θέλομεν ὄχι μόνον κατὰ τῶν ὁπλιτῶν τούτων προσενεχθῆ λίαν αὐστηρῶς, ἀλλὰ καὶ κατὰ τῶν προϊσταμένων αὐτῶν θέλομεν ἐνεργήσει τὰ δέοντα.» Τὴν ἡμερησίαν ταύτην διαταγὴν ὁ κ. Μοίραρχος ἐκοινοποίησε τῷ κ. Δημάρχῳ διὰ τοῦ ἑξῆς ἐγγράφου: «Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ κοινοποιήσω ὑμῖν ὀπισθογράφως τὴν πρὸς τοὺς ἀστυνόμους τῆς δικαιοδοσίας ἡμῶν ὡς καὶ πρὸς τὸ μεταβατικὸν ἀπόσπασμα τοῦ νομοῦ ἡμερησίαν ἡμῶν διαταγὴν τῆς 7 τρέχοντος μηνός, καὶ σᾶς παρακαλῶ, ἵνα, ὁσάκις ἤθελε παρουσιασθῆ σχετική τις παρεκτροπὴ ἐκ μέρους ὀργάνου τινὸς ἐν τῇ δικαιοδοσίᾳ σας, γνωρίζητε ἡμῖν περὶ τούτου, ὅπως ἐνεργῶμεν κατὰ τοῦ παρεκτρεπομένου τὰ δέοντα. «Ἐν Ἀργοστολίῳ τῇ 10 Φεβρουαρίου 1903.» Ὁ ἀποσπασματάρχης ὅμως Ἰωάννης Σκαρλᾶτος, ἀντὶ νὰ σωφρονισθῇ καὶ συμμορφωθῇ πρὸς τὴν ἡμερησίαν διαταγὴν τοῦ Μοιράρχου, τοὐναντίον ἐξηκολούθησε διαπράττων περισσότερα ἔκτροπα καὶ ὄργια. Μετέβη πρὸ μηνὸς εἰς τὴν οἰκίαν τῶν Δημητρίου καὶ Σταύρου Νιφοράτου, ὅστις ἦτο ὀφειλέτης τοῦ Δημοσίου δραχμῶν 15, καὶ νύκτωρ ἠθέλησε νὰ εἰσέλθῃ εἰς αὐτὴν, ἐπειδὴ δὲ αἱ γυναῖκες, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον ἐντὸς μετὰ τῶν τέκνων των, ἠρνήθησαν νὰ ἀνοίξωσι τὴν θύραν, ὁ ἐνωμοτάρχης μετὰ τοῦ ἀποσπάσματος ἔθραυσαν τὴν θύραν, καὶ εἰσελθόντες εἰς τὴν οἰκίαν ἐκακοποίησαν τὴν σύζυγον τοῦ Σταύρου καὶ ἔθραυσαν πᾶν τὸ προστυχὸν, τὸν παραπονεθέντα δὲ διὰ τὰς ἐκνόμους ταύτας πράξεις τοῦ ἀποσπάσματος Δ. Νιφορᾶτον συνέλαβον καὶ δέσμιον μετέφεραν τὴν ἑπομένην εἰς Ἀργοστόλιον, ἐπιδόντες κατ’ αὐτοῦ καὶ μήνυσιν ἐπὶ ἀντιστάσει, χωρὶς νὰ λάβῃ χώραν τοιαύτη. Δυστυχῶς δὲ, ἔκριναν καλὸν ὁ Εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ ἀνακριτὴς νὰ προφυλακίσουν αὐτὸν, στηριχθέντες εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐνωμοτάρχου· ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ, πεισθέντες μετὰ ταῦτα, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἀντιστάσεως, ἀλλὰ περὶ δικαιολογίας τῶν παρανόμων πράξεων τοῦ ἐνωμοτάρχου, ἀπέλυσαν διὰ βουλεύματος τὸν ἀδίκως συλληφθέντα. Κατ’ ἄλλην τινὰ ἡμέραν ὁ αὐτὸς ἀποσπασματάρχης μετέβη εἰς τὸ χωρίον Σβορωνᾶτα καὶ εἰσελθὼν παρανόμως εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Γνεσούλη, ἐπὶ τῇ προφάσει, ὅτι οὗτος κατεδιώκετο δυνάμει ἐντάλματος, ἐξυλοκόπησε τὴν σύζυγόν του, τὸν ἀδελφόν του καὶ τὰ τέκνα του, ἤνοιξε τὰ βυτία του, ἔπιον αὐτὸς καὶ τὸ ἀπόσπασμα τὸν οἶνόν του, ἔφαγον ὅ,τι εἶχον οἱ πτωχοὶ αὐτοὶ ἄνθρωποι, καὶ δέσμιον πεζῇ μετέφεραν τὸν δυστυχῆ Γνεσούλην εἰς Ἀργοστόλιον, ἐνώπιον τοῦ κ. Εἰσαγγελέως, ὅστις τὸν ἀπέστειλε πρὸς τὸν ἀνακριτὴν, ὁ δὲ ἀνακριτὴς ἀπέλυσεν αὐτὸν, διότι οὐδεμία κατηγορία ὑπῆρχε κατ’ αὐτοῦ. Ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας ἀκολούθως παρανόμους πράξεις προέβη ὁ ἀποσπασματάρχης Ἰωάννης Σκαρλᾶτος, καὶ ὡς ἐκ τούτου ὁ Δήμαρχος Ὁμαλῶν ἠναγκάσθη ν’ ἀπευθύνῃ νέαν ἀναφορὰν πρὸς τὸν Νομάρχην καὶ πρὸς τὸν Μοίραρχον. Ὁ Νομάρχης, ἀναγνωρίσας τὸ δίκαιον αὐτοῦ καὶ τὴν ἔκτροπον ἐνέργειαν τοῦ ἀποσπασματάρχου, ἐκπληρῶν δὲ τὸ καθῆκόν του, ἀπέστειλε τὸ ἑξῆς ἔγγραφον πρὸς τὸν Δήμαρχον: «Ἀπαντῶντες ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 311 ἐ. ἔ. ἀναφορᾶς σας, πληροφοροῦμεν ὑμᾶς, ὅτι τὰ καταλύματα τῶν στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων ἔχουσι καταργηθῆ διὰ νόμου. Ἑπομένως οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔχουσιν οἱ κάτοικοι τῶν διαφόρων χωρίων νὰ δέχωνται τὰ ἀποσπάσματα ταῦτα εἰς τὰς οἰκίας των καὶ δὴ νὰ χορηγῶσιν αὐτοῖς καὶ τροφὴν, ἀφοῦ μάλιστα, ὡς ἀναφέρετε, ἐν τοῖς διαφόροις χωρίοις τοῦ δήμου σας ὑπάρχουσι πανδοχεῖα, ἐν δὲ τῇ πρωτευούσῃ καὶ ἀστυνομικὸς σταθμός. «Πληροφοροῦμεν πρὸς τούτοις, ὅτι τὴν παρεκτροπὴν ταύτην τοῦ ἐν τῷ δήμῳ σας στρατιωτικοῦ ἀποσπάσματος ἐγνωρίσαμεν πρὸς τὸν κ. Μοίραρχον Κεφαλληνίας, ὡς ἐπόπτην τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων, διὰ τὰ καθ’ ἑαυτόν. «Ἐν Ἀργοστολίῳ τῇ 28 Μαΐου 1903». Ἀλλὰ δυστυχῶς καὶ κατόπιν τῆς ἐνεργείας ταύτης τοῦ κ. Νομάρχου, δι’ ἧς ἐφίστα τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Μοιράρχου ἐπὶ τῶν παρανόμων πράξεων τοῦ εἰρημένου ἐνωμοτάρχου, οὗτος ἐξηκολούθει διαπράττων ἔτι μεγαλείτερα καὶ περισσότερα ὄργια. Ἠναγκάσθη δὲ ὁ κ. Δήμαρχος νὰ ὑποβάλῃ ἄλλην ἀναφορὰν πρὸς τὸν κ. Νομάρχην καὶ τὸν κ. Μοίραρχον, ἣν ἀνεκοίνωσε καὶ πρὸς ἐμὲ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Κύριον Κωνσταντῖνον Γεράκην «Βουλευτὴν Κραναίας Ἀθήνας. «Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω ὑμᾶς, κύριε Γεράκη, ὅτι τὸ στρατιωτικὸν ἀπόσπασμα ὑπὸ τὸν ἐνωμοτάρχην Ἰωάννην Σκαρλᾶτον μετέβη σήμερον εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Χριστοδούλου Ἰωάννου Γαλιατσάτου, μὴ καταδιωκομένου δι’ οὐδεμίαν ἐγκληματικὴν πρᾶξιν, καὶ προέβη εἰς ἀνηκούστους πιέσεις, καταχρήσεις, ὕβρεις, ἐπιτεθέντες δὲ κατὰ τῆς συζύγου του Ἀνδριάνης, ἐκτύπησαν αὐτὴν εἰς διάφορα μέρη τοῦ σώματος διὰ γρόνθων, ῥίψαντες αὐτὴν χαμαὶ, ἔθραυσαν δὲ καὶ ἓν ὑφαντουργεῖον τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ, ἀξίας ἄνω τῶν 100 δραχμῶν, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν ἔδιδον αὐτοῖς τροφὴν (στερούμενοι καὶ αὐτοῦ τοῦ ἄρτου), εἰς δὲ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ, ἀρνηθεῖσαν νὰ τοῖς δώσῃ τροφὴν, ἀπήντησαν: «νὰ μᾶς φέρῃς, νὰ πάρῃ τὸν Ἰησοῦν σου Χριστόν!», ἐξαναγκάσαντες οὕτω αὐτοὺς νὰ τοῖς δώσωσι. «Πληροφορηθεὶς ταῦτα ἔσπευσα εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Χριστοδούλου Γαλιατσάτου καὶ προέβην εἰς τὰς δεούσας παραστάσεις πρὸς τὸν ἀποσπασματάρχην Σκαρλᾶτον, ἐπιδείξας καὶ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1545 ἐ. ἔ. διαταγὴν τῆς Β. Νομαρχίας Κεφαλληνίας καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 817 ἐ. ἔ. ἔγγραφον τῆς Β. Μοιραρχίας Κεφαλληνίας (ἀντίγραφα τῶν ὁποίων ἀποστέλλω ὑμῖν συνημμένως)· οὗτος δὲ ὑπεροπτικῶς, ὡς ἄλλος Ναβουχοδονόσωρ, μοὶ ἀπήντησεν: «Ἀναγνωρίζω τὰς ἀνωτέρω διαταγὰς, ἀλλὰ δὲν συμμορφοῦμαι πρὸς αὐτὰς, διότι τὸ ὑπ’ ἐμὲ ἀπόσπασμα δὲν ἐννοῶ νὰ τρώγῃ ἐν τοῖς παντοπωλείοις, ἀλλὰ ἐν τοῖς καταλύμασι, καὶ ἔτσι ξεύρω νὰ κάνω...»

§59Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖος εἶναι ὁ εἰπὼν ταῦτα;

§60ΓΕΡΑΚΗΣ. Ὁ ἐνωμοτάρχης, ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἀποσπάσματος, ὀνομαζόμενος Ἰωάννης Σκαρλᾶτος (ἀναγινώσκει): «... Εἰς δὲ τὴν σύζυγον Χριστοδούλου Γαλιατσάτου Ἀνδριάνην, ἐλθοῦσαν κλαίουσαν ἐνώπιόν μου, ὅπως παραπονεθῇ εἰς αὐτὸν διὰ τὴν ἄδικον ὑπὸ τοῦ ἀποσπάσματος ἐπίθεσιν καὶ ζημίαν, ἀπήντησε: «καλὰ σοῦ ἔκαμαν!», ἀπειλήσας καὶ ἀποπέμψας αὐτήν. Ἐλθοῦσα κατόπιν ἡ Ἑλένη Γαλιατσάτου, κλαίουσα, μετὰ τοῦ τυφλοῦ αὐτῆς πατρὸς, μοὶ παρεπονέθησαν, ὅτι τὸ ὑπὸ τὸν Σκαρλᾶτον στρατιωτικὸν ἀπόσπασμα μετέβη εἰς τὴν οἰκίαν των, ζητοῦντες τροφὴν, ἐπειδὴ δὲ δὲν τοῖς ἐδόθη τοιαύτη, ἥρπασαν ἓν κιβώτιον (μπαοῦλο), τὸ ὁποῖον, ὡς μ’ ἐπληροφόρησαν, περιεῖχεν ἀρκετὰ φορέματα, μετρητὰ δρ. 36, ἓν δακτύλιον χρυσοῦν, ἀξίας δρ. 200, καὶ ἓν ὡρολόγιον ἀργυροῦν, ἔθραυσαν δὲ καὶ πολλὰ οἰκιακὰ σκεύη καὶ ἔπιπλα, καὶ ἔσφαξαν καὶ δύο τράγους, οὓς ἔφαγον. Καὶ ταῦτα γίνονται, κύριε Βουλευτὰ, ἐπειδὴ καταζητεῖται ὁ υἱὸς τοῦ Κυριάκου Γαλιατσάτου Ἄγγελος. «Πληροφορῶ δ’ ὑμᾶς, κ. Βουλευτὰ, ὅτι εἰς τὴν οἰκίαν ταύτην συχνότατα τὸ στρατιωτικὸν ἀπόσπασμα καταλύει, συγκείμενον ἐκ πολλῶν ἀνδρῶν, καὶ προβαίνει εἰς ἀνηκούστους παρανομίας, ἀπειλὰς, ὕβρεις κλπ., ζητοῦν πάντοτε τροφὴν, ἣν ἐξ ἀνάγκης παρέχουσιν». «Ἐλθόντες ὕστερον ἡ Ἀγγελικὴ Σάββα Γαλιατσάτου καὶ Παναγῆς Νιφοράτος μοὶ παρεπονήθησαν, ὅτι τὸ αὐτὸ πάντοτε ἀπόσπασμα μετέβη εἰς τὰς οἰκίας των καὶ προέβη εἰς διαφόρους πιέσεις καὶ ἀπειλὰς, ζητοῦντες τροφὴν, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι τῆς μὲν Γαλιατσάτου καταζητεῖται ὁ σύζυγος, τοῦ δὲ Νιφοράτου ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ. «Ἐπειδὴ αἱ τοιαῦται ἔκνομοι πράξεις, γινόμεναι συχνότατα, δύνανται νὰ ἔχωσι δυσαρέστους συνεπείας, παρακαλῶ ὑμᾶς, κύριε Βουλευτὰ, ὅπως εὐαρεστούμενος ἐνεργήσητε τὰ δέοντα καὶ ὑψώσητε φωνὴν ὑπὲρ τῶν ἀθώων καὶ καταπιεζομένων ὑπὸ τοῦ ἐνωμοτάρχου καὶ ἀποσπασματάρχου Σκαρλάτου κατοίκων τοῦ ἡμετέρου δήμου, ὅπως προλάβωμεν δυσάρεστα ἀποτελέσματα, καὶ οἱ κάτοικοι τοῦ ἡμετέρου δήμου θέλουσι σᾶς εὐγνωμονεῖ. «Πληροφορῶ δ’ ὑμᾶς, ὅτι τὰς παρανομίας ταύτας κατήγγειλα δι’ ἀναφορᾶς μου εἴς τε τὴν Β. Νομαρχίαν καὶ Μοιραρχίαν Κεφαλληνίας, προσθεὶς μάλιστα, ὅτι τὰ ἐν τῇ ἀναφορᾷ μου ἐκτιθέμενα δύναμαι ν’ ἀποδείξω καὶ διὰ μαρτύρων.» Θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν προσέτι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς: ὅτι ὁ Ἰωάννης Σκαρλᾶτος δὲν δύναται νὰ ὑπηρετῇ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Κραναίας, καὶ ἀπορῶ, πῶς ὁ ἀποσπασματάρχης οὗτος εὑρίσκεται ἀπὸ ἐτῶν σχεδὸν ἐκεῖ, ἐνῷ εἶναι ἔγγαμος καὶ ἔχει σύζυγον ἐκ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης.

§61ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀλλ’ αὐτὸς δὲν ὑπηρετεῖ ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ.

§62ΓΕΡΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ ἔχω καθῆκον ν’ ἀπευθυνθῶ πρὸς ἀμφοτέρους τοὺς κ. Ὑπουργούς.

§63ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐὰν ἦναι ἀποσπασματάρχης, δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§64Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι πρώτην φορὰν ἀκούω τὰ παράπονα ταῦτα, πρώτην φορὰν πληροφοροῦμαι περὶ αὐτῶν. Θέλω ἐξετάσει, καὶ θέλω φροντίσει, ἐὰν ὁ εἰρημένος ἐνωμοτάρχης παρανόμως ὑπηρετῇ ἐν Κραναίᾳ, νὰ τὸν μεταθέσω, καὶ νὰ τὸν τιμωρήσω διὰ πᾶσαν παρεκτροπήν.

§65ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ καὶ ἄλλοτε ἐπέστησα τὴν προσοχὴν ὑμῶν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ οὐδὲν ἐνηργήθη μέχρι τοῦδε. Ἐὰν ἤθελε τιμωρηθῆ ὁ ἀποσπασματάρχης αὐτὸς, ἐὰν ἤθελε μετατεθῆ, βεβαίως δὲν ἤθελον λάβει χώραν τοιαῦται καταπιέσεις καὶ τοιαῦται αὐθαίρετοι πράξεις καὶ τοιαῦτα ὄργια. Ἠναγκάσθην νὰ ἀναπτύξω σήμερον ταῦτα, διότι οὐδὲν μέχρι τοῦδε ἐνηργήσατε κατὰ τοῦ ἀποσπασματάρχου αὐτοῦ· διότι, ἐὰν ἠθέλετε ἐνεργήσει, βεβαίως δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον καὶ δὲν θ’ ἀπησχόλουν τὴν Βουλὴν διὰ τοιαῦτα πράγματα, τὰ ὁποῖα σεῖς νομίζετε ἐπουσιώδη.

§66Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε, ἡμεῖς δὲν νομίζομεν ἐπουσιώδη τοιαῦτα πράγματα, καὶ δὲν πρέπει ν’ ἀποδίδητε εἰς ἡμᾶς ἰδιότητας, τὰς ὁποίας δὲν ἔχομεν.

§67ΓΕΡΑΚΗΣ. Κατ’ ἀνάγκην ὁμιλῶ οὕτω· διότι, ἐὰν ἠθέλετε ἐνεργήσει ἐγκαίρως τὰ δέοντα, δὲν ἤθελον λάβει χώραν τὰ ὄργια ταῦτα ἐκ μέρους τοῦ ἀποσπασματάρχου. Ἐφιστῶ λοιπὸν τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ὁ ἐνωμοτάρχης οὗτος εἶναι ἔγγαμος, ἔχων σύζυγον ἐκ τῆς ἐπαρχίας Κραναίας, καὶ ἐνῷ κατὰ ῥητὴν διάταξιν τοῦ νόμου δὲν δύναται νὰ μένῃ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Κραναίας, αὐτὸς μ’ ὅλα ταῦτα διαμένει ἐκεῖ καὶ διαπράττει πράξεις ἐκνόμους, οἷας ἐξέθεσα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§68Π. Ι. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἤδη, ὅτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι παρὼν, θὰ προκαλέσω τὴν προσοχήν του ἐπὶ γεγονότος σχετικοῦ πρὸς τὰ ἀστυνομικὰ, ἀλλ’ ἀντιθέτου φύσεως πρὸς τὰ λεχθέντα πρὸ μικροῦ ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων. Ἀπό τινος χρόνου ἡ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία τῆς περιφερείας τοῦ δήμου Τραγαίας τῆς Νάξου εἶχε περιέλθει εἰς σχετικήν τινα παραλυσίαν, ἀλλὰ πρὸ δύο ἢ τριῶν ἑβδομάδων μετετέθη ἐκεῖ εἷς ἀστυνόμος καὶ εἷς ὑπαξιωματικὸς, τοὺς ὁποίους ἀσμένως ἐδέχθη ὁ τόπος καὶ οἱ ὁποῖοι πράγματι ἐφάνησαν δραστήριοι, πρὸς μεγίστην εὐχαρίστησιν τῶν κατοίκων· ἐνῷ δὲ μόλις πρὸ 8 ἢ 10 ἡμερῶν ἔφθασαν ἐκεῖ, ἀμέσως ὁ ἐνωμοτάρχης, τηλεγραφικῶς μάλιστα, μετετέθη ἐκεῖθεν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω δὲ νὰ ἀκούσητε ἐπιστολὴν, τὴν ὁποίαν μοὶ γράφει ἐκεῖθεν ἀδελφός μου, σχετικῶς πρὸς τὴν μετάθεσιν ταύτην, ἵνα ἐννοήσητε, ἐὰν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐπιθυμοῦν ἀληθῶς νὰ κρατήσουν αὐτὸν ἐκεῖ, διότι πράγματι ἔδειξεν, ὅτι θέλει νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του (ἀναγινώσκει): «Τελείως εἶχε παραλύσει ἡ ὑπηρεσία τῆς ἀστυνομίας ἐν τῇ περιφερείᾳ Τραγαίας ἀπὸ πολλοῦ ἤδη, καὶ ἐπεκράτησε δυστυχῶς ἡ κατάστασις αὕτη καὶ μετὰ τὰς βουλευτικὰς ἐκλογάς, μόλις δὲ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν κατωρθώθη, ἀστυνόμος ἐκ τῶν ὀλίγων τοῦ καθήκοντος ν’ ἀναλάβῃ τὰ ἀστυνομικὰ ἐν Τραγαίᾳ, ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Κωνσταντῖνος Μπαρτσώκας, καὶ ἐνωμοτάρχης πρώτης τάξεως ἐκ τῶν καλλιτέρων, ὁ Δαμασκηνὸς, ν’ ἀναλάβῃ τὴν διεύθυνσιν τοῦ ἀστυνομικοῦ σταθμοῦ Ἀπειρανθίας. Ἐκ τῶν πρώτων ὑπηρεσιακῶν βημάτων ἀμφοτέρων τῶν κυρίων τούτων ὁ τόπος ἐσχημάτισε πλήρη πεποίθησιν, ὅτι θὰ ἐπήρχετο τελεία τάξις καὶ ἀσφάλεια. Κρυφὴ χαρὰ τὸ εἶχα, ὅτι κατωρθώθη, ἔστω καὶ τόσον πολὺ βραδέως, νὰ διορισθῶσι τοῦ καθήκοντος ἀστυνόμοι, νὰ παύσῃ δὲ οὕτω καὶ ἡ καταλαλιὰ τοῦ κόσμου· ἀλλ’ ἀπροσδοκήτως τὴν ὥραν ταύτην μοὶ ἐγνώσθη, ὅτι ὁ ἐνωμοτάρχης Δαμασκηνὸς μετατίθεται εἰς Θήραν, ἀντικαθιστάμενος, τίς οἶδε, διὰ τίνος Μπερμπάτη λοχίου. Ἀνάγκη ἀπόλυτος ν’ ἀνακληθῇ ἡ μετάθεσις αὕτη. Ἐνεργήσατε μετ’ ἐκτάκτου ἐνδιαφέροντος, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐπέλθῃ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα.» Θὰ παρακαλέσω συνεπῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα εὐαρεστηθῇ νὰ ἀφήσῃ ἐκεῖ τὰ περὶ ὧν ὁ λόγος ἀστυνομικὰ ὄργανα, ἀφοῦ ὁ κόσμος ἐκεῖ εἰλικρινῶς ἐπιθυμεῖ τὴν διατήρησιν αὐτῶν.

§69ΕΛ. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Καὶ ἐγὼ εἶχον τηλεγράφημα περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, καὶ ζητοῦσι νὰ ἐνεργήσω, ἵνα ἀνασταλῇ ἡ μετάθεσις. Μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπληροφορήθην, ὅτι ὁ εἰρημένος ἐνωμοτάρχης μετετέθη εἰς Θήραν τῇ ἀπαιτήσει τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, πρὸς καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου. Ὁ ἐνωμοτάρχης οὗτος ἦτο καὶ πρὶν εἰς Θήραν, καὶ διὰ νὰ φύγῃ ἀπ’ ἐκεῖ, μετέφερε τὰ πολιτικά του δικαιώματα· τὸ Ὑπουργεῖον ὅμως δὲν ἔλαβε τοῦτο ὑπ’ ὄψιν, ἀλλὰ τὸν ἀπέσπασεν εἰς τὴν τελωνειακὴν ὑπηρεσίαν, ἀποκλειστικῶς πρὸς καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, ἡμεῖς δὲν ἔχομεν λαθρεμπόριον; δὲν ἔχομεν λαθρεμπόριον, ὅταν πωλῆται ἡ ζάκχαρις 80 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν καὶ ὁ καφὲς δύο δραχμὰς καὶ εἴκοσι λεπτά; δὲν ἔχομεν τὴν ζωοκλοπὴν εἰς τὸν κολοφῶνά της; δὲν ἔχομεν τὴν ζωοκτονίαν καὶ τὴν ἀγροζημίαν; Μόλις ἦλθεν εἷς ἐνωμοτάρχης τοῦ καθήκοντος μετατίθεται εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν πρὸς καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἰδίᾳ τὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ εὕρῃ ἄλλον ἐνωμοτάρχην, ἵνα τὸν ἀποστείλῃ εἰς Θήραν, ἐκτὸς ἐὰν αὐτὸς μόνος ἐκ τῶν στρατιωτικῶν ἦναι ἱκανὸς νὰ καταδιώξῃ τὸ λαθρεμπόριον.

§70ΧΡ. ΑΣΙΜΗΣ. Ἑνώνω καὶ ἐγὼ τὴν φωνήν μου πρὸς τὴν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου περὶ μεταθέσεως εἰς Νάξον τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ὑπαξιωματικοῦ, διότι ἡ Θήρα εἶναι νῆσος φιλήσυχος, ὅπου δὲν συμβαίνουν πράξεις τοιαῦται, ὥστε νὰ ἦναι ἀναγκαία ἡ παρουσία τοῦ ἐνωμοτάρχου αὐτοῦ, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ γείνῃ ἡ μετάθεσις αὕτη.

§71Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Κατόπιν τῶν παρὰ τοῦ ἐκ Κραναίας βουλευτοῦ κ. Γεράκη λεχθέντων καὶ ἀφορώντων τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, ἔχω καθῆκον νὰ προσθέσω δύο μόνον λέξεις. Τὰ ἀποσπάσματα τῆς μεταβατικῆς ὑπηρεσίας διατελοῦσιν ὑπὸ τὰς ἀμέσους διαταγὰς τῶν διοικητῶν τῆς Μοιραρχίας, ὅπου δὲν ὑπάρχει ἀξιωματικὸς ἐπιτετραμμένος τὴν διοίκησιν τῶν ἀποσπασμάτων. Ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἀποδεικνύεται, ὅτι καὶ ὁ Διοικητὴς τῆς Μοιραρχίας καὶ ὁ Νομάρχης ἔλαβον γνῶσιν τῶν ἐκτρόπων τούτων ἐνεργειῶν τοῦ ἐνωμοτάρχου ἐκείνου. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν πρέπει ν’ ἀπασχολήσῃ πολὺ τὸ ζήτημα, ὅσον ἀφορᾷ τὸν λοχίαν ἀποσπασματάρχην, ἀλλὰ πρέπει νὰ τοὺς ἀπασχολήσῃ ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐνέργειαν τοῦ Νομάρχου καὶ τοῦ Διοικητοῦ τῆς Μοιραρχίας, οἵτινές εἰσι καὶ ὑπόλογοι διὰ τὰς πράξεις τῶν κατωτέρων ὀργάνων τῆς ὑπηρεσίας. Ἐὰν ὁ ἀποσπασματάρχης αὐτὸς κατάγεται ἐκ Κεφαλληνίας, ἐὰν ἐκ τοῦ νόμου εἶναι ἀπηγορευμένον νὰ ὑπηρετῇ ἐκεῖ, ἔχει καθῆκον ὁ Μοίραρχος νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ εἰς αὐτὸν νὰ ἀναλάβῃ τὴν διοίκησιν ἀποσπάσματος. Ἐὰν ὁ Διοικητὴς τῆς Μοιραρχίας ἔλαβε γνῶσιν,—καὶ βεβαιοῦται ὅτι ἔλαβε γνῶσιν,—ὅτι ὁ λοχίας οὗτος διέπραξε τὰς καταγγελλομένας ἐγκληματικὰς πράξεις, εἶχε καθῆκον, ὄχι μόνον νὰ τιμωρήσῃ αὐτὸν, ἀλλὰ καὶ νὰ ζητήσῃ παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τὴν ἐπιβολὴν αὐστηροτέρων ποινῶν. Μὴ ἐπιθυμῶν νὰ παρατείνω τὴν τοιαύτην συζήτησιν, θὰ παρακαλέσω θερμῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ζητήσῃ λόγον παρὰ τοῦ κ. Νομάρχου, καὶ δεύτερον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ζητήσῃ λόγον παρὰ τοῦ Διοικητοῦ τῆς Μοιραρχίας Κεφαλληνίας, τί ἐνήργησαν ἐπὶ τῶν καταγγελθέντων. Διότι ἡ Κυβέρνησις ἴσως νὰ μὴ ἔλαβε γνῶσιν τῶν τοιούτων, ἀλλ’ ἐκ τῶν ἐγγράφων ἀποδεικνύεται, ὅτι βεβαίως τὰ ὄργανα ταῦτα τῆς Πολιτείας, ἅτινα ἀντιπροσωπεύουσι τὴν Κυβέρνησιν, εἶχον γνῶσιν αὐτῶν, καὶ νομίζω ὅτι, ὅταν οἱ προϊστάμενοι τῶν ὑπηρεσιῶν ἐκπληρῶσι τὸ καθῆκόν των, δὲν δύνανται νὰ λαμβάνωσι χώραν τοιαῦται ἐγκληματικαὶ πράξεις.

