1903.05.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 87

τῆς 30 Μαΐου 1903.

(Παρασκευή).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Δ. Ράλλη).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 7 μ. μ., παρόντων 129 Βουλευτῶν, ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Λέκας ἔχει τὸν λόγον.

§2Θ. ΛΕΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅτε τὸ πρῶτον ἐψηφίσθη ὁ περὶ στρεμματικῆς φορολογίας νόμος, εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας τριῶν δήμων τῆς Ἀττικῆς, ἤτοι τῶν δήμων Ἀθηναίων, Φυλῆς καὶ Ἀχαρνῶν, κατελογίσθη φόρος βαρύτατος, ἐν συγκρίσει δὲ πρὸς τὸν καταλογισθέντα φόρον εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας τῶν ἄλλων δήμων τῆς Ἀττικῆς, ἦτο σχεδὸν διπλάσιος. Τὸ ἄδικον αὐτὸ οἱ συμπολῖταί μας ἐζήτησαν νὰ θεραπευθῇ, καὶ ὁμολογουμένως αἱ δύο προκάτοχοι Κυβερνήσεις διέταξαν τοὺς ὑποταμίας νὰ εἰσπράττωσι φόρον ἀνάλογον μὲ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον θὰ ἐπλήρωνον καὶ οἱ ἀμπελοκτήμονες τῶν ἄλλων δήμων τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, ἐπιφυλασσόμεναι πάντοτε νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὴν Βουλὴν νόμον περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ ὑπολοίπου. Δὲν γνωρίζω, ἂν ὑπεβλήθη νόμος, ἀλλὰ τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι νόμος τοιοῦτος δὲν ἐψηφίσθη, σήμερον δὲ οἱ ὑποταμίαι καὶ οἱ ταμίαι ζητοῦσι φόρον τεσσάρων ἐτῶν, καὶ ὄχι μόνον τὸν φόρον, ἀλλὰ καὶ πρόσθετον τέλος διὰ τὴν μὴ ἔγκαιρον πληρωμήν. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι προτιμότερον διὰ τοὺς ἀμπελοκτήμονας αὐτοὺς θὰ ἦτο, ἂν ἐξ ἀρχῆς ἐγνώριζον, ὅτι θὰ κατέβαλλον τὸν φόρον τοῦτον, καὶ ἐπλήρωνον αὐτόν. Ἐν τούτοις θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, — διότι φρονῶ, ὅτι καὶ τὸ Δημόσιον ἔχει ἀπέναντι τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν ἠθικήν τινα ὑποχρέωσιν, — θὰ παρακαλέσω, λέγω, αὐτὸν νὰ ὑποβάλῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον.

§3Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ καταθέσητε γραπτὴν τὴν ἐπερώτησίν σας, διὰ νὰ μελετήσω τὴν ὑπόθεσιν.

§4Θ. ΛΕΚΑΣ. Ἐκτὸς τούτου, κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν σεβαστὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὲ πληροφορήσῃ, ποίαν ἀπόφασιν ἔλαβεν ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τῶν ἐν Ἀθήναις ἐπιπλοποιῶν, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν νὰ ἐπιβληθῇ δασμὸς βαρύτερος ἐπὶ τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων ἐπίπλων. Ὡσαύτως παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργόν, ἐπειδὴ μοὶ ὑπεβλήθησαν παράπονα ὑπὸ τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Θορικίων, ὅτι εἰς ὅλην σχεδὸν τὴν Ἀττικὴν ἀνηγέρθησαν σχολεῖα, καὶ μόνον ἐν τῷ δήμῳ Θορικίων δὲν ἀνηγέρθησαν τοιαῦτα, ἂν ἦναι δυνατόν, νὰ προνοήσῃ περὶ τούτου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στεφάνου ἔχει τὸν λόγον.

§6ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἔχω νὰ ὑποβάλω μίαν σύστασιν, καὶ συγχρόνως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ ἐπὶ ζητήματος ἀφορῶντος τὴν ἐπαρχίαν μου. Εἰδικῶς διὰ τὴν Ἑπτάνησον, ἀλλ’ ἰδιαιτέρως ὅσον ἀφορᾷ τὰς νήσους Κεφαλληνίαν καὶ Ζάκυνθον, διὰ νόμου τοῦ 1872 ὡρίσθη φόρος ἐξαγωγῆς, ἀντικαταστήσας τὸν ὁδικὸν φόρον, τὸν ὁποῖον ὁ νόμος τοῦ 1867 περὶ ὁδοποιΐας εἶχε καθιερώσει. Ὁ φόρος οὗτος ἐκμισθοῦται κατ’ ἔτος διὰ πλειοδοτικῆς δημοπρασίας, ἐφέτος δὲ ἡ ἐκμίσθωσις πρόκειται νὰ γείνῃ τὴν 1 προσεχοῦς Ἰουνίου, ἤτοι μεθαύριον. Κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω ἐκεῖθεν, εἰς τὴν δημοπρασίαν τῶν φόρων συμβαίνει τι ἄτοπον, — καὶ ἐπὶ τούτου ἀκριβῶς θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ. — Ἐκτίθενται εἰς δημοπρασίαν οἱ φόροι, ἀποτυγχάνει ἡ δημοπρασία, καὶ ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν ὑπῆρξε προσφορά, εἰσπράττονται οἱ φόροι δι’ ἐπιστασίας. Τοῦτο ἄλλον σκοπὸν δὲν ἔχει ἢ νὰ ἀπασχολήσῃ προσωπικὸν μὲ μηνιαῖον μισθόν, καὶ ἐπὶ βλάβῃ συγχρόνως τοῦ ταμείου, εἰς τὸ ὁποῖον οἱ φόροι αὐτοὶ ἀνήκουσι. Τὸ αὐτὸ ἐγένετο καὶ ὡς πρὸς τὸν λιμενικὸν φόρον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου αἱ συνέπειαι τῆς τοιαύτης ἐνεργείας εἶναι πολὺ περισσότερον καταφανεῖς, διότι τὸ λιμενικὸν ταμεῖον εἶναι ἐπιβεβαρημένον διὰ δανείου ἑνὸς σχεδὸν ἑκατομμυρίου δραχμῶν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ τὴν Ἰονικήν, ὑπάρχει δὲ καὶ καθυστέρησις τόκων περὶ τὰς 40,000 δραχμῶν. Ἐφέτος οἱ φόροι οἱ λιμενικοὶ εἰσπράττονται δι’ ἐπιστασίας, κατὰ τὰ μέχρι τοῦδε δ’ ἀποτελέσματα ὑπάρχει ἔλλειμμα ἀρκετὰ σπουδαῖον, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς εἰσπράξεις τοῦ παρελθόντος ἔτους. Καὶ ἐνῷ ἡ Λιμενικὴ Ἐπιτροπὴ ἔχει ἀνάγκην νὰ συνομολογήσῃ δάνειον, διὰ τὸ ὁποῖον ἐπεβλήθησαν καὶ εἰδικοὶ φόροι, πρὸς ἐκβάθυνσιν τοῦ λιμένος, ὁ ὁποῖος προσεχώσθη εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε ἀναδίδει ἀδιακόπως ἀποφορὰν, ἰδίως δὲ ἐν καιρῷ θέρους, ἡ Λιμενικὴ Ἐπιτροπὴ εἶναι ἐν παντελεῖ ἀδυναμίᾳ νὰ προβλέψῃ περὶ τῆς θεραπείας τοῦ κακοῦ τούτου, διότι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, μετὰ τῆς ὁποίας εἶχεν ἀρχίσει διαπραγματεύσεις, αἵτινες εἶχον φθάσει σχεδὸν εἰς τὸ τέλος, ἀρνεῖται σήμερον νὰ χορηγήσῃ τὸ δάνειον, διότι δὲν θεωρεῖ ἑαυτὴν ἐξησφαλισμένην, ἕνεκα τῶν ἐλλειμμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπέδωκεν ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου κατὰ τὸ παρελθόν. Λοιπὸν ἡ σύστασίς μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ἡ ἑξῆς· νὰ δώσῃ τὰς δεούσας διαταγὰς, νὰ μὴ στηριχθῇ δὲ εἰς τὰς πληροφορίας τὰς τυχὸν πρὸς αὐτὸν δοθησομένας, ὅτι ἀπέτυχεν ἡ δημοπρασία, καὶ ὅτι ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη εἰσπράξεως τοῦ φόρου τῶν ἐπαρχιακῶν προσόδων δι’ ἐπιστασίας, διότι ὁ φόρος οὗτος εἶναι ὁ μόνος σχεδὸν πόρος τῶν δήμων τῶν ἐξοχικῶν, καθόσον ὁ φόρος οὗτος, εἰσπραττόμενος εἰς τὸ τελωνεῖον, κατανέμεται κατόπιν ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ, κατὰ τὴν διαβάθμισιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁρίσει ὁ νόμος τοῦ 1872.

§7ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Μοὶ ἐπιτρέπετε;

§8ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Μάλιστα.

§9ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐὰν ὅμως δὲν ἔχωμεν προσφορὰς, τί δυνάμεθα νὰ πράξωμεν; Διότι μοὶ φαίνεται, ὅτι καὶ πέρυσι τὸ αὐτὸ συνέβη, ἂν δὲν ἀπατῶμαι. Ἐὰν συμβῇ καὶ ἐφέτος τὸ αὐτὸ, δηλαδὴ νὰ μὴ ἔχωμεν προσφορὰς, τί πρέπει νὰ πράξωμεν;

§10ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἰδοὺ, κύριε Ὑπουργὲ, συνήθως τί γίνεται. Ἀφίνουσιν οἱ ἐνοικιασταὶ νὰ ἐκτίθηνται οἱ φόροι εἰς δημοπρασίαν ἅπαξ, δὶς, τρὶς, καὶ περιμένουσι κατὰ τὴν τρίτην δημοπρασίαν νὰ προσφέρωσι τιμήν. Λοιπὸν νὰ μὴ περιορισθῆτε μόνον εἰς τὴν ἀποτυχίαν τῆς πρώτης ἢ τῆς δευτέρας δημοπρασίας, διότι συνεννοοῦνται πολλάκις οἱ ἐνοικιασταὶ καὶ ἀπέχουσι μέχρι τέλους, μέχρι τῆς τρίτης δημοπρασίας.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουντουριώτης ἔχει τὸν λόγον.

§12Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἐν τῇ ἀξιεπαίνῳ αὐτοῦ μερίμνῃ πρὸς βελτίωσιν τῶν διαφόρων κλάδων τῆς ναυτικῆς ὑπηρεσίας, προέβη τελευταῖον εἰς τὴν ἔκδοσιν Β. Διατάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου κανονίζεται σειρὰ μαθημάτων διὰ τοὺς μηχανικοὺς τοῦ στόλου, καὶ ἰδίως διὰ τοὺς μηχανικοὺς τοὺς ἀνήκοντας εἰς τοὺς κατωτέρους βαθμούς. Ἀλλὰ τὸ Διάταγμα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη τὴν 22 Μαΐου ἐνεστῶτος ἔτους, περιλαμβάνει μαθήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀδύνατον, ὄχι μόνον οἱ μηχανικοὶ ἐκεῖνοι, — οἱ πλεῖστοι τῶν ὁποίων εἶναι πρακτικοὶ καὶ βεβαίως δὲν ἔτυχον τῆς ἀναγκαίας ἐκπαιδεύσεως, ὥστε νὰ ἦναι εἰς θέσιν νὰ διδαχθῶσι τὰ μαθήματα ταῦτα καὶ κατανοήσωσιν αὐτὰ, — ὄχι μόνον, λέγω, οἱ μηχανικοὶ ἐκεῖνοι, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ οἱ καθηγηταὶ τῶν Φυσικομαθηματικῶν δὲν εἶναι ἴσως εἰς θέσιν, ἐντὸς τοῦ χρόνου μάλιστα, τὸν ὁποῖον ὥρισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, νὰ ἀντιληφθῶσι, καὶ καρπωθῶσιν ἐξ αὐτῶν ὠφέλειάν τινα. Ὁρίζει διὰ τοῦ Διατάγματος ὁ κ. Ὑπουργὸς ἑξάμηνον διάστημα διδασκαλίας διὰ τοὺς μηχανικούς, ὑποκελευστὰς, κελευστὰς καὶ σημαιοφόρους. Ἀλλ’ ἐντὸς ἕξ μηνῶν εἶναι δυνατὸν, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ διδαχθῶσιν οἱ ἄνθρωποι οὗτοι παραστατικὴν Γεωμετρίαν, ἀναλυτικὴν Γεωμετρίαν, Ἄλγεβραν, διαφορικὸν ὑπολογισμὸν καὶ περὶ ἀντιστάσεως τῆς ὕλης, ὁλοκληρωτικὸν ὑπολογισμὸν, καὶ ὅλα ἐν γένει τὰ ἀνώτερα μαθηματικὰ, τὰ ὁποῖα διδάσκονται ἐν τῇ Πολυτεχνικῇ Σχολῇ καὶ ἐν τῇ Σχολῇ τῶν Φυσικομαθηματικῶν τοῦ ἡμετέρου Πανεπιστημίου; Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω, ποῖος ὁ λόγος, ὁ παρακινήσας τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ εἰρημένου Διατάγματος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ γνωρίζω καὶ οἱ εἰδήμονες καὶ οἱ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας προερχόμενοι ἀνομολογοῦσιν, εἶναι, ὅτι τὸ Διάταγμα τοῦτο ἔσεται ἀνεφάρμοστον. Καὶ ὄχι μόνον ἀνεφάρμοστον εἶναι τὸ Διάταγμα, ἀλλὰ καὶ ἀντίκειται εἰς τὸν νόμον· διότι, ἂν πρόκηται διὰ τῆς ἑξαμήνου ταύτης διδασκαλίας νὰ κανονισθῶσιν ὁ τρόπος καὶ τὰ προσόντα πρὸς προβιβασμὸν, ὁ σκοπὸς τῆς ἐκδόσεως τοῦ Διατάγματος τούτου προφανῶς ἀντίκειται εἰς τὸν νόμον, ὅστις ῥητῶς ὁρίζει, κατὰ τίνα τρόπον οἱ ναυτικοὶ οὗτοι ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ θέλουσι προάγεσθαι, — ἐκτὸς ἐὰν ἐκεῖνοι, οἵτινες ὑπέβαλον τῷ κ. Ὑπουργῷ τὴν γνώμην τῆς ἑξαμήνου ταύτης διδασκαλίας, ἔχωσι λόγον τινὰ ἰδιαίτερον, — διότι μεταξὺ τοῦ Σώματος τῶν μηχανικῶν, καὶ ἰδίως τῶν κατωτέρων, ὑπάρχουσί τινες, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξῆλθον τῆς Σχολῆς τῆς Πολυτεχνικῆς ἢ ἄλλης ξένης Σχολῆς, ἀλλ’ εἶναι ἄνθρωποι πρακτικοὶ, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν ἐπὶ 15, 18 καὶ 20 ἔτη εἰς τὸ ναυτικὸν, εἶναι δὲ ἄριστα κατηρτισμένοι ὑπὸ πρακτικὴν ἔποψιν, ὑπὸ τὴν ἔποψιν δηλαδὴ ἐκείνην, δι’ ἣν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἔχωμεν ἠσκημένους καὶ μεμορφωμένους τοὺς μηχανικοὺς τοῦ στόλου ἡμῶν. Βεβαίως δὲν ἀποκλείεται καὶ ἡ θεωρία, ἀλλὰ κατὰ τὸν χρόνον καθ’ ὃν αὐτοὶ κατετάχθησαν, δὲν εἶχον οὐδὲ τὰ μέσα, οὐδὲ τὸν τρόπον, ἵνα ἀποκτήσωσι τὰς γνώσεις, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλει σήμερον εἰς αὐτοὺς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, τίς ὁ σκοπὸς τῆς Σχολῆς ταύτης, Σχολῆς προσκαίρου, Σχολῆς, ἡ ὁποία εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔχῃ πρακτικὰ ἀποτελέσματα, διότι, ὡς προεῖπον, τὰ μαθήματα ταῦτα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διδαχθῶσιν ἐντὸς ἕξ μηνῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς ἀνθρώπους μὴ κεκτημένους στοιχειώδεις γνώσεις τῶν πρώτων μαθηματικῶν, τὰς βάσεις δηλαδὴ, νὰ ἀντιληφθῶσι παραστατικὴν Γεωμετρίαν, νὰ ἀντιληφθῶσιν ὁλοκληρωτικὸν ὑπολογισμὸν, νὰ ἀντιληφθῶσιν ἄλλα θεωρητικὰ μαθήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι καὶ κατὰ τὴν γνώμην τῶν εἰδικῶν ἄχρηστα ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἰς αὐτοὺς, ἰδίᾳ δὲ εἰς τοὺς ὑπαξιωματικούς. Ἐὰν ἡ μέριμνα τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἦτο, ὅπως φρονῶ, νὰ καταρτίσῃ Σχολὴν ναυτικῶν μηχανικῶν, εἰς τὴν Σχολὴν δὲ ταύτην νὰ ὑποχρεωθῶσι νὰ εἰσέρχωνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ καταταχθῶσιν ἐν αὐτῇ, δι’ εἰσιτηρίων ἐξετάσεων, θὰ ἦτο λαμπρὸν τὸ μέτρον, οὐχὶ ὅμως νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν διδασκαλίαν ἐπὶ 6 μῆνας εἰς ἀνθρώπους, οἵτινες ὑπέστησαν ἤδη τρεῖς ἢ τέσσαρας ἐξετάσεις, ὑπέστησαν ἐξετάσεις εἰσαγωγῆς, ὑπέστησαν ἐξετάσεις προαγωγῆς ἀπὸ τοῦ πρώτου βαθμοῦ εἰς τὸν ἑπόμενον, πρόκειται δὲ νὰ ὑποστῶσιν ἐξετάσεις καὶ μετὰ ἓν ἔτος ἢ μετὰ δύο ἔτη. Ἐὰν σήμερον ἐπιβάλωμεν εἰς αὐτοὺς ν’ ἀκολουθήσωσι μαθήματα τοιαῦτα, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐξεγείρωμεν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, καὶ ἴσως τοὺς ἀναγκάσωμεν νὰ ὑποβάλωσιν ἀθρόας παραιτήσεις. Ἐννοεῖτε δὲ, εἰς ποίαν θέσιν δυσχερῆ ἤθελον εὑρεθῆ τὰ πολεμικὰ ἡμῶν πλοῖα, ἐὰν τοιοῦτο μέτρον προὐτίθετο ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ ἐφαρμόσῃ. Καθ’ ἃ δὲ πληροφοροῦμαι, καὶ ὡς προεῖπον, τὸ μέτρον τοῦτο προετάθη χάριν τῶν ἐχόντων πτυχίον τοῦ Πανεπιστημίου ἢ ἄλλης ὁμοταγοῦς Σχολῆς, οἵτινες εἶναι κατώτεροι ὡς πρὸς τὴν ἀρχαιότητα, καὶ οἱ ὁποῖοι ὅμως, ἀκολουθοῦντες τὰ μαθήματα ταῦτα καὶ ὑποβαλλόμενοι μετὰ τὸ ἑξάμηνον εἰς ἐξετάσεις, κατὰ φυσικὸν λόγον θὰ δώσωσιν ἀπαντήσεις, οἵας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωσιν ἐκεῖνοι, οἵτινες ἀμοιροῦσι τῶν γνώσεων τούτων. Ὁ σκοπὸς λοιπὸν εἶναι, ὅπως ἐκεῖνοι ὑπερπηδήσωσι τοὺς μὴ κεκτημένους τὸ προσὸν τῶν γνώσεων τούτων. Ὥστε ἡ ἀδικία εἶναι προφανής, καὶ ἡ ἐναντίον τοῦ νόμου ἔκδοσις τοῦ Β. Διατάγματος εἶναι καὶ αὐτὴ προφανεστάτη. Ἔχω πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἐὰν ἐξετάσῃ τὰ δύο ταῦτα ζητήματα, θέλει ἀνακαλέσει τὸ Διάταγμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον φέρει πρόσκομμα εἰς τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῆς ὑπηρεσίας καὶ εἰς τὸν ζῆλον, τὸν ὁποῖον οἱ ἄνδρες οὗτοι ἐπέδειξαν καὶ θὰ ἐπιδείξωσι πάντοτε. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ μηχανικοί, ἐπὶ μακρὰ ἔτη ἀσκηθέντες εἰς τὸν χειρισμὸν τῶν μηχανῶν τῶν πλοίων, εἶναι ἄριστα κατηρτισμένοι, ἀπέδειξαν δὲ καὶ κατὰ τὴν περίοδον τῆς πολεμικῆς ἐνεργείας, ὅτι κατέχουσι πάντα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ κατέχῃ ὁ μηχανικός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἡ ψυχὴ τοῦ πλοίου. Ταῦτα ἐνόμισα καθῆκον νὰ εἴπω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅπως ἑλκύσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνάκλησιν τοῦ Διατάγματος, συμφώνως καὶ πρὸς τὴν γνώμην τῶν ἁρμοδίων, ν’ ἀφήσῃ δὲ τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς προαγωγῆς. Ἐλπίζω δὲ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει δώσει τὰς προσηκούσας ἐξηγήσεις.

§13Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὁ κ. συνάδελφος, ὑποθέτω, δὲν ἀγνοεῖ, ὅτι Διάταγμα δὲν δύναται νὰ ἀκυρώσῃ νόμον. Ἦτο ἑπομένως περιττὴ ἡ θεωρία, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξε, περὶ δῆθεν ἀντιθέσεως τοῦ Διατάγματος πρὸς τὸν νόμον. Τὸ Διάταγμα ἀφίνει — διότι δὲν δύναται νὰ πράξῃ ἄλλως — ἀκέραιον καὶ πλήρη τὸν ἰσχύοντα νόμον. Ὡς πρὸς τὰς ἐξετάσεις ἑπομένως, τὰς γινομένας κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον πρὸς προαγωγὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν εἰς τὸν κλάδον τῶν κελευστῶν, καὶ τούτων εἰς τὸν κλάδον τῶν ἀξιωματικῶν, οὐδόλως θίγεται ὁ νόμος· μένει ἐν πλήρει ἰσχύϊ. Ὅτι δὲ ὁ νόμος μένει ἐν πλήρει ἰσχύϊ, ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος ἠκολούθει τὴν ἔκδοσιν τῶν διαφόρων Διαταγμάτων, τῶν σχετιζομένων πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, ἤθελεν ἰδεῖ, πῶς ἐσχηματίσθη ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θέλει ἐξετάσει τοὺς ὑπαξιωματικοὺς, ὅπως συμφώνως τῷ ἰσχύοντι νόμῳ ὁρίσῃ τὸν πίνακα τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα νὰ προβιβασθῶσιν ἀπὸ κελευστῶν εἰς ἀρχικελευστὰς, καὶ ἀπὸ ἀρχικελευστῶν εἰς μηχανικοὺς βʹ τάξεως, χωρὶς ν’ ἀναμιγνύηται τὸ Διάταγμα εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου. Τὸ Διάταγμα ἔχει σκοπὸν, ὅπως οἱ ὑπαξιωματικοὶ τοῦ μηχανικοῦ, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἔχουσιν ὀλιγίστας ἐργασίας εἰς τὰ πλοῖα τὰ ἑδρεύοντα ἐν τῷ Ναυστάθμῳ, καὶ εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς Ὑποβρυχίου Ἀμύνης καὶ εἰς τὸν Ναύσταθμον, ἀντὶ νὰ διέρχωνται τὸν καιρόν των εἰς τὰ καφενεῖα ἢ εἰς ἄλλους τόπους διασκεδάσεως, ἀσχολῶνται εἰς τι ὠφέλιμον διὰ τὸ στάδιον αὐτῶν. Ὅπως δ’ ἀσχολῶνται εἰς τι ὠφέλιμον δι’ αὐτοὺς, ἐνόμισα ὅτι εἶναι χρήσιμον, ἄνευ οὐδεμιᾶς τροποποιήσεως τοῦ ἰσχύοντος νόμου, ἄνευ οὐδεμιᾶς προσθέτου δαπάνης, νὰ προσκληθῶσιν οἱ μένοντες ἐν τῇ Ὑποβρυχίῳ Ἀμύνῃ καὶ τῷ Ναυστάθμῳ ἀξιωματικοὶ νὰ διδάσκωσι τοὺς ὑπαξιωματικοὺς εἰς ὡρισμένας ὥρας μαθήματα μηχανικῆς. Τοῦτο θὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα τὴν βελτίωσιν αὐτῶν τῶν ἰδίων, ἤτοι καὶ τῶν ἀρχαίων, τῶν μὴ κεκτημένων πολλὰς γνώσεις θεωρητικὰς, καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κέκτηνται τοιαύτας, διότι, ὅσας καὶ ἂν κέκτηνται γνώσεις, ἡ ἐνασχόλησις αὐτῶν εἰς μαθήματα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι χαρακτῆρα θεωρητικὸν, εἶναι ἐπωφελὴς εἰς αὐτούς. Ἐὰν δὲ τὰ μαθήματα, τὰ ὁποῖα ὁρίζονται διὰ τοῦ Διατάγματος, ἐφάνησαν εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ὑπερβαίνοντα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ὁρισθῶσι, τοῦτο, νομίζω, δὲν εἶναι λόγος πρὸς τροποποίησιν. Τὰ μαθήματα ὡρίσθησαν ὑπὸ τῶν ἁρμοδιωτέρων ἐκ τῶν μηχανικῶν ἡμῶν. Οὗτοι συνέταξαν τὸ πρόγραμμα, τὸ περιλαμβανόμενον ἐν τῷ Διατάγματι. Ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ τις ὁ ἔχων διάφορον γνώμην, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος νὰ μὴ θεωρήσω τὴν γνώμην αὐτοῦ ἀνωτέραν τῆς γνώμης τῶν κυριωτέρων μηχανικῶν τοῦ ναυτικοῦ ἡμῶν...

§14Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Εἶδον τὸν νόμον.

§15Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν τοῦτο. Ὁ νόμος ἐξακολουθεῖ ἐφαρμοζόμενος, ἄνευ οὐδεμιᾶς τροποποιήσεως· καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας γίνονται ἐξετάσεις δυνάμει τοῦ νόμου· ἀπόδειξις δὲ, ὅτι τοὺς παλαιοὺς μηχανικούς, τοὺς ἐμπειρικούς, οὕτως εἰπεῖν, ἡ πρόσκλησις εἰς ἐξετάσεις τοὺς εὐνοεῖ· διότι δὲν παρεδέχθην τὴν γνώμην ἄλλων, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ δώσωσιν ἄλλην ἑρμηνείαν, ὅτι δηλ. καὶ οἱ μὴ ἔχοντες διετῆ ὑπηρεσίαν δικαιοῦνται νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὰς ἐξετάσεις ταύτας. Ὁ νόμος ἀπαιτεῖ διετῆ ὑπηρεσίαν, καὶ οἱ μὴ ἔχοντες διετῆ ὑπηρεσίαν εἶναι ἀνώτεροι κατὰ θεωρίαν, κατὰ δὲ τὴν πρᾶξιν κατώτεροι. Ὥστε καὶ τὰ μαθήματα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ διδαχθῶσι, καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ ἐκδοθέντος Βασιλικοῦ Διατάγματος σκοποῦσι τὴν βελτίωσιν ἀκριβῶς τῶν γνώσεων καὶ τῆς καταστάσεως τῶν ὑπαξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται τῶν ἀπαιτουμένων θεωρητικῶν γνώσεων. Νομίζω ἑπομένως, ὅτι δὲν πρόκειται οὔτε περὶ παραβάσεως νόμου, οὔτε περὶ ὑπερβολικῆς ἐργασίας, οὔτε περὶ ἀδικίας τινὸς πρὸς τοὺς μηχανικούς. Πρόκειται ἁπλῶς νὰ δοθῇ ἐπωφελὴς καὶ χρήσιμος ἐνασχόλησις εἰς μέγαν ἀριθμὸν ὑπαξιωματικῶν μηχανικῶν, οἱ ὁποῖοι, μένοντες σήμερον εἰς τὸν Ναύσταθμον καὶ ἔχοντες ἀσχολίαν πολὺ ὀλιγόωρον, ὡς εἶπον, θέλουσιν ἀπασχολεῖ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ χρόνου αὐτῶν, ἀκούοντες μαθήματα, οὐδόλως δὲ ἡ διὰ τῆς τοιαύτης ἀσχολίας βελτίωσις αὐτῶν θέλει ἐπηρεάσει εἰς τὰς ἐξετάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐξακολουθῶσι νὰ γίνωνται κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον.

§16Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπεβλήθησαν εἰς αὐτὸν καὶ τὰ ἐξετέλεσεν ἀπὸ χρηστοῦ τοῦ συνειδότος. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει, ὅτι ὁ σκοπὸς ἐκείνων, οἵτινες ὑποβάλλουσιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὴν ἰδέαν τῆς ἐκδόσεως τοιούτων Διαταγμάτων, εἶναι ἄλλος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν ἀντίκειται εἰς τὸν νόμον τὸ Διάταγμα. Ἀλλὰ συνιστᾶτε, κύριε Ὑπουργέ, Σχολὴν μηχανικῶν ἐν Ναυστάθμῳ; Δυνάμει τίνος νόμου συνιστᾶτε αὐτήν; Δὲν μᾶς λέγετε, παρακαλῶ, τὸν νόμον αὐτόν;

§17Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι Σχολή.

§18Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Τί εἶναι λοιπὸν, ἀφοῦ δὲν εἶναι Σχολή; Εἶναι Σχολὴ κατὰ τὸ Διάταγμά σας.

§19Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι. Εἶναι ἴσως Γυμναστήριον, εἶναι ὑπηρεσία.

§20Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Τὸ Διάταγμα λέγει, ὅτι «διδάσκεται ὁλοκληρωτικὸς ὑπολογισμὸς, παραστατικὴ Γεωμετρία» κλπ. Ἑπομένως εἶναι Σχολή· δὲν εἶναι οὔτε θέατρον οὔτε Ἀγορά.

§21Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Πρέπει νὰ διδάσκωνται.

§22Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Νομίζετε σεῖς εὔκολον πρᾶγμα δι’ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν φροντίδα τῆς κινήσεως τῆς μηχανῆς, νὰ καταγίνωνται καὶ εἰς τὴν παραστατικὴν Γεωμετρίαν καὶ εἰς τὴν τριγωνομετρίαν; Τότε ἂς καταγίνωνται καὶ εἰς τὴν μικροβιολογίαν!

§23Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Βεβαίως· νὰ καταγίνωνται, ὄχι νὰ κάθηνται.

§24Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. (ἀναγινώσκει). «Περὶ ἀντιστάσεως τῆς ὕλης, περὶ σχεδιάσεως, περὶ διαφορικοῦ ὑπολογισμοῦ, περὶ λογαρίθμων...»

§25Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ὅλα αὐτά. Ἐὰν δὲν ἠξεύρῃ νὰ κάμνῃ ἓν μικρὸν τεχνικὸν πρᾶγμα, τί μηχανικὸς θὰ γείνῃ;

§26Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὅταν θὰ διοργανώσητε ὑμεῖς, νὰ διοργανώσητε οὕτω (γέλωτες).

§27Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Τὰ διωργάνωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, καὶ νομίζω, ὅτι πολὺ καλῶς τὰ διωργάνωσεν.

§28Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Αὐτὸ γίνεται, λέγει ὁ κύριος Ὑπουργὸς, διὰ νὰ μὴ ἦναι χασομέρηδες! Ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας, εἶναι χασομέρηδες; Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν ἔχωσιν ἐργασίαν, εἶναι λόγος αὐτὸς νὰ φορτώσωμεν τοὺς ἀνθρώπους μὲ σωρείαν μαθημάτων; Ἂς δώσῃ ἐργασίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς αὐτοὺς κατὰ τὸν τρόπον τὸν ἐπιτρεπόμενον ὑπὸ τῶν νόμων τοῦ Κράτους· ἂς θέσῃ εἰς κίνησιν τὰ πλοῖα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐργασία, τῆς ὁποίας ἔχουσιν ἀνάγκην. Τὸ νὰ θέλωμεν διὰ conférances νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς νὰ μάθωσι πράγματα ἄγνωστα, τώρα, εἰς τὴν ἡλικίαν, εἰς ἣν εὑρίσκονται, νομίζω ἀδύνατον, καὶ ἐπιμένω φρονῶν καὶ πιστεύων, ὅτι ὁ σκοπὸς τοῦ Διατάγματος εἶναι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον εἶπον καὶ κατὰ τὴν πρώτην ἀγόρευσίν μου, ὅτι δηλαδὴ οἱ μηχανικοὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔχουσι πτυχίον τοῦ Πολυτεχνείου, καὶ οἵτινες εὑρίσκονται, ὑπὸ ἔποψιν ἀρχαιότητος, κάτω τῶν ἄλλων, τῶν ἐμπειρικῶν, ἀλλὰ χρησιμωτάτων ἐπίσης, ἐκεῖνοι, θέλοντες νὰ ἔλθωσιν εἰς ἀνωτέραν θέσιν, ἐζήτησαν ἴσως καὶ διὰ τῶν ἁρμοδίων ἀξιωματικῶν, τοὺς ὁποίους συνεβουλεύθη ὁ κύριος Ὑπουργὸς, νὰ συστηθῇ ἡ Σχολὴ αὕτη, Σχολὴ δηλαδὴ τοῦ Πανεπιστημίου, ἢ Σχολὴ Πολυτεχνικὴ, μεταφερομένη εἰς τὸν Ναύσταθμον, ἵνα διδάξῃ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι 15 καὶ 20 ἔτη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ οἱ ὁποῖοι ὑπερέβησαν τὸ τεσσαρακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των, καὶ μερικοὶ ἔφθασαν ἤδη εἰς τὸ πεντηκοστὸν, νὰ διδάξῃ αὐτοὺς παραστατικὴν Γεωμετρίαν! Ἀλλὰ, κύριε Ὑπουργὲ, σᾶς παρακαλῶ πολὺ, μὴ δίδετε καὶ πολλὴν πίστιν εἰς τοὺς ἁρμοδίους αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι κινοῦνται ἐξ ἄλλων λόγων, ἵνα εἰσηγῶνται εἰς τὸν Ὑπουργὸν, ὅτι τὰ τοιαῦτα εἶναι ὠφέλιμα ἢ σωτήρια. Θέλετε νὰ δώσητε ἐργασίαν εἰς τοὺς ἀξιωματικούς; Θέσατε εἰς κίνησιν τὰ πλοῖα. Αὐτὸς εἶναι ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἔχωσιν ἐργασίαν. Ἐὰν μένωσιν ἀργοὶ ἐν τῷ Ναυστάθμῳ, δὲν πταίουσιν αὐτοί, πταίετε ὑμεῖς, πταίει ἴσως ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ δημοσίου θησαυροῦ, δὲν εἶναι ὅμως ὀρθὸν νὰ μεμφώμεθα αὐτούς. Ἀλλὰ καὶ πάλιν δὲν μένουσιν ἀργοὶ, διότι οἱ μηχανικοὶ ἔχουσι πάντοτε νὰ ἐκτελέσωσιν ὑπηρεσίαν, ὅπως καὶ οἱ μάχιμοι ἀξιωματικοὶ, καὶ ὑπηρεσίαν περισσοτέραν ἀπὸ ὅλους τοὺς ἄλλους βαθμοφόρους· διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀφήσωσι τὰς μηχανὰς ἐν ἀκινησίᾳ, καὶ καθ’ ἑκάστην ἐπιθεωροῦσιν αὐτὰς, καὶ ἀσκοῦσι τοὺς ὑπ’ αὐτοὺς ἄνδρας, καὶ μελετῶσι τὰ ζητήματα τὰ ἐνδιαφέροντα αὐτούς. Ὥστε δὲν εἶναι ἀκριβὲς, ὅτι κάθηνται ἀργοί. Κύριε Ὑπουργὲ, σᾶς παρακαλῶ πολὺ νὰ εὐαρεστηθῆτε νὰ μελετήσητε τὸ ζήτημα, καὶ ν’ ἀνακαλέσητε τὸ ἀντικανονικὸν καὶ ἐναντίον τοῦ νόμου ἐκδοθὲν Διάταγμα, — διότι ἐπιμένω, ὅτι εἶναι ἐναντίον τοῦ νόμου· ἐὰν δ’ ἔχητε ἐναντίαν ἰδέαν, σᾶς παρακαλῶ νὰ μᾶς τὸ ἀποδείξητε κατὰ τρόπον μὴ ἐπιδεχόμενον ἀμφισβήτησιν.

§29Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐ μόνον δικαίωμα εἶναι τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν νὰ κανονίζῃ ἐπὶ τὸ ἐπωφελέστερον τὸν τρόπον τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν ἀποτελούντων πάντα κλάδον ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν, ἀλλὰ καὶ ὑποχρέωσιν ἔχει νὰ μεριμνᾷ περὶ τῆς ὅσον ἔνεστι τελείας μορφώσεως καὶ τῆς ἐν γένει διαπαιδαγωγήσεως αὐτῶν. Ἐν τῷ παρόντι βεβαίως δὲν πρόκειται περὶ συστάσεως ἰδίας Σχολῆς, ὡς μετ’ ἀδικαιολογήτου ἐπιμονῆς ἰσχυρίσθη ὁ ἔντιμος ἐξ Ὕδρας συνάδελφος, ἀλλὰ πρόκειται περὶ κανονισμοῦ ἀπαραιτήτου θεωρητικῆς διδασκαλίας, ἐπεχούσης τόπον ἀσκήσεως, καὶ ἥτις θ’ ἀποβῇ ἀσφαλῶς ἐπωφελὴς εἰς τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην ταύτης μηχανικούς. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι ἡ πρακτικὴ ἐκπαίδευσις συνεπάγεται ἀπαραιτήτως καὶ θεωρητικὴν τοιαύτην. Ὅπως ἐπιτύχωμεν τὴν μεγαλειτέραν προσέγγισιν εἰς τὸ τέλειον, ἀνάγκη νὰ συνυπάρχωσιν οἱ δύο οὗτοι ὅροι. Ἐν τῇ σημερινῇ προόδῳ, ἐν ᾗ εὑρίσκεται ἡ Μηχανική, ἡ θεωρητικὴ ἐκπαίδευσις ἀποτελεῖ τὸ πρῶτον, ἵνα μὴ εἴπω τὸ μοναδικόν, ἔρεισμα. Ἄλλως τε πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι οἱ μηχανικοὶ τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ διαιροῦνται εἰς δύο τάξεις, σχετικῶς πρὸς τὴν ἐκπαίδευσιν, ἣν κέκτηνται· εἶναι οἱ ἐμπειρικοὶ μηχανικοί, οἱ ὁποῖοι προέλευσιν ἔχουσι διάφορα ἐργοστάσια, καὶ οἱ ἐκ τῆς Πολυτεχνικῆς Σχολῆς ἢ ἐξ ἄλλων ξένων Σχολῶν προερχόμενοι, οἵτινες συγκεντρώνουσιν ἐν ἑαυτοῖς ἐκτὸς τῆς πρακτικῆς καὶ θεωρητικὴν μόρφωσιν. Σημειωτέον δ’ ὅτι ὑπὸ τὴν δευτέραν ταύτην ἔποψιν ἡ ἡμετέρα Πολυτεχνικὴ Σχολὴ καταρτίζει ἀρίστους μηχανικούς. Οἱ τῶν δύο τούτων κατηγοριῶν μηχανικοί, κατατασσόμενοι εἰς τὸ Βασιλικὸν Ναυτικόν, προάγονται κατὰ τρόπον καὶ χρόνον ἀνάλογον πρὸς τὴν ἱκανότητά των μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀρχικελευστοῦ. Ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ ὅμως τούτου καὶ ἄνω, τουτέστιν ἵνα εἰσέλθωσιν εἰς τὴν στήλην τῶν ἀξιωματικῶν μηχανικῶν, ἀπαραιτήτως ἀναγκαιοῦσιν αὐτοῖς ἀνώτεραι θεωρητικαὶ γνώσεις, ἃς κατέχουσι μόνον οἱ ἐκ τῶν Σχολῶν ἐξερχόμενοι· ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσέλθωσιν εἰς τοὺς ἑκάστοτε προκηρυσσομένους διαγωνισμοὺς πρὸς πλήρωσιν χηρευουσῶν θέσεων. Τί ἐπιζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τοῦ μέτρου, ὅπερ ἔλαβε καὶ κατὰ τοῦ ὁποίου πάνυ ἀβασανίστως ἐπιτίθεται ὁ προλαλήσας συνάδελφος, νὰ συντρέξῃ τοὺς ἐμπειρικοὺς μηχανικοὺς εἰς τὴν ἀπόκτησιν ὅσον τὸ δυνατὸν πλειοτέρων θεωρητικῶν γνώσεων, ὥστε νὰ καταστήσῃ αὐτοὺς ἱκανοὺς ν’ ἀνταγωνισθῶσι πρὸς τοὺς ὁμοιοβάθμους αὐτῶν θεωρητικοὺς μηχανικούς. Ἐκεῖνοι δέ, οἵτινες ἔχουσι θεωρητικάς τινας γνώσεις, μετὰ τὴν διατασσομένην νῦν ἐκπαίδευσιν θὰ καταστῶσιν ἀσφαλῶς ἱκανοί, τάχιον ἢ βράδιον, νὰ προσέλθωσιν καὶ διαγωνισθῶσιν οὐχὶ ἄνευ ἐλπίδων ἐπιτυχίας, ἀλλὰ καὶ ἂν τοῦτο δὲν ἐπιτύχωσι, πάντως ἐκ τῆς διδασκαλίας ταύτης δὲν ἔχουσι νὰ ζημιωθῶσι. Ποῦ λοιπὸν εὑρίσκει τὸ ἄτοπον ὁ ἐπίμονος ἐπιτιμητὴς τοῦ μέτρου τούτου ἀγαπητὸς συνάδελφος, ὥστε νὰ ἐξαιτῆται πεισμόνως τὴν ἀνάκλησιν τοῦ Β. Διατάγματος, ὅπερ λίαν προνοητικῶς προὐκάλεσεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργός; Ἢ ποῦ διαβλέπει τὸ φοβερὸν ἀδίκημα, ὡς θέλει νὰ τὸ ὀνομάζῃ, τὸ προσγινόμενον εἰς τὸν κλάδον τῶν μηχανικῶν διὰ τῆς ἀποφάσεως, ἣν ἀξιεπαίνως ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργός, ἐπιθυμῶν νὰ συμπληρώσῃ καὶ ἐπεκτείνῃ τὰς γνώσεις τῶν ἀποτελούντων τὸν χρησιμώτατον τοῦτον κλάδον ἀτόμων; Βεβαίως πρέπει νὰ ἦναί τις ἥκιστα φίλος τῆς προόδου, ἵνα ταῦτα ἰσχυρίζηται, ἀφοῦ μάλιστα γνωστὸν τοῖς πᾶσι τυγχάνει, ὅτι εἰς ὅλα τὰ ναυτικὰ Κράτη οὕτω πως ἐκπαιδεύονται οἱ μηχανικοί, καὶ μόνον οἱ τοιαῦτα συγκεντροῦντες προσόντα προάγονται εἰς ἀξιωματικοὺς μηχανικούς. Καὶ ἀκόμη περισσότερον δέον νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι οὐδ’ αὐτοὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ μηχανικοί, οἱ μὴ ἀξιοῦντες ἄλλην προαγωγήν, εἰσὶ ξένοι πρὸς ὡρισμένας θεωρητικὰς γνώσεις. Τουλάχιστον οὕτω συμβαίνει εἰς Κράτη, ὅπου τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν τυγχάνει προηγμένον καὶ ἀντάξιον τοῦ μεγάλου αὐτοῦ προορισμοῦ.

§30Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Εἶμαι συμφωνότατος, ὅτι ἡ θεωρία πρέπει νὰ συνοδεύηται μὲ τὴν πρᾶξιν, καὶ βεβαίως δὲν εἶπον τὸ ἐναντίον. Ἀλλ’ ἤδη πρόκειται περὶ ὑπαξιωματικῶν μηχανικῶν, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν τὰς ὑπηρεσίας των ἐπὶ 10 καὶ 15 ἔτη εἰς τὸν στόλον.

§31ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀρκετὰ ἀμείβονται· λαμβάνουν διὰ τοῦτο 300 δραχμὰς τὸν μῆνα.

§32Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ναί· ἀλλὰ διὰ τοῦ Διατάγματος τούτου κανονίζονται τὰ μαθήματα, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ δώσωσιν ἐξετάσεις οἱ ἄνθρωποι αὐτοί· εἶναι δὲ φυσικῶς ἀδύνατον νὰ μάθωσι τὰ μαθήματα αὐτὰ ἐντὸς 6 μηνῶν.

§33Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ποῖος σᾶς τὸ εἶπε;

§34Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Πρόκειται νὰ δώσωσιν ἐξετάσεις καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὰ διπλώματα, βεβαίως δὲ οὗτοι θὰ λάβωσι βαθμὸν ἀνώτερον, καὶ θὰ λάβωσι τὴν σειράν των. Θέλετε λοιπὸν νὰ πετάξητε εἰς τοὺς δρόμους τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τούτους;

§35ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνωσιν αὐτά. Μὴ ὁμιλεῖτε περὶ αὐτῶν.

§36Α. ΨΥΛΛΑΣ. Δὲν θὰ χάνωμεν τὸν καιρόν μας μὲ τοὺς ὑπαξιωματικούς!

§37Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Προτιμότερον εἶναι νὰ ὁμιλῶμεν περὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, παρὰ νὰ ἀπασχολῶμεν τὴν Βουλὴν μὲ τοὺς καλογήρους τῆς Πεντέλης· διότι οἱ ὑπαξιωματικοὶ οὗτοι προσέφεραν ὑπηρεσίας, προσφέρουσιν ὑπηρεσίας καὶ θὰ προσφέρωσιν ὑπηρεσίας. Δὲν νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι ἀδικαιολόγητος ἡ συζήτησις αὕτη.

§38Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Προλαμβάνονται ὅλα αὐτά· καὶ τὸ Διάταγμα προσφέρει ὑπηρεσίαν.

§39Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ὄχι! δὲν πρέπει ν’ ἀδικηθῶσιν οἱ ὑπαξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν πραγματικὰς ὑπηρεσίας, καθ’ ἣν ἐποχὴν πολλοὶ ἀξιωματικοὶ δὲν προσέφεραν τοιαύτας.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§41ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τῶν ἐκ Μαντινείας βουλευτῶν κ. κ. Μανέτα καὶ Κωνσταντοπούλου περὶ τοῦ Γεωργικοῦ Σταθμοῦ Τριπόλεως.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§43Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μπουφίδης ἔχει τὸν λόγον.

§45Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχον παρακαλέσει νὰ καταθέσῃ πίνακα, ἐμφαίνοντα τὰ ταχυδρομικὰ καὶ τηλεγραφικὰ γραφεῖα, τὰ ὁποῖα συνεστήθησαν, καὶ τὴν γεωμετρικὴν ἔκτασιν τῶν μερῶν.

§46ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταρτίζεται ὁ πίναξ, καὶ διέταξα νὰ γείνῃ ταχέως, ἀλλ’ ἐννοεῖται, ὅτι ἡ ἐργασία δὲν εἶναι μικρά.

§47Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὑποθέτω, ὅτι ἔχουσιν εἰς τὸ γραφεῖον καταστάσεις τῆς γεωμετρικῆς ἐκτάσεως, καὶ ὅτι εἶναι πρόχειροι αὗται. Διὰ τοῦτο δὲν πιστεύω νὰ χρειάζηται πολλὴ ἐργασία. Μοὶ γράφουσιν ἐκ Δομβραίνης, ὅτι τὸ αὐτόθι τηλεγραφεῖον μένει ἐπὶ δύο ἤδη μῆνας κλειστὸν ἕνεκα ἐλλείψεως τηλεγραφητοῦ. Καθὼς γνωρίζετε, διὰ τῆς Δομβραίνης μεταφέρονται ὅλα τὰ προϊόντα τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ πρὸς πλήρωσιν τῆς θέσεως ταύτης διὰ τοῦ διορισμοῦ ἢ μεταθέσεως ἐκεῖσε τηλεγραφητοῦ.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως; Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὁ κύριος Λεβίδης ἔχει τὸν λόγον.

§49Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλον πρό τινος νομοσχέδιον «περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ ΞΗʹ νόμου τῆς 22 Δεκεμβρίου 1847 περὶ δημοτικῶν φόρων.» Ἐπηκολούθησε συζήτησίς τις ἐπί τινων ἄρθρων, ἧς ἀποτέλεσμα ὑπῆρξεν ἡ ἐκλογὴ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς ἐπιτροπῆς πρὸς μελέτην τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ ὑποβολὴν ἄλλου. Ἡ ἐπιτροπὴ συνῆλθε καὶ ὑπέβαλε τοιαύτην πρότασιν νόμου ἤδη ἀπὸ τῆς 12 Μαΐου ἐ. ἔ. Προηγεῖται δὲ τῆς προτάσεως ταύτης νόμου μακρὰ καὶ ἐμπεριστατωμένη αἰτιολογικὴ ἔκθεσις. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν θέλει ὑπάρξει ἀντίρρησις, ἐὰν παρακαλέσω νὰ ἀνέλθῃ κατά τι ἡ πρότασις νόμου αὕτη ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, διότι ἔχει ἐν αὑτῇ ἀριθμὸν 65. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν θέλει ὑπάρξει ἀντίρρησις ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης νόμου, διότι πολλὰ συμφέροντα κινδυνεύουσιν ἐκ τῆς ὑφισταμένης καταστάσεως. Μάλιστα προχθὲς ὁλόκληρος ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος ἐποιήσατο τὰ ἀναγκαῖα διαβήματα παρὰ τοῖς συναδέλφοις κ. κ. Βουλευταῖς ἐξ Ἀττικῆς, ὡς καὶ παρ’ ἐμοί, ὅπως μὲ παρακαλέσωσι, χάριν τοῦ ἐμπορίου καὶ τῶν συμφερόντων πολλοῦ κόσμου, νὰ συστήσω τοῖς κυρίοις Ὑπουργοῖς, ὅπως, εἰ δυνατὸν, λάβῃ ἀνώτερον ἀριθμὸν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος πρότασις νόμου.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίνα ἀριθμὸν ἔχει ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει;

§51Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἑξηκοστὸν πέμπτον.

§52Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίρρησις, κύριε Λεβίδη, δύναται ν’ ἀναγνωσθῇ καὶ τώρα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ προταχθῇ αὔριον μεταξὺ τῶν πρώτων. Ἐξακολούθησις τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀστυνομικῆς διοικήσεως».

§54Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι λίαν ἐπεῖγον εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναβολῆς τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν. Καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς, ὁ καὶ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, ἐζήτησεν, ἄνευ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως καὶ χωρὶς νὰ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον, νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ὡς καὶ ἐψηφίσθη. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δύναται νὰ προταχθῇ καὶ ψηφισθῇ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, καὶ κατόπιν νὰ ψηφισθῇ τὸ ἀστυνομικόν. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ δευτέρα γνώμη.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουσι τροπολογίαι, ὑποβληθεῖσαι ὑπὸ τῶν βουλευτῶν Τρικκάλων κ. κ. Ραδινοῦ καὶ Μπασδέκη.

§56Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἄλλοτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ λησμονήσωσι τὸ δυστύχημα καὶ τὰς καταστροφάς, αἵτινες συνέβησαν κατὰ τὸ 1894 εἰς διάφορα τῆς Λοκρίδος χωρία, ὡς καὶ εἰς τὸ χωρίον Κυπαρίσσι, καὶ νὰ λάβωσι μέτρα νομοθετικὰ ὑπὲρ τῶν παθόντων, ἐν σχέσει πρὸς τὰς κατακλυσθείσας ὑπὸ τῆς θαλάσσης γαίας. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε τὴν εὐγενῆ καλωσύνην καὶ τὴν φιλανθρωπίαν νὰ συντάξῃ νομοσχέδιον καὶ ὑποβάλῃ αὐτὸ εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαλλάσσονται τῆς πληρωμῆς τῶν δόσεων οἱ δηλωταὶ καὶ κάτοχοι τῶν γαιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι, ὡς εἶπον, κατεκλύσθησαν ὑπὸ τῆς θαλάσσης. Δυστυχῶς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο φέρεται ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὑπὸ τὸν αὔξοντα ἀριθμὸν 111, ἐν ᾧ οἱ κάτοχοι τῶν γαιῶν ἐκείνων καταδιώκονται ὑπὸ τῶν εἰσπρακτόρων τοῦ Δημοσίου, ὅπως πληρώσωσι τὰς καθυστερουμένας ἐτησίας καὶ παγίας δόσεις. Παρακαλῶ νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, διότι εἶναι ἐντελῶς ὑπηρεσιακόν, καὶ οὐδεμίαν θὰ προκαλέσῃ συζήτησιν ἢ ἀντίρρησιν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγραφῇ καὶ αὐτὸ μεταξὺ τῶν πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς αὔριον.

§58Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Δὲν ἀπεφάνθη ἡ Βουλή, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ βουλευτοῦ Τρικκάλων κ. Χατζηπέτρου. Ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, ἂν δέχεται, καὶ κατόπιν δίδετε τὸν λόγον εἰς ἄλλον.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις νὰ προταχθῇ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀστυνομικῆς διοικήσεως τὸ περὶ ἀναβολῆς τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν;

§60ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀναβολῆς τῆς ἐνεργείας τῆς ψηφοφορίας πρὸς ἐκλογὴν τῶν νέων δημοτικῶν ἀρχῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ὁ βουλευτὴς Τρικκάλων κ. Μπασδέκης προτείνει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «Ἡ κατὰ τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ προσεχοῦς μηνὸς Ἰουλίου ἐνεργηθησομένη ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν τῶν νέων δημοτικῶν ἀρχῶν ἀναβάλλεται διὰ τὴν προτελευταίαν Κυριακὴν τοῦ προσεχοῦς μηνὸς Σεπτεμβρίου, ἤτοι τὴν 21 τοῦ μηνὸς τούτου.» Τὴν αὐτὴν τροπολογίαν ὑπέβαλε καὶ ὁ κ. Ραδινός, βουλευτὴς Τρικκάλων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσήνης κ. Σπ. Κουμουνδοῦρος προτείνει τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Ὀκτωβρίου. Θὰ θέσω κατὰ σειρὰν εἰς ψηφοφορίαν τὰς τροπολογίας. Ἡ μία ὁρίζει τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Ὀκτωβρίου.

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ δύο ἄλλαι τὴν προτελευταίαν Κυριακὴν τοῦ προσεχοῦς Σεπτεμβρίου, ἤτοι τὴν 21 τοῦ μηνός.

§64Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποίαν ἡμέραν τοῦ Σεπτεμβρίου καὶ ποίαν τοῦ Ὀκτωβρίου;

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ μὲν τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Ὀκτωβρίου, ἡ δὲ τὴν προτελευταίαν Κυριακὴν τοῦ Σεπτεμβρίου, ἤτοι τὴν 21 τοῦ μηνός.

§66Ν. ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ ὁρισθεῖσα ἡμέρα πρὸς ἐκλογὴν τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν κατὰ τὴν 7 Σεπτεμβρίου δὲν εἶναι κατάλληλος, διότι ἐν Πελοποννήσῳ ἰδίως ὅλος ὁ κόσμος ἐργάζεται, ἔχων τὴν σταφίδα ἐν τοῖς ἁλωνίοις.

§67ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καθ’ ὅλας τὰς ἐποχὰς τοῦ ἔτους ἔχουν ἐργασίας οἱ ἄνθρωποι.

§68Ν. ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Ἡ 21 Σεπτεμβρίου εἶναι καταλληλοτέρα, διότι τότε τελειώνουν αἱ ἐργασίαι τῶν ἀμπέλων, καὶ ὁ λαὸς τότε ἔχει ἐπανέλθει ἀπὸ τῶν πεδινῶν δήμων εἰς τοὺς ὀρεινοὺς, καὶ θὰ δυνηθῶσι νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὰς ἐκλογάς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ὁρισθῇ ἡ 21 Σεπτεμβρίου.

§69ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς γνώμης νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα ἡ ὁριζομένη ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου,—καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσέξῃ εἰς τοῦτο, —διὰ λόγους δικαστικούς. Ὡς γνωστὸν, κατὰ τὸ τέλος Αὐγούστου λήγουν αἱ δικαστικαὶ διακοπαὶ, αἱ ὁποῖαι ἀρχίζουν τυπικῶς τὴν 1 Ἰουλίου. Ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ ὁρισθῶσι τὴν τελευταίαν Κυριακὴν τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου, θὰ ἔχωμεν καθ’ ὅλον τὸν Σεπτέμβριον δικαιοστάσιον, διότι δὲν θὰ δύνανται οἱ δικασταὶ νὰ ἐργασθῶσιν. Εἶναι προτιμότερον, ἐὰν δὲν γείνωσιν αἱ ἐκλογαὶ κατὰ τὴν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὁριζομένην ἡμέραν, νὰ γείνωσι πρότερον.

§70ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι, ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, ἔχει πολὺ καλῶς μελετηθῆ, καὶ αὐτὸ μᾶς διδάσκει καὶ ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος. Νομίζω ὅτι ἡ 7 Σεπτεμβρίου εἶναι ἡ μόνη ἐποχὴ, καθ’ ἣν καὶ οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ἔχουσι μειώσει τὰς ἐργασίας των τὰς σπουδαιοτέρας, καὶ οἱ κτηνοτρόφοι δὲν θὰ ἔχωσιν ἀκόμη ἀπομακρυνθῆ ἀπὸ τὰς ὀρεινὰς βοσκὰς εἰς τὰς θερινάς. Εἶναι ἡ μόνη ἐποχὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν παραβλάπτονται καὶ τὰ δικαστικὰ συμφέροντα, ὡς ἀπέδειξεν ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος.

§71ΑΧΙΛ. ΧΟΙΔΑΣ. Αἱ διακοπαὶ τῶν ἐργασιῶν τῶν δικαστηρίων, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κυνουρίας συνάδελφος, εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἀρχίζουν πολὺ πρὸ τοῦ Ἰουλίου, λήγουν δὲ πάντοτε μετὰ τὴν 15 Σεπτεμβρίου. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου καὶ αἱ γεωργικαὶ ἐργασίαι δὲν εἶναι ἀκόμη περατωμέναι κατὰ τὴν 7 Σεπτεμβρίου.

§72Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ὅλαι περατωμέναι.

§73ΑΧΙΛ. ΧΟΙΔΑΣ. Δὲν εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ἀκόμη. Καὶ ἐφέτος μάλιστα, ἂν ἡ ἐσοδεία ἦναι μεγάλη, ὡς προμηνύεται, καὶ δὲν συμβῇ τι, τὸ ὁποῖον νὰ τὴν μειώσῃ, τὴν 7 Σεπτεμβρίου ἡ σταφὶς θὰ ἦναι ἀκόμη ἐν τοῖς ἁλωνίοις. Διὰ τοῦτο εἶμαι τῆς γνώμης νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, διὰ τῆς ὁποίας ὁρίζεται ἡμέρα πρὸς ἐνέργειαν τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν ἡ 21 Σεπτεμβρίου.

§74Κ. ΤΡΑΚΑΣ. Τὴν 21 Σεπτεμβρίου δὲν εἶναι δυνατὸν, διότι ἔχομεν τὰς ἐμποροπανηγύρεις. (Διάλογοι).

§75Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν κατὰ τὴν 7 Σεπτεμβρίου νὰ ἔχῃ συγκομισθῆ ὅλη ἡ σταφίς· ἐὰν μάλιστα βρέξῃ, θὰ ἦναι εἰς τὰ ἁλώνια ἡ σταφὶς μέχρι τῆς 15 Σεπτεμβρίου. Λοιπὸν ἡ 7 Σεπτεμβρίου δὲν εἶναι κατάλληλος ἐποχή· ἡ 14 μάλιστα, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὴν ἡμέραν ἐκείνην εἶναι ἡ ἑορτὴ τοῦ Σταυροῦ, πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἡ 21 Σεπτεμβρίου.

§76Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§77ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅτε συνετάξαμεν τὸ νομοσχέδιον, εἴχομεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι θὰ ὑπάρξωσιν ἀντιρρήσεις, καὶ ἐσκέφθημεν πολὺ, ποίαν ἡμέραν ἔπρεπε νὰ ὁρίσωμεν. Σταθμίσαντες δὲ τὰ πράγματα, ἐπείσθημεν ὅτι θὰ ὑπῆρχον πολὺ πλειότεραι ἀντιρρήσεις διὰ τὴν 14, διὰ τὴν 21, διὰ τὴν 28 Σεπτεμβρίου· λαβόντες δὲ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν πεῖραν τοῦ παρελθόντος, —διότι, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ὁσάκις ἀνεβλήθησαν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ, ἐνηργήθησαν αὗται τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου, —ἐκρίναμεν ὅτι ἡμέρα προτιμοτέρα εἶναι ἡ πρώτη Κυριακὴ τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου, ἣν καὶ ὡρίσαμεν. Νομίζω δὲ, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς αὐτήν.

§78ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Διάλογοι).

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, ἡσυχάσατε, διὰ νὰ ἀκούσωμεν. Πρόκειται περὶ ἡμερομηνίας. Λοιπὸν θέτω κατὰ σειρὰν εἰς ψηφοφορίαν τὰς τροπολογίας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1. Ἡ πρώτη, ὡς ἀπωτέρα, εἶναι ἡ τοῦ κ. Σπυρ. Κουμουνδούρου. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ὁρισθῇ ὡς ἡμέρα ψηφοφορίας ἡ πρώτη Κυριακὴ τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Δευτέρα τροπολογία συγχωνευομένη εἶναι ἡ τῶν κυρίων Μπασδέκη καὶ Ραδινοῦ. Οἱ παραδεχόμενοι ὡς ἡμέραν ψηφοφορίας διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν νέων δημοτικῶν ἀρχῶν τὴν 21 Σεπτεμβρίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί· ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα).

§80ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀπερρίφθη, κύριε Πρόεδρε.

§81ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, δὲν ἀπερρίφθη.

§82ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. (Θόρυβος καὶ διάλογοι).

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν δὲν ἡσυχάσητε, δὲν θὰ ἀντιληφθῆτε περὶ τίνος πρόκειται. Δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον ἀντελήφθησαν ὅλοι τὴν τροπολογίαν. Προσέξατε, διότι θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἀντίθετον. Ἡ τροπολογία ἔχει ὡς ἑξῆς. Ἀντὶ τῆς πρώτης Κυριακῆς τοῦ Σεπτεμβρίου, δηλ. τῆς 7 Σεπτεμβρίου, νὰ ὁρισθῇ ὡς ἡμέρα ἡ 21 Σεπτεμβρίου. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι ὅπως αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ ἐνεργηθῶσι τὴν 21 Σεπτεμβρίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τὴν τροπολογίαν.

§84ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε 15 οἱ ζητοῦντες ὀνομαστικὴν κλῆσιν; Παρακαλῶ νὰ ἐγερθῆτε (Ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 15). Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῶν κ. κ. Μπασδέκη καὶ Ραδινοῦ, ὅπως ἡμέρα πρὸς ψηφοφορίαν διὰ τὰς νέας δημοτικὰς ἐκλογὰς ὁρισθῇ ἡ 21 Σεπτεμβρίου, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Γ. Κορυζῆ καὶ Γ. Ραδινοῦ, ὡς ψηφολεκτῶν, καὶ εἶτα ἡ διαλογή, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 143. Ἐκ τούτων 81 ἐψήφισαν κατὰ τῆς προτάσεως, 60 ὑπὲρ τῆς προτάσεως, καὶ δύο ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§87ΑΥΓ. ΑΒΕΡΩΦ. Ὑπάρχει καὶ ἄλλη πρότασις.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἄλλη πρότασις.

§89Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, προτείνω νὰ ἐνεργηθῶσιν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ τὴν 14 Σεπτεμβρίου.

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ ἄρθρον ἐψηφίσθη ἤδη.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον ἐψηφίσθη. Ἠρωτήθη ἡ Βουλὴ, καὶ ἀπεφάνθη καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§92Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν προθεσμιῶν ἐγένετο καὶ κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν μεγάλη συζήτησις. Ἡ προθεσμία πρέπει νὰ γείνῃ τοὐλάχιστον εἰκοσαήμερος.

§93ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀμφότεραι αἱ προθεσμίαι γίνονται 20 ἡμερῶν, δηλαδὴ εἰκοσαήμερος καὶ διὰ τὸ Ἐφετεῖον, ὡς εἶναι διὰ τὸ Πρωτοδικεῖον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγιγνώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 9 καὶ 30′. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 καὶ 35′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 καὶ 40′ μ. μ.)

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§97ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀστυνομικῆς διοικήσεως».

§99Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Εἶχον ζητήσει τὸν λόγον προηγουμένως.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§101Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω καὶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, καὶ τοὺς κυρίους Βουλευτάς, ἂν ἦναι δυνατόν, νὰ προταχθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 122 νομοσχέδιον. Νομίζω ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ καμμία ἀντίρρησις. Πρόκειται νὰ χορηγηθῇ ἡ ἄδεια νὰ ἐγγραφῶσι νέαι ὑποθῆκαι καὶ προσημειώσεις εἰς τὰ βιβλία τῶν ἀποτεφρωθέντων καὶ καταστραφέντων ὑποθηκοφυλακείων.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη νομοσχέδιον χθὲς ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§103Γ. ΚΟΡΥΖΗΣ. Ὅλα τὰ τοπικοῦ συμφέροντος νομοσχέδια νὰ προτιμηθῶσι.

§104Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι τοπικοῦ συμφέροντος· εἶναι γενικοῦ συμφέροντος.

§105Γ. ΚΟΡΥΖΗΣ. Καὶ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον προτείνομεν ἡμεῖς, εἶναι γενικοῦ συμφέροντος· πρόκειται περὶ νόμου ἰσχύοντος.

§106Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἴμεθα ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως· εἰσήλθομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ εἶναι συνέχεια συζητήσεως νομοσχεδίου ἀρξαμένης ἤδη.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε εἰς τὴν πρότασιν, κύριε Γεράκη;

§108Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω, αὔριον, ἂν ἦναι δυνατὸν, νὰ προταχθῇ.

§109Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν δι’ αὔριον.

§110Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ, ὅλα τὰ τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος νομοσχέδια ν’ ἀναγραφῶσιν αὔριον.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως θὰ κανονίσωμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον.

§112Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ πρέπει νὰ συνεννοηθῶμεν. Ὑπάρχουσι πολλὰ νομοσχέδια τοπικοῦ συμφέροντος. Νομίζω ὅτι ταῦτα δύνανται νὰ ψηφισθῶσι μετὰ τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τῶν νομοσχεδίων τῶν ἀναγομένων εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν καὶ πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§113Γ. ΚΟΡΥΖΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ μάλιστα τινὰ ἐξ αὐτῶν εἶναι εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν.

§114Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλὰ τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους νομίζω ὅτι προηγεῖται τοῦ συμφέροντος τοῦ τοπικοῦ.

§115Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἂς ὁρισθῇ μία ἡμέρα πρὸς συζήτησιν ὅλων τῶν τοπικοῦ συμφέροντος νομοσχεδίων.

§116Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ αὐριανὴ συνεδρίασις νὰ ἔχῃ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, τοὐλάχιστον νὰ ψηφισθῶσιν αὔριον.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβαίνομεν εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀστυνομικῆς διοικήσεως». Ὁ κύριος Θεοτόκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§118Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον, Κύριοι, τὸ ὁποῖον τὴν στιγμὴν ταύτην συζητεῖ ἡ Βουλὴ, εἶναι βεβαίως ἓν τῶν σπουδαιοτέρων νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα δύναται ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ. Καὶ λέγων ἓν τῶν σπουδαιοτέρων νομοσχεδίων, ἀποβλέπω οὐχὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ ὁποῖον τὴν στιγμὴν ταύτην συζητοῦμεν, ἀλλ’ εἰς τὸ ἀντικείμενον, περὶ τοῦ ὁποίου τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀσχολεῖται. Κύριοι, ἡ ὕπαρξις ἐν τῷ Κράτει ἀστυνομίας δυναμένης νὰ ἐκτελέσῃ τὸν προορισμὸν αὐτῆς, καὶ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰ πολλαπλᾶ καθήκοντα, τὰ ἐπιβαλλόμενα εἰς καλῶς ὠργανωμένην ἀστυνομίαν, ἀποτελεῖ μίαν τῶν πρωτίστων ἀναγκῶν εὐνομουμένου Κράτους. Τὸ ζήτημα τὸ ἀστυνομικὸν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν συζητεῖται ἐν τῇ Ἑλληνικῇ Βουλῇ. Ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἐφαρμοσθεῖσα καὶ λειτουργήσασα, ἀπεδείχθη τοσοῦτον ἀνίκανος πρὸς ἐπιτέλεσιν τῶν καθηκόντων τῶν ἐπιβαλλομένων εἰς καλῶς ὠργανωμένην ἀστυνομίαν, ὥστε κραυγαὶ πανταχόθεν ἠγέρθησαν κατ’ αὐτῆς, παράπονα κατ’ αὐτῆς ἐπὶ ἔτη διετυποῦντο ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ ἡ Βουλὴ ἠναγκάσθη νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι τὸ σύστημα τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ. Ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ συστήματος ἐκείνου ἀστυνομία δὲν ὑπῆρχε, καὶ δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἔλλειψις πάσης ἀστυνομίας ἦτο τὸ χαρακτηριστικὸν τοῦ συστήματος ἐκείνου. Ἡ ἀστυνομία ἐξετελεῖτο ὑπὸ τῆς χωροφυλακῆς καὶ τῶν στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων, καὶ αὐτὸ ἦτο τὸ ἰδανικὸν ἀστυνομικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη ἐκράτησε! Κατηργήθη ἐπὶ τέλους ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, καὶ ἀντικατεστάθη ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Τὸ σύστημα δὲ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ὅτε τὸ πρῶτον ἐφηρμόσθη, ἐπέφερε λίαν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα, καὶ οὐδεὶς, πιστεύω, ὑπάρχει ὁ δυνάμενος νὰ ἀναιρέσῃ, ὅτι ὑπὸ τὸ σύστημα ἐκεῖνο, τὸ πρῶτον ἐφαρμοσθέν, εἴχομεν καλὴν ἀστυνομίαν. Ἀλλὰ τὸ σύστημα ἐκεῖνο, ὅπως πολλάκις ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν, ἐβασίζετο κυρίως εἰς τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς, διότι ἡ ὕπαρξις τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς ἐξησφάλιζε τὴν ἀνεξαρτησίαν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων· ὅτε δὲ ὁ θεσμὸς τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς κατηργήθη, ἐννοεῖται, ὅτι τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, τὸ ὁποῖον εἶχε φέρει λίαν ἀγαθοὺς καρπούς, ἤλλαξεν ἐντελῶς, διότι δυστυχῶς ἡ ἀστυνομία ἔχασε τὴν ἀνεξαρτησίαν, ἥτις ἐξησφαλίζετο αὐτῇ διὰ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς. Δὲν εἶναι τῆς στιγμῆς ταύτης, Κύριοι, νὰ ἐξετάσω, ποῖοι λόγοι πολιτικοὶ, δυσκόλως κατ’ ἐμὲ δυνάμενοι νὰ θεραπευθῶσι, φέρουσιν ὡς ἀναγκαῖον ἀποτέλεσμα, ὅτι, ὁσάκις ἐξουσίαι τινὲς ἐκ μόνης τῆς θελήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ ἐξαρτῶνται, δὲν δύνανται νὰ λειτουργήσωσιν ἐλευθέρως. Τοὺς λόγους τούτους ἅπαντες γνωρίζομεν· τὸ νὰ ἐπιμένωμεν δὲ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῶν, θεωρῶ ἐντελῶς περιττόν. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς, καὶ μετὰ τὴν ἀπώλειαν, ὡς ἐκ τῆς καταργήσεως τούτου, τῆς ἀνεξαρτησίας, ἣν πρότερον εἶχεν ἡ ἀστυνομία, καίτοι δὲν δύναμαι νὰ μὴ ὁμολογήσω, ὅτι πολλαὶ παρεκτροπαὶ ἐγένοντο, δὲν δύναμαι ὅμως νὰ μὴ ἀναγνωρίσω, ὅτι, παραβαλλομένου τοῦ συστήματος τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας πρὸς τὸ σύστημα τὸ πρότερον κρατῆσαν, βεβαίως ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία ἐξυπηρέτησε τὰ συμφέροντα τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς τάξεως πολὺ καλλίτερον τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας. Καὶ ἐνθυμοῦμαι, Κύριοι, ἐποχὴν, ὅτε, τοῦ ζητήματος τούτου συζητουμένου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, οἱ ὑποστηρίζοντες τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας εὑρίσκοντο πάντοτε πρὸ ἐπιχειρήματος ἀρχῆς, οὕτως εἰπεῖν, διότι ὑπεστηρίζετο τότε, ὅτι τὸ ἀστυνομεῖν εἶναι δικαίωμα συναφὲς πρὸς τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, ὅτι εἶναι δικαίωμα ἀνῆκον ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχήν. Τὴν ἀρχὴν ταύτην ὑπεστήριξαν πολλοὶ ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης (δεικνύει τὴν δεξιὰν), τὴν ἀρχὴν δὲ ταύτην ὑπεστήριξε κυρίως ὁ νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἐνθυμοῦμαι τὴν ἀγόρευσιν αὐτοῦ, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐπρόκειτο νὰ νομοθετηθῇ τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἡ ἀγόρευσις αὐτοῦ τότε, ἡ μακρὰ, ἐστηρίζετο κυρίως εἰς τοῦτο, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦ ἀστυνομεῖν ἀνήκει εἰς τοὺς δήμους. Ἐλησμόνει τότε, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦτο οἱ δῆμοι ἐξασκοῦσι κατὰ παραγγελίαν καὶ κατ’ ἐντολὴν τοῦ Κράτους, καὶ ὅτι ἑπομένως τὸ δικαίωμα τοῦτο ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος. Ἀλλ’ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καθίσταται ὅλως περιττὴ σήμερον, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐν ὀνόματι τῆς ἀρχῆς ταύτης ἐπολέμουν τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἐγκατέλιπον τὴν ἀρχὴν ταύτην διὰ τοῦ ὑποβεβλημένου εἰς τὰς σκέψεις τῆς Βουλῆς νομοσχεδίου· διότι τί ἕτερον εἶναι ἢ ἐγκατάλειψις τῆς ἀρχῆς ἡ ἀναγνώρισις, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία δέον νὰ ἐξακολουθήσῃ εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ εἰς τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας πληθυσμὸν ὑπὲρ τὰς 11,000 κατοίκων; τί ἄλλο εἶναι τοῦτο ἢ ἀναγνώρισις, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία εἶναι καλλιτέρα τῆς δημοτικῆς; Διότι ταύτην ἐφαρμόζει εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ εἰς τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας πληθυσμὸν ἀνώτερον τῶν 11 χιλιάδων· ἀλλὰ τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, ἀποτελεῖ ἀναγνώρισιν, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία εἶναι καλλιτέρα τῆς δημοτικῆς, ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἐπίσης ἀναγνώρισιν τῆς ἀρχῆς, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦ ἀστυνομεῖν ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος, καὶ ἐγκατάλειψιν πλήρη τῆς ἀρχῆς, ἐν ὀνόματι τῆς ὁποίας ἄλλοτε ἐπολεμεῖτο ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία. Δὲν πρόκειται λοιπὸν πλέον σήμερον νὰ συζητήσωμεν περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ Κράτους, διότι, ἐγκαταλειφθείσης τῆς ἀρχῆς, ὅτι τὸ ἀστυνομεῖν εἶναι δικαίωμα τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, παρ’ ἐκείνων, οἵτινες ταύτην ὑπεστήριζον, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου θὰ ἦτο ὅλως περιττή. Ὑπεστήριξα καὶ ἄλλοτε, Κύριοι, καὶ διὰ μακρῶν ἀνέπτυξα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καίτοι ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ σύστημα τῆς δημοτικῆς, εἶναι ἀσυγκρίτως καλλίτερον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ, ἐὰν ὑπάρχῃ πραγματικὸς σκοπὸς βελτιώσεως τῶν τοῦ στρατοῦ. Βελτίωσις τῶν τοῦ στρατοῦ καὶ ὕπαρξις στρατιωτικῆς ἀστυνομίας δὲν δύναται νὰ ἐννοηθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατανοήσῃ τις ὀργανισμὸν στρατοῦ, ἐκπαίδευσιν στρατοῦ, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἀπόσπασιν μεγάλου ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλ’ ἔλεγον τότε καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι, ἐνόσῳ ὁ νέος ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ δὲν ψηφίζεται ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἐνόσῳ ὁ ὀργανισμὸς οὗτος δὲν ἐφαρμόζεται, ἐνόσῳ ὁ στρατὸς ἡμῶν ἀποτελεῖται κυρίως ἀπὸ στελέχη, ἐνόσῳ ἄνδρες ἐλλείπουσιν ἀπὸ τοὺς λόχους, τὰ τάγματα καὶ τὰ συντάγματα, ἡ παραμονὴ ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ στρατοῦ καθίσταται περιττὴ, καὶ δυνάμεθα ἄνευ κινδύνου βλάβης τῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ στρατοῦ νὰ ἀποσπάσωμεν ἀριθμόν τινα ἀξιωματικῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀστυνομίας. Ὅπως ἔχουσι σήμερον, Κύριοι, τὰ τοῦ στρατοῦ, ἐλλείπουσιν ἄνδρες, καὶ ἑπομένως ἡ παρουσία ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν ἐν αὐτῷ καθίσταται περιττή. Ὁμιλοῦσι περὶ νέου ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, καὶ ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδια περὶ τούτου, ἀλλὰ τὰ νομοσχέδια ταῦτα μέχρι τοῦδε δὲν συνεζητήθησαν, ἀγνοῶ δὲ, καὶ ἂν θὰ συζητηθῶσιν. Ἀλλὰ καὶ ἂν συζητηθῶσιν, ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῶν θὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1904, ἑπομένως δὲν πρόκειται σήμερον περὶ ἐφαρμογῆς νέου ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, καὶ τὰ λεχθέντα προχθὲς ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ οὐδόλως ἐφαρμόζονται κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, οὔτε θὰ ἐφαρμοσθῶσι μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1904. Κατ’ ἐμὴν γνώμην, Κύριοι, ἔπρεπε νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας μέχρι τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ ἔπρεπεν ἐν ταὐτῷ, διδασκόμενοι ἐκ τῆς πείρας, νὰ φέρωμεν εἰς τὸν θεσμὸν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας τὰς βελτιώσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἠδύναντο τὸν θεσμὸν τοῦτον νὰ καταστήσωσι καλλίτερον, νὰ ἐπιτρέψωσιν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν ν’ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὰς πολλαπλᾶς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἔχει νὰ ἐξυπηρετήσῃ· καὶ τοιαύτην ἐργασίαν περιέμενον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην τῆς Βουλῆς, περιέμενον δέ, ὅπως μετὰ τὸ τέλος τῆς Συνόδου ταύτης ἀσχοληθῇ ἐπισταμένως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἀστυνομικοῦ, τὸ ὁποῖον βεβαίως, ὡς εἶπον, ἀποτελεῖ τὸ σπουδαιότερον μέλημα πάσης Κυβερνήσεως, καὶ φέρῃ μεμελετημένον σχέδιον, καὶ οὐχὶ τὸ σχέδιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον βεβαίως, ἂν δὲν ἀποδεικνύῃ ἕτερόν τι, ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ ζήτημα, περὶ οὗ ἀσχολεῖται, οὐδόλως ἐμελετήθη. Τὸ ζήτημα τὸ ἀστυνομικόν, Κύριοι, ἀπησχόλησε μεγάλως τὴν ὑπὸ τὴν προεδρίαν μου Κυβέρνησιν. Καὶ τότε ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον ἀστυνομικόν, ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἦτο ὡς οἷόν τε τέλειον, ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ καλλίτερον πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν, τὰς ὁποίας ἀστυνομικὸν σύστημα προώρισται νὰ θεραπεύσῃ. Ἀλλ’ ἀτυχῶς αἱ οἰκονομικαὶ περιστάσεις τῆς χώρας δὲν ἐπέτρεψαν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ἐκείνου, διότι πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ἐκείνου ἀπῃτεῖτο αὔξησις δαπανῶν. Καὶ δὲν ἀπῃτεῖτο αὔξησις δαπανῶν μόνον διὰ τὴν ἀστυνομίαν, ἀλλ’ αὔξησις δαπανῶν καὶ διὰ τὴν χωροφυλακήν. Νομοθετοῦντες περὶ ἀστυνομίας, πρέπει νὰ νομοθετήσωμεν καὶ περὶ χωροφυλακῆς· καὶ τοῦτο πρὸς ἐξασφάλισιν καλῆς ἐν τῇ χώρᾳ τοπικῆς ἀστυνομίας καὶ πλήρους τάξεως καὶ ἀσφαλείας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσπαθήσωμεν νὰ κατορθώσωμεν· πρέπει ἐπίσης νὰ ἐπιτύχωμεν, ἵνα ἀστυνομία καὶ χωροφυλακὴ ἔχωσιν ὀργανισμὸν ἐπιτρέποντα αὐταῖς νὰ ἀναλάβωσι τὰς ὑπηρεσίας ἐκείνας, αἵτινες εἶναι ξέναι πρὸς τὸν προορισμὸν τοῦ στρατοῦ, αἵτινες ἀπορροφῶσιν ὅλον τὸν χρόνον αὐτοῦ, καὶ ἐμποδίζουσι τὴν στρατιωτικὴν ἐκπαίδευσιν αὐτοῦ. Ἐνόσῳ, Κύριοι, ἀστυνομία καὶ χωροφυλακὴ δὲν δυνηθῶσι τὰς ὑπηρεσίας ταύτας νὰ ἀναλάβωσιν, οἱονδήποτε ὀργανισμὸν στρατοῦ καὶ ἂν φέρητε, ὁ ὀργανισμὸς οὗτος ἐν τῇ ἐφαρμογῇ αὐτοῦ θ’ ἀποδειχθῇ, ὅτι οὐδόλως δύναται νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν πρόοδον τοῦ στρατοῦ. Ἐρωτῶ ὑμᾶς, τί ἤθελε τὸ Κράτος κερδίσει, ὑπὸ στρατιωτικὴν ἔποψιν, ἂν ἀντὶ 15 χιλιάδων στρατιωτῶν εἶχεν 20 χιλιάδας, ὅταν αἱ 10 ἢ αἱ 12 χιλιάδες ἀσχολῶνται εἰς ἔργα, τὰ ὁποῖα, ξένα πρὸς τὸν προορισμὸν τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς ἁρμοδιότητος ἀποκλειστικῶς τῆς ἀστυνομίας καὶ τῆς χωροφυλακῆς, καθιστῶσι τὴν ἐκπαίδευσιν τοῦ στρατοῦ ἀδύνατον; Πρέπει λοιπὸν ἐν συνδυασμῷ τὰ πολλαπλᾶ ταῦτα ζητήματα νὰ ἐξετασθῶσιν· ὁμολογῶ δέ, ὅτι ἡ λύσις αὐτῶν θὰ ἀπαιτήσῃ χρηματικὰς θυσίας. Αἱ θυσίαι αὗται κατὰ τὸ παρελθὸν ἦτο ἀδύνατον νὰ γείνωσιν, οὐχὶ τόσον διὰ τὴν ἔλλειψιν τῶν ἀναγκαίων πόρων, ἀλλὰ διότι εὑρισκόμεθα τότε πρὸ Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ἰσχυρίζετο, ὅτι ἠδύνατο τὸ Κράτος νὰ διοικηθῇ μὲ 10 ἢ 12 ἑκατομμύρια ὀλιγώτερα κατ’ ἔτος. Ἡμεῖς ἐφρονοῦμεν τὸ ἐναντίον. Ἀλλ’ ἐν ὅσῳ ἡ ἀπόδειξις αὕτη δὲν ἐδίδετο, ἀδύνατον ἦτο νὰ προβῶμεν εἰς αὔξησιν δαπανῶν· περιεμένομεν τὴν ἀπόδειξιν ταύτην, καὶ ἡ ἀπόδειξις αὕτη νομίζω ὅτι δὲν ἐδόθη, ἀλλ’ ἀπ’ ἐναντίας ἀπεδείχθη, ὅτι εἶναι ἀδύνατον, τὸ Κράτος νὰ διοικηθῇ μὲ δαπάνας μικροτέρας ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι κατεβλήθησαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Ἡ ἀπόδειξις αὕτη εἶναι πλήρης σήμερον, διότι οὐδεὶς ὁ ἀμφιβάλλων, ὅτι, καὶ ἂν ψηφισθῶσιν ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται ὡς προωρισμένα νὰ ἐπιφέρωσιν οἰκονομίας μεγάλας, καὶ ἂν ἐφαρμοσθῶσιν ἅπαντα ταῦτα, αἱ περὶ ὧν ὁ λόγος οἰκονομίαι δὲν θὰ ὑπερβῶσι τὸ ἑκατομμύριον. Μακρὰν λοιπὸν εἴμεθα τῶν 12 ἢ τῶν 13 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ἐπὶ τόσα ἔτη διεσαλπίζοντο, καὶ διὰ τῶν ὁποίων βεβαίως οὐχὶ μόνον ἡ ἀστυνομία ἠδύνατο νὰ λειτουργήσῃ καλλίτερον, οὐχὶ μόνον ἡ χωροφυλακὴ νὰ βελτιωθῇ, ἀλλὰ καὶ ὁ στρατὸς καὶ τὸ ναυτικὸν ἠδύναντο νὰ βελτιωθῶσιν εἰς βαθμὸν ἐπιτρέποντα αὐτοῖς ν’ ἀνταποκριθῶσι πρὸς τὸν προορισμὸν αὐτῶν. Ὁ χρόνος παρῆλθε, καὶ ἐπῆλθεν ἡ ἐξάτμισις τῶν δώδεκα ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἐξοικονομηθῶσιν ἀπὸ τὰς τακτικὰς δαπάνας, οὐδεμία δὲ ἐλπὶς ὑπάρχει, ὅτι τὸ Κράτος δύναται νὰ διοικηθῇ μὲ τὸ ποσὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη ἰσχυρίσθησαν, ὅτι ἦτο ἐπαρκὲς πρὸς καλὴν διοίκησιν τοῦ Κράτους. Ἐπανερχόμενος εἰς τὸ νομοσχέδιον, λέγω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καθῆκον εἶχε ν’ ἀσχοληθῇ ἐπιμελῶς, ὅπως λύσῃ τὸ ζήτημα τὸ ἀστυνομικὸν, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα τῆς χωροφυλακῆς, πρὸς τὸ ζήτημα ἴσως τῆς ἀγροφυλακῆς, ἐν σχέσει κυρίως πρὸς τὸν νέον ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ. Ἀλλ’ οὐδὲν τοιοῦτον βλέπομεν. Βλέπομεν ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καθιεροῖ συστήματα ἄγνωστα μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης. Λέγω ἄγνωστα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῇ τις, ὅτι ἐν χώρᾳ, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἡ ἰσότης πρέπει τὰ πάντα νὰ διέπῃ, δύνανται νὰ καθιερωθῶσι συστήματα ἐντελῶς διάφορα· διάφορον διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ, διάφορον διὰ τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν, διάφορον διὰ τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας πληθυσμὸν ἄνω τῶν 11 χιλιάδων, διάφορον διὰ τοὺς ἄλλους δήμους. Καὶ ἐρωτῶ, διατὶ ἡ ἀνισότης αὕτη; Ἐξαίρεσις ἐγένετο ἄλλοτε διὰ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ, ὑπὸ τὸ κράτος τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας· ἀλλ’ ἡ ἐξαίρεσις αὕτη ἦτο μοναδική. Τὴν ἐκτείνετε σήμερον εἰς ὅλας τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν, τὴν ἐκτείνετε εἰς ὅλους τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας 11,000 κατοίκους, δὲν τὴν ἐφαρμόζετε δὲ εἰς τοὺς ἄλλους δήμους. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, ποῦ βασιζόμενοι τὴν διάκρισιν ταύτην ποιεῖτε; Ἀναγνωρίζετε, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία εἶναι καλλιτέρα τῆς δημοτικῆς, καὶ ἐφαρμόζετε αὐτὴν εἰς τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας 11 χιλιάδας κατοίκους· διατὶ λαμβάνετε αὐθαιρέτως τὸν ἀριθμὸν τῶν 11 χιλιάδων καὶ λέγετε: «ὅταν ὁ δῆμος ἔχῃ 11 χιλιάδας κατοίκους, εἶναι ἄξιος νὰ ἔχῃ στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, ἀλλ’ ὅταν ἔχῃ 10,900, τότε δὲν εἶναι ἄξιος νὰ ἔχῃ στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, ἄρα καλὴν ἀστυνομίαν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχῃ δημοτικήν»; Ἀλλὰ μήπως περιορίζεσθε εἰς τοῦτο μόνον; Ὄχι. Καὶ εἰς ἄλλην προβαίνετε ἀνισότητα. Λέγετε ὅτι, ἂν δῆμός τις, μὴ ἔχων 11,000, ἔχῃ διάθεσιν νὰ ἔχῃ ἀστυφύλακας, τότε τὸ Κράτος δίδει τοὺς ἀστυφύλακας εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον, καὶ ἀναλαμβάνει τὴν πληρωμὴν τοῦ ἡμίσεος τοῦ μισθοῦ αὐτῶν. Ἄρα δύο κατηγορίαι ἀστυνομίας· εἰς τοὺς δήμους τοὺς μὴ ἔχοντας πληθυσμὸν 11,000, εἰς τοὺς δήμους, οἵτινες ἔχουσι τὴν διάθεσιν νὰ ἔχωσιν ἀστυφύλακας, ἀστυνομία ἡμιστρατιωτικὴ, τῆς ὁποίας τὴν δαπάνην ἀναλαμβάνει κατὰ τὸ ἥμισυ τὸ Κράτος, ἀναλαμβάνον τὴν πληρωμὴν τοῦ ἡμίσεος τοῦ μισθοῦ τῶν ἀστυφυλάκων· εἰς τοὺς δήμους τοὺς μὴ δυναμένους νὰ ἔχωσιν ἀστυφύλακας, ἀστυνομία δημοτικὴ, τῆς ὁποίας ἡ ὁλικὴ δαπάνη βαρύνει τὸν δῆμον. Λοιπὸν διαφορὰ ὡς πρὸς συστήματα ἀστυνομικὰ, καὶ διαφορὰ μεγάλη. Ἀλλὰ διαφορὰ καὶ ὡς πρὸς τὰ βάρη, τὰ ἐπιβαλλόμενα εἰς τοὺς δήμους, διότι τὸ ὑμέτερον νομοσχέδιον θὰ ἔχῃ ὡς ἀναγκαῖον ἀποτέλεσμα, ὅτι οἱ δῆμοι οἱ ἔχοντες πληθυσμὸν 11 χιλιάδων ἀπαλλάσσονται πάσης δαπάνης διὰ τὴν ἀστυνομίαν, οἱ δῆμοι δὲ οἱ ἔχοντες κατοίκους ὀλιγωτέρους τῶν 11 χιλιάδων ἀπαλλάσσονται τοῦ ἡμίσεος τῆς δαπάνης, ἐὰν θέλωσι νὰ ἔχωσιν ἀστυφύλακας. Οἱ δῆμοι οἱ ἄλλοι βαρύνονται δι’ ὅλης τῆς δαπάνης τῆς ἀστυνομικῆς. Ἐρωτῶ, ποῦ βασιζόμενοι νομοθετεῖτε τὰς διαφορὰς ταύτας; ποῦ βασιζόμενοι εὑρίσκετε, ὅτι ἔχετε δικαίωμα, τοὺς μὲν νὰ ἀπαλλάξητε πάσης συνεισφορᾶς διὰ τὴν ἀστυνομίαν, τοὺς δὲ νὰ ἐπιβαρύνητε διὰ τοῦ ὅλου τῆς δαπάνης ταύτης; Εἶναι σύστημα ἀστυνομικὸν, Κύριοι, τοῦτο; Ἀλλὰ μᾶς λέγουσι: «δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐλαττώματα τὸ σύστημα τοῦτο, ἀλλὰ ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ συστήματος τούτου μεγάλη γίνεται οἰκονομία, καὶ τὸ Δημόσιον ἀπαλλάσσεται δαπάνης ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου.» Ἂς ἐξετάσωμεν, Κύριοι, ἂν οἱ ταῦτα λέγοντες βασίζονται ἐπὶ τῶν πραγμάτων. Ὁ Προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τοῦ 1903 περιλαμβάνει δαπάνην διὰ τὴν ἀστυνομίαν ἀνερχομένην εἰς 2,291,816 δραχμάς. Διὰ τοῦ ποσοῦ τούτου καλύπτονται τὰ ἔξοδα τῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, τῆς ἀστυνομίας τῶν πρωτευουσῶν τῶν νομῶν καὶ τῆς ἀστυνομίας τῶν 12 δήμων, τῶν ἐχόντων πληθυσμὸν ἄνω τῶν 11 χιλιάδων κατοίκων. Ἀλλὰ μένει, ὡς εἶπον ἤδη, εἰς βάρος τῶν δήμων τῶν μὴ ἐχόντων 11 χιλιάδας κατοίκους, ὅλη ἡ δαπάνη, ἢ τὸ ἥμισυ τῆς δαπάνης, τῆς ἀναγκαίας διὰ τὴν ἀστυνομίαν· ἀλλὰ μένει εἰς βάρος τοῦ Κράτους ἑτέρα δαπάνη, τὴν ὁποίαν δὲν εὑρίσκομεν ἐγγεγραμμένην εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν, ἡ δαπάνη τῆς χωροφυλακῆς. Περὶ τούτου δὲν γίνεται μνεία ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ, ἀλλὰ τὴν εὑρίσκομεν ἀναγεγραμμένην εἰς ἄρθρον τι τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως, τὸ ἄρθρον 15, τὸ ὁποῖον διατάσσει: «Ἐν ἑκάστῃ τῶν ἐπαρχιῶν, ἐν αἷς ἡ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία ἐν οὐδενὶ τῶν δήμων τυγχάνει ἀνατεθειμένη εἰς ἀστυνόμον ἀξιωματικὸν τοῦ στρατοῦ, καθιστᾶται ὑπομοιραρχία, διοικουμένη ὑπὸ ἀνθυπομοιράρχου, ἔχουσα δύναμιν ἀνδρῶν, τῶν ὁποίων ὁ ἀριθμὸς προσδιορίζεται μετὰ γνωμοδότησιν τοῦ ἁρμοδίου νομάρχου ὑπὸ τῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν Ὑπουργείων.» Ἄρα εἰς τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ἀναγράφονται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, πρέπει νὰ προστεθῶσιν ἀφ’ ἑνὸς αἱ δαπάναι, τὰς ὁποίας θέλουσι κάμει οἱ δῆμοι διὰ τὴν ἀστυνομίαν τὴν δημοτικὴν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου αἱ δαπάναι, τὰς ὁποίας θέλει κάμει τὸ Κράτος δυνάμει τοῦ εἰρημένου ἄρθρου 15, τὸ ὁποῖον, ἂν δὲν ψηφισθῇ ὁ νόμος περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως, πρέπει βεβαίως νὰ μεταφερθῇ εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον σήμερον συζητοῦμεν. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν, ἀνεξαρτήτως τούτου, τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1903, τὸν ὑποβληθέντα, καὶ ἂς παραβάλωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦτον πρὸς τὸν τοῦ 1902, πρὸς τὸν ὁποῖον ἡ σύγκρισις γίνεται. Εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1903 ἐγγράφεται διὰ τὴν ἀστυνομίαν δαπάνη ἀνερχομένη εἰς 2,291,816. Ἡ δαπάνη αὕτη ὑπερβαίνει τὴν δαπάνην τοῦ 1902 κατὰ 1,010,740, ὑπολείπεται δὲ τῆς δαπάνης τοῦ 1902 κατὰ 1,986,628, ἄρα ὑπάρχει διαφορὰ ἐπὶ ἔλαττον δραχμῶν 975,888 εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1903, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1902. Ἴδωμεν τώρα, ἡ διαφορὰ αὕτη εἶναι πραγματική; Καὶ πρῶτον ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, σελ. 328, ἀναγινώσκομεν: «Ἐκπίπτεται ὁ μισθός, μὲ τὸν ὁποῖον ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀστυνομίας ἀπεσπασμένων καὶ ἀποσπασθησομένων 10 περίπου ἀνθυπιλάρχων, δρ. 24,600». Ἐν σελίδι 331: «Ἐκπίπτεται ὁ μισθός, μὲ τὸν ὁποῖον ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τῶν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν ἀπεσπασμένων καὶ ἀποσπασθησομένων ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ, δρ. 617,760.» Ἐν τῇ αὐτῇ σελίδι ἐκπίπτεται ὁ μισθὸς 33 ἀνθυπασπιστῶν, δραχ. 39,600. Ἄρα ἐκπίπτονται, λόγῳ ὅτι ἐπιβαρύνεται δι’ αὐτῶν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, δραχμαὶ ἐν ὅλῳ 678,960 ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλ’ ἔδει τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ ἦναι ἀναγεγραμμένον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν· ἀλλ’ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εὑρίσκομεν μόνον δαπάνην διὰ μισθοὺς ἀξιωματικῶν, διὰ μὲν τὴν ἀστυνομίαν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς δραχμῶν 72,840, διὰ δὲ τὴν ἀστυνομίαν τῶν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις δραχμῶν 78,000. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὰς δαπάνας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν δραχμαὶ 678,960, αἵτινες δὲν ἐνεγράφησαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἔπρεπε νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐνεγράφησαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον μόνον δραχμαὶ 150,840· προκύπτει δ’ ἐκ τούτου διαφορὰ δραχμῶν 528,120, αἵτινες πρέπει νὰ προστεθῶσιν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1903, ἂν θέλωμεν νὰ παραβάλωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1902· διότι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1902 περιελάμβανε πᾶσαν τὴν δαπάνην διὰ τοὺς μισθοὺς τῶν ἀξιωματικῶν ἀστυνόμων, ἀπαλλασσομένου ταύτης τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐν ᾧ διὰ μισθοὺς ἀξιωματικῶν βαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ 1903 μόνον μὲ δραχμὰς 150,840, μένουσι δὲ εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δραχ. 528,120, αἵτινες κακῶς ἐξεπέσθησαν καὶ αἵτινες δέον νὰ προστεθῶσιν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον. Ἐὰν ἐκ τῆς διαφορᾶς μεταξὺ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1902 καὶ τοῦ τοῦ 1903, τῆς ἀνερχομένης, ὡς εἴπομεν, εἰς δραχμὰς 975,888, ἀφαιρέσωμεν δραχμὰς 528,120, αἵτινες δέον νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, φθάνομεν ἀμέσως εἰς διαφορὰν ὄχι πλέον, ὡς εἶπον, 975,888 δραχμῶν, ἀλλὰ μόνον 447,768. Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ οἰκονομίας 1,500,000 δραχμῶν, ὡς ἐπανειλημμένως ἐλέχθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀλλὰ περὶ οἰκονομίας 447,768. Ἀλλ’ ἡ οἰκονομία αὕτη εἶναι τάχα ἀληθής; Καὶ πρῶτον, Κύριοι, παρατηρῶ, ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τῷ ὑποβληθέντι εἰς τὴν Βουλὴν ὁρίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀστυφυλάκων τῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀστυφυλάκων τῶν πρωτευουσῶν τῶν νομῶν καὶ τῶν δήμων τῶν ἐχόντων πληθυσμὸν ἄνω τῶν 11,000. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν ἀστυνομίαν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ὁρίζεται ἀριθμὸς 600 ἀστυφυλάκων, ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὰς ἑτέρας ἀστυνομίας τῶν 15 νομῶν καὶ τῶν 12 δήμων τῶν ἐχόντων πληθυσμὸν ἄνω τῶν 11,000 κατοίκων, ὁρίζεται ἀριθμὸς ἀστυφυλάκων 500, καὶ ἀριθμὸς ὑπαξιωματικῶν 105. Δὲν ἐξετάζω, Κύριοι, ἂν εἶναι δυνατὸν ἐν νόμῳ νὰ ὁρίζηται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀστυφυλάκων· δὲν εἶναι δυνατὸν κατ’ ἐμὲ νὰ ὁρίσωμεν, ὅτι ἡ ἀστυνομία Ἀθηνῶν θέλει ἔχει πάντοτε 600 ἀστυφύλακας, διότι, μὲ τὴν ἀνάπτυξιν, τὴν ὁποίαν αἱ Ἀθῆναι λαμβάνουσιν, εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῇ τις, ὅτι μετὰ παρέλευσιν χρόνου τινὸς ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς τῶν 600, ὁ κατ’ ἐμὲ καὶ σήμερον ἀνεπαρκής, θὰ ἦναι ἐπαρκὴς εἰς τὸ μέλλον; οὔτε δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι αἱ ἀνάγκαι τῶν 27 ἀστυνομιῶν δύνανται νὰ θεραπευθῶσι διὰ 500 ἀστυφυλάκων. Ἀλλ’ ἔστω· ἐνόμισεν ὁ συντάξας τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἠδύνατο νὰ πράξῃ τοῦτο, τὸ ὁποῖον βεβαίως λογικῶς δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ γείνῃ. Μήπως ὁ προϋπολογισμὸς ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου; Ὄχι. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὁρίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀστυφυλάκων τῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς εἰς 600, ὁ δὲ προϋπολογισμὸς περιλαμβάνει μόνον 470. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Ἐλησμόνησεν ὁ συντάξας τὸν προϋπολογισμόν, ὅτι δύναμις ἀστυφυλάκων 470 δὲν δύναται παρὰ νὰ ἔχῃ ἐνωμοτάρχας καὶ ὑπενωμοτάρχας, καὶ οὐδεμίαν ἐνέγραψε δαπάνην δι’ ἐνωμοτάρχας καὶ ὑπενωμοτάρχας, ἐν τῇ παραβολῇ δὲ τῶν δαπανῶν μεταξὺ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1902 καὶ τοῦ 1903 ἡ μὴ ἐγγραφεῖσα αὕτη δαπάνη φέρεται ὡς οἰκονομία. Ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσητε 470 ἀστυφύλακας ἄνευ ἐνωμοταρχῶν, ἄνευ ὑπενωμοταρχῶν; Διὰ τὰς ἀστυνομίας τὰς ἄλλας προβλέπει 105 ἐνωμοτάρχας καὶ ὑπενωμοτάρχας, διὰ τὴν ἀστυνομίαν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς οὐδὲ ἕνα προβλέπει! Πρέπει λοιπὸν νὰ προσθέσωμεν εἰς τὰς δαπάνας τὰς ἀναγεγραμμένας οὐ μόνον τὴν δαπάνην τῶν ἐνωμοταρχῶν καὶ ὑπενωμοταρχῶν, ἀλλὰ καὶ τὴν τῶν 130 ἀστυφυλάκων, τοὺς ὁποίους ἐσφαλμένως ἀφαιρεῖτε, διότι, ἐνῷ ἔχετε, ἐπαναλαμβάνω, νομοσχέδιον περιέχον διάταξιν, δυνάμει τῆς ὁποίας ἀπαιτοῦνται 600 ἀστυφύλακες διὰ τὴν ἀστυνομίαν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἔχετε 470, ἀδύνατον δὲ νὰ ἐπαρκέσητε εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς μὲ 470 ἀστυφύλακας, ἐκτὸς ἐὰν ἀποφασίσητε νὰ ἔχητε εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀστυνομίας στρατιώτας καὶ εὐζώνους, καὶ διὰ τούτων ν’ ἀναπληρώσητε τὸν ἐλλείποντα ἀριθμὸν τῶν ἀστυφυλάκων. Ἀλλὰ τότε τί γίνονται ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν προχθές, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν στρατὸν ἀπὸ τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων; Ἀλλὰ μήπως τοῦτο, Κύριοι, μόνον ἔχομεν; — Ἔχομεν καὶ ἕτερόν τι, — διότι τὰ παράδοξα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ καὶ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῷ καταρτισθέντι ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ εἶναι πολλά. — Ἔχομεν τὸ ἄρθρον 10 τοῦ κεφαλαίου 3 τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, «καταστήματα ἀστυνομιῶν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις». Ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ἐγγράφεται ἡ δαπάνη δι’ ἐνοίκια 15 καταστημάτων ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν νομῶν, καὶ δι’ ἐνοίκια 13 καταστημάτων ἐν τοῖς δήμοις. Ἔλεγον προχθὲς ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι δὲν ἐννοῶ τὸν ἀριθμὸν 13· διότι, ἂν πρόκηται περὶ δήμων ἐχόντων πληθυσμὸν ἄνω τῶν 11,000, ἐγὼ δὲν εὑρίσκω παρὰ 12 μόνον τοιούτους δήμους· διατὶ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ περιλαμβάνονται 13 τοιοῦτοι, δὲν γνωρίζω, οὔτε πιστεύω ὅτι γνωρίζει τοῦτο ὁ κύριος Ὑπουργός, διότι, ὅτε ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἀνέφερε τὰ ὀνόματα τῶν δήμων τῶν ἐχόντων πληθυσμὸν ἄνω τῶν 11,000 συμφώνως μὲ τὴν στατιστικήν, δώδεκα τοιούτους ἀνέφερεν, ἀφαιρέσει, ἐγνοεῖται, τῶν πρωτευουσῶν τῶν νομῶν. Ἀλλὰ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν γίνεται λόγος περὶ 13. Μήπως περιλαμβάνετε καὶ τὸν δῆμον Πειραιῶς, ὅπως φθάσητε εἰς τὸν ἀριθμὸν 13; Ὑποθέτω ὄχι, διότι ὁ δῆμος Πειραιῶς περιλαμβάνεται εἰς τὴν ἀστυνομίαν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἀλλ’ ἂν περιληφθῇ καὶ ὁ Πειραιεὺς, καὶ ἔχομεν τότε 13, ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν 500 ἀστυφυλάκων, τὸν προωρισμένον διὰ τὰς ἀστυνομίας τῶν ἐπαρχιῶν, πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν 100, προωρισμένους διὰ τὴν ἀστυνομίαν Πειραιῶς, καὶ τότε θὰ φθάσωμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 400 διὰ τὰς ἀστυνομίας τῶν ἐπαρχιῶν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, ἐπὶ τίνος βάσεως ἐλογαριάσατε τὸν ἀριθμὸν αὐτόν; Ἐλάβετε τάχα τὸν κόπον νὰ μελετήσητε, πόσους ἔχετε ἀστυφύλακας σήμερον, ὑπηρετοῦντας εἰς τὰς ἀστυνομίας ἐκείνας, τὰς ὁποίας διατηρεῖτε; Ἐγὼ ἔλαβον τὸν κόπον τοῦτον, καὶ εὑρίσκω, ὅτι τὴν στιγμὴν ταύτην ὑπηρετοῦσιν: ἐν Χαλκίδι 34, ἐν Λαμίᾳ 31, ἐν Μεσολογγίῳ 39, ἐν Λαρίσῃ 53, ἐν Τρικκάλοις 38, ἐν Ἄρτῃ 25, ἐν Πάτραις 110, ἐν Τριπόλει 25, ἐν Ναυπλίῳ 22, ἐν Καλάμαις 47, ἐν Σπάρτῃ 38, ἐν Σύρῳ 33, ἐν Κερκύρᾳ 76, ἐν Ἀργοστολίῳ 37, καὶ ἐν Ζακύνθῳ 31, ἤτοι ἐν ὅλῳ 639 εἰς τὰς 15 πρωτευούσας τῶν νομῶν. Ἂς λάβωμεν καὶ τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας ἄνω τῶν 11,000 κατοίκους, ἵνα ἴδωμεν πόσοι ὑπηρετοῦσι σήμερον εἰς τὰς ἀστυνομίας ταύτας. Ἐν τῷ δήμῳ Λαυρεωτικῆς 25, Ἄργους 34, Κορίνθου 38, Αἰγίου 42, Λετρίνων (Πύργου) 48, Ἥλιδος 21, Μυρτουντίων 27, Ὀλυμπίων 25, Ἐράνης 30, Τυρνάβου 22, Βόλου 30, Καρδίτσης 17· ἐν ὅλῳ 359, οἵτινες προστιθέμενοι εἰς τοὺς 639, τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν, μᾶς δίδουν 998 ἀστυφύλακας, ὑπηρετοῦντας σήμερον. Τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν τῶν ἀστυφυλάκων τὸν περιορίζετε εἰς 500, ἐὰν δ’ ἀφαιρέσωμεν καὶ τὸν Πειραιᾶ, εἰς 400. Εἶναι δυνατὸν, Κύριοι, νὰ ὑποθέσητε, ὅτι μὲ ἀριθμὸν τοσοῦτον, ἐπὶ ἔλαττον πλέον τῶν 50% τῆς δυνάμεως τῆς σήμερον ὑπηρετούσης, εἶναι δυνατὸν, λέγω, νὰ ὑποθέσητε, ὅτι θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ἀστυνομία; Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ αὕτη, ὅταν ἔχητε ἕνα μόνον ἀξιωματικὸν δι’ ἑκάστην ἀστυνομίαν; Ἐνῷ εἰς τὰς Πάτρας ὑπηρετοῦσι σήμερον 6 ἀξιωματικοὶ, εἰς τὴν Κέρκυραν 2, εἰς τὸν Βόλον 3, ἐνῷ γνωρίζετε, ὅτι ἀπαιτεῖται εἰς πολλὰ μέρη εἷς ἀστυνόμος, ἵνα ἐκτελῇ τὰ καθήκοντα τοῦ δημοσίου κατηγόρου, ἕτερος δὲ διὰ τὴν ἀγροτικὴν ἀστυνομίαν, ἔχετε ἕνα μόνον ἀξιωματικὸν δι’ ἑκάστην ἀστυνομίαν. Ἐὰν ἐννοῆτε διὰ τοῦ τρόπου τούτου τὰς οἰκονομίας, ἐγὼ θαυμάζω, πῶς δὲν ἐκάμετε οἰκονομίαν 2,000,000! Διότι δύνασθε πολὺ καλὰ, ἀντὶ τῶν 998 ἀστυφυλάκων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσι σήμερον, νὰ ἐγγράψητε εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν δαπάνην δι’ 100 μόνον ἀστυφύλακας, καὶ τότε βεβαίως ἡ ἀστυνομία θὰ ἦναι ἀνωτέρα ἐκείνης, ἡ ὁποία παρουσιάζεται σήμερον ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ. Εἶναι ταῦτα σπουδαῖα; εἶναι σοβαρά; Εἶναι δυνατὸν, ἐπὶ τούτων βασιζόμενοι, νὰ λέγητε, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προτείνετε, πρόκειται νὰ φέρωσιν οἰκονομίαν ἑνὸς ἑκατομμυρίου πεντακοσίων χιλιάδων δραχμῶν; Ἀλλὰ μήπως εἶναι ταῦτα μόνον τὰ προδίδοντα, ὅτι δὲν ἐμελετήθησαν τὰ πράγματα; ὅτι ἐλήφθη ἀπόφασις, ὅπως ὅλα τὰ κονδύλια τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐλαττωθῶσιν ἄνευ μελέτης; Ἐπιτρέψατέ μοι καὶ ἄλλας τινὰς παρατηρήσεις νὰ κάμω, διὰ τῶν ὁποίων θέλω ἀποδείξει, ὅτι δὲν ἐλησμονήσατε μόνον τοὺς ἐνωμοτάρχας καὶ τοὺς ὑπενωμοτάρχας τῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, περὶ τῶν ὁποίων οὐδεμία γίνεται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ μνεία, ὅτι δὲν περιωρίσθητε νὰ ἐλαττώσητε αὐθαιρέτως καὶ κατὰ τρόπον μὴ ἐπιτρέποντα, ὅπως αἱ ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν νομῶν καὶ τῶν δήμων ἀστυνομίαι λειτουργήσουν, τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἀστυφυλάκων, ἀλλὰ καὶ τὰ τῶν ἐνοικίων τῶν καταστημάτων αὐθαιρέτως ἐκανονίσατε. Ὡς πρὸς τὰ ἐνοίκια, ἔχετε συμβόλαια, τὰ ὁποῖα δὲν δύνασθε ἢ νὰ ἐκτελέσητε· ἀλλὰ μ’ ὅλα ταῦτα μὲ τὴν μεγαλειτέραν ἀδιαφορίαν γράφετε ἐν τῷ προϋπολογισμῷ: «ἐνοίκια 15 καταστημάτων ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν νομῶν, πρὸς 70 δραχμὰς κατὰ μῆνα, καὶ 13 ἐν τοῖς δήμοις, πρὸς δραχμὰς 50». Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν, δυνάμει συμβολαίων τί πληρώνονται σήμερον, — διότι ἐπ’ αὐτῶν οἰκονομία εἶναι ἀδύνατος. — Σήμερον, Κύριοι, πληρώνονται τὰ ἑξῆς ποσά. Τὸ ἀστυνομικὸν κατάστημα Λαυρεωτικῆς πληρώνει δραχ. 70, τοῦ Ἄργους 60, τῆς Κορίνθου 80, τοῦ Αἰγίου 100, τοῦ Πύργου 160, τῆς Ἤλιδος 60, τῶν Μυρτουντίων 70, τῶν Ὀλυμπίων 40, τῆς Ἐράνης 75, τοῦ Βόλου 150, τῆς Καρδίτσης 100. Δὲν περιέλαβον τὸ τοῦ Τυρνάβου, διότι τοῦτο ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον. Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν, τί πληρώνονται δι’ ἀστυνομικὰ καταστήματα εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν. Τὸ τῆς Χαλκίδος πληρώνει δραχμὰς 110, τῆς Λαμίας 130, τοῦ Μεσολογγίου 120, τῆς Λαρίσης 150, τῶν Τρικκάλων 170, τῆς Ἄρτης 80, τῶν Πατρῶν δύο οἰκίαι 575, τῆς Τριπόλεως 130, τῶν Καλαμῶν 110, τῆς Σπάρτης 130, τῆς Σύρου 150, τῆς Κερκύρας 240, τοῦ Ἀργοστολίου 70, τῆς Ζακύνθου 150. Καὶ ὑμεῖς ἐγγράφετε δι’ ἕκαστον ὅλων αὐτῶν δραχμὰς 70! Ἔχετε δ’ οὕτω διαφορὰν ἐκ τούτου μόνον τοῦ ἄρθρου δραχ. 14,960 κατ’ ἔτος. Ἀλλὰ μήπως εἶναι τοῦτο μόνον; Ἐν ἄρθρῳ 12, ἐδαφίῳ εʹ, διὰ νομὴν ἵππων ἀξιωματικῶν ἀστυνόμων περιελήφθη ἐν ὅλῳ πίστωσις δραχ. 2,000 δι’ ὅλον τὸ ἔτος 1903. Ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσῃ ἡ πίστωσις αὕτη, διότι 28 ἀξιωματικοὶ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἀστυνόμοι θὰ ἔχωσιν ἰσαρίθμους ἵππους. Κατὰ μέσον ὅρον διὰ νομὴν ἑκάστου ἵππου πληρώνει ἤδη τὸ Δημόσιον δραχ. 50 μηνιαίως. Ἄρα ἀπαιτεῖται διὰ 28 ἵππους μηνιαίως μὲν δαπάνη δραχμῶν 1400, ἐτησίως δὲ 16,800. Οὕτω πως συνετάχθη, Κύριοι, ὁ Προϋπολογισμός! Ἐὰν δ’ ἐξετάσητε κατ’ ἄρθρον καὶ ἐδάφιον τὸν Προϋπολογισμόν, εἰς ἕκαστον ἐδάφιον θέλετε εὕρει τὰς διαφορὰς ταύτας. Ἐὰν ἀθροίσητε τὰς διαφορὰς ταύτας ὅλας, καὶ ἀφαιρέσητε τὸ ἄθροισμα ἐκ τῆς ἐπὶ ἔλαττον διαφορᾶς τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1903, ἥτις, ὡς εἶπον, ἀνέρχεται εἰς δρ. 447,768, θὰ ἴδητε, ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι ἐλαχίστη, καὶ ὅτι μόνον ἐν τῇ φαντασίᾳ τῶν συντακτῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1903 εὑρίσκεται τὸ ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ προκύπτουσα ἐκ τῆς ἐξετάσεως τῶν πραγμάτων. Θὰ ἤμην δὲ εὐτυχής, ἂν ἤκουον ὑμᾶς διὰ πραγμάτων ἀμφισβητοῦντα τὰ κονδύλια ταῦτα, ἀμφισβητοῦντα τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα. Ἐγὼ ἐπὶ τῇ βάσει δημοσίων ἐγγράφων, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπηρετούντων σήμερον ἀστυφυλάκων ἔφθασα εἰς τὰ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι εἶναι ἀδύνατον ἡ Βουλὴ νὰ ἀποδεχθῇ σύστημα, τὸ ὁποῖον εἰς οὐδεμίαν θεωρητικὴν βάσιν στηρίζεται· διότι δὲν δύναμαι βεβαίως νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ὑπάρχει βάσις θεωρητικὴ εἰς σύστημα, τὸ ὁποῖον λαμβάνει αὐθαιρέτως τὸν ἀριθμὸν 11,000 κατοίκων, καὶ καθιεροῖ ἄλλην ἀστυνομίαν εἰς τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας 11,000 κατοίκους, ἄλλην εἰς τοὺς ἔχοντας ὀλιγωτέρους κατοίκους, σύστημα, τὸ ὁποῖον δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὴν σπουδαιότητα μερῶν τινων, τὰ ὁποῖα ὡς ἐκ τῆς βιομηχανικῆς καὶ ἐμπορικῆς αὐτῶν ἀναπτύξεως πρέπει νὰ ἔχωσι καλήν, ὅσον ἔνεστιν, ἀστυνομίαν, ἀλλὰ βασίζεται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν κατοίκων τοῦ δήμου· δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ὑπάρχει βάσις θεωρητικὴ εἰς σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀφίνει λειτουργοῦσαν τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν ἐν τοῖς δήμοις Λαυρεωτικῆς, Ἀργείων, Κορινθίων, Αἰγίου, Λετρίνων, Ἤλιδος, Μυρτουντίων, Ὀλυμπίων, Ἐράνης, Τυρνάβου, Παγασῶν καὶ Καρδίτσης, καὶ ἐπαναφέρει ὑπὸ τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν τὴν Λεβαδείαν, τὴν Ἄμφισσαν, τὸ Καρπενήσιον, τὸ Γύθειον, τὴν Κυπαρισσίαν, τὴν Λευκάδα, τὰς Θήβας, τὸ Ἀγρίνιον, τὰς Σπέτσας, τὴν Ὕδραν, τὸν Πόρον, τὴν Μεσσήνην, τὸ Ληξούριον, τὴν Ἰθάκην καὶ ἄλλας ἀξίας λόγου πόλεις καὶ κώμας. Δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ἔχει θεωρητικὴν βάσιν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν κατοίκων τοῦ δήμου, καὶ οὐχὶ εἰς τὰς πολλαπλᾶς περιστάσεις, αἵτινες καθιστῶσιν εἴς τινα μέρη ἀνεπαρκῆ τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν. Ὑπάρχουσι πόλεις, αἵτινες ὡς ἐκ τῆς τοποθεσίας αὐτῶν εἰσιν εὔθετοι πρὸς λαθρεμπορίαν, ἢ παρέχουσιν ἄσυλα καὶ καταφύγια εἰς φυγοδίκους, ἢ ἐξ εἰδικῆς τινος βιομηχανίας συγκεντρώνουσιν ἐργατικὸν πληθυσμόν. Εἰς τὰς πόλεις ταύτας ὅλως ἀνίσχυρος εἶναι ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία. Ἀντὶ δὲ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν πάντα ταῦτα, ἐλάβετε αὐθαιρέτως τὸν ἀριθμὸν 11,000, καὶ καθιερώσατε ἀδικαιολόγητον ἀνισότητα. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς ἀνισότητος ταύτης πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν ἑτέραν ἀνισότητα, τὴν σχετιζομένην πρὸς τὴν δαπάνην διὰ τὴν ἀστυνομίαν. Δὲν βλέπω διατὶ αἱ Ἀθῆναι καὶ ὁ Πειραιεὺς καὶ αἱ πρωτεύουσαι τῶν νομῶν καὶ οἱ δῆμοι οἱ ἔχοντες πληθυσμὸν 11,000 κατοίκων ἀπαλλάσσονται πάσης εἰσφορᾶς διὰ τὴν ἀστυνομίαν, οἱ ἄλλοι δὲ δῆμοι ὑποβάλλονται εἰς σύστημα μικτὸν, καὶ ὅταν ζητῶσιν ἀστυφύλακας ὑποβάλλονται εἰς τὸ ἥμισυ τῆς δαπάνης, ὅταν δὲ δὲν ζητῶσιν, ὑποβάλλονται εἰς τὸ ὅλον. Φοβοῦμαι, ὅτι ὑπὸ τὸ σύστημα τοῦτο θὰ γεννήσωμεν διὰ τὸ Κράτος χρηματικὰς δυσχερείας ὁμοίας ἐκείνων, αἵτινες προῆλθον ἐκ τοῦ νόμου περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Οἱ δῆμοι οἱ ἄποροι θὰ ζητήσωσι μετ’ οὐ πολὺ ἀρωγὴν, ὡς μὴ δυνάμενοι νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰς δαπάνας τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, ἥτις δι’ αὑτοὺς καθιεροῦται. Μὴ λησμονῶμεν δὲ, ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν δήμων, εἰς οὓς θέλει λειτουργήσει ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, εἶναι ἄποροι, εἶναι ἐκεῖνοι, οἵτινες οὔτε τὰ ἔξοδα τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως δύνανται νὰ καταβάλωσιν. Αὐτὰ εἶναι τ’ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προβλέπω ἐκ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ ὁποῖον παρεστάθη ὡς προτιθέμενον νὰ φέρῃ οἰκονομίαν ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου δραχμῶν, αὐτὰ εἶναι τ’ ἀποτελέσματα τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ ὁποῖον, κατὰ τοὺς εἰσηγητὰς αὐτοῦ, ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ ἄνευ ἀναβολῆς νὰ ψηφίσῃ, ἵνα μὴ βαρύνῃ τὸ Δημόσιον ἐπὶ πλέον ἡ δαπάνη τοῦ σήμερον κρατοῦντος συστήματος! (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§119Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐντύπωσις, τὴν ὁποίαν μοὶ ἐνεποίησεν ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας, ὁμολογῶ ὅτι δὲν μοὶ ἦτο εὐχάριστος, οὐχὶ διότι ὁ κ. Βουλευτὴς ἠσχολήθη νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀτελὲς ἢ πλημμελὲς, ἢ ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ, ἢ ὅτι, ἂν ἐφαρμοσθῇ, θέλει βλάψει τὰ συμφέροντα τῆς δημοσίας τάξεως καὶ θέλει ἐγκαταστήσει ἀνισότητα καὶ ἀνωμαλίας, ἀλλὰ δὲν μοὶ ἦτο εὐχάριστος ἡ ἐκ τοῦ λόγου τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ ἐντύπωσις, διότι κατέδειξε πλήρη σύγχυσιν ἰδεῶν. Ἐνῷ ἔχει ὑπ’ ὄψει νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀντὶ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας καθιστᾶται ἀστυνομία διοικητικὴ, ἔλεγε πρὸ μικροῦ, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καθιστῶμεν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν νομῶν! Καὶ ἐνῷ ἔχει ὑπ’ ὄψει νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπαναφέρομεν τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν ἐν τοῖς δήμοις, οἵτινες ἔχουσι μικρὸν πληθυσμὸν, παριστᾷ τὸ μέτρον τοῦτο ἀνατρεπτικὸν τῶν θεωριῶν τῆς ἐπιστήμης! Ἡμεῖς οὐδέποτε ἤμεθα ὑπὲρ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, οὐδὲ σήμερον, εἰσάγοντες νομοσχέδιον, ἠδυνάμεθα νὰ προτείνωμεν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν. Μελετήσατε τὸ νομοσχέδιον, ἵνα πληροφορηθῆτε, ἂν πρόκειται περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἡμεῖς ἐπαναφέρομεν τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν ἐν τοῖς μικροῖς δήμοις, ἀποκαθιστῶμεν δὲ τὴν διοικητικὴν ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν νομῶν, καλοῦμεν δὲ ὄργανα τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας στρατιωτικούς. Τοῦτο διαφέρει ὅλως ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, οἵαν εἶχε καταστήσει ὁ νόμος τοῦ 1892 καὶ ὁ νόμος τοῦ 1893. Οἱ νόμοι οὗτοι, καὶ ἰδίως ὁ τοῦ 1893, κατέστησαν οὐχὶ στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, ἀλλ’ Ὑπουργεῖον Ἀστυνομίας, τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ ὁποίου καὶ κατὰ τὸ 1895 ἐθρήνουν οἱ περὶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κερκύρας καὶ νῦν πρὸ μικροῦ ἠκούσαμεν αὐτὸν θρηνοῦντα. Τοιοῦτον Ἀρχηγεῖον ζητοῦσι νὰ ἐπαναφέρωσιν! Ἀλλὰ ποίους καρποὺς παρήγαγε τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς κατὰ τὰ ἔτη ἐκεῖνα; Διότι δὲν ἔχουσι τὴν εὐκολίαν νὰ πράττωσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τότε ἐγίνοντο; Ἐταξείδευον εἰς τὸν Βόλον καὶ τὴν Θεσσαλίαν, ὁ δὲ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς ἔδιδε παραγγελίας νὰ ἀναφέρωσιν εἰς αὐτὸν, ποῦ μετέβαινον, μετὰ τίνων συνδιελεγόμην, ποίους ἐπεσκεπτόμην, ποῦ ἐγευόμην καὶ ποῦ διενυκτέρευον! Αὐτὴν τὴν ἀστυνομίαν ζητοῦσιν, ἀλλ’ αὕτη δὲν εἶναι ἀστυνομία, ἡ εὐεργετικὴ ἐκείνη τῆς κοινωνίας λειτουργία, ἀλλ’ εἶναι κατασκοπεία. Ἡ ἀστυνομία εἶναι διοίκησις, ὑπηρεσία εὐεργετικὴ εἰς τὸν τόπον, ἀσχολουμένη νὰ προλαμβάνῃ τὰς ἀξιοποίνους πράξεις, ὅτε δ’ αὗται ἐτελέσθησαν, νὰ ἀνακαλύπτῃ τοὺς πρωταιτίους καὶ τοὺς συνεργοὺς, καὶ νὰ παραπέμπῃ αὐτοὺς εἰς τὴν Δικαιοσύνην. Ὅτε τὸ Ἀρχηγεῖον ἐκεῖνο ὑπῆρχεν, ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας, ἐρωτώμενος δ’ ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τῶν ἀστυνομικῶν παρεκτροπῶν καὶ τῶν παραβάσεων τῶν ὀργάνων τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἔλεγεν, ὅτι δὲν γνωρίζει τίποτε, διότι ὁ ἀρχηγὸς δὲν εἶχεν ἀναφέρει αὐτῷ τι! Ὁ ἀρχηγὸς ἀληθῶς ἦτο ἀρχὴ, εἰς οὐδεμίαν ἐπιτήρησιν, εἰς οὐδένα ἔλεγχον ὑποκειμένη, πρὸ τῆς ὁποίας ἐσταμάτα πᾶσα ἀρχή. Ἡμεῖς ἐπολεμήσαμεν τὸ σύστημα ἐκεῖνο καὶ κατὰ τὸ 1892 καὶ κατὰ τὸ 1893. Ἡ Βουλὴ τότε ἀπετελεῖτο ἐκ πλειονοψηφίας, ἥτις ἀπεδέχετο τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἡμεῖς δὲ, ἐν μειονοψηφίᾳ τυγχάνοντες, ὑπεκύψαμεν, οὐδ’ ἐκρίναμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ παρεμβάλωμεν προσκόμματα κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ ψήφισιν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἀφήσαμεν νὰ δοκιμασθῇ τὸ σύστημα, ἵνα κατανοήσῃ τὸ κοινὸν, ἵνα ἀντιληφθῇ ἡ κοινωνία, ποῖον σύστημα ἦτο ἐκεῖνο, τὸ τότε νομοθετούμενον, καὶ ἐξενέγκῃ τὴν ψῆφόν της· οὐδὲ εἴχομεν ἀμφιβολίαν, ποῖα ἤθελεν ἐπενέγκει ἀποτελέσματα ἐφαρμογὴ συστήματος, τὸ ὁποῖον ἀπετελεῖτο ἐξ ὀργάνων, ἅτινα δὲν ἤθελον σεβασθῆ οὔτε τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν, οὔτε τὸ οἰκογενειακὸν ἄσυλον, οὐδὲ τὴν ἱερότητα τῶν κτήσεων τοῦ πολίτου. Στρατιωτικὴ ἀστυνομία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ εἰς Κράτος εὐνομούμενον. Δὲν γνωρίζω, ποίαν ἀστυνομίαν εἶχεν ἡ Σερβία τελευταῖον, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι πολλὰ Κράτη ἔχοντα τοιαύτην. Ἐν χώρᾳ δὲ, οἵα ἡ Ἑλλὰς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἁρμόζῃ σύστημα στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Κατὰ τὸ 1836, ὅτε ἡ Ἑλλὰς ἠρίθμει βίον, ὡς Κράτος, τριῶν ἢ τεσσάρων ἐτῶν, ἀλλοδαποὶ νομοθέται κατέστησαν ἀστυνομίαν δημοτικὴν ἐν πᾶσι τοῖς δήμοις τοῦ Κράτους, καὶ ἀνέγραψαν τὰ καθήκοντα αὐτῆς καὶ τὴν ἔκτασιν τῶν δικαιωμάτων τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων· ἂν δὲ τοιαύτην τότε ἀνέγραφον ἐν τοῖς νόμοις ἀστυνομίαν ἀλλοδαποὶ ἐν τῷ τόπῳ ἡμῶν, ἦτο δυνατὸν νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι σήμερον, μετὰ 67 ἔτη, ὁ τόπος ἡμῶν δὲν ἦτο ἄξιος ἐλευθεριῶν, τὰς ὁποίας κατὰ τὸ 1836 ἀπένεμον εἰς αὐτὸν οἱ Βαυαροί; ὅτι ἐσμὲν ἄξιοι τοῦ βούρδουλα, τὸν ὁποῖον μεταχειρίζονται σήμερον οἱ ἐνωμοτάρχαι καὶ ὑπενωμοτάρχαι καὶ οἱ ἄλλοι ἐπὶ τῶν ὤμων καὶ τῆς ῥάχεως τῶν πολιτῶν; Δὲν ἐνθυμεῖσθε τὰ σκάνδαλα, τὰ ἐν μέσαις Ἀθήναις διαπραχθέντα, ὅτε ἔφριξεν ἡ κοινωνία ὅλη; Ἐνθυμοῦμαι ἀποθανόντα συνάδελφον καὶ ἀγαπητὸν φίλον, τὸν μακαρίτην Βαρότσην, ὅτε ἀφηγεῖτο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τοὺς ἄθλους τοῦ τότε Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας, τὰ ἐν αὐτῇ τῇ πρωτευούσῃ τοῦ Βασιλείου διαπραττόμενα. Δὲν ἐνθυμεῖσθε τοὺς ἄθλους τῆς ἀστυνομίας τοῦ δήμου Δύμης, τοὺς ἄθλους τοῦ ἀστυνόμου Νάξου καὶ τοὺς ἐν διαφόροις πόλεσι καὶ διαφόροις χωρίοις; Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἐπληρώθησαν οἱ δῆμοι ὅλοι ἀπὸ ἐνωμοτάρχας καὶ ὑπενωμοτάρχας, τῶν ὁποίων βεβαίως ἡ ἀνατροφὴ καὶ ἡ ἐκπαίδευσις καὶ ἡ παρασκευὴ ἡ κοινωνικὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶχε διδάξει αὐτοὺς τὸ σέβας, τὸ ὁποῖον ὀφείλουσι πρὸς τὴν ἰδιοκτησίαν τοῦ πολίτου, πρὸς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λαοῦ, πρὸς τὴν ἱερότητα τῶν κτήσεων αὐτοῦ, πρὸς τὸ ἄσυλον τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ. Ἀλλὰ διατὶ συνηγορεῖτε σήμερον ὑπὲρ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ὑμεῖς, ἐνῷ πρὸ δύο ἐτῶν διεμαρτυρήθητε κατ’ αὐτῆς, προτείνοντες τὴν κατάργησιν αὐτῆς, καὶ εἰσηγάγετε νομοσχέδιον περὶ διοικητικῆς ἀστυνομίας, τὸ ὁποῖον, ἐπειδὴ εἴχετε τὴν πλειονοψηφίαν, ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καὶ τὸ ὁποῖον ἐκυρώθη μὲν, δὲν ἐξετελέσθη δὲ, διὰ λόγους οἱουσδήποτε; Ἀλλὰ διὰ νὰ εἰσαγάγητε νομοσχέδιον περὶ διοικητικῆς ἀστυνομίας, τί ἄλλο ἐξεδηλοῦτε τότε ἢ ὅτι ἐφρονεῖτε, ὅτι ἔπρεπε νὰ παύσῃ ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία; Καὶ ἡμεῖς ἐπροτείναμεν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὸ 1896 νομοσχέδιον περὶ συστάσεως διοικητικῆς ἀστυνομίας, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθημεν νὰ ὑποβάλωμεν αὐτὸ εἰς τὸν Ἡγεμόνα πρὸς κύρωσιν, οὐ μόνον διότι μᾶς ἔλειπεν ἡ συνδρομὴ ἄλλων ὑπηρεσιῶν, ἀναγκαιοτάτη ἵνα λειτουργήσῃ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ἀλλὰ καὶ διότι αἱ ἐπιφανεῖσαι τότε πολιτικαὶ ἀνωμαλίαι δὲν ἐπέτρεπον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν μεταβολὴν τοῦ ὑπάρχοντος ἀστυνομικοῦ συστήματος, καὶ ἂν ἐκρίνομεν αὐτὸ κακόν. Καὶ ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ δὲν πρόκειται περὶ ἀστυνομίας γενικῆς, περὶ ἀστυνομίας τοῦ Κράτους, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀστυνομίας τοπικῆς (police locale), ἥτις δὲν καλεῖται νὰ μεριμνᾷ περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, περὶ συντηρήσεως τῆς δημοσίας τάξεως, ἀλλὰ καλεῖται νὰ προνοῇ περὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς μικρᾶς ἐκείνης κοινωνίας, ἐν ᾗ λειτουργεῖ. Μήπως ἡ τοπικὴ ἀστυνομία καλεῖται νὰ ἐκπληροῖ τὰ καθήκοντα τῆς ἀστυνομίας τῆς ὑπαίθρου χώρας, νὰ ἔχῃ τὴν φροντίδα τῆς καταδιώξεως τῆς ληστείας, τῆς καταδιώξεως τῶν ἐγκληματιῶν, οἱ ὁποῖοι κρύπτονται ἐν τοῖς δάσεσι καὶ τοῖς δρυμῶσι, τῆς ἀμύνης κατὰ κινδύνων ἀπειλούντων τὴν δημοσίαν τάξιν, τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν; Ὄχι. Πρόκειται περὶ τοῦ ἠρέμου βίου τῶν κωμῶν καὶ τῶν χωρίων, περὶ τῆς ἀστυνομίας τῶν μικρῶν κοινωνιῶν, περὶ τῆς κανονικῆς λειτουργίας ἐκείνων, τῶν ὁποίων ὁ πληθυσμὸς δὲν ὑπερβαίνει τὰς ἕνδεκα χιλιάδας κατοίκων. Ποῖαι εἶναι αἱ ἀνάγκαι τῶν τοιούτων κοινωνιῶν; Νὰ ἔχωσιν ὁδοὺς ἐν τῷ χωρίῳ, νὰ ἔχωσι κρήνας, ἵνα ὑδρεύωνται, νὰ ἔχωσιν ἐπιτήρησιν τῆς ἀγορᾶς τῶν τροφίμων, διὰ νὰ μὴ δολιεύωνται αὐτοὺς κατὰ τὰ μέτρα καὶ τὰ σταθμὰ, διὰ νὰ μὴ νοθεύωσι τὴν γνησιότητα τῶν τροφίμων. Αὐτὴ εἶναι ἡ τοπικὴ ἀστυνομία, καὶ δι’ αὐτὴν τὴν τοπικὴν ἀστυνομίαν δὲν θέλετε νὰ ἐμπιστευθῶμεν αὐτοὺς τούτους τοὺς πολίτας, τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην αὐτῆς! αὐτοὺς τοὺς κατοικοῦντας ἐν τῇ μικρᾷ ἐκείνῃ περιφερείᾳ! Τινὲς τῶν ἀγορευσάντων ἠρεύνησαν τὰ περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀστυνομεῖν, καὶ ἀνέφεραν θεωρίας· μάλιστα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Εὐρυτανίας—τὸν ὁποῖον τιμῶ—ἀνέφερεν, ὅτι διατάξεις τινὲς τοῦ νομοσχεδίου ἀντιβαίνουσιν εἰς τὸ Σύνταγμα, ἄλλαι δὲ παραγνωρίζουσι τὸ δικαίωμα τοῦ Κράτους, ἵνα μεριμνᾷ περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τάξεως. Ἐὰν ἡ ἀστυνομία εἶναι δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως ἢ δικαίωμα τοῦ δήμου, τοῦτο εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ, ὅτι ὁ νομοθέτης τοῦ 1836 ἔλυσε κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον. Ἀνεκήρυξε τὸ ἀστυνομεῖν δικαίωμα τοῦ Κράτους. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀστυνομῇ, νὰ φροντίζῃ περὶ τῆς ἰδίας αὑτοῦ συντηρήσεως, διότι, ἐὰν δὲν ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀστυνομῇ, ἐὰν δὲν ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ φροντίζῃ νὰ μὴ διαταράσσηται ἡ δημοσία τάξις, νὰ μὴ ἀνατρέπηται ἡ δημοσία ἀσφάλεια, ἤθελε τὸ Κράτος τρέχει τὸν κίνδυνον νὰ ἴδῃ ἑαυτὸ ζημιούμενον ἢ ἀνατρεπόμενον. Ἀλλὰ ποῦ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀστυνομῇ; Νὰ ἐνασκῇ τὴν γενικὴν ἀστυνομίαν τοῦ Κράτους, τὴν ἀστυνομίαν, ἡ ὁποία ἐκτείνεται ἐν πάσῃ τῇ χώρᾳ, καὶ ἰδίως ἐν τοῖς μέρεσιν ἐκείνοις τῆς χώρας, εἰς τὰ ὁποῖα προσφεύγουσιν οἱ κακοποιοὶ, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ βλάψωσι τὸ Κράτος, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐχθροὶ τοῦ Κράτους καὶ ῥέπουσιν εἰς τὰ ἐγκλήματα. Ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι φρονοῦσιν, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦ ἀστυνομεῖν, καὶ αὐτοὶ ἀνέγραψαν ἐν τῷ περὶ ἀστυνομίας Β. Διατάγματι τοῦ 1836, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦ ἀστυνομεῖν ἐν χωρίοις, ἐν κώμαις ἢ ἐν πολίχναις ἀνήκει εἰς αὐτοὺς τοὺς κατοικοῦντας ἐν αὐταῖς· διὰ τοῦτο ἀνέγραψαν, ὅτι ἡ ἀστυνομία ἐνασκεῖται ὑπὸ τοῦ δήμου, κατ’ ἐντολὴν καὶ ἐν ὀνόματι τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τὰ ὄργανα τὰ ἀστυνομικὰ, εἰς τὰ ὁποῖα οἱ κάτοικοι τῶν πόλεων ἐκείνων ἐμπιστεύονται. Καὶ εὐλόγως, ἀφοῦ κατὰ τὸ Σύνταγμα οἱ κάτοικοι ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγωσι τὸν δήμαρχον, τὸν διοικητὴν τῆς χώρας των, ἄνευ μεσολαβήσεως τῆς Κυβερνήσεως, ἄνευ μεσολαβήσεως τοῦ Κράτους, καὶ ἐγκαθίστανται οἱ δήμαρχοι διοικηταὶ τῶν περιφερειῶν ἐκείνων, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ τὸ Κράτος ἐμπιστεύεται αὐτοὺς, ὡς τὰ ἄκρα ὄργανα τῆς διοικήσεως, τῆς ἐκτελέσεως τῶν νόμων ἐν τῇ περιοχῇ ἐκείνῃ. Καὶ ἰσχυρίζεσθε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ δικαίωμα ὁ δήμαρχος νὰ φροντίζῃ περὶ τῆς ἐκλογῆς ἐκείνου, εἰς τὸν ὁποῖον ἀναθέτει τὴν πρόνοιαν τῆς τηρήσεως τῆς τάξεως ἐν τῷ δήμῳ, ἐν τῷ χωρίῳ!

§120Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε, κύριε Πρόεδρε, νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν;

§121Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, ἀφοῦ ἐπιθυμεῖτε.

§122Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοὶ ἀπεδόσατε μίαν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν δὲν ἐξέφρασα. Ἐγὼ εἶπον ἁπλούστατα, ὅτι κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ καὶ τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ἀναγνωρίζεται τὸ δικαίωμα τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας ὡς δικαίωμα τοῦ δήμου, αἱ ἀστυνομίαι ἀναγνωρίζονται ὡς δημοτικαὶ ἀρχαὶ, ἐγὼ δὲ ἀπέναντι αὐτοῦ προβάλλω τὸ ἄρθρον 105 τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὸ ὁποῖον «αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ ἐκλέγονται δι’ ἀμέσου, καθολικῆς καὶ μυστικῆς διὰ σφαιριδίων ψηφοφορίας», ἐνῷ κατὰ τὸ νομοσχέδιον καὶ τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἡ ἀστυνομία ἀναγνωρίζεται ὡς καθαρῶς δημοτικὴ ἀρχὴ, ἐκλέγεται δι’ ἐμμέσου ἐκλογῆς, ἤτοι διὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν συμβούλων καὶ τοῦ δημάρχου. Τί ἄλλο εἶναι τοῦτο ἢ ἔμμεσος ἐκλογή; Δὲν εἶναι ὅπως ἦτο πρὶν, ὅτε ὁ ἀστυνόμος διωρίζετο ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Τότε ὁ νόμος, συνεπὴς πρὸς ἑαυτὸν, ἄφινεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ τοὺς ἀστυνόμους.

§123Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει μικρὰ σύγχυσις, διότι ὑμεῖς ἐκλαμβάνετε τὴν ἀστυνομίαν ὡς δημοτικὴν ἀρχήν· ἀλλ’ ὁ ἀστυνόμος εἶναι ὄργανον τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, εἶναι ὑπάλληλος τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, δὲν εἶναι αὐτὸς δημοτικὴ ἀρχή· διὰ τοῦτο κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1891 τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐκλέγει τρεῖς ὑποψηφίους διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦ ἀστυνόμου, ἐξ αὐτῶν δὲ διορίζει τὸν ἀστυνόμον ὁ δήμαρχος. Ἑπομένως, ἐὰν τὸ Σύνταγμα ἔθετο τὴν ἀρχὴν, ὅτι αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ προέρχονται ἀμέσως ἐκ τοῦ δήμου, ὅτι προέρχονται ἐκ τῆς ἀμέσου ἐκλογῆς τῶν δημοτῶν, τὴν ἀρχὴν ταύτην ἀνεκήρυξεν, ὅπως ἀνατραπῇ ἄλλη ἀρχὴ, ἥτις ὑπῆρχε πρὸ τοῦ Συντάγματος τοῦ 1864, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ δὲν ἐξελέγοντο ἀμέσως ὑπὸ τῶν δημοτῶν, ἀλλὰ τὸ μὲν Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐξελέγετο ἐξ ὡρισμένων τάξεων δημοτῶν, ὁ δὲ δήμαρχος ἀνεδεικνύετο δι’ ἐμμέσου ἐκλογῆς, ἐκλεγομένων ἑκάστοτε τριῶν ὑποψηφίων ὑπὸ Συμβουλίου, πρὸς τοῦτο συγκροτουμένου ἐκ τάξεών τινων τῶν ἐκλογέων, ὁ δὲ Βασιλεὺς διώριζεν ἕνα τῶν ὑποψηφίων τούτων. Τὴν ἀρχὴν λοιπὸν ταύτην ἀνέτρεψε τὸ Σύνταγμα τοῦ 1864, ἀνακηρῦξαν, ὅτι αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ ἐκλέγονται δι’ ἀμέσου ἐκλογῆς καὶ καθολικῆς ψηφοφορίας ὑπὸ τῶν δημοτῶν τοῦ δήμου. Ἐν ᾧ δὲ τὸ Σύνταγμα ἐνεπιστεύθη εἰς τοὺς δημότας τοῦ δήμου τὴν ἐκλογὴν τῶν ἀρχῶν τοῦ δήμου, ὑμεῖς θέλετε νὰ μὴ ἐμπιστευθῶμεν τὰς ἀρχὰς ταύτας, ἵνα διορίζωσι τὸν ἀστυνόμον, καὶ ζητεῖτε νὰ διοργανώσωμεν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, νὰ ἀναθέσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν φροντίδα νὰ μεριμνᾷ περὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς κοινότητος, περὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ χωρίου ἢ τοῦ δήμου! Αὐτὸν, τὸν ἀλλότριον τοῦ δήμου, ὁ ὁποῖος δὲν γνωρίζει τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ, δὲν ἐσπούδασε τὰς περιστάσεις τοῦ τόπου, ὁ ὁποῖος δὲν γνωρίζει τὴν ἱστορίαν καὶ τὸν χαρακτῆρα τῶν δημοτῶν, θέλετε νὰ ἐμπιστευθῶμεν, νὰ μὴ ἐμπιστευθῶμεν δ’ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον θέλει ἐκλέξει τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ θέλει διορίσει ὁ δήμαρχος! Ἀλλ’ οἱ ἀξιωματικοὶ εἶναι καὶ ἥκιστα κατάλληλοι, ἵνα ἐκπληρῶσι καθήκοντα ἀστυνόμου. Ὁ ἀξιωματικὸς ἀρετὴν ἔχει τὸ πειθαρχεῖν, τὸ ὑπακούειν, τὸ μὴ ἀντιλέγειν, ἀλλὰ καὶ τὸ διατάσσειν, τὸ ἐπιβάλλειν, τὸ ἐκτελεῖν. Ὁ ἀστυνόμος δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ τοιαῦτα προσόντα, πρέπει ἐξ ἐναντίας νὰ ἦναι συνετὸς, ἄνθρωπος τοῦ τόπου, γνωρίζων τὰ πρόσωπα, τὰς ἕξεις αὐτῶν, τὰς ἀδυναμίας αὐτῶν, τὰς σχέσεις αὐτῶν, ἵνα δύνηται, ὅταν λαμβάνῃ χώραν ἔγκλημά τι, παράπτωμά τι, νὰ γνωρίζῃ, ποῖοι ῥέπουσιν εἰς τὸ παράπτωμα, εἰς τὸ ἔγκλημα, καὶ νὰ ὁδηγῆται εἰς ἀνεύρεσιν τοῦ διαπράξαντος τὸ ἔγκλημα. Ὁ ἀστυνόμος πρέπει νὰ γνωρίζῃ τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου, τὰς ἰδιαιτέρας ἐκείνας περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι συντελοῦσιν εἰς τὴν εὐκολίαν τῆς εὑρέσεως τῶν τροφίμων, ἢ τῆς ὑδρεύσεως τῆς κοινότητος ἢ τοῦ χωρίου, ἢ τῆς κατασκευῆς ἢ συντηρήσεως τῶν ἀγροτικῶν ὁδῶν. Τί γνωρίζει ὁ ἐνωμοτάρχης, ὁ ὁποῖος κατάγεται ἀπὸ τὴν Εὐρυτανίαν ἢ τὴν Γόρτυνα, στελλόμενος εἰς Κέρκυραν, ἵνα ἐκτελέσῃ ἔργα ἀστυνόμου ἐν τῷ δήμῳ Λευκίμμης; Τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας μοὶ φαίνεται πλημμελές· πλημμελὲς κατ’ ἀρχὴν, πλημμελὲς κατὰ τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ καὶ προωρισμένον ν’ ἀποτυγχάνῃ· ἀλλ’ εἶναι προσέτι σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀναποφεύκτως κλίνει εἰς παρεκτροπάς. Ἀλλὰ θέλουσι μᾶς ἐρωτήσει: «διατί, ἀφοῦ τοιοῦτον εἶναι τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἀφοῦ τοιοῦτον τὸ θεωρεῖτε, διατί καλεῖτε ἀξιωματικοὺς νὰ ἐκπληρῶσιν ἔργα ἀστυνόμου ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν νομῶν, ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ Κράτους;» Εἶναι γνωστὸν, ὅτι μέχρι τοῦ 1848 ὁ πληθυσμὸς τῆς πρωτευούσης ἦτο μικρὸς, ἡ πόλις ἦτο μικρὰ, ἀλλ’ εἶχεν ἀρχίσει ἡ ἀνάπτυξις αὐτῆς καὶ ἡ πρόοδος. Εἶχον τότε ἀρχίσει νὰ ἐπισκέπτωνται τὴν πόλιν ξένοι, ν’ ἀποκαθίστανται δὲ καὶ πολῖται τῶν ἐπαρχιῶν ἐν αὐτῇ, ἡ δὲ δημοτικὴ ἀστυνομία δὲν ἐπήρκει πρὸς πρόληψιν τῶν ἀξιοποίνων πράξεων, πρὸς περιστολὴν τῶν ἐγκλημάτων· συνέβη δὲ κλοπὴ ἐν μέσαις Ἀθήναις εἰς οἰκογένειαν ἀφικομένην ἀρτίως τότε ἐκ Σμύρνης, ἡ δὲ κλοπὴ αὕτη κατεπτόησε τὴν κοινωνίαν ὅλην, πολλοὶ δὲ τῶν ἐξ ἄλλων μερῶν κατοικησάντων ἐν Ἀθήναις ἤρξαντο νὰ σκέπτωνται, ἂν δὲν ἔπρεπε νὰ ἐγκαταλίπωσι τὴν πόλιν. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἦτο ἀνὴρ διάσημος, ὑπέροχος πολιτικὸς, ὁ Ἰωάννης Κωλέττης· αὐτὸς τότε προέτεινε νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν περὶ συστάσεως τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς· τότε συνέστη αὕτη, καὶ διωρίζοντο ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἴδια ὄργανα ἀστυνομικὰ, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνετίθετο ἡ ὑπηρεσία αὕτη, ἀστυνόμοι καὶ ὑπαστυνόμοι ἐπιστήμονες, ἢ ἄλλοι διοικητικοὶ ὑπάλληλοι, οἱ δὲ κλητῆρες ἐλαμβάνοντο ἐκ τῶν πολιτῶν. Ἡ ἀποκατάστασις τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας ἐν Ἀθήναις καὶ Πειραιεῖ ἐπέτυχεν, ἀποκατεστάθη δὲ ἡ τάξις, καὶ περιεστάλησαν τὰ ἐγκλήματα. Ἐν τῇ Βουλῇ ὅμως τὸ νομοσχέδιον εὗρε μεγάλην ἀντίστασιν, διότι ἡ τότε Ἀντιπολίτευσις, ἣν ἀπετέλουν οἱ φίλοι τοῦ Ἀλεξάνδρου Μαυροκορδάτου, ἀντέστη κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐπιμένουσα νὰ μὴ ψηφισθῇ, συνηγοροῦσα δὲ ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας. Ἡ πλειονοψηφία τέλος ἐπεψήφισε τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἡ διοικητικὴ ἀστυνομία ἀποκατεστάθη. Ἡ πόλις ἐξετείνετο, ὁ πληθυσμὸς αὐτῆς ηὔξανε, καὶ ἐνῷ τὸ πρῶτον ἦσαν 50 οἱ κλητῆρες, ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν κατὰ τὸ 1856 ἀνεβιβάσθη εἰς 100. Μετὰ τὸ 1856 ἡ αὔξησις τῆς πόλεως προέβαινε, τὰ ὄργανα δὲν ἐπήρκουν κατ’ ἀριθμὸν, ἐπολλαπλασιάζοντο δ’ ἑκάστοτε, καὶ εἶχον ἀναβιβασθῆ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἰς 200 ἢ 250 οἱ ἀστυνομικοὶ κλητῆρες. Κατὰ τὸ 1892 ἐπέσκηψεν ἡ ἰδέα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας· εἰσήχθη δὲ τότε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ὁ ἀποθανὼν Βουλευτὴς Μεσολογγίου. Ἐγὼ ἀντέστην ἐν τῇ Βουλῇ, ἀλλ’ ἡ πλειονοψηφία ἐψήφισε τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ καὶ ἐγένετο νόμος. Ἀλλὰ κατὰ τὸ 1892, εἰ καὶ ἐγένετο νόμος, δὲν ἐξετελέσθη, κατὰ δὲ τὸ 1893 προετάθη νέον νομοσχέδιον περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, τὸ ὁποῖον, καίτοι τότε εὗρεν ἀντίστασιν παρὰ τῇ Ἀντιπολιτεύσει ἐν τῇ Βουλῇ, ἐψηφίσθη, καὶ ἔκτοτε ἐγκατεστάθη ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, καὶ Σῶμα στρατιωτικῶς συντεταγμένον, ἡ ἀστυφυλακή. Οἱ ἀστυφύλακες δὲν εἶναι ἀστυνομικοὶ κλητῆρες, εἶναι Σῶμα στρατιωτικόν, ὅπερ ἐδημιουργήθη διὰ τὴν ἀστυνομίαν. Ἡ προγενεστέρα νομοθεσία εἶχε καταστήσει τὴν χωροφυλακὴν, εἰς ἣν εἶχεν ἀναθέσει τὰ καθήκοντα τῆς τηρήσεως τῆς τάξεως ἐν τῇ ὑπαίθρῳ χώρᾳ, εἶχε δὲ καταστήσει αὐτὴν καὶ ὡς βοηθητικὸν ὄργανον τῆς ἀστυνομίας. Ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ συστήματος παρήγαγε πολλὰ ἄτοπα. Εἶσθε πολῖται Ἕλληνες, κατοικεῖτε ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ἔχετε σχέσεις ἐν αὐταῖς, διότι ἀπὸ αὐτὰς προήλθετε, γνωρίζετε δὲ ποῖα ἄτοπα παρήγαγε τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἴσως δὲν πρέπει τις νὰ τὰ ἀναμιμνήσκῃ ἑκάστοτε καὶ νὰ ἀριθμῇ αὐτὰ, διότι ἐνδεχόμενον εἶναι, τινὲς νὰ ὑπολάβωσιν, ὅτι ταῦτα τὰ ἔκτροπα, τὰ λαβόντα χώραν, συνδέονται μετὰ τῆς ἐμπιστοσύνης, ἣν πρέπει νὰ ἔχωμεν πάντες ἐπὶ τοὺς ἄνδρας τοῦ στρατοῦ. Ἐγὼ κρίνω, ὅτι τὸ πλεῖστον τῶν ἀτόπων ἐπῆλθεν ἕνεκα τοῦ εἴδους τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἀστυνομεῖν, ὅλως ἀντιθέτου πρὸς τὰ ἤθη καὶ τὰς ἕξεις τῶν ἀνδρῶν τοῦ στρατοῦ. Ἡ ἀνατροφὴ τῶν κυρίων ἀξιωματικῶν ἐπιβάλλει αὐτοῖς, ἐάν που εὕρωσι τὴν παραμικρὰν ἀντίστασιν, νὰ καταστέλλωσιν αὐτὴν διὰ τῆς βίας, καὶ ὅταν παραγγέλλωσί τι, νὰ ἀπαιτῶσι νὰ ἐκτελῆται ἀμέσως καὶ ἀπαρασαλεύτως. Χαρακτὴρ τοιοῦτος, ἤθη τοιαῦτα δὲν ἁρμόζουσιν εἰς ἀστυνόμους. Ἀλλὰ πλὴν τούτου καὶ τὸν νόμον αὐτὸν περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἠθέτησαν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν· διότι, ἐνῷ δὲν ἐπετρέπετο νὰ διορίζωνται ἐνωμοτάρχαι καὶ ὑπενωμοτάρχαι ἀστυνόμοι, κατέκλυσαν πάντας τοὺς δήμους μὲ ἐνωμοτάρχας καὶ ὑπενωμοτάρχας, ἀντικατέστησαν δὲ τοὺς ἄλλοτε δημοτικοὺς ἀστυνόμους οἱ ὑπενωμοτάρχαι, οἱ ὁποῖοι ἐνίοτε ὠλίσθησαν καὶ εἰς σκέψεις ἰδιοωφελεῖς, καταγγελλούσας πρόνοιαν περὶ τῆς ἰδίας αὐτῶν εὐπορίας, οὐκ ὀλίγοι δὲ ἐξετρέποντο καὶ εἰς καταχρήσεις, εἰς χρηματολογίας, εἰς καταπιέσεις, εἰς καταθλίψεις, εἰς βασανισμούς, εἰς πράξεις ἀποτροπαίους, τὰς ὁποίας εὔχομαι νὰ μὴ ἐπανίδω τελουμένας ἐν τῇ πατρίδι ἡμῶν. Ἀλλ’ ἐνδέχεται νὰ εἴπωσι πρὸς ἡμᾶς: «διατὶ, ἀφοῦ ἀποδέχεσθε τὸ σύστημα τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, δὲν ἐφαρμόζετε αὐτὸ διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ἐφ’ ὅλου τοῦ Κράτους; Τοῦτο δὲν εἶναι ἀνισότης;» Αὐτὴν τὴν ἀνισότητα ἤλεγχεν ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας. Ἀλλὰ λησμονεῖ, ὅτι ἡ ἀστυνομία ἐν πόλεσι πολυπληθέσι διαφέρει τῆς ἐν ταῖς κώμαις καὶ τοῖς χωρίοις, πρέπει δὲ νὰ ἀναμνησθῇ, ὅτι ἡ ἐν τοιαύταις πόλεσιν ἀστυνομία ἔχει πολλῷ πλείονα καθήκοντα καὶ μερίμνας, ἑπομένως καὶ μεγαλειτέραν καὶ βαρυτέραν εὐθύνην ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ δημοτικὸς ἀστυνόμος πρὸς τοὺς συμπολίτας του ἢ πρὸς τὸν δήμαρχον. Λησμονεῖ δὲ προσέτι, ὅτι πρόκειται νὰ μεταβῶμεν ἀπὸ τὸ ἐκρύθμως αὐστηρὸν σύστημα τῶν στρατιωτικῶν ἀστυνομιῶν εἰς τὸ ἠπιώτατον σύστημα τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν, ὅπερ δὲν εἶναι προσῆκον ἐν ταῖς πόλεσι ταῖς πολυπληθέσιν, ἐν κοινωνίαις μεγάλαις· εἶναι μάλιστα τολμηρὸν νὰ ἐμπιστευθῇ τις τὴν μέριμναν τὴν ἀστυνομικὴν εἰς δημότας χρηστοὺς μὲν καὶ ἐντίμους, οὐδεμίαν ὅμως ἔχοντας παρασκευήν. Διὰ τοῦτο, ἕνεκα τῶν περισσοτέρων ἀναγκῶν, τὰς ὁποίας ἔχουσιν αἱ πολυπληθεῖς πόλεις, ἕνεκα τῶν εὐθικτοτέρων ἕξεων, τὰς ὁποίας ἔχουσιν οἱ τὰς πολυπληθεῖς χώρας κατοικοῦντες, ἰδίως ἐκεῖ, ἔνθα ἑδρεύει ἡ κεντρικὴ διοίκησις τοῦ νομοῦ, ἐκρίναμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ καταστήσωμεν διοικητικὴν ἀστυνομίαν. Ἀλλὰ ποῦ θέλομεν εὕρει τὰ ὄργανα τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας; Οἱ διοικοῦντες κατὰ τὸ 1901 καὶ 1902 προσέφυγον εἰς δικηγόρους, καὶ κατήρτισαν σύστημα διοικητικῆς ἀστυνομίας, εἰς τὴν ὁποίαν τοιοῦτοι ἔμελλον νὰ γείνωσιν ἀστυνόμοι. Οἱ δικηγόροι εἶναι νέοι φιλότιμοι, ἐπιστήμονες, ἀλλ’ ἥκιστα ἐξησκημένοι διὰ νὰ ἐνεργῶσιν ἀστυνομικὰ καθήκοντα. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἐπαρκῶσιν, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ δύνανται νὰ ἀντιληφθῶσι καὶ νὰ κρίνωσι περὶ τῶν ἀναγκῶν τόπου τινὸς, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζουσι. Διὰ τοῦτο ἔκρινα, ὅτι ἔπρεπε νὰ προτιμήσωμεν τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς, ἀφοῦ μάλιστα μετὰ τὴν εἰσαγωγὴν διδακτόρων εἰς τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς ἐβελτιώθη τὸ προσωπικὸν τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐὰν ἔχωμεν λοιπὸν ἀνθυπομοιράρχους ἀστυνόμους, βεβαίως ἔχομεν περισσοτέρας ἐγγυήσεις ἢ ἂν ἔχωμεν ὄργανα τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας πολίτας ἢ δικηγόρους! Ἡ διαφορὰ λοιπὸν, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ἐν τοῖς δήμοις, τοῖς ἔχουσι πληθυσμὸν μικρότερον τῶν 11,000 ψυχῶν, δημοτικῶν ἀστυνόμων καὶ τῶν ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν νομῶν ἢ τῶν ἐν τοῖς δήμοις τοῖς ἔχουσι πληθυσμὸν ὑπέρτερον τῶν 11,000 ψυχῶν, ἡ διαφορὰ κεῖται ἀλλαχοῦ, εἶναι συνέπεια τῆς διαφορᾶς τῆς ἐνδεικνυομένης ὑπὸ τῶν ἀναγκῶν ἑκατέρας τῶν κοινωνιῶν τούτων. Ἡ κοινωνία τῶν μικρῶν δήμων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι πληθυσμὸν ὀλιγώτερον τῶν 11,000, ἔχει ἀνάγκας μικροτέρας, ὀλιγωτέρας λέγω μικροτέρας κατὰ τὴν οὐσίαν, ὀλιγωτέρας κατὰ τὸν ἀριθμὸν ἀπὸ τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἔχει ἡ κοινωνία τῶν δήμων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι πληθυσμὸν ἀνώτερον, καὶ μάλιστα ἡ κοινωνία τῶν πόλεων, αἱ ὁποῖαι χρησιμεύουσιν ὡς ἕδρα τῆς διοικήσεως, ὡς ἕδραι τῶν νομῶν. Ἀλλ’ εὑρέθη μία ἄλλη ἔνστασις, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ ἐτάραξε τὸ πνεῦμα τῆς ἰσότητος, τὸ ὁποῖον κρατεῖ ἐν τοῖς ἤθεσι καὶ ἐν τοῖς διδάγμασι τοῖς πολιτικοῖς τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κερκύρας. «Διατὶ εἰς τινας δήμους παρέχετε ἀστυφύλακας, καὶ εἰς τινας ἄλλους δήμους δὲν δίδετε ἀστυφύλακας;» Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ψηφισθῇ καὶ ἐφαρμοσθῇ, περισσεύουσι πολλοὶ ἀστυφύλακες. Κατὰ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1902 ὑπῆρχον 172 ἐνωμοτάρχαι τῆς ἀστυφυλακῆς, 130 ὑπενωμοτάρχαι καὶ 2235 ἀστυφύλακες. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἀπαιτοῦνται μόνον 1100. Ἐὰν ἤθελε παρουσιασθῆ ἀνάγκη κατ’ ἄλλο ἔτος, ἐὰν κατὰ τὸ 1904 ἤθελε παρουσιασθῆ ἀνάγκη πλειόνων, ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ θέλει ἀναγραφῆ πίστωσις διὰ περισσοτέρους τῶν 1100, διὰ 1300, διὰ 1500. Ἀλλ’ ἐγὼ ὑπέθεσα, ὅτι κατὰ τὸ 1903 ἀρκοῦσι 1100, καὶ ὁ συνάδελφός μου κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐφρόνει ὡσαύτως, ὅτι καλῶς ὑπελόγισα, ὅτι ἀρκοῦσι 1100.

§124Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν λέξιν; Ἐὰν ψηφισθῇ ὁ νόμος, θὰ δυνηθῆτε νὰ προσθέσητε ἀριθμὸν ἀστυφυλάκων εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1903, ἐὰν θεωρηθῇ τροπολογία τοῦ νόμου;

§125Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως.

§126Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐκεῖ ὁρίζεται ὁ ἀριθμός.

§127Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ δῆμοι οἱ ἔχοντες πληθυσμὸν ὀλιγώτερον τῶν 11,000 ψυχῶν θέλουσιν ἔχει δημοτικὴν ἀστυνομίαν. Ἀλλὰ πόσους θέλει ἔχει ἕκαστος αὐτῶν κλητῆρας, αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰ χρηματικὰ μέσα αὐτῶν. Ἐὰν θέλωσιν ἔχει ἀστυνομικοὺς κλητῆρας δημότας αὐτῶν, τοὺς ὁποίους ἤθελον προσλάβει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ κρίνωσιν ὅτι οὗτοι ἐπαρκοῦσιν, εἰσὶ κύριοι νὰ μεταχειρισθῶσιν αὐτούς. Ἐὰν ὅμως ἤθελον κρίνει, ὅτι εἰσὶν ἀναγκαῖοι εἰς αὐτοὺς ἄνδρες μᾶλλον ἠσκημένοι εἰς τὸ ἀστυνομεῖν,—τὸ Κράτος ἔχει διαθεσίμους πολλοὺς περιττεύοντας, ὡς εἴρηται, ἀστυφύλακας,—θέλουσι ζητήσει αὐτούς· βεβαίως δὲ θέλομεν παραχωρήσει εἰς τοὺς τοιούτους δήμους τόσους ἀστυφύλακας, ὅσους θέλουσι ζητήσει. Καὶ ἐπειδὴ οἱ δῆμοι δὲν εἶναι πάντοτε εὔποροι, ἐπιτρέπεται κατὰ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ Κράτος νὰ ἔλθῃ ἐπίκουρον καὶ νὰ πληρώνῃ εἰς τοὺς ἀστυφύλακας τούτους τὸ ἥμισυ τοῦ μισθοῦ των. Τοιουτοτρόπως θέλει εὐκολύνει τοὺς δήμους τούτους νὰ ἔχωσιν ἀστυφύλακας ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ δημοτικοῦ ἀστυνόμου. Αὐτὸ δὲν εἶναι, νομίζω, ἀνισότης, εἶναι εὐκολία, τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος παρέχει εἰς τὴν κοινωνίαν τῶν δήμων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι δημοτικὴν ἀστυνομίαν, καὶ οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ἔχωσι κλητῆρας, δηλαδὴ ἐκτελεστὰς τῶν παραγγελμάτων τῶν ἀστυνόμων μᾶλλον ἠσκημένους, μᾶλλον ἐπιτηδείους πρὸς τὸ ἐκπληροῦν τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα. Ἀλλ’ ἐξητάσθη καὶ ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν τὸ νομοσχέδιον, ὑπὸ τὴν ἔποψιν, ὅτι θέλουσιν ἐπιβαρυνθῆ οἱ δῆμοι δι’ ἐξόδων ἀστυνομικῶν. Πρόκειται περὶ τῶν δήμων τῶν ἐχόντων πληθυσμὸν ὀλιγώτερον τῶν 11,000. Οὗτοι θέλουσιν ἔχει ἕνα ἀστυνόμον· θέλει δὲ ἐκλέξει ἕκαστον Δημοτικὸν Συμβούλιον, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1891, τρεῖς ὑποψηφίους, ἵνα διορίσῃ ἕνα ἐξ αὐτῶν ὁ δήμαρχος. Θέλουσι πληρώνει βεβαίως τὸν μισθὸν τοῦ ἀστυνόμου, θέλουσιν ἔχει καὶ πέντε κλητῆρας, ἢ τρεῖς κλητῆρας, ἢ ἕνα κλητῆρα, ὅσους ἤθελον ἐγκρίνει καὶ δι’ ὅσους ἤθελον ἔχει τὰ μέσα νὰ ἀναγράψωσι πίστωσιν εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Εἶναι ὑπόθεσις τοῦ δήμου, ἀνάγκη τοῦ δήμου. Δὲν νομίζω ὅτι ἐπιβαρύνομεν ἡμεῖς τὸν δῆμον, διότι ἀφίνομεν αὐτὸν νὰ μισθοδοτῇ τὸν ἀστυνόμον, καὶ ἀφίνομεν αὐτὸν νὰ μισθοδοτῇ τοὺς ἀστυνομικοὺς κλητῆρας. Ὑπῆρξε μάλιστα ἐποχὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐζήτουν ἀπὸ τοὺς δήμους κατὰ τὸν νόμον νὰ εἰσφέρωσι τὰ ἔξοδα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ κατὰ τὰ πρῶτα δύο ἔτη εἰσεπράττοντο ἀσπλάγχνως ἀπὸ τοὺς δήμους ποσὰ ἀνώτερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα οὗτοι ἠδύναντο νὰ παράσχωσι, καὶ οἱ δῆμοι εἶχον περιπέσει εἰς στέρησιν τῶν μέσων τῆς διοικήσεως, οὐδὲ εἶχον τὰ μέσα ἵνα διοικηθῶσιν, ἕως οὗ εὑρέθη τρόπος καὶ ἐπετράπη εἰς τοὺς δήμους νὰ ἔχωσι 2000 δραχμὰς τοὐλάχιστον, διὰ νὰ ἐπαρκῶσιν εἰς τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως τοῦ δήμου. Ὥστε τὸ σύστημα τοῦτο δὲν πρόκειται νὰ ἐπιβαρύνῃ τοὺς δήμους ὑπεράγαν. Λέγω δ’ ὅτι ἡ διοίκησις θέλει ἔχει περισσεύοντας ἀστυφύλακας, καὶ διὰ τοῦτο, κατὰ τὴν σημείωσιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀνεγράφησαν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ 814 χιλιάδες δραχμαὶ, τὰς ὁποίας θέλει πληρώνει τὸ Κράτος, ἕως ὅτου χρησιμοποιήσῃ τοὺς ἀστυφύλακας τούτους. Ἤθελεν εἶσθαι σκληρὸν, ἄδικον καὶ ἴσως καὶ ἐπικίνδυνον, νὰ ἀφήσῃ ἐν ἀργίᾳ, νὰ ῥίψῃ εἰς τὰς ὁδοὺς ἀνθρώπους ἠσκημένους εἰς τὸ εἶδος τοῦτο τῆς ὑπηρεσίας, διότι ἡ ἀφαίρεσις τοῦ πόρου τῆς ζωῆς, τὸν ὁποῖον εἶχον, δὲν ἦτο ἀδύνατον νὰ παραγάγῃ παρεκτροπὰς, ἢ πράξεις ἀξιοποίνους. Διὰ τοῦτο ἔκρινα, ὅτι ἡ χρησιμοποίησις αὐτῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας οὐ μόνον ἐνεδείκνυτο, ἀλλ’ ἀπέβαινε καὶ ὠφέλιμος. Ἐὰν ἀστυφύλακές τινες θέλωσι νὰ ἀπέλθωσι τῶν τάξεων, εἰς τὰς ὁποίας ὑπηρέτουν, ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει ἀπολύσει αὐτούς. Ἐκείνους ὅμως, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουσι νὰ ἀπέλθωσιν, αὐτοὺς δυνάμεθα νὰ τοποθετήσωμεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δασῶν· τούτου δὲ γενομένου, θέλομεν ἀπαλλάξει ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δασῶν 330 περίπου χωροφύλακας, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται τώρα ὡς δασοφύλακες, ἐκπληροῦντες ἔργα δασοφυλάκων. Βεβαίως, ἐὰν δὲν ὑπῆρχον οἱ περισσεύοντες ἀστυφύλακες, ἤθελεν εἶσθαι συμφερώτερον, διότι ἠθέλομεν ἀπαλλαγῆ τῆς δαπάνης 814 χιλιάδων δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐὰν αὐτοὶ διατηρηθῶσι, — καὶ βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ἀπολύσωμεν αὐτοὺς τῆς ὑπηρεσίας, — δυνάμεθα νὰ τοὺς χρησιμοποιήσωμεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δασῶν, δυνάμεθα νὰ τοὺς χρησιμοποιήσωμεν προσέτι ἐν ἀνάγκῃ καὶ εἰς τὴν τελωνειακὴν ὑπηρεσίαν, διότι πολλαὶ θέσεις τελωνοφυλάκων χηρεύουσι, τὰς ὁποίας οὔτε ἐγὼ κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ἐσκέφθην νὰ πληρώσω, οὐδ’ ἔλαβον καιρὸν νὰ φροντίσω, ἵνα πληρώσω. Αὕτη εἶναι ὅλη ἡ οἰκονομία τοῦ νόμου. Τὸ περὶ ἀστυνομικῆς διοικήσεως νομοσχέδιον ἔλαβεν ὄντως ἀναξιοπρεπῆ ὑποδοχὴν παρὰ τοῖς ἀγορεύσασι μέχρι τοῦδε κατ’ αὐτοῦ. Ἡ πρώτη ἀγόρευσις τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ Κερκύρας βεβαίως δὲν ἐξεδήλου προσοχὴν, ἀλλ’ ὀλιγωρίαν τοῦ νομοσχεδίου, διότι τὸ ἐθεώρησεν, ὅτι ἦτο ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἦτο ἄξιον νὰ ῥιφθῇ ἔξω ἀπὸ τὸ παράθυρον, διότι ἔκρινεν αὐτὸ ἀμελέτητον, καὶ ὅτι αἱ διατάξεις αὐτοῦ ἦσαν ἀκατανόητοι. Ἔλεγε π. χ., ὅτι ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ προσδιωρίζετο ἀριθμὸς δημοτῶν 11,000, ὅτι δ’ ἐν ἄλλοις ἄρθροις προσδιωρίζετο ἀριθμὸς δημοτῶν 12,000. Τοῦτο παρίστα ὡς ἀποδεικνῦον, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἦτο ἀμελέτητον. Καὶ τοῦτο ἦτο ἀληθῶς τυπογραφικὸν λάθος· ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας ἔκρινεν αὐτὸ ὡς ἔλλειψιν μελέτης, ὡς ἔλλειψιν προσοχῆς, διότι ἔκρινεν, ὅτι ὁ νόμος δὲν κανονίζει πλήρως τὰς λεπτομερείας· εἷς μάλιστα τῶν κυρίων Βουλευτῶν—ὄχι ὁ κ. ἐκ Κερκύρας, ἀλλὰ συνάδελφος αὐτοῦ—ἐπρότεινε μίαν γνώμην, νὰ ἐπιστραφῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι δὲν ἔπρεπε ν’ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ μὲ τοιοῦτο νομοσχέδιον! Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δύναται πάντως νὰ παραπονεθῇ διὰ τὴν ἔλλειψιν προσοχῆς, τὴν ὁποίαν κατέδειξαν πρὸς αὐτό, δὲν εἶναι ὅμως τοιοῦτον· ἂν δ’ ἡμεῖς ἐπεμείναμεν νὰ ἐξετάσῃ αὐτὸ ἡ Βουλή, ἂν ἐπεμείναμεν φρονοῦντες, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ καὶ νὰ κυρωθῇ, ὅπως γένηται νόμος τοῦ Κράτους, ἐπεμείναμεν οὐχὶ μόνον διὰ τὰ οἰκονομικὰ αὐτοῦ ἀποτελέσματα, ἀλλ’ ἐπεμείναμεν καὶ διὰ τὰ διοικητικὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προσδοκῶμεν, ὅτι θέλει παραγάγει τοῦ νόμου τούτου ἡ ἐκτέλεσις· ἐλπίζομεν δ’ ὅτι οἱ συμπολῖται ἡμῶν θέλουσιν εὐλογήσει τὸν νόμον τοῦτον, ὅταν δυνηθῶσι νὰ ἀναπνεύσωσι, πεπεισμένοι, ὅτι ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτῶν δὲν εἶναι τὸ μαστίγιον τοῦ ὑπενωμοτάρχου καὶ τοῦ χωροφύλακος (εὖγε! εὖγε!), ὅτι αἱ ὄρνιθες αὐτῶν καὶ οἱ χοῖροι αὐτῶν καὶ οἱ ἀμνοὶ αὐτῶν δὲν πίπτουσι θύματα τῆς ὀρέξεως αὐτῶν τῶν ὀργάνων τῆς ἀστυνομίας, τὰ ὁποῖα τοσοῦτον θαυμάζουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουσι τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα. Ἠκούσατε τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα, ὡς παρέστησεν αὐτὰ ὑμῖν ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας; Εἶναι εἶδος λογαριασμῶν, τοὺς ὁποίους ἴσως ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας νομίζει ὀρθοὺς, ἐγὼ ὅμως δὲν κρίνω τὸ σύστημα τῶν λογαριασμῶν τούτων ὀρθὸν, θέλω δὲ ἀμέσως πραγματευθῆ περὶ τῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων. Τὸ προσωπικὸν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ἀστυνομίας κατὰ τὸ 1901 ἀνήρχετο εἰς ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ἀστυϊάτρων, 375, ἤτοι εἰς ἕνα Διευθυντὴν τῆς ἀστυνομίας, εἰς ἕνα ἀγροτικὸν ἀστυνόμον, εἰς 12 διευθυντὰς αʹ τάξεως, εἰς 5 διευθυντὰς βʹ τάξεως, εἰς 8 διευθυντὰς γʹ τάξεως, εἰς 21 ἀστυνόμους αʹ τάξεως, εἰς 20 ἀστυνόμους βʹ τάξεως, εἰς 66 ἀστυνόμους γʹ τάξεως, εἰς 90 ὑπαστυνόμους αʹ τάξεως, εἰς 120 ὑπαστυνόμους βʹ τάξεως, καὶ εἰς 31 ἀστυϊάτρους· ἐδαπανῶντο δὲ εἰς μισθοὺς τοῦ προσωπικοῦ τούτου τῆς ἀστυνομίας δραχ. 653,760. Κατὰ τὸ 1902 περιωρίσθη τὸ προσωπικὸν εἰς 353, ἤτοι εἰς 38 ἀξιωματικοὺς ἐν τῇ Διευθύνσει τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, εἰς 315 δὲ ἀξιωματικοὺς ἐν ταῖς ἀστυνομίαις τῶν ἐπαρχιῶν· ἀνεγράφησαν δ’ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ διὰ μισθοὺς αὐτῶν πιστώσεις δραχ. 667,360, ἀλλ’ ἠλάττωσαν τὸ ποσὸν τῆς πιστώσεως κατὰ 150,000 δραχμὰς, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ἤθελον μείνει θέσεις τινὲς κεναί. Κατὰ τὸ 1903 ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν ἀστυνόμων περιορίζεται κατὰ τὸ προταθὲν νομοσχέδιον, καὶ ἑπομένως διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, εἰς 59, ἡ δὲ διὰ τοὺς μισθοὺς αὐτῶν ἀναγραφεῖσα πίστωσις συνίσταται εἰς δραχμὰς 147,360. Φρονῶ δ’ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παραπέμψωμεν εἰς τὰ συντάγματα τοῦ στρατοῦ τοὺς περισσεύοντας 294 ἀξιωματικούς, ἀφοῦ ἡ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία θέλει ἐκτελεῖσθαι οὐχὶ διὰ 353 ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ μόνον διὰ 59.

§128Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θὰ τὴν καταργήσητε τὴν ἀστυνομίαν, καὶ βεβαίως ἡ παραβολὴ δὲν εἶναι ὀρθή.

§129Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως τὴν καταργοῦμεν, καὶ διὰ τοῦτο, ἀντὶ 375, θέλομεν ἀπασχολεῖ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν μόνον 59.

§130Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀλλὰ θὰ ἔχητε τοὺς ἀστυνόμους τοὺς ἄλλους.

§131Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ ἄλλοι ἀστυνόμοι, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἀνέρχονται εἰς 28, προστιθεμένων δ’ εἰς αὐτοὺς τῶν τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, συμποσοῦται τὸ ὅλον εἰς 59, καὶ δὲν θέλουσιν εἶσθαι 375. Λοιπὸν 294 ἀξιωματικοὺς θέλομεν παρακαλέσει νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰ συντάγματά των.

§132Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θὰ τοὺς πληρώνῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν.

§133Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως. Αὐτὸς εἶναι ἄλλος λογαριασμός... (γέλωτες ἐξ ἀριστερῶν). Μὴ γελᾶτε! μὴ γελᾶτε!... Εἶναι ἄλλος λογαριασμὸς, διότι θέλομεν πληρώνει αὐτοὺς διὰ νὰ ἐκπληρῶσι τὰ στρατιωτικά των ἔργα, καὶ οὐχὶ νὰ μένωσιν ὡς ἀστυνόμοι, διαφθειρόμενοι καὶ μεταβάλλοντες τὸ ἦθός των.

§134ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ἄλλο αὐτό.

§135Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε. Ἄν ἀφήσωμεν τὰ πράγματα ὡς ἔχουσι, συντελοῦμεν εἰς τὸ νὰ ἐπεκτείνηται ἡ διαφθορὰ τῶν ἀξιωματικῶν, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν εἶναι προωρισμένοι νὰ ἐπιτηρῶσι τὰς Ἀγορὰς καὶ τὰ κρεοπωλεῖα, δὲν εἶναι προωρισμένοι νὰ ἐπιτηρῶσι τὰς ἄλλας γνωστὰς τάξεις τῆς κοινωνίας ἐν ταῖς πόλεσι καὶ ἐν τοῖς γνωστοῖς καταστήμασιν αὐτῶν.

§136ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ....

§137Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Φωτήλα, διακοπὰς δὲν δέχομαι. Σεῖς μάλιστα νὰ διακόπτητε, ὁ ὁποῖος συνεταυτίσατε τὴν τύχην σας μετ’ ἐμοῦ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ σταφιδικοῦ! (γέλωτες). Καὶ νομίζετε, Κύριοι, ὅτι, ἂν δὲν ὠφελήθη ὁ τόπος διὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἂν δὲν ἔλαβον ἀφορμὰς νὰ εὐλογῶσι τὸ ἀστυνομικὸν τοῦτο σύστημα οἱ πολῖται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατεπιέσθησαν, ἐδάρησαν, ἐφυλακίσθησαν, ἐμωλωπίσθησαν, καὶ τῶν ὁποίων ἡρπάγησαν οἱ ἀμνοὶ καὶ αἱ ὄρνιθες καὶ οἱ χοῖροι καὶ τὰ οἰκιακά των ζῷα, νομίζετε, ὅτι τοῦτο μόνον ἔχομεν νὰ κατακρίνωμεν; Τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας συνετέλεσε ν’ ἀποκτήσωσιν οἱ ἀξιωματικοὶ πολλὰς κακὰς ἕξεις, αἵτινες δὲν ἁρμόζουσιν εἰς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ, μάλιστα τοῦ Ἑλληνικοῦ. Πρέπει λοιπὸν ν’ ἀποδώσωμεν αὐτοὺς εἰς τὰ συντάγματα, διὰ ν’ ἀνακτήσωσι τὰς παλαιάς των ἕξεις, τὸ παλαιὸν ἦθος αὐτῶν, τὸ ὁποῖον ἁρμόζει εἰς αὐτούς. Κατὰ τὸ σύστημα τὸ ἀστυνομικὸν, ὑπῆρχον 4144 ἀστυφύλακες κατὰ τὸ 1901, καὶ ἀνεγράφη δι’ αὐτοὺς πίστωσις ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ δραχμῶν 3,261,120. Ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν περιωρίσθη κατὰ τὸ 1902 εἰς 2257, ἑπομένως ἡ δι’ αὐτοὺς ἀναγραφεῖσα πίστωσις περιωρίσθη εἰς δρ. 1,838,400.

§138Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. 1984.

§139Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θέλουσι προστεθῆ.

§140Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἶναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§141Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1902 εἰσὶν ἀναγεγραμμένοι ἀστυφύλακες 2257. Κατὰ τὸ σύστημα τοῦ νομοσχεδίου, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀστυφυλάκων ἀναβαίνει εἰς 1100. Θέλουσιν ἐπαρκέσει οἱ 1100; Νομίζομεν ὅτι δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσι· καὶ ἂν δυνηθῶσι νὰ ἐπαρκέσωσιν, ἔχομεν αἰσθητὴν οἰκονομίαν δαπάνης.

§142ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἐάν.

§143Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐάν. Αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὴν εὐθύνην ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι βεβαίως θέλομεν κατακριθῆ, ἐὰν συμβῶσι τόσαι ἀξιόποινοι πράξεις ἕνεκα ἀνεπαρκείας τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀστυφυλάκων, ὅσαι δὲν συνέβησαν κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη.

§144Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον.

§145Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, κατὰ τοὺς περὶ αὐτῆς νόμους, ἐλάμβανον ἐκτὸς τοῦ μισθοῦ των καὶ ἀποζημιώσεις. Διὰ τὰς ἀποζημιώσεις ταύτας κατὰ τὸ 1901 προϋπελογίσθη πίστωσις 65,000 δραχμῶν, κατὰ τὸ 1902 ἀνεγράφη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ πίστωσις ἐκ δρ. 108,400, κατὰ τὸ 1903 δὲ περιορίζεται ἡ πίστωσις ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ εἰς δρ. 16,980. Ὡς ἀστυνομικὰ ἔξοδα καὶ ὡς ἔκτακτα ἔξοδα ἀνεγράφη καὶ ἄλλη πίστωσις· καὶ κατὰ μὲν τὸ 1901 προϋπελογίσθη δαπάνη δραχμῶν 293,700, κατὰ τὸ 1902 ταῦτα προϋπελογίσθησαν εἰς δραχ. 317,064, κατὰ δὲ τὸ 1903 αἱ ἀναγραφεῖσαι ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ δι’ αὐτὰ πιστώσεις περιωρίσθησαν εἰς δραχ. 51,362.

§146Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀλλ’ ἀναγράφετε δι’ ἔκτακτα ἔξοδα τῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς μόνον 13,400 δραχμάς. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσιν αὗται;

§147Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν τὰ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἀναγραφόμενα δὲν ἐπαρκέσωσι, θέλομεν ζητήσει ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν. Ἀλλ’ ἡ ἀναπληρωματικὴ πίστωσις δὲν θέλει ἀναβιβάσει τὰ ἔξοδα εἰς τὸ ποσὸν οὐδὲ τῶν δραχμῶν 317,064, οὐδ’ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 293,700. Ἀνεγράψαμεν πίστωσιν δρ. 51,362· ἂν γένηται ἀνάγκη, δραχ. 90,000, ἔστω· ἀλλὰ δὲν θέλουσιν ἀνέλθει εἰς 317,064. Ὡμίλησεν ὁ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς καὶ περὶ ἐνοικίων. Τὰ ἐνοίκια κατὰ τὸ 1901 ἀνέβησαν εἰς δραχμὰς 265,000, κατὰ τὸ 1902 περιωρίσθησαν εἰς 262,000. Κατὰ τὸ 1903 ἡμεῖς ὑπολογίζομεν ποσὸν μικρότερον, διότι, ἐὰν, ὡς ἐλπίζομεν, τὰ συμβόλαια, διὰ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσι μεμισθωμέναι αἱ οἰκίαι αἱ χρησιμεύουσαι ὡς στρατιωτικὰ ἀστυνομικὰ καταστήματα, δὲν ἔχωσιν ἐπιβάλει ὑποχρεώσεις εἰς τὸ Κράτος διὰ 5, 6, 8 ἢ 10 ἔτη, ὅπερ δὲν πιστεύομεν νὰ ἐγένετο, καὶ τὰ ἀστυνομικὰ καταστήματα ἐμισθώθησαν δι’ ἓν ἔτος ἢ διὰ δύο ἔτη...

§148Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν δύνασθε εἰς τὰς Πάτρας μὲ 70 δραχμὰς νὰ εὕρητε οἰκίαν δι’ ἀστυνομικὸν κατάστημα.

§149Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. .. Ἐὰν, λέγω, ἐμισθώθησαν δι’ ἓν ἢ δύο ἔτη, ἴσως λήγουσι νῦν αἱ τοιαῦται μισθώσεις· ἐὰν δὲ λήξωσιν ἐν ὅσῳ διαχειριζόμεθα ἡμεῖς τὰ κοινὰ, θέλομεν λάβει πρόνοιαν νὰ μὴ ἐξοδεύσωμεν 265,000 δραχμὰς εἰς ἐνοίκια. Ποία εἶναι ἡ πρόνοια; Σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι τὴν πρόνοιαν ταύτην ἐφαρμόζω ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐν τῷ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς ἐνοίκια τελωνειακῶν καταστημάτων καὶ τελωνοσταθμαρχείων καὶ τελωνοφυλακείων καὶ διαφόρων ἄλλων ὑπηρεσιῶν, κατώρθωσα νὰ ἐπιτύχω ἐλαττώσεις τοιαύτας δαπανῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς ἐνοίκια νοσοκομείων, θεραπευτηρίων καὶ συνταγμάτων, ταγμάτων κλπ. ἐπήνεγκον καὶ ἐκεῖ ἐλαττώσεις. Οὕτω θέλω προσπαθήσει νὰ ἐπιφέρω τοιαύτην ἐλάττωσιν καὶ ἐπὶ τῶν ἐνοικίων τῶν ἀστυνομικῶν καταστημάτων. Ἐὰν δὲν ἐπιτύχωμεν μεγάλας ἐλαττώσεις, ἀλλὰ δαπάνην 265 χιλιάδων δραχμῶν δι’ ἐνοίκια ἐλπίζομεν νὰ μὴ ἔχωμεν.

§150Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀλλὰ κἄποιος ἄλλος θὰ ἔχῃ αὐτὰς τὰς δαπάνας.

§151Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι. Οὐδείς.

§152Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πῶς ὄχι; Νομίζετε, ὅτι εἰς τὸν Πόρον, τὴν Αἴγιναν κλπ. δὲν θὰ ὑπάρχωσιν ἀστυνομίαι;

§153Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀστυνομίας τῶν πόλεων καὶ τῶν δήμων, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι πληθυσμὸν ἀνώτερον τῶν 11,000, ἢ εἶναι πρωτεύουσαι νομῶν, τὰ ἐνοίκια τῶν ἀστυνομιῶν ἐκεῖ πληρώνει τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ τὰ ἐνοίκια τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν θέλουσι πληρώνει οἱ δῆμοι.

§154Γ. ΚΟΡΥΖΗΣ. Δὲν θὰ ἦναι τόσον ὑπέρογκα.

§155Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλ’ ἐκεῖνα τὰ ἐνοίκια, τὰ ὁποῖα θέλουσι βαρύνει τοὺς δήμους, θέλουσι συνίστασθαι εἰς 15 δραχμὰς ἢ εἰς 12 δραχμάς.

§156Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κατὰ τί εἶναι περισσότερα σήμερον;

§157Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὰ ἔξοδα αὐτὰ περιλαμβάνονται καὶ τὰ ἔξοδα τοῦ φωτισμοῦ, τῆς θερμάνσεως, τῆς γραφικῆς ὕλης. Δι’ αὐτὰ κατὰ τὸ 1901 προϋπελογίσθη πίστωσις δρ. 157,000, κατὰ τὸ 1902 ἀνεβιβάσθη αὕτη εἰς 175,000, ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ δὲ τοῦ 1903 ἀνεγράψαμεν ἐν γένει δρ. 23,162.

§158Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ἐδαπανήθησαν, προϋπελογίσθησαν.

§159Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχω προσωρινὸν ἀπολογισμόν.

§160Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἔχετε δαπάνην 136,000;

§161Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πῶς κατωρθώθη ν’ ἀναγραφῶσιν 175,000 δραχμαὶ διὰ τὸ 1902; Ἡμεῖς ἀναγράφομεν, ὡς εἶπον, μόνον δραχμὰς 23,162. Ἐὰν θὰ πληρώσωμεν 30,000, καὶ τότε θέλομεν δαπανήσει ὀλιγώτερα τῶν 175 χιλιάδων. Νομίζετε ὅτι εἶναι ζημία, ἐὰν δὲν δίδωμεν τόσον μεγάλην εὐκολίαν εἰς τοὺς ἐκτελοῦντας νὰ γινώσκωσιν, ὅτι δύνανται νὰ δαπανήσωσι διὰ γραφικὴν ὕλην δρ. 175,000; Καὶ διὰ γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας κατὰ τὸ 1901 ἀνεγράφη πίστωσις δραχμῶν 26,000, κατὰ τὸ 1902 δραχ. 34,000, τόσον δὲ ποσὸν ἀναγράφομεν καὶ ἡμεῖς ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1903. Πρέπει νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἄλλους ἀριθμοὺς, καίτοι αἱ λεπτομέρειαι σᾶς ἔφεραν κάματον. Κατὰ τὸ 1901 δι’ ἔξοδα ἀστυνομίας ἐν γένει προϋπελογίσθησαν δραχ. 4,471,860, κατὰ τὸ 1902 τὰ προϋπολογισθέντα ἐμειώθησαν εἰς δραχμὰς 3,192,224, ἐν δὲ τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1903 ἡ διὰ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν δαπάνη προσδιωρίσθη εἰς δραχ. 2,291,816· τὸ ποσὸν ὅμως τοῦτο περιλαμβάνει καὶ δραχ. 814,320, δαπάνην προϋπολογισθεῖσαν διὰ τὸν μισθὸν τῶν περισσευόντων ἀστυφυλάκων, καὶ προσέτι δαπάνην 135,000 δρ. ἀναγραφεῖσαν διὰ μισθοὺς, ἐπιμίσθια, ὁδοιπορικὰ ἔξοδα, ἔξοδα γραφικῆς ὕλης καὶ θερμάνσεως, ἐνοίκια ἀστυνομικῶν καταστημάτων καὶ ἄλλα ἔξοδα ἐπὶ ἕνα καὶ ἥμισυ μῆνα, καθ’ ὃν ἤθελεν ἐξακολουθεῖ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1903 ἐφαρμοζόμενον τὸ ἰσχῦον ἀστυνομικὸν σύστημα, ἕως ἂν ψηφισθῇ καὶ κυρωθὲν τεθῇ ἐν ἐφαρμογῇ τὸ διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου εἰσαγόμενον νέον ἀστυνομικὸν σύστημα. Ἂν τὰ δύο ταῦτα ποσὰ, συγκεφαλαιούμενα εἰς δραχμὰς 944,320, ἀφαιρέσητε ἀπὸ τὸ ἀναγεγραμμένον ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ δι’ ἔξοδα ἀστυνομίας ποσὸν τῶν 2,291,816, διότι ἡ ἀνάγκη τῆς δαπάνης τῶν δύο τούτων ποσῶν εἶναι παροδικὴ καὶ οὐχὶ μόνιμος, τὰ κατὰ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον ἔξοδα τῆς ἀστυνομίας περιορίζονται εἰς δρ. 1,347,496· ἂν δὲ προσθέσητε εἰς ταῦτα καὶ τὸ ποσὸν δραχ. 617,760, τὸ ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ σελίδι 331 τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργείου τοῦ ἔτους 1902, τὸ ὁποῖον ἀφαιρεῖται μὲν μέχρι τοῦδε ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργείου, διότι ἐπληρώνετο ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου, διὰ μισθοὺς τῶν ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ ὑπηρετούντων ἀξιωματικῶν, θέλει ὅμως ἐπιβαρύνει τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργείου, ὅταν, τιθεμένου ἐν ἐφαρμογῇ τοῦ κατὰ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον νέου συστήματος τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως, ἐπανέλθωσιν εἰς τὰ συντάγματα, εἰς ἃ ἀνήκουσιν, οἱ ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ τυγχάνοντες νῦν ἀξιωματικοὶ, τὸ ὅλον τῶν ἐξόδων τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας κατ’ ἀνώτατον ὅρον θέλει ἀνέλθει εἰς δρ. 1,965,256. Ἑπομένως, ἂν ἐπιψηφισθῇ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, τὰ ἔξοδα θέλουσιν εἶσθαι ἐλάσσω τῶν κατὰ τὸ 1901 προϋπολογισθέντων κατὰ δρ. 2,506,604, ἐλάσσω δὲ τῶν κατὰ τὸ 1902 προϋπολογισθέντων κατὰ δρ. 1,226,968. Ἀλλὰ παρῆλθον τοῦ ἔτους τούτου καὶ ὁ Φεβρουάριος καὶ ὁ Μάρτιος καὶ ὁ Ἀπρίλιος καὶ ὁ Μάϊος, καὶ εἰσήλθομεν εἰς τὸν Ἰούνιον, ἤτοι ἓξ ὅλοι μῆνες, καθ’ οὓς δὲν ἐστέρξατε νὰ συζητήσητε τὸ περὶ ἀστυνομίας νομοσχέδιον, οὕτω δὲ, ἐνῷ ἠδυνάμεθα νὰ δαπανήσωμεν κατ’ αὐτοὺς ὀλιγώτερα τῶν κατὰ τὸ 1901 προϋπολογισθέντων δραχ. 1,253,302, ἢ ὀλιγώτερα τῶν κατὰ τὸ 1902 προϋπολογισθέντων κατὰ δρ. 982,628, δαπανῶμεν κατὰ τὸ ἑξάμηνον τοῦτο τοῦ ἔτους τόσα, ὅσα ἐδαπανῶμεν καὶ κατὰ τὸ παρελθόν. Διὰ τοῦτο ἐφωνάζομεν προχθὲς πρὸς ὑμᾶς, ὅτι γίγνεσθε αἴτιοι νὰ δαπανᾷ τὸ Κράτος καθ’ ἕκαστον τῶν παρερχομένων μηνῶν, καθ’ οὓς δὲν σπεύδετε νὰ ψηφίσητε τὸ νομοσχέδιον, διακοσίας καὶ πλέον χιλιάδας δραχμὰς κατ’ ἀνώτατον ὅρον, ἢ 163,000 καὶ πλέον κατὰ κατώτατον ὅρον περισσότερα ὅσων ἤθελε δαπανήσει, ἂν ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας ἀνῆλθεν εἰς γενικὴν ἄποψιν τῶν πραγμάτων, καὶ ἐξήτασε τὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ὑπεσχέθημεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι θέλομεν ἐφαρμόσει. Ἐγὼ εἶπον πανταχοῦ, ὅπου ἠδυνήθην νὰ μεταβῶ, καὶ ἐν τῇ Τριχωνίᾳ, καὶ ἐν Βάλτῳ, ὅτε μετέβην εἰς τὸν Καρβασαρᾶν, καὶ ἐν Ἄρτῃ καὶ ἐν Βόλῳ καὶ ἐν Καρδίτσῃ καὶ ἐν Τρικκάλοις τῆς Θεσσαλίας, καὶ ἐν Ναυπλίῳ καὶ ἐν Ἄργει καὶ ἐν Τριπόλει καὶ ἐν Καλάμαις καὶ ἐν Μεσσήνῃ, καὶ ἐν μέσαις Ἀθήναις ἐπανειλημμένως ἐκήρυξα διὰ φωνῆς ὅσον ἠδυνάμην εὐκρινοῦς καὶ ἐντόνου, ὅτι φρονοῦμεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ οἰκονομικὴ πολιτική, ἥτις εἰσήχθη παρ’ ὑμῶν κατὰ τὰ τελευταῖα ἀπὸ τοῦ πολέμου ἔτη· διότι, ἂν τὰ προϋπολογισθέντα κατὰ τὸ 1902 διὰ τε τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ διὰ πιστώσεων χορηγηθεισῶν διὰ Β. Διαταγμάτων, ἢ καὶ διὰ πιστώσεων ἐκτάκτων καὶ ἀναπληρωματικῶν, ψηφισθεισῶν ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ κυρωθεισῶν διὰ νόμων, ἀνῆλθον εἰς 132 καὶ πλέον ἑκατομμύρια...

§162Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν εἶναι δαπανηθέντα.

§163Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως εἶναι προϋπολογισθέντα καὶ οὐχὶ δαπανηθέντα· ἀλλ’ ὅταν προϋπολογίζωνται ἔξοδα ὑπερβαίνοντα τὰ 132 ἑκατομμύρια, ἐνδέχεται νὰ δαπανηθῶσιν 128 ἑκατομμύρια, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀδύνατον νὰ δαπανηθῶσι καὶ 134 ἑκατομμύρια. Δὲν ἦτο ἀναγκαῖον νὰ προϋπολογισθῶσιν 132 καὶ πλέον ἑκατομμύρια δι’ ἔξοδα τοῦ 1902. Φυλλολογήσατε πάντας τοὺς Προϋπολογισμοὺς τῶν ἐτῶν, τὰ ὁποῖα παρῆλθον, καὶ εἰπέτε μοι, ἂν ἔφθασε ποτὲ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους εἰς τηλικοῦτον ὕψος, εἰς τόσον μέγα ποσόν. Ἐνδέχεται οἱ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ διαμένοντες Ἕλληνες νὰ μακαρίζωσι τὸν τόπον, ἐξηγοῦντες τὸ τοσοῦτον αὐξηθὲν ποσὸν τῶν ἐξόδων ὡς καταδηλοῦν τὴν εὐπορίαν καὶ τὴν εὐμάρειαν, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐν τῇ χώρᾳ. Ἀλλ’ ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν τὴν τακτικὴν ταύτην, Κύριοι, δὲν θέλει μόνον πτωχεύσει τὸ Κράτος· ἐπτώχευσεν ἤδη μίαν φοράν. Καὶ εἶχε τὸ θάρρος ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος χθὲς νὰ ἀπειλήσῃ, ὅτι θέλει ἀποδείξει ἕνεκα τίνος ἐπεβλήθη ὁ ἔλεγχος. Τὸ διαβάλλειν καὶ συκοφαντεῖν χρησιμεύουσιν εἰς τοὺς μικροὺς συναγωνισμούς. Ἐγὼ δὲν ἐγκαλῶ τινα, καίτοι ἠδυνάμην νὰ δακτυλοδεικτήσω καὶ νῦν τοὺς ἐργάτας τοῦ ἐλέγχου· ἐγὼ καταγγέλλω τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσεν ὁ εἰρημένος Βουλευτής· ὅταν δὲ ἤθελε τολμήσει τις νὰ ἐπιχειρήσῃ νὰ ἀνεύρῃ, τίς εἶναι ὁ αἴτιος τοῦ ἐλέγχου, θέλω δυνηθῆ νὰ ἀποδείξω ἐγὼ τοὺς αἰτίους. Ἐὰν λοιπὸν ἐξακολουθήσωμεν νὰ διοικῶμεν ἐπὶ τῇ βάσει Προϋπολογισμοῦ ἀναγράφοντος ἔξοδα ὑπερβαίνοντα τὰ 132 ἑκατομμύρια, μὴ νομίζετε, ὅτι θέλομεν περιέλθει μόνον εἰς πτώχευσιν τοῦ δημοσίου ταμείου, — ἐπτώχευσεν ἤδη τὸ δημόσιον ταμεῖον κατὰ τὸ 1893, καὶ ἐπεβλήθη εἰς τὸν τράχηλον ἡμῶν ὁ κλοιός· — θέλει ἐπέλθει τώρα ἡ πτώχευσις τῆς χώρας, διότι θέλομεν ἀναγκασθῆ νὰ ποριζώμεθα τὰ 132 ἑκατομμύρια, ἢ τὰ 129 ἢ τὰ 128, τὰ ὁποῖα θέλομεν δαπανᾷ, ἐκ φόρων. Ἀλλὰ θέλομεν ζητεῖ νὰ εἰσπράξωμεν τοὺς φόρους μετὰ σκληρότητος καὶ ἀκαρδίας, ἢ θέλομεν αὐξάνει αὐτούς; Ὁ λαὸς ὅμως δὲν θὰ ἔχῃ νὰ πληρώνῃ, καὶ θέλει καταντήσει οὐ μόνον νὰ μὴ πληρώνῃ τὰ ἑκατομμύρια τῶν φόρων, ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ ἔχῃ οὐδὲ νὰ συντηρηθῇ, νὰ ζῇ, νὰ καλλιεργῇ τὸν ἀγρόν του, τὴν ἄμπελόν του, τὴν σταφίδα του, καὶ θέλει περιέλθει ἡ χώρα ἐν πλήρει ἀνικανότητι, καὶ δὲν θέλομεν δύνασθαι νὰ εἰσπράξωμεν οὔτε 100, οὔτε 80, οὔτε 60 ἑκατομμύρια. Οὗτος εἶναι ὁ μέγας κίνδυνος, καὶ ἀπέναντι τοῦ κινδύνου τούτου ὑπεσχέθημεν ἡμεῖς νὰ ἐλαττώσωμεν τὰ ἔξοδα τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους κατὰ 10 ἢ 12 ἑκατομμύρια. Ἴσως μεταξὺ ὑμῶν εἶναι πολλοί, οἱ ὁποῖοι μὲ ἤκουσαν λέγοντα πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ὅτι θέλομεν δυνηθῆ νὰ οἰκονομήσωμεν ἐκ τῶν δαπανῶν, ἐλαττώνοντες αὐτὰς διὰ τῶν νόμων, ἓξ ἑκατομμύρια δραχμῶν, ἐλπίζομεν δέ, ὅτι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐφαρμόζοντες πλήρη φειδώ, θέλομεν δυνηθῆ νὰ παρασκευάσωμεν περίσσευμα ὀκτὼ ἑκατομμυρίων. Οὐδὲ εἶναι τὸ πρᾶγμα ἀκατόρθωτον. Κατὰ τὸ 1896 εἰσηγάγομεν Προϋπολογισμὸν, ὅστις κατέληξεν εἰς περίσσευμα, ὡς ἀπέδειξεν ὁ ἀπολογισμός, διότι δὲν περιωρίσθημεν μόνον νὰ ἐλαττώσωμεν τὰς ἐν αὐτῷ ἀναγεγραμμένας δαπάνας, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ διῳκήσαμεν μετὰ φειδοῦς τὰ οἰκονομικὰ, προσπαθήσαντες νὰ παραγάγωμεν περισσεύματα πραγματικὰ, καὶ οὐχὶ εἰκονικά. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ πολιτικὴ, ἡ ὁποία ἁρμόζει εἰς τὸν τόπον, εἶναι αὕτη, καὶ πεποιθότως ἔλεγον πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτε εἰσῆγον τὸν Προϋπολογισμὸν καὶ τὰ νομοσχέδια, ὅτι βεβαίως ἕκαστος πολιτικὸς ἀνὴρ πρέπει νὰ ἔχῃ φιλοδοξίαν, διότι, ἂν δὲν ἔχῃ φιλοδοξίαν, στερεῖται τοῦ οὐσιωδεστέρου προσόντος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχωσιν οἱ πολιτευόμενοι. Ἡ φιλοδοξία παράγει τὴν ἅμιλλαν, ἡ δὲ ἅμιλλα συντελεῖ εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν ἠθῶν τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν, εἰς τὴν συμπλήρωσιν αὐτῶν, εἰς τὸν καταρτισμὸν ἐργασίας πληρεστέρας, εἰλικρινεστέρας, χρησιμωτέρας. Ὁ πολιτικὸς ἀνὴρ πρέπει νὰ ἔχῃ φιλοδοξίαν, δὲν ἐπιτρέπεται δ’ εἰς αὐτὸν νὰ ἔχῃ φιλαρχίαν, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀγαπᾷ τὴν ἀρχὴν, ἵνα ἔχῃ τὴν ἀρχήν. Ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὸν νὰ ζητῇ τὴν ἀρχὴν, ἵνα πράξῃ τὸ καλὸν, ἵνα ὑπηρετήσῃ τὴν πατρίδα. Ἑπομένως, ἔλεγον πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτε εἰσῆγον τὸν Προϋπολογισμὸν καὶ τὰ συναφῆ νομοσχέδια, ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν τὴν ἀρχὴν δι’ ἄλλον λόγον, εἰμὴ διὰ νὰ ἐκπληρώσωμεν καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, νὰ προσφέρωμεν μικρὰν εἰσφορὰν εἰς τὴν πατρίδα ἡμῶν. Ποίαν εἰσφοράν; Νὰ συντελέσωμεν, ἵνα περισταλῶσι τὰ ἔξοδα, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ ἔχωμεν κατὰ τὸν Προϋπολογισμὸν περίσσευμα ἓξ ἑκατομμυρίων· οὕτω δὲ, ἂν ἐλαττώσωμεν τὰ ἔξοδα κατὰ ἓξ ἑκατομμύρια, θέλομεν δυνηθῆ νὰ διαθέσωμεν τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς ἀγορὰν ὑλικοῦ πολέμου, εἰς κατασκευὴν ὁδῶν, εἰς ἀποξήρανσιν ἑλῶν καὶ τελμάτων, εἰς ἐνίσχυσιν τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς, τῆς γεωργίας, τῆς βιομηχανίας. Καὶ δαπανῶντες τὰ χρήματα ταῦτα εἰς τοιαύτας ἀνάγκας, θέλομεν καταστήσει αὐτὰ παραγωγικά· διότι τὰ δαπανώμενα διὰ τὴν συγκοινωνίαν, δι’ ἀποξήρανσιν ἑλῶν καὶ τελμάτων, δι’ ἐνίσχυσιν τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς θέλουσι μᾶς ἀποδώσει πολλαπλάσια ἔσοδα, καὶ θέλουσι δυνηθῆ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουσι μᾶς διαδεχθῆ ἐν τῇ ἀρχῇ, νὰ ἔχωσι περίσσευμα ἀνώτερον τῶν ἓξ ἑκατομμυρίων, 8 ἢ 10 ἑκατομμύρια. Ἂν δὲ καὶ ἐκεῖνοι ἀκολουθήσωσι τὴν αὐτὴν πολιτικήν, μετὰ δύο, μετὰ τρία ἢ μετὰ τέσσαρα ἔτη ἡ Ἑλλὰς θέλει ἀναλάβει οἰκονομικῶς, καὶ τότε δὲν θέλει ἔχει ἀνάγκην τῶν συμβουλῶν τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ Κερκύρας περὶ ὀργανώσεως τοῦ στρατοῦ καὶ περὶ παρασκευῆς στρατοῦ, διότι θέλει ἔχει τὰ μέσα, ἵνα παρασκευάσῃ ἀληθῆ στρατόν. Δὲν μᾶς ἐλλείπει, Κύριοι, ὁ στρατιωτικὸς ὀργανισμός, εὔκολον εἶναι νὰ ἔχωμεν στρατιωτικὸν ὀργανισμόν, ἀλλὰ μᾶς ἐλλείπει ἡ ἐκτέλεσις τῶν ὀργανισμῶν· δὲν δυνάμεθα δὲ νὰ ἐκτελέσωμεν οἱονδήποτε ὀργανισμόν, ἐὰν δὲν ἔχωμεν χρήματα. Μάλιστα ἐὰν ἔχωμεν καθολικὴν στρατολογίαν, πῶς δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν τοιοῦτον ὀργανισμόν; Καθολικὴ στρατολογία παρασκευάζει στρατὸν ἐφεδρείας. Αὐτὴν τὴν καθολικὴν στρατολογίαν ἔχομεν ἀπὸ εἴκοσι καὶ πλέον ἐτῶν, ἀλλ’ ἔχομεν στρατὸν ἐφεδρείας; Ἠκούσατε ποτέ, ὅτι ἐκλήθησαν οἱ ἔφεδροι ἑνὸς νομοῦ οἱουδήποτε — δὲν λέγω πάντων τῶν νομῶν — ἵνα ἀσκηθῶσι; Καὶ πῶς νὰ ἀσκηθῶσι; Πρὸ τοῦ πολέμου εἴχομεν ἑκατὸν τεσσαράκοντα χιλιάδας ὅπλων Γκρᾶ, ἀλλὰ τώρα δὲν ἔχομεν οὔτε ταῦτα. Καὶ πῶς δύνασθε νὰ συγκαλέσητε τοὺς ἐφέδρους; Δὲν ἔχετε στρατῶνας, ἵνα στρατωνίσητε αὐτοὺς, δὲν ἔχετε ἐνδύματα, ἵνα ἐνδυθῶσι, δὲν ἔχετε ἀποθήκας ὁπλισμοῦ, ἵνα δύνησθε νὰ ὁπλίζητε αὐτοὺς ἐν τῷ νομῷ· ἴσως δὲν ἔχετε καὶ τὰ ἀναγκαῖα χρήματα, ἵνα τοὺς συντηρήσητε. Καὶ ἀφοῦ δὲν ἔχετε στρατὸν ἐφεδρείας, ἔχετε εἰκονικὴν καθολικὴν στρατολογίαν. Δύνασθε νὰ μεταβάλητε τὸ σύστημα δι’ ἄλλων ὀργανισμῶν; Τοῦτο δύνασθε νὰ τὸ πράξητε· ἀλλ’ οὔτε τὸ νέον σύστημα θὰ δυνηθῆτε νὰ ἐκτελέσητε, ἐὰν δὲν ἔχητε χρήματα. Χρημάτων, χρημάτων ἔχομεν ἀνάγκην. «Δεῖ δὴ χρημάτων, καὶ ἄνευ αὐτῶν οὐδὲν δυνάμεθα νὰ πράξωμεν». Ὅταν δ’ ἔχωμεν χρήματα, τότε δυνάμεθα νὰ σπεύσωμεν νὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κορινθίας νὰ ἀναλάβῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὴν Διοίκησιν τοῦ στρατοῦ, καὶ νὰ μορφώσῃ τὸν στρατόν. Ἀλλ’ ὑπῆρξε, κατὰ τὸν κ. Βουλευτὴν Κερκύρας, καὶ ἄλλη τις ἀτέλεια τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου περὶ ἀστυνομίας, ἥτις ἀπεδείκνυε, κατ’ αὐτὸν, τὴν ὀλίγην προσοχὴν, ἂν ὄχι τὴν ἀμάθειαν, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν· διότι, ἐνῷ δὲν ἐψηφίσθη εἰσέτι ὁ νόμος περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως, ἐνῷ δὲν κατηργήθησαν οἱ δέκα δημιουργηθέντες κατὰ τὸ 1901 νομοὶ, ἑπομένως δὲν ἔχομεν μόνον 16, ἀλλ’ ἔχομεν 26 νομοὺς, τὸ νομοσχέδιον προβλέπει μόνον περὶ 16 νομῶν· ἐπειδὴ δὲ εἷς νομός, αἱ Ἀθῆναι, ἔχουσι διοικητικὴν ἀστυνομίαν, μόνον περὶ 15 ἄλλων ἀστυνομιῶν πρόκειται. Ἀλλὰ τὸ ἐλάττωμα τοῦτο τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι εὐτυχῶς πρὸς θάνατον. Ὑποθέσατε ὅτι δὲν ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον περὶ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν νομῶν εἰς δέκα καὶ ἕξ, ὑποθέσατε ὅτι συνεζητήθη μὲν καὶ ἐπεψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ λειτουργήσῃ· οὐδ’ ἐκ τούτου παράγεται κώλυμά τι. Διότι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ πράξητε ἕτερόν τι, εἰμὴ νὰ προσθέσητε τὴν ἀναγκαίαν πίστωσιν διὰ τὸ προσωπικόν, διὰ τὴν θέρμανσιν, διὰ τὰ ἐνοίκια καὶ διὰ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν ἀξιωματικῶν, ἐν ὅλῳ ποσὸν δραχ. 136,000. Ἀλλὰ ταῦτα ἀποτελοῦσιν ἔλλειψιν τοιαύτην, ὅπως λεχθῶσιν ὅσα κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐλέχθησαν; Καὶ ἐγὼ μὲν ἔχω γνώμας, τὰς ὁποίας δὲν ἀπέκρυψα ἀπὸ τὴν Βουλὴν, ὅτε ἤμην ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει, δὲν νομίζω δὲ, ὅτι μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ ὑποκριθῶ, ὅτι ἔχω σήμερον γνώμας διαφόρους ἐκείνων. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι κατάτμησις τῆς Ἐπικρατείας εἰς διοικητικὰς περιφερείας πολλὰς δὲν εἶναι προτέρημα τῆς διοικήσεως, διότι τὸ νομαρχιακὸν σύστημα δὲν θεωρῶ μόνον ὡς σύστημα διοικήσεως, ἀλλὰ καὶ ὡς σχολεῖον, ὡς διδακτήριον, ἐν τῷ ὁποίῳ διδάσκεται ὁ λαὸς νὰ αὐτοδιοικῆται. Τὸ νομαρχιακὸν σύστημα εἶναι ἐπινόημα εὐφυέστατον, χρησιμώτατον εἰς τὰς χώρας ἐκείνας, εἰς ἃς ἐπικρατοῦσι φιλελεύθεροι θεσμοὶ, διότι διδάσκει τοὺς λαοὺς νὰ διοικῶνται μόνοι των. Ὁ νομάρχης δὲν εἶναι ὄργανον ἐκτελέσεως, εἶναι ὄργανον ἐπιτηρήσεως, ὅπως ἐκτελῶνται οἱ νόμοι, ὄργανον ἐλέγχου κατὰ τῶν παραβαινόντων τὸ καθῆκόν των. Τὴν χώραν διοικοῦσιν οἱ δήμαρχοι, ἕκαστος ἐν τῇ μικρᾷ περιφερείᾳ, ἣν διοικεῖ ὁ νομάρχης εἶναι ὀφθαλμὸς, ὅστις ἐπιτηρεῖ, συμβουλεύει, προτρέπει ἢ ἐκβιάζει τοὺς δημάρχους, αὐτοὺς τοὺς ἐκλεκτοὺς τοῦ λαοῦ, νὰ ἐκτελῶσι τὸ καθῆκόν των. Οὕτω δὲ ἀποτελεῖται ἡ αὐτοδιοίκησις, διότι οἱ πολῖται διοικοῦσιν ἑαυτούς. Ἄν θέλητε δὲ νὰ πολλαπλασιάσητε τὰς διοικητικὰς περιφερείας, δὲν ἔχετε νομαρχιακὸν σύστημα, ἔχετε διοικητικόν. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ δὲν προφθάσῃ νὰ συζητήσῃ τὸ περὶ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν νομῶν νομοσχέδιον, ὅπως ἐπαναχθῇ τὸ πρότερον καθεστὼς νομαρχιακὸν σύστημα, τοῦτο δὲν εἶναι μέγα κώλυμα· τὸ θεμελιῶδες δι’ ἡμᾶς εἶναι ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ ἡμῶν, ἡ ἐργασία, ἣν πρέπει νὰ εἰσφέρωμεν ὡς διοίκησις εἰς τὴν εἰλικρινῆ, τὴν ἀκριβῆ καὶ τὴν πλήρη λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος, ἡ συνδρομὴ, ἣν ὀφείλομεν νὰ εἰσφέρωμεν πρὸς τὸ Στέμμα διὰ τὴν ἐνάσκησιν τῆς Βασιλικῆς ἐξουσίας. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀντιλαμβάνεται τῶν πραγμάτων τῆς χώρας, ὡς ἡμεῖς ἀντιλαμβανόμεθα αὐτῶν, ὅτι οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἀντιλαμβάνονται τῆς καταστάσεως τῆς χώρας· ἂν δ’ ᾖναι πλήρης καὶ πιστὴ ἡ ἀντίληψις αὐτῶν, δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι θέλουσιν ἔχει τὰς αὐτὰς πεποιθήσεις, οἵας ἔχομεν ἡμεῖς, καὶ ὅτι θέλουσιν ὑποστηρίξει τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τοῦ Ὑπουργείου, θέλουσι τὴν ὑποστηρίξει κατὰ παντὸς προσκόμματος, τὸ ὁποῖον ἡ παρασκευὴ τῶν νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα προτείνομεν, θέλει προκαλέσει· οὕτω δὲ θέλουσι προσφέρει ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον, ὅστις εἶναι ἡ πατρὶς ἡμῶν. Λέγω δὲ καὶ αὖθις ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, δοθείσης μοι ἄλλοτε ἀφορμῆς, εἶπον καὶ ἀλλαχοῦ, ὅτι μία τέλος πάντων πρέπει νὰ κρατῇ οἰκονομικὴ πολιτικὴ ἐν τῷ Κράτει, ἡ πολιτικὴ τῆς φειδοῦς τοῦ δημοσίου χρήματος, ἡ πολιτικὴ τῆς διαθέσεως τοῦ παρασκευασθησομένου οὕτω περισσεύματος εἰς ἐνίσχυσιν τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς. Αὐτὴν δὲ τὴν πολιτικὴν εὔχομαι ν’ ἀκολουθήσωσι καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες θέλουσι διαδεχθῆ ἡμᾶς. Εὔχομαι, ἵνα ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἡμεῖς μὴ διαφωνῶμεν ἐπὶ τῆς τοιαύτης πολιτικῆς. Δυνάμεθα νὰ διαφωνῶμεν ἐπὶ ἄλλων θεμάτων τῆς διοικήσεως, ἀλλ’ ὀφείλομεν ν’ ἀποδεχώμεθα πάντες τὸ ἔργον τῆς περιστολῆς τῶν δαπανῶν τοῦ Κράτους, ἵνα διαθέτωμεν τὰ περισσεύματα εἰς ἐνίσχυσιν τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς. Λέγω, ὅτι, ἂν οἱ κύριοι Βουλευταὶ σχηματίσωσι τὴν αὐτὴν πεποίθησιν, ἣν ἔχομεν ἡμεῖς, θέλουσι προσφέρει ὑπηρεσίαν εἰς τὴν πατρίδα, ὁ δὲ Ἑλληνικὸς λαὸς θέλει εὐλογήσει τὸ ἔργον. Ἄλλως, Κύριοι, ἡμεῖς θέλομεν καταθέσει τὴν ἀρχὴν, ἵνα ἀνέλθωσιν ἐπ’ αὐτὴν οἱ θέλοντες νὰ ἐφαρμόσωσιν ἀντίθετον πολιτικήν. Ἡ ἀρχὴ ἴσως ἔχει γόητρον δι’ ἀνθρώπους μήπω γευσαμένους αὐτῆς· δι’ ἡμᾶς ὅμως δὲν ἔχει ἄλλο γόητρον, εἰμὴ τὴν γαλήνην τῆς συνειδήσεως ἡμῶν, διότι ἐξεπληρώσαμεν τὸ καθῆκον πρὸς τὴν πατρίδα. Αὐτὴν τὴν πολιτικὴν ἀκολουθοῦμεν, αὐτὴν τὴν γαλήνην τῆς συνειδήσεως ἡμῶν ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἔχωμεν. (Ἐπευφημίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§164Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Περὶ πολλῶν πολλὰ εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ πολὺ ὀλίγα εἶπε περὶ τοῦ νομοσχεδίου· καὶ εἶπεν ὀλίγα, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ εἴπῃ πολλά. Ἐκάκισεν ἐμέ, ὅτι ἐκ συγχύσεως ἀπεκάλεσα τὴν νέαν ἀστυνομίαν στρατιωτικήν, καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἀλλὰ περὶ διοικητικῆς. Παρακαλῶ, ἀκούσατε τὴν διάταξιν τοῦ τρίτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 1 (ἀναγινώσκει): «Ἐν τοῖς δήμοις ὅμως, τῶν ὁποίων ὁ πληθυσμὸς ὑπερβαίνει τὰς 11,000, ἢ ἐν οἷς ὑπάρχει ἡ πρωτεύουσα τοῦ νομοῦ, ἡ ἀστυνομικὴ διοίκησις διατηρεῖται ἀνατεθειμένη εἰς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ.» Παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ μοὶ εἴπητε, ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς λέξεως «διατηρεῖται», καὶ τί σημαίνει ἡ λέξις αὕτη; Τί ἄλλο ἢ ὅτι ἐξακολουθεῖ ἡ κατάστασις ἡ σήμερον ὑπάρχουσα; — καὶ σήμερον ἔχομεν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν. — Αἱ λέξεις δὲν ἔχουσι καὶ δὲν δύνανται νὰ ἔχωσιν ἄλλην ἔννοιαν. Ἑπομένως σύγχυσις δὲν δύναται νὰ καταλογισθῇ εἰς ἐμέ, διότι τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ῥητῶς λέγει, ὅτι πρόκειται περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλὰ μήπως εἶναι μόνη ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου τούτου, ἡ καθιεροῦσα τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν; Τὸ ἄρθρον 8 τοῦ νομοσχεδίου λέγει: «Ἐν ἑκάστῳ τῶν δήμων, ἐν οἷς ἐξακολουθεῖ ἀνατεθειμένη εἰς ἀξιωματικοὺς ἡ ἀστυνομικὴ διοίκησις, διορίζεται στρατιωτικὸς ἀστυνόμος, ἀξιωματικὸς τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς.» Πρόκειται λοιπὸν περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἢ οὔ; Ἐὰν ὑποστηρίζητε, ὅτι ἡ ἀστυνομία τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶναι στρατιωτική, στρατιωτικὴ δὲν εἶναι καὶ ἐκείνη, τὴν ὁποίαν τόσον δριμέως κατηγορεῖτε, διότι ἀντεγράψατε τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον κανονίζει τὰ τῆς ἀστυνομίας ἐν αἷς πόλεσιν αὕτη διατηρεῖται. Οὐδεμίαν λοιπὸν κάμνω σύγχυσιν, ἀλλ’ ὑμεῖς περιπίπτετε εἰς σύγχυσιν, ὅταν λέγητε, ὅτι θὰ ἀντικαταστήσητε τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν διὰ τῆς διοικητικῆς. Ἐὰν ἡ ἀστυνομία τοῦ νομοσχεδίου ἦναι διοικητική, καὶ ἡ σήμερον λειτουργοῦσα κατ’ ἀνάγκην εἶναι διοικητική· ἀλλ’ ἐὰν ἡ σήμερον λειτουργοῦσα ἦναι στρατιωτική, κατ’ ἀνάγκην στρατιωτικὴ εἶναι καὶ οὐχὶ διοικητικὴ ἡ ἀστυνομία, ἣν διὰ τοῦ νομοσχεδίου πρόκειται νὰ ἐφαρμόσητε εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ εἰς τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας 11,000 κατοίκους, δημοτικὴ δὲ ἡ ἀστυνομία τῶν δήμων, τῶν ὁποίων ὁ πληθυσμὸς εἶναι κατώτερος τῶν 11,000. Ἀλλ’ ἐὰν ἔχητε πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἀστυνομία ἡ δημοτικὴ ἐξασφαλίζει τὰ συμφέροντα τῆς τάξεως, διατὶ ἀφίνετε τὴν στρατιωτικὴν εἰς τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας πληθυσμὸν 11 χιλιάδων κατοίκων; Ἅπασαι αἱ ἀπὸ τοῦ βήματος ἀναπτυχθεῖσαι θεωρίαι οὐδεμίαν ἔχουσι σημασίαν. Εἶχον σημασίαν ἄλλοτε, ὅτε ὑπεστηρίζετε τὴν ἀρχὴν τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, καὶ ὅτε, μνημονεύοντες τὴν ἱστορίαν τῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ἐλέγετε τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους μία μόνη ἐξαίρεσις ἐγένετο διὰ τὴν ἀστυνομίαν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἀλλὰ σήμερον τὴν ἐξαίρεσιν ταύτην ἐπεκτείνετε εἰς ὅλας τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ εἰς τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας ἀριθμὸν κατοίκων ἀνώτερον τῶν 11,000, καὶ ἔρχεσθε, ἐνῷ τοσαύτας ἐξαιρέσεις παραδέχεσθε, ὥστε καταντᾷ κανὼν μὲν ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, ἐξαίρεσις δὲ ἡ δημοτική, ν’ ἀναβιβάσητε εἰς ἀρχὴν πολιτικὴν τὴν ἐξαίρεσιν! Ἀφήσατε λοιπὸν τὰς ἰδέας καὶ τὰς ἀρχάς, διότι τὰς ἀρχὰς τὰς καταπατεῖτε, καὶ ἀποδεικνύετε, ὅτι οὐδεμίαν ἔχετε ἐμπιστοσύνην ἐπὶ τῶν ἀρχῶν τούτων. Δύνασθε ν’ ἀποκαλέσητε τὴν ἀστυνομίαν τοῦ νομοσχεδίου διοικητικήν, ἀλλὰ δὲν βλέπω, κατὰ τί διαφέρει τῆς σήμερον λειτουργούσης· ἀλλ’ εἴτε διοικητικὴν εἴτε στρατιωτικὴν καλέσωμεν αὐτήν, πρόκειται περὶ τοῦ κρατοῦντος συστήματος, καὶ οὐδὲν πλέον. Ἀλλὰ δὲν ἠρκέσθη εἰς ταῦτα ὁ κ. Πρωθυπουργός· μετέβη καὶ εἰς τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικόν, καὶ ἐξήτασε τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικόν· ἀλλ’ ἵνα ἐξετάσῃ τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα, μετῆλθε σύστημα, τὸ ὁποῖον δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι τὸ πρέπον· διότι, ἵνα συγκρίνῃ τὰς δαπάνας τῆς ἀστυνομίας διὰ τὸ 1903 πρὸς τὰς δαπάνας τῶν ἐτῶν 1899, 1890, 1901 καὶ 1902, ἐπεκαλέσθη τοὺς Προϋπολογισμοὺς τῶν ἐτῶν τούτων, ἐλησμόνησεν ὅμως, ὅτι οἱ Προϋπολογισμοὶ τῶν ἐτῶν 1899, 1890, 1901 καὶ 1902 προέβλεψαν δαπάνας διὰ τὴν ἀστυνομίαν ὅλου τοῦ Κράτους, ἐνῷ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1903 προβλέπει μόνον δαπάνας διὰ τὴν ἀστυνομίαν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, διὰ τὴν ἀστυνομίαν δεκαπέντε πρωτευουσῶν νομῶν καὶ δώδεκα δήμων ἐχόντων πληθυσμὸν ἄνω τῶν 11,000, ἀφίνει δὲ εἰς βάρος τῶν δήμων τὰς δαπάνας τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας. Ὅπως σύγκρισις καταστῇ δυνατή, πρέπει νὰ ὑπολογίσητε καὶ νὰ προσθέσητε εἰς τὰς δαπάνας τοῦ 1903 καὶ τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας εἶναι ὑπόχρεοι νὰ καταβάλλωσιν οἱ δῆμοι, ἢ μᾶλλον αὐτὸ τὸ Κράτος, διότι πρόκειται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον περὶ δήμων ἀπόρων. Καὶ ὅταν λέγῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι ἡ δαπάνη τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας εἶναι μικρὰ, διότι πρόκειται περὶ τοῦ μισθοῦ ἑνὸς ἀστυνόμου καὶ δύο κλητήρων, ἐρωτῶ, ἡ Αἴγινα, ἡ Ὕδρα, αἱ Σπέτσαι, ἡ Λεβαδεία, τὸ Ληξούριον, ἡ Λευκὰς θὰ ἔχωσιν ἑκάστη ἕνα ἀστυνόμον καὶ δύο μόνον κλητῆρας; Ἀλλὰ τότε, ποία τάξις θὰ κρατῇ εἰς τὰς πόλεις ταύτας, καὶ πῶς θὰ ἐξασφαλισθῇ ἐν αὐταῖς ἡ ζωὴ καὶ ἡ περιουσία τῶν πολιτῶν; Αἱ δαπάναι τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας εἶναι μεγάλαι. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν, τί ἐδαπανῶμεν ἄλλοτε, τί ἐδαπανᾶτο ὑπὸ τῶν διαφόρων δήμων διὰ τὴν ἀστυνομίαν, προσθέσατε τὰς δαπάνας ταύτας εἰς τὰς ἀναγραφομένας ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, ἀθροίσατε τὰ δύο ποσὰ, καὶ θέλετε ἰδεῖ, ὅτι θέλει δαπανᾷ τὸ Κράτος πολὺ περισσότερα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δαπανᾷ σήμερον. Ἀλλὰ καὶ ἄλλο τι ἐλησμόνησεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτε προέβη εἰς τὴν σύγκρισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1903 πρὸς τοὺς Προϋπολογισμοὺς τῶν προγενεστέρων ἐτῶν. Ἐλησμόνησεν, ὅτι ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1903 δὲν ἀναγράφεται δαπάνη 528,120 δραχμῶν διὰ μισθοὺς ἀξιωματικῶν, ἡ ὁποία ἀφαιρεῖται μὲν ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ δὲν ἀναγράφεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ δαπάνη αὕτη, ὡς διὰ μακρῶν ἀνέπτυξα ἤδη, πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν· ταύτης δὲ προστιθεμένης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν ὑπάρχει ἡ διαφορὰ ἡ φαινομενικὴ 975,888 δραχμῶν, ἀλλὰ 975,888 μεῖον 528,120, δηλαδὴ διαφορὰ 447,768 δραχμῶν. Περὶ τῶν δαπανῶν τοῦ 1933 πραγματευόμενος ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, ἀνέφερεν, ὅτι ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἀναγράφεται δαπάνη δι’ ἀριθμόν τινα ἀστυφυλάκων, τῶν ὁποίων δὲν ἔχει ἀνάγκην, ἀλλὰ τοὺς ὁποίους θέλει διατηρήσει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ἀλλ’ ἀπέδειξα ἤδη δι’ ἀριθμῶν, οὓς δὲν δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ οὔτε ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, οὔτε ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι οἱ ὑπολογισμοὶ αὐτῶν εἶναι ἐσφαλμένοι, ὅτι διὰ τὴν ἀστυνομίαν τῶν 15 πρωτευουσῶν τῶν νομῶν καὶ τῶν 12 δήμων, τῶν ἐχόντων πληθυσμὸν ἀνώτερον τῶν 11 χιλιάδων, δὲν ἐπαρκοῦσι 500 ἀστυφύλακες, ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην 498 ἀστυφυλάκων ἐπὶ πλέον ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἀναγράφει ὁ Προϋπολογισμός. Πρέπει λοιπὸν οἱ 498 οὗτοι ἀστυφύλακες ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ὡς πλεονάζοντος ἀναγεγραμμένου ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, διότι διὰ τῆς προσθήκης αὐτῶν θέλει δυνηθῆ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν τάξιν εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν 15 νομῶν καὶ εἰς τοὺς δήμους τοὺς ἔχοντας 11 χιλιάδας κατοίκους. Μὴ ἀπατώμεθα, Κύριοι! Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι, ἐνῷ σήμερον ὑπηρετοῦσιν ἐν Πάτραις 110 ἀστυφύλακες, θὰ δυνηθῶμεν νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν τοῦτον εἰς 50, ὡς ἀναγράφει τὸ νομοσχέδιον καὶ ὁ Προϋπολογισμός· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῇ τις, ὅτι ἡ ἀστυνομία τῶν Πατρῶν δύναται νὰ λειτουργήσῃ μὲ 50 μόνον ἀστυφύλακας, οὔτε δύναταί τις νὰ παραδεχθῇ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ἡ ἀστυνομία Κερκύρας μὲ τὸ ἥμισυ τῆς δυνάμεως τῆς σήμερον ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ αὐτῆς ὑπηρετούσης. Ὡς βλέπετε, Κύριοι, καὶ ὡς ἀπέδειξα κατὰ τὴν πρώτην ἀγόρευσίν μου, ὅταν γείνωσιν αἱ ἀφαιρέσεις αὗται, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται, ἡ διαφορὰ εἶναι ἐλαχίστη. Αὐτὰ εἶναι, Κύριοι, θετικὰ πράγματα, προκύπτοντα ἐκ τῶν ἀριθμῶν, καὶ δὲν δύναταί τις, μὲ τοὺς ἀριθμοὺς παίζων, νὰ παραστήσῃ, ὅτι πρόκειται περὶ οἰκονομίας ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργός, προβαίνων εἰς τὴν σύγκρισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1903 πρὸς τοὺς Προϋπολογισμοὺς προγενεστέρων ἐτῶν, οὐ μόνον δὲν ἔκαμε μνείαν δαπανῶν, αἵτινες ὤφειλον νὰ ἐγγραφῶσι καὶ δὲν ἐνεγράφησαν, ἀλλὰ καὶ ἐλησμόνησεν, ὅτι οὐδεμία ἐπιτρέπεται σύγκρισις μεταξὺ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1903 καὶ τῶν Προϋπολογισμῶν τῶν ἐτῶν 1900 καὶ 1901, διότι, ὡς ἡ Βουλὴ γινώσκει, ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς νόμος περὶ διοικητικῆς ἀστυνομίας. Διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου, δι’ οὗ προετιθέμεθα οὐ μόνον τὸ ὑφιστάμενον καθεστὼς νὰ βελτιώσωμεν, ἀλλὰ καὶ ν’ ἀπαλλάξωμεν τὸν στρατὸν τῶν ξένων πρὸς αὐτὸν ὑπηρεσιῶν, αἱ δαπάναι σπουδαίως ηὔξανον, καὶ ἦσαν πολὺ ἀνώτεραι τῶν δαπανῶν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἐλπίζοντες, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, ἐνεγράψαμεν εἰς τοὺς Προϋπολογισμοὺς δαπάνας συμφώνως πρὸς τὸν νόμον αὐτὸν, ἀλλ’ αἱ δαπάναι αὗται δὲν ἐπραγματοποιήθησαν, διότι ὁ νόμος δὲν ἐφηρμόσθη. Σύγκρισις μεταξὺ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1903 καὶ τῶν Προϋπολογισμῶν τῶν ἐτῶν ἐκείνων παρουσιάζει διαφορὰν ἑκατομμυρίων, ἀλλὰ τὰ ἑκατομμύρια ταῦτα εἶναι ἰδανικὰ, διότι μὴ ἐφαρμοσθέντος τοῦ νόμου αἱ δαπάναι δὲν ἐπραγματοποιήθησαν· ἐὰν δὲ παραβάλωμεν τὰς δαπάνας τὰς πραγματικὰς τῶν ἐτῶν 1900 καὶ 1901 πρὸς τὰς δαπάνας τὰς σήμερον ἀναγραφομένας, θέλομεν ἰδεῖ, ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι ἐλαχίστη, ἐὰν μάλιστα, συμφώνως πρὸς τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν, προσθέσωμεν εἰς τὰς ζητουμένας πιστώσεις διὰ τὸ ἔτος 1903 τὰς δαπάνας διὰ μισθοὺς ἀξιωματικῶν, διὰ μισθοὺς ἐνωμοταρχῶν καὶ ὑπενωμοταρχῶν τῆς ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, διὰ νομὴν ἵππων τῶν ἀξιωματικῶν, δι’ ἐνοίκια ἀστυνομικῶν καταστημάτων καὶ ἄλλας, τὰς ὁποίας ἐν λεπτομερείᾳ ἀνέφερα κατὰ τὴν πρώτην ἀγόρευσίν μου. Ἀλλ’ ἂς ἀφήσωμεν τὸ ζήτημα τῆς ἀστυνομίας καὶ ἂς μεταβῶμεν εἰς τὸ γενικώτερον ζήτημα, τὸ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, τὸ ὁποῖον ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἐπραγματεύθη. Περὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐλέχθησαν τὰ δέοντα, ὅτε ἀπηντήσαμεν εἰς τὴν εἰσήγησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἀπεδείξαμεν τότε, ὅτι δὲν πρόκειται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1903 περὶ οἰκονομιῶν 12, 10, 8 ἢ τοὐλάχιστον ἓξ ἑκατομμυρίων, ἀλλὰ πρόκειται περὶ μικρῶν, περὶ ἐλαχίστων οἰκονομιῶν. Ἔκτοτε ὑπεβλήθησαν τὰ νομοσχέδια, δι’ ὧν ἐπρόκειτο νὰ πραγματοποιηθῶσιν αἱ περὶ οἰκονομιῶν ἐπαγγελίαι τῆς Κυβερνήσεως. Μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων τούτων πρωτίστην κατέχει θέσιν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἐπαγγέλλονται οἰκονομίαι ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου δραχμῶν· ἀπέδειξα δὲ ἤδη, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου, ἀλλ’ ὅτι πρόκειται περὶ ἐλαχίστης οἰκονομίας. Τοιαῦτα εἶναι καὶ τὰ νομοσχέδια περὶ ταμιακῆς ὑπηρεσίας καὶ περὶ προξενικῆς ὑπηρεσίας, τοιαῦτα εἶναι τὰ ἐκπαιδευτικά, περὶ τῶν ὁποίων τοσοῦτος ἐγένετο λόγος, καὶ δι’ ὧν πρόκειται ν’ ἀπαλλάξωμεν τὸ Κράτος δαπάνης, μεταφέροντες ταύτην εἰς βάρος τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρείας, ἢ μᾶλλον τοῦ λαοῦ, δι’ ἐμμέσου φορολογίας. Ἀλλὰ ταῦτα θέλομεν ἐξετάσει ἐν καιρῷ. Δὲν ἐπιτρέπεται ὅμως, φρονῶ, ἀφοῦ τὰ λεγόμενα οἰκονομικὰ νομοσχέδια ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλήν, ἀφοῦ δυνάμεθα νὰ ὁρίσωμεν ἐπακριβῶς τὰς ἐξ αὐτῶν προκυψούσας οἰκονομίας, νὰ ἐπιμένωμεν λέγοντες, ὅτι θὰ ἔχωμεν οἰκονομίας ἑκατομμυρίων καὶ περίσσευμα ἓξ ἑκατομμυρίων. Πῶς θὰ ἔχωμεν τὸ περίσσευμα τοῦτο, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἐλαττώνομεν τὰ ἔσοδα κατὰ δύο τοὐλάχιστον ἑκατομμύρια διὰ τοῦ νόμου περὶ ἐπιτηδευμάτων, διὰ τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τῶν ἀμπέλων καὶ ἄλλων, τοὺς ὁποίους ἤδη ἐψηφίσαμεν, καὶ ἀφοῦ αἱ οἰκονομίαι, καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν ὅλων τῶν ὑποβληθέντων νομοσχεδίων, ἀδύνατον νὰ φθάσωσιν εἰς τὰ δύο ἑκατομμύρια; Καὶ μᾶς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι οἱ Προϋπολογισμοὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔφθασαν εἰς ποσὸν 130,000,000. Ἐκπλήσσεταί τις, ἀκούων τὸν κ. Πρωθυπουργὸν τοιαῦτα λέγοντα, διότι καλῶς γινώσκει ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, ὅτι ἔχομεν τὸν Ἀπολογισμὸν τοῦ 1899, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξάγεται ὅτι αἱ δαπάναι τοῦ Κράτους ἀνῆλθον εἰς 105,000,000, ἔχομεν τὸν Ἀπολογισμὸν τοῦ 1900, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξάγεται, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο αἱ δαπάναι τοῦ Κράτους ἀνῆλθον εἰς 109,000,000, ἔχομεν καὶ τὴν Διαδήλωσιν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου διὰ τὸ ἔτος 1901, ἐξ ἧς καταφαίνεται, ὅτι αἱ δαπάναι τοῦ ἔτους ἐκείνου ἀνῆλθον εἰς 114 ἑκατομμύρια. Αὐταὶ εἶναι αἱ δαπάναι τῶν χρήσεων, τὰς ὁποίας ἡμεῖς διεχειρίσθημεν. Ποῦ εὑρίσκει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὰ 130,000,000; Ἂν παραβάλωμεν τὰς δαπάνας ταύτας πρὸς τὸν ὑποβληθέντα Προϋπολογισμὸν, ὁ ὁποῖος περιλαμβάνει δαπάνας 114 ἑκατομμυρίων, οὐδεμίαν εὑρίσκομεν διαφορὰν ἐπὶ πλέον διὰ τὰ ἔτη 1899, 1900 καὶ 1901· ἀπ’ ἐναντίας εὑρίσκομεν μεγάλην ἐπὶ ἔλαττον διαφορὰν ὑπὲρ τῶν ἐτῶν 1899 καὶ 1900. Καὶ σημειώσατε, ὅτι εἰς τὰ 114 ἑκατομμύρια τοῦ 1903 δέον νὰ προστεθῶσι καὶ αἱ γενόμεναι ἤδη δηλώσεις καὶ αἱ ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις τοῦ μέλλοντος. Καὶ εἶπεν ἀληθῶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1903 διεσκευάσθη μετὰ τοσαύτης ἀκριβείας, ὥστε δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων· ἀπέδειξα ὅμως τὴν ἑσπέραν ταύτην, μετὰ πόσης ἀκριβείας συνετάχθη ὁ Προϋπολογισμός. Ὡς ἐνθυμεῖται ἡ Βουλή, ἀφῃρέθησαν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δραχμαὶ 678,960 διὰ μισθοὺς ἀξιωματικῶν, αἵτινες ὤφειλον ν’ ἀναγραφῶσιν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν· ἀλλ’ ἐνῷ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τούτου ἐνεγράφησαν μόνον δραχμαὶ 150,840, δὲν εἰδοποιήθη ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως προσθέσῃ εἰς τὰς δαπάνας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν πιστώσεις διὰ δραχμὰς 528,120, διὰ τὰς ὁποίας θὰ ὑποβληθῶσι κατ’ ἀνάγκην εἰς τὴν Βουλὴν σχετικαὶ δηλώσεις. Ἀλλὰ μήπως ταύτην μόνην ἔχομεν τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἀνακριβείας, μεθ’ ἧς συνετάχθη ὁ Προϋπολογισμός; Συνετάχθη ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐλησμονήθη κατὰ τὴν σύνταξιν αὐτοῦ, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἐνεργηθῶσι κατὰ τὸ ἔτος 1903 δημοτικαὶ ἐκλογαί, καὶ οὐδεμία ἐνεγράφη διὰ ταύτας πίστωσις. Συνετάχθη ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, καὶ οὐδεμία ἐνεγράφη πίστωσις διὰ τὴν κατασκευὴν λεβήτων. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ὁ Προϋπολογισμὸς ὑπεβλήθη ἔχων δαπάνας 114,000,000 δραχμῶν, ὑπεβλήθησαν δὲ μέχρι τοῦδε δηλώσεις ἄνω τῶν δύο ἑκατομμυρίων δραχμῶν, ἄρα τὸ ποσὸν τῶν δαπανῶν ἀνέρχεται νῦν εἰς 116 ἑκατομμύρια. Παραβάλατε τὰ 116,000,000 πρὸς τὰς δαπάνας τοῦ 1899, τοῦ 1900 καὶ τοῦ 1901, καὶ εἴπετε, ποῦ εἶναι τὰ 10,000,000, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐξοικονομήσωμεν, ὅπως διὰ τῶν οἰκονομιῶν ὀργανώσωμεν τὸν στρατὸν τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον;

§166Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, θέλω ζητήσει τὸν λόγον, ἀλλὰ κατ’ αὐτὴν τὴν ὥραν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν.

§167ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, κύριε Πρόεδρε.

§168Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἂς ψηφισθῇ, κύριε Πρόεδρε, ἀπόψε εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον.

§169Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοιούτων νομοσχεδίων πρέπει ἀπὸ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως νὰ ὑποβάλλωνται ὅλαι αἱ παρατηρήσεις, νὰ ἐκτίθηνται ὅλαι αἱ ἰδέαι, ἵνα ὑπάρχῃ ὁ ἀνάλογος χρόνος νὰ μελετῶνται.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1...

§171Κ. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, κύριε Πρόεδρε. Τί ἄρθρον 1, καὶ κολοκύθια στὸ πατερό! (γέλωτες).

§172ΗΛ. ΜΠΑΣΔΕΚΗΣ. Ὁρίστε νὰ ὑποβάλητε τὴν ἔνστασιν. Διατὶ κρύπτεσθε;

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ ἐλέγετε προτήτερα, διὰ νὰ μὴ ψηφισθῇ οὐδὲ ἡ ἀρχή; Τώρα πῶς θὰ κανονισθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις τῆς αὔριον;

§174ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ὡς εἴπετε προτήτερα, ὅτε ἡ Βουλὴ ἦτο ἐν ἀπαρτίᾳ.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 1 καὶ 20′ μετὰ τὸ μεσονύκτιον).