1903.05.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 75

Τῆς 13 Μαΐου 1903.

(Τρίτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Δ. Ράλλη).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 καὶ 20′ μ. μ. ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὸ τέλος τῶν πρακτικῶν, ὅτι χθές, ἐπὶ τῇ παρατηρήσει μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν καὶ τελμάτων», τί θὰ γείνῃ δι’ ἐκείνους, οἵτινες θὰ παρουσιάσωσι τίτλους ἰδιοκτησίας ἐπὶ τῆς χρήσεως τῶν ὑδάτων τῶν ἑλῶν καὶ τελμάτων, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ προηγῆται πάντοτε ἀποζημίωσις πρὸς αὐτούς.

§3Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ κ. ἐκ Βονίτσης Βουλευτὴς παρετήρησεν, ὅτι εἰς πλεῖστα μέρη ὑπάρχουσι δουλεῖαι ἐπὶ τῶν ὑδάτων, ἑπομένως ἠρώτησεν, ἂν τὸ Δημόσιον σκοπεῖ ν’ ἀπαλλοτριώσῃ καὶ ἐξαγοράσῃ τὰ κτήματα, ἐν οἷς ὑπάρχουσι τοιαῦται δουλεῖαι, τοὺς μύλους, οἱ ὁποῖοι κινοῦνται δι’ ὕδατος, ἐφ’ οὗ ὑπάρχει δουλεία· ἀπήντησα δὲ πρὸς τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι βεβαίως θὰ γίνεται ἀπαλλοτρίωσις κατὰ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ περιληφθῇ ἡ ἐξήγησις ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως. Ὑπάρχει ἄλλη ἀντίρρησις;

§5ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ὁ κύριος Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον, ἀλλ’ ἀπουσιάζει.

§7ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Κέας κ. Ἱερομνήμονος.

§8ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁ κ. ἐκ Κραναίας Βουλευτὴς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐζήτησε πληροφορίας τινάς. Καταθέτω τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. Ἐπίσης ὁ ἐκ Ζακύνθου βουλευτὴς κ. Στεφάνου πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐζήτησε τὰ ὑπὸ στοιχεῖα Α καὶ Β δύο ὑπομνήματα, τὰ ἐν παραρτήματι πρὸς τοὺς ἐν Κωνσταντινουπόλει διαιτητὰς ὑποβληθέντα κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν διαπραγματεύσεων τῆς προξενικῆς συμβάσεως. Τὰ ὑπομνήματα ταῦτα καταθέτω.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κάτοικοι Ξυλοκάστρου τῆς Κορινθίας δι’ αἰτήσεώς των παρακαλοῦσιν, ἵνα ἐν τῇ συμβάσει περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος περιληφθῇ καὶ ἡ ἵδρυσις ἀποθήκης ἐν Ξυλοκάστρῳ. Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη. (Εἷς τῶν γραμματέων ἀναγινώσκει τὴν ἀναφοράν).

§10Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως τοῦ μονοπωλίου νὰ ἀναπτύξω τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται ἐν τῇ αἰτήσει ταύτῃ τῶν συμπολιτῶν μου.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἐξ Ἁλμυροῦ Λάμπρος καὶ Δῆμος Μπάρδα, ἀδελφοί, δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν ζητοῦσι ν’ ἀποζημιωθῶσι διὰ τὴν κατὰ τὸ 1897 χορήγησιν ὑπ’ αὐτῶν κριῶν, τράγων καὶ ἀμνῶν εἰς τὸν Ἱερὸν Λόχον. Ὁ βουλευτὴς Ἰθάκης κ. Γ. Καλλίνικος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 62 τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου τοῦ 1887». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει κατὰ τὴν σειράν της. (Ὄρα Παράρτημα, ἀριθ. 456). Ὁ κύριος Πονηρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§12ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως περὶ παραχωρήσεως μονοπωλίου τῆς σταφίδος» δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ διανεμηθῇ σὺν τῷ σχεδίῳ τῆς συμβάσεως, καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητηθῇ ἡ πρόταξις καὶ συζήτησις αὐτοῦ, ὑποβάλλω πρότασιν, ὅπως ἡ Βουλὴ εὐαρεστηθῇ ν’ ἀποφασίσῃ, ἵνα ἡ σύμβασις αὕτη μετὰ τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου ἀναγραφῶσι πρῶτα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς αὔριον.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ δὲν προβάλλετε πρότασιν, ὅπως ἄρξηται ἀμέσως ἡ συζήτησις;

§14ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι μόλις σήμερον διενεμήθη τὸ νομοσχέδιον, καὶ δὲν ὑπῆρχε καιρὸς, ἵνα ἐπαρκῶς μελετηθῇ.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διενεμήθη ὅμως ἀπὸ τῆς χθὲς ἡ σύμβασις.

§16ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι καὶ σήμερον δύναται νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὑποβάλλω πρότασιν περὶ τούτου.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως, πρέπει νὰ ἐπιφυλαχθῆτε νὰ ζητήσητε ταύτην, ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§18ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ κατ’ ἀρχὴν ἐζήτησα νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς αὔριον.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως κανονίζονται κατὰ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως· οὐχ ἧττον, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τοσοῦτον σπουδαίου ἀντικειμένου, δηλῶ ἀπὸ τοῦδε εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς αὔριον θ’ ἀναγραφῇ τὸ νομοσχέδιον τὸ κυροῦν τὴν σύμβασιν περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ πρότασις, ὅπως ἐπιληφθῶμεν ἀμέσως τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, παρακαλῶ νὰ προβληθῇ αὕτη, καθ’ ἣν ὥραν θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§20Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Εἶχον ζητήσει τὸν λόγον, ἵνα προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν ὅ,τι ὁ προλαλήσας ἀξιότιμος συνάδελφος προέτεινε, διότι ἡ δημιουργουμένη κατάστασις ἐκ τῆς ἐκκρεμότητος ζητήματος σπουδαιοτάτου, οἷον τὸ σταφιδικὸν, μεταφέρει αὐτὸ εἰς τὸ χαμηλὸν πεδίον τοῦ ταπεινοτέρου πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ, καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιβλαβὴς ἀκριβῶς εἰς τὸ συμφέρον αὐτοῦ τοῦ μονοπωλίου· αἱ δηλώσεις δὲ, αἱ πανταχόθεν διασπειρόμεναι, ἄλλον σκοπὸν δὲν ἔχουσιν, εἰμὴ τὴν καταρραδιούργησιν τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν, δὲν συμφέρει δὲ ἰδίως εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, τοὺς ἐναγωνίως ἀναμένοντας τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως, ἡ παράτασις τῆς καταστάσεως ταύτης. Διὰ τοῦτο ἐζήτησα τὸν λόγον, ἵνα προτείνω τὴν πρόταξιν τῆς συμβάσεως ταύτης ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς αὔριον.

§21ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἡ σύμβασις, κύριοι Βουλευταὶ, εἶναι γνωστή· ἐδημοσιεύθη πρὸ πολλῶν ἡμερῶν εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας.

§22ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι γνωστή.

§23ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὅπως εἶναι κατηρτισμένη ἡ σύμβασις, ἐδημοσιεύθη σχεδὸν ὁλόκληρος εἰς τὰς ἐφημερίδας, τὸ δὲ νομοσχέδιον κυροῖ τὴν σύμβασιν. Οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοὶ ὁλόκληροι γνωρίζουν τὴν σύμβασιν. Δὲν ἐννοῶ λοιπὸν, διατὶ νὰ ἀναβάλληται ἡ συζήτησις, καὶ νὰ ὑπάρχῃ αὕτη ἡ μετέωρος κατάστασις. Ὅλοι ἐνδιαφερόμεθα, ἵνα τὸ ταχύτερον λείψῃ αὕτη ἡ ἀμφιβολία, λείψῃ αὕτη ἡ ἀβεβαιότης, καὶ κανονισθῶσι τὰ συμφέροντα ὅλων. Πάντες κρίνομεν ἀναγκαῖον, ἵνα ἡ σύμβασις αὕτη, εἴτε ὅπως ἔχει, εἴτε τροποποιουμένη καὶ βελτιουμένη, ψηφισθῇ· ὅλος ὁ σταφιδικὸς κόσμος ἐναγωνίως ἀναμένει τοῦτο. Νομίζω λοιπὸν ἀναγκαῖον, καὶ διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους εἶπεν ὁ κ. Ροῦφος, διὰ νὰ μὴ γείνῃ ἡ σύμβασις καὶ τὸ νομοσχέδιον ἀντικείμενον πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ, καὶ λαμβάνωσιν ἀφορμήν τινες νὰ λέγωσιν, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν θέλει τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως, ἐνῷ ἡ Συμπολίτευσις τὴν θέλει, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἐνδιαφέρεται διὰ τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς, ἐνῷ ἡ Συμπολίτευσις ἐνδιαφέρεται, διὰ νὰ λείψῃ λοιπὸν αὕτη ἡ κατάστασις, νομίζω ἀναγκαῖον ν’ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τῆς συμβάσεως. Ἡ συζήτησις τῆς συμβάσεως θὰ διαρκέσῃ ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας, καθ’ ἃς δύνανται νὰ ἀναπτυχθῶσιν ὅλαι αἱ γνῶμαι. Διὰ τοῦτο προτείνω, κύριε Πρόεδρε, νὰ προταχθῇ σήμερον ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῆς συμβάσεως, διὰ νὰ ἡσυχάσωσιν οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοὶ, καὶ μετὰ τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἓν μέτρον καὶ διὰ τὴν ἐφετεινὴν ἐσοδείαν, ἥτις κινδυνεύει νὰ καταστραφῇ. Τὸ ζήτημα τῆς σωτηρίας τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας εἶναι ζήτημα σπουδαιότατον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ λυθῇ ἀμέσως μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως.

§24ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν, ἀκριβῶς κατὰ τὴν στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, νὰ προβάλῃ τὴν πρότασίν του ταύτην· τώρα εἶναι πρόωρος. Οἱ δὲ ἄλλοι Βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὸν λόγον, ἐὰν πρόκηται νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου...

§26ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς προτάσεως θὰ ὁμιλήσω ἐγώ.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλεῖτε, ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὅ,τι εἶπον οἱ προλαλήσαντες, προώρως ἐλέχθη, διότι ἐζητήθη ἡ μεταβολὴ τῆς ἡμερησίας διατάξεως πρὶν ἢ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἑπομένως θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ὁμιλήσωσιν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου, ἐπὶ τῆς μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως, νὰ ἐπιφυλαχθῶσι πρὸς τοῦτο, καθ’ ἣν στιγμὴν θ’ ἀναγγείλω, ὅτι εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§28ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ παρεξηγηθῶ οὔτε ἀπὸ τοὺς ὑπὲρ οὔτε ἀπὸ τοὺς ἐναντίον τῆς συμβάσεως, οὔτε εἰς τὴν οὐσίαν τῆς συμβάσεως θέλω νὰ ἐπεμβῶ. Νομίζω ὅμως, ὅτι σπεύδομεν. Ζητοῦσι νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς συμβάσεως· ἀλλ’ ἔχομεν συμβαλλόμενον; Τίς θὰ ἐκτελέσῃ τὴν σύμβασιν, ἀφοῦ ἡ σύμβασις εἶναι μόνον ἑτεροβαρής; Νομίζω ὅτι εἶναι ματαιοπονία, καὶ δὲν εἶναι ἀξιοπρεπὲς διὰ τὴν Βουλὴν νὰ συζητῇ ἐπὶ τῆς συμβάσεως, ἀφοῦ δὲν ἔχει συμβαλλόμενον πρόσωπον.

§29Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Μίαν εὐχὴν, κύριε Πρόεδρε, μόνον θέλω νὰ ὑποβάλω πρὸς ὑμᾶς καὶ ἐν γένει πρὸς τὴν Βουλήν. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ὁ σταφιδικὸς κόσμος εὑρίσκεται εἰς νευρικὴν κατάστασιν ἕνεκα τοῦ ζητήματος τοῦ μονοπωλίου. Ἐννοεῖται δὲ, ὅτι ὁ σταφιδικὸς κόσμος συμπαρέσυρε καὶ τοὺς μὴ σταφιδικοὺς, καὶ ἀπόδειξις ἦτο ἡ χθεσινὴ συνεδρίασις. Δὲν ἐννοῶ νὰ προταχθῇ σήμερον ἡ συζήτησις τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ὅπως, εἰ δυνατόν, αὔριον ἀναγραφῇ μεταξὺ τῶν πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πονηρόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἄλλου ἀντικειμένου.

§31ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγνώσθη ἐκ τῶν δημοσιευομένων εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ἐξ ἄλλων διαδόσεων, ὅτι ἡ ἐνταῦθα ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Σεπτεμβρίου λειτουργοῦσα Τηλεγραφικὴ Σχολὴ πρόκειται νὰ διακόψῃ τὰ μαθήματά της, καὶ ὅτι ἐπιτροπὴ τῶν μαθητῶν τῆς Σχολῆς παρουσιάσθη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, παραπονουμένη διὰ τὸ ἄδικον, ὅπερ προσγίγνεται εἰς αὐτούς. Ἐπεθύμουν, ἂν ἦτο δυνατὸν, νὰ γνωσθῇ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν πράγματι ἀπεφασίσθη ἡ διακοπὴ τῶν μαθημάτων τῆς Τηλεγραφικῆς Σχολῆς, καὶ τίνα τὰ αἴτια, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐλήφθη τὸ μέτρον τοῦτο. Καθ’ ὅσον δύναμαι νὰ γνωρίζω, ὑπὲρ τοὺς ὀγδοήκοντα μαθηταί, ὑποστάντες τὴν εἰσιτήριον ἐξέτασιν ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου παρελθόντος ἔτους, ἐξακολουθοῦσι φοιτῶντες ἐν τῇ Σχολῇ ταύτῃ. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι κατὰ τὸν νόμον ἡ ἐν τῇ εἰρημένῃ Τηλεγραφικῇ Σχολῇ φοίτησις εἶναι ἐνιαυσία. Καὶ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα, τὸ νομοτελεστικόν, ὁρίζει τὴν περίοδον εἰς ἓν ἔτος, μετὰ τὸ ὁποῖον ἀπόκειται εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ὁρίσῃ τὸν χρόνον τῶν ἐξετάσεων, καὶ μετὰ τὸ πέρας λαμβάνουσι τὸ δίπλωμα τοῦ τηλεγραφητοῦ οἱ μαθηταὶ τῆς Τηλεγραφικῆς Σχολῆς. Ἐλήφθη τὸ μέτρον, ὅπως τὰ μαθήματα, συνεχιζόμενα μέχρι τέλους Ἰουλίου, ἤτοι ἐπὶ 11 μῆνας διδασκόμενα, παύσωσιν εἰς τὸ τέλος Ἰουλίου, ὅτε καὶ αἱ ἐξετάσεις ὁρίζονται. Ἐλέχθη, ὅτι τὸ μέτρον τῆς διακοπῆς τῶν μαθημάτων τῶν πτωχῶν ἄλλως τε μαθητῶν— διότι εἶναι γνωστὸν τίνες εἰσάγονται εἰς τὴν Σχολὴν — ἐλήφθη, διότι ἐν τῷ Πολυτεχνείῳ, ἔνθα διδάσκονται τὰ μαθήματα, πρόκειται νὰ διεξαχθῇ διαγωνισμὸς μαθητῶν τοῦ Πολυτεχνείου. Ἐὰν τοῦτο ᾖναι τὸ αἴτιον, κύριε Ὑπουργὲ, φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκὲς, ἵνα δικαιολογήσῃ τὴν ἀδικίαν τὴν προσγιγνομένην εἰς τοὺς μαθητὰς, οἵτινες θ’ ἀναγκασθῶσιν οὕτως, ἐπανερχόμενοι τὸν Σεπτέμβριον, νὰ μαθητεύσωσι μέχρι τέλους Δεκεμβρίου, καὶ νὰ ὑποστῶσι τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1904. Πρόκειται περὶ ἀπωλείας χρόνου καὶ δαπάνης σημαντικῆς, ἣν τὰ βαλάντια τῶν πτωχῶν αὐτῶν μαθητῶν δὲν δύνανται νὰ βαστάσωσι. Καὶ ἄν τις ἰσχυρισθῇ, ὅτι κατὰ τὸν σχετικὸν νόμον καὶ τὸ νομοτελεστικὸν Διάταγμα οὐχὶ ἡ περίοδος, ἀλλὰ τὰ μαθήματα δέον νὰ ἐξακολουθῶσιν ἐφ’ ὁλόκληρον ἔτος, νομίζω ὅτι, ἀφοῦ ὁ νόμος οὐδένα ποιεῖται λόγον περὶ διακοπῆς τῶν μαθημάτων, βεβαίως δέον νὰ συνεχισθῶσι ταῦτα καὶ τὸν Ἰούλιον καὶ τὸν Αὔγουστον, οὕτως ὥστε τὸν Σεπτέμβριον τὸ πολὺ νὰ ὑποστῶσιν οἱ μαθηταὶ τὴν νόμιμον δοκιμασίαν πρὸς ἀπόκτησιν τοῦ διπλώματος. Φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους πρὸ μικροῦ ἀνέφερα, δέον νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως μὴ λάβῃ χώραν ἡ ζημία αὕτη εἰς τοὺς μαθητάς.

§32Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἡ Σχολὴ αὕτη, κύριε Πρόεδρε, ὡς γνωστὸν, ἀποτελεῖται ἐξ 80 καὶ πλέον μαθητῶν τηλεγραφητῶν, σήμερον δὲ τὴν πρωΐαν, παρ’ ἐλπίδα, μεταβάντες εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον, ὅπως ἀκούσωσι τὰς παραδόσεις, εὗρον τὴν αἴθουσαν κεκλεισμένην. Ἀλλ’ ὁ νόμος εἶναι ῥητὸς, εἶναι ὁ νόμος ᾼΚϚʹ τῆς 22 Ἰουνίου 1882 «περὶ Τηλεγραφικῆς Σχολῆς». Τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου λέγει: «Ἡ διδασκαλία τῶν μαθημάτων τούτων διαρκεῖ ἐπὶ ἓν τοὐλάχιστον ἔτος...»· τὸ δὲ ἐκτελεστικὸν Διάταγμα, ὅπερ εἶναι τῆς 15 Ἰουλίου τοῦ ἔτους 1883, ἐν ἄρθρῳ 3 λέγει: «Αἱ ἀπολυτήριοι ἐξετάσεις διεξάγονται ἐγγράφως καὶ προφορικῶς, μετὰ ἐνιαυσίαν τοὐλάχιστον περίοδον κλπ.» Ἑπομένως, ἀφοῦ ἡ περίοδος δὲν ἔληξε, καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἀτόπως ὅλως ἐκλείσθη ἡ Σχολή. Βεβαίως τοῦτο δὲν εἶναι ἐν γνώσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§33ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχετε ἀσφαλεῖς πληροφορίας, ὅτι ἐκλείσθη ἡ Σχολή;

§34Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μάλιστα. Σήμερον τὴν πρωΐαν πεντήκοντα μαθηταὶ προσῆλθον εἰς τὴν οἰκίαν μου, κραυγάζοντες καὶ διαμαρτυρόμενοι διὰ τὸ ἄδικον, ὅπερ προσγίγνεται αὐτοῖς. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προνοήσῃ περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος.