§72ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι κατόπιν τῶν ἐκτεθέντων καὶ ἀφοῦ ὁ ἐνωμοτάρχης αὐτὸς ἔχει σύζυγον ἀπὸ τὸν τόπον ἐκεῖ, δὲν δύναται νὰ παραμένῃ πλέον ἐν Κεφαλληνίᾳ. Νομίζω ὅμως, ὅτι ὁ ἐκ Κραναίας ἀξιότιμος συνάδελφος προσέθηκεν, ὅτι ὁ ἐνωμοτάρχης οὗτος εὑρίσκεται ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ πλέον τοῦ ἔτους. Βεβαίως ἡμεῖς πρέπει νὰ σπεύσωμεν νὰ ἐκτελέσωμεν τὸ καθῆκόν μας, ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι ἀπὸ καιροῦ ὁ ἐνωμοτάρχης οὗτος εὑρίσκεται ἐκεῖ, καὶ φαίνεται ὅτι εὐηρέστει, ἀφοῦ δὲν μετετίθετο.

§73Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω ἐπὶ πόσον χρόνον ὁ ἐνωμοτάρχης αὐτὸς διατελεῖ ἐν Κεφαλληνίᾳ, ἀλλὰ γνωρίζω μόνον, ὅτι τὰ μεταβατικὰ ἀποσπάσματα συνεστήθησαν ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Ὡς ἐνωμοτάρχης δύναται νὰ παραμένῃ ἐν Κεφαλληνίᾳ ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος, ὡς ἀποσπασματάρχης ὅμως δὲν δύναται νὰ ὑπηρετῇ, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τιμωρήσῃ τὸν Διοικητὴν τῆς Μοιραρχίας, ὅστις ἐπέτρεψεν εἰς τὸν ὑπαξιωματικὸν αὐτὸν νὰ ἀναλάβῃ τὴν διοίκησιν τοῦ ἀποσπάσματος.

§74Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ ἐβεβαίωσα ὅτι ἔμενε καὶ πρὶν ὁ ἐνωμοτάρχης αὐτὸς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς Μοιραρχίας Κεφαλληνίας, ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν ἦτο γνωστὸν, ὅτι ἦτο ἔγγαμος καὶ εἶχε σύζυγον ἐκ τῆς ἐπαρχίας Κραναίας· κατὰ δὲ τὸν νόμον ὁ ἀποκρύπτων τοῦτο τιμωρεῖται. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἔχει καθῆκον, ὄχι μόνον νὰ μεταθέσῃ αὐτὸν, ἀλλὰ καὶ νὰ τὸν τιμωρήσῃ.

§75ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ὁ νόμος περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων ἀναφέρει, ὅτι μόνον ὅταν γίνωνται βουλευτικαὶ ἐκλογαὶ ἢ δημοτικαί, τότε οἱ ὑπαξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς καὶ οἱ χωροφύλακες δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μένωσιν εἰς τὸν τόπον των. Ἀναγνώσατε τὸν νόμον, διὰ νὰ τὸ γνωρίζητε.

§76ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Αὐτὸς ἦτο πάντοτε ἐν Κεφαλληνίᾳ, ὑπὸ τὰς διαφόρους Κυβερνήσεις, ἀποσπασματάρχης, καὶ πάντοτε ἔπραττε τὸ καθῆκόν του.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος ζητεῖ τὸν λόγον. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΒΨΗʹ νόμου τῆς 31 Μαρτίου 1900 περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν προξενικῶν νόμων». Ὁ κύριος Στεφάνου ἔχει τὸν λόγον.

§78ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Κύριοι Βουλευταὶ, πρὶν εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ὑποβάλω εἰς αὐτὴν παρατηρήσεις τινὰς γενικάς, διότι τὸ ζήτημα τὸ προξενικὸν θεωρῶ μετέχον τῆς αὐτῆς σημασίας, ὁποίαν ἐν τῇ διακυβερνήσει τῆς χώρας ἔχει τὸ στρατιωτικόν· καὶ ὅπως διαρκῶς ἐνταῦθα συζητοῦμεν περὶ ὀργανώσεως τοῦ στρατοῦ καὶ περὶ τῆς ἀποστολῆς αὐτοῦ, κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον ὀφείλομεν νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν ἡμῶν, προκειμένου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ προξενικοῦ ἡμῶν κλάδου. Καὶ λέγων περὶ κλάδου προξενικοῦ, ἐννοῶ τὸν κατὰ τὴν Ἀνατολὴν ὑπηρετοῦντα, διότι δὲν λανθάνει τὴν προσοχὴν ἡμῶν, ὅτι κυρίως ἡ προξενικὴ δρᾶσις ἐν τῇ Ἀνατολῇ καταφαίνεται, διότι ὑπηρετεῖ τὴν μίαν καὶ μόνην ἐξωτερικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Ἑλλάς, καὶ ὅπως ὁ στρατὸς ἀποστολὴν ἔχει τὴν ἐσωτερικὴν καὶ ἐξωτερικὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας καὶ τὴν διεκδίκησιν τῶν ἐθνικῶν δικαιωμάτων, οὕτω καὶ ὁ προξενικὸς κλάδος ἀποστολὴν ἔχει νὰ διατηρῇ ζωηρὸν τὸ γόητρον τὸ ἐθνικὸν ἐν μέσῳ τῶν ὁμογενῶν καὶ ὁμοφύλων πληθυσμῶν, καὶ νὰ χρησιμεύῃ ὡς μέσον ἐπικοινωνίας πρὸς τὴν Μητρόπολιν, διότι οἱ κατὰ τὴν Ἀνατολὴν ἡμέτεροι πρόξενοι δὲν ἔχουσι νὰ ἐκπληρώσωσι μόνον, ὅπως οἱ ἐν ταῖς χριστιανικαῖς χώραις, καθήκοντα ἁπλῶν ἐμπορικῶν πρακτόρων, ἀλλὰ καὶ ἄλλην ἀποστολὴν, ἰδανικωτέραν. Δυστυχῶς, Κύριοι, δὲν ἀπεδόθη ἀνέκαθεν ἡ δέουσα σημασία εἰς τὸν προξενικὸν ἡμῶν κλάδον, καὶ διὰ τοῦτο εἴδομεν αὐτὸν καταπεσόντα ἐν τῇ συνειδήσει τῶν ἐντὸς καὶ ἐκτὸς Ἑλλήνων, καὶ εἴδομεν διεκτραγῳδουμένας προξενικὰς πράξεις καὶ τοὺς προξένους διαρκῶς καταγγελλομένους ἀπὸ τῶν στηλῶν τῶν ἐφημερίδων. Ἀλλὰ δὲν ἐσκέπτοντο οὕτως οἱ πρόγονοι ἡμῶν, ὅτε κατὰ τὸ 1834 συνεστήθησαν τὰ πρῶτα ἐν Τουρκίᾳ Προξενεῖα καὶ ἐτάχθησαν ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν πρόσωπα ὑψίστης σημασίας καὶ μεγάλης μορφώσεως· διότι ὁ μακαρίτης Ἀνδρέας Μεταξᾶς ὑπῆρξεν ὁ πρῶτος γενικὸς πρόξενος ἐν Καΐρῳ, ἐν Κωνσταντινουπόλει ὁ Μαντζουράνης, ἐν Θεσσαλονίκῃ ὁ Θεόδωρος Ξένος καὶ εἴ τις ἄλλος ἐπίλεκτος τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἀλλ’ ἀφ’ ἧς ὁ προξενικὸς κλάδος ἐθεωρήθη ὡς μέσον χρηματισμοῦ, ἐπέδραμον εἰς αὐτὸν οἱ θέλοντες νὰ αὐξήσωσι τὰ θυλάκιά των, τὴν ἐπιδρομὴν δὲ ταύτην ἐπεβοήθησε καὶ ὁ νόμος τοῦ 1853, ὁ πρῶτος ὀργανώσας τὸν προξενικὸν κλάδον, διότι μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ὁ προξενικὸς κλάδος εἶχεν ὀργανωθῆ κατὰ τὰς ὁδηγίας τοῦ ἔτους 1834. Ὁ νόμος τοῦ 1853 διῄρει τὰ Προξενεῖα εἰς τρεῖς τάξεις, εἰς τὰ ἔμμισθα, τὰ μετ’ ἐπιχορηγήσεως, καὶ εἰς τὰ ἄμισθα· ἡ ἐπιδρομὴ δ’ ἐγίνετο εἰς τὰ ἄμισθα, διότι αἱ εἰσπράξεις αὐτῶν τῶν Προξενείων εἰσεπράττοντο ἀποκλειστικῶς ὑπὲρ τοῦ προξένου, καὶ τότε ἠκούομεν, τί εἰσέπραττον οἱ πρόξενοι ἐν περιπτώσει ἀβαρίας, ἢ ἐκκαθαρίσεως κληρονομιῶν καὶ τῶν τοιούτων. Τὴν κατάστασιν ταύτην ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις, παρεσκεύασε τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατόπιν μετεβλήθη εἰς νόμον τοῦ Κράτους, ἤτοι τὸν νόμον ΧΝϚʹ τοῦ ἔτους 1877, ὁ ὁποῖος δὲν ἐτέθη ἐν ἰσχύϊ, εἰμὴ ἐν ἔτει 1882. Ὁ νόμος ἐκεῖνος ὑπῆρξε προϊὸν μελέτης οὐ μόνον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ἀνδρῶν, οἵτινες ὡς ἐκ τῆς θέσεως αὐτῶν καὶ τῶν γνώσεων ἠδύναντο νὰ συνεισφέρωσι σπουδαίαν συμβολὴν εἰς τὸν καταρτισμὸν τοῦ νόμου, ὅστις πάλιν κατόπιν ἐτροποποιήθη, διότι, ὡς συμβαίνει εἰς νομοθέτημα, ἅμα τῇ ἐφαρμογῇ αὐτοῦ θὰ προσκόψῃ εἰς δυσχερείας, τὰς ὁποίας δὲν ἠδύνατο νὰ προΐδῃ ὁ νομοθέτης· καὶ θ’ ἀπορήσητε βεβαίως, μανθάνοντες ὅτι τὸν νόμον ἐκεῖνον μετερρύθμισαν 13 κατὰ σειράν νόμοι, τῶν ὁποίων οἱ ἓξ κατὰ σπουδαίας αὐτοῦ διατάξεις· ἐὰν δ’ ἐξαιρέσητε τὰς τροποποιήσεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἄνδρες ἐγκρατεῖς τῶν πραγμάτων καὶ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ γηράσαντες ὑπέδειξαν, οἷος ὁ μακαρίτης Μίχος, αἱ λοιπαὶ τροποποιήσεις δὲν εἶχον ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἢ προσωπικὴν σημασίαν. Τέλος ἐν ἔτει 1899 ἐγένετο ἐργασία σπουδαία καὶ σοβαρά, καθ’ ἣν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν πᾶσαι αἱ τροποποιήσεις αἱ ἐπενεχθεῖσαι, ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν αἱ ἐκθέσεις τῶν προξενικῶν ἀρχῶν καὶ αἱ γνῶμαι ἀνδρῶν τῆς ὑπηρεσίας πεπειραμένων, καὶ διετυπώθησαν ἐν τῷ νέῳ νομοσχεδίῳ. Ἐννοῶ, Κύριοι, ὅτι ἡ μακρὰ ἐφαρμογὴ ἑνὸς νομοθετήματος δύναται νὰ καταδείξῃ τὰς ἀτελείας αὐτοῦ καὶ προκαλέσῃ τὴν μεταρρύθμισιν αὐτοῦ· ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ, πῶς μετὰ διετῆ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ἐκείνου ἔρχεται σήμερον ἡ Κυβέρνησις καὶ προτείνει τὴν μεταρρύθμισιν αὐτοῦ, ὡσανεὶ ἐκεῖνος ὁ νόμος εἶχε τὸ προπατορικὸν ἁμάρτημα. Ὁ μελετῶν τὸ νομοσχέδιον τὸ προκείμενον καὶ θέλων νὰ συναγάγῃ ὁποῖον εἶναι τὸ πνεῦμα, ὅπερ ὑπηγόρευσεν αὐτὸ, δὲν θέλει εὕρει ἄλλο, παρὰ τὸ τῆς οἰκονομίας,—τῆς λεγομένης οἰκονομίας· διότι πρέπει νὰ ἐννοηθῶμεν καλῶς, ὅτι οἰκονομία δὲν εἶναι ἡ περικοπὴ 10 καὶ 20 δραχμῶν ἐκ τῶν διαφόρων μισθῶν· τὴν οἰκονομίαν δὲν ἐννοῶ ἄλλως ἢ ἐὰν ἀποδεχθῶμεν καὶ ἔχωμεν τὸ σθένος νὰ περικόψωμεν ὑπηρεσίας. Ἐνόσῳ ὅμως περιοριζώμεθα διὰ τῆς ψαλίδος νὰ περικόπτωμεν τεμάχια ἐξ οἰκοδομήματος καλῶς λειτουργοῦντος, δὲν πράττομεν οἰκονομίαν, ἀλλ’ ἀποκόπτομεν μέλη τοῦ οἰκοδομήματος, ἀπολύτως ἀναγκαῖα πρὸς λειτουργίαν αὐτοῦ. Καὶ ἐπειδὴ περὶ οἰκονομιῶν ὁ λόγος, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἐκθέσω πρὸς αὐτὴν, πῶς εἶχον τὰ προξενικὰ οἰκονομικὰ, ὅτε ὁ νόμος τοῦ 1877 ὑπεβάλλετο εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Ἔχω εὐτυχῶς ἐκτενεστάτην ἔκθεσιν, φέρουσαν τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἀειμνήστου Τρικούπη, ὡς Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰσηγουμένου εἰς τὴν Βουλὴν τὸν νόμον. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν ἐκείνην, τὸ Δημόσιον ἐδαπάνα διὰ τὴν προξενικὴν Ὑπηρεσίαν, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ προξενικοῦ Γραφείου Κωνσταντινουπόλεως, 386,000 δραχμὰς, δὲν εἰσέπραττε δὲ τότε παρὰ μόνον 250,000 δραχμὰς, κατὰ τὸν μέσον ὅρον τῶν τεσσάρων τελευταίων ἐτῶν· ὥστε εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου ἔμενον 136,000 δραχμαί. Ἐκ τῶν πιθανῶν δ’ ἀποτελεσμάτων τοῦ νέου συστήματος, τὸ ὁποῖον εἰσηγεῖτο διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, ὁ εἰσηγητὴς προέβλεπε τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα. Προέβλεπε δαπάνας 758,000 δραχμῶν, ἀλλὰ ἀφήρει τὰς κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν κατὰ μέσον ὅρον ὑπολογισθείσας εἰσπράξεις 250,000 δραχμῶν, ἀφήρει τὰς 136,000 δραχμὰς, αἵτινες ἐπεβάρυνον μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τὸ Δημόσιον, ἀφήρει καὶ τὰς πιθανὰς εἰσπράξεις τῶν ἀμίσθων Προξενείων, τὰ ὁποῖα μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἦσαν ἄμισθα, ἀλλ’ ἐγένοντο ἔμμισθα διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου, καὶ αἱ ἀφαιρέσεις αὗται, αἱ συμποσούμεναι εἰς δραχμὰς 516,000, ἄφινον κατάλοιπον εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου δραχ. 242,000. Αὐτὰ ἦσαν τ’ ἀποτελέσματα τὰ οἰκονομικὰ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν προξενικὸν κλάδον, ἐν ἔτει 1877. Χωρὶς ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, ποῖαι βελτιώσεις ἐγένοντο κατὰ τὸ διαρρεῦσαν χρονικὸν διάστημα μέχρι τῆς ψηφίσεως τοῦ τελευταίου νόμου, ἔρχομαι νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν αὐτῆς εἰς τὸ ἑξῆς σπουδαῖον γεγονός. Πρῶτον, Κύριοι, εἶναι ἀποδεδειγμένον κατὰ τρόπον ἀναμφισβήτητον, καὶ δὲν δύναται νὰ χωρήσῃ ἀμφιβολία, ὅτι κατ’ ἀρχὴν σήμερον ὁ προξενικὸς κλάδος καλύπτει τὰ ἔξοδα, τὰ δι’ αὐτὸν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καταβαλλόμενα· καὶ οὐ μόνον καλύπτει ταῦτα, ἀλλ’ ἀφίνει καὶ περίσσευμα. Ἐνταῦθα δὲ ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ἐπανερχόμενος εἰς τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἀπ’ ἀρχῆς ἐξέφρασα, ὅτι διὰ κλάδον τοιαύτην ἔχοντα ἀποστολήν, κλάδον, διὰ τὸν ὁποῖον ἄλλα Κράτη καταβάλλουσι μεγάλα χρηματικὰ ποσὰ, ἀποβλέποντα εἰς τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ὁ κλάδος οὗτος προσφέρει, ἀποβλέποντα εἰς τὴν ἀποστολὴν, τὴν ὁποίαν ὁ κλάδος οὗτος ἐκπληροῖ, διὰ τὸν κλάδον τοῦτον ἡμεῖς ἔπρεπε μείζονα νὰ καταβάλωμεν φροντίδα. Ἐὰν σήμερον ὁ προξενικὸς κλάδος καλύπτῃ τὰ ἔξοδα αὐτοῦ καὶ ἀφίνῃ καὶ περισσεύματα, ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς νὰ ἔλθωμεν νὰ θεωρήσωμεν αὐτὸν ὡς πηγὴν πορισμοῦ ἐσόδων, καὶ νὰ περικόψωμεν τὰς πτέρυγας, τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας αὐτοῦ; Διότι ἐδῶ κεῖται τὸ ζήτημα. Ἐὰν, Κύριοι, ἡ Ἑλλὰς ἔχῃ πόθους καὶ ὄνειρα, μόνον δι’ αὐτοῦ τοῦ μέσου θὰ τὰ ἐπιδιώξῃ. Καὶ ἐπιτρέπεται νὰ ζητήσωμεν νὰ πορισθῶμεν οἰκονομίας ἀπὸ κλάδον, τὸν ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ ἐνισχύσωμεν, ὀφείλομεν νὰ ἐμψυχώσωμεν; Καὶ διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τοῦτο, τί ὀφείλομεν συγχρόνως νὰ πράξωμεν; νὰ καταστήσωμεν αὐτὸν οἰκονομικῶς ἀνεξάρτητον, ὥστε νὰ ἀντίσχῃ κατὰ τῶν πειρασμῶν, οἱ ὁποῖοι καθ’ ἑκάστην πρὸς αὐτὸν παρουσιάζονται· διότι ἄλλως θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ προηγούμενον ἐκεῖνο, θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ παρελθὸν, ὅτε οἱ πρόξενοι ἦσαν οἱ proconsules τῶν Ῥωμαίων, οἱ ὁποῖοι ἐπορεύοντο ἐκεῖ, ἵνα ἀπομυζῶσι τοὺς πόρους τῶν διοικουμένων. Καὶ ἀφοῦ κατωρθώθη διὰ τῶν εἰσπράξεων τῶν Προξενείων νὰ ἐπαρκῶμεν εἰς τὰ ἔξοδα αὐτῶν, καὶ ἀφοῦ ἐκρίθη ἀναγκαία, ἀναλόγως τῶν οἰκονομικῶν ἡμῶν δυνάμεων, ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας καὶ τῶν ἐξόδων παραστάσεως τῶν προξένων, μετὰ δύο μόλις ἔτη, ἀφ’ ἧς τὸ καθεστὼς τοῦτο ἐλειτούργησεν, ἐρχόμεθα ν’ ἀφαιρέσωμεν τὸ δῶρον τοῦτο ἀπὸ αὐτοὺς, ἰσχυριζόμενοι ὅτι ἡ χώρα δὲν ἀντέχει εἰς τοιαύτας δαπάνας, διότι ἀπειλούμεθα ὄχι πλέον ἀπὸ τὴν πτώχευσιν τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἀπὸ τὴν πτώχευσιν τῆς χώρας. Ἐὰν ὅμως αὐτὰ ὅλα εἶναι ἀληθῆ, διατὶ δὲν σκεπτόμεθα διὰ τὸν στρατόν; Διατὶ βαυκαλίζομεν τὸ ἔθνος, ὁμιλοῦντες περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ πληρώσεως τῶν ἀποθηκῶν αὐτοῦ, καὶ τὸν προξενικὸν κλάδον, τὸν ἔχοντα ἐπίσης ἀποστολὴν ἱερὰν νὰ ἐκπληρώσῃ, ἐρχόμεθα καὶ τὸν συνθλίβομεν, ἵνα ἀποδώσῃ τὰς δῆθεν ὠφελείας, τὰς ὁποίας ὑποθέτομεν, ὅτι ἡ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας τῷ ἀφίνει; Λέγω, λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ἡ ἐλάττωσις τῶν μισθῶν τῶν προξένων εἶναι ἔργον ἀντεθνικὸν, εἶναι ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς ὑπηρεσίαν ἔχουσαν νὰ ἐκπληρώσῃ ἱερὰν ἀποστολήν. Καὶ χρειάζεται, Κύριοι, σθένος ἔκτακτον εἰς τὸν χειρουργὸν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἀπεφάσισε νὰ θέσῃ τὴν μάχαιραν ἐπὶ τοῦ σώματος τοῦ προξενικοῦ καὶ ν’ ἀφαιμάξῃ αὐτὸ, λέγων ὅτι τὸ δημόσιον ταμεῖον δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ τὸν μισθοδοτῇ ἐπαρκῶς. Καὶ ἐνῷ εἴδομεν τὰς εἰσπράξεις, χάρις εἰς τὰς ἐνεργείας τῶν προξένων, αὐξανομένας, τὰς εἰσάγομεν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, καὶ τοῖς λέγομεν: «Αὐτὰ εἶναι δι’ ἡμᾶς. Σεῖς, τί πειράζει, ἂν ζῆτε βίον ἀβίωτον;» Διότι εἶναι βίος ἀβίωτος ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον καὶ ἰδίοις ὄμμασιν ἐγὼ εἶδον. Διότι τί μισθὸς ἦτο ἡ καταβολὴ εἰς τοὺς ὑποπροξένους 400 δραχμῶν; Μὴ λησμονεῖτε δὲ, ὅτι ἡ διαφορὰ ἡ συναλλαγματικὴ ἔφθασε πολλάκις καὶ μέχρις 80%, ὥστε οἱ ὑποπρόξενοι εἶχον μισθὸν μόνον 210 ἢ 220 φράγκων χρυσῶν, ἄνευ κλητῆρος καὶ ἄνευ γραφικῶν. Καὶ εἴχομεν τὴν ἀπαίτησιν νὰ ζῶσιν ἀξιοπρεπῶς, νὰ ἐκπληρῶσι τὰ καθήκοντα αὐτῶν ἀξιοπρεπῶς, καὶ νὰ συντρέχωσι τοὺς Ἕλληνας διὰ τοῦ θυλακίου αὐτῶν! Καὶ εἰς τοῦτο τοῦ λόγου γενόμενος, Κύριοι, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ν’ ἀναφέρω, τί ἤκουσα ἰδίοις ὠσὶ καὶ ἰδίοις ὄμμασιν ἀντελήφθην, ὅτε διεπραγματευόμεθα πρὸς τὴν Τουρκίαν τὴν προξενικὴν σύμβασιν. Τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀνεπαρκοῦς μισθοδοσίας τῶν προξένων καὶ τῆς κακῆς ἐκλογῆς τῶν προξενικῶν πρακτόρων καταφαίνονται ἐν ταῖς διατάξεσι τῆς προκαταρκτικῆς συνθήκης τῆς εἰρήνης, τῆς ὑπὸ τῶν Δυνάμεων συνομολογηθείσης. Διότι ἐκ τοῦ προσωπικοῦ τῶν Προξενείων καὶ τῆς ἀνεπαρκοῦς μισθοδοσίας αὐτοῦ ἐγεννήθησαν ὅλαι αἱ καταχρήσεις ἐκεῖναι, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἠναγκάσθησαν νὰ ὑποχωρήσωσιν αἱ Δυνάμεις εἰς τὰς διαμαρτυρίας τῆς Τουρκίας, ἥτις ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου ν’ ἀπαιτήσῃ, ὥστε οἱ ἡμέτεροι πρόξενοι, κατ’ ἐξαίρεσιν ὅλων τῶν λοιπῶν προξένων, νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὰ ἐγχώρια δικαστήρια διὰ τὰς ἰδιωτικάς των ὑποθέσεις. Καὶ διατὶ τοῦτο; διότι δὲν πληρόνουσι τὸν παντοπώλην, δὲν πληρόνουσι τὸ ἐνοίκιον, δὲν πληρόνουσι τὸν ῥάπτην. Καὶ πῶς νὰ πληρώσωσιν οἱ ὑποπρόξενοι μὲ μισθὸν 210 φρ. τὸν μῆνα; πῶς δὲ ν’ ἀποζῶσιν οἱ προξενικοὶ πράκτορες ἄνευ εἰσοδημάτων; Μόλις δὲ ὁ τελευταῖον ψηφισθεὶς νόμος, τὸν ὁποῖον ζητοῦσι νὰ μεταρρυθμίσωμεν σήμερον, παρέσχεν εἰς τοὺς ὑποπροξένους μισθὸν 500 δραχμῶν, παρέσχεν δὲ καὶ τὸ πλεονέκτημα νὰ ἔχωσιν ἕνα καβάσην, καὶ ἠλάττωσε τὰ γραφικὰ αὐτῶν ἀπὸ 40 ἕως 30 δραχμὰς κατὰ μῆνα, σήμερον ζητεῖ τὸ νομοσχέδιον νὰ περικόψῃ ἓν πεντόδραχμον ἀπὸ τὰ γραφικὰ καὶ νὰ περιορίσῃ τὸν κλητῆρα, διότι οἱ ὑποπρόξενοι δύνανται μὲ τὰ 300 φράγκα χρυσᾶ, τὰ ὁποῖα ἔχουσι σήμερον, καὶ νὰ καθαρίζωσι τὸ προξενικὸν κατάστημα, καὶ νὰ φέρωσιν οἱ ἴδιοι τὰ γράμματα εἰς τὸ Ταχυδρομεῖον, καὶ νὰ λαμβάνωσιν ἐκεῖθεν τὴν ἀλληλογραφίαν, καὶ ν’ ἀνοίγωσι μόνοι τὴν θύραν τοῦ γραφείου! Τοιούτους ἤθελεν αὐτοὺς ὁ προηγούμενος νόμος, καὶ ἐκεῖ θέλει νὰ ἐπαναφέρῃ αὐτοὺς τὸ νομοσχέδιον! Λάβετε δὲ ὑπ’ ὄψιν, Κύριοι, ὅτι σήμερον, δυνάμει τῆς συμβάσεως τῆς προξενικῆς, ἢ μᾶλλον τῆς ἀποφάσεως τῶν διαιτητῶν, δὲν δυνάμεθα πλέον νὰ ἔχωμεν Προξενικὰ Πρακτορεῖα ἐν Τουρκίᾳ, καὶ ὑπεχρεώθημεν νὰ μεταβάλωμεν ὅλα τὰ πρὶν Προξενικὰ Πρακτορεῖα εἰς ἔμμισθα Ὑποπροξενεῖα. Κατ’ ἀνάγκην λοιπὸν πρέπει νὰ διορίζωμεν ἐμμίσθους ὑποπροξένους ἐν Τουρκίᾳ. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον, Κύριοι, ἔρχεται νὰ ζητήσῃ οἰκονομίας, ἀφαιροῦν θέσεις γραφέων, ἀφαιροῦν θέσεις καβάσηδων, ἐλαττῶνον μισθοὺς καβάσηδων. Καὶ δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ καβάσης καὶ γιασακτσῆς, ὅπως ἐν ἄλλαις περιφερείαις ὠνομάσθη, εἶναι τὸ ἀναγκαῖον συμπλήρωμα τοῦ προξενικοῦ προσωπικοῦ. Ἐν Τουρκίᾳ δὲν ἐννοεῖται πρόξενος ἄνευ καβάση· εἶναι ὁ προάγγελος, ὁ προσημαίνων τὴν παρουσίαν αὐτοῦ, ὁσάκις ἐμφανίζεται ἐνώπιον τῶν ἀρχῶν, καὶ ὁ καβάσης δὲν δύναται νὰ φέρῃ στολὴν ἁπλῆν, δὲν δύναται νὰ παρίσταται ὅπως ὁ ἱστάμενος παρ’ ἐμοὶ κλητὴρ (δεικνύει τὸν παρὰ τὸ βῆμα ἱστάμενον κλητῆρα τῆς Βουλῆς)· πρέπει νὰ φέρῃ στολὴν χρυσοκέντητον, διότι μόνον ὑπὸ τοιοῦτον ὅρον ἐννοεῖται ὅτι εἶναι ὑπηρέτης τοῦ προξένου, ὅπως καὶ ὁ πρόξενος ἔν τισι περιφερείαις ὀφείλει νὰ φέρῃ πηλίκιον, ἀγγέλλον τὴν ἰδιότητα τὴν ἐπίσημον αὐτοῦ. Ἐλαττοῦντες δὲ σήμερον τὸν μισθὸν τῶν καβάσηδων, ἢ ἀφαιροῦντες θέσεις τοιούτων, οὐδὲν ἄλλο πράττετε ἢ νὰ καταβιβάζητε τὸ ἐθνικὸν γόητρον, διότι ὁ καβάσης εἶναι παράγων ἀναγκαῖος τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας ἐν Τουρκίᾳ, ὅπου δὲν ἐννοοῦσι τὴν ἀρχὴν ἄνευ τῆς ἐξωτερικῆς ταύτης παραστάσεως. Τὸ νομοσχέδιον ἀφαιρεῖ θέσεις γραφέων ἐν Προξενείοις, ὅπου ἡ πεῖρα καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ὑπηρεσίας κατέδειξαν τὴν προσθήκην τοιούτων θέσεων. Καὶ σημειώσατε, ὅτι δὲν ἐγένετο ἁπλῶς καὶ μόνον πρὸς ἐξοικονόμησιν προσωπικῶν συμφερόντων ἡ προσθήκη τῶν γραφέων τούτων, ἀλλὰ διότι αἱ ἀνάγκαι τῆς ὑπηρεσίας τὸ ἀπῄτουν. Ἀλλὰ πῶς τὸ νομοσχέδιον ἀφαιρεῖ ἕνα γραφέα ἀπὸ τὸ προσωπικὸν τοῦ Προξενείου Σμύρνης, τῆς Σμύρνης τῆς ἑλληνικωτάτης τῶν πόλεων, ὅπου οἱ ὑπήκοοι ἀφθονοῦσιν, ὅπου ἡ ὑπηρεσία τοῦ Προξενείου εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσῃ ἄνευ τοῦ ἀναγκαιοῦντος προσωπικοῦ; Ἐὰν δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε ὑπηρεσίαν, ἐὰν δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε Προξενεῖον ἄρτιον καὶ ἐπαρκὲς ἐκεῖ, εἴπετέ το εἰς αὐτούς· εἴπετε: «δὲν ἔχομεν τὰ μέσα, ἵνα σᾶς διατηρῶμεν Προξενεῖον ἄξιον τοῦ ὀνόματος· τεθῆτε ὑπὸ τὴν προστασίαν οἱασδήποτε ἄλλης Δυνάμεως· ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ σᾶς προστατεύσωμεν ἐπαρκῶς, δὲν δυνάμεθα νὰ διατηρῶμεν τὸ Προξενεῖον, οἷον πρέπει νὰ ὑπάρχῃ.» Ποῖον δὲ θὰ ἦναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς περικοπῆς αὐτῶν τῶν θέσεων; Οἱ πρόξενοι, μὴ δυνάμενοι νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, θὰ προσλάβωσι τοὺς λεγομένους ἐκτάκτους γραφεῖς. Καὶ γνωρίζετε τί εἶναι αὐτοὶ οἱ ἔκτακτοι γραφεῖς; Εἶναι ἡ μάστιξ τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων· καὶ ἂν θέλετε, θὰ σᾶς εἴπω, τί μοι ἔλεγεν ὁ πρόξενος τῆς Γαλλίας διὰ τὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν ἐν Κωνσταντινουπόλει εἶχεν ἀνατεθῆ εἰς αὐτὸν ἡ προστασία τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων. Μοὶ ἔλεγεν ὁ Γάλλος πρόξενος, ὅτι οἱ ὑπήκοοι ἡμῶν, προσερχόμενοι εἰς τὸ Γαλλικὸν Προξενεῖον, ὅπως τύχωσι προστασίας, ἐπεδείκνυον καὶ τὸ μετζίτι πρὸς τοὺς ἐν τῷ Προξενείῳ ὑπαλλήλους τῆς Γαλλίας, διότι εἶχον συνηθίσει νὰ τοὺς τζερεμετίζουν οἱ ἄμισθοι ὑπάλληλοι. Ἐπικαλοῦμαι δὲ τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου καὶ κατὰ πάντα ἱκανοῦ προξένου νῦν ἐν Θεσσαλονίκῃ κ. Εὐγενειάδου, ὁ ὁποῖος, ὅτε εἶπον πρὸς αὐτὸν, ἐπανελθόντα, τὰ ὑπὸ τοῦ προξένου τῆς Γαλλίας λεχθέντα μοι, τὴν ἐπαύριον ἐκαθάρισε τὸ Προξενεῖον ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν κόπρον τοῦ Αὐγείου. Καὶ θέλετε νὰ ἐπαναφέρητε αὐτὸ τὸ παρελθὸν, καὶ νὰ καταστήσητε καὶ πάλιν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, ἐν Σμύρνῃ, τοὺς ἐκτάκτους αὐτοὺς γραφεῖς, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἡ μάστιξ τῶν ὑπηκόων Ἑλλήνων ἐν τοῖς Προξενείοις ἐκείνοις, ἵνα κάμητε οἰκονομίαν 200 δραχμῶν κατὰ μῆνα, ὅσας λαμβάνει ἕκαστος τῶν τριῶν καταργουμένων γραφέων! Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον δὲν περιορίζεται ἕως ἐδῶ. Περικόπτει καὶ ἐλαττώνει καὶ τὸν μισθὸν τῶν διερμηνέων. Καὶ ἤδη ἔρχεται ἄλλο κεφάλαιον· διότι τὸ νὰ προτείνῃ τις τοιοῦτο νομοσχέδιον, σημαίνει, ὅτι οὐδεμίαν ἔχει γνῶσιν, οὐδεμίαν ἀντίληψιν τῆς σημασίας τῶν διερμηνέων ἐν ταῖς Ἀνατολικαῖς χώραις. Ὅπως ὁ καβάσης εἶναι τὸ ἀναγκαῖον συμπλήρωμα τῆς ἐξωτερικῆς παραστάσεως τοῦ προξένου, ὁ διερμηνεὺς εἶναι ὁ δεξιὸς αὐτοῦ βραχίων· καὶ ἵνα ἔχητε διερμηνεῖς ἀξίους τῆς ἀποστολῆς των, ὀφείλετε νὰ τοὺς πληρώνητε ἐπαρκῶς, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον οἱ πλεῖστοι τῶν διερμηνέων δὲν εἶναι ὑπήκοοι Ἕλληνες, διότι δυστυχῶς μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων δὲν ὑπάρχουσιν οἱ γινώσκοντες τὴν γλῶσσαν τοῦ τόπου ἢ ἐξαιρετικῶς· ἔχετε δὲ καὶ τὸν συναγωνισμὸν τῶν Προξενείων τῶν ἄλλων Κρατῶν, τὰ ὁποῖα, ὁσάκις πρόσωπόν τι τοιοῦτον ἦναι πεπειραμένον καὶ καλῶς κατηρτισμένον, τὸ καλοπληρόνουν καὶ τὸ πέρνουν. Ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι πολλάκις ἐβγαίναμεν μὲ τὸ φανάρι, ζητοῦντες διερμηνέα· ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι, ὅτε παρῃτήθη ὁ κύριος Πρετσιόζης, μὲ δυσκολίαν ἠδυνήθημεν νὰ εὕρωμεν διερμηνέα, ἕνεκα τῆς γλισχρότητος τοῦ μισθοῦ· διότι διὰ τοῦτο παρῃτήθη ὁ κ. Πρετσιόζης, διὰ τὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ μισθοῦ του· διότι μὴ λησμονεῖτε, ὅτι πληρόνομεν τοὺς μισθοὺς εἰς δραχμὰς, καὶ οἱ προξενικοὶ ὑπάλληλοι ὑποβάλλονται καὶ εἰς ἄλλην κράτησιν, διότι ὀφείλουσι νὰ ἔχωσιν ἐνταῦθα ἄλλο πρόσωπον, ἵνα λαμβάνῃ τοὺς μισθούς των, ἐνῷ τὰ ἄλλα Κράτη φροντίζουσιν, ὅπως οἱ μισθοὶ τῶν προξένων των πληρόνωνται ἐπὶ τόπου. Θέλοντες λοιπὸν σήμερον νὰ καταφέρητε τὴν μάχαιραν ἐπὶ τῶν μισθῶν τῶν διερμηνέων τῶν Προξενείων, πράττετε ἔργον οὐ μόνον ἄσπλαγχνον, ἀλλὰ καὶ ἀντεθνικόν· ἐκτὸς ἐὰν θέλητε νὰ διατηρῆτε τὰ φαινόμενα καὶ διορίζητε διερμηνεῖς κατὰ τὸ φαινόμενον, ὅπως ἄλλοτε διωρίζοντο διερμηνεῖς καὶ ἀπὸ τὴν ὁδὸν Ἑρμοῦ, ἁπλῶς πρὸς πλήρωσιν τῆς θέσεως καὶ πληρωμὴν τοῦ μισθοῦ. Ἐστὲ, Κύριοι, βέβαιοι, ὅτι ὁ πρόξενος οὐδὲ βῆμα δύναται νὰ προβῇ ἄνευ διερμηνέως· καὶ ἵνα ἴδητε ποίαν σημασίαν ἔχει ὁ διερμηνεὺς, μὴ λησμονεῖτε, ὅτι ὁ διερμηνεὺς παρίσταται ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ προξένου κατὰ τὰς μικτὰς δίκας, καὶ ἀλλοίμονον εἰς τοὺς ὑπηκόους μας, ἐὰν ὁ διερμηνεὺς δὲν ἦναι εἰς τὴν περιωπὴν τῆς θέσεώς του! Καὶ ὀφείλομεν ταύτην τὴν προστασίαν πρὸς τοὺς ὑπηκόους μας καὶ ἐκ καθήκοντος φιλανθρωπίας καὶ ἵνα μὴ ἀφίνωμεν ἐκτεθειμένα τὰ συμφέροντα αὐτῶν. Ἔλεγον, Κύριοι, ὅτι αἱ ἐκ τῶν Προξενείων εἰσπράξεις ὑπερκαλύπτουσι τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος καταβάλλει πρὸς συντήρησιν αὐτῶν, διότι ἀφίνουσι καὶ περίσσευμα ἀρκετὰ στρογγύλον. Κατὰ πρόχειρον ὑπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον ἔκαμα, ἡ αὔξησις τῶν εἰσπράξεων ἀναβαίνει εἰς 130,000 περίπου φράγκα χρυσᾶ, τὰ ὁποῖα ὑπολογιζόμενα εἰς χαρτονόμισμα φέρουσι ποσὸν 195,000 δρ. Τώρα πόσαι εἶναι αἱ αὐξήσεις τοῦ νέου νόμου, αὐτοῦ τοῦ καταγγελλομένου ἐπὶ σπατάλῃ, αὐτοῦ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον τὸ νομοσχέδιον ἔρχεται νὰ διορθώσῃ διὰ τῶν περικοπῶν ἐκείνων, τὰς ὁποίας καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς ἐξέθηκε καὶ ἐγὼ πρὸ μικροῦ ἐπιτροχάδην ἔθιξα; Αἱ αὐξήσεις τῶν δαπανῶν τοῦ νέου νόμου, Κύριοι, ἀνέρχονται εἰς 140,000 δραχμάς· ὥστε μένει ἓν περίσσευμα 55,000 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον ζητεῖ τὸ νομοσχέδιον νὰ αὐξήσῃ διὰ τῶν περικοπῶν ἐκείνων, περὶ τῶν ὁποίων πρὸ μικροῦ ἔκαμα λόγον. Τώρα κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1902 εἶχον προϋπολογισθῆ καὶ ἐζητήθησαν πιστώσεις 969,000 δραχμῶν, πιστώσεις ἀναγόμεναι εἰς τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν, ἐν ταῖς πιστώσεσι δὲ ταύταις δὲν περιλαμβάνεται καὶ ἡ ζητηθεῖσα πίστωσις διὰ δαπάνας τοῦ Προξενικοῦ Γραφείου τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας. Καὶ τοῦτο ἔχει λόγον τυπικὸν, διότι ἡ ἐν Κων/πόλει Πρεσβεία ἀνέκαθεν διῃρέθη εἰς τρία τμήματα, εἰς τὸ διπλωματικὸν, εἰς τὸ διερμηνευτικὸν καὶ εἰς τὸ προξενικόν. Ἡ προξενικὴ δ’ ὑπηρεσία τῆς ἐν Κων/πόλει Πρεσβείας ἀποτελεῖ γραφεῖον τῆς Πρεσβείας, καὶ διὰ τοῦτο ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς αἱ δαπάναι αἱ ἀπαιτούμεναι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἀναγράφονται ὑπὸ τὸ κεφάλαιον τῆς διπλωματικῆς ὑπηρεσίας. Αἱ δαπάναι αἱ ἀναγόμεναι εἰς τὸ Προξενικὸν Γραφεῖον τῆς ἐν Κων/πόλει Πρεσβείας ἀνέρχονται εἰς 122,000 δραχμὰς, αἱ ὁποῖαι προστιθέμεναι εἰς τὰς 969,000 ἀποτελοῦσιν 1,091,000 δραχμάς. Ἀλλ’ αἱ πιστώσεις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1902 δὲν διετέθησαν πᾶσαι, ἔμειναν καὶ πιστώσεις ἀδιάθετοι, πρέπει δὲ ν’ ἀφαιρέσωμεν ἐκ τῶν πιστώσεων ἐκείνων 200,000 δραχμὰς, πιστώσεις ἀδιαθέτους. Ἐκ τῆς ἀφαιρέσεως δὲ ταύτης προκύπτει ποσὸν 891,000 δραχμῶν δαπανῶν προϋπολογισθεισῶν διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἔτους 1902. Τώρα πόσα εἰσεπράχθησαν; Εἰσεπράχθησαν, κατὰ τοὺς πίνακας, τοὺς ὁποίους ἔχω ὑπ’ ὄψιν, φράγκα χρυσᾶ 650,000· ἀλλ’ ἐξ αὐτῶν δαπανῶνται εἰς χρυσὸν ἐπὶ τόπου 150,000 περίπου φράγκα, διότι κατὰ νόμον ἐκδοθέντα ἐν ἔτει 1897, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, οἱ μισθοὶ οἱ μὴ ὑπερβαίνοντες τὰς 200 δραχμὰς πληρόνονται εἰς χρυσὸν ἐκ τῶν εἰσπράξεων τοῦ Προξενείου, καὶ ἑπομένως, ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὰς 150,000 χρυσᾶ φράγκα ἀπὸ τὰς 650,000 φρ. εἰσπράξεις, μένουσι 500,000 χρυσᾶ φράγκα, τὰ ὁποῖα πρὸς 1,60 δίδουσιν 800,000 δραχμάς, αἵτινες ἀφαιρούμεναι ἀπὸ τὰς 891,000 ἀφίνουσιν ὑπόλοιπον 91,000 δραχμάς. Ἀλλὰ τὰς 91,000 δραχμὰς πρέπει νὰ τὰς ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὰς 150,000 χρυσᾶ φράγκα, διότι αὐταὶ ἐπληρώθησαν ἐκ τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας, δηλαδὴ ἐκ τῶν εἰσπραχθέντων, ἑπομένως μένει πλεόνασμα 60,000 δραχμῶν. Τώρα ἐγὼ τὸν ὑπολογισμὸν αὐτὸν ἔκαμα χονδρικῶς· ἐὰν εἶναι 2000 δραχ. παραπάνω ἢ 3000 παρακάτω, 10,000 παραπάνω ἢ 10,000 παρακάτω, εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον. Τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ βεβαιώσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ ἐπιθυμῶ νὰ πεισθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τούτου,—διότι στηρίζομαι ἐπὶ ἀριθμῶν, τῶν ὁποίων ἡ λογικὴ εἶναι ἀκαταμάχητος,—εἶναι, ὅτι πάντοτε ὑπάρχει πλεόνασμα, ὅτι καλύπτει πάντοτε ἡ προξενικὴ ὑπηρεσία τὰς δαπάνας τὰς καταβαλλομένας χάριν αὐτῆς ὑπὸ τοῦ Κράτους. Θὰ σταματήσω ἐδῶ, καὶ θὰ ἐπαναλάβω μετὰ τὴν διακοπήν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 10ης ὥρας. (Γίνεται διακοπὴ ὥρα 8 καὶ 35′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 μ. μ.)

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ὁ κ. Στεφάνου ἔχει τὸν λόγον.

§81ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἔλεγον, κύριοι Βουλευταί, ὅτε διέκοψα τὴν ἀγόρευσίν μου, ὅτι ἓν γεγονὸς ὑπάρχει βεβαιωμένον, ὅτι αἱ προξενικαὶ εἰσπράξεις καλύπτουσι τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος καταβάλλει πρὸς συντήρησιν τῶν προξενικῶν ἀρχῶν. Ἔλεγον δὲ πρὸς τούτοις, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον, ἐὰν αἱ 60,000 δραχμαὶ, τὰς ὁποίας καθ’ ὑπολογισμὸν ἐγὼ ἐξευρίσκω, εἶναι εἴτε 55,000, εἴτε 56,000, εἴτε 65,000, εἴτε 63,000. Τὸ γεγονὸς τὸ σπουδαῖον, καὶ τὸ χρησιμεῦον εἰς ἐμὲ ὡς ἐπιχείρημα, εἶναι, ὅτι αἱ προξενικαὶ εἰσπράξεις καλύπτουσι τὰς προξενικὰς δαπάνας. Καὶ τῇ ἀληθείᾳ, ἐὰν ὑπῆρχε νοῦς κυβερνῶν, ἐὰν ὑπῆρχεν ἡ πρόθεσις, ἡ ὁποία ὤφειλε νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν Ἑλληνικήν, ἔδει πάντα τὰ περισσεύματα ταῦτα νὰ χρησιμοποιηθῶσι, νὰ δαπανηθῶσι πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας, διότι, ἐπαναλαμβάνω, τὸ ζήτημα τῶν κατὰ τὴν Ἀνατολὴν προξένων ἡμῶν θεωρῶ ὑψίστης σπουδαιότητος καὶ ἴσης σπουδαιότητος καὶ ἐννοίας, οἵας τὸ στρατιωτικόν. Διότι μὴ λησμονῶμεν, ὅτι σήμερον εὑρισκόμεθα πρὸ καταστάσεως προκαλούσης μέτρα, καὶ μέτρα σπουδαῖα, ἵνα ἡ Ἑλλὰς εὑρεθῇ παρεσκευασμένη ἐν δεδομένῃ περιστάσει, καὶ ἂν μὴ ὑπερακοντίσῃ, τοὐλάχιστον νὰ μιμηθῇ ὅ,τι τὰ λοιπὰ Κράτη κατὰ τὴν Χερσόνησον τοῦ Αἵμου πράττουσι σήμερον, ἔχοντα πρὸ ὀφθαλμῶν, ὅτι ὁ πολιτικὸς ὁρίζων ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν δύναται νὰ θολωθῇ. Καὶ ἔλεγον, ὅτι αἱ δαπάναι, τὰς ὁποίας καταβάλλουσι τὰ Κράτη ἐκεῖνα πρὸς συντήρησιν καὶ ἀνάπτυξιν τοῦ προξενικοῦ αὐτῶν κλάδου, ἐν σχέσει πρὸς τὰ οἰκονομικὰ αὐτῶν, εἶναι δεδικαιολογημέναι, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον αἱ εἰσπράξεις τῶν Προξενείων ἐκείνων δὲν καλύπτουσι τὰς καταβαλλομένας ὑπὸ τῶν οἰκείων Κυβερνήσεων δαπάνας. Ἀλλὰ τὰ Κράτη ἐκεῖνα καὶ αἱ Κυβερνήσεις τῶν Κρατῶν ἐκείνων σκέπτονται, σκέπτονται καὶ προπαρασκευάζονται ἐν εἰρήνῃ, ἐν βλέψει ἔχοντες τὰ γεγονότα ἐκεῖνα, πρὸ τῶν ὁποίων δύνανται ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν νὰ εὑρεθῶσι. Καὶ ἀληθῶς, Κύριοι, τίς ἄλλος καλλίτερον δύναται νὰ προλειάνῃ τὸ ἔδαφος τῆς ἐνεργείας ἡμῶν τῆς οἱαςδήποτε, τῆς εἰρηνικῆς αὐτῆς ἐνεργείας,—διότι δὲν ἐννοῶ νὰ ὁμιλήσω περὶ πολεμικῆς ἐνεργείας,—εἰμὴ οἱ πρόξενοι ἡμῶν; Καὶ δὲν ὀφείλομεν νὰ ἐνισχύσωμεν τοὺς προξένους ἡμῶν; Δὲν ὀφείλομεν νὰ μεριμνήσωμεν περὶ τῆς συντηρήσεως αὐτῶν, ὥστε εὐπροσώπως νὰ παρίστανται ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον τοὺς διώρισε; Ἐὰν τοὐναντίον ζητῶμεν, τὴν προξενικὴν ἐνέργειαν νὰ λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψιν μόνον ἐφ’ ὅσον δύναται νὰ πορίσῃ εἰς ἡμᾶς χρήματα, ἐπιτρέψατέ μοι, Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἴμεθα ἀνάξιοι νὰ σκεπτώμεθα περὶ ἀποστολῆς ἐθνικῆς. Καὶ ἐπανέρχομαι, Κύριοι, ἵνα ποιήσωμαι καταδηλότερα τὰ συμπεράσματα, ἅτινα σύρω ἐκ τῶν ἐπιχειρημάτων, τὰ ὁποῖα προβάλλω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐπανέρχομαι, λέγω, εἰς τὸ ζήτημα τῆς διερμηνευτικῆς ἡμῶν ὑπηρεσίας. Ἔλεγον κατὰ τὴν πρώτην ἀγόρευσίν μου, ὅτι ὁ διερμηνεὺς εἶναι ἡ δεξιὰ χεὶρ τοῦ προξένου, καὶ δὲν δύναται νὰ ἐννοηθῇ ἡ προξενικὴ ἐνέργεια ἄνευ διερμηνέως. Ὅσην δὲ προσοχὴν πρέπει νὰ ἐπιστήσητε εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ προξένου, ἄλλην τόσην, καὶ μείζονα ἔτι, ὀφείλετε νὰ ἐπιστήσητε εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν διερμηνέων· διότι ὁ διερμηνεὺς δὲν εἶναι ἁπλοῦς μεταφραστὴς τῶν τακριρίων· ὁ διερμηνεὺς ἔχει ἐνέργειαν σπουδαιοτάτην· ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ πλεῖστον τῶν ὑποθέσεων, 80%, τῶν διεξαγομένων πρὸς τὴν τοπικὴν ἀρχὴν, διεξάγονται διὰ τῶν διερμηνέων καὶ μόνον, τότε δὲ μόνον ἡ παρέμβασις τοῦ προξένου ἐνδείκνυται, ὅταν ἡ τοῦ διερμηνέως ἀποτύχῃ. Τοῦτο δὲ καὶ ἐνδείκνυται ἐκ τῶν ἐθίμων, ἐκ τοῦ συστήματος τοῦ κρατοῦντος ἐν Ἀνατολῇ· διότι ἡ τοπικὴ ἀρχὴ δὲν ἐννοεῖ τὸν πρόξενον παριστάμενον ἄνευ τῆς ἐπικουρίας τοῦ διερμηνέως. Ἀπόδειξις δὲ τούτου εἶναι, Κύριοι, ὅτι καὶ ἐνώπιον τοῦ Σουλτάνου οὐδεὶς τῶν πρέσβεων δύναται νὰ παρασταθῇ, χωρὶς νὰ ἔχῃ παρὰ τὸ πλευρὸν αὑτοῦ τὸν διερμηνέα του, καὶ χωρὶς ὁ Σουλτάνος νὰ συνοδεύηται ὑπὸ τοῦ ἐπισήμου αὑτοῦ διερμηνέως, καὶ μόνον διὰ τῶν διερμηνέων διεξάγεται ἡ συνεννόησις. Οὕτω πως καὶ ἐπὶ τῶν κατωτέρων ἀρχῶν. Οὕτω καὶ ὁ πρόξενος, θέλων νὰ παρασταθῇ καὶ νὰ διαπραγματευθῇ ὑπόθεσιν, κατ’ ἀνάγκην πρέπει παρὰ τὸ πλευρὸν αὑτοῦ νὰ ἔχῃ τὸν διερμηνέα του· διότι ὑπάρχουσι μὲν ἀνώτεροι ὑπάλληλοι, γνωρίζοντες ξένας γλώσσας, ἀλλ’ οἱ πλεῖστοι εἶναι οἱ ἀγνοοῦντες ἄλλην γλῶσσαν, πλὴν τῆς ἐγχωρίου. Ἀνάγκη λοιπὸν, ὁ διερμηνεὺς καὶ εὐπρόσωπος νὰ ἦναι καὶ κατηρτισμένος, καὶ τὴν ἐξωτερικὴν παράστασιν νὰ ἔχῃ· τὰ προσόντα δὲ ταῦτα δὲν δύνασθε νὰ τὰ ἀνεύρητε ἄνευ ἀναλόγου μισθοδοσίας. Καὶ φέρω εἰς ὑμᾶς ἓν παράδειγμα πρόσφατον καὶ λίαν ἐνδεικτικὸν τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην ἐξαγγέλλω εἰς τὴν Βουλήν. Ἔλεγον πρὸ μικροῦ, ὅτι, ὅτε ὁ πρῶτος διερμηνεὺς τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας κ. Πρετσιόζης παρῃτήθη ἕνεκα τοῦ γλίσχρου μισθοῦ, τὸν ὁποῖον κατεβάλλομεν πρὸς αὐτὸν, τουτέστι χιλίας δραχμὰς χαρτίνας, αἵτινες κατὰ τὴν τότε ἐπικαταλλαγὴν ἀνήρχοντο εἰς μόνον 600 ἢ 550 φράγκα χρυσᾶ, ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη εἰς λίαν δύσκολον θέσιν, κατὰ τὴν στιγμὴν μάλιστα, καθ’ ἣν σπουδαιόταται διαπραγματεύσεις ἐπρόκειτο νὰ λάβωσι χώραν, ὅτε ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀνάγκην πρὸ παντὸς τῶν φώτων τοῦ διερμηνέως. Ἀρκεῖ δὲ νὰ σᾶς εἴπω, Κύριοι, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις τῆς συνθήκης ἐκείνης, ἥτις διὰ τοῦ πολέμου κατελύθη, τῆς συνθήκης τοῦ 1855, ἤρξαντο ἀπὸ τοῦ ἔτους 1834 ὑπὸ τοῦ μακαρίτου Κωνσταντίνου Ζωγράφου, ἐξηκολούθησαν δὲ διεξαγόμενοι μέχρι τοῦ 1840 ὑπὸ τοῦ μακαρίτου Ἐμμ. Ἀργυροπούλου, ὅστις ἦτο πρῶτος διερμηνεὺς τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας. Ἀνέγνωσα τὰ σοφὰ ὑπομνήματα αὐτοῦ, ἀνέγνωσα τὰς περιεκτικωτάτας ἐκθέσεις αὐτοῦ, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐφωτίσθη καὶ ἐτέθη ἐν καταστάσει, ἵνα διεκδικήσῃ τὰ δικαιώματα, ἅτινα προσεκύρωσαν εἰς αὐτὴν τὰ πρωτόκολλα τοῦ Λονδίνου. Εἰς τοιαύτην ἀνάλογον κατάστασιν εὑρέθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτε, παραιτηθέντος τοῦ Αʹ διερμηνέως τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας κ. Πρετσιόζη, ἐζήτει τὸν ἀναπληρωτὴν αὐτοῦ. Εὐτυχῶς, Κύριοι, — εὐτυχῶς διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα — ὁ Βʹ διερμηνεὺς τῆς Πρεσβείας κ. Ναοὺμ ἦτο ἀληθῶς εἰς τὴν περιωπὴν τῆς θέσεως, ἥτις περιῆλθεν αὐτῷ ἐκ τοῦ κενοῦ τοῦ διὰ τῆς παραιτήσεως τοῦ κ. Πρετσιόζη. Καὶ ἐπειδὴ ὁ λόγος, Κύριοι, ἦλθεν ἐδῶ, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω καὶ δημοσίᾳ, ὅτι ὁ κ. Ναοὺμ ὑπῆρξεν ὁ δεξιὸς βραχίων τῆς Πρεσβείας κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις τάς τε περὶ τῆς συνθήκης τῆς ὁριστικῆς περὶ εἰρήνης καὶ τὰς περὶ τῆς προξενικῆς συμβάσεως· δὲν γνωρίζω δὲ εἰς ποῖον σημεῖον θὰ περιήρχετο ἡ Κυβέρνησις, ὅτε, ἀποχωρήσαντος τοῦ μακαρίτου Μαυροκορδάτου τῆς ὑπηρεσίας, ὁλόκληρος ἡ διαπραγμάτευσις τῆς ἐμπορικῆς συνθήκης διεξήχθη διὰ τοῦ κ. Ναοὺμ, καὶ μόνον δι’ αὐτοῦ. Ἐν τούτοις ποῖον μισθὸν δίδομεν εἰς τὸν Αʹ διερμηνέα τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας; Χιλίας μόνον δραχμὰς· τῷ δίδομεν δὲ καὶ ἔξοδα κινήσεως λεγόμενα 60 δραχ. κατὰ μῆνα, τὰ ὁποῖα μεταβαλλόμενα εἰς χρυσὸν ἀποτελοῦσι 40 φράγκα· ἀρκεῖ δὲ νὰ σᾶς εἴπω, Κύριοι, ὅτι διὰ πᾶσαν κίνησιν τοῦ διερμηνέως ἀπὸ τοῦ καταστήματος τῆς Πρεσβείας μέχρι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν αὐτὸς ἀναγκάζεται νὰ πληρώνῃ 12 φράγκα ἑκάστοτε, ὥστε μετὰ τρεῖς ἢ τέσσαρας τὸ πολὺ μεταβάσεις τὸ ποσὸν τῆς κινήσεως ἐξηντλήθη. Ταῦτα λέγω, Κύριοι, διότι βλέπω ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περικοπτομένους τοὺς μισθοὺς τῶν διερμηνέων, ἐνῷ μειονεκτοῦμεν, μὴ δυνάμενοι νὰ συναγωνισθῶμεν πρὸς τοὺς διερμηνεῖς τῶν Προξενείων καὶ Πρεσβειῶν τῶν ἄλλων Κρατῶν, τὰ ὁποῖα πλουσιοπαρόχως ἀμείβουσι τοὺς ὑπαλλήλους τούτους, διότι ἔχουσιν ἀπόλυτον ἀνάγκην αὐτῶν· ἐὰν δὲ περικόψωμεν τοὺς μισθοὺς αὐτῶν, θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ στρατολογήσωμεν τὸ προσωπικὸν τὸ διερμηνευτικὸν ἡμῶν ἐκ τῶν κατωτάτων κοινωνικῶν στρωμάτων· μὴ λησμονῶμεν δὲ, Κύριοι, ὡς πρὸ ὀλίγου ἔλεγον,—καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀπέναντι ἐμοῦ καθημένου ἀξιοτίμου ἐκ Θηβῶν Βουλευτοῦ, τοῦ χρηματίσαντος ἐν τῇ ἐν Σμύρνῃ καὶ Αἰγύπτῳ δικαστικῇ προξενικῇ ὑπηρεσίᾳ, — ὁποίαν ἐργασίαν ἐκπληροῦσιν οἱ διερμηνεῖς ἐν τοῖς Γενικοῖς ἐκείνοις Προξενείοις. Ὁ ἀναγινώσκων, Κύριοι, τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ματαίως θέλει προσπαθήσει νὰ ἐξεύρῃ ποῖος ἦτο ὁ νοῦς ὁ ὑπαγορεύσας τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Νοῦς διορθώσεως τῶν ἐλαττωμάτων τοῦ 1900; Ἀλλὰ μόλις ἐπὶ δύο ἔτη ἐλειτούργησε, καὶ κατέδειξεν εὐθὺς καὶ τὰ ἐλαττώματά του; Καὶ κατεδείχθησαν τὰ ἐλαττώματα ταῦτα τοσοῦτον ἐπειγούσης διορθώσεως δεόμενα, ὥστε νὰ προκαλέσωσι τὴν ὑποβολὴν νομοσχεδίου; Ὡς πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ἀναγράφεται ἡ κατάργησις τῆς θέσεως τοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Καὶ ἦτο ἀνάγκη νὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον, ἵνα καταργηθῇ ἡ θέσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ; Ἡ θέσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ σχολάζει, διότι οὐδεὶς εἶναι διωρισμένος ἐν τῇ θέσει ταύτῃ· ἀρκεῖ ἁπλῶς ἡ μὴ ἀναγραφὴ πιστώσεως ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ἵνα καταστῇ ἀδύνατος ὁ διορισμός. Φρονεῖ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὤφειλε νὰ καταργήσῃ τὴν θέσιν, διότι δύναται ἡ διάδοχος αὐτῆς νὰ ἐπαναφέρῃ αὐτήν; Ἀλλὰ τοῦτο ἐγένετο καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν, καὶ ἐπειδὴ δυστυχῶς κατηντήσαμεν νὰ ἐφαρμόζηται εἰς ἡμᾶς τὸ «ράφτε ξύλωνε, δουλειὰ νὰ μὴ σοῦ λείπῃ» ἡ κατάργησις αὕτη τοῦ νέου νόμου θὰ ἦναι εὐκολωτάτη εἰς τὴν διάδοχον Κυβέρνησιν, διότι, ὡς ἐγένετο καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν, ἐπανέρχεται πάλιν ὁ ἐπιθεωρητὴς, καὶ πάλιν καταργεῖται, καὶ πάλιν ἐπανέρχεται. Εἶναι ἆρά γε ἡ θέσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ περιττή; Βεβαίως ὄχι. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι πρόκειται περὶ ἐπιθεωρήσεως ἀρχῶν μακρὰν τοῦ κέντρου κειμένων, καὶ ἑπομένως ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἑκάστοτε νὰ περιέρχηται τὰς διαφόρους προξενικὰς περιφερείας, ἵνα ἐπιθεωρῇ. Ἀλλ’ ἴσως μοὶ ἀντιταχθῇ, ὅτι εἶναι δύσκολον νὰ ἐξευρεθῇ τὸ κατάλληλον πρόσωπον, διότι δυσκόλως τις ὑποβάλλεται εἰς τοὺς κόπους, τοὺς ὁποίους ἡ ἐπιθεώρησις τῶν Προξενείων δύναται νὰ συνεπαγάγῃ, διότι πρόκειται πολλάκις νὰ ἐπιθεωρήσῃ Προξενεῖα εἰς ἀπόκεντρα μέρη τυγχάνοντα· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι λόγος, ἵνα καταργηθῇ ἡ θέσις. Ἐὰν διὰ τῆς καταργήσεως τῆς θέσεως ζητεῖται οἰκονομία, ἡ οἰκονομία, ἔλεγον, δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ διὰ τῆς μὴ ἀναγραφῆς τοῦ σχετικοῦ κονδυλίου ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον, ζητοῦν νὰ καταργήσῃ τὴν θέσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ἠθέλησε νὰ πληρώσῃ τὴν ἐκ τοῦ κενοῦ τούτου ἔλλειψιν, ἢ τὸ ἐκ τοῦ κενοῦ τούτου τυχὸν χάσμα ἐν τῷ νόμῳ, καὶ προβαίνει εἰς σειρὰν ἄρθρων, ἵνα κανονίσῃ πῶς θὰ γίνωνται αἱ ἐπιθεωρήσεις, ἐνῷ ἠδύνατο καὶ καταργοῦν τὴν θέσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ νὰ ἀφήσῃ τουλάχιστον ἐν ἰσχύϊ τὸ ἄρθρον, τὸ περὶ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ πραγματευόμενον. Διότι ἀκριβῶς ὁ συντάκτης τοῦ νόμου τούτου, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ κατάργησις, ἔχων ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πιθανὸν ἡ θέσις τοῦ ἐπιθεωρητοῦ νὰ μὴ πληρωθῇ, καὶ ὅτι ἐν ἐλλείψει ἐπιθεωρητοῦ θὰ ἦναι δύσκολος ἡ ἐπιθεώρησις, παρέθηκε διάταξιν, πληροῦσαν τὸ κενὸν τοῦτο· διότι λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 113 § 2. Δύναται ὅμως ν’ ἀνατεθῇ καὶ εἰς Γενικὸν Πρόξενον ἢ τὸν Πρόεδρον τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει Προξενικοῦ Δικαστηρίου ἡ ἐπιθεώρησις Γενικῶν Προξενείων καὶ Ὑποπροξενείων, εἰς πρόξενον δὲ αʹ ἢ βʹ τάξεως ἢ εἴς τινα τῶν ἐμμίσθων παρέδρων δικαστῶν ἡ ἐπιθεώρησις Ὑποπροξενείων καὶ Προξενικῶν Πρακτορείων.» Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι πλήρης, καὶ προνοεῖ, ἐν τῇ γενικότητι αὐτῆς, περὶ ὅλων τῶν περιπτώσεων ἐπιθεωρήσεως. Ἀλλ’ ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου, θέλων νὰ λεπτολογήσῃ, ἔπαθεν ὅ,τι παθαίνουσιν οἱ συμβαλλόμενοι, ὅταν ἐν τῷ συμβολαίῳ θέλωσι νὰ προΐδωσιν ὅλας τὰς περιστάσεις, καὶ τὰς ἀπωτέρω, ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον νὰ τὰς περιλάβουν ὅλας, διότι συμβαίνει νὰ λησμονῶσιν ἄλλας. Τοῦτο ἔπαθε καὶ ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου. Διότι λεπτολογῶν καὶ θέλων νὰ κανονίσῃ τὰς διαφόρους περιπτώσεις καὶ νὰ τηρήσῃ τὴν ἱεραρχικὴν σειρὰν κατὰ τὰς ἐπιθεωρήσεις τῶν Προξενείων, πρῶτον παρέλειψε τοὺς ὑποπροξένους. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον οἱ ὑποπρόξενοι εἶναι ἀνεπιθεώρητοι. Ὥστε, ὅταν ἡ Κυβέρνησις λάβῃ ἀνάγκην νὰ ἐπιθεωρήσῃ Ὑποπροξενεῖα, πρέπει νὰ φέρῃ νόμον ἐν τῇ Βουλῇ, ἵνα δυνηθῇ νὰ διατάξῃ καὶ περὶ ἐπιθεωρήσεως τῶν Ὑποπροξενείων, καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ σχολάζῃ, πρέπει νὰ περιμένῃ τὸ Ὑποπροξενεῖον, ἕως οὗ ἡ Βουλὴ συνέλθῃ καὶ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλὰ παραλείπει καὶ τοὺς γραμματεῖς βʹ τάξεως. Τὸ νομοσχέδιον ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 προνοεῖ περὶ ἐπιθεωρήσεως τῆς ὑπηρεσίας γραμματέως δευτέρας τάξεως, ἢ διερμηνέως δευτέρας ἢ τρίτης τάξεως, ἢ βοηθοῦ διερμηνέως τοῦ Προξενικοῦ Γραφείου τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας, ἀλλὰ λησμονεῖ, ὅτι ἐν Σμύρνῃ ὑπάρχει καὶ ἐκεῖ γραμματεὺς δευτέρας τάξεως, ἐν Ἀλεξανδρείᾳ ὑπάρχει καὶ ἐκεῖ γραμματεὺς δευτέρας τάξεως, ἐν Καΐρῳ ὑπάρχει καὶ ἐκεῖ γραμματεὺς δευτέρας τάξεως. Αὐτοὺς ποῖος θὰ τοὺς ἐπιθεωρήσῃ; Πλὴν δὲ τούτου ὑπάρχουσιν ἐν τοῖς Προξενείοις γραφεῖς. Ἀφοῦ λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ τοσοῦτον λεπτολογῇ, ὥστε νὰ μὴ λησμονήσῃ κανένα ἐπὶ τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων, ὤφειλε νὰ περιλάβῃ καὶ τοὺς γραφεῖς· διότι, Κύριοι, μὴ ἐκλαμβάνετε, ὅτι οἱ γραφεῖς τῶν Γενικῶν Προξενείων ἐκτελοῦσιν ἁπλῶς ἀντιγραφικὴν ὑπηρεσίαν· ἐν Κωνσταντινουπόλει γραφεὺς σήμερον ἐκτελεῖ τὰ λιμενικὰ καθήκοντα, καταργηθείσης τῆς θέσεως τοῦ λιμενάρχου, γραφεὺς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐκπληροῖ τὰ συμβολαιογραφικά, γραφεὺς ὡσαύτως ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐκτελεῖ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν διαβατηρίων. Τὰ αὐτὰ συμβαίνουσι καὶ ἐν Σμύρνῃ καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ· διότι ἡ ὑπηρεσία εἶναι τόσον πολύπλοκος καὶ τόσον μεγάλη, ὥστε δὲν ἐπαρκεῖ ὁ πρόξενος καὶ ὁ αʹ ἢ ὁ βʹ γραμματεὺς νὰ ἐκπληρώσῃ αὐτήν, καὶ κατ’ ἀνάγκην ἐκτελοῦσιν οἱ γραφεῖς τὴν ὑπηρεσίαν, ἀναπληροῦντες ἐνίοτε τὸν γραμματέα κατὰ τὸ ἄρθρον 28 τοῦ νόμου. Καὶ ταῦτα ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου ἔπαθε, διότι ἠθέλησε νὰ καθιερώσῃ, λεπτολογῶν, ἐπιθεωρήσεις προσώπων, καὶ οὐχὶ Προξενείων, ὡς ὁ νόμος τοῦ 1900 κελεύει. Ἐπίσης τὸ νομοσχέδιον λησμονεῖ τοὺς διερμηνεῖς δευτέρας τάξεως, τοὺς ὁποίους ἀφίνει ἀνεπιθεωρήτους, ἢ μᾶλλον ἀνεπιδέκτους ἐπιθεωρήσεως, διότι δὲν ὑπάρχει τίς ὁ ἐπιθεωρήσων αὐτούς· διότι, ὡς προεῖπον, ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 γίνεται λόγος περὶ διερμηνέων βʹ τάξεως καὶ περὶ γραμματέων βʹ τάξεως, ἀλλὰ μόνον τῶν ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείαν· ἀλλὰ περὶ τῶν ἐν Σμύρνῃ, τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ, τῶν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ καὶ Καΐρῳ οὐδεὶς γίνεται λόγος. Τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου, τηροῦν τὴν ἱεραρχικὴν σειρὰν ἐν τῇ ἐπιθεωρήσει, ἀπαγορεύει τὴν ἐπιθεώρησιν ὑφισταμένου ὑπὸ προϊσταμένου ἐν τῇ αὐτῇ ὑπηρεσίᾳ. Ἀλλ’ ἐνῷ θέτει τὴν ἀρχὴν ταύτην, ὀρθὴν ἄλλως, ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 λησμονεῖ αὐτὴν τὴν ἀρχήν, καὶ τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν εἰς τὸ Προξενικὸν Γραφεῖον τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας ὑπαλλήλων ἀναθέτει εἰς τὸν προϊστάμενον. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου δὲν καθωδηγεῖτο ἐξ ἀρχῶν γενικῶν, καὶ περιέπεσεν εἰς τὰ ἀτοπήματα ταῦτα ἐκ τῆς ἐπιθυμίας τοῦ νὰ προΐδῃ πάσας τὰς περιστάσεις καὶ νὰ κανονίσῃ πάσας τὰς λεπτομερείας τῆς ἐπιθεωρήσεως, ἐνῷ, ὡς προέλεγον, ἤρκει ἡ βʹ παράγραφος τοῦ ἄρθρου 113 νὰ πληρώσῃ τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἡ ἐπιθεώρησις τῶν Προξενείων προτίθεται. Τὰ ἄρθρα τὰ ἑπόμενα κανονίζουσι προσόντα προβιβασμοῦ. Τὰ προσόντα ταῦτα ἐπανειλημμένως μετεβλήθησαν, καὶ ἑκάστοτε κατὰ τὸν τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι ἢ τὰς ἐπιθυμίας τῶν κατὰ καιροὺς Ὑπουργῶν τὰ προσόντα τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων ἐπιτείνονται ἢ χαλαροῦνται. Δὲν γνωρίζω, ἂν ὁ τρόπος οὗτος τοῦ νομοθετεῖν εἶναι λυσιτελὴς εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ βεβαίως ἐνδεικνύει, ὅτι εἴμεθα ἀναποφάσιστοι, καὶ ὅτι ἑκάστοτε καταργοῦμεν τὰ πρὸ ἡμῶν, τὰ δὲ ἡμέτερα καταργοῦσιν οἱ μεταγενέστεροι, ἵνα ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ προηγούμενα πάλιν. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ ἀλλοφρόνημα καὶ τὸ διαρκῶς μεταβάλλειν τὰ προσόντα τῶν ὑπαλλήλων δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἂν δὲ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, φρονῶ ὅτι δὲν ἦτο ἄξιον τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Τώρα εἰς τὰ ἑπόμενα ἄρθρα ἐπιπίπτει ἡ μάχαιρα τοῦ χειρουργοῦ, ἡ ὁποία περικόπτει τὰς ἀποδοχὰς τῶν προξένων· ἀλλ’ ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου, ἀπασχολούμενος ἴσως ἐκ τῆς γνώσεως, τὴν ὁποίαν εἶχε, τῶν πρὸ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ζητεῖ νὰ καταργήσῃ, διετύπωσε τὰ τοῦ μισθολογίου κατὰ τρόπον μὴ συμφωνοῦντα πρὸς τὰς βάσας, τὰς ὁποίας ὁ νόμος τοῦ 1900 εἰσήγαγε κατὰ πρῶτον ἐν τῷ προξενικῷ ὀργανισμῷ. Μέχρι τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου τούτου, καθ’ ἣν βάσιν εἶχε θέσει ὁ νόμος τοῦ 1877, ὁ βαθμὸς ἦτο προσπαγὴς, προσπεφυκὼς εἰς τὴν κατὰ τόπον θέσιν γενικοῦ προξένου, προξένου καὶ βʹ τάξεως καὶ ὑποπροξένου. Ὁ νόμος τοῦ 1900 ἐνεωτέρισε, μιμούμενος τὰ παράδειγμα τῶν προξενικῶν νόμων ξένων Κρατῶν, Γαλλίας, Ἀγγλίας, Βελγίου καὶ Ἰταλίας· ἐδημιούργησε γενικοὺς προξένους καὶ προξένους αʹ καὶ βʹ τάξεως, ἀδιακρίτως τοῦ τόπου, ὅπου διορίζονται· ἐπειδὴ δὲ ὁ γενικὸς πρόξενος ἰσοφαρίζει πρὸς γενικὸν γραμματέα, ὁ πρόξενος αʹ τάξεως πρὸς τμηματάρχην αʹ τάξεως, ὁ πρόξενος βʹ τάξεως πρὸς τμηματάρχην βʹ τάξεως, ὁ μισθὸς ὁρίζεται ἀναλόγως τῶν βαθμῶν τούτων τῶν ὑπαλλήλων τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας. Ἀλλὰ συγχρόνως ὥρισεν ὁ νόμος, ἀναλόγως τοῦ τόπου, ὅπου ὑπηρετεῖ ὁ πρόξενος, καὶ ἔξοδα παραστάσεως· καὶ ὀρθῶς, διότι ἀναλόγως τῆς θέσεως τοῦ προξένου τὰ ἔξοδα δύνανται νὰ ἦναι περισσότερα, ἢ ὀλιγώτερα. Εἶχε δὲ ὑπ’ ὄψιν ὁ νόμος, ὅτι ὑπάρχουσι τάξεις Προξενείων, τὰ ὁποῖα μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἦσαν ἀπρόσιτα, λόγῳ τῆς γλισχρότητος τοῦ μισθοῦ, τὰ Προξενεῖα δὲ ταῦτα ἔκειντο ἐν περιφερείᾳ, ὅπου ἡ πρόνοια τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἔδει νὰ ἐπιστηθῇ συντονώτερον. Τοιαύτη εἶναι ἡ περιφέρεια τῆς Ἀλβανίας, τοιαύτη ἡ τῆς Μακεδονίας. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου κατωρθώθη, ὅπως τὰ Προξενεῖα ἐν Ἀλβανίᾳ, τὰ τέως διαρκῶς κενὰ καὶ ἀναπληρούμενα ὑπὸ ἐγχωρίων ἀναπληρωτῶν,—ἐνίοτε καὶ ἐπιτηδευματιῶν, διὰ τὴν ἔλλειψιν καταλληλοτέρων προσώπων· οὕτω π. χ. ἐν Προξενείῳ τινὶ ὁ ἀναπληρωτὴς τοῦ προξένου ἦτο χρυσοχόος, καὶ ἐνῷ εἰργάζετο εἰς τὸ χρυσοχοεῖόν του μὲ τὴν λίμαν, παρεῖχε καὶ τὴν προστασίαν του εἰς τοὺς ἐκεῖ Ἕλληνας ὑπηκόους,—κατωρθώθη, λέγω, ὥστε τὰ Προξενεῖα τὰ ἐν Ἀλβανίᾳ νὰ ἔχωσι διαρκῶς προξένους, καθὼς καὶ τὰ ἐν Μακεδονίᾳ, ὅπου δυσκόλως μετέβαινον οἱ πρόξενοι ἕνεκα τῆς γλισχρότητος τῶν ἀποδοχῶν, κατωρθώθη νὰ ἦναι πάντες εἰς τὴν θέσιν των, διότι τώρα ἔχουσιν ἀνάλογον μισθὸν καὶ ἔξοδα παραστάσεως. Τὸ σύστημα τοῦτο δὲν ἤρεσεν εἰς τὸν συντάκτην τοῦ νομοσχεδίου, καὶ εἴτε ἀπησχολημένος ἐκ τοῦ προηγουμένου μισθολογίου, εἴτε διότι δὲν διεῖδε τὴν βάσιν, ἐφ’ ἧς ἑδράζεται ὁ προξενικὸς νόμος τοῦ 1900, κατήργησε τὰ ἔξοδα παραστάσεως, καὶ ὥρισε πάλιν μισθοὺς κατὰ θέσιν, δηλαδὴ κατὰ τόπους. Ἡ μεταβολὴ αὕτη τοῦ συστήματος φέρει εἰς ἄτοπον, ὅπερ ὑποθέτω, ὅτι συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου δὲν κατενόησε, διότι ἠθέλησε νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀναπληρωτῶν, ὁσάκις εἴτε οἱ προϊστάμενοι διατελῶσιν ἐν ἀδείᾳ, εἴτε ἡ θέσις ἦναι κενή, καθ’ ὃν τρόπον καὶ ὁ νόμος τοῦ 1900, ἤτοι δίδεται εἰς τοὺς ἀναπληρωτὰς τὸ τρίτον τῶν ἀποδοχῶν, ἂν ὁ προϊστάμενος ἦναι ἐν ἀδείᾳ, τὸ ἥμισυ δὲ, ἂν δὲν ὑπάρχῃ προϊστάμενος ἐν τῷ Προξενείῳ. Καὶ τοιαύτη ἦτο ἡ διάταξις ἐν τῷ νόμῳ, τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ κατάργησις· ἀλλ’ ὡς ἐκ τοῦ προσδιορισμοῦ τῶν ἐξόδων παραστάσεως ἦτο γνωστὸν ὁποῖον θὰ ἦτο τὸ τρίτον τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ ἀναπληρωτοῦ. Σήμερον τὸ νομοσχέδιον τί κάμνει; Ἵνα ἐξευρεθῇ τὸ τρίτον τοῦτο, προαφαιρεῖ ἐκ τοῦ μισθοῦ τοῦ προξένου τὸν μισθὸν τοῦ βαθμοῦ· τὸ ὑπόλοιπον τὸ διαιρεῖ εἴτε εἰς τρία, εἴτε εἰς δύο, καὶ ἀποδίδει τὸ ⅓ ἢ τὸ ½ εἰς τὸν ἀναπληρωτήν. Ἂν λάβητε τὸν κόπον νὰ κάμητε πρόχειρον ὑπολογισμόν, θὰ εὕρητε ὅτι ὁ ἀναπληρωτὴς θὰ ἔχῃ ἔν τισι περιπτώσεσι 50 ἢ 80 δραχμάς· καὶ ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει, ὅτι δύναται καὶ ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ν’ ἀποσταλῇ πρὸς πλήρωσιν κενῆς θέσεως προξένου, θὰ μεταβῇ αὐτὸς, ὁ ἔχων τὸν γλίσχρον αὐτὸν μισθόν· τοῦτο δὲ θὰ καταστήσῃ δύσκολον τὴν ἀναπλήρωσιν, διότι ὁ ὑπάλληλος, τὸν ὁποῖον θὰ καλέσῃ ὁ Ὑπουργὸς, ἵνα ἀποστείλῃ πρὸς πλήρωσιν κενῆς θέσεως προξένου, θὰ εἴπῃ: «πῶς θέλετε, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ ὑπάγω μὲ ἑκατὸν δραχμῶν ἀποζημίωσιν;» Σημειώσατε δὲ, ὅτι ἡ ἀναπλήρωσις εἰς τὰ ἐν Τουρκίᾳ Προξενεῖα, δυνάμει τῆς προξενικῆς συμβάσεως, τουτέστι τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως, δὲν δύναται νὰ γείνῃ δι’ ἰδιωτῶν, ἀλλὰ δι’ ὑπαλλήλων de carrière, τουτέστιν ἀνηκόντων εἴτε εἰς τὴν ἔμμισθον προξενικὴν ὑπηρεσίαν, εἴτε εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν. Ἐν τῇ δυσχερείᾳ ταύτῃ θέλει εὑρεθῆ ἡ Κυβέρνησις πολλάκις, ἀφίνουσα σπουδαῖα Προξενεῖα, ἕνεκα τῶν παρουσιασθησομένων δυσκολιῶν, ἄνευ προϊσταμένου, ἴσως ἀναπληρούμενα ὑπὸ τοῦ καβάση, ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ καβάσης, ἢ ὑπὸ τοῦ διερμηνέως, ἐὰν ὑπάρχῃ τοιοῦτος, οἵτινες εἶναι κατὰ τὸ πλεῖστον ἀλλοδαποί. Τὸ νομοσχέδιον, προβαῖνον ἐκ τοῦ σκοποῦ τῶν δῆθεν οἰκονομιῶν, μεταχειρίζεται τὴν ψαλίδα, ἀλλ’ ἀρκεῖται φιλευσπλάγχνως νὰ περικόψῃ ἐλάχιστα ψυχία ἐκ τοῦ ἄρτου, τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος προσφέρει εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας αὐτὸ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ· καὶ βλέπομεν περικοπτομένας 10 δραχμὰς ἀπὸ ἐδῶ, 50 δραχμὰς ἀπὸ ἐκεῖ, 50 ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, 20 ἀπὸ τὸ ἄλλο, 70 δραχμὰς ἀπὸ τὸν δυστυχῆ γραμματέα τοῦ ἐν Ἐλασσῶνι Προξενείου, 50 δραχμὰς ἀπὸ τὸν γραμματέα τοῦ ἐν Σμύρνῃ Προξενείου, 50 δραχμὰς ἀπὸ τὸν αʹ διερμηνέα τοῦ ἐν Σμύρνῃ, σπουδαιότατον διερμηνέα, ἐν διαρκεῖ κινήσει εὑρισκόμενον, 80 δραχμὰς ἀπὸ τὸν ταμίαν κλπ. Δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, ὁ πρώην Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα ἐπικαλεσθῶ τὴν μαρτυρίαν του, ὁποίας προσπαθείας κατέβαλεν, ἵνα πείσῃ ταμίαν ἐκ τῶν τοῦ Κράτους νὰ δεχθῇ νὰ μεταβῇ εἰς Σμύρνην, προβάλλοντα τὴν γλισχρότητα τοῦ μισθοῦ, καὶ διότι, Κύριοι, δὲν ἔχει ποσοστὰ, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν οἱ ταμίαι ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Καὶ ὁ μισθὸς τοῦ ταμίου ἐκείνου περικόπτεται καὶ περιορίζεται εἰς 320 δραχμὰς, καταβιβαζόμενος εἰς 200 φράγκα χρυσᾶ. Καὶ εἰς τὸν ταμίαν αὐτὸν ἀνατίθεται διαχείρισις χιλιάδων φράγκων, καὶ ἐὰν δὲν ἐπαρκῇ διὰ τοῦ μισθοῦ εἰς τὰς ἀνάγκας του, τῷ λέγετε· «μὴ μοῦ ἅπτου τοῦ θησαυροῦ! πρέπει νὰ ἦσαι τίμιος, ἀλλ’ ἂν πεινᾷς, δὲν πειράζει, χάριν τῆς πατρίδος.» Ἄλλος ἀκρωτηριασμὸς· περικόπτονται ἀπὸ τὸν μισθὸν τοῦ ἐν Καΐρῳ διερμηνέως 100 δραχμαὶ κατὰ μῆνα. Μὴ λησμονεῖτε δὲ, ὅτι τὸ ἐν Καΐρῳ ἡμέτερον Γενικὸν Προξενεῖον καὶ Πολιτικὸν Πρακτορεῖον ἰσοφαρίζει πρὸς τὰς Πρεσβείας τῶν ξένων Κρατῶν, διότι ἀπὸ ἐτῶν τὰ Κράτη τὰ Εὐρωπαϊκὰ ἀνύψωσαν τὴν θέσιν τῶν ἐν Καΐρῳ γενικῶν προξένων εἰς θέσιν τουλάχιστον προέδρου Ὑπουργοῦ, διότι ταῦτα εὑρίσκονται εἰς ἀδιάκοπον ἐπαφὴν οὐ μόνον πρὸς τὴν ἐγχώριον Διοίκησιν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν πρέσβυν τῆς Ἀγγλίας· ἡμεῖς δὲ, οἱ ἔχοντες τοσαῦτα συμφέροντα μὲ τὴν Αἴγυπτον, οἱ διαρκῶς πραγματευόμενοι σπουδαιότατα ζητήματα ἐθνικότητος, ἐφαρμογῆς τῆς μετὰ τῆς Αἰγύπτου συμβάσεως, περικόπτομεν τὸν μισθὸν τοῦ διερμηνέως, ἀλλὰ περικόπτομεν καὶ τὸν μισθὸν τοῦ γενικοῦ προξένου καὶ πολιτικοῦ πράκτορος. Ἀφαιρεῖτε δὲ ἀπὸ τὸν ἐν Καΐρῳ πρόξενον καὶ ἕνα γραφέα, ὅπως ἀφαιρεῖτε καὶ ἀπὸ τὸ ἐν Σμύρνῃ Προξενεῖον καὶ ἀπὸ τὸ ἐν Ἀλεξανδρείᾳ. Καὶ διὰ τοῦ τρόπου τούτου θέλουσι νὰ ἐπιβάλωσιν εἰς τὸν πρόξενον νὰ προσλάβῃ ἔξωθεν γραφεῖς, γραφεῖς ἀμίσθους, γραφεῖς μὴ δεσμευομένους ἐκ τοῦ ὅρκου, τὸν ὁποῖον ὡς ὑπάλληλοι δημόσιοι ὀφείλουσι νὰ δώσωσι, καὶ ἑπομένως εὐπροσίτους εἰς πάντα πειρασμόν. Ἀλλὰ καὶ τῶν γραφικῶν ἐξόδων δὲν φείδεται τὸ νομοσχέδιον, διότι ἀφαιρεῖ 200 δραχμὰς ἀπὸ τὰ γραφικὰ ἔξοδα τοῦ ἐν Καΐρῳ Προξενείου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἄπειρον ἐργασίαν, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀλληλογραφίαν οὐ μόνον μὲ τὰς ἐγχωρίους ἀρχὰς, ἀλλὰ καὶ μὲ ὅλα τὰ Προξενεῖα τῆς περιφερείας του. Ἀφαιρεῖ ὡσαύτως 100 δραχμὰς γραφικὰ ἔξοδα ἀπὸ τὸν ἐν Ἀλεξανδρείᾳ γενικὸν πρόξενον. Προβαῖνον δὲ περαιτέρω εἰς τὴν ἀφαίμαξιν τῶν Γενικῶν Προξενείων, ἐλαττώνει κατὰ 50 δραχμὰς τὸν μισθὸν τοῦ διερμηνέως τοῦ Πολιτικοῦ Πρακτορείου ἐν Σόφιᾳ. Τὸ Διπλωματικὸν Γραφεῖον τὸ ἐν Σόφιᾳ κεῖται, ὡς γνωρίζετε, ἐν Βουλγαρίᾳ, καὶ τὸν διερμηνέα ἐκεῖ ζητεῖ τὸ νομοσχέδιον νὰ τὸν μισθοδοτῇ μὲ 300 δραχμὰς κατὰ μῆνα, δηλαδὴ μὲ 180 φράγκα χρυσᾶ. Ἀπὸ δὲ τοῦ δυστυχοῦς κλητῆρος περικόπτει 10 δραχμάς. Πῶς θὰ ζήσῃ αὐτὸς ὁ κλητήρ; Βεβαίως ἐλέῳ μπαξισίων. Σημειώσατε δὲ, Κύριοι, ὅτι οἱ γιασαξῆδες αὐτοὶ καὶ κλητῆρες κατὰ τὴν Ἀνατολὴν ἔχουσιν ἀνάγκην ἑκάστοτε νὰ ἀνανεώνωσι τὴν στολὴν αὐτῶν, καὶ αἱ στολαὶ αὐτῶν δὲν εἶναι εὔωνοι, διότι δὲν δύνανται νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸ πρῶτον ἐργαστήριον ἑτοίμων ἐνδυμάτων, ἵνα ἀγοράσωσιν ἐνδύματα. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἐν Μασσαλίᾳ Γενικὸν Προξενεῖον δὲν μένει ἀψαλίδευτον καὶ ἐκεῖ τοῦ γραμματέως περικόπτονται 100 δραχμαί. Καὶ ἐνταῦθα, Κύριοι, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ φίλος μου κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ὑπενθυμίσω εἰς αὐτὸν μίαν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν, ἐπανερχόμενος ἐκ Μασσαλίας, ὅτε ἤμην Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἦλθε καὶ μοὶ ἔκαμε νὰ εὐσπλαγχνισθῶ δηλαδὴ τὸν γραμματέα τοῦ ἐν Μασσαλίᾳ Γενικοῦ Προξενείου, διότι ὁ μισθὸς αὐτοῦ ἦτο τοσοῦτον γλίσχρος, ὥστε δὲν ἠδύνατο εὐπροσώπως νὰ παρίσταται ὡς γραμματεὺς τοῦ Προξενείου τῆς Ἑλλάδος ἐνώπιον τῶν ἐκεῖ ὁμοεθνῶν· καὶ ἀληθῶς τότε, εἰς τὰς παραστάσεις τὰς ὀρθὰς καὶ δικαίας τοῦ φίλου μου κ. Σκουζὲ πειθόμενος, προέτεινα ὡς Ὑπουργὸς νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, κατὰ τὸ ὁποῖον ηὐξάνετο ὁ μισθὸς τοῦ γραμματέως τοῦ ἐν Μασσαλίᾳ Προξενείου, σήμερον δὲ περικόπτεται ὁ μισθὸς ἐκεῖνος εἰς 400 μόνον δραχμάς, ἐνῷ ὁ νόμος τοῦ 1900 εἶχεν αὐξήσει τὴν μισθοδοσίαν του εἰς 500 δραχμάς. Καὶ ἀληθῶς, Κύριοι, οἱ πλεῖστοι μετέβητε εἰς Εὐρώπην, καὶ διήλθετε ἐκ Μασσαλίας, σᾶς παρακαλῶ δὲ νὰ μοὶ εἴπητε, πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ γραμματεὺς τοῦ Προξενείου ἐκείνου, μὲ 400 χαρτίνας δραχμάς, ἤτοι μὲ 250 φράγκα, νὰ ἐπαρκέσῃ. Εὐτυχῶς ἀπὸ ἐτῶν ἡ θέσις ἐκείνη κατέχεται παρὰ τοῦ κ. Κοντοσταύλου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει ἀνάγκην τοῦ μισθοῦ. Ἀλλ’ ὅταν αὔριον ἀποστείλητε ἐκεῖ ἕνα τῶν ἀκολούθων, θὰ ἔχῃ ἀνάγκην ἐπιχορηγήσεως ἐκ τῆς οἰκογενείας του, ἐὰν ἡ οἰκογένειά του εὑρίσκεται εἰς θέσιν νὰ τῷ παρέχῃ ἐπιχορήγησιν, ἄλλως θ’ ἀναγκάζηται κρυπτόμενος νὰ φεύγῃ, καὶ νὰ ἐκλέγῃ κατοικίαν εἰς τὰς ἀποκέντρους συνοικίας τῆς πόλεως. Περικόπτεται ὁ μισθὸς τοῦ διερμηνέως τοῦ ἐν Ἱεροσολύμοις Προξενείου, ἐνῷ τὸ ἐν Ἱεροσολύμοις Προξενεῖον προήχθη εἰς Γενικὸν, διότι ὁ πρόξενος διαρκῶς ἔρχεται εἰς ἐπικοινωνίαν ἐπίσημον πρὸς τὸν Πατριάρχην, κατὰ δὲ τὰ κρατοῦντα ἐκεῖ ἔθιμα, ὅπως καὶ κατὰ τὴν λοιπὴν Ἀνατολὴν, ὁ πρόξενος συμπαρίσταται μετὰ τοῦ διερμηνέως, ὡς ἀναγκαίου βοηθοῦ αὐτοῦ.

§82ΑΘ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι οἱ μισθοὶ τῶν διερμηνέων διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1900 δὲν εἶχον παντάπασιν αὐξηθῆ· νῦν δὲ περικόπτονται μισθοί, οἱ ὁποῖοι ἦσαν πρὸ τοῦ 1900.

§83ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Τόσῳ τὸ χειρότερον... Ἐλαττοῦται δὲ κατὰ 10 δραχ. ὁ μισθὸς τοῦ καβάση τοῦ ἐν Ἱεροσολύμοις Γενικοῦ Προξενείου, τουτέστιν ἀπὸ 80 δραχμὰς περιορίζεται εἰς 70. Ἐπειδὴ δὲ τὸ Γενικὸν Προξενεῖον Ἱεροσολύμων δὲν ἔχει παρὰ μόνον ἕνα καβάσην, ἐννοεῖτε ὅτι αὐτὸς ἔχει ὅλην τὴν κατωτέραν ὑπηρεσίαν τοῦ Γενικοῦ Προξενείου, δὲν δύναται δὲ νὰ ἐπιδίδηται καὶ εἰς ἄλλα ἔργα, ὥστε νὰ πορισθῇ τὰ πρὸς τὸ ζῆν ἐπαρκῶς. Ἀλλ’ ὡς μὴ ὤφειλε, κύριοι Βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον θέτει χεῖρα ἱερόσυλον καὶ ἐπὶ τοῦ ἐν Μοναστηρίῳ Προξενείου. Δὲν θέλω νὰ μακρηγορήσω ἐπὶ τῆς σημασίας τοῦ ἐν Βιτωλίοις Προξενείου, τὸ ὁποῖον, κυρίως εἰπεῖν, ἔπρεπε νὰ ἰσοφαρίζῃ πρὸς Γενικὸν Προξενεῖον. Χάρις δὲ εἰς τὸν μέχρι τοῦδε ὑπηρετοῦντα ἐκεῖ ἡμέτερον πρόξενον, τὸ γόητρον τοῦ Προξενείου ἐκείνου ἀνυψώθη, καὶ ὤφειλε μάλιστα ἡ Κυβέρνησις νὰ παράσχῃ εἰς αὐτὸν ἄφθονα τὰ μέσα, ὥστε εὐπροσώπως νὰ παριστᾷ καὶ ἀντιπροσωπεύῃ ἐκεῖ τὴν ἐθνικὴν κυριαρχίαν, δι’ οὓς λόγους πάντες εὐκόλως ἐννοεῖτε. Καὶ ὅταν ἐρχώμεθα, Κύριοι, εἰς τὸ ἐν Θεσσαλονίκῃ Προξενεῖον, ὀρθῶς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς προχθές, ἀγορεύοντος τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κραναίας, εἶπεν ὅτι τὸ ἐν Θεσσαλονίκῃ Γενικὸν Προξενεῖον ὤφειλε ν’ ἀναχθῇ εἰς βαθμὸν Πρεσβείας, διότι ἀκριβῶς τοιαύτην σημασίαν καὶ ἀποστολὴν ἔχει. Εἰς τὸ Προξενεῖον ἐκεῖνο ὀφείλομεν νὰ παράσχωμεν ὅλα τὰ μέσα, διὰ πάσης θυσίας τοῦ δημοσίου ταμείου, τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον ἔχομεν περισσεύματα ἐκ τῶν εἰσπράξεων τῶν προξενικῶν ἄφθονα· ὀφείλομεν, λέγω, νὰ παράσχωμεν τὰ μέσα εἰς τὸν πρόξενον Θεσσαλονίκης, ὁ ὁποῖος εἶναι ἄξιος παντὸς ἐπαίνου διὰ τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ἄχρι τοῦδε διεξήγαγε, καὶ διὰ τ’ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα αἱ ὑπηρεσίαι αὐτοῦ ἐπέφεραν. Καὶ δὲν σεβόμεθα τὴν ἀποστολήν, τὴν ὁποίαν ἐκπληροῖ τὸ Προξενεῖον ἐκεῖνο, καὶ ζητοῦμεν νὰ πορισθῶμεν ἐκ τοῦ ταμείου τοῦ ἐν Θεσσαλονίκῃ Προξενείου ὠφελήματα, διὰ νὰ συγκαλύψωμεν τί; Νὰ συγκαλύψωμεν τὰ οἰκονομικά μας ῥάκη, ὁποῖα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παρέστησεν ἐνώπιον ἡμῶν· διότι τοιαύτην παρέστησεν εἰκόνα τοῦ δημοσίου θησαυροῦ, ὥστε νὰ ἔχωμεν καὶ τὴν ἀπειλὴν τῆς πτωχεύσεως τῆς χώρας. Ἀλλ’ ἐὰν, Κύριοι, ἤμεθα εἰς οἰκονομικὴν κατάστασιν τοσοῦτον οἰκτρὰν καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς τὰς θυσίας ταύτας, διὰ νὰ συντηρήσωμεν ἐπαρκῶς καὶ ὡς πρέπει τοὺς ἀντιπροσώπους ἡμῶν εἰς τὴν Ἀνατολήν, καὶ ἰδίως τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν χωρῶν ἐκείνων, ὧν πρὸ μικροῦ ἐμνήσθην, ἂς κηρύξωμεν, ὅτι δὲν ἐπαρκοῦμεν καὶ δὲν δυνάμεθα· ἂς παραιτηθῶμεν τῶν πόθων καὶ ὀνείρων, καὶ ἂς εἴπωμεν: «ἡ τύχη ἢ αἱ ἁμαρτίαι μας οὕτω μᾶς κατεδίκασαν»· ἀλλ’ ἂς μὴ ζητῶμεν ὑπὲρ τῶν ἐσωτερικῶν μας ἀναγκῶν καὶ τὸν ὀβολὸν, τὸν ὁποῖον συνεισφέρουσιν οἱ ἐν τῇ Ἀνατολῇ Ἕλληνες, προθύμως ὑποβαλλόμενοι εἰς τὸν ἔρανον, τὸν ὁποῖον συνεισφέρουσιν ὑπὲρ τῆς πατρίδος. Διότι, Κύριοι, ἐπαναλαμβάνων ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κραναίας Βουλευτὴς εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς ἐπανέλαβε, λέγω, ὅτι οἱ μισθοὶ τῶν προξένων ηὔξησαν ὑπὸ τὸν ὅρον, ὃν ἀπεδέχθησαν οἱ ὁμογενεῖς, ὅτι θὰ αὐξηθῶσι μὲν τὰ τέλη τὰ προξενικά, θὰ αὐξηθῶσιν ὅμως καὶ οἱ μισθοὶ τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων, ἵνα ζῶσιν εὐπροσώπως. Καὶ σήμερον ἐρχόμεθα καὶ τοῖς λέγομεν: «Δότε μας τὸ χρῆμα, ἀλλ’ ἡμεῖς θὰ περικόψωμεν τοὺς μισθούς, διότι δὲν εἴμεθα εἰς κατάστασιν, δὲν ἐπαρκοῦμεν νὰ τοὺς πληρόνωμεν». Καὶ θ’ ἀπαντήσωσιν αὐτοί: «Καταργήσατε καλλίτερον τὰ Προξενεῖα, ἀντὶ νὰ ἀποστέλλητε προξενικοὺς ὑπαλλήλους καὶ νὰ τοὺς ἀναγκάζητε νὰ ζῶσι βίον ἀβίωτον.» Εἶπον πρὸ μικροῦ, κύριοι Βουλευταί, περὶ Ἀλβανίας. Ἀλλὰ καὶ τῶν μισθῶν ἐκείνων δὲν φείδεται τὸ νομοσχέδιον. Ποῖα δὲ θὰ ἦναι τ’ ἀποτελέσματα; τ’ ἀποτελέσματα θὰ ἦναι, ὅτι οἱ ἐν Ἀλβανίᾳ ὑπηρετοῦντες πρόξενοι, μὴ δυνάμενοι νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας οὐ μόνον ἡ θέσις των, ἀλλὰ καὶ ὁ τόπος καὶ αἱ συνθῆκαι τοῦ βίου ἐν Ἀλβανίᾳ ἀπαιτοῦσι, θ’ ἀποφεύγωσι τὴν ὑπηρεσίαν· διότι μὴ λησμονεῖτε, ὅτι κατοικοῦντες εἰς μέρη ἀπόκεντρα, εἰς μέρη ἄγρια αὐτὸ τοῦτο, ἔχουσιν ἀνάγκην θερμάνσεως, ἔχουσιν ἀνάγκην ἵππου, διὰ νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὰ διάφορα μέρη, ὅπου ἡ ἐκτέλεσις τῆς ὑπηρεσίας τοὺς προσκαλεῖ. Τί δὲ θὰ συμβῇ; Ὅτι δὲν θὰ εὑρίσκωμεν προξένους διὰ τὰ μέρη ἐκεῖνα, καὶ θ’ ἀναγκάζηται ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς νὰ λέγῃ ὅ,τι πρό τινων ἡμερῶν ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι οἱ πρόξενοι δὲν θέλουσι νὰ μεταβῶσι. Καὶ τοῦτο δὲν εἶναι νέον, διότι καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν πολλάκις παρουσιάσθη· πρόξενοι διορισθέντες ἐν Ἀλβανίᾳ δὲν μετέβαινον, καίτοι δι’ ὅλων τῶν μέσων καὶ τῶν τρόπων παρεκαλοῦμεν αὐτοὺς, ἵνα μεταβῶσιν ἐκεῖ. Τοῦτο συνέβη καὶ εἰς ἐμὲ, ὅτε ἤμην Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ ὑπῆρξαν πρόξενοι, οἵτινες κατ’ οὐδένα τρόπον ἤθελον νὰ μεταβῶσι. Περὶ τῶν ἐνοικίων, κύριοι Βουλευταί, τῶν προξενικῶν καταστημάτων ἐπαρκῶς ἔκαμε λόγον ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κραναίας Βουλευτής. Ἀλλ’ ἐξετάζων τὸ νομοσχέδιον δὲν δύναμαι νὰ παρέλθω καὶ ἐγὼ ἐν σιγῇ τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κραναίας Βουλευτὴς σᾶς ἀνέγνωσε τὴν διάταξιν τοῦ νόμου τοῦ παλαιοῦ, τὴν ὁποίαν ἐπαναφέρει τὸ νομοσχέδιον. Ἡ διάταξις ἐκείνη τοῦ νόμου τοῦ 1877 ἔδωκεν ἀφορμὴν, ὥστε δι’ ἐγκυκλίου νὰ ὑποχρεωθῶσιν οἱ πρόξενοι νὰ καταβάλλωσι τὸ ¼ τοῦ ἐνοικίου, διότι ὁ νόμος τοῦ 1877 ἐποιεῖτο λόγον περὶ γραφείων τῶν Προξενείων· τουτέστιν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἀνεγράφετο κατ’ ἔτος ποσὸν συλλήβδην, ἐκ τοῦ ὁποίου κατεβάλλοντο τὰ ἐνοίκια τῶν προξενικῶν γραφείων κατὰ συμβόλαια, τὰ ὁποῖα ἤθελον οἱ πρόξενοι ὑποβάλλει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Τοῦτο ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς λεπτολόγους, ἀλλὰ καὶ σοφιστευομένους ὑπαλλήλους νὰ συναγάγωσιν, ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν ὑποχρεοῦται παρὰ νὰ πληρόνῃ γραφεῖα προξενικὰ, ἑπομένως, ἐὰν ὁ πρόξενος ἐνοικίαζε μεγαλείτερον κατάστημα, οἴκημα διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν γραφείων, καὶ ἐχρησιμοποίει τοῦτο καὶ πρὸς ἰδίαν κατοικίαν, ὤφειλε νὰ πληρώσῃ τὸ ¼. Καὶ τοιουτοτρόπως δι’ ἐγκυκλίου ἐπεβλήθη εἰς τοὺς προξένους—ἂς μὴ τὴν εἴπω φορολογίαν— αὐτὸς ὁ τζερεμὲς, ἀδίκως καὶ παραλόγως. Ἀλλὰ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη ἐν στιγμῇ, καθ’ ἣν εἴχομεν ἀνάγκην πορισμοῦ εἰσπράξεων εἰς χρυσὸν, ἡ περιστολὴ αὕτη συνεπήγαγε τ’ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κραναίας συνάδελφος σᾶς ἀνέπτυξεν, ὅτι τουτέστιν οἱ πρόξενοι ἠναγκάζοντο νὰ συνομολογῶσι συμβόλαια μεγαλειτέρων ἐνοικίων διὰ γραφεῖα, καὶ τοιουτοτρόπως τὸ ¼, τὸ ὁποῖον κατέβαλλον, ἦτο περιειλημμένον ἐν τῷ συνομολογηθέντι ἐνοικίῳ. Ὁ νόμος τοῦ 1900 ἠθέλησε νὰ ἄρῃ αὐτὸ τὸ ἄτοπον, καὶ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου τὴν δαπάνην τῶν ἐνοικίων τῶν προξενικῶν καταστημάτων. Καὶ ἀληθῶς, Κύριοι, ἡ κατοικία τοῦ προξένου ἀποτελεῖ μέρος τῆς εὐπρεποῦς παραστάσεως αὐτοῦ. Ἐὰν θέλητε νὰ ἔχητε πρόξενον, ὅστις ἀλλοῦ νὰ ἔχῃ τὸ γραφεῖόν του καὶ ἀλλοῦ τὴν κατοικίαν, ἡ ὑπηρεσία ἡ προξενικὴ βεβαίως δὲν θὰ λειτουργῇ καλῶς. Ποία δὲ εἶναι ὅλη αὐτὴ ἡ θυσία, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ὑποβληθῇ τὸ δημόσιον ταμεῖον;

§84ΡΩΜΑΝΟΣ. 13,500 φράγκα.

§85ΣΤΕΦΑΝΟΥ. 13,500 φράγκα. Καὶ ἡ εὐπρόσωπος παράστασις τῶν ἡμετέρων ἀντιπροσώπων ἐν τῇ Ἀνατολῇ θυσιάζεται διὰ 13,500 φρ. χρυσᾶ, ἢ 20–25 χιλιάδας χαρτίνας δραχμάς! Καὶ ἐὰν μὲν δὲν εἴχομεν περισσεύματα, θὰ ἐλέγομεν: «ἔστω· δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπαρκέσωμεν· δὲν δυνάμεθα ν’ ἀναγράφωμεν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ κονδύλια δαπανῶν πέραν τῶν εἰσπράξεων, τὰς ὁποίας ἔχομεν». Ἀλλ’ ἀφοῦ ἔχομεν περίσσευμα, διατὶ νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τοὺς ἡμετέρους ἀντιπροσώπους αὐτὴν τὴν στέρησιν, ἡ ὁποία ἠθικῶς θέλει ἀντανακλᾷ καὶ ἐπὶ τοῦ Κράτους; Ἔλεγον κατὰ τὴν προηγουμένην ἀγόρευσίν μου, ὅτι κατὰ τὸν προηγούμενον νόμον, τὸν πρὸ τοῦ νόμου τοῦ 1900, οἱ ὑποπρόξενοι ἐμισθοδοτοῦντο διὰ 400 δραχμῶν, δὲν εἶχον δὲ οὔτε κλητῆρα, οὔτε γραφέα· ἑπομένως καὶ τὴν κατωτέραν, καὶ τὴν χειρωνακτικὴν, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ Προξενείου ὑπηρεσίαν ὤφειλον νὰ ἐκτελῶσιν αὐτοὶ, καὶ τὴν ἐξωτερικὴν ὑπηρεσίαν ἐπίσης, πλὴν ἐὰν ἤθελον θυσιάζει ἐκ τοῦ γλισχροτάτου μισθοῦ των, ἵνα προσλάβωσιν ἕνα ὑπηρέτην. Ὁ νόμος τοῦ 1900 ηὔξησε τὴν μισθοδοσίαν τῶν ὑποπροξένων εἰς 500 δραχμὰς χαρτίνας, παρέσχε δὲ εἰς αὐτοὺς καὶ τὰς ὑπηρεσίας ἑνὸς καβάση. Τὸ νομοσχέδιον, βλέπον ἴσως ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἔχῃ ὁ πρόξενος τοὐλάχιστον ἕνα καβάσην, μετέβαλε τὴν διάταξιν εἰς δυνητικὴν, ἐφ’ ὅσον δηλ. δι’ ἠτιολογημένης ἐκθέσεως πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον ὁ πρόξενος ἤθελε καταδείξει τὴν ἀνάγκην προσλήψεως καβάση. Σᾶς παρακαλῶ ὅμως νὰ μοὶ εἴπητε, ἐὰν θὰ ὑπάρξωσι πρόξενοι, οἱ ὁποῖοι νὰ μὴ ὑποβάλωσιν ἐκθέσεις ἠτιολογημένας, διὰ νὰ προσλάβωσι καβάσην. Ἀλλ’ ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις ἀναπληροῦται ὑπὸ τῆς λογικῆς καὶ τῶν πραγμάτων. Πῶς δύναται νὰ ὑπάρξῃ Ὑποπροξενεῖον ἄνευ ἑνὸς κλητῆρος; Ἀλλὰ δὲν φθάνει μόνον μέχρις αὐτοῦ τὸ νομοσχέδιον. Δὲν ἀρκεῖται εἰς τοῦτο, ἀλλὰ περικόπτει καὶ 5 δραχμὰς ἀπὸ τὰ γραφικά. Αἱ 30 νὰ γείνωσιν 25. Δὲν μοὶ λέγετε, τί 25, τί 30; Ἀλλ’ ἡ περικοπὴ τῶν 5 δραχμῶν δὲν σημαίνει οἰκονομίαν· σημαίνει μᾶλλον φοβερὰν ἀστοργίαν. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ παρατηρεῖται ἓν κενὸν ὡς ἐκ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ ἄρθρου 18 εἰς τὸ ἄρθρον 14, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλοῦμεν. Τὸ ἄρθρον 14 τοῦ νομοσχεδίου ὁρίζει, ὅτι «ἡ διὰ γραφικὰ ἔξοδα χορηγία δι’ ἕκαστον τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 78 τοῦ ΧΝϚʹ νόμου, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἄρθρου 29 τοῦ ͵ΒΨΗʹ νόμου, ἀναγραφομένων Ὑποπροξενείων ὁρίζεται εἰς δραχ. 25 κατὰ μῆνα». Καὶ ἔρχεται τὸ ἄρθρον 18, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ἐν τῷ δευτέρῳ ἐδαφίῳ αὐτοῦ, ὅτι «οἱ ἀναπληροῦντες ὑποπροξένους λαμβάνουσι τὸ τρίτον τοῦ κατὰ τὸ προηγηθὲν 14 ἄρθρον μισθοῦ τοῦ ὑποπροξένου, τὸ ἥμισυ δὲ αὐτοῦ, ἂν ἡ θέσις τοῦ ὑποπροξένου χηρεύῃ». Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον 14, ὡς ἠκούσατε, δὲν ὁμιλεῖ περὶ μισθῶν ὑποπροξένων· τὸ ἄρθρον ὁμιλεῖ περὶ γραφικῶν ἐξόδων. Λοιπὸν ποῖος εἶναι ὁ μισθὸς τοῦ ὑποπροξένου; Διότι οἱ μισθοὶ τῶν ὑποπροξένων, νομίζω, μένουσιν ἄθικτοι. Δὲν εἶναι ὅμως τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον τοὺς ὁρίζει, ὥστε νὰ γίνεται ἀναφορὰ εἰς τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου. Ἔπρεπε νὰ γίνεται ἀναφορὰ εἰς τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου τοῦ κειμένου καὶ ἰσχύοντος· διότι ἄλλως ματαίως θ’ ἀναζητῇ τις εἰς τὸ ἄρθρον 14 τὸν μισθὸν τῶν ὑποπροξένων, ὁ ὁποῖος δὲν ὑπάρχει. Τὸ ἄρθρον 17 τοῦ νομοσχεδίου προνοεῖ καὶ περὶ τῶν ὁδοιπορικῶν ἐξόδων τῶν διοριζομένων καὶ μετατιθεμένων, καὶ τροποποιεῖ καὶ τὸ ἄρθρον τοῦ κειμένου νόμου. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον παρέλειψεν, ἀπὸ σκοποῦ, ὑποθέτω, — καὶ ἴσως καὶ διὰ τοῦτο ἐγένετο ἡ τροποποίησις, — εἶναι περὶ τῶν ἀπολυομένων· διότι τὸ ἄρθρον τὸ ἀντίστοιχον τοῦ νόμου τοῦ κειμένου, τουτέστι τὸ 107, ὁρίζει ὅτι «εἰς τοὺς ἀπολυομένους ἐμμίσθους, ἐκτὸς ὅταν ἡ ἀπόλυσις γίνεται διὰ τινα τοῦ ἐν τῷ ἄρθρῳ 60 ἀναφερομένων αἰτιῶν», — καὶ, ἐννοεῖται, τότε παύονται λόγῳ πταίσματος περὶ τὴν ὑπηρεσίαν, — «καὶ εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἀποθανόντων ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ χορηγεῖται ἀνάλογος ἀποζημίωσις δι’ ὁδοιπορικὰ πρὸς ἐπάνοδον εἰς τὴν ἡμεδαπὴν ἐντὸς προθεσμίας οὐχὶ μείζονος τῶν ἕξ μηνῶν· ἄλλως στεροῦνται τὰ πρὸς ἀποζημίωσιν δικαιώματα, οἱ δὲ τυχὸν προκαταβολικῶς λαβόντες τοιαύτην, ἐὰν δὲν παλινοστήσωσιν ἐντὸς τοῦ ἀνωτέρω χρονικοῦ διαστήματος, ὑποχρεοῦνται εἰς ἐπιστροφήν.» Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι δικαιοτάτη. Τὸ Κράτος ἀπολύει ἕνα τῶν ὑπαλλήλων του ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, ὅπου τὸν ἔχει διορίσει ἢ μεταθέσει, καὶ τὸν ἀφίνει εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Κυρίου. Ὁ νόμος λοιπὸν ὁ κείμενος προέβλεψε καὶ τὴν περίπτωσιν ταύτην, καὶ, ἐκτὸς ἐὰν ἀπολυθῇ πταίσματι αὐτοῦ, τὸ Κράτος ὀφείλει τοὐλάχιστον νὰ καταβάλῃ τὰ ἔξοδα τῆς παλινοστήσεως αὐτοῦ τε καὶ τῆς οἰκογενείας του. Ὡσαύτως, ἐὰν ἀποθάνῃ πρόξενος ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἐν τῇ θέσει, καὶ μένῃ ἔκθετος ἡ οἰκογένειά του ἐκεῖ, τὸ Κράτος δὲν ὀφείλει εἰς ὑπάλληλον ὑπηρετήσαντα αὐτὸ, ἀποθανόντα ἴσως καὶ ἕνεκα τῆς ὑπηρεσίας του, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ αὐτοῦ, νὰ προνοήσῃ περὶ παλινοστήσεως τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ; Τοῦτο ἀναγνωρίζει τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἡ μάχαιρα τοῦ χειρούργου πρέπει νὰ φθάσῃ ἀσπλάγχνως καὶ μέχρι τοῦ σημείου τοῦ νὰ ἀρνῆται τὰ ἔξοδα τῆς παλινοστήσεως εἰς τοὺς ἀπολυομένους. Διατί; Δὲν δικαιοῦνται καὶ ἐκεῖνοι;

§86ΛΕΒΙΔΗΣ. Τσεκοῦρι, ὄχι μάχαιρα!

§87ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Κύριοι Βουλευταὶ, μίαν τελευταίαν παρατήρησιν ὀφείλω νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπαντῶν προχθὲς εἰς τὸν ἐκ Κραναίας συνάδελφον, καὶ θέλων ν’ ἀποδείξῃ, ὡς πρὸς τὸ οἰκονομικὸν μέρος, τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ κ. Βουλευτοῦ ὡς μὴ ἔχοντα τὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν ἤθελε νὰ παραστήσῃ εἰς τὴν Βουλήν, κατέφυγεν εἰς ἓν μέσον, πορισθεὶς ἐκ τῶν προϋπολογισμῶν καὶ τῶν ἀπολογισμῶν ἀριθμοὺς, ἐκ τῆς παραβολῆς τῶν ὁποίων ἐζήτει νὰ σύρῃ συμπεράσματα, καὶ χωρὶς ν’ ἀπαντήσῃ ἐκτενῶς εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τὰ προβαλλόμενα ὑπὸ τοῦ κ. ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ, ἐζήτει ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἐν παραβολῇ τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ 1896 πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1902 ἀναβαίνει εἰς 1,000,000. Καὶ ματαίως ἐπεκαλεῖτο καὶ ὁ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς καὶ ὁ κ. ἐκ Κραναίας συνάδελφος τὴν διαδήλωσιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ τὰς προσωρινὰς καταστάσεις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπέμενεν εἰς τὸ 1,000,000, τὸ ὁποῖον κατ’ αὐτὸν σπαταλᾶται ἐκ τῆς διαφορᾶς τῶν δύο προϋπολογισμῶν. Κύριοι, τὸ ζήτημα σήμερον δὲν ἔγκειται ἐν τῇ παραβολῇ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν· διότι, ἐὰν τὰ ἔξοδα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπὸ τοῦ 1889, ὅτε ἀνέγνωσεν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς πίνακας ἐμφαίνοντας τὰ ἔξοδα ταῦτα, ἀναβαίνωσιν εἰς 2,000,000 ἢ εἰς 1,000,000 ἢ εἰς 3,000,000 ἢ 4,000,000, τοῦτο εἶναι ἐντελῶς ἀδιάφορον πρὸς τὸ θέμα· διότι ἡμεῖς δὲν συζητοῦμεν σήμερον περὶ ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ὑπαγομένων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν· ἡμεῖς συζητοῦμεν περὶ τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας, περὶ τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος καταβάλλει διὰ τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ περὶ τῶν εἰσπράξεων, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος πραγματοποιεῖ ἐκ τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας. Ἀπεδείχθη δὲ, καὶ εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀμφισβητηθῇ, διότι οἱ ἀριθμοὶ εἶναι οἱ εὐγλωττότεροι παράγοντες, ὅτι ἡ λειτουργία τοῦ νόμου τοῦ 1900, μεθ’ ὅλας τὰς ἀντιξόους περιστάσεις, ἀπέδωκεν ἀποτελέσματα λαμπρὰ, ἀπέδωκε περισσεύματα, τὰ ὁποῖα, ὁσονδήποτε καὶ ἂν θέλητε νὰ ἐλαττώσητε, βεβαίως δὲν εἶναι κατώτερα τῶν 50,000 δραχμῶν. Τοῦτο δὲ εἶναι τὸ ζήτημα, διότι τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι, ἐνῷ ἡ προξενικὴ ὑπηρεσία ἀποδίδει καὶ πλεονάσματα ἐπὶ τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας τὸ Κράτος καταβάλλει, ἡμεῖς δὲν ἀρκούμεθα εἰς αὐτὸ, δὲν ζητοῦμεν τοὐλάχιστον νὰ τὰ δαπανήσωμεν χάριν τῆς ὑπηρεσίας; — καὶ τί λέγω χάριν τῆς ὑπηρεσίας; — χάριν τοῦ Κράτους, χάριν τῆς ἀποστολῆς, τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἐπαγγέλλεται καὶ ἔχει καὶ ὀφείλει νὰ ἔχῃ, ἀλλὰ ζητοῦμεν νὰ περικόψωμεν τοὺς μισθοὺς τῶν προξένων, θεωροῦντες ὅτι ἡ προξενικὴ ὑπηρεσία εἶναι ὁ μαστός, ἐκ τοῦ ὁποίου δυνάμεθα νὰ ἀμέλγωμεν, διὰ νὰ παραστήσωμεν οἰκονομίας, οἰκονομίας, αἱ ὁποῖαι ἐπὶ ὅλων τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην ἐπαρουσίασεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἡ Κυβέρνησις, ἀπεδείχθησαν ἄνθρακες, ἀπεδείχθησαν φροῦδαι, ἀπεδείχθησαν ἕωλοι. Κύριοι, φρονῶ καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι σᾶς ἀπέδειξα, — καὶ προκαλῶ τὸν θέλοντα νὰ ἀνασκευάσῃ τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω, — φρονῶ, λέγω, ὅτι ἀπέδειξα, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἀμελέτητον, εἶναι ἀσύστατον, εἶναι ἀσυνάρτητον, ἀλλὰ συγχρόνως εἶναι καὶ ἀντεθνικόν. Καὶ ἐπιμένω ὑποστηρίζων τὴν γνώμην ταύτην· διότι δὲν ὤφειλε ποτὲ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν εἶχε νοῦν κυβερνητικόν, ἐὰν εἶχε νοῦν διοικητικόν, δὲν ὤφειλε ποτὲ νὰ φέρῃ αὐτὸ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν στιγμὴν ταύτην, καθ’ ἣν δὲν γνωρίζομεν τί τέξεται ἡ ἐπιοῦσα, τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ἔχομεν ἀνάγκην προσώπων καὶ ἐνισχύσεως τοῦ προξενικοῦ ἡμῶν κλάδου. Καὶ οὐδέποτε ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τολμήσῃ νὰ θέσῃ χεῖραν ἱερόσυλον ἐπὶ τῶν ὑπηρεσιῶν ἐκείνων, ἀπὸ τῶν ὁποίων ἀπεκδεχόμεθα δρᾶσιν καὶ ἐνέργειαν ἐθνικήν. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει καθῆκον νὰ ζητήσῃ, ὅπως τὸ νομοσχέδιον τοῦτο παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν, ἵνα μελετηθῇ καὶ ἔλθῃ κατόπιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι ἐν τῇ ἐπιτροπῇ δύνανται νὰ συζητηθῶσι θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ἐκτεθῶσιν ἐνώπιον Βουλῆς πληθούσης, καὶ τότε θὰ ἴδωμεν, ἂν συμφέρει σήμερον νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς τοιοῦτο νομοσχέδιον. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, προτείνω, ἵνα τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς τὴν μελέτην εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἀφοῦ τὸ ἐπεξεργασθῇ ἡ ἐπιτροπή, νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον;

§89ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐννοῶ, Κύριοι, τὸν πολιτικὸν ἀνταγωνισμόν. Εἶναι τὸ εὐγενέστερον αἴσθημα ἡ ἅμιλλα, ἡ ὁποία ἐμπνέει τοὺς πολιτευομένους, προσπαθοῦντας τίς πλέον τοῦ ἄλλου νὰ παράσχῃ τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὸν τόπον. Ἐννοῶ τὴν ἐπίκρισιν ἐντὸς τῶν πραγμάτων· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ πάθος τὸ πολιτικόν, ἢ τὸ αἴσθημα τῆς πατρότητος ἢ μᾶλλον τῆς πρωτοβουλίας τῆς εἰσηγήσεως δὲν πρέπει νὰ ἄγῃ ἢ κυριεύῃ ἡμᾶς εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ σκοτίζῃ τὴν διάνοιαν ἡμῶν καὶ νὰ παραφέρῃ αὐτὴν εἰς τοιοῦτο σημεῖον, ὥστε νὰ παριστῶμεν, ὅτι πᾶς ὅστις δὲν συμμερίζεται τὰς γνώμας ἡμῶν εἶναι αὐτόχρημα καταστροφεύς! Δὲν μᾶς παρέστησε προχθὲς ὁ ἐκ Κραναίας Βουλευτὴς ὡς ἄλλους Ἡροστράτους, οἱ ὁποῖοι ἐζηλώσαμεν τὴν δόξαν νὰ καταστρέψωμέν τι, μόνον διὰ ν’ ἀποθανατίσωμεν τὸ ὄνομά μας; νὰ καταστρέψωμεν ἄλλον ναὸν τῆς Ἐφεσίας Ἀρτέμιδος; Λέγω, ὅτι τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, νὰ ὑποστηρίζωμεν τὰς πράξεις μας ἢ τὰς σκέψεις μας, δὲν πρέπει νὰ ὠθῇ ἡμᾶς εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε καὶ ἡ μνήμη μας νὰ θολῶται καὶ ἡ κρίσις μας ἀκόμη νὰ μὴ ἦναι ἐλευθέρα. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ζακύνθου Βουλευτὴς ἀνέφερε μεταξὺ τῶν ἄλλων μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα βεβαίως ἐκ πλάνης ἀνέφερε· διότι ἀνέφερεν ὡς ἐπιχείρημα, ὅτι περικόπτομεν τὸν μισθὸν τοῦ ἐν Καΐρῳ προξένου. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι 1600 δρ. περιεῖχεν ὁ παλαιὸς νόμος, 1600 ἔχει καὶ τὸ νομοσχέδιον...

§90ΡΩΜΑΝΟΣ. 1750 εἶχεν ὁ πολιτικὸς πράκτωρ ἐν Καΐρῳ, ἄλλοτε ἐν Ἀλεξανδρείᾳ, καὶ ὁ πολιτικὸς πράκτωρ ἐν Σόφιᾳ, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον ᾼΧΚΓʹ τοῦ 1887, ὑμεῖς δὲ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὑμῶν ἀναφέρετε οὐχὶ μισθὸν προξένου, ἀλλὰ μισθὸν πολιτικοῦ πράκτορος, ὃν περικόπτετε κατὰ 150 δραχμάς.

§91ΣΚΟΥΖΕΣ. Θὰ ἴδητε. Ἔχετε ὑπομονήν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Ζακύνθου, σὺν τοῖς ἄλλοις, δὲν ἠξεύρω πῶς, παριδὼν τὸ ἐδάφιον τρίτον τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ νομοσχεδίου, εἶπεν ὅτι, ἐν περιπτώσει ἀποβιώσεως προξένου ἐν ἀλλοδαπῇ, δὲν ἐφροντίσαμεν διὰ τὰ ἔξοδα τῆς ἐπιστροφῆς τῆς ἀτυχοῦς οἰκογενείας του. Ἀλλὰ τὸ ἐδάφιον τρίτον τοῦ ἄρθρου 17 λέγει: «Εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἀποθανόντων ἀποδίδοται ὡσαύτως τὸ ἀπολύτως ἀπαιτούμενον ποσὸν ὁδοιπορικῶν ἐξόδων, ὅπως ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ἡμεδαπὴν ἐντὸς προθεσμίας ἕξ μηνῶν τὸ βραδύτερον...» Καὶ δὲν σᾶς ἔλεγε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. ἐκ Ζακύνθου Βουλευτὴς τὸ ἐναντίον; Καὶ ἀπορῶ, πῶς περιέπεσεν εἰς τοιοῦτον λάθος, ἀφοῦ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν του εἶχε τὸ ἐδάφιον τρίτον τοῦ ἄρθρου 17. Ἀλλ’ εἰς τὴν ῥύμην τοῦ λόγου του, παρασυρθεὶς ἴσως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἀνέφερεν αὐτό· δὲν ἀποδίδω ἑπομένως αὐτὸ εἰς κακὴν θέλησιν. Ἀλλὰ προχθὲς, ὅτε συνεζήτει ὁ κ. ἐκ Κραναίας Βουλευτὴς, ἔχων πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν του τοὺς πίνακας, τοὺς ὁποίους εἶχον ὑποβάλει πρό τινος τῇ αἰτήσει του, ἀνέφερεν, ὅτι κατὰ τοὺς πίνακας, οὓς ἔδωκα αὐτῷ, κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1900 ἡ μείωσις τῶν προξενικῶν εἰσπράξεων ἐκ ναυτιλιακῶν δικαιωμάτων εἶχε φθάσει εἰς 80–100 χιλιάδας φράγκα. Παρετήρησα αὐτῷ τότε, ὅτι κατὰ τοὺς πίνακας, οὓς εἶχεν ἀνὰ χεῖρας (κεφάλαιον Βʹ), καὶ ἐκ τῶν ἀτελειῶν τῶν χορηγηθεισῶν δυνάμει τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 250 τοῦ προξενικοῦ νόμου διαφοραὶ ἐπὶ μεῖον ἀποβαίνει ἀδύνατον νὰ ὁρισθῶσιν ἐπακριβῶς· αὗται ὅμως ὑπελογίσθησαν καὶ ἐν ἄλλῃ καταστάσει, δοθείσῃ εἰς τὴν Βουλὴν κατ’ ἐποχὴν ἐγγυτέραν πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ͵ΒΨΗʹ, εἰς φράγκα 30,000–40,000 ἐτησίως». Καὶ πῶς περιέπεσεν εἰς τοιοῦτον λάθος ὁ κ. συνάδελφος;...

§92ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἔχετε ὑποβάλει καὶ ἄλλον πίνακα.

§93ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἔχετε ὑπομονήν. Σᾶς εἶπον καὶ προχθὲς κατὰ τὴν διακοπήν· εἶδον ὅτι ὠργίσθητε εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε νὰ βλάπτητε τὴν ὑγείαν σας.

§94ΡΩΜΑΝΟΣ. Μὴ φροντίζετε δι’ ἐμέ. Ὑποφέρετε σεῖς περισσότερον ἀπὸ ἐμέ.

§95ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἐγὼ πάσχω εὐτυχῶς μόνον τὰ κάτω ἄκρα, τοὺς πόδας (ἱλαρότης). Ἀφοῦ ὁ κ. συνάδελφος εἶχε πρὸ ἑαυτοῦ τὸν πίνακα, τὸν ὁποῖον τῷ ἔδωκα, εἰς τὸν ὁποῖον λέγεται, ὅτι αἱ ἀτέλειαι ὑπελογίσθησαν εἰς 30,000–40,000 φράγκα, σᾶς ἀνέφερεν 80–100 χιλιάδας· καὶ ὅτε τῷ παρετήρησα τὴν ἔλλειψιν ἢ τὸ λάθος αὐτὸ, τότε ὠργίσθη εἰς σημεῖον, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἐνθυμεῖσθε. Ἀλλὰ καὶ εἰς ἓν ἄλλο περιέπεσεν. Εἶπεν ὅτι ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς νέας φορολογικῆς κλίμακος, κατὰ τὸ ἄρθρον 223 τοῦ νόμου, διὰ τὰ ἔγγραφα ἀγοραπωλησίας ἀτμοπλοίων ἡ μείωσις ἦτο 76,000 φράγκα. Ὁ πίναξ, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἀνὰ χεῖρας (κεφάλ. Γʹ), λέγει: «Αἱ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς νέας φορολογικῆς κλίμακος, τῆς ὁρισθείσης ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 223 τοῦ προξενικοῦ νόμου διὰ τὰ ἔγγραφα ἀγοραπωλησίας καὶ ναυπηγήσεως πλοίων, ἐπελθοῦσαι ἐπὶ μεῖον διαφοραὶ ἀδύνατον εἶναι νὰ ὁρισθῶσιν ἐπακριβῶς. Αὗται ὅμως ὑπολογίζονται εἰς 15,000–20,000 φράγκα.» Καὶ πῶς ἔφθασεν εἰς τὸ συμπέρασμα τῶν 76,000 φρ. ὁ κ. ἐκ Κραναίας Βουλευτής; Διότι σᾶς εἶπεν, ὅτι κατὰ τὸν τελευταῖον πίνακα τοῦ ἔτους 1901 ἢ 1902, νομίζω, ἐναυπηγήθησαν ἢ ἠγοράσθησαν 18 ἀτμόπλοια, ἅτινα πρὸς 5,000 φρ. ἕκαστον φέρουσιν 90,000· εἰσεπράξαμεν, νομίζω, 19,000· ἄρα ἡ διαφορὰ εἶναι 70 καὶ πλέον χιλιάδες. Τοιούτους ὑπολογισμούς, νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ συλλογίζηταί τις, πρὶν ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλήν· διότι μήπως τὰ 17 ἢ 18 ἀτμόπλοια, τὰ ὁποῖα ἐναυπηγήθησαν ἢ ἠγοράσθησαν, ἦσαν ὅλα χωρητικότητος 4,000 ἢ 5,000 τόννων, ἀξίας 30 ἢ 40 χιλιάδων λιρῶν, διὰ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὸν ἀνώτατον ὅρον τῶν 5,000 φράγκων; Γνωρίζετε πολὺ καλὰ, καὶ ἂν ἐγκύψητε εἰς τὴν μελέτην τοῦ πίνακος, τὸν ὁποῖον ἔχετε, θὰ ἴδητε, ὅτι ἦσαν καὶ ἀτμόπλοια 800 τόννων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπλήρονον παρὰ χίλια φράγκα, καὶ ἦσαν καὶ ἀτμόπλοια, διὰ τὰ ὁποῖα, εἰ καὶ μεγαλειτέρας χωρητικότητος, ἐπειδὴ ἦσαν παλαιὰ, ἐπληρώθησαν μόνον 8,000 ἢ 9,000 λίραι, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ὑπεβάλλοντο παρὰ εἰς 1000 μόνον περίπου φράγκων χαρτόσημον. Ἰδοὺ λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. ἐκ Κραναίας συνάδελφος, θέλων ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι αἱ εἰσπράξεις ἦσαν ἢ θὰ ἦσαν πολὺ μεγαλείτεραι ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας ἔχομεν, ἐβασίσθη ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐπὶ βάσεως ὅλως ἀντιθέτου τῶν πραγμάτων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐπὶ σφαλεροῦ ὑπολογισμοῦ. Ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλο λάθος ὑπέπεσεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κραναίας. Ἔλεγε: «πῶς περικόπτετε τοὺς μισθοὺς τῶν προξένων, ἀφοῦ ἐκ τῶν εἰσπράξεων τῶν Προξενείων ἔχομεν πλεόνασμα; διότι εἰσπράττομεν τόσα, δαπανῶμεν τόσα, καὶ ἑπομένως πρέπει τὸ ὅλον νὰ δαπανᾶται διὰ τοὺς προξένους». Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες νομίζουσιν, ὅτι οἱ πρόξενοι ἢ αἱ Πρεσβεῖαι εἶναι ἄχρηστοι καὶ δὲν παρέχουσιν ὑπηρεσίας· τοὐναντίον νομίζω καὶ ἐγὼ, ὅτι ἔπρεπε καὶ τὰς μὲν καὶ τὰς δὲ νὰ ἐπαυξήσωμεν, καὶ νὰ βελτιώσωμεν τὴν θέσιν των. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ σκέψις αὕτη, ὅτι, ἀφοῦ ἀπὸ ἕνα κλάδον εἰσπράττομεν τόσα, ὁ κλάδος αὐτὸς πρέπει ν’ ἀπορροφᾷ ὅλας αὐτὰς τὰς εἰσπράξεις, νομίζω, λέγω, ὅτι ἡ σκέψις αὕτη ἤθελε μᾶς ἀγάγει εἰς συμπεράσματα λίαν σφαλερά. Διότι, ἐὰν ἐφαρμόσωμεν αὐτὴν τὴν ἀρχὴν, δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καθόλου στρατὸς, διότι ἀπὸ τὸν στρατὸν δὲν εἰσπράττομεν τίποτε, καὶ ἑπομένως, ἀφοῦ δὲν εἰσπράττομεν τίποτε, δὲν πρέπει καὶ νὰ δαπανᾷ τὸ Κράτος. Ὥστε δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα. Ἐννοῶ πολὺ καλὰ, ὅτι πρέπει ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ βελτιώσωμεν τὴν τύχην τῶν προξένων, καὶ νὰ ζητῶμεν ἀπὸ αὐτοὺς εὐσυνείδητον λειτουργίαν καὶ πράγματι ὑπηρεσίαν χρήσιμον εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, ἄλλα δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι, ἐπειδὴ ἐκ τῶν Προξενείων εἰσπράττομεν 500,000 ἢ 600,000 δραχμὰς, πρέπει ὅλαι αὐταὶ νὰ δαπανηθῶσι, χωρὶς νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς γενικὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ὑπέπεσε, λέγω, καὶ εἰς ἄλλο σφάλμα ὑπολογισμοῦ ὁ κ. ἐκ Κραναίας Βουλευτὴς, ὅτε ἔλεγεν: «Ἐν συγκρίσει τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1896, τὸν ὁποῖον ἀνεφέρατε, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1902, ἡ διαφορὰ τῶν προξενικῶν δαπανῶν εἶναι περίπου 110,000 δρ. αὔξησις, ὅσον δηλαδὴ ηὐξήθησαν αἱ εἰσπράξεις. Ἑπομένως τί παραπονεῖσθε; Βλέπετε ὅτι καὶ ἐκεῖθεν ἔχομεν πλεόνασμα μᾶλλον παρὰ ἔλλειψιν· ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνητε τὸ κεφάλαιον τῶν προξενικῶν διὰ τῶν δαπανῶν αὐτῶν, ἀφοῦ αἱ εἰσπράξεις ὑπερκαλύπτουσιν.» Ἀλλὰ καὶ ἐδῶ, νομίζω, περιέπεσεν εἰς λάθος, δι’ ἁπλούστατον λόγον. Συγκρίνω τὸν προϋπολογισμὸν (καὶ συγκρίνω αὐτὸν διότι ὁ κ. συνάδελφος ἐμνήσθη αὐτοῦ) τοῦ 1896 πρὸς τὸν τοῦ 1902, καὶ συγκρίνω ὄχι ἀπολογισμὸν πρὸς προϋπολογισμὸν, ἀλλὰ προϋπολογισμὸν πρὸς προϋπολογισμόν. Κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1902, ἡ διαφορὰ τοῦ 1902 εἶναι 224,084 δραχμαὶ ἐπὶ πλέον.

§96Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας;

§97ΣΚΟΥΖΕΣ. Μάλιστα. Εἶπον καθαρῶς «τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας»· ἀντὶ δηλαδὴ 969,200, ἦτο τῷ 1896 δραχμαὶ 745,116· ὥστε εἶναι ἐπὶ πλέον 224,084 δραχμαὶ ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1896 εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1902. Παραβάλω τώρα τὰς εἰσπράξεις τοῦ ἔτους 1896 πρὸς τὰς τοῦ 1902. Κατὰ τοὺς πίνακας, τοὺς ὁποίους ἔχετε πρὸ ὀφθαλμῶν, τῷ 1896 εἰσπράξεις 554,610 φράγκα, τῷ 1902 φρ. 651,597· τουτέστιν αἱ εἰσπράξεις τοῦ 1902 πρὸς τὰς εἰσπράξεις τοῦ 1896 παρουσιάζουσι διαφορὰν 96,987 φρ. ἐπὶ πλέον.

§98ΡΩΜΑΝΟΣ. Τοῦ 1902 αἱ εἰσπράξεις πόσαι εἶναι;

§99ΣΚΟΥΖΕΣ. 651,597.

§100ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν τὸ παραδέχεται αὐτό.

§101ΣΚΟΥΖΕΣ. Βλέπετε, ἐγὼ δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὴν διαφορὰν μεταξὺ εἰσπράξεων μήπω ἐκκαθαρισθεισῶν εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον. Μεταχειρίζομαι τοὺς ἰδίους πίνακας, τοὺς ὁποίους ἔχετε καὶ ὑμεῖς πρὸ ὀφθαλμῶν, τοὺς ὁποίους τῇ αἰτήσει ὑμῶν ὑπέβαλον πρό τινος. Ἴσως ὑπάρχουσι μικραί τινες διαφοραὶ μεταξὺ τῶν λογαριασμῶν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῶν τοῦ Γεν. Λογιστηρίου, ἀλλ’ ἡ διαφορὰ δὲν εἶναι μεγάλη. Λοιπὸν τῷ 1896 αἱ εἰσπράξεις ἦσαν φρ. 554,610, τῷ δὲ 1902, μεθ’ ὅλην τὴν αὔξησιν τῶν προξενικῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα ἐπέβαλεν ὁ νόμος τοῦ 1900, φράγκα 651,597. Ποία εἶναι ἡ διαφορά; 96,987 φράγκα. Ὥστε βλέπετε, ὅτι ἀπέχομεν πολὺ ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς, τῶν 150,000 καὶ 160,000 χρυσῶν φράγκων, οὓς ἀνεφέρατε.

§102ΡΩΜΑΝΟΣ. 124,000.

§103ΣΚΟΥΖΕΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι τὸ κεφάλαιον Γʹ καθαρῶς προξενικὰς δαπάνας παρουσιάζει τῷ 1902 ἐπὶ πλέον τῶν τοῦ 1896 δραχ. 224,084. Ὥστε βλέπετε, ὅτι ἡ ἐπὶ πλέον εἴσπραξις τοῦ 1902, περιοριζομένη μόνον εἰς 96,000, εἶναι μακρὰν ἀπὸ τοῦ νὰ καλύψῃ τὴν αὔξησιν τῶν 224,000. Παραβάλλω προϋπολογισμὸν πρὸς προϋπολογισμόν· δὲν ἀναφέρω ἀπολογισμόν.

§104ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, αὐτὸ δὲν μᾶς δίδει καμμίαν ἰδέαν τοῦ πράγματος. Εἰπέτε μας τὰ ποσὰ —ἀφοῦ εἶναι ποσὰ τοῦ 1896—τὰ πραγματικὰ, τὰ δαπανηθέντα καὶ τὰ εἰσπραχθέντα.

§105ΣΚΟΥΖΕΣ. Βλέπετε ὅτι θέλω νὰ ἦμαι ὅσον ἔνεστιν ἀμερόληπτος. Τοῦ 1896 δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω τὸν ἀπολογισμόν. Ἀλλὰ τοῦ 1902 θέλετε νὰ σᾶς ἀναφέρω προϋπολογισμόν; Ἀλλὰ τότε θὰ μοὶ ἐλέγετε: «συγκρίνεις ἀπολογισμὸν πρὸς προϋπολογισμόν!»

§106Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ...

§107ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἀξιότιμε Βουλευτὰ ἐκ Κερκύρας, νομίζω ὅτι δὲν δύναταί τις ἀμεροληπτότερον νὰ κρίνῃ. Σᾶς ἀναφέρω προϋπολογισμὸν πρὸς προϋπολογισμὸν,—καὶ ὑποθέτω, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ἑνὸς ἔτους θ’ ἀφήσῃ τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα, οἷα καὶ ὁ τοῦ ἄλλου,—διὰ νὰ ἤμεθα ἐν τῇ ἀκριβείᾳ· εἰδεμὴ, ἤξευρα πολὺ καλὰ, ὅτι, ἐὰν συγκρίνω πρὸς τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ 1896, θὰ ἦτο καλλίτερον δι’ ἐμέ. Βλέπετε λοιπὸν, ἀπέναντι 224,084 δρ. ἐπὶ πλέον ποία εἶναι ἡ ἐπὶ πλέον διαφορὰ τῶν εἰσπράξεων, μόνον 96,987. Ἀλλ’ ὁ ἐκ Κραναίας ἀξιότιμος Βουλευτὴς ὑπέπεσε καὶ εἰς ἕτερον λάθος, τὸ ὁποῖον εἶναι περίεργον πῶς θὰ δικαιολογήσῃ, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον παρέσυρε καὶ τὸν ἐκ Ζακύνθου ἀξιότιμον κ. Βουλευτήν. Εἶπεν ὅτι ἐπὶ τῶν ἐνοικίων ἡ αὔξησις εἶναι 13,000 δραχμαί.

§108ΡΩΜΑΝΟΣ. 13,500.

§109ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἰδοὺ τὰ προϋπολογισθέντα. Ἐδῶ ἔχω καὶ τὰ πληρωθέντα, ἵνα εὐχαριστήσω καὶ τὸν ἐκ Νάξου κύριον Βουλευτήν. Κατὰ τὸ ἔτος 1898 προϋπολογίσθησαν 69,928, καὶ ἐπληρώθησαν 69,713· τῷ 1899 προϋπολογίσθησαν 75,000, καὶ ἐπληρώθησαν 71,453· τῷ 1900 προϋπελογίσθησαν 75,000, καὶ ἐπληρώθησαν 70,027· ἐν ἔτει 1901 προϋπελογίσθησαν 100,000, καὶ ἐπληρώθησαν 96,724· τῷ 1902 προϋπελογίσθησαν 100,000, καὶ ἐπληρώθησαν 91,045 φρ. χρυσᾶ. Τώρα εἴπετέ μοι, ἀφοῦ ἠξεύρετε ὅτι πρόκειται διὰ τὸ ¼% τοῦ ἐνοικίου, πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ ἓν τέταρτον τῶν 100 νὰ ἦναι 13; Ἐγὼ, μὲ τὴν ὀλίγην ἀριθμητικὴν, τὴν ὁποίαν ἔμαθον ἐν τῷ σχολείῳ, ἠξεύρω ὅτι τὸ τέταρτον τῶν 100 εἶναι 25. Ὥστε ἐπὶ τοῦ πραγματικῶς πληρωθέντος ποσοῦ τῶν 91,000 φρ. τὸ τέταρτον εἶναι 22,750. Τώρα πῶς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κραναίας εὗρεν, ὅτι τὸ τέταρτον εἶναι 13,500, ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἐννοῶ. Ἀλλ’ ἵνα παραστήσῃ, πόσον ἡ αὔξησις τῶν τελῶν θὰ ἦτο μεγαλειτέρα, ἐὰν δὲν ἠλαττοῦντο διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1900 τόσον πολὺ τὰ δικαιώματα ἐπὶ τῶν ναυτιλιακῶν τελῶν, εἶπεν ὅτι καὶ αὐτὸ ἦτο μία ἀφορμὴ ἐλαττώσεως. Καὶ ἐδῶ μοὶ φαίνεται ὅτι περιέπεσεν εἰς λάθος, διότι αὐτὴ ἡ ἐλάττωσις ἐκ τῶν ναυτιλιακῶν δικαιωμάτων εἶχεν ἐφαρμοσθῆ πολὺ πρὸ τοῦ νόμου τοῦ 1900, καὶ μόνον ὅτε τῷ 1899 ἐξ ἀφορμῆς ἑνὸς προξένου ἐγένετο γνωστὸν, ὅτι δὲν ἐφαρμόζεται ὁ νόμος ὁ ἰσχύων πρὶν καὶ δὲν πληρόνονται δικαιώματα ἐκ τῶν ναυτιλιακῶν τελῶν, τότε, τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1899, ἐξεδόθη ἐγκύκλιος, ὑπ’ ἀριθ. 4,321 τῆς 24 Ἀπριλίου 1899, πρὸς τὴν Πρεσβείαν Κωνσταντινουπόλεως καὶ τὰς παραλίους προξενικὰς ἀρχὰς, καὶ ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ ἐπιδιώξουν ἐκ νέου τὴν εἴσπραξιν τῶν ναυτιλιακῶν τελῶν, καὶ εἰσεπράχθησαν μερικά. Λέγω μερικὰ, διότι ὅλα τὰ Προξενεῖα δὲν τὴν ἐφήρμοσαν. Ὥστε ἐπὶ τῶν δικαιωμάτων ἐκ ναυτιλιακῶν τελῶν, δηλαδὴ πρὸς τὰς Ἑταιρείας τὰς ἐχούσας τακτικὸν δρομολόγιον, εἶχε γείνῃ ἡ ἐλάττωσις πρὸ πολλῶν ἐτῶν, καὶ ἐφηρμόσθη μόνον ἐπί τινας μῆνας τοῦ 1899, ἤτοι μετὰ τὴν ἐγκύκλιον τῆς 24 Ἀπριλίου τοῦ 1899. Ὥστε καὶ αὐτὴ ἡ πηγὴ τῶν ἐσόδων τοῦ Δημοσίου ἐκ τῶν ναυτιλιακῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα δῆθεν διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1900 ἀποκόπτονται, ἄλλως ἤθελον αὐξήσει αἱ εἰσπράξεις, καὶ αὐτὴ φαίνεται, ὅτι δὲν ἔχει βάσιν καθόλου. Ἀλλ’ ὁ ἐκ Κραναίας κ. Βουλευτὴς ἐκάκισεν ἡμᾶς, ὅτι θίγοντες τὸν νόμον τοῦ 1900 καταστρέφομεν ὄχι μόνον τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν τὸν ἔξω Ἑλληνισμόν. Καὶ ἤθελον ἐρωτήσει αὐτὸν τὸν ἴδιον καὶ πάντα ἐξ ὑμῶν, ὅστις ἀνέγνωσε τὸ νομοσχέδιον, εἰς τί ἡμεῖς ἐπειράξαμεν τὸν νόμον τοῦ 1900; Ὁ νόμος τοῦ 1900 πράγματι εἶχε πολὺ ὀρθὰς προβλέψεις περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων, περὶ μὴ μετακινήσεως αὐτῶν, περὶ μὴ προσκολλήσεως αὐτῶν καὶ ἄλλα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα καὶ ἐγὼ ἀνεγνώρισα, ὅτε ἐψηφίζετο ὁ νόμος· ἀλλὰ κατὰ τί ἐθίξαμεν τὸν νόμον αὐτὸν ἡμεῖς; Μήπως μετεβάλομεν αὐτόν; Μήπως ἐθίξαμέν τι τῶν κεφαλαιωδῶν τοῦ νόμου; Ἡμεῖς καθαρῶς εἴπομεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἔχει ἁπλῶς οἰκονομικὸν χαρακτῆρα, διότι νομίζομεν, ὅτι, ἐν αἷς οἰκονομικαῖς περιστάσεσιν εὑρισκόμεθα, πρέπει διὰ παντὸς μέσου νὰ ἐπιφέρωμεν οἰκονομίας. Καὶ μήπως ἐπιφέροντες οἰκονομίας κατερρίψαμεν ἐντελῶς τὸν νόμον τοῦ 1900; Ὄχι. Μήπως ἐπαναφέρομεν τοὺς μισθοὺς τῶν προξένων ἐκεῖ ὅπου ἦσαν πρὸ τοῦ νόμου τοῦ 1900; Βεβαίως ὄχι. Ὡς παράδειγμα μόνον σᾶς ἀναφέρω, ὅτι γενικὸς πρόξενος, ὁ ὁποῖος πρὸ τοῦ νόμου τοῦ 1900 ἐλάμβανεν 900 δραχμὰς μισθὸν, εἶδεν αὐτὸν διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1900 αὐξηθέντα εἰς 1280, καὶ ἄλλος ἀπὸ 600 εἰς 850, καὶ οὕτω καθεξῆς. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου δὲν δίδομεν εἰς αὐτοὺς τοὺς πρὸ τοῦ νόμου τοῦ 1900 μισθοὺς, ἀλλ’ ἀφ’ ἑνὸς μὲν θέλοντες νὰ φέρωμεν πᾶσαν δυνατὴν οἰκονομίαν, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως ἐννοοῦντες πληρέστατα ὅτι οἱ πρόξενοι ὑπόκεινται εἰς δαπάνας, καὶ πρέπει κατὰ τὸ δυνατὸν νὰ συντρέχωμεν εἰς τὴν ἀξιοπρεπῆ αὐτῶν συντήρησιν, ἐτάμομεν μέσην ὁδὸν, καὶ εἰς τὸν γεν. πρόξενον, ὅστις πρὸ τοῦ νόμου τοῦ 1900 εἶχεν 900 δραχμὰς, μετὰ δὲ τὸν νόμον αὐτὸν 1280, δίδομεν 1100, ἀπεκόψαμεν δηλ. 180 δραχμὰς, εἰς ἄλλον 100, εἰς ἄλλον 50, καὶ οὕτω καθεξῆς. Ὥστε βλέπετε, ὅτι καὶ εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ τοῦ μισθοῦ δὲν ἠθελήσαμεν, ὡς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κραναίας, νὰ καταρρίψωμεν τὸν νόμον. Ἐζητήσαμεν νὰ ἐπιφέρωμεν οἰκονομίας, ὅσον τὸ δυνατὸν, ἀφίνοντες τὸν νόμον ἄθικτον. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι νόμος, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ εἶχε παρὰ ἓν μόνον προσὸν, ὅτι ηὔξησε τοὺς μισθοὺς, δὲν θὰ ἦτο ἄξιος τοιαύτης συνηγορίας, τοιαύτης ὄχι ἐνθέρμου, ἀλλὰ κἄτι πλέον, ὑποστηρίξεως, ἐὰν μόνον διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ ἐνόμιζον, ὅτι ἠδύνατο νὰ βελτιωθῇ ἡ προξενικὴ ὑπηρεσία. Ἡμεῖς δὲν ἐθίξαμεν καμμίαν τῶν κεφαλαιωδῶν διατάξεων τοῦ νόμου· μόνον ἐτάμομεν μέσην ὁδὸν, ὥστε νὰ ἐπιφέρωμεν δυνατὰς οἰκονομίας. Καὶ ἐνόμισεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κραναίας, ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα οἱ καταστροφεῖς, ὄχι μόνον τοῦ Προξενικοῦ Σώματος, ἀλλὰ τοῦ ὅλου ἔξω Ἑλληνισμοῦ. Ἐπιτραπήτω μοι νὰ εἴπω, ὅτι, μεθ’ ὅλα αὐτὰ τὰ δάκρυα τῆς νέας Κασσάνδρας, ταυτοχρόνως περιήρχοντο εἰς ἐμὲ, ὄχι μόνον κρίσεις, ἀλλὰ γεγονότα, ἐκ τῶν ὁποίων ἐπείσθην, ὅτι οἱ πρόξενοι ἡμῶν δὲν ἔχουν ἰδέας περὶ ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντός των, οἵας ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κραναίας φαίνεται ἀποδίδων εἰς αὐτούς. Διότι ταυτοχρόνως, ἐνῷ ἤκουον ἐν τῇ Βουλῇ τὰς ἱερεμιάδας αὐτὰς, εἶχον πειστήρια ἐνώπιόν μου ἀπὸ προξένους εὑρισκομένους εἰς τὰ ἐπικαιρότερα μέρη, ὅπου εἶναι ἀναγκαία ἡ δρᾶσις τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἐχαλάρωσαν τὰς ἐνεργείας των, ἀλλὰ δύναμαι μεθ’ ὑπερηφανείας νὰ εἴπω, ἐνέτειναν αὐτὰς πάσῃ δυνάμει, καὶ ἐνέτειναν αὐτὰς εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε ὄχι μόνον ἐμοῦ τὴν μικρὰν εὐαρέσκειαν νὰ ἀποσπάσουν, ἀλλ’ ἴσως καὶ τῆς Βουλῆς, ἐὰν μοὶ ἐπετρέπετο νὰ ἐκθέσω τὰ γεγονότα, θὰ ἀπέσπων τὰ συγχαρητήρια. Διότι οἱ πρόξενοι αὐτοὶ, ἐννοοῦντες ὅτι δὲν εἶναι μόνον τὸ ζήτημα τῶν 50 καὶ 100 δραχμῶν,—τὰς ὁποίας ἐλπίζω, ὅτι προσκαίρως μόνον τοὺς περικόπτομεν,—τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κινῇ τὸν ὑπάλληλον, ἀλλ’ εἶναι καὶ πνεῦμα γενικώτερον, τὸ ὁποῖον τὸν ἐμπνέει, καὶ τὸν διατηρεῖ ἀκμαῖον, οἱ πρόξενοι, λέγω, ὄχι μόνον δὲν ἐχαλάρωσαν, ἀλλ’ ἐνέτειναν τὰς δυνάμεις των, καὶ ἀπέδειξαν, πῶς ἐννοοῦν τὸ πρὸς τὴν πατρίδα καθῆκόν των. Καὶ μὴ εἴπῃ τις, ὅτι δὲν ἦσαν ἐν γνώσει τῆς προτεινομένης μικρᾶς μειώσεως τοῦ μισθοῦ των, διότι τὸ νομοσχέδιον ὑπεβλήθη τὸν Φεβρουάριον, καὶ ἤδη εἴμεθα εἰς τὸν Ἰούνιον, ἐννοεῖται δὲ, ὅτι οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἔλαβον γνῶσιν, καὶ εἶδον ὅτι ἐκ τοῦ μισθοῦ ἑνὸς ἑκάστου περικόπτονται 100 ἢ 150 δραχμαὶ κατὰ μῆνα· καὶ ἐν τοσούτῳ, ἐν γνώσει τῶν οἰκονομιῶν, αἵτινες γίνονται εἰς βάρος τοῦ μισθοῦ των, δὲν ἐχαλάρωσαν, λέγω, ἀλλ’ ἐνέτειναν τὰς δυνάμεις των. Ὅταν λοιπὸν σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι οὐδεὶς ἄλλος λόγος, παρὰ μόνον ὁ λόγος ὅπως ἐπιτύχωμεν οἰκονομίας κατὰ τὸ δυνατὸν, ἐνέπνευσε τὴν ἰδέαν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὅταν ἀφ’ ἑτέρου σᾶς λέγω, ὅτι ἔχω δείγματα, ὅτι οἱ πρόξενοι δὲν ἐχαλάρωσαν τὴν ἐνέργειαν αὐτῶν, ἀλλ’ ἐντονώτερον ἐργάζονται, νομίζω ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ἐλπίζω καὶ νὰ λέγω ἐν πεποιθήσει, ὅτι δὲν εἶναι σοβαρὸν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀποδίδετε, ἡ καταστροφὴ τοῦ Προξενικοῦ Σώματος καὶ ἡ καταστροφὴ τοῦ Ἑλληνισμοῦ!

§110Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Μετὰ τὴν εὔγλωττον ἀγόρευσιν τοῦ ἐκ Ζακύνθου ἀξιοτίμου συναδέλφου νομίζω ὅτι πᾶσα ἄλλη ἐπίκρισις τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου περιττεύει, καὶ δὲν θ’ ἀνηρχόμην ἐπὶ τὸ βῆμα, ἐὰν δὲν ἐνόμιζον ὅτι ἔχω καθῆκον ν’ ἀπαντήσω εἰς ἐρωτήματά τινα, τὰ ὁποῖα μοὶ ἔθεσεν ὁ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Ὑπουργὸς, καὶ εἴς τινα, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς προχθὲς ἀνέφερεν εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς νὰ παρατηρήσω εἰς αὐτὸν, ὅτι ὑπέπεσεν εἰς λάθος, ἀναφέρων τίς ἦτο ὁ μισθὸς τοῦ ἐν Καΐρῳ διπλωματικοῦ πράκτορος. Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, εἶπεν ὅτι ὁ μισθὸς ἦτο 1600...

§111ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἶπον ὅτι εἶναι ὅπως καὶ κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦ 1899.

§112ΡΩΜΑΝΟΣ. .. Ὅτι ὁ μισθὸς, ὁ ὁποῖος προσδιορίζεται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, μένει ὁ αὐτὸς πρὸς τὸν μέχρι σήμερον εἰς τὸν διπλωματικὸν πράκτορα διδόμενον. Αὐτὸ εἴπετε.

§113ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ νόμος τοῦ 1900.

§114ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὁ νόμος τοῦ 1900 δὲν προβλέπει μισθὸν πολιτικοῦ πράκτορος, διότι τὸν μισθὸν τοῦ πολιτικοῦ πράκτορος προσδιορίζει εἰδικὸς νόμος, ὁ ΑΧΚΓʹ τοῦ 1887, ὁ ὁποῖος φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Στεφάνου Δραγούμη.

§115Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ νόμος τοῦ 1900 δὲν προέβλεπε διπλωματικοὺς πράκτορας, προέβλεπεν ἐμμίσθους γενικοὺς προξένους.

§116ΡΩΜΑΝΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως ἀναφέρει ἐμμίσθους γενικοὺς προξένους, ἔχοντας βαθμὸν πολιτικοῦ πράκτορος· ἐνῷ δὲ μέχρι τῆς σήμερον, ἀπὸ τοῦ 1887, εἰς τὸν διπλωματικὸν πράκτορα ἐν Αἰγύπτῳ καὶ τὸν ἐν Σόφιᾳ ἐδίδετο μισθὸς 1750 δραχμῶν, διατὶ περικόπτετε ἑκατὸν πεντήκοντα δραχμάς; Ἤδη, ἂν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, θὰ λάβῃ ὁ ἐν Σόφιᾳ πολιτικὸς πράκτωρ δραχμὰς 1600 ἀντὶ 1750. Ἔχετε δίκαιον σεῖς ἢ ἐγώ; Ἀλλ’ ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν λέγουσιν, ὅτι ἐγὼ ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀμυνθῶ ὑπὲρ τοῦ νομοθετήματος τοῦ 1900 διότι ἐθεώρουν τὸν νόμον τοῦτον ὡς ἔργον ἰδικόν μου. Οἱ συνάδελφοι, οἵτινες ἔλαβον τὴν καλωσύνην νὰ παρακολουθήσωσι τὴν ἀγόρευσίν μου, μὲ ἤκουσαν λέγοντα, ὅτι ὁ νόμος τοῦ 1900 ἐγένετο μετὰ μακρὰν ἐργασίαν ἐπιτροπῆς, συσταθείσης ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτοῦ, μεθ’ ἧς συνειργάσθην κατόπιν ἐπὶ μακρόν. Ἀφοῦ κατηρτίσθη τὸ νομοσχέδιον καὶ ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν, νέα ἐπιτροπὴ ἐκ Βουλευτῶν τὸ ἐμελέτησε, καὶ ἐπέφερε διαφόρους ἐπ’ αὐτοῦ τροποποιήσεις. Εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτὴν παρέσχον τὰ φῶτά των οἱ δοκιμώτατοι τῶν γενικῶν προξένων καὶ τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ δὲν δύναται νὰ παραβληθῇ πρὸς τὴν ἐργασίαν ταύτην τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἐγὼ παρέστησα τοὺς προξένους ὡς καταχραστάς. Ἀλλ’ εἶχον τοιαύτην ἔννοιαν οἱ λόγοι μου κατὰ τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσίν μου; Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, εἶναι, ὅτι οἱ πρόξενοι, ἐκτὸς ἐὰν ἔχωσιν ἰδιαιτέραν περιουσίαν, μὴ ἔχοντες ἐπαρκῆ μισθοδοσίαν, ἀναγκάζονται νὰ περιορίζωνται ἐν τοῖς γραφείοις των καὶ νὰ μὴ ἔρχωνται εἰς συνάφειαν μετὰ τῶν συναδέλφων των καὶ μετὰ τῶν ἐγχωρίων ἀρχῶν, δὲν εἶναι δὲ ὡς ἐκ τούτου εἰς θέσιν νὰ ἐκτελέσωσι τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἀνέθηκεν εἰς αὐτοὺς ἡ Πολιτεία. Ἐὰν ὅμως θέλωσι νὰ δαπανῶσι πλείονα τῶν ὀλίγων, τὰ ὁποῖα λαμβάνουσιν ὡς μισθοδοσίαν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀναγκάζονται νὰ ἐξευτελίζωνται, νὰ ζητῶσι δάνεια, νὰ πιέζωσι τοὺς ὑπηκόους των. Ταῦτα ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, καὶ ταῦτα γνωρίζουσι πάντες οἱ μεταβάντες εἰς τὰ διάφορα μέρη τῆς Ἀνατολῆς. Καὶ βεβαίως δὲν ἐφαντάσθην, ὅτι ὁ γενικὸς πρόξενος τῆς Θεσσαλονίκης, ἀνὴρ τὸν ὁποῖον πάντες ἐκτιμῶμεν, καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν εὐτυχίαν νὰ μὴ ἦναι οἰκογενειάρχης, δὲν ἐφαντάσθην ὅτι, ἐπειδὴ τοῦ περικόπτομεν ἑκατὸν πεντήκοντα δραχμὰς κατὰ μῆνα, θὰ παύσῃ ἐργαζόμενος ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων. Ἀλλ’ εἶναι ὀρθὸν, ἐπειδὴ ἀναγνωρίζομεν ὅτι ὑπάρχουσι καλοὶ πρόξενοι, ἐπειδὴ ἀναγνωρίζομεν, —καὶ τὸ εἶπεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν,—ὅτι ὁ νόμος τοῦ 1900 εἶχε καλὰ ἀποτελέσματα, ἐπειδὴ κατωρθώθη νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν νέοι ἱκανοὶ, γνωρίζοντες ξένας γλώσσας, ἐπειδὴ ἔχουσι ζῆλον, εἶναι ὀρθὸν νὰ περικόψωμεν τοὺς μισθοὺς των καὶ ν’ ἀρνηθῶμεν εἰς αὐτοὺς ἐπαρκῆ ὁπωσοῦν μισθοδοσίαν; Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ὡμίλησε καὶ περὶ τῆς ἐλαττώσεως, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὰ προξενικὰ τέλη ἐκ τῶν ναυτιλιακῶν τελῶν, καὶ ἐπέμεινεν εἰς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας μοὶ παρέσχε διὰ τοῦ πρώτου σημειώματος, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ τὰ πορίσματα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησα καὶ ἔλαβον παρ’ αὐτοῦ, εἰσὶ τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι ἐπῆλθεν ἐλάττωσις περὶ τὰς 100,000 δραχμὰς ἐκ τῶν ναυτιλιακῶν τελῶν. Καὶ τέλος εἰς ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, οὐδὲν ἀπήντησεν οὔτε ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰμὴ ὅτι ἐγὼ ὡμίλησα ὀργίλως, καὶ ὅτι ὁ τρόπος μου τοῦ συζητεῖν ἦτο ζωηρός. Ἀλλὰ, Κύριοι, προκειμένου περὶ τοιούτων ζητημάτων, προκειμένου περὶ ἐνεργείας τοῦ Ὑπουργείου, ἧς τὰ ἀποτελέσματα θεωρῶ τὰ μάλιστα ἐπιβλαβῆ εἰς τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, δὲν ἦτο ἆρά γε δεδικαιολογημένη ἡ ἀγανάκτησίς μου; Καὶ ἄλλα εἶπε σήμερον μετὰ μείζονος δυνάμεως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ζακύνθου Βουλευτής. Ποίαν ἀπάντησιν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὰ ἐπιχειρήματα τοῦ ἐκ Ζακύνθου ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ καὶ τοῦ ἐκ Κερκύρας; Οὐδεμίαν. Διότι θὰ ἠναγκάζετο νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀσυνάρτητον, καὶ ὅτι ἡ περικοπὴ τῶν μισθῶν οὐδόλως δικαιολογεῖται ὑπὸ τῶν περιστάσεων. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἐπείσθη, ἐλπίζω, ὅτι ἀντεθνικὸν ἔργον θὰ πράξῃ, ἂν ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, καὶ θὰ δικαιώσῃ ὑμᾶς, εἰπόντας ὅτι πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν βάσανον ἐπιτροπῆς.

§117Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ἐννοῶ τόσην εὐγλωττίαν καὶ τόσας ζωηρὰς ἐκφράσεις πατριωτισμοῦ ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Τὸ κατ’ ἐμὲ, θεωρῶ ἀδικαιολόγητον τὴν πρότασιν περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν διὰ λόγους φιλοπατρίας δῆθεν καὶ ἐν ὀνόματι τοῦ ἐθνισμοῦ, ὅστις κινδυνεύει, ἐὰν ψηφίσητε τὸ νομοσχέδιον. Δύναταί τις νὰ ἦναι ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου δι’ οἱονδήποτε ἄλλον λόγον, ἀλλὰ νὰ θεωρῇ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὅπερ οὐδὲν ἄλλο περιέχει ἢ περικοπὴν μισθῶν, ἔχει ἀνάγκην ἐμβριθοῦς μελέτης, καὶ ὅτι δι’ αὐτοῦ προσβάλλονται ἐθνικὰ συμφέροντα, καὶ τὰ παρόμοια, τοῦτο οὐδόλως ἐννοῶ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν ἐπαγγέλλεται νὰ μεταβάλῃ τὴν κειμένην νομοθεσίαν· ζητεῖ νὰ φέρῃ μόνον, δι’ ἐλαττώσεως ἰδίως τῶν μισθῶν, οἰκονομίας, αἵτινες ἐπιζητοῦνται καὶ ἐπὶ ἄλλων κλάδων. Βεβαίως φέρει καὶ ἐπουσιώδεις τινὰς μεταβολὰς εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν, καὶ ἐν πολλοῖς λίαν ἐπιτυχεῖς· ἀλλὰ διότι περικόπτονται μισθοί, δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ, ὅσον παριστάνεται ἐπιζήμιον. Ὅλοι εἴμεθα ὑπὲρ καλῶν μισθῶν. Μήπως καὶ πρὶν ψηφισθῇ ὁ νόμος τοῦ 1900 δὲν ἤμεθα πάντες ὑπὲρ αὐξήσεως τῶν μισθῶν; Μήπως καὶ σήμερον δὲν ὑπάρχουσι πολλοὶ συνηγοροῦντες ὑπὲρ νέας αὐξήσεως τῶν μισθῶν; Ἀλλ’ οὗτοι ἀγνοοῦσι βεβαίως τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ Κράτους. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω μέσον λυσιτελέστερον δραστηρίας ἐργασίας τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων συμφερόντων ἀπὸ τὴν χορήγησιν ἐπαρκῶν μισθῶν καὶ τὴν διάθεσιν χρηματικῶν μέσων ὑπὲρ τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν πολιτικῆς ἐν ταῖς στρατευομέναις ἐπαρχίαις ὑπὸ τῶν προξενικῶν ἡμῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν πρέσβεων. Φρονῶ ὅτι περισσότερον ἀπὸ τὰ φῶτα καὶ τὴν ἱκανότητα αὐτῶν χρησιμεύουσι τὰ χρηματικὰ μέσα. Εἶναι χρησιμώτεροι εἰς τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα πρόξενοι ἢ πρέσβεις διαθέτοντας χιλιάδας τινὰς δραχμῶν ἢ αἱ ἄλλαι αὐτῶν ἐνέργειαι ἐν Τουρκίᾳ. Διὰ τῶν χρημάτων εὐκολώτερον λύονται ἢ ἐξομαλύνονται σπουδαῖαι ὑποθέσεις. Οἱ πρόξενοι ἐν Τουρκίᾳ πρέπει νὰ δύνανται νὰ ζῶσιν ἀνέτως καὶ ἀξιοπρεπῶς, νὰ δέχωνται ξένους καὶ ὁμογενεῖς, ἐνίοτε νὰ δίδωσι καὶ γεύματα, νὰ προσφέρωσι μπαξίσια, νὰ βοηθῶσιν ὁμοεθνεῖς· διότι οὕτω συντελοῦσι μᾶλλον ὑπὲρ προστασίας τῶν ἐθνικῶν ἡμῶν συμφερόντων. Δὲν εἶναι νέα πράγματα ταῦτα. Εἶναι πασίγνωστα, καὶ δὲν ἦτο ἀνάγκη οὔτε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ διηύθυνέ τις, οὔτε νῦν νὰ ἐγκύψῃ εἰς τὸ ζήτημα, ἵνα μάθῃ ὅσα ὁ ἔντιμος ἐκ Κραναίας Βουλευτὴς καὶ ὁ ἔντιμος ἐκ Ζακύνθου ἐξέθηκαν. Ἀλλ’ ἐν γνώσει πάντων τούτων οὖσα ἡ Κυβέρνησις, φρονεῖ ἐν τούτοις, ὅτι πρέπει νὰ προβῇ εἰς μισθῶν περικοπὰς καὶ ἐν τῷ προξενικῷ κλάδῳ. Λόγῳ τῆς κακῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν καταστάσεως καὶ τοῦ ἀπροχωρήτου, πέποιθα ὅτι δὲν ὑπάρχει τις καὶ ἐκ τῆς πλευρᾶς ταύτης (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν), ὁ ὁποῖος νὰ μὴ δέχηται, ὅτι, ἐὰν συνέβαινε νὰ κυβερνᾷ τὸν τόπον καὶ σήμερον τοῦ 1899 ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία σπατάλως καὶ ἀπερισκέπτως ἕως πρὸ ὀλίγου ἐκυβέρνα, θὰ ἦτο ἠναγκασμένη, καὶ χωρὶς νὰ θέλῃ, νὰ προβῇ εἰς μέτρα οἰκονομιῶν, ὧν πρώτισται αἱ περικοπαὶ τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων. Ἔχομεν τρεῖς ἤδη προϋπολογισμούς, οἱ ὁποῖοι κατέληξαν εἰς ἐλλείμματα· εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ θὰ ἐξηκολούθει καὶ τέταρτον καὶ πέμπτον προϋπολογισμὸν νὰ συντάσσῃ, οὕτως ὥστε νὰ καταλήξωσιν εἰς ἐλλείμματα; Ἴσως ἄλλας νὰ ἐποιεῖτο οἰκονομίας, παρὰ ἐκείνας, ἃς προβάλλει ἡ ἐνεστῶσα Κυβέρνησις, ἀλλὰ δὲν ἠδύνατο ἢ νὰ προβάλῃ τοιαύτας. Ἀνέφερεν ὁ ἔντιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς, ὅτι θὰ ἐπροτίμα περικοπὴν τῶν μισθῶν ὅλων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους κατὰ 10%. Καὶ νομίζετε ὅτι αὐτὸ δὲν θὰ εὕρισκεν ἀντιρρήσεις; Ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι, ἂν ἐλέγετε εἰς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους ἐν Ἑλλάδι, οἱ ὁποῖοι τοσαῦτα, συγκριτικῶς πρὸς τοὺς ἐν Τουρκίᾳ συναδέλφους των, φέρουσι βάρη ἀπὸ τὴν μεγαλειτέραν φορολογίαν ἢ τὴν ὑπερτίμησιν τοῦ συναλλάγματος, ὅτι θέλετε περικόψει ἀδιακρίτως τοὺς μισθοὺς αὐτῶν κατὰ 10%, δὲν ἤθελον εὕρει ἄδικον τὴν περικοπὴν ταύτην, καὶ δὲν ἤθελον ἐγείρει σφοδρὰς ἀντιρρήσεις καὶ παράπονα, ὅσα ἐγείρετε ὑμεῖς νῦν ὑπὲρ τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων; Οἱ ἐν Τουρκίᾳ προξενικοὶ ὑπάλληλοι πληρόνουσι τὰ διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτῶν πράγματα ἐπιβεβαρυμένα μὲ εἰσαγωγικὸν δασμὸν μόνον 8%, ἐνῷ ὁ ἐν Ἑλλάδι ὑπάλληλος πληρόνει αὐτὰ βεβαρυμένα μὲ 20% καὶ 30%, καὶ 100% ἐνίοτε. Ἂν ἐλαττοῖ τοὺς μισθοὺς τῶν ἐξωτερικῶν ὑπαλλήλων ἡ ὑπερτίμησις τοῦ συναλλάγματος, αὕτη βαρύνει ἐπίσης ὅλα τὰ εἴδη, ἅτινα ὁ ἐν Ἑλλάδι ὑπάλληλος καταναλίσκει, ἀκόμη καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα παράγονται ἐν τῇ χώρᾳ, διότι καὶ τούτων ἡ τιμὴ κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς τῶν ἔξωθεν εἰσαγομένων ὁμοίων εἰδῶν. Ἡ θέσις λοιπὸν τῶν ἐν Ἑλλάδι ὑπαλλήλων εἶναι κατὰ τοῦτο χειροτέρα τῆς τῶν ἐν Τουρκίᾳ. Ἐρρήθη, διατὶ νὰ μὴ καταργήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τὰς Πρεσβείας; Ἀλλὰ μήπως δὲν ὑπάρχουσι πολλοὶ, οἱ ὁποῖοι ἀνθίστανται κατὰ τοιαύτης οἰκονομίας, ὡς ἐπιζημίου εἰς τὸ Κράτος; Μήπως δὲν ἔχομεν περιστάσεις, καθ’ ἃς ὑπερίσχυσεν ἡ ἀντίθετος γνώμη καὶ ἐπανήχθησαν αἱ τελευταῖαι; Μία ἐκ τῶν ἀσχημιῶν, τὰς ὁποίας ἐπαρουσίασε τὸ Κράτος ἡμῶν, εἶναι καὶ αὕτη, νὰ καταργῶμεν ἐπί τινα χρόνον τὰς Πρεσβείας καὶ νὰ τὰς ἐπαναφέρωμεν μετ’ ὀλίγον. Φαντάζεσθε τὴν ἐντύπωσιν, ἣν παράγομεν εἰς τὰς ξένας Κυβερνήσεις, σήμερον καταργοῦντες καὶ αὔριον ἐπαναφέροντες τὰς Πρεσβείας, ἐνῷ αἱ αὐταὶ οἰκονομικαὶ περιστάσεις ἐπικρατοῦν. Δὲν θὰ συνηγόρουν ὑπὲρ τῶν Πρεσβειῶν, ἂν ἤμεθα πάντες σύμφωνοι καὶ ἀπεφασίζομεν νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν κατάργησιν αὐτῶν, ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθοῦσιν αἱ δυσάρεστοι οἰκονομικαὶ περιστάσεις. Ἂς μὴ κλαίωμεν λοιπὸν καὶ ὀδυρώμεθα, ὅτι θέλομεν καταστρέψει διὰ τοῦ νομοσχεδίου οὐ μόνον τὸ Προξενικὸν Σῶμα, ἀλλὰ καὶ τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνατεθειμένα αὐτῷ. Εἶναι βεβαίως κακὸν αἱ περικοπαὶ, ἀλλ’ εἶναι προσωρινὸν κακόν· δηλ. ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα ἐν ἐλλείμμασι, τὰ ὁποῖα ὀφείλομεν νὰ φροντίσωμεν διὰ παντὸς μέσου νὰ καλύψωμεν. Τοῦτο εἶναι τὸ συμφέρον πάντων τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν, ἑπομένως καὶ τῶν τῆς πλευρᾶς ταύτης (δεικνύει τὴν ἀριστεράν). Εὐτύχημα δι’ αὐτὴν, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, προβαίνουσα εἰς αὐτὰς καὶ δυσαρεσκείας γεννῶσα εἰς μεγάλην ὁμάδα ὑπαλλήλων, ἐπαναφέρει τὰ πράγματα πρὸς τὸ ἰσοζύγιον. Μετὰ τοιαύτην πολιτικὴν οἰκονομιῶν τῶν ἀντιπάλων τῆς ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐπανερχομένη μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἐξουσίαν, θέλει εὕρει τὰ πράγματα πολὺ καλλίτερα. Οἰκονομίας ὀφείλομεν νὰ φέρωμεν, καὶ ἐπειδὴ δυστυχῶς ἢ εὐτυχῶς δὲν εἶσθε εἰς τὰ πράγματα, ὀφείλετε νὰ δεχθῆτε τὰ τῶν οἰκονομιῶν μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα, εὑρισκομένη εἰς τὴν ἐξουσίαν, θεωρεῖ τὰ πρέποντα καὶ δυνατά. Ἀντιρρήσεις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς εἶναί τι ἄτοπον. Ἂς προτείνωσιν ἕτερα μέτρα οἰκονομιῶν, ἂν θέλωσιν· ἀλλ’ ἐνόσῳ ἐπικρίνουσι μόνον, νομίζω ὅτι πράττουσί τι ἐπιβλαβὲς εἰς τὸ Κράτος. Ἐπὶ τέλους ἂς καταψηφίσωσιν· ἀλλὰ ζητοῦντες ἀναβολὴν, χωρὶς νὰ προτείνωσιν οὐδὲν, καὶ παρατείνοντες ἀθεράπευτον τὴν κακὴν κατάστασιν, ἀναλαμβάνουσιν ἀπέναντι τῆς χώρας μεγάλας εὐθύνας. Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ μειονοψηφία ἐμποδίζει πᾶσαν ἐφαρμογὴν μέτρων οἰκονομικῶν, δὲν γνωρίζομεν ποῦ τὸ Κράτος δύναται νὰ φθάσῃ. Τέλος πάντων, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει μία πλειονοψηφία, ἡ ὁποία ἔχει ἓν σύστημα οἰκονομικὸν, ὀφείλομεν ν’ ἀφήσωμεν αὐτὴν νὰ ἐφαρμόσῃ αὐτὸ, καὶ νὰ ἀναμείνωμεν. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀδικαιολόγητος πᾶσα πρότασις ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὀφείλομεν νὰ καταψηφίσωμεν αὐτήν.

§118Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν σκοπῶ ν’ ἀπαντήσω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς, διότι νομίζω, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν λαβόντων τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐξέθεσε τοσοῦτον καλῶς καὶ ζωηρῶς τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐλαττώσεως τῶν μισθῶν, ὅσον ὁ κ. Δεληγεώργης, καὶ ἑπομένως δὲν ἔλαβον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον τὸν λόγον. Ἔλαβον τὸν λόγον, ὅπως ἐπανορθώσω λάθος, εἰς τὸ ὁποῖον περιέπεσεν ὁ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς, διότι ὁμιλῶν περὶ τῶν προϋπολογισμῶν, τοὺς ὁποίους διεχειρίσθη ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, ὑπεστήριξεν ὅτι οἱ προϋπολογισμοὶ ἐκεῖνοι ἀφῆκαν ἐλλείμματα. Ἐγὼ γινώσκω, ὅτι ἡ ὑπὸ τὴν προεδρείαν μου Κυβέρνησις διεχειρίσθη ἐπὶ 20 μῆνας τὴν χρῆσιν τοῦ 1899, γινώσκω ὅτι διεχειρίσθη ὁλόκληρον τὴν χρῆσιν τοῦ 1900 καὶ 11 μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1901. Ἡ χρῆσις τοῦ 1899 ἔληξε μὲ περίσσευμα ἀναμφισβητήτως, ἡ χρῆσις τοῦ 1900 ἔληξε μὲ περίσσευμα ἀναμφισβητήτως, ἡ χρῆσις τοῦ 1901 δὲν ἠξεύρω πῶς θὰ λήξῃ, διότι δὲν ὑπεβλήθη ἀκόμη ὁ ἀπολογισμὸς, ἀλλ’ ἔχω τὴν πεποίθησιν, κρίνων ἐκ τῆς διαδηλώσεως τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ὅτι καὶ ἡ χρῆσις αὕτη θὰ λήξῃ μὲ περίσσευμα, ἔστω καὶ μικρότερον. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι εἶναι ἄδικοι αἱ αἰτιάσεις τοῦ κυρίου ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτοῦ, καὶ ὅτι τὰ παρ’ αὐτοῦ λεχθέντα δὲν ἦσαν ἀκριβῆ.

§119Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἰπὼν, κύριε Πρόεδρε, περὶ τριῶν προϋπολογισμῶν μὲ ἐλλείμματα, ἐνόουν τοὺς προϋπολογισμοὺς τοῦ 1900, τοῦ 1901 καὶ 1902. Περὶ αὐτῶν λέγω, ὅτι κατέληξαν καὶ θέλουσι καταλήξει εἰς ἐλλείμματα. Βεβαίως πρέπει νὰ συνυπολογισθῶσι καὶ αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐκτὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλ’ αἵτινες βαρύνουσι τὴν χρῆσιν αὐτοῦ, ὡς εἶναι αἱ προκαταβολαὶ ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ἄλλα. Πᾶσαι αὗται βαρύνουσι τοὺς διαχειρισθέντας τὰ δημόσια. Δὲν ἐννοῶ διὰ τούτου νὰ μεμφθῶ τὸν ἔντιμον ἐκ Κερκύρας Βουλευτήν. Θεωρῶ ὅτι ἡ μέθοδος τοῦ διοικεῖν καὶ διατηρεῖν τὴν ἐξουσίαν διὰ τῶν μεγάλων δαπανῶν, ἣν αὐτὸς ἠθέλησε νὰ ἐφαρμόσῃ κυβερνῶν, καὶ χάριν τῆς ὁποίας ἐνομοθέτησε τὰ γνωστὰ μεταρρυθμιστικὰ μέτρα, ἅτινα ἢ ἐντελῶς ἀπέτυχον ἢ ἐλλείψει χρημάτων ἔμειναν ἀνεφάρμοστα, ἐγένετο παραίτιος τῶν ἐλλειμμάτων.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν πρότασιν περὶ παραπομπῆς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 36 τοῦ Κανονισμοῦ, τοῦτο δύναται νὰ γείνῃ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἢ καὶ πρὸ αὐτῆς. Παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Ζακύνθου νὰ ὁρίσῃ, ἐὰν θέλει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψήφισιν τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν πρὸ τῆς ψηφίσεως τῆς ἀρχῆς ἢ μετ’ αὐτήν.

§121ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Πρὸ τῆς ἀρχῆς.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν ἐκ Βουλευτῶν λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Κ. Ἀργασάρη Λομβάρδου καὶ Θ. Λέκα, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον).

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 120. Ἐκ τούτων 15 εἶπον Ναὶ, καὶ 105 Ὄχι. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–8 τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§125ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἰς τὸ ἄρθρον 9 ἔχω μίαν τροπολογίαν.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τῶν κυρίων Μανέτα καὶ Ψύλλα: «Εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ νόμου ΒΨΗʹ προστίθενται τὰ ἑξῆς: «ἢ ὁ διατελέσας εἰς ἄμισθον προξενικὴν ὑπηρεσίαν ἐπὶ 10 ἔτη, ἐξ ὧν τὰ 8 ἐν Τουρκίᾳ.»

§127ΣΚΟΥΖΕΣ. Δὲν ὑπάγεται αὐτοῦ ἡ τροπολογία αὕτη, κύριε Πρόεδρε. Ἡ ἰδική μου τροπολογία εἶναι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9.

§128ΡΩΜΑΝΟΣ. Ποία εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ ἄρθρου 9;

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, προτείνοντος νὰ προστεθῇ δευτέρα παράγραφος, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Ἐκ δὲ τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 99, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ἄρθρου 34 τοῦ ͵ΒΨΗʹ νόμου, τὸ ἐν Γαλαζίῳ Προξενεῖον προάγεται εἰς Γενικὸν Προξενεῖον.» Αὐτὴ εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Οἱ δὲ βουλευταὶ κ. κ. Π. Μανέτας καὶ Α. Ψύλλας ὑποβάλλουσι τροπολογίαν, καθ’ ἣν προστίθεται: «ἢ ὁ διατελέσας εἰς ἄμισθον προξενικὴν ὑπηρεσίαν ἐπὶ 10 ἔτη, ἐξ ὧν τὰ 8 ἐν Τουρκίᾳ.»

§130Π. ΜΑΝΕΤΑΣ. Ὄχι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9, κύριε Πρόεδρε... Ἀλλὰ θὰ ψηφισθῶσιν εἰς αὐτὴν τὴν ἀνάγνωσιν αἱ τροπολογίαι;

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§132ΣΚΟΥΖΕΣ. Δὲν εἶδον τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μανέτα.

§133ΜΑΝΕΤΑΣ. Εἶναι τυπωμένη. Ἡ τροπολογία μας τροποποιεῖ τὸ ἄρθρον 25 τοῦ ἐν ἰσχύϊ νόμου, ἐνῷ τὸ ἄρθρον 9 τοῦ νομοσχεδίου τροποποιεῖ τὸ ἄρθρον 29· ἑπομένως πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ τροπολογία μας.

§134Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τί ἀναγράφει ἡ τροπολογία;

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἑξῆς: «Εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ νόμου ͵ΒΨΗʹ προστίθενται τὰ ἑξῆς: «ἢ ὁ διατελέσας εἰς ἄμισθον προξενικὴν ὑπηρεσίαν ἐπὶ 10 ἔτη, ἐξ ὧν τὰ 8 ἐν Τουρκίᾳ.»

§136ΔΑΟΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει καὶ τροπολογία ἰδική μου εἰς αὐτὴν τὴν διάταξιν. Νὰ ψηφισθῇ.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὴν βλέπω ἐδῶ.

§138ΔΑΟΥΤΗΣ. Χθὲς τὴν ὑπέβαλον.

§139Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ τροπολογίαι τῶν κ. κ. Μανέτα καὶ Δαούτη δύνανται ν’ ἀναγνωσθῶσιν εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§140ΣΚΟΥΖΕΣ. Ὑποβάλετέ τας ὅλας μαζή· διότι ἐγὼ δὲν ἔχω γνῶσιν αὐτῶν.

§141ΜΑΝΕΤΑΣ. Εἶναι τυπωμένη ἡ ἰδική μας καὶ διανεμημένη.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αἱ τροπολογίαι τῶν κυρίων Βουλευτῶν θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§143ΣΑΚΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω καὶ ἐγὼ σχετικὴν τροπολογίαν, ἀφορῶσαν ὅμως ἐντελῶς διάφορον τρόπον. Εἶναι τυπωμένη μάλιστα.

§144ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σάκκης ἔχει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 19.

§146ΣΑΚΚΗΣ. Ὡς προσθήκην ἄρθρου 19.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 19. Ἀλλὰ δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Δαούτη.

§148ΔΑΟΥΤΗΣ. Χθὲς τὴν κατέθεσα.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν καταθέσατε; Θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν τροπολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 10–18 ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 19 (ἀναγινώσκεται). Ὁ βουλευτὴς κ. Στελλάκης προτείνει τροπολογίαν, δηλ. προσθήκην ἄρθρων 19, 20, 21, 22, 23 καὶ 24.

§151ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Στελλάκη ὡς ἄρθρον 19 εἶναι πραγματικῶς τῆς ὑπηρεσίας, καὶ τὴν παραδέχομαι.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καὶ ἄλλα ἄρθρα, 20, 21, 22, 23 καὶ 24. Ἐὰν θέλητε, διατυπώσατέ τα, ἵνα ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§153ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Τὸ ἄρθρον 23 τὸ ἔγραψα μόνον ὅπως δώσω ἀφορμὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα. Βεβαίως εἶναι ὀλίγον τολμηρὸν, καὶ δὲν ἐπιμένω.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Στελλάκη, ἡ προτεινομένη εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ ἄρθρου 19, ἔχει ὡς ἑξῆς: «Τὸ ἄρθρον 131 τοῦ προξενικοῦ νόμου, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ νόμου ᾼΠΟΕʹ, τροποποιεῖται εἰς τὸ πρῶτον αὐτοῦ μέρος ὡς ἑξῆς: «Οἱ γενικοὶ πρόξενοι, πρόξενοι καὶ ὑποπρόξενοι μόνοι καὶ ἀνεκκλήτως ἀποφασίζουσι κατὰ τὰ ἀνωτέρω περὶ πάσης διαφορᾶς, ἧς τὸ ἀντικείμενον, δὲν ὑπερβαίνει τὴν ἀξίαν χιλίων δραχμῶν.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην ὡς ἄρθρον 19 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ἄρθρον 19 τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνει τὴν θέσιν ἄρθρου 20.

§155ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Προτείνω νὰ ψηφισθῇ ὡς ἄρθρον 20 τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἀπόντα ἢ κωλυόμενόν τινα τούτων, ἢ κενῆς οὔσης τῆς θέσεως αὐτοῦ, ἀναπληροῖ ὁ γεν. πρόξενος ἢ ὁ νόμιμος αὐτοῦ ἀναπληρωτής. Ἐν τῇ περιπτώσει ὅμως ταύτῃ δὲν δύναται οὗτος νὰ ἐκπληροῖ συνάμα καὶ χρέη Εἰσαγγελέως, ἅτινα τότε ἀνατίθενται ὑπὸ τῆς Προξενικῆς Ἀρχῆς, ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ προϊσταμένου τοῦ Δικαστηρίου, εἰς τινα τῶν Ἑλλήνων δικηγόρων ἐκ τῶν ἐν τῷ κατὰ τὸ ἄρθρον 132 καταλόγῳ.»

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 20 τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Στελλάκη περὶ προσθήκης ἄρθρου 21, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Τὰ ἐδάφια δʹ καὶ εʹ τοῦ ἄρθρου 142 τοῦ ΧΝϚʹ νόμου, ὡς ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ ᾼΠΟΕʹ νόμου, μεταρρυθμίζονται ὡς ἑξῆς: «Αἱ ἐκτὸς τῆς ἕδρας τῶν εἰρημένων προξενικῶν δικαστηρίων, ἀλλ’ ἐντὸς τῆς δικαστικῆς περιφερείας αὐτῶν ἑδρεύουσαι προξενικαὶ ἀρχαὶ διατηροῦσι πᾶσαν τὴν ὑπὸ τοῦ νόμου τούτου ἀπονεμομένην εἰς τὰς προξενικὰς ἀρχὰς, τὰς ἐκτὸς τῆς περιφερείας τῶν τριῶν προξενικῶν δικαστηρίων, δικαιοδοσίαν, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς ἐπὶ πτωχεύσεων, περιοριζομένης ὅμως τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 131 τοῦ ΧΝϚʹ νόμου, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ ᾼΠΟΕʹ, δικαιοδοσίας αὐτῶν ἀνεκκλήτως μὲν μέχρι ποσοῦ 1000 δραχμῶν, ἐκκλητῶς δὲ μέχρι ποσοῦ 5000 δραχμῶν. «Αἱ πρὸ τῆς ἰσχύος τῆς διατάξεως ταύτης ἐκκρεμεῖς δίκαι θέλουσιν ἐξακολουθήσει διεξαγόμεναι μέχρις ἀποπερατώσεως αὐτῶν παρ’ οἷς διατελοῦσι δικαστηρίοις.»

§157ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὴν παραδέχομαι.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν τροπολογίαν ὡς ἄρθρον 21 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἔχομεν καὶ ἄρθρον 22 τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Στελλάκη (ἀναγινώσκεται). Τὸ τροποποιεῖτε, κ. Ὑπουργέ;

§159ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Μάλιστα. Τὸ τροποποιοῦμεν ὡς ἑξῆς: Ἄρθρον 22. «Τῷ Δικαστηρίῳ ἀπόκειται νὰ διατάξῃ, ἢ μὴ, ἀπόδειξιν περὶ διατάξεων ἀλλοδαποῦ νόμου, ἢ μετάφρασιν ἐγγράφου, μὴ γεγραμμένου ἑλληνιστί. «Διατασσομένης μεταφράσεως ἐγγράφου, ἀνατίθεται αὕτη ἢ εἰς ἔμμισθον διερμηνέα, παρ’ αἷς Προξενικαῖς ἀρχαῖς ὑπάρχει τοιοῦτος, ἢ εἰς ἕνα ἢ πλείονας πραγματογνώμονας, ἐπὶ ἀποζημιώσει δι’ ἕκαστον φύλλον τῆς ἑλληνικῆς μεταφράσεως δραχ. ἕξ (6), καταβαλλομένων ὑπὸ τοῦ ἐπισπεύδοντος διαδίκου, τῇ ἐπιμελείᾳ τοῦ προϊσταμένου τῆς Προξενικῆς ἀρχῆς, μετὰ τὴν ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου ὁρισθείσης προθεσμίας, κατάθεσιν τῶν μεταφρασθέντων ἐγγράφων. «Ἡ οὕτω γενομένη μετάφρασις ἐπέχει τὴν κατὰ τὰς διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας δικαστικὴν μετάφρασιν τῶν εἰς ξένην γλῶσσαν συντεταγμένων ἐγγράφων. «Οἱ πραγματογνώμονες δίδουσι κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ἄρθρου 157 τὸν ὑπ’ αὐτοῦ ὁριζόμενον ὅρκον. Ὡς πρὸς τοὺς διερμηνεῖς ἐφαρμόζεται ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 164. «Ἑκάστον φύλλον τῆς ἑλληνικῆς μεταφράσεως ὑπόκειται εἰς τέλος δραχ. ὀκτώ.»

§160Μ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ προσθέσω τι. Ἡ προσθήκη τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ κύριον λόγον ἔχει τὴν μὴ παρέλκυσιν τῶν δικῶν καὶ τὴν ἀποφυγὴν ὑπερόγκων δαπανῶν. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, θὰ διανεμηθῇ καὶ θὰ τὴν μελετήσωμεν. Εἰς τὸ ἄρθρον 22 προσθέτω τὰ ἑξῆς: «Ἡ μετάφρασις τῶν ἐγγράφων τούτων δύναται νὰ γείνῃ καὶ παρὰ τῶν γενικῶν προξένων, προξένων ἢ ὑποπροξένων, ἢ δι’ ἑνὸς πραγματογνώμονος, παρ’ αὐτῶν διοριζομένου ἐπὶ ἀποζημιώσει κλπ.»

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τὴν διατυπώσητε ἐγγράφως.

§162ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 22, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ἄρθρον 23 τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Στελλάκη διαγράφεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 19 τελευταῖον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου λαμβάνει τὴν θέσιν ἄρθρου 23 (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατὰ τὴν νέαν τάξιν ἄρθρον 23 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συνόλου; Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ νομοσχέδιον θέλει ἀνατυπωθῆ, ὡς ἐτροποποιήθη. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 17). Εἶναι καὶ δύο νομοσχέδια ὑπηρεσιακὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῆς ἐκ νέου ἐγγραφῆς ὑποθηκῶν, μεταγραφῶν κλπ. τῶν ἐγγεγραμμένων ἐν τοῖς καταστραφεῖσι βιβλίοις τῶν Ὑποθηκοφυλακείων δήμων τινῶν τῆς Θεσσαλίας καὶ τῶν δήμων Φαλάρων καὶ Σαμαίων». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἰσχύος καὶ διὰ τὸ ἔτος 1904 τοῦ ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου τῶν Πρωτοδικῶν Παρνασσίδος ἐν ἔτει 1902 κηρυχθέντος ὁριστικοῦ καταλόγου τῶν ἐνόρκων». (Γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Εἶναι καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς, Ἀθηνῶν, Ἰονικῆς καὶ Σταφιδικῆς. Διενεμήθη ἤδη. Ὑπάρχει ἀντίρρησις, ὅπως ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν;

§165ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς τῆς Ἑλλάδος, Ἀθηνῶν, Ἰονικῆς καὶ Σταφιδικῆς τῆς Ἑλλάδος». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄνευ ἀντιρρήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3).

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4. (ἀναγινώσκεται).

§168Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Διατὶ ἀναγράφεται ἐν τῷ νόμῳ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 4, καθ’ ἣν ἀναβάλλεται ἡ γενικὴ συνέλευσις τῶν μετόχων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης;

§169Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀναγράφεται ἡ διάταξις αὕτη, διότι οἱ Διευθυνταὶ τῶν Τραπεζῶν ἀπῄτησαν τὴν ἀναγραφὴν αὐτῆς, διότι οὗτοι, συνεργασθέντες μετὰ τοῦ νῦν Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἐσχημάτισαν τὴν πεποίθησιν, ὅτι τοῦτο κατενόησεν ἐντελῶς τὰ ζητήματα, καὶ ὅτι ἡ συνεργασία μετὰ τούτου θέλει συντελέσει εἰς τὴν ἀσφαλεστέραν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ τῆς συμβάσεως.

§170Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ δημοσιεύσῃ τὸν ψηφισθέντα νόμον, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοστοῦ τῆς παρακρατήσεως;

§171Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως σκεπτόμεθα· δὲν προέβημεν δὲ εἰσέτι εἰς τὴν δημοσίευσιν αὐτοῦ, διότι ἐγένοντο ὑπὸ τοῦ πρέσβεως τῆς Ἀγγλίας παραστάσεις.

§172Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν ἐνόησα καλῶς τὰ λεχθέντα προχθὲς παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐφάνη ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐγένοντο παραστάσεις ἐκ μέρους τοῦ πρεσβευτοῦ τῆς Ἀγγλίας ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τοῦ παρακρατήματος. Ἀλλ’ ὁ πρεσβευτὴς τῆς Ἀγγλίας εἶπεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις δὲν θέλει προβῆ εἰς κανὲν μέτρον πρὶν ἢ συντελεσθῇ τὸ γεγονὸς, τὸ προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ ἄρθρου τοῦ ἐπιτρέποντος ὅπως τὸ παρακράτημα ὁρισθῇ εἰς 24% ἐπειδὴ δ’ ἐγένετο δεκτὸν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὅπως τὸ ποσὸν τοῦ παρακρατήματος προσδιορίζηται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἔχει δυσκολίαν ἐκ τοῦ νόμου τούτου, θέλει ὅμως καταγγείλει τὴν σύμβασιν, ἐὰν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἤθελεν ὁρίσει τὸ παρακράτημα εἰς 24%. Ἐὰν λοιπὸν τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι ὡς ἐγὼ ἀντελήφθην αὐτὰ, δὲν νομίζω ὅτι ταῦτα συμφωνοῦσι πρὸς ὅσα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπε τὴν ἑσπέραν ταύτην.

§173Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἔχωσιν οὕτω τὰ λεχθέντα μεταξὺ τοῦ πρέσβεως τῆς Ἀγγλίας καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, τότε δὲν θὰ ὑπῆρχε κώλυμα νὰ εἰσαγάγωμεν νομοσχέδιον.

§174Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὐτὸ λέγω. Ἐγὼ οὕτως ἀντελήφθην τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν.

§175ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Βεβαίως αὐτὸ εἶναι ἀκριβές. Ὅπως εἶπον προχθὲς εἰς τὴν Βουλήν, ὅτε ὁ πρέσβυς τῆς Ἀγγλίας μοὶ ἔκαμε τὰς παραστάσεις περὶ τοῦ ποσοστοῦ τοῦ παρακρατήματος, τὸν ἠρώτησα, ἐὰν ὁ ὁρισμὸς τοῦ ποσοστοῦ τοῦ παρακρατήματος ἐν τῷ νόμῳ εἶναι τὸ ἀντικείμενον τῶν παραστάσεών του, ἢ ἡ πραγματοποίησις αὐτοῦ. Ὁ πρέσβυς τῆς Ἀγγλίας μοὶ ἀπήντησεν ὡς ἑξῆς: «Καθαρῶς ἐξήγησα εἰς τὴν Κυβέρνησίν μου, ὅτι ὁ ὁρισμὸς τοῦ ποσοστοῦ τοῦ παρακρατήματος ἀφέθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν· ἑπομένως ἡμεῖς τὸ πραγματικὸν γεγονὸς θέλομεν θεωρήσει τοιοῦτον, ὅταν συντελεσθῇ.»

§176Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Καὶ ἑπομένως δὲν θὰ φέρῃ δυσκολίαν πρὶν ἢ ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ, ὅτι τὸ ποσοστὸν τοῦ παρακρατήματος θὰ ἦναι 24%.

§177ΣΚΟΥΖΕΣ. Οὕτω φαίνεται. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς αὔριον θέλει ἀναγραφῆ ὡς πρῶτον ἀντικείμενον τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως ταύτης εἰς δευτέραν συζήτησιν· κατόπιν τὰ ὑπ’ ἀριθ. 3 καὶ 4 ὑπηρεσιακὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν· κατόπιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ τηλεγραφικῆς, ταχυδρομικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας». Ἔπειτα ἔρχεται ἡ πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τοῦ ἐνοικίου τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει καταστήματος τῆς Ἑλληνικῆς Πρεσβείας»· κατόπιν τὸ «περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου περὶ νομῶν καὶ τῆς διοικήσεως αὐτῶν», καὶ τὰ ἄλλα κατὰ σειράν. (Λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρα 2 μετὰ τὸ μεσονύκτιον.)