§35ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν γνωρίζω πῶς ἐκυκλοφόρησε τοιαύτη εἴδησις, καθόσον ἐγὼ δὲν γινώσκω μέχρις ὥρας, ὅτι ἐκλείσθη ἡ Σχολή. Ἦλθον καὶ πρὸς ἐμὲ μαθηταὶ τῆς Σχολῆς, καὶ μοὶ παρέστησαν τὰ αὐτὰ πράγματα· ἀπήντησα δὲ εἰς αὐτοὺς, ὅτι θέλω ἐξετάσει τὴν ὑπόθεσιν. Μέχρις ὥρας οὐδεμίαν ἔχω πληροφορίαν, ὅτι πρόκειται νὰ κλεισθῇ ἡ Σχολή.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατέθεσε τὸν ζητηθέντα πίνακα σχετικῶς πρὸς τὸ νομοσχέδιον «περὶ ταμιακῆς ὑπηρεσίας».

§37Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔλαβον τὸν λόγον καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ, ἵνα ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἕδραν αὐτοῦ ὁ δασάρχης Βάλτου, ἐνόμιζον δὲ, ὅτι κατόπιν τῆς παρακλήσεώς μου ταύτης ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤθελεν ἔχει τὴν καλωσύνην νὰ διατάξῃ αὐτὸν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν του. Ἀτυχῶς μέχρι σήμερον ὁ δασάρχης παραμένει ἐνταῦθα, ἡ δὲ δασικὴ ὑπηρεσία τὴν ἐποχὴν ταύτην, καθ’ ἣν ἔπαυσεν ἡ ὑλοτομία καὶ ἡ ἀνθρακοποιΐα, εὑρίσκεται ἄνευ ἀξιωματικοῦ δασάρχου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν δικαιολογούμενος εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μεταθέτῃ τοὺς ὑπαλλήλους, ἢ νὰ ἀνακαλῇ αὐτοὺς, χωρὶς νὰ δίδῃ λόγον τῶν πράξεών της, καὶ ὅτι οἱ Βουλευταὶ, ἂν νομίζωσιν, ὅτι παρέβη τὸ καθῆκόν της, δύνανται νὰ ἀπαγγείλωσι κατ’ αὐτῆς κατηγορίαν. Ἐδήλωσα, ὅτι θέλω ἐπανέλθει ἐπὶ τοῦ θέματος, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ὁ δασάρχης Βάλτου δὲν ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν του καὶ δὲν τηρηθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ μεταθέσεως, ἀνακλήσεως καὶ ἀναπληρώσεως δασαρχῶν. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὰ σχετικὰ ἄρθρα τοῦ νόμου, ἐπιφυλασσόμενος νὰ πράξω τὸ καθῆκον, ὅπερ ἔχω, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους. Πιθανόν τινες Βουλευταὶ νὰ μὴ ἔχωσιν ἀναγνώσει τὸν νόμον, καὶ διὰ τοῦτο θέλω ἀναγνώσει αὐτόν, οὗτοι δὲ ἂς κρίνωσι τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον. Ἄρθρον 18. (Ἀναγινώσκει αὐτό). Παραλείπω τὴν περίστασιν ταύτην, καὶ ἔρχομαι εἰς ἕτερον ἄρθρον, ὅπερ ὁμιλεῖ περὶ τῆς ἀναπληρώσεως. (Ἀναγινώσκει αὐτό). Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι ἡ ἐπαρχία Βάλτου δὲν δύναται νὰ μείνῃ ἄνευ δασάρχου, διότι ὁ νόμος ἔδωκεν ὅλας τὰς εὐκολίας, ἵνα ἀναπληρῶται ὁ ἀξιωματικός. Ἐὰν λόγοι ὑπηρεσίας προὐκάλεσαν τὴν μετάκλησιν τοῦ εἰρημένου δασάρχου ἐνταῦθα, τότε τὸ πρώτιστον καθῆκον, ὅπερ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχεν, ἦτο νὰ διατάξῃ τὴν ἀναπλήρωσιν αὐτοῦ δι’ ἄλλου δασάρχου. Παρακαλῶ λοιπὸν διὰ τελευταίαν φορὰν τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ διατάξῃ τὸν δασάρχην Βάλτου νὰ ἐπανέλθῃ ὡς τάχιστα εἰς τὴν θέσιν του, ἢ νὰ διατάξῃ ἄλλον ἀξιωματικὸν τῆς χωροφυλακῆς νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βάλτου ὡς δασάρχης. Ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν οὔτε τὸ ἓν οὔτε τὸ ἕτερον γείνῃ, μοὶ ἐπιβάλλεται νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς τοιαύτης πράξεως. Κατὰ διαφόρους ἐποχὰς παρεκάλεσα τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἔγγραφα ἀφορῶντα διαφόρους ὑποθέσεις. Δὲν ἐπιθυμῶ σήμερον νὰ συζητήσω τὰ ἀφορῶντα τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια, διότι θὰ γεννήσω πάταγον καὶ σάλον εἰς ὥραν, καθ’ ἣν εἶναι ἐκκρεμὴς ἡ σύμβασις τοῦ μονοπωλίου τῆς σταφίδος· ἀλλ’ ἔχω καθῆκον, χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς θέσεώς μου καὶ ἀφοῦ διὰ τῆς δημοσιογραφίας ἐχαρακτηρίσθην ὡς ψευδόμενος ἐν τῇ Βουλῇ, νὰ ἐπιμείνω, καὶ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα τὸ ἐθνικὸν κτῆμα τὸ καλούμενον «Βάλτος», καὶ ἂν ἀποδειχθῇ, ὅτι ἐγὼ ἐψεύσθην, δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὴν θέσιν ταύτην. Θέλω νὰ ἐξαντλήσω πᾶν μέσον διὰ τὴν ἐμὴν ἱκανοποίησιν καὶ διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἐγὼ δὲν ψεύδομαι, ἀλλ’ οἱ ἀντίθετοί μοι, οἱ ὁποῖοι πλησιάζουσι τὸν κ. Πρόεδρον. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς ὅλους τοὺς δήμους τῆς ἐπαρχίας Βάλτου καθυστερεῖται ἡ εἰσφορὰ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ 1902, ἡ πληρωνομένη κατὰ τοὺς μῆνας Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον, γνωρίζω δὲ, ὅτι τὰ πλεῖστα τῶν δημοτικῶν ταμείων εἶναι κεκλεισμένα, καὶ οἱ δῆμοι πάσχουσιν· ἡ εἰσφορὰ δ’ αὕτη τοῦ Δημοσίου ἀνήκει εἰς τοὺς δήμους. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν παράκλησίν μου ταύτην, καὶ διατάξῃ τὴν ἔκδοσιν τῶν ἐνταλμάτων, ἵνα παύσῃ ἡ κατάστασις αὕτη.

§38Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Περὶ τῶν ἐγγράφων, ἅτινα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βάλτου ἐζήτησε, θέλω φροντίσει νὰ κατατεθῶσι, διότι ἔχει δικαίωμα ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ ζητήσῃ τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων καὶ πληροφοριῶν, καθῆκον δ’ ἔχει ὁ Ὑπουργὸς νὰ τὰ καταθέσῃ, ἂν δὲν παραβλάπτωνται συμφέροντα τοῦ Κράτους· ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲ δὲν παραβλάπτονται τοιαῦτα. Παρατηρῶ ὅμως εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, οὐχὶ ὡς Ὑπουργὸς, ἀλλ’ ὡς Βουλευτὴς, ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην αὐτῶν τῶν ἐγγράφων, ἵνα ἀναιρέσῃ ὅσα ἐλέχθησαν, οὔτε ἡ Βουλὴ εἶναι ὁ τόπος, εἰς ὃν γίγνονται δημοσιογραφικοὶ ἀγῶνες. Ἐὰν ἐφημερίς τις ἔγραψέ τι, ἂς ἀπαντήσῃ διὰ τῆς αὐτῆς ἢ δι’ ἄλλης ἐφημερίδος ὁ κ. Βουλευτής, οὐχὶ δὲ ἐν τῇ Βουλῇ. Περὶ τοῦ δασάρχου Βάλτου ἀνακοινῶ, ὅτι οὐδὲ μετετέθη, οὐδὲ προεκλήθη ἡ ἀντικατάστασίς του, ἀλλὰ προσεκλήθη ἐνταῦθα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ διὰ συμφέροντα τῆς ὑπηρεσίας Δύναμαι μάλιστα νὰ δώσω καὶ νύξιν τινὰ, ὅτι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βάλτου ἡ ὑλοτομία εἶναί τι ἄξιον μελέτης καὶ ἐπιτηρήσεως, διότι πολλάκις ἐχρησίμευσεν ἐπὶ ζημίᾳ τῶν δημοσίων ἐσόδων καὶ ἴσως πρὸς σκοποὺς οὐχὶ ἀξίους ἐπαίνου. Ἕνεκα ἄλλης μου ἐργασίας δὲν εἶδον ἔτι τὸν εἰρημένον δασάρχην, ἐλπίζω ὅμως, ὅτι αὔριον θέλω ἰδεῖ αὐτὸν, καὶ εὐθὺς ὡς τελειώσῃ ἡ ὑπηρεσία, δι’ ἣν ἐκάλεσα αὐτὸν, θέλω παραγγείλει αὐτῷ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν του.

§39Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπληροφορήθην ἐκ τῶν ἐφημερίδων, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διέταξεν ἕνα τῶν ὑπαλλήλων τοῦ δασικοῦ τμήματος, ὅπως ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις ἐπὶ τῶν δασικῶν πραγμάτων Βάλτου. Εἶναι ἀληθές;

§40Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν γνωρίζω.

§41Ν. Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἂν ἦναι ἀληθὲς, δὲν ἔχω παρὰ νὰ συγχαρῶ τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τούτῳ.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σπηλιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§43Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Παρὰ τοῦ κ. δημάρχου τοῦ δήμου Βουπρασίων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας ἐστάλη καὶ εἰς ἐμὲ τηλεγράφημα, δι’ οὗ διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἐκεῖ κρατούσης ἀστυνομικῆς καταστάσεως. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναγνώσω τὸ τηλεγράφημα, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. (Ἀναγινώσκει τὸ τηλεγράφημα). Ὁ δῆμος Βουπρασίων κατοικεῖται ὑπὸ 10,000 ψυχῶν, καὶ εἰς διάστημα ἑνὸς μηνὸς συνέβησαν κλοπαὶ 40 ἵππων! Φαντασθῆτε λοιπὸν, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ δημοσία ἀσφάλεια! Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ τηλεγράφημα καὶ ἐξετάσῃ, ἂν τὰ πράγματα εἶναι ἀληθῆ. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐνθυμηθῇ μίαν παράκλησιν, ἣν ἀπηύθυνα πρὸς αὐτὸν κατὰ τὸν παρελθόντα Μάρτιον, ὅπως καταθέσῃ πίνακα, ἐμφαίνοντα τὸν ἀριθμὸν τῶν φυγοποίνων καὶ φυγοδίκων, καὶ κατὰ πόσον ηὔξησεν ἢ ἠλαττώθη ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἠλείας.

§44Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὰς πληροφορίας ἐζήτησα, καὶ πρὸ ὀλίγου ἔτι ἔγραψα εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Ἠλείας νὰ ὑποβάλῃ κατάλογον τῶν φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων, καὶ λάβῃ ἔκτακτα μέτρα καὶ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Χατζῖσκος ἔχει τὸν λόγον.

§46Ν. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Γνωστὸν εἶναι, κύριε Πρόεδρε, ὅτι διὰ τῆς διαθήκης τοῦ ἀειμνήστου Συγγροῦ κληροδοτεῖται ποσὸν ἀρκετὸν ὑπὲρ ἀνεγέρσεως Δικαστηρίων εἰς διάφορα μέρη τοῦ Κράτους. Τοῦ κληροδοτήματος τούτου ἐγένετο χρῆσις, καὶ ἀνηγέρθησαν δικαστικὰ καταστήματα εἰς διαφόρους πρωτευούσας νομῶν· δυστυχῶς ὅμως εἰς τὴν Φθιώτιδα δὲν ἐγένετο εἰσέτι χρῆσις. Ὁ δήμαρχος Λαμιέων παρουσιάσθη εἰς τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κερκύρας καὶ παρέστησε τὴν ἀνάγκην ταύτην, ὁ δὲ τότε Πρωθυπουργὸς ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ διατεθῇ μέρος τοῦ κληροδοτήματος τούτου ὑπὲρ ἀνεγέρσεως δικαστικοῦ καταστήματος ἐν Λαμίᾳ. Συνεπῶς ὁ δήμαρχος μετὰ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Λαμίας προέβησαν εἰς ἀγορὰν οἰκοπέδου, ἀναμένοντες τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀποφάσεως ταύτης. Μέχρι τοῦδε ὅμως, εἰ καὶ πολλάκις ἐγένοντο παραστάσεις ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν Φθιώτιδος εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, οὐδεμία φροντὶς ἐλήφθη περὶ ἀνεγέρσεως τοῦ δικαστικοῦ τούτου καταστήματος· παραδόξως δὲ σήμερον ἔλαβον τηλεγράφημα παρὰ τῶν συμπολιτῶν μου, ἀπευθυνόμενον καὶ πρὸς τοὺς λοιποὺς συναδέλφους μου, ἔχον ὡς ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει τὸ τηλεγράφημα). Παρακαλῶ συνεπῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, οὐχὶ ἂν σκέπτεται νὰ ὑποβάλῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον, — διότι κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι δυνατὸν Ὑπουργὸς τοῦ Κράτους νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, δι’ οὗ νὰ στρεβλῶται ἡ θέλησις τοῦ διαθέτου, — ἀλλὰ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ὅπως οἱ συνάδελφοι ἡμῶν, ἰδίως δὲ οἱ Βουλευταὶ Φθιώτιδος, λάβωσιν ἐπισήμους διαβεβαιώσεις παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἂν ὄντως μέρος τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀειμνήστου Συγγροῦ, τοῦ προωρισμένου εἰς ἀνέγερσιν Δικαστηρίων, θὰ διατεθῇ ὑπὲρ ἀνεγέρσεως δικαστικοῦ καταστήματος ἐν Λαμίᾳ.

§47Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Περὶ τῆς ἐκτελέσεως νόμου, οὐχὶ περὶ ὑποβολῆς νομοσχεδίου πρόκειται. Δὲν γνωρίζω δὲ ὑπὸ τίνων λόγων παρεκινήθησαν οἱ ἐν Λαμίᾳ, ὅπως συγκινηθῶσιν ἀκαίρως καὶ ἀτόπως. Δὲν πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς διαθήκης. Αἱ συστάσεις προκαλοῦσι τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου καὶ τὴν διαταγὴν περὶ οἰκοδομῆς τοῦ δικαστικοῦ κτιρίου ἐν Λαμίᾳ. Ἀκριβῶς πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μοὶ διεβίβασε τὸ τηλεγράφημα τῶν κατοίκων Λαμίας, τὴν πρωΐαν δὲ οἱ συνάδελφοι τοῦ κ. Βουλευτοῦ Φθιώτιδος μὲ ἐπεσκέφθησαν, ζητοῦντες πληροφορίας. Ἔλαβον καὶ ἐγὼ τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, καὶ ἐζήτησα τὸν φάκελον τὸν σχετικόν, ἵνα ἴδω, κατὰ πόσον εἶναι ὥριμος ἡ ὑπόθεσις, ὅπως προκαλέσω δημοσίαν δημοπρασίαν πρὸς ἀνέγερσιν τοῦ κτιρίου. Ἂν ἔγεινεν ἡ ἀγορὰ τοῦ οἰκοπέδου, ἂν ἔχουσι συντελεσθῆ ὅλα, ὅσα ἔπρεπε νὰ προηγηθῶσι, τότε θὰ γείνῃ τὸ κτίριον, ὡς ἐγένετο καὶ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Παρνασσίδος, — διότι μόνον ἐκεῖ ἐξαιρετικῶς ἐγένετο ἔναρξις, εἰς οὐδεμίαν δὲ ἄλλην ἐπαρχίαν, διότι τὸ ποσὸν εἶναι πολὺ ἔλασσον τοῦ ἀπαιτουμένου πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον. — Δυστυχῶς ὁ νόμος ἔχει ἓν μέγα ἐλάττωμα, τὸ τῆς ἀνεπαρκείας τῆς ὁριζομένης δαπάνης, διότι ὁρίζει ποσὸν 120 χιλιάδων δραχμῶν δι’ ἐπαρχίας ἐχούσας τὰ λοιπὰ Δικαστήρια, πλὴν τοῦ Ἐφετείου, 200,000 δὲ διὰ τὰς ἐχούσας καὶ Ἐφετεῖον, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ ποσὸν δὲν εἶναι ἐπαρκές· εἰς ὅσας ἐπαρχίας ἐγένετο ἀπόπειρα νὰ προκληθῇ συναγωνισμὸς καὶ ὑποβληθῶσι σχέδια καὶ προϋπολογισμοὶ τῶν δαπανῶν, ἀπεδείχθη, ὅτι τὰ σχέδια ἦσαν λαμπρά, ἀλλὰ τὸ ποσὸν τὸ ἀπαιτούμενον πρὸς ἐκτέλεσιν αὐτῶν ἀνήρχετο ποὺ μὲν εἰς 300,000 δραχμάς, ποὺ δὲ εἰς 400,000!

§48Ν. ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Πόσον εἶναι ὅλον τὸ ποσόν;

§49Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ὑπερβαίνει τὰς δραχμὰς 700,000· ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ δι’ ὅλας τὰς ἐπαρχίας. Εἰς τὸ Ναύπλιον εἶναι ἤδη ὥριμος ἡ ὑπόθεσις· ἐπίσης εἰς τὴν Τρίπολιν εἶναι ἀνάγκη μεγάλη, διότι ἐκεῖ τὸ δικαστικὸν κατάστημα εἶναι ἐρείπιον, ὡς καὶ εἰς Πάτρας, Χαλκίδα κλπ. Περὶ ὅλων αὐτῶν θὰ μεριμνήσωμεν, καὶ περὶ τῆς Λαμίας εἰδικώτερον.

§50Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὸν ἐν Τριπόλει μηχανικόν, ὅπως ἐνεργήσῃ τὰ τοῦ νόμου, πρὸς διαρρύθμισιν τοῦ οἰκοπέδου, τοῦ προωρισμένου διὰ δικαστικὸν μέγαρον, διότι, καθ’ ἃς πληροφορίας μετέδωκεν εἰς τὴν Βουλὴν πρό τινων ἡμερῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς, τὸ οἰκόπεδον τοῦτο δεῖται διαρρυθμίσεως. Πρέπει λοιπὸν νὰ σπεύσῃ ὁ μηχανικὸς νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ Διάταγμα τοῦ 1836 περὶ διαρρυθμίσεως τοῦ οἰκοπέδου.

§51Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Αὐτὰ ἐγένοντο· ὁ κύριος Ὑπουργὸς διέταξε καὶ ἐνηργήθησαν τὰ δέοντα, ἀλλὰ δὲν ἐλήφθησαν εἰσέτι τὰ ἐπιδοτήρια τῆς κοινοποιήσεως τοῦ πρωτοκόλλου τῆς μεταρρυθμίσεως πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στυμφαλιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§53Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Πρὸ δέκα περίπου ἡμερῶν ὑπέβαλον πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν παράκλησιν, ὅπως ληφθῇ ταχέως μέτρον ὑπὲρ τῶν ἀνθυπασπιστῶν τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ, ἀδικουμένων ἕνεκα παραλείψεως ἢ κακῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου. Διὰ βραχέων τότε ᾐτιολόγησα τὴν αἴτησίν μου, καὶ ἤδη κάμνω ἁπλῆν ὑπόμνησιν εἰς τὸν κύριον Ὑπουργόν, ἵνα λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὸ ζήτημα καὶ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλήν, πῶς προήχθη εἰς ἀνθυπολοχαγὸν τοῦ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ ὁ ἀνθυπασπιστὴς Δροσόπουλος Βασίλειος. Κατ’ ἔτος, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ, διατάσσεται Γενικὴ ἐπιθεώρησις, ἐκτελουμένη ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ. Σήμερον, ἀναβαλλομένης τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως, προέρχεται μέγα ἀδίκημα εἰς τοὺς ἀξιωματικούς. Ὑπάρχει μία τάξις ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἐπιθεώρησιν ἐκρίθησαν στάσιμοι. Σήμερον οὗτοι ἀναμένουσιν ἐναγωνίως τὴν Γενικὴν ἐπιθεώρησιν, ἐλπίζοντες τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως αὐτῶν, διότι κατέγειναν εἰς μελέτας καὶ πρακτικὰς ἐφαρμογάς.

§54Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὥστε δὲν ἐκρίθησαν δικαίως;

§55Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Δὲν ἐννοῶ τοῦτο, ἀλλ’ ὅτι εἶναι δυσάρεστος δι’ αὐτοὺς ἡ σημερινὴ θέσις. Αὐτοὶ ἀναμένουσιν ἐναγωνίως νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ἐτησία ἐπιθεώρησις καὶ ἐλπίζουσιν, ὅτι θὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐξακολουθήσωσιν ὑπηρετοῦντες, ὡς ἔχοντες τὰ πρὸς προαγωγὴν προσόντα, διότι ἤδη, μένοντες εἰς τὴν κατηγορίαν τῆς στασιμότητος, δὲν εὑρίσκονται εἰς ἴσην μοῖραν πρὸς τοὺς λοιποὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατεύματος, καὶ εἰς τοὺς γενησομένους προβιβασμοὺς αὐτοὶ προφανῶς θ’ ἀδικηθῶσι. Παρακαλῶ λοιπὸν, εἴτε νὰ διαταχθῇ νὰ γείνῃ ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις, εἴτε αἱ μερικαὶ ἐπιθεωρήσεις, αἱ γενόμεναι, νὰ χρησιμεύσωσιν, ὅπως ἡ Γενικὴ Ἐπιθεώρησις ἐκφέρῃ περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τούτων τὴν γνώμην αὑτῆς ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐκθέσεων τῶν μεράρχων, ἄνευ ἐπιθεωρήσεως. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, τί σκέπτεται περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ ἂν θὰ ἐκτελεσθῇ ἢ μὴ ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος μεταξὺ τῶν ἐξετασθέντων εἰς τὰς γενικὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις διὰ τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἦτο καὶ εἷς ἐπιλοχίας τῆς διλοχίας τῶν νοσοκόμων ὀνόματι Νίκας.

§56ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Περὶ αὐτοῦ ἐγένετο λόγος πρὸ δύο ἡμερῶν.

§57Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγένετο πρὸ ἡμερῶν λόγος περὶ τούτου, καὶ ἔχω προχείρους πληροφορίας, τὰς ὁποίας θέλω ἀνακοινώσει εἰς τὴν Βουλὴν αὔριον. Περὶ τῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ στρατοῦ, περὶ ἧς ἐποιήσατε λόγον, πληροφορῶ ὑμᾶς τε καὶ τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν μοὶ ἐδόθη καιρὸς οὔτε νὰ διατάξω οὔτε νὰ ἐμποδίσω τὴν ἐπιθεώρησιν. Ὅ,τι γνωρίζω ὅμως εἶναι, ὅτι ὁ προκάτοχός μου Ὑπουργὸς ἐνόμιζεν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γένηται ἐπιθεώρησις, διότι εἰσὶ δύο θέσεις κεναί, ἡ θέσις τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἡ θέσις τοῦ μεράρχου, ἂν δὲν σφάλλωμαι, τῆς Δυτικῆς Ἑλλάδος· ἐφρόνει δὲ ἐκεῖνος, ὅτι, ἂν ἐγίνετο ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις, ἤθελεν ὑπάρξει λόγος ἀκυρότητος τῶν πράξεων, αἵτινες ἤθελον ἐπέλθει μετὰ τὴν ἐπιθεώρησιν καὶ αἱ ὁποῖαι ἀνάγονται εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐπιθεωρήσεως, διότι συνεπείᾳ τῆς ἐπιθεωρήσεως ἤθελον συνταχθῆ πίνακες προβιβασμῶν, ἐπὶ δὲ τῶν πινάκων ἤθελον ἀποφασίσει ὁ Βασιλεύς· ἀλλ’ ἡ ἔλλειψις ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς καὶ μεράρχου ἐνδεχόμενον ἦτο νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους νὰ προστρέξωσιν εἰς τὰ Δικαστήρια καὶ ζητήσωσι τὴν ἀκύρωσιν τῶν σχετικῶν πράξεων. Εἰς ἐμὲ δὲν ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ διατάξω ἢ νὰ ἀπαγορεύσω ἐπιθεώρησιν.

§58Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἐπιθεωρήσεως, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ προσωρινῶς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τῷ ὑπομνήσω, ὅτι ὁ νόμος περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ ὁρίζει, ὅτι κατ’ ἔτος γίνεται Γενικὴ ἐπιθεώρησις. Ὁ νόμος αὐτὸς ἐφηρμόσθη ἤδη ἐπανειλημμένως, καὶ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ ἐξετέλεσεν ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, ἀφ’ ἧς ἤρχισε νὰ λειτουργῇ ὁ νόμος αὐτός, τὴν ἐπιθεώρησιν. Ἤρχιζεν ἡ ἐπιθεώρησις τὴν πρώτην Ἀπριλίου, διὰ νὰ ἦναι περατωμένη κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τοῦ Μαΐου, καὶ ἐντὸς τοῦ Μαΐου νὰ ἔχῃ ὑποβάλει τὴν ἔκθεσίν του ὁ Γεν. Διοικητὴς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Λέγω λοιπόν, ὅτι ἐκ τοῦ νόμου, ἐφ’ ὅσον λειτουργεῖ ὁ νόμος περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ, ἡ ἐπιθεώρησις εἶναι ἐπιβεβλημένη, καὶ ἐντὸς τοῦ ἔτους πρέπει νὰ γίνηται ἡ ἐπιθεώρησις τοῦ στρατοῦ, δι’ οὓς λόγους σᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κορινθίας. Σήμερον εἴμεθα εἰς τὰ μέσα τοῦ Μαΐου· προσεχῶς, κατὰ τὰ λεγόμενα, ἡ Α. Μεγαλειότης ὁ Βασιλεὺς πιθανὸν ν’ ἀποδημήσῃ, κατὰ τὰ λεγόμενα ἐπίσης, ἡ Α. Β. Ὑψηλότης καὶ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ πιθανὸν νὰ ἀντιβασιλεύσῃ. Λοιπόν, ὅταν συμβῶσιν ὅλα αὐτά, βεβαίως ἡ ἐπιθεώρησις δὲν θὰ γείνῃ ἐντὸς τοῦ ἔτους, ὅπως ὁρίζει ἐπιτακτικῶς ὁ νόμος περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ. Τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Πρωθυπουργοῦ καὶ προσωρινῶς Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ ἡ ἐπιθεώρησις, διότι ἐκωλύετο ἐκ τῆς ἀποφάσεως τοῦ προκατόχου του, μοὶ φαίνεται ἀβάσιμον, διότι ἡ ἀπόφασις τοῦ προκατόχου του δὲν τὸν καλύπτει ποσῶς.

§59Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μὲ συγχωρεῖτε;

§60Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Παρακαλῶ.

§61Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ οὐδεμίαν εἶπον γνώμην. Εἶπον, ὅτι εἰς ἐμὲ δὲν ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ διατάξω ἐπιθεώρησιν ἢ νὰ ἐμποδίσω ἐπιθεώρησιν· ἀλλ’ ὁ προκάτοχός μου ἔλαβεν ἀφορμὴν τοιαύτην, δὲν διέταξε δὲ ἐπιθεώρησιν, διότι ἐφρόνει, ὡς ἐξάγω ἐκ τῶν ἐγγράφων, ὅτι ἔπρεπε πρὸ παντὸς νὰ πληρωθῇ ἡ κενὴ θέσις τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἡ κενὴ θέσις τοῦ μεράρχου τῆς Δυτικῆς Ἑλλάδος, διότι ἐφρόνει, ὅτι ἕνεκα τῆς χηρείας τῶν θέσεων τούτων τ’ ἀποτελέσματα τῆς ἐπιθεωρήσεως, δηλαδὴ οἱ συνταχθησόμενοι πίνακες καὶ οἱ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν γενησόμενοι προβιβασμοὶ ἠδύναντο νὰ κριθῶσιν ὡς μὴ νομίμως γενόμενοι, καὶ ἑπομένως νὰ προκαλέσωσιν ἀγωγὰς κατὰ τοῦ Δημοσίου ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων.

§62Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Λοιπόν ἐπὶ τοῦ προκειμένου θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀπορήσω, πῶς ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δὲν τὸν κατέστησεν ἐνήμερον ἐπὶ ζητήματος σπουδαιοτάτου· διότι κινδυνεύει ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς νὰ διαπράξῃ ἐν ἀγνοίᾳ του μίαν παρανομίαν σπουδαιοτάτην. Ἐπαναλέγω λοιπόν, ὅτι ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ ἐπιθεώρησις, δὲν εἶναι ἀκριβής.

§63Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν, ἀλλ’ ὅτι οὕτως ἐφρόνει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.

§64Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὅτι οὕτως ἐφρόνει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ὁ μέραρχος τῆς Μεραρχίας Μεσολογγίου εἶναι προσωρινὸς ἢ ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς εἶναι προσωρινὸς, ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι ἀκριβῆ, διὰ τὸν λόγον ὅτι εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν πᾶς, ὅστις κατέχει θέσιν τινὰ καὶ εἰς ὃν εἶναι ἀνατεθειμένα εἰδικὰ καθήκοντα, εἶναι πιθανὸν καὶ νὰ ἀσθενήσῃ ἢ νὰ πάθῃ ἄλλο τι, ἑπομένως ὑπάρχει τὸ νόμιμον κώλυμα, καὶ συνεπῶς ὑπάρχει δι’ αὐτὸν καὶ ὁ νόμιμος ἀναπληρωτής. Ἐὰν λοιπὸν ἐγώ, ὡς μέραρχος Μεσολογγίου, δὲν ἦμαι ἐκεῖ, διότι εἶμαι Βουλευτὴς, ὑπάρχει ὁ ἀναπληρωτής μου ἐπὶ τοῦ παρόντος, ὁ δὲ ἀναπληρωτής μου ἐξετέλεσεν ἤδη τὴν ἐπιθεώρησιν τοῦ μεράρχου. Κατὰ συνέπειαν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς, δὲν εἶναι ἀκριβὲς, διότι ἡ ἐπιθεώρησις ἐκ μέρους τοῦ μεράρχου ἐξετελέσθη ἤδη.

§65Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι ἀναγκαῖον νὰ διακρίνωμεν τὰ πράγματα. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει πεπληρωμένη ἡ θέσις τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς, καὶ ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει πεπληρωμένη ἡ θέσις τοῦ μεράρχου Μεσολογγίου, δὲν ἔπρεπε νὰ γένηται ἡ ἐπιθεώρησις. Εἶπον, ὅτι τοῦτο ἐφρόνει ὁ προκάτοχός μου, ἐγὼ δὲ δὲν ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ διατάξω ἐπιθεώρησιν, οὐδὲ νὰ ἐμποδίσω ἐπιθεώρησιν.

§66Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἀλλὰ δὲν σᾶς καλύπτει ὁ προκάτοχος ὑμῶν, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ὁ προκάτοχος ὑμῶν δὲν εἶναι πλέον Ὑπουργὸς, δὲν ἔχει τὴν εὐθύνην· ὑμεῖς ἔχετε τὴν εὐθύνην.

§67Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, λυποῦμαι, διότι φαίνεται, ὅτι ἡ φράσις τοῦ λόγου μου δὲν ἐγένετο εἰς ὑμᾶς καταληπτή. Ἴσως εἶναι ἐλάττωμα τοῦ λόγου μου. Δὲν σᾶς εἶπον, ὅτι μὲ καλύπτει ἢ δὲν μὲ καλύπτει ὁ προκάτοχός μου, — διότι τὸ θέμα τοῦτο εἶναι ἄξιον τῆς ἐμῆς προσοχῆς, ἀφορᾷ δὲ ἐμὲ, — οὐδὲ σᾶς εἶπον, ἂν εἶναι ὀρθὴ ἢ μὴ ὀρθὴ ἡ γνώμη τοῦ κ. Βουλευτοῦ Τυρνάβου, ὅτε ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, φρονοῦντος, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἦναι πεπληρωμέναι αἱ θέσεις τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ μεράρχου. Τοῦτο εἶναι ἑρμηνεία τοῦ νόμου, ἐνῷ ἐγὼ δὲν ἐκλήθην νὰ ἑρμηνεύσω τὸν νόμον, οὐδ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ἀνακοινώσω, ποίαν γνώμην ἔχω περὶ τούτου. Εἰς ἐμὲ δὲν εἰσήχθη πρότασις, ὅπως ἐνεργηθῇ ἐπιθεώρησις, ἑπομένως δὲν ἐδόθη εἰς ἐμὲ ἀφορμὴ, ὡς ἐπανειλημμένως σᾶς εἶπον, οὐδὲ νὰ ἐμποδίσω οὐδὲ νὰ διατάξω ἐπιθεώρησιν.

§68Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι, κύριε Πρωθυπουργὲ καὶ Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ σᾶς ἐπαναλάβω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸ καθῆκον τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νόμων, ὅσον ἀφορᾷ τὰ τοῦ στρατοῦ, ἑπομένως ἡ ἐποχὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἐπιθεώρησις ἐκ μέρους τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ, παρέρχεται, καὶ ἡ ἐπιθεώρησις αὕτη κινδυνεύει νὰ μείνῃ ἀνεκτέλεστος. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ φωτίσητε τὴν Βουλὴν καὶ ἐμέ, ἂν ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις θὰ γείνῃ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἢ δὲν θὰ γείνῃ· διότι, ἐπαναλέγω, ἐξ ὅσων ἐτέθησαν διὰ τοῦ τύπου εἰς τὸ στόμα τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ κατὰ τὰ ἀποκαλυπτήρια τοῦ ἀνδριάντος τοῦ ἥρωος τῆς Ἀλαμάνας, ὑπάρχει ἡ ἰδέα, ὅτι, ἐπειδὴ ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις τοῦ στρατοῦ συνεζητήθη ἐνταῦθα, δὲν ὑπάρχει πλέον ἐκ μέρους ἐκείνου ἡ ἐπιθυμία νὰ ἐκτελέσῃ ταύτην· ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει, κατὰ τὰ λεχθέντα ἐν Λαμίᾳ, —καὶ δύναται νὰ μᾶς βεβαιώσῃ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτής, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐν τῇ αἰθούσῃ τὴν στιγμὴν ταύτην, ἂν τὰ λεχθέντα αὐτὰ εἶναι ἀκριβῆ,—ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ σχέσις μεταξὺ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ στρατεύματος, ὅσον ἀφορᾷ τὸ πειθαρχικὸν μέρος, εἶναι ἀρίστη, δὲν γνωρίζω ὅμως, ἂν ἡ σχέσις αὕτη εἶναι τοιαύτη καὶ μεταξὺ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ. Ἑπομένως, ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην, ἐπερωτῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ μᾶς εἴπῃ, ἂν πρόκειται νὰ ἐκτελεσθῇ ὁ νόμος περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ, ἢ θὰ μείνῃ χάρτης ἄγραφος, ὅπως ἔμεινε μέχρι τοῦδε καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ ἐπιτελάρχου, διότι, καίτοι ὑπάρχει νόμος, ἐψηφισμένος πρὸ τριῶν ἐτῶν, περὶ ἐλεύσεως ξένου ἐπιτελάρχου, οὗτος δὲν ἦλθε μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης.

§69Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ διορισμοῦ ἐπιτελάρχου ἡ εὐθύνη μου εἶναι μικρὰ, διότι περιορίζεται εἰς τὸ χρονικὸν διάστημα τῶν δύο μηνῶν ἢ τοῦ ἑνὸς μηνὸς, κατὰ τὸ ὁποῖον εἶμαι Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἡ εὐθύνη ἀνάγεται εἰς παρῳχημένην ἐποχὴν, ἑπομένως ἐγὼ δὲν καλοῦμαι νὰ μετάσχω τῆς εὐθύνης ταύτης. Ὡς πρὸς τὴν ἐπιθεώρησιν τὴν Γενικὴν, νομίζω ὅτι ὁ νόμος περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ διατάσσει τὰ περὶ ταύτης· καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν εἶχε διαταχθῆ, δὲν ἐξετελεῖτο ὅμως πάντοτε κατ’ ἔτος. Ἐὰν ἤθελε μοὶ δηλωθῆ παρὰ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως ἐπιθυμία ἢ πρότασις, τότε ἐγὼ καλοῦμαι ν’ ἀποφανθῶ, ἐὰν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γένηται ἐπιθεώρησις ἢ νὰ μὴ γένηται. Ἐν ὅσῳ τοιαύτη τις πρότασις ἢ ἐπιθυμία δὲν μοὶ ἐξεδηλώθη, ἐγὼ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν καλοῦμαι νὰ διατάξω τι, διότι ἐγὼ διατάσσω μόνον ἐπὶ τῇ προτάσει τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, ἐπὶ τῇ προτάσει δ’ αὐτῆς θέλω πάντοτε ἀποφανθῆ, ἂν πρέπει νὰ γένηται ἐπιθεώρησις ἢ ὄχι.

§70Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὁ νόμος ἐπιβάλλει τὴν ἐπιθεώρησιν.

§71Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἂν ὑπάρχει πρότασις τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, ὅπως γείνῃ παρὰ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ἡ ἐπιθεώρησις, ἡ διατασσομένη, δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος, κατ’ ἔτος. Ἐὰν ὑπάρχῃ, νὰ κατατεθῇ αὕτη εἰς τὴν Βουλήν, καὶ τοιουτοτρόπως τὸ ζήτημα λύεται.

§72Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Βεβαίως ἐγὼ εὗρον ἐν τοῖς ἀρχείοις πρότασιν τοιαύτην, εὗρον καὶ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπισταλὲν πρὸς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν εἰς ἀπάντησιν. Ἑπομένως, διὰ νὰ μεταβάλω τὴν γνώμην ταύτην τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, οὗτινος εἶμαι διάδοχος, πρέπει νὰ μοὶ δοθῇ ἀφορμή· ἀλλὰ δὲν μοὶ ἐδόθη ἀφορμή.

§73Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις τοῦ στρατοῦ δὲν ἔχει μόνον προορισμὸν νὰ συντάσσηται κατ’ ἔτος ὁ πίναξ τῶν ἐχόντων τὰ προσόντα πρὸς προβιβασμόν. Ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις τοῦ στρατοῦ ἔχει πολὺ ὑψηλότερον, πολὺ σπουδαιότερον, πολὺ λυσιτελέστερον σκοπόν· ἔχει τὸν σκοπὸν νὰ ἀντιληφθῇ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ τῆς καταστάσεως τοῦ στρατεύματος, ἂν ἡ πειθαρχία ὑπάρχει πλήρης, ἂν ἡ ἐκπαίδευσις ἐγένετο ἑνιαία καὶ συμφώνως πρὸς τοὺς κανονισμούς, ἂν ἡ κατάστασις τοῦ ὑλικοῦ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ δύναται ὁ στρατὸς νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του ἐν δεδομένῃ περιστάσει. Ἐννοεῖται, ὅτι τὰ ζητήματα ταῦτα δὲν εἶναι μικροῦ λόγου ἄξια, οὐδὲ εἶναι τόσον ἀσήμαντα, ὅσον τὸ ἂν θὰ συνταχθῇ κατάλογος τῶν ἀξιωματικῶν τῶν ἐχόντων δικαίωμα προβιβασμοῦ, διότι τοῦτο, ἂν δηλαδὴ πρόκηται νὰ μὴ γείνωσι προβιβασμοί, δύναται νὰ μὴ ἔχῃ καμμίαν σημασίαν, ἀλλ’ εἶναι μεγάλης σημασίας νὰ ἀντιληφθῇ ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ τῆς καταστάσεως τοῦ στρατεύματος. Εἰς ὅλα τὰ ἔθνη γίνεται κατ’ ἔτος ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις, καὶ ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐν Γερμανίᾳ. Ὁ νόμος περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ προέβλεψε καὶ διέταξε κατ’ ἔτος τὴν ἐκτέλεσιν τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως. Βεβαίως δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι δύναται ἐντὸς τοῦ ἔτους νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις τοῦ στρατοῦ, διότι ἄγομεν ἤδη τὸν πέμπτον μῆνα τοῦ ἔτους, καὶ ἑπομένως κατὰ τὸ διάστημα τῶν ὑπολειπομένων ἑπτὰ μηνῶν δύναται νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις, καὶ δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν σκοπεῖ νὰ μὴ ἐκτελέσῃ τὸν νόμον, ἢ τοὐλάχιστον δὲν δύναταί τις νὰ τὸν μεμφθῇ εἰσέτι, ὅτι δὲν ἐξετέλεσε τὸν νόμον. Ἀλλ’ ἐγείρεται τὸ ζήτημα, δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ πλέον ὁ σκοπός, τὸν ὁποῖον ὁ νομοθέτης τῆς κατ’ ἔτος Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως προβλέπει; Κατὰ τοὺς μῆνας τοῦ θέρους, εἶναι γνωστόν, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐκτελεσθῶσι γενικαὶ ἀσκήσεις, διότι ὁ ὑπερβολικὸς καύσων δύναται νὰ ἐπιφέρῃ δυστυχήματα, καὶ ἑπομένως ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητής, ἐκτελῶν Γενικὴν ἐπιθεώρησιν κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελέσῃ ὅπως πρέπει τὴν ἐπιθεώρησιν. Τὴν 15 Σεπτεμβρίου, κατὰ τὸν νόμον, πάντες σχεδὸν οἱ ἄνδρες τοῦ πεζικοῦ μετατίθενται εἰς τὴν χωροφυλακήν, τὴν 1 δὲ Ὀκτωβρίου παρουσιάζονται πρὸς κατάταξιν οἱ νέοι κληρωτοί, κατὰ τοὺς ἰσχύοντας νόμους· συνεπῶς, ἐὰν δὲν ἐκτελῆται ἡ ἐπιθεώρησις κατὰ τοὺς μῆνας Ἀπρίλιον καὶ Μάϊον, δὲν δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς τοῦ νομοθέτου περὶ ἐκτελέσεως τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως καὶ ἀντιλήψεως τῆς καταστάσεως τοῦ στρατοῦ. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἔπρεπεν ἡ ἐπιθεώρησις νὰ ἐκτελεσθῇ ἐν δέοντι χρόνῳ, κατὰ τὸν χρόνον δηλαδὴ ἐκεῖνον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐξετελεῖτο καὶ κατὰ τὰ ἄλλα ἔτη. Ὅτε ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον «περὶ ἐπιθεωρήσεως τοῦ στρατοῦ» ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Βουλευτὴς Τυρνάβου, εἶχεν ὡς τροποποίησιν τοῦ ὑπάρχοντος νόμου, ὅτι κατὰ διετίαν θὰ γίνεται ἡ ἐπιθεώρησις· ἀνέφερε δὲ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ὅτι ὁ Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς ὑπέβαλεν αὐτῷ αἴτησιν, ὅπως ἄρξηται ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις τὴν 1 Ἀπριλίου, — διότι κατὰ τὸν νόμον περὶ Γενικῆς Διοικήσεως εἶναι δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ὁρίζῃ τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως, — καὶ ὅτι αὐτός, ὡς Ὑπουργός, ἀπήντησεν, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν διατάσσει τὴν ἔναρξιν, καὶ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον θὰ ἀπαντήσῃ περὶ τῆς ἡμέρας τῆς ἐνάρξεως. Ἐννοεῖται, ὅτι μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Τυρνάβου, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του, ὅτι ἔδει ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν τοιαύτην ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, διότι παρερχομένης τῆς προθεσμίας τῶν μηνῶν Ἀπριλίου καὶ Μαΐου δὲν δύναται πλέον νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις τοῦ στρατοῦ λυσιτελῶς· διότι, ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι δὲν ψηφίζεται τὸ νομοσχέδιον περὶ Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως, ὁ νόμος πρέπει νὰ ἐκτελεσθῇ· ἀλλὰ πῶς νὰ ἐκτελεσθῇ κατὰ τοὺς θερινοὺς μῆνας ἢ τοὺς μῆνας τοῦ φθινοπώρου, ὑπὸ τὴν κατάστασιν τοῦ στρατεύματος, τὴν ὁποίαν περιέγραψα; Νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα πρέπει νὰ διευκρινήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§74Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν ἦτο ἀναγκαῖον ν’ ἀσχοληθῆτε πολὺ εἰς τὴν ἐξήγησιν ἢ εἰς τὴν παράθεσιν τῶν σκοπῶν, τοὺς ὁποίους προτίθεται ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις τοῦ στρατοῦ. Τὸ θέμα τοῦτο εὐτυχῶς δὲν εἶναι κυρίως στρατιωτικὸν, δὲν εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν γινώσκουσι παρὰ μόνον οἱ ἀποτελοῦντες μέρος τοῦ σώματος τοῦ πυροβολικοῦ ἢ τοῦ μηχανικοῦ, τοῦ πεζικοῦ ἢ τοῦ ἱππικοῦ· εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς μὴ ἀξιωματικοὺς καὶ εἰς μὴ στρατιωτικούς· ἑπομένως πιστεύσατε, ὅτι δὲν ἀγνοοῦμεν, τίς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως, οὐδὲ ὅτι δὲν εἶναι μόνος ὁ σκοπὸς τῆς προαγωγῆς ἢ τῆς τιμωρίας προσώπων, ἀλλ’ εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ἐρεύνης τῶν πραγμάτων ἔν τε τῇ πόλει, ἔν τε τῇ ἀγορᾷ, ἔν τε τῇ ἐκτελέσει τῶν καθηκόντων. Ἦτο ἀπώλεια χρόνου. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ ἐξουσία ἡ ὑπουργικὴ δὲν δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἀνατρέπῃ τὰς πράξεις προκατόχων, πλὴν ἂν προκληθῇ, καὶ μόνον ἂν δὲν ἀπεκτήθησαν δικαιώματα. Ὁ ἐμὸς προκάτοχος ἔπραξε μίαν πρᾶξιν. Λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι παρὼν, ἵνα δώσῃ λόγον τῆς πράξεώς του ταύτης. Ἐγὼ δὲν ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ μεταβάλω τὴν πρᾶξιν ταύτην· ἂν ἐλάμβανον ἀφορμὴν, ἤθελον ἐξετάσει ἂν ἦτο ὀρθὴ ἡ πρᾶξις, καὶ ἑπομένως ἂν πρέπει νὰ ἰσχύῃ ἢ νὰ μεταβληθῇ, — ὅτε θέλω πράξει ὑπ’ εὐθύνην μου ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ πράξω.

§75Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρέπει νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι δὲν πρόκειται ἐδῶ νὰ κάμωμεν ἐξέλεγξιν, ἂν εἶναι κάτοχος τῶν κανονισμῶν ἢ δὲν εἶναι. Ἐδῶ πρόκειται νὰ παραστήσωμεν, ὅτι, ἂν παραμελήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, θὰ διαπράξῃ παρανομίαν. Λοιπὸν ἐπηρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ εἴπῃ, ἂν θὰ ἐκτελεσθῇ αὐτὴ ἡ ἐπιθεώρησις ἡ ἐτησία, ἡ προβλεπομένη ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ ζήτημα, ὅτι δὲν θέλει νὰ ἀνατρέψῃ τὰς πράξεις τοῦ προκατόχου του, ἡμεῖς δὲν ἐθίξαμεν τὸ ζήτημα τοῦτο, οὔτε κατεκρίναμεν ποσῶς τὰς πράξεις τοῦ κ. πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, οὔτε ἔχει σχέσιν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, μὲ τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν κάμνω πρὸς αὐτὸν τὴν στιγμὴν ταύτην· διότι ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος εἰσήγαγε διάφορα νομοσχέδια εἰς τὴν Βουλὴν, νομοσχέδιον περὶ ἀνωτέρων μονάδων τοῦ στρατοῦ, τὸ ὁποῖον περιέχει καὶ διάταξιν περὶ καταργήσεως τῆς Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ, νομοσχέδιον περὶ ἐπιθεωρήσεως κλπ., εἶχεν ἄλλα πράγματα ἐν τῷ νῷ, κανονίσας οὕτω πως τὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐπερωτῶ λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, ἔχει ἐν νῷ τὰ αὐτὰ σχέδια κάμει, τὰς αὐτὰς σκέψεις, οἷας ὁ προκάτοχος αὐτοῦ, δηλαδὴ νὰ καταργήσῃ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν, νὰ παύσῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ, νὰ μὴ ἐκτελεσθῇ ἡ ἐπιθεώρησις; Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου πρόκειται ν’ ἀποφανθῇ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἄλλαι εἶναι αἱ σκέψεις τοῦ προκατόχου του καὶ ἄλλαι αἱ τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ.

§76Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ ἀπάντησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν δὲν διακανονίζει ἐντελῶς τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ἀσχολούμεθα. Γινώσκομεν ὅλοι, ὅτι ὁ νόμος περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ διατάσσει, ὅπως ἡ ἐπιθεώρησις γίνηται κατ’ ἔτος ὑπὸ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ στρατοῦ. Ἔθος ἐπεκράτησεν, ὅπως ἡ ἐπιθεώρησις αὕτη γίνηται κατ’ Ἀπρίλιον ἑκάστου ἔτους. Ἐὰν αἱ πληροφορίαι, ἃς ἔχω, ἦναι ἀκριβεῖς, ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ ἐζήτησε παρὰ τοῦ Ὑπουργείου, καθ’ ὃ εἶχε καθῆκον, ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω, εἰς τὴν αἴτησιν ταύτην τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς ἀπήντησε, διατάξας νὰ μὴ γείνῃ ἐπιθεώρησις; ἢ ἀπήντησεν, ὅτι κατ’ αὐτὸν δὲν πρέπει εἰσέτι νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα τῆς ἐνάρξεως; ἢ δὲν ἀπήντησε ποσῶς; Ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰ τρία ταῦτα ἐρωτήματα· διότι, ἂν μὲν ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἀπήντησεν εἰς τὴν αἴτησιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ, ζητοῦντος νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐπιθεωρήσεως, καθῆκον ἔχει ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ οἱανδήποτε κρίνει εὔλογον ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς αἰτήσεως ταύτης, ἡ δὲ μὴ ἀπάντησις ἐπὶ τῆς αἰτήσεως, ἐννοεῖται, εὐθύνει τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀφ’ ἧς ἡμέρας ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐὰν ἀπ’ ἐναντίας ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἀπήντησεν εἰς τὴν αἴτησιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ, ἐκφράζων τὴν γνώμην, ὅτι δέον ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐπιθεώρησις, καὶ πάλιν τότε ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει ν’ ἀποφασίσῃ, ἂν πρόκειται ἢ πρέπει νὰ γείνῃ ἐπιθεώρησις· καὶ ἂν νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ, καθὼς ὁ νόμος κελεύει, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὁρίσῃ τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐπιθεωρήσεως. Ἂν δὲ ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπήντησεν εἰς τὴν αἴτησιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ, ὅτι κατ’ αὐτὸν δὲν πρέπει νὰ γείνῃ ἐπιθεώρησις, τότε βεβαίως τὸ ζήτημα ἐλύθη ὑπὸ τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ, καὶ διὰ νὰ γείνῃ ἀναθεώρησις τῆς ἀποφάσεως ταύτης, εἶναι ἀναγκαῖον νὰ προκληθῇ δευτέρα ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ, ἐὰν ὁ Γενικὸς Διοικητὴς νομίζῃ, ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ὁριστική. Ἐπεθύμουν, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Πρωθυπουργὸς εὐαρεστῆται, νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰς ἐρωτήσεις ταύτας.

§77Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ πρώτη ὑπόθεσις, τὴν ὁποίαν ὁ ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς ἐποιήσατο, δὲν ἔχει βάσιν, διότι ὁ προκάτοχός μου Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, Βουλευτὴς ἐκ Τυρνάβου, δὲν ἐσιώπησεν, ὅτε ἔλαβε τὴν πρότασιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ, ὥστε νὰ θεωρηθῇ ἕνεκα τούτου ἡ ὑπόθεσις ἐκκρεμής, καὶ κριθῇ, ὅτι δύναμαι νὰ ἐπιλάβωμαι αὐτῆς καὶ νὰ πράξω ἐγὼ ὅ,τι ἐκεῖνος δὲν ἔπραξεν. Ὁ κ. ἐκ Τυρνάβου Βουλευτὴς δὲν ἐνέκρινε νὰ γένηται τότε ἡ ἐπιθεώρησις, καὶ ἑπομένως δὲν ἔδωκε τὴν συναίνεσίν του εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητήν, ἵνα προβῇ εἰς τὴν ἐπιθεώρησιν. Καὶ εἶπον ἐγώ, διὰ ποῖον λόγον ὁ ἐμὸς ἐκ Τυρνάβου συνάδελφος ἔδωκε τοιαύτην ἀπάντησιν. Οὕτως εὗρον τὰ πράγματα, οὐδ’ ἐδόθη εἰς ἐμὲ εὐκαιρία ν’ ἀποφανθῶ ἄλλως, νὰ ἀποφανθῶ, φέρ’ εἰπεῖν, ὅτι ἐσφάλλετο ὁ προκάτοχός μου Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, οὕτως ἑρμηνεύσας τὰ πράγματα καὶ μὴ δοὺς ἀμέσως διαταγὴν νὰ γένηται ἐπιθεώρησις. Ἐὰν μοὶ εἶχε δοθῆ ἀφορμή, τότε ἤθελον σκεφθῆ, ἂν ὀρθῶς ἔπραξεν ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἢ ἂν ἐγὼ ὀφείλω ν’ ἀκολουθήσω ἄλλην γνώμην.

§78Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐξάγεται, ὅτι ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς δὲν ἔκρινεν, ὅτι ὤφειλε ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν αἴτησιν τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ.

§79Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπήντησε.

§80Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀπήντησε τί, παρακαλῶ;

§81Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπήντησε καὶ δὲν συνήνεσε νὰ γείνῃ ἐπιθεώρησις.

§82Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἄρα εἶναι ἡ τρίτη τῶν ὑποθέσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμα.

§83Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τώρα ἡ ὑπόθεσις δύναται νὰ ἀνατραπῇ, δύναται νὰ μεταβληθῇ, ἂν ἐγὼ ἤθελον λάβει ἀφορμήν. Ἐὰν ἐλάμβανον ἀφορμήν, ἤθελον σκεφθῆ, ἂν πρέπει νὰ γένηται ἡ ἐπιθεώρησις, ἢ ἂν δὲν πρέπει, ἂν τὰ πράγματα ἔχωσιν ὡς ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς ἔκρινεν αὐτά.

§84Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι μετὰ τὴν ἐξήγησιν ταύτην ἀποδεικνύεται, ὅτι εἴμεθα ἐντελῶς σύμφωνοι· διότι ἐγὼ ἔκαμα τρεῖς ὑποθέσεις, καὶ ἐζήτησα νὰ μάθω πρῶτον, ἂν ἀπήντησεν ὁ προκάτοχος Ὑπουργός.

§85Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς δὲν εἶπεν εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπιθεώρησιν.

§86Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀπήντησεν ἢ δὲν ἀπήντησε;

§87Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπήντησεν, ἀλλὰ δὲν εἶπε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπιθεώρησιν.

§88Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἄρα εἶπε νὰ μὴ προβῇ.

§89Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι. Ἡ ἀπάντησις τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ ἦτο, ἂν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς, ὅτι ἐνόμιζεν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γείνῃ τότε ἐπιθεώρησις.

§90Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Λοιπὸν εἶναι ἡ δευτέρα ὑπόθεσις, κύριε Ὑπουργέ. Διότι ἔκαμα τρεῖς ὑποθέσεις ἀκριβῶς, καὶ εἶπον, ὅτι ἡ δευτέρα κατ’ ἐμὲ εἶναι ἡ ἑξῆς· ὅτι ἀπήντησεν, ὅτι δὲν εἶναι ἀκόμη καιρὸς νὰ γείνῃ ἐπιθεώρησις. Λοιπὸν ὁ τότε Ὑπουργὸς ἀνελάμβανε τὴν εὐθύνην τῆς μὴ ἐκτελέσεως τῆς ἐπιθεωρήσεως, ἥτις, ἀφ’ ἧς ὑμεῖς ἀνελάβετε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὑπαρχούσης αἰτήσεως πρὸς ἐπιθεώρησιν, εὐθύνει ὑμᾶς, ὁ ὁποῖος βεβαίως δύνασθε νὰ φρονῆτε, ὅτι δὲν εἶναι ἔτι καιρὸς νὰ γείνῃ ἐπιθεώρησις,— διότι ἔχετε δικαίωμα νὰ ἑρμηνεύητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸν νόμον, —ἀλλὰ βεβαίως φέρετε σήμερον τὴν εὐθύνην, ἀφοῦ ἡ ἀπάντησις τοῦ προκατόχου σας δὲν ἦτο ἀρνητική.

§91Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι· διότι δὲν προεκλήθην ν’ ἀποφανθῶ παντάπασι.

§92Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Εἶσθε προϊστάμενος, καὶ ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐρωτήσητε.

§93Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Γνωρίζω ἐγὼ ποῖα καθήκοντα ἔχω, καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ μὲ διδάξητε.

§94Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ λεπτὸν, καὶ ἐπιτραπήτω μοι νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις.

§95Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Οὕτως ἔκρινα, κύριε!

§96Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ ὅπως βούλεται, νὰ νομίζῃ, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προτείνῃ ὅ,τι θεωρεῖ ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προτείνῃ, ἀλλ’ ἀπομένει καὶ εἰς ἐμὲ, ὡς ἔχοντα τὸ δικαίωμα νὰ κρίνω περὶ τῶν πράξεων τοῦ Ὑπουργοῦ, νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην μου.

§97Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα.

§98Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Λοιπὸν ἡ θέσις τοῦ ζητήματος εἶναι ἡ ἑξῆς. Ἡ Γενικὴ Διοίκησις τοῦ στρατοῦ ἐζήτησε, κατὰ τὰ εἰθισμένα, ὅπως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁρίσῃ ἡμέραν ἐνάρξεως τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως. Ὁ Ὑπουργὸς ὁ τότε ἀπήντησεν, ὅτι κατ’ αὐτὸν δὲν ἔφθασεν ἀκόμη ἡ ἡμέρα, καθ’ ἣν ἡ ἐπιθεώρησις αὕτη δέον νὰ διαταχθῇ. Ἄρα τὸ ζήτημα μένει ἐκκρεμές. Ἐξακολουθεῖ τὸ ζήτημα ἐν ἐκκρεμότητι, ἀλλ’ ἐξακολουθεῖ ἐν ἐκκρεμότητι, διότι ὁ διευθύνων τότε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐφρόνει, ὅτι δὲν ἦτο κατάλληλος ἡ στιγμή, ὅπως ἐκτελεσθῇ ἡ ἐπιθεώρησις. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ δεχθῶ, ὅτι πρέπει νὰ προκληθῇ ἐκ νέου τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ διατάξῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐπιθεωρήσεως, διότι, ἀφοῦ προεκλήθη ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ, καὶ οὗτος εἶπεν, ὅτι δὲν ἐθεώρει ἀκόμη τὴν στιγμὴν κατάλληλον, ἐννοεῖται, ὅτι ἀπόκειται εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐπιθεωρήσεως, ὅταν θεωρήσῃ αὐτὴν ἀναγκαίαν.

§99Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑμεῖς οὕτω κρίνετε· ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον δὲν εἶναι ὑπόχρεον, πρὶν ἢ προκληθῇ.

§100Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπαναλάβω ὅσα οἱ προλαλήσαντες κ. Βουλευταὶ ἐξέθηκαν, προκειμένου περὶ τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ στρατοῦ. Ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς καλῶς, σαφῶς καὶ λεπτομερῶς ἐξέθηκε τὰς ὑποχρεώσεις τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, ὡς καὶ τὰς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον μένει ἀκόμη ἀκατάληπτον, εἶναι τὸ ἑξῆς. Κατὰ τὸν ὀργανισμὸν καὶ τὸ ἐκτελεστικὸν Διάταγμα τῆς Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ, ὁ Γενικὸς Διοικητὴς καθ’ ὡρισμένην ἐποχήν, εὐθὺς ἅμα τῇ ἐνάρξει τοῦ ἔτους, δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν παρακαλεῖ αὐτὸ νὰ διατάξῃ, ὅπως ἡ ἐπιθεώρησις ἄρξηται ὡρισμένως τὴν δεῖνα ἡμέραν. Τοῦτο ἔπραξεν ὁ Γενικὸς Διοικητής, ὡς ἐγνώσθη ἐνταῦθα οὐ μόνον σήμερον, ἀλλὰ καὶ κατὰ προλαβούσας συνεδριάσεις, ὅτε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διετέλει ὁ κ. ἐκ Τυρνάβου Βουλευτής. Καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐβεβαίωσαν, ὅτι, δι’ οὓς εἶχον λόγους, δὲν ἐνέκριναν τὴν ἔναρξιν τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως κατὰ τὴν ἀναφοράν, ἣν ὑπέβαλεν ὁ Γενικὸς Διοικητής. Οὐχ ἧττον δὲν ἀνεμίχθησαν ποσῶς εἰς τὰ δικαιώματα τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, δυνάμει τῶν ὁποίων ὁ Γενικὸς Διοικητὴς διέταξε τὴν ἐκτέλεσιν τῶν μερικῶν ἐπιθεωρήσεων, αἵτινες πᾶσαι ἐξετελέσθησαν, πλὴν τῆς ἐπιθεωρήσεως τῆς χωροφυλακῆς, ἥτις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθῇ, διότι δὲν ὑπῆρχεν ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς· δὲν ἐφρόνει δὲ, ὅτι ὁ ἐπιθεωρητὴς τῆς χωροφυλακῆς ἠδύνατο νὰ ἀναπληρώσῃ τὸν ἀρχηγὸν αὐτῆς, ὅστις κατὰ τὸν νόμον εἶναι δυσαναπλήρωτος. Ἐνταῦθα ἄρχεται ἡ λεπτότης τοῦ ζητήματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καθ’ ὃ εἶχε δικαίωμα νὰ ἐγκρίνῃ ἢ μὴ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐπιθεωρήσεως κατὰ τὴν ὑποδειχθεῖσαν διὰ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ ἡμέραν, ἀπήντησεν, ὅτι δὲν ἐγκρίνει ταύτην. Ἀλλὰ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐγγράφως, ἐπιστρέψας συνάμα καὶ τὸ ἔγγραφον τῆς ἀναφορᾶς τῆς Γενικῆς Διοικήσεως μετὰ τῆς παρατηρήσεως αὐτοῦ, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ἐγκρίνει νὰ ἐνεργηθῇ ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις; Τοῦτο ζητοῦμεν νὰ μάθωμεν ἀπὸ τὸν κύριον Πρωθυπουργόν. Διότι, ἂν ἁπλῶς εἰδοποίησε τὴν Γενικὴν Διοίκησιν, ὅτι δὲν ἐγκρίνει τὴν ἔναρξιν τῆς ἐπιθεωρήσεως ἐπὶ τοῦ παρόντος, ὑποτίθεται, ὅτι ἤθελεν ἐγκρίνει ταύτην βραδύτερον. Κατόπιν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπεχώρησε τοῦ Ὑπουργείου· ἀλλ’ ὁ διάδοχος αὐτοῦ κ. Πρωθυπουργὸς ἔδει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει, ὅτι ὑφίστατο ἡ αἴτησις τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, καὶ ὅτι ἔδει νὰ δώσῃ ἐπ’ αὐτῆς ὁριστικὴν ἀπάντησιν. Ἐὰν ὅμως ὁ τότε Ὑπουργὸς ἀπήντησε πρὸς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν καὶ ἐπέστρεψε τὴν ἀναφοράν, ἔχει καθῆκον σήμερον ὁ νῦν Ὑπουργὸς νὰ προκαλέσῃ νέαν ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, δι’ ἧς νὰ ὁρίζηται καὶ πάλιν ἡ ἡμέρα τῆς ἐνάρξεως τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως συμφώνως τῷ νόμῳ. Τοῦτο μὴ πράττων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, βεβαίως παραβαίνει τὸ καθῆκόν του, οὐδόλως δ’ εἶναι ὑπαίτιος τῆς μὴ ἐκτελέσεως τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως ὁ Γενικὸς Διοικητής. Ταῦτα εἶχον ν’ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ νὰ ἐρωτήσω αὐτόν: ἂν ἀπεστάλη ὑπὸ τοῦ προκατόχου του τοιαύτη ἀπάντησις πρὸς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν, διατὶ ὁ νῦν Ὑπουργὸς δὲν ἀπέστειλε δευτέραν διαταγὴν, ὅπως προκαλέσῃ δευτέραν ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως, ὁρίζουσαν τὴν ἡμέραν τῆς ἐπιθεωρήσεως; Τὸ ὅτι δὲ ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς δὲν διέταξεν ἐπιθεώρησιν ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ μεράρχου τῆς Γʹ Μεραρχίας, εἶναι λόγος ἀποχρῶν ἀληθῶς, διότι διενοεῖτο πρῶτον νὰ διορίσῃ τοὺς ἀρχηγούς, καὶ εἶτα νὰ διατάξῃ τὴν ἐπιθεώρησιν· ἀλλ’ ἡ κατάστασις αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραταθῇ ἐπὶ πλέον· ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὀφείλει ἀμελλητὶ νὰ διορίσῃ τὸν ἀρχηγὸν τῆς Χωροφυλακῆς, διότι ὁ μὴ διορισμὸς αὐτοῦ μέχρι σήμερον παραβλάπτει οὐσιωδῶς τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ διότι οὐδαμοῦ τοῦ νόμου ἀναφέρεται, ὅτι ὁ εἷς τῶν ἐπιθεωρητῶν — διότι εἶναι τρεῖς οἱ ἐπιθεωρηταὶ — ἀναπληροῖ τὸν ἀρχηγόν. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὸν διοικητὴν τῆς Γʹ Μεραρχίας, ἂν ὁ πρώην Ὑπουργὸς δὲν προέβη εἰς τὸν διορισμὸν αὐτοῦ, τοῦτο δὲν ἐμποδίζει τὸν νῦν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προβῇ εἰς τὴν συμπλήρωσιν τῶν θέσεων καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως, καθ’ ὃ ἔχει δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν, διότι ἡ κατ’ ἔτος Γενικὴ ἐπιθεώρησις εἶναι ὑποχρεωτική.

§101Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Δὲν λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν ποίαν ἀπάντησιν ἔδωκεν ὁ τέως Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ περὶ ἐνάρξεως τῆς ἐπιθεωρήσεως· ἔχω ὑπ’ ὄψει μου μόνον τὸν νόμον περὶ τῆς Γεν. Διοικήσεως. Οὗτος ἐν ἄρθρῳ 10 ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως ἅπαξ τοῦ ἔτους ἐνεργῆται ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ στρατιωτικὴ ἐπιθεώρησις. Φρονῶ ὅθεν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λέγωμεν, ὅτι ἔχομεν ἄγνοιαν τῶν νόμων, πρὸ πάντων δὲ οἱ τεταγμένοι τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν. Ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ στρατεύματος, γνωρίζων τὰς ὑποχρεώσεις, ἃς ἔχει ἐκ τοῦ περὶ Γενικῆς Διοικήσεως νόμου (ἄρθρα 10 καὶ 11), ἐζήτησε παρὰ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐπιθεωρήσεως. Ἡ ἐπιθεώρησις τοῦ 1902 ἤρξατο τὴν 1 Ἀπριλίου, ἡ ἰσχὺς δὲ τῶν πράξεων τῆς ἐπιθεωρήσεως ἐκείνης ἐπεκτείνεται μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς νέας ἐπιθεωρήσεως, ἤτοι μέχρι τῆς 1 Ἀπριλίου 1903, διότι δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ ἔτος. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, σήμερον δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἐν ἰσχύϊ τὰς πράξεις τῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ 1902, διότι κατὰ τὸ ῥητὸν ἄρθρον τοῦ νόμου ἐπιβάλλεται νὰ γείνῃ ἡ ἐπιθεώρησις ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ, καὶ κατὰ τὰς ἄλλας διατάξεις πρέπει νὰ ὑποβληθῶσιν οἱ πίνακες, οἱ συντασσόμενοι ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, ἐντὸς τοῦ χρονικοῦ διαστήματος, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὁ νόμος καὶ τὸ περὶ τούτου Διάταγμα. Ἤδη, νομίζω, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς γνωρίζει, ὅτι δὲν ἐνηργήθη ἐπιθεώρησις ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ. Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω, ἂν ὁ Γενικὸς Διοικητὴς ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ νέαν αἴτησιν καὶ ζητήσῃ νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα ἐπιθεωρήσεως· ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις εἶχεν ὑπ’ ὄψει τὸν νόμον περὶ Γενικῆς Διοικήσεως καὶ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα, τὸ ἀπορρέον ἐκ τοῦ νόμου τούτου, τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ, ἂν ὁ Γεν. Διοικητὴς ἐλησμόνησεν ἢ παρέλειψε νὰ ὑποβάλῃ τὴν αἴτησιν, ἐὰν ἔχῃ τοιαύτην ὑποχρέωσιν; Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ ὁποίου ὑπάγεται ὁ Γεν. Διοικητὴς, ἔδει νὰ ζητήσῃ λόγον παρ’ αὐτοῦ, διατί δὲν ἐζήτησε νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς ἐπιθεώρησιν τοῦ στρατοῦ. Ἀλλ’ οὐδὲν τοιοῦτον ἔπραξε, καὶ ἕνεκα τούτου δὲν ἐνηργήθη ἡ Γενικὴ Ἐπιθεώρησις, ἥτις κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι δυνατὸν τώρα νὰ γείνῃ, διότι ἐκτὸς τῶν ἄλλων λόγων, οὓς ὁ κ. ἐκ Βονίτσης συνάδελφος εἶπεν, ἐκ τοῦ νόμου εἶναι ἀπηγορευμέναι αἱ κανονικαὶ ἄδειαι εἰς πάντας τοὺς ὁπλίτας κατὰ τοὺς μῆνας Ἀπρίλιον καὶ Μάϊον, λόγῳ τῶν ἀσκήσεων καὶ ἐπιθεωρήσεων. Μετὰ τὸν Μάϊον δὲν δύνανται οἱ ἄνδρες νὰ εὑρίσκωνται ὑπὸ τὴν πίεσιν ταύτην. Ἐὰν αὔριον ἀνασταλῇ ἡ χορήγησις νέων ἀδειῶν, ἔπρεπε διὰ νόμου νὰ τροποποιηθῇ ἡ διάταξις τοῦ νόμου ἐκείνου. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ διατάξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἔναρξιν τῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ στρατεύματος, ἢ ἔπρεπε νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἤθελεν ἀνασταλῆ ἡ ἐπιθεώρησις τοῦ στρατοῦ.

§102Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Ἡ πρότασίς μου, ὅτι ἀδικεῖται ἓν μέρος ἀξιωματικῶν, θεωρηθέντων ὡς στασίμων, εἶναι τὸ πρῶτον μέρος κατόπιν τῶν πολλῶν, ἅπερ ἐπιβάλλουσι τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐτησίας Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ στρατοῦ. Δὲν θέλω γενικῶς νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ προορισμοῦ τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως· ἁπλῶς ἐπιθυμῶ νὰ δώσω ἀφορμὴν πρὸς ἄρσιν ἀδικήματος διαπραττομένου ἕνεκα τῆς ἀναβολῆς τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εἶναι ἐπαρκὴς, σχετικῶς πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐζήτησα νὰ μάθω. Ἡ γνώμη τοῦ τέως κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Βουλευτοῦ ἐκ Τυρνάβου περὶ τοῦ ὅτι ἡ ἔλλειψις τοῦ μεράρχου παρεκώλυε τὴν ἐκτέλεσιν τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως δὲν εἶναι οὐσιώδης· ἄλλως τε ἤδη δὲν πρόκειται περὶ ἐλέγχου τῶν πράξεων τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν· ἡ ἐπιθεώρησις τῶν μεράρχων ἐξετελέσθη ἤδη νομίμως, καὶ οὐδεὶς πρέπει νὰ γίνηται λόγος περὶ τούτου. Μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν μερικῶν αὐτῶν ἐπιθεωρήσεων ἔδει ὑποχρεωτικῶς νὰ ἐνεργηθῇ Γενικὴ ἐπιθεώρησις ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ. Ἐξ ὅσων ἐξετυλίχθησαν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐξ ὅσων ἀκόμη ἐλέχθησαν ἀπὸ τοῦ στόματος τῆς Α. Υ. τοῦ Διαδόχου καὶ ἐξ ὅσων ἐγράφησαν ἐν τῷ τύπῳ καὶ ἐκ τῶν κατ’ ἰδίαν συζητήσεων ἀποδεικνύεται, ὅτι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὑποβληθέντα ὑπὸ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἦσαν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐπέδρασαν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε καθιστῶσι μεταβατικὴν τὴν θέσιν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ καὶ παρεμποδίζουσι τὴν ἐπιθεώρησιν. Ὁ κ. τέως Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν ἐν τῇ Βουλῇ, ὡς καὶ ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἐνθυμοῦνται, καὶ ὡς ὁ κ. Βουλευτὴς Βονίτσης εἶπεν, ὅτι ἀπήντησε πρὸς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν τοῦ στρατεύματος, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ὁρίζει τὸν χρόνον, καθ’ ὃν θὰ ἄρξηται ἡ Γενικὴ ἐπιθεώρησις, καὶ ὅτι θ’ ἀποφανθῇ προσεχῶς. Ἐπῆλθεν ἡ παραίτησις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἔκτοτε οὐδὲ κἄν λόγος ἐγένετο περὶ τῆς ἐκτελέσεως τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ στρατεύματος. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὤφειλε νὰ φανῇ συνεπὲς πρὸς τὴν διαταγὴν, ἣν ἀπέστειλε πρὸς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν, καὶ ὤφειλε νὰ ἔχῃ ἤδη διατάξει τὴν ἐκτέλεσιν τῆς Γενικῆς ἐπιθεωρήσεως, ἐπιβαλλομένην ἐξ ἐπιτακτικῆς διατάξεως τοῦ νόμου. Ὤφειλε δηλαδὴ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ ὁριστικὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν Γενικὸν Διοικητὴν μετὰ πάροδον χρόνου τινός. Τούτου μὴ γενομένου μέχρι σήμερον, ἡ ἐπιθεώρησις αὕτη ματαιοῦται, καὶ οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ματαιοῦται, εἶναι γνωστοὶ, τοὺς ἀνέφερε δὲ πρὸ ὀλίγου ὁ σεβαστός μοι ὑποστράτηγος καὶ ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής. Ἐματαιώθη λοιπὸν ἡ ἐπιθεώρησις, καὶ ἐπῆλθον τοιαῦτα κακὰ εἰς τὸ στράτευμα ἐκ μόνου τοῦ λόγου, ὅτι τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια, τὰ ὑποβληθέντα εἰς τὴν Βουλὴν, ἔλαβον τὴν πρὸς τὰ ἀριστερὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἄγουσαν, ὑποχωροῦντα εἰς πολιτικὰς ἀξιώσεις, ὅπως καὶ συνήθως συμβαίνει. Ἐπέρχεται δ’ ἐκ τούτου βλάβη εἰς τὸ στράτευμα καὶ εἰς τὰ ἄτομα· ἐπερχομένης δὲ βλάβης εἰς τὰ ἄτομα, ὅπως παρ’ ἡμῖν, ἐπέρχεται σπουδαῖος κλονισμὸς τῆς πειθαρχίας. Καὶ σήμερον ἔτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν φρονῶ ὅτι δύναται νὰ διατάξῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐπιθεωρήσεως, καὶ ὀφείλει ἄνευ ἀναβολῆς νὰ διατάξῃ αὐτὴν, ὅπως ἀρθῇ τὸ προσγινόμενον ἀδίκημα.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μοσχούλας ἔχει τὸν λόγον.

§104Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἔχω νὰ ἀπευθύνω μίαν παράκλησιν. Μοὶ ἀπεστάλη ἐπιστολὴ ἐκ Κυπαρισσίας, καταγγέλλουσα καταχρήσεις λαβούσας χώραν ἐν τῇ Εἰσαγγελίᾳ τῶν Πρωτοδικῶν ἐκ μέρους κατωτέρων ὑπαλλήλων. Ἐπειδὴ δὲν θέλω νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν, παραδίδω τὴν ἐπιστολὴν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐνεργήσῃ συμφώνως πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ γράφοντος, τουτέστι νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις.

§105Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἐπεθύμουν ν’ ἀπευθύνω ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν· δυστυχῶς ὅμως εἶναι ἀπών. Πλὴν τούτου ἔχω ν’ ἀπευθύνω ἄλλην ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ὁποῖον θὰ παρακαλέσω, εἰ δυνατὸν, νὰ ζητήσῃ πληροφορίας παρὰ τῆς ὑπηρεσίας καὶ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν: αʹ) ἂν ὁ διορισθεὶς ἐσχάτως παρὰ τοῦ κ. νομάρχου Τριφυλίας δημολογιστὴς τῆς Νομαρχίας διετέλεσεν ἐπαρχιακὸς ταμίας Μεγαλοπόλεως, βʹ) ἂν ἐξελεγχθείσης τῆς διαχειρίσεως αὐτοῦ εὑρέθη οὗτος ἔχων ἔλλειμμα 5,500 δραχμῶν, καὶ ἕνεκα τούτου ἀπελύθη τῆς ὑπηρεσίας κατὰ τὴν 26 Φεβρουαρίου τοῦ 1900, καὶ γʹ) ἂν προσωποκρατηθεὶς οὗτος ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου πρὸς πληρωμὴν τοῦ ἐλλείμματος τούτου διέμεινεν ἐπὶ ἓν ἔτος εἰς τὰς φυλακὰς, καὶ δὲν ἐξεπλήρωσε τὴν ὑποχρέωσίν του ταύτην πρὸς τὸ Δημόσιον.

§106ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Πῶς ὀνομάζεται;

§107Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Διονύσιος Πάτερης.

§108ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν κατεδιώχθη ποινικῶς;

§109Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω. Θὰ μᾶς πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§110Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Πρὸ τῶν διακοπῶν εἶχον λάβει τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐξετάσῃ, διὰ τίνας λόγους καθυστερεῖται ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀειμνήστου Ἀβέρωφ, καίτοι παρῆλθον ἤδη τέσσαρα ἔτη. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἐκ τῆς περιουσίας ταύτης συντηροῦνται σχολεῖα καὶ ἀγαθοεργὰ καταστήματα, πρόκειται δὲ νὰ ἱδρυθῇ καὶ ἡ Γεωργικὴ Σχολὴ τῆς Λαρίσης. Νομίζω, ὅτι σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν.

§111ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δι’ ὅ,τι ἀφορᾷ ἐμὲ, ὡς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, θέλω ἐξετάσει καὶ θέλω ἀπαντήσει.

§112Γ. ΡΑΔΙΝΟΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἀπήντησε σχετικῶς πρὸς τὰς ζητηθείσας ὑπ’ ἐμοῦ πληροφορίας.

§113ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἀπουσιάζετε, καὶ ἐπερίμενε νὰ ἐπανέλθητε.

§114Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Καὶ ἄλλοτε εἶχον παρακαλέσει νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν ἐπερώτησις, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Αἰγίνης ὑπέβαλε. Παρήλθον ἔκτοτε ἡμέραι πολλαὶ, καὶ δι’ αὐτὸ ἀναγκάζομαι νὰ δηλώσω, ὅτι, ἂν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς προσεχοῦς Παρασκευῆς δὲν λάβῃ ὁ κ. Βουλευτὴς τὸν λόγον πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς του, θέλω εὑρεθῆ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν ἐξηγήσεις τινὰς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§115Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ τῶν μεταλλείων;

§116Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δεληγεώργης ἔχει τὸν λόγον.

§118Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Συνεπείᾳ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον ἔλαβον, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ ἔγγραφά τινα, σχετικὰ πρὸς τὸν διαταχθέντα διαχωρισμὸν τῶν κοινοτικῶν λιβαδίων Μαλακασίου τῆς Καλαμπάκας. Παρακαλῶ δὲ αὐτὸν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν κατάθεσιν, διότι ἐξαρτᾶται ἡ ὕπαρξις ὁλοκλήρων ποιμνίων. Ὑποβάλλω καὶ ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν μου.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Μαντινείας κ. Π. Παπαναστασίου ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ΒΨΞΗʹ περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 457). Ὁ κύριος Εὐταξίας ἔχει τὸν λόγον.

§120ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δυστυχῶς μέχρι σήμερον οὐδὲν ἐκ τῶν ἐγγράφων, σχετικῶς πρὸς τὴν παραχώρησιν τῶν μεταλλείων, τὰ ὁποῖα διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἐζήτησα νὰ κατατεθῶσιν ὑπὸ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν τῆς Δικαιοσύνης καὶ Ἐσωτερικῶν, κατετέθη. Νομίζω, ὅτι τὰ ἔγγραφα ταῦτα εἶναι σπουδαῖα πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς ὑποθέσεως, καὶ παρακαλῶ ἐκ νέου νὰ κατατεθῶσιν. Ἐὰν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ δὲν δύνανται νὰ καταθέσωσι ταῦτα, ἂς τὸ δηλώσωσι, καὶ ἂς ὁρισθῇ ἡμέρα, ὅπως ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἄνευ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων αὐτῶν εἶναι ἀδύνατον νὰ γείνῃ συζήτησις, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ ὑπόθεσις. Ἡ ὑπόθεσις αὕτη θ’ ἀναπτυχθῇ διὰ μακρῶν, θὰ διαρκέσῃ δὲ ἐπὶ δύο τοὐλάχιστον συνεδριάσεις. Ἂς κατατεθῶσι λοιπὸν τὰ ἔγγραφα, τὰ ζητηθέντα ὑπ’ ἐμοῦ, παρὰ τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν τῆς Δικαιοσύνης καὶ Ἐσωτερικῶν.

§121Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ σύστημα τῆς αἰωνίας παρατάσεως τῆς ὑποθέσεως ταύτης δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ. Ἐγὼ ἀφίνω εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι σκοπὸν νὰ ὁμιλήσωσιν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, νὰ κάμωσι χρῆσιν οἱωνδήποτε ἐγγράφων θέλουσι, δὲν ἔχουσι δὲ ἀνάγκην νὰ προσαγάγωσιν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τὰ ἔγγραφα ταῦτα, ἀφοῦ τὰ ἔχουσιν οἱ ἴδιοι· ἂς φέρωσι τὰ ἔγγραφα ταῦτα, καὶ ἐγὼ οὐδεμίαν θέλω φέρει ἀντίρρησιν, ὅπως κάμωσι χρῆσιν τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν. Ἀλλὰ τὸ σύστημα τῆς παρατάσεως ἐπ’ ἄπειρον δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ.

§122Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εἶχε ζητήσει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Φθιώτιδος, ἔχω πρὸ ἡμερῶν ἕτοιμα, δὲν κατέθεσα ὅμως αὐτά, διότι ἀπουσίαζεν ὁ κ. συνάδελφος, καὶ ἔκρινα καλὸν νὰ περιμένω ἕως ὅτου ἔλθῃ ἐνταῦθα. Ἤδη τὰ καταθέτω.

§123ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν γνωρίζω ποῖα ἔγγραφα κατέθηκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§124Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἀντίγραφα τῶν συμβολαίων, τὰ ὁποῖα ἐζητήσατε.

§125ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡμεῖς δὲν θέλομεν νὰ παρατείνωμεν τὴν ὑπόθεσιν τοῦ σκανδάλου τῶν μεταλλείων· τοὐναντίον... (θόρυβος).

§126Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται, κύριε Πρόεδρε, νὰ λεχθῇ «σκάνδαλον μεταλλείων», καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμόν. (Θόρυβος ἐν τῇ ἀριστερᾷ καὶ ἀντεγκλήσεις).

§127Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Θὰ ἀποδείξω εἰς ἐκεῖνον τὸν Κύριον, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν τιμὴν τρεῖς φορὰς νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅτι σκάνδαλον εἶναι αὐτός· θὰ τὸν ἀποδείξω ψευδόμενον καὶ συκοφαντοῦντα καθ’ ὅλην τὴν γραμμήν. Πρὸ ἑνὸς μηνὸς εἶπον εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρατήσῃ σημείωσιν τῶν λόγων μου, καὶ πάλιν λέγω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρατήσῃ σημείωσιν τῶν λόγων μου, διότι δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων θὰ τὸν ἀποδείξω ψευδόμενον καὶ συκοφαντοῦντα.

§128ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὰ πράγματα καὶ τὰ ἔγγραφα θ’ ἀποδείξωσι τὴν ἀλήθειαν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατέθεσε τὰ ἔγγραφα τὰ ζητηθέντα, ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας ἐζήτησε νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν τοῦ θέματος ἡ Παρασκευή· ἑπομένως ἡ περαιτέρω συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου δὲν ἔχει κανένα σκοπόν.

§130ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἄνευ τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων...

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα.

§132ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§134ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλ’ ἐζητήσαμεν διάφορα πιστοποιητικὰ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐκ τῶν ὁποίων θέλει ἀποδειχθῆ ἡ προτεραιότης τῶν διαφόρων δηλωσάντων καὶ ἡ κατηγορία...

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύνασθε νὰ ὑπομνήσητε τὴν αἴτησίν σας περὶ καταθέσεως ἐγγράφων εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν δύναται νὰ ἐμποδίσῃ κανένα Βουλευτὴν νὰ φέρῃ συζήτησιν ἐπὶ ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία ἐγένετο, καθ’ οἱανδήποτε ἡμέραν αὐτὸς ἤθελε κρίνει ὅτι πρέπει νὰ ἔλθῃ αὕτη εἰς συζήτησιν.

§136Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς λέγει, ὅτι ἐζήτησε διάφορα πιστοποιητικὰ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα ἀποδείξῃ τὴν κατηγορίαν. Ποία εἶναι ἡ κατηγορία; ὅτι κατεπατήθη ἡ προτεραιότης...

§137ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀφήσατε, ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ θέματος.

§138Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ... Τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν, τὰ κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ὑπάρχουν εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς· ἐκ τῶν ἐγγράφων δὲ τούτων, τῶν κατατεθέντων, ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ πρώην Βουλευτὴς καὶ Ὑπουργὸς ψεύδεται! (Θόρυβος).

§139ΧΑΡ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται, κύριε Πρόεδρε, νὰ μεταχειρίζηται τοιαύτας φράσεις.

§140Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κάθησε κάτω σύ! (Θόρυβος καὶ ἀντεγκλήσεις).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ γείνῃ ἡσυχία· δὲν ὑπάρχει ἀντικείμενον συζητήσεως σήμερον. Οὐδεὶς ἕτερος ἔχει τὸν λόγον. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§142ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Ὑπάρχει πρότασις περὶ μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀμέσως θὰ τὴν ὑπομνήσω. Ἡ συστᾶσα εἰδικὴ ἐκ Βουλευτῶν ἐπιτροπὴ πρὸς ἐπεξεργασίαν τῶν νομοσχεδίων «περὶ τοῦ χρόνου τῆς παραγραφῆς τῶν ἀπαιτήσεων τῶν δήμων ἢ τῶν ἐνοικιαστῶν οἱωνδήποτε δημοτικῶν φόρων» καὶ «περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου ΞΗʹ τῆς 22 Δεκεμβρίου 1847 περὶ δημοτικῶν φόρων» ὑπέβαλε τὴν ἐπ’ αὐτῶν ἔκθεσίν της, ἥτις θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν σχετικῶν νομοσχεδίων. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 458). Ὑποβάλλει δὲ καὶ πρότασιν νόμου μετὰ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως «περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ ἐπιβαλλομένου δημοτικοῦ δασμοῦ κατὰ τὸν νόμον ΞΗʹ τοῦ 1847 ἐπὶ παραχειμαζόντων ἢ παραθεριζόντων ζῴων καὶ τῶν γόνων αὐτῶν, ὡς καὶ ἐπὶ εἰδῶν εἰς ὑδρομύλους ἢ ὑδροτριβὰς εἰσαγομένων ἢ εἰς ἐργοστάσια πρὸς ἐπισκευὴν γεωργικῶν εἰδῶν». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἀναγραφῆ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει κατὰ τὴν σειράν της. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 459). Ὁ βουλευτὴς Πατρῶν κ. Ροῦφος καὶ ὁ βουλευτὴς Τριφυλίας κ. Πονηρόπουλος ἐζήτησαν, ὅπως ὡς πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς αὔριον τεθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως περὶ παραχωρήσεως μονοπωλίου τῆς σταφίδος»· ἀλλ’ ὁ ἐκ Καλαβρύτων βουλευτὴς κ. Φωτήλας ἐζήτησε νὰ μεταβληθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις σήμερον, ὅπως ἐπιληφθῇ ἀμέσως ἡ Βουλὴ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου. Διατυπώσατε λοιπὸν ἤδη τὴν πρότασίν σας.

§144ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς κύριον ἀντικείμενον αὔριον, μετὰ τὰς πιστώσεις, αἵτινες δὲν ἔχουσι συζήτησιν, θ’ ἀναγραφῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς συμβάσεως τοῦ μονοπωλίου τῆς σταφίδος.

§146ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου περὶ ἀμέσου συζητήσεως σήμερον τοῦ νομοσχεδίου.

§147Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Παρατηρῶ, ὅτι ἕκαστος Βουλευτὴς ζητεῖ νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιόν του, καὶ προτάσσεται. Ὡς ἐκ τούτου καὶ ἐγὼ ἤθελον προτείνει νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν μηχανικῶν τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ, ὅπερ ἀφορᾷ 300 ἄνδρας. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως, εἰς βʹ συζήτησιν τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: 1) Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 1037.85 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. 2) Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 247,607 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903. 3) Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 727,780.49 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902).

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ταμιακῆς ὑπηρεσίας» ἢ «περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν διατάξεων τῶν νόμων περὶ ταμείων καὶ ὑποταμείων». Ὁ κύριος Στάης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§149ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§151ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ τὴν αὐτὴν παράκλησιν ἔχω νὰ ὑποβάλω πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι, ἀνατιθεμένου μέρους τῶν πληρωμῶν εἰς τὸ ταμεῖον τοῦτο, βεβαίως ὁ ταμίας ἐπιβαρύνεται δι’ ἐργασίας ἴσης, ἢ καὶ μεγαλειτέρας τῆς τῶν ταμιῶν αʹ τάξεως. Ἐὰν δὲ νομίζητε, ὅτι ἡ δαπάνη τῶν 40 νομίζω δραχμῶν κατὰ μῆνα θὰ βαρύνῃ τὸν Προϋπολογισμὸν, δικαιότερον εἶναι, ἀφοῦ αἱ πληρωμαὶ καὶ τῶν δύο ταμείων εἶναι ἴσαι, νὰ ὑποβιβασθῇ καὶ τὸ ταμεῖον τῶν πληρωμῶν εἰς δευτέρας τάξεως, οὕτως ὥστε καὶ τὰ δύο νὰ γείνωσι βʹ τάξεως, νὰ ἀφομοιωθῶσι δηλαδή.

§152Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου εἶχον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς ὑπηρεσίας πληροφορίας, ἐὰν τὸ ταμεῖον Εὐρυτανίας, λόγῳ τῆς δικαιοδοσίας αὐτοῦ καὶ τῶν εἰσπράξεων, εἶναι δίκαιον νὰ γείνῃ ταμεῖον δευτέρας τάξεως.

§153Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Καὶ ἐγὼ ἀναγνωρίζω, ὅτι τὸ ταμεῖον Εὐρυτανίας πρέπει νὰ ἀναχθῇ εἰς ταμεῖον δευτέρας τάξεως· ἀλλὰ τὸ ταμεῖον Βονίτσης, ἐπειδὴ συνέστη ταμεῖον ἐν Βάλτῳ, δέον νὰ γένηται τρίτης τάξεως, καὶ οὕτως, ἀντὶ τοῦ τῆς Εὐρυτανίας, νὰ γένηται τρίτης τάξεως τὸ ταμεῖον Βονίτσης, δευτέρας δὲ τάξεως τὸ τῆς Εὐρυτανίας.

§154Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ὥστε τὰ μετεθέσατε ἐναλλάξ! (ἱλαρότης). Ἀλλ’ εἶναι δίκαιον αὐτό;

§155Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν εἰσπράξεων· διότι τὸ μὲν ταμεῖον Εὐρυτανίας ἐβεβαίωσε κατὰ τὸ 1899 ἔσοδα δραχ. 527,110.87, εἰσέπραξε δὲ δρ. 455,566.52, τὸ δὲ τῆς Βονίτσης ἐβεβαίωσε κατὰ τὸ αὐτὸ ἔτος δραχ. 435,978.75, ἀλλ’ εἰσέπραξε μόνον δραχμὰς 287,393.30.

§156Π. ΣΑΚΚΗΣ. Μίαν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ταμεῖον τῶν πληρωμῶν τῶν συντάξεων Ἀττικῆς. Τὸ ταμεῖον τοῦτο γίνεται ταμεῖον τρίτης τάξεως. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν, ἐν αὐτῇ τῇ πρωτευούσῃ, ταμεῖον, τὸ ὁποῖον διαχειρίζεται εἰσπράξεις ἴσας πρὸς ἄλλα ταμεῖα πρώτης τάξεως, νὰ ὑποβιβάζηται εἰς ταμεῖον τρίτης τάξεως. Ἄς γείνῃ τοὐλάχιστον δευτέρας.

§157ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἔχει εἰσπράξεις.

§158Π. ΣΑΚΚΗΣ. Διαχειρίζεται ὅμως εἰσπράξεις.

§159Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Καθ’ ἑκάστην ἡμέραν λαμβάνει ἀπὸ τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον καὶ διαχειρίζεται ὡρισμένον ποσόν.

§160ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ταμεῖον Δωρίδος τὸ κατετάξατε, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν τρίτην τάξιν, μεταξὺ δὲ τῶν τῆς κατηγορίας ταύτης τὸ ταμεῖον Δωρίδος ἀποτελεῖ ἐξαίρεσιν ὡς πρὸς τὴν διαγραφὴν τῶν γραφέων, ἐνῷ ἄλλων ταμείων τῆς αὐτῆς κατηγορίας μετωνομάσατε τὸν γραφέα γραμματέα δευτέρας τάξεως. Τὸ ταμεῖον Δωρίδος ἔχει πλείστας ἐκκρεμεῖς ὑποθέσεις, ἔχει ἐθνικὰς γαίας, καὶ ἐνῷ ὁ νόμος περὶ συνεργείων λειτουργεῖ ἀπὸ δύο ἤδη ἐτῶν, οὐδεὶς τῶν ὑπαλλήλων τούτων μετέβη εἰς τὴν Δωρίδα, οἱ δὲ κάτοικοι, ὅσοι ἔχουσι δηλώσει ἐθνικὰς γαίας, εὑρίσκονται εἰς ἀμηχανίαν καὶ ἀπορίαν περὶ τοῦ πρακτέου. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ, ὅπως εἰς τὸ ταμεῖον Δωρίδος, ἀντὶ τοῦ γραφέως, ὁ ὁποῖος διαγράφεται, προσληφθῇ δεύτερος γραμματεύς.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο ἀνάγεται εἰς ἕτερον ἄρθρον.

§162Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ βεβαίως ὁ σεβαστὸς κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπεμβῶ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν μετὰ πολλῆς τῆς δειλίας· ἀλλὰ τὸ πράττω καὶ ἐξ ὑποχρεώσεως πρὸς τὴν ἐπαρχίαν, ἧς ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι ἀντιπρόσωπος, καὶ ἐξ ὑποχρεώσεως πρὸς αὐτὸ τὸ δίκαιον. Καὶ λέγω ἐξ ὑποχρεώσεως πρὸς αὐτὸ τὸ δίκαιον, διότι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου τὸ ταμεῖον Κέας ὑποβιβάζεται ἐκ τῆς τρίτης τάξεως εἰς τὴν τετάρτην. Μετὰ μεγάλης προσοχῆς καὶ χαρᾶς παρετήρησα, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν μετὰ πολλῆς τῆς δικαιοσύνης παρακολουθεῖ τὰς εἰσπράξεις τῶν ταμείων τοῦ Κράτους, καὶ διὰ τοῦτο τὴν στιγμὴν ταύτην ἀνεβίβασε τὸ ταμεῖον τῆς Εὐρυτανίας ἐκ τῆς τρίτης εἰς τὴν δευτέραν τάξιν. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν ἤδη τὰς εἰσπράξεις τοῦ ταμείου Κέας. Ἔχομεν τὴν χρῆσιν τοῦ 1901. Ἐκ τῆς χρήσεως τοῦ 1901 καταφαίνεται, ὅτι τὸ ταμεῖον Κέας εἶχε βεβαιώσεις δραχμῶν 166,667, εἰσπράξεις δὲ δραχμῶν 157,024, μένουσι δὲ καθυστερούμενα 9,643. Τοῦτο ἐξάγεται ἐπισήμως ἐκ τῆς καταστάσεως, ἣν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ καταθέσῃ. Τὸ ταμεῖον Βάλτου, τὸ ὁποῖον μένει εἰς τὴν τρίτην τάξιν, εἰσέπραξε μόνον 139,825 δραχμάς...

§163Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι. Εἰσέπραξε 238,249 δραχμὰς καὶ 48 λεπτά.

§164Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Τότε εἶναι λάθος ἐδῶ, κύριε Πρόεδρε. Εἶναι ἐπίσημος πίναξ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ὁποῖον ὑμεῖς εἴχετε τὴν καλωσύνην νὰ καταθέσητε (ἀναγινώσκει): «Κατάστασις τῶν εἰσπραχθέντων καὶ εἰσπραξίμων ἐσόδων τῆς χρήσεως τοῦ 1901 μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου 1902, ἤτοι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν αὐτῆς.»

§165Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὴ εἶναι προσωρινὴ κατάστασις. Αἱ προσωριναὶ καταστάσεις δὲν εἶναι πάντοτε ἀκριβεῖς. Ὁ πίναξ, ὃν ἔχω ἐδῶ, εἶναι πίναξ τοῦ ἀπολογισμοῦ ἐξεληλεγμένος.

§166Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Ἂς ἔλθωμεν εἰς τὰ ταμεῖα τὰ ὑποβιβαζόμενα μετὰ τοῦ ταμείου Κέας, ὡς εἶναι τὸ ταμεῖον Κυθήρων...

§167Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἔχει ὀλιγωτέρας εἰσπράξεις.

§168Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Ταμεῖον Κυθήρων δραχμὰς 61,000. Ἰθάκης δραχμὰς 57,000.

§169Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐξ ὅλων τῶν ἑπτὰ ταμείων τῆς δʹ τάξεως περισσότερα εἰσπράττει τὸ ταμεῖον Κέας.

§170Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Τὸ ὁποῖον εἰσπράττει ποσὰ ἴσα μὲ τὸ ταμεῖον Θήρας καὶ τὸ ταμεῖον Βάλτου.

§171Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλ’ ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ ταμεῖα τρίτης τάξεως οὐδὲν ταμεῖον τρίτης τάξεως εἰσπράττει ὀλιγώτερα τῶν 182,000 δραχμῶν.

§172Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Ἐν τούτοις εἰς τὴν προσωρινὴν κατάστασιν τοῦ 1902 καταφαίνεται τὸ ἐναντίον.

§173Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ προσωριναὶ καταστάσεις εἶναι ἔργα τῶν ταμιῶν, δὲν εἶναι ἐξεληλεγμέναι.

§174Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Εἶναι ἔργον τοῦ Ὑπουργείου. Εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ 1902 μέχρι τέλους Φεβρουαρίου 1903 ἔχομεν τὸ ταμεῖον Κέας μὲ βεβαιώσεις δραχμῶν 176,776, καὶ μὲ εἰσπράξεις δραχμῶν 146,000· ἔχομεν δὲ τὸ ταμεῖον Βάλτου μέχρι τέλους Φεβρουαρίου τοῦ 1903 μὲ εἰσπράξεις δραχ. 141,000 μόνον.

§175Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. 248,000. Ἡ χρῆσις τοῦ 1902 λήγει τὴν 31 Ὀκτωβρίου 1903.

§176Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Εἰς τὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἔχετε ὑποβάλει, ἔχετε αὐτὰ τὰ ποσά. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν λόγων τῆς διαφορᾶς τῆς μεγάλης τῶν εἰσπράξεων τοῦ ταμείου Κέας, σχετικῶς πρὸς τὰ ἄλλα ταμεῖα δʹ τάξεως, ἤτοι τὰ ταμεῖα Τήνου, Σκοπέλου, Μήλου, Παξῶν, Ἰθάκης καὶ Κυθήρων, ἡ ὁποία διαφορὰ εἶναι πολὺ μεγάλη, ἴσως καὶ 100,000 δραχμῶν πρός τινα τούτων.

§177Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι δά!

§178Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. .. κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1902, ἡ ὁποία θὰ λήξῃ εἰς τὸ τέλος Ὀκτωβρίου τοῦ 1903, θὰ γείνῃ βεβαίωσις τῶν εἰσπράξεων τοῦ φόρου τῶν μεταλλείων. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰσεπράχθη ποσὸν 70,000 δραχμῶν — ὅπως κάλλιον ἐμοῦ γνωρίζετε — ἐκ τῶν μεταλλείων τῆς Σερίφου καὶ τῆς Κύθνου.

§179ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Αὐτὸ εἶναι σπουδαῖον.

§180Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Ἀλλὰ τὰ μεταλλεῖα τῆς Σερίφου καὶ τῆς Κύθνου εὑρίσκονται ἤδη εἰς μεγαλειτέραν καλλιέργειαν, διότι ἐν Κύθνῳ ἤδη εὑρίσκονται ἐν καλλιεργείᾳ τρία ἐν ὅλῳ μεταλλεῖα.

§181ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἐν ἐκμεταλλεύσει.

§182Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Βεβαίως· ἐνῷ μέχρι πέρυσι δὲν εἴχομεν ἐν ἐκμεταλλεύσει παρὰ ἓν μόνον, τὸ μεταλλεῖον τῆς Δρυοπίδος, καὶ εἶναι ἤδη ἕτερον, τὸ τῆς Ὁλλανδικῆς Ἑταιρείας, ἐν Κύθνῳ, τὸ ὁποῖον ἐπωλήθη ἐσχάτως ἀντὶ 400,000 δραχμῶν, καὶ ἕτερον ἐν Κύθνῳ, τὸ Κακόβολον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ «Ἑταιρεία τῶν τεχνικῶν ἔργων», καὶ καθ’ ἑκάστην προσορμίζονται ἐκεῖ 2 καὶ 3 ἀτμόπλοια πρὸς φόρτωσιν τῶν μεταλλευμάτων. Ἐκτὸς δὲ τῶν μεταλλείων τούτων εἶναι καὶ τὸ μεταλλεῖον τῆς Σερίφου, οὐχὶ τὸ μέγα καὶ γνωστὸν τῆς Γαλλικῆς Ἑταιρείας, ἀλλὰ τὸ ἕτερον τῆς «Ἑταιρείας τῶν Ἐργοληψιῶν», τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους ἐπεξέτεινε τὰς ἐργασίας του, καὶ καταπλέουσιν ἤδη ἐκεῖ ἓν καὶ δύο ἀτμόπλοια τὴν ἑβδομάδα πρὸς φόρτωσιν· ἐνῷ δὲ κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ παρελθόντος ἔτους ἐγένοντο βεβαιώσεις καὶ εἰσπράξεις 70,000 δραχμῶν, κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1902, ἥτις θὰ λήξῃ τὴν 31 Ὀκτωβρίου τοῦ 1903, θὰ ἔχωμεν βεβαιώσεις πλέον τῶν 100,000 δραχμῶν. Μοὶ φαίνεται δὲ, ὅτι ὀλίγα ταμεῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσιν ἐκ μόνων τῶν μεταλλείων ποσὸν 100,000 δραχμῶν διὰ μιᾶς, ἀσχέτως πρὸς τοὺς φόρους τῶν οἰκοδομῶν, τῶν ἐπιτηδευμάτων, τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, τῶν ἀμπέλων κλπ. Ὅταν ἔχωμεν λοιπὸν τοσαῦτα ποσὰ εἰσπραττόμενα ὑπὸ τοῦ ταμείου Κέας, ἐπὶ πλέον δὲ, ἐὰν εἴχομεν καλὴν συγκοινωνίαν, θὰ εἶχε τὸ ταμεῖον Κέας τὴν προμήθειαν καὶ τοῦ χαρτοσήμου καὶ τῶν ἐνσήμων ταχυδρομικῶν, — τὰ ὁποῖα νῦν οἱ δῆμοι Σερίφου, Κύθνου καὶ Δρυοπίδος προμηθεύονται ἐκ Σύρου, καὶ οὕτως αὐξάνονται τὰ ἔσοδα τοῦ ταμείου Σύρου, καὶ ἐλαττοῦνται τὰ τοῦ ταμείου Κέας, — θὰ εἴχομεν ἐπὶ πλέον ἓν ἔσοδον, καὶ θὰ εἴχομεν εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ ἔτους 1903 εἰσπράξεις δρ. 200,000, ἴσως καὶ πλέον. Τούτου δεδομένου ὄντος καὶ βεβαιωμένου, νομίζω ὅτι εἶναι ἀδικώτατον νὰ ὑπαχθῇ τὸ ταμεῖον Κέας εἰς τὰ τῆς δʹ τάξεως, καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ συγκατατεθῇ ὁ σεβαστὸς κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ ὑποβιβασθῇ τὸ ταμεῖον Κέας εἰς τὴν τετάρτην τάξιν. Ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ θελήσῃ ποτὲ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ προβῇ εἰς τοιοῦτον ἀδίκημα κατὰ τῆς ἐπαρχίας Κέας, τὴν ὁποίαν γνωρίζω ὅτι ἰδιαζόντως συμπαθεῖ καὶ ἀγαπᾷ.

§183Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως.

§184Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Διότι γνωρίζω, ὅτι ἐκ παλαιῶν ἐτῶν εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Κέαν καὶ περὶ πολλοῦ ποιεῖται αὐτήν. Ἤδη, ὅτε ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ σεβαστοῦ Προέδρου πρόκειται νὰ ψηφισθῇ εἷς νόμος, δὲν νομίζω οὐδὲ θέλω ποτὲ νὰ πιστεύσω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος θὰ προβῇ εἰς τοιοῦτον ἀδίκημα κατὰ τῆς ἐπαρχίας Κέας.

§185Π. ΓΚΙΚΑΣ. Ποῖον θὰ ἦναι τὸ ἀδίκημα αὐτό;

§186Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Ὁ ὑποβιβασμὸς τοῦ ταμείου ἀπὸ τρίτης τάξεως εἰς τετάρτην.

§187Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δικαιοῦμαι καὶ ἐγὼ νὰ ζητήσω τὸν προβιβασμὸν τοῦ ταμείου τῆς ἐπαρχίας μου, καὶ δὲν τὸν ζητῶ.

§188Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Μήπως σᾶς ἠμπόδισα ἐγὼ πρὸς τοῦτο; Δὲν νομίζω ὅτι ἔχω δικαίωμα νὰ σᾶς ἐμποδίσω, ὅπως οὐδὲ σεῖς δύνασθε νὰ ἐμποδίσητε ἐμὲ ἀπὸ τοῦ νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην μου καὶ ὑποστηρίξω τὸ δίκαιον.

§189Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡ διαφορὰ θὰ ἦναι, ὅτι ὁ ταμίας θὰ λαμβάνῃ ὀλιγώτερον μισθόν.

§190Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Ἐγὼ ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν ὡς πρὸς τοῦτο. Ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τροπολογία μου, ἂς τὴν δεχθῇ. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔχομεν ὑποβάλει τροπολογίαν μετ’ ἄλλων συναδέλφων διὰ τοὺς γραμματεῖς, νὰ μὴ ὑποβάλλωνται εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων, θὰ λάβω τὸν λόγον, ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά του.

§191ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προχθὲς συνέστησα εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ταμεῖον Πειραιῶς, εἰ δυνατὸν, ἕνεκα τῶν μεγάλων εἰσπράξεων καὶ πληρωμῶν, τὰς ὁποίας ἔχει, νὰ μὴ ὀνομασθῇ ταμεῖον βʹ τάξεως, ἀλλὰ νὰ ὀνομασθῇ ταμεῖον πρώτης τάξεως. Κατὰ τὰς καταστάσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ὑποβάλει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς 1,000,000 δραχμὰς ἀνέρχεται ἡ διαχείρισις τοῦ ταμείου Πειραιῶς. Αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸν ὁ Πειραιεὺς ἀποτελεῖ νομὸν ὁλόκληρον· νομίζω δ’ ὅτι ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου δικαιοῦται τὸ ταμεῖον Πειραιῶς νὰ ἦναι ταμεῖον πρώτης τάξεως. Ὑπὲρ τὰ δέκα ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος πληρώνει.

§192Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ ταμείου τρίτης τάξεως ἀνεβιβάσθη εἰς δευτέρας.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στελλάκης ἐπιμένει εἰς τὴν τροπολογίαν του;

§194ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως βεβαίως δὲν ἐπιμένω.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ἱερομνήμων ἐπιμένει εἰς τὴν τροπολογίαν του;

§196Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Ἀφοῦ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν στέργει...

§197Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπεθύμουν νὰ σᾶς εὐχαριστήσω, ἀλλὰ λυποῦμαι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν, διότι ὁ πίναξ τῶν εἰσπράξεων τοῦ 1899 μὲ ἐμποδίζει.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἀποσύρετε λοιπόν;

§199Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Μάλιστα.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ πρῶτον ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὑποβάλλει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν ὁ κ. Ἀναγνωστόπουλος: «Ἐκ τοῦ ἐνάτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 2 νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις Δωρίδος.»

§202ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν.

§203Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μὲ συγχωρεῖτε νὰ ἀπευθύνω μίαν παρατήρησιν. Ὡς ἕκαστος ὑμῶν, καὶ ἐγὼ πολὺ ὀλιγωτέρας γνώσεις ἔχω ὡσαύτως περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ ταμείου τῆς Γόρτυνος καὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς γραφικῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ, ἵνα δύναμαι νὰ κρίνω ἀσφαλέστερον ἢ ὅσον κρίνει ἡ ὑπηρεσία. Ἑπομένως, ἂν εἰς ἓν ταμεῖον διορίζηται εἷς γραφεὺς καὶ οὐχὶ δύο, ὁ λόγος εἶναι, ὅτι φρονεῖ ἡ ὑπηρεσία, ὅτι εἶναι ἐπαρκὴς ὁ ἀριθμὸς τοῦ ἑνὸς γραφέως.

§204ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρατηρήσατε, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς καταστάσεις, καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι αἱ εἰσπράξεις τοῦ ταμείου τῆς Δωρίδος ἀνέρχονται εἰς 100,000 δραχμάς.

§205Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὴν Δωρίδα ἀντὶ γραφέως ἐγένετο γραμματεύς.

§206ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει γραφεὺς ἐν τῷ μέλλοντι.

§207Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγένετο γραμματεύς.

§208ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦτο γραμματεύς. Σημειώσατε δέ, ὅτι ἔχομεν καὶ ἐθνικὰς γαίας. Καταδιώκονται 2,000 ἄνθρωποι ἀπὸ τεσσάρων ἐτῶν. Θὰ διευκολύνητε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τοὺς ἀνθρώπους τούτους, οἱ ὁποῖοι ἀναγκάζονται νὰ φεύγωσιν εἰς τὰ βουνά.

§209Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ κατὰ τὸν πίνακα ἐβεβαιώθησαν κατὰ τὸ 1899 ὑπὸ τοῦ ταμείου Δωρίδος ἔσοδα δρ. 333,038.89, δηλαδὴ ὀλιγώτερα τῶν ἐσόδων τῶν ταμείων, ἐν οἷς ὑπάρχουσι γραφεῖς.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ κύριοι Θεόδ. Βελλιανίτης, Ι. Γεωργιάδης καὶ Γ. Καλλίνικος προτείνουσι τροπολογίαν, καθ’ ἣν αἱ παράγραφοι 10 καὶ 11 τοῦ ἄρθρου 2 ἀντικαθιστῶνται ὡς ἑξῆς: «Τὸ προσωπικὸν τῶν ταμείων δʹ τάξεως ἀποτελεῖται ἐξ ἑνὸς ταμίου ἐπὶ βαθμῷ μὲν ὑπουργικοῦ γραμματέως βʹ τάξεως, μηνιαίῳ δὲ μισθῷ δραχ. 160, ἐξ ἑνὸς γραφέως βʹ τάξεως, καὶ ἐξ ἑνὸς κλητῆρος ἐπὶ μηνιαίῳ μισθῷ δραχ. 20.»

§211ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, προσυπογράφω εἰς τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἀλέξ. Πονηρόπουλος, Γ. Δ. Καρπετόπουλος, Μιχ. Στελλάκης, Δ. Πολυχρονόπουλος, Κ. Κρίτσας, Ι. Γιαννακίτσας, Θεόδ. Βελλιανίτης, Ι. Στάϊκος, Κ. Γ. Ἱερομνήμων, Κ. Ἀργασάρης Λομβάρδος καὶ Α. Καρτάλης ὑποβάλλουσι τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «Οἱ γραμματεῖς γʹ καὶ δʹ τάξεως δὲν ὑπάγονται εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων.»

§213Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καὶ ἄλλη τροπολογία, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι μόνον αὐτή. Αὐτὴ ἡ τροπολογία δύναται νὰ συγχωνευθῇ μὲ τὴν ἄλλην, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ὑπογράψει 15 Βουλευταί.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Εἰς τὴν τροπολογίαν ἐκείνην εἶναι ὑπογεγραμμένοι οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Μερλόπουλος, Γ. Μαυρομιχάλης, Ι. Π. Μελετόπουλος, Λεων. Πετιμεζᾶς, Ι. Τσερτίδης, Π. Ι. Παπαναστασίου, Γ. Κ. Ἀλεξανδρόπουλος, Ι. Μ. Καραπᾶνος, Ι. Καζαμπάκας, Θ. Κ. Φαρμακόπουλος, Δ. Χ. Δεδούσης, Διον. Παυλόπουλος, Ι. Κόλλιας, Ν. Δαούτης καὶ Ι. Μπακόπουλος. Ἔχει δὲ ἡ τροπολογία ὡς ἑξῆς: «Ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 2 νὰ προστεθῇ ἰδία παράγραφος, ἔχουσα οὕτω: «Οἱ γραμματεῖς τρίτοι καὶ τέταρτοι τῶν ταμείων αʹ τάξεως, καὶ δεύτεροι τῶν ταμείων βʹ καὶ γʹ τάξεως δὲν ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ΦΜʹ τοῦ 1875 περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων.» Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2;

§215Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητοῦμεν νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία. Τίποτε ἄλλο.

§216Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποία τροπολογία;

§217Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Νὰ μὴ ὑπάγωνται εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων οἱ γραμματεῖς.

§218Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάγονται εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων ποῖοι; οἱ ὑπογραμματεῖς τῶν τελωνείων, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσιν 80 δραχμὰς μόνον, οἱ βοηθοὶ τῶν ὑποτελωνείων, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσι δραχ. 80, οἱ ἀποθηκάριοι, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσι δραχ. 90. Διατὶ νὰ γείνῃ ἐξαίρεσις εἰς τὰ ταμεῖα, νὰ μὴ ὑπάγωνται εἰς τὸν περὶ τῶν ἐντοπίων ὑπαλλήλων νόμον οἱ γραμματεῖς;

§219Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος ὁ λόγος διὰ νὰ μείνῃ ἡ διάταξις αὕτη;

§220Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρόκειται περὶ τοῦ μισθοῦ.

§221ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Φρονῶ, ὅτι καὶ αὐτοὶ οἱ ὑπογραμματεῖς τῶν τελωνείων, οἱ λαμβάνοντες μισθὸν 80 δραχμῶν, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑπάγωνται εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων.

§222Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὁ ὑπάλληλος πρέπει νὰ ἦναι ξένος, διὰ νὰ ἐκτελῇ τὸ καθῆκόν του ἀμερολήπτως.

§223ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἦναι ξένος, μὲ μισθὸν 80 δραχμῶν, ὁ ὑπάλληλος, δὲν προσπαθεῖ νὰ ἐκτελῇ τὸ καθῆκόν του ἀμερολήπτως, ἀλλὰ προσπαθεῖ νὰ ἐκτελῇ αὐτὸ πληρῶν τὸ βαλάντιόν του, καταπιέζων δηλαδὴ τὸν κόσμον, διότι σήμερον, ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, μὲ 80 δραχμὰς κατὰ μῆνα δὲν δύναται νὰ συντηρηθῇ εἷς ἄνθρωπος.

§224Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Οἱ γραμματεῖς τῶν ταμείων ἔχουσι καὶ ποσοστά, κύριε συνάδελφε.

§225ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πλανᾶσθε. Τὰ μόνα ποσοστὰ εἶναι τὰ ἑξῆς: νὰ πιέζωσι τοὺς εἰσπράκτορας, τῶν ὁποίων συντάττουσι τοὺς καταλόγους, διὰ νὰ εἰσπράττωσι τυχηρά, ὅπως συμπληρώνωσι τὰ κενὰ τῆς μισθοδοσίας των. Ἀλλὰ τὰ ποσοστὰ τῶν ταμείων, καὶ ἄλλα τὰ εἰσπραττόμενα ὑπὸ τῶν εἰσπρακτόρων ἕνεκα τῶν πιέσεων τῶν γραμματέων. Διότι λοιπὸν οἱ ὑπογραμματεῖς τῶν τελωνείων ἔχουσι τὴν κακὴν τύχην νὰ ὑπάγωνται εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων, δὲν πρέπει ὡς πρὸς τοὺς γραμματεῖς τῶν ταμείων, περὶ τῶν ὁποίων σήμερον πρόκειται, νὰ φέρωμεν τὴν διόρθωσιν νῦν;

§226Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διατὶ τοὺς γραφεῖς τῶν Δικαστηρίων δὲν τοὺς ὑπάγομεν εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων;

§227Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Οἱ γραφεῖς αὐτοὶ δὲν ἀσκοῦσιν ἐξουσίαν, κύριε Πρόεδρε.

§228Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μόνον ὁ ταμίας ἀσκεῖ ἐξουσίαν, οἱ ἄλλοι δὲν ἀσκοῦσι. (Διάλογοι).

§229Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ εὕρητε γραφεῖς μὲ 80 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ποίαν ὑπηρεσίαν θὰ κάμῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν σας, κύριε Ἀλεξάκη, γραφεὺς μὲ 80 δραχμάς;

§230ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Θὰ κάμῃ τὸ καθῆκόν του.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι!

§232Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὅταν συζητήσωμεν γενικώτερον, θὰ ἴδωμεν, ὅτι οὐδεμίαν ὠφέλειαν ἐπήνεγκεν ἡ διάταξις περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων ἀκόμη καὶ ὡς πρὸς τοὺς κατωτέρους.

§233Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ καταστρατηγεῖται μάλιστα κατὰ πολλοὺς τρόπους.

§234ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἂν ὁ γραφεὺς τῶν 90 δραχμῶν ἀλλάξῃ κλίμακα, ἐὰν ἦναι ἀμφιβόλου ἠθικῆς ὑποστάσεως καὶ θέλῃ νὰ φατριάζῃ εἰς τὸν τόπον του κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας του, τὸ κόμμα του δὲν θὰ τὸν διορίσῃ;

§235ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ ἐντρέπηται περισσότερον.

§236ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Καθόλου.

§237Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴμεθα πάντες ὑπὲρ τῆς τροπολογίας. (Φωναὶ θορυβώδεις ὑπὲρ τῆς τροπολογίας).

§238Ι. ΦΙΛΙΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, κύριε Πρόεδρε.

§239Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε...

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§241Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ γνωρίζω ἐκ πείρας, ὅτι ἄριστοι ὑπάλληλοι εἰσῆλθον εἰς τὴν προκειμένην ὑπηρεσίαν, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἦσαν τοιοῦτοι, ἐὰν δὲν εἶχον τὸ προσὸν νὰ διορισθῶσιν εἰς τὸν τόπον των.

§242Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἔχω ἐκ πείρας νὰ ὑποβάλω μίαν παρατήρησιν. Εἰς τὸν τόπον μου λ. χ. κατ’ ἀνάγκην εἷς τουλάχιστον ὑπάλληλος τοῦ ταμείου πρέπει νὰ ἦναι ἐντόπιος. Παρουσιάζονται εἰς τὸ ταμεῖον Νάξου χίλιοι σμυριδορύκται, ἵνα ἐξοφλήσωσι τὰ γραμμάτιά των, καὶ δὲν εἶναι γνωστοὶ οὔτε εἰς τὸν ταμίαν οὔτε εἰς τὸν ὑπάλληλον, τὸν μὴ ἐντόπιον· τοῦτο δίδει χώραν εἰς καταχρήσεις· παρουσιάζεται ἄλλος ἀντ’ ἄλλου, καὶ ἐξοφλεῖ τὸ γραμμάτιον, ἐνῷ, ὅταν ὁ ὑπάλληλος ἦναι ἐντόπιος, γνωρίζει τὰ ἄτομα, καὶ διαφωτίζει τὸν ταμίαν. Ταῦτα ἐν παρόδῳ, διότι ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 2, ὅπου καθορίζεται τὸ προσωπικὸν τῶν ταμείων γʹ τάξεως, εἰς ἣν ὑπάγεται καὶ τὸ ταμεῖον τῆς Νάξου, τὸ προσωπικὸν ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν ταμίαν καὶ ἀπὸ δύο γραμματεῖς. Ἀλλ’ εἰς τὸ ἀμέσως κατόπιν ἐδάφιον ἔρχονται αἱ ἐπαρχίαι, τῶν ὁποίων τὰ ταμεῖα δὲν ἔχουσι παρὰ ἕνα μόνον γραμματέα, καὶ μεταξὺ αὐτῶν συγκαταλέγεται καὶ ἡ Νάξος· τὸ ταμεῖον τῆς Νάξου ἐπὶ τοῦ παρόντος ἔχει τὸν ταμίαν, ἕνα γραμματέα καὶ ἕνα γραφέα, ἔχει δὲ καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν πληρωμῶν τῶν σμυριδορυκτῶν, 850 τὸν ἀριθμὸν, καὶ τὸ εἰς τούτους πληρωνόμενον ποσὸν ἀνέρχεται ἐτησίως εἰς 240,000 δραχμὰς, ἐλπίζω δ’ ὅτι ὅσον οὔπω θέλει αὐξήσει τὸ ποσὸν τοῦτο. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μὴ ἐξαιρέσῃ τὸ ταμεῖον τῆς Νάξου ἐκ τῶν ταμείων, τὰ ὁποῖα ἔχουσι τὸ τακτικὸν προσωπικὸν τῶν ταμείων τρίτης τάξεως, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἔχω ἀνὰ χεῖρας τὴν ἔκθεσιν τῆς Διεθνοῦς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἀναγνωρίζει, ὅτι καὶ σήμερον, ὅπως ἔχει τὸ ταμεῖον τῆς Νάξου, μὲ ἕνα ταμίαν, ἕνα γραμματέα καὶ ἕνα βοηθὸν, δὲν ἐπαρκεῖ εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν σμυριδορυκτῶν, καὶ συμβουλεύει ἡ εἰρημένη ἐπιτροπὴ νὰ ἀνατεθῇ ἡ πληρωμὴ αὕτη εἰς τὸν ὑπάλληλον τῆς Ἑταιρείας τῶν Μονοπωλίων, διὰ νὰ εὐκολυνθῶσιν οἱ σμυριδορύκται καὶ μὴ εὑρίσκωσι τὰ προσκόμματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκουσιν ἐλλείψει προσωπικοῦ, ὁσάκις κατέρχονται εἰς τὴν πόλιν τῆς Νάξου, ἵνα ἐξοφλήσωσι τὰ γραμμάτιά των. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ κρίνῃ ὀρθὴν τὴν παρατήρησιν ταύτην καὶ θὰ δεχθῇ νὰ ἀφήσῃ τὸ ταμεῖον τῆς Νάξου ἀπολαῦον τοῦ προσωπικοῦ τῶν ταμείων τρίτης τάξεως.

§243Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἓν ἀγαθὸν, τὸ ὁποῖον καὶ μόνον θέλει προκύψει ἐκ τῆς διατάξεως ταύτης, εἶναι ἀρκετὸν νὰ πείσῃ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους νὰ ἀποσύρωσι τὴν τροπολογίαν των. Πάντες παραπονούμεθα, ὅτι ἐνοχλούμεθα καθ’ ἑκάστην ὑπὸ τῶν φίλων μας, ἵνα τοὺς διορίσωμεν εἰς δημοσίας θέσεις. Αὐτὸ εἶναι ἀληθές. Αὐτὰ λέγονται ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας (διαμαρτυρίαι). Κύριε Πρόεδρε, καθ’ ἑκάστην ἔχομεν τοιαύτας ἐνοχλήσεις ἀπὸ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἓν πτυχίον εἴτε τοῦ Σχολαρχείου εἴτε τοῦ Γυμνασίου, καὶ ἑπομένως πάντες ἀνομολογοῦμεν, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλλαγῶμεν τῆς πληγῆς ταύτης· καὶ οὐ μόνον ἡμεῖς θ’ ἀπαλλαγῶμεν, ἀλλὰ θὰ σώσωμεν καὶ τὰ ἀτυχῆ αὐτὰ ὄντα. (Νέαι διαμαρτυρίαι). Μὴ στενοχωρεῖσθε! Καὶ ἐγὼ τὸ ἴδιον ἐνδιαφέρον ἔχω, — καὶ ὁ ἰδικός μου ὑπάλληλος τοῦ ταμείου θὰ φύγῃ, — ἀλλὰ κατενόησα, ὅτι μὲ τοὺς ὑπαλλήλους δὲν δύναται νὰ στηριχθῇ κανεὶς Βουλευτής.

§244Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἠξεύρομεν.

§245Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Λοιπὸν διατὶ στενοχωρεῖσθε; Κύριε Πρόεδρε, ἡ διάταξις αὕτη εἶναι εὐεργετικὴ διὰ τοὺς ἐπιζητοῦντας τὴν θέσιν αὐτὴν, διότι τὰ παιδιὰ αὐτὰ, μὴ δυνάμενα νὰ ἦναι ὑπάλληλοι, θὰ ζητήσουν ἄλλην ἐργασίαν· ἄλλως θὰ κάθηνται ἄεργοι. Ἀπὸ τὴν Τρίπολιν π.χ. ὁ κ. Παπαναστασίου ἔχει 50 ἀπαιτήσεις, καὶ διαπληκτίζονται, ποῖος νὰ πρωτοδιορισθῇ.

§246Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Οὐδεμίαν ἔχω ἀπαίτησιν.

§247Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἂς μὴ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τοῦ δακτύλου μας! Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, κύριε Πρόεδρε, ἔχω μίαν παράκλησιν νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοὺς κυρίους Ὑπουργούς· δι’ ὅλους τοὺς κλάδους τῆς ὑπηρεσίας νὰ τεθῇ διάταξις νὰ μὴ ἦναι ἐντόπιοι οἱ ὑπάλληλοι· καὶ αὐτοὶ οἱ δημοδιδάσκαλοι, —εἶναι μάστιξ ὁ ἐντόπιος ὑπάλληλος, γίνεται σκάνδαλον εἰς τὸν τόπον, —καὶ οἱ ὑπογραμματεῖς τῶν Δικαστηρίων. Μόνον οὕτω θὰ δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς, οἱ ἀντιπροσωπεύοντες τὸν τόπον, νὰ μεταβαίνωμεν εἰς τὰ δημόσια γραφεῖα καὶ νὰ παραπονώμεθα, ἐνῷ, ὅταν ἦναι ἐντόπιοι οἱ ὑπάλληλοι, δὲν θὰ τολμῶμεν.

§248ΧΑΡΙΛ. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Τοὐναντίον, ὁ ἐντόπιος θὰ ἐντραπῇ.

§249Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἀντίθετον γνώμην ἔχω πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. ἐκ Κυνουρίας συναδέλφου. Ἐγὼ μάλιστα ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ θεσμὸς περὶ μὴ διορισμοῦ ἐντοπίων ὑπαλλήλων οὐδόλως ὠφέλησε τὴν Διοίκησιν, προκειμένου μάλιστα περὶ ὑπαλλήλων μικρῶν, περὶ ὑπαλλήλων, οἵτινες ὅπως δήποτε θὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις ταύτας, εἴτε ἐντόπιοι εἶναι, εἴτε ξένοι. Διότι δὲν πρόκειται περὶ καταργήσεως θέσεων· ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ καταργήσεως θέσεων, ἴσως θὰ εἶχε σημασίαν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐκ Κυνουρίας. Ἀλλ’ ἐνταῦθα δὲν καταργοῦνται θέσεις· αἱ θέσεις μένουσι, καὶ αἱ ἀπαιτήσεις θὰ ἐξακολουθήσωσιν ὑπάρχουσαι. Τὰ ἄτομα, τὰ ὁποῖα θὰ ζητήσωσι νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις ταύτας, ἀναμφιβόλως ὑπάρχουσι, καὶ τὰς ἐνοχλήσεις, τὰς ὁποίας εἶχε μέχρι τοῦδε ὁ φίλος μου κ. Καλούτσης, θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ τὰς ἔχῃ, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ὁ φίλος του ὑπάλληλος, ἀντὶ νὰ ζητήσῃ νὰ διορισθῇ εἰς τὸ Λεωνίδιον, θὰ ζητήσῃ νὰ διορισθῇ εἰς τὴν Σπάρτην ἢ ἀλλαχοῦ. Αἱ θέσεις αὗται θὰ πληρωθῶσι, καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουσι κεναὶ θέσεις, ἀναντιρρήτως θὰ πληρωθῶσι. Τὸ κακὸν ἔγκειται ἀλλαχοῦ· ὅτι οἱ μικροὶ αὐτοὶ ὑπάλληλοι, οἱ λαμβάνοντες 80 ἢ 90 δραχμὰς κατὰ μῆνα, θὰ λαμβάνωσι μὲν τὰς θέσεις ταύτας εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, πλὴν τῶν ἐπαρχιῶν των, θὰ πηγαίνωσι δηλ. μακρὰν τῆς ἑστίας αὐτῶν, ἀλλὰ θὰ φροντίζωσι νὰ πληρῶσι τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι θὰ τοῖς παρουσιασθῶσιν ἐκ τῆς μεταβολῆς ταύτης, διὰ τρόπου ὅλως ἀνηθίκου.

§250Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διὰ καταχρήσεων.

§251Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Λοιπὸν τί πράττομεν; Ἐνθαρρύνομεν τὰς καταχρήσεις, καὶ εἶναι ἀναμφίβολον, ὅτι ἄνθρωπος λαμβάνων 70 ἢ 80 ἢ 90 δραχμὰς καὶ εὑρισκόμενος μακρὰν τῆς οἰκογενείας του δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντηρηθῇ. Τὰ κενὰ λοιπὸν, τὰ ὁποῖα ἤθελον παρουσιασθῆ εἰς τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ, θέλει καταγείνῃ νὰ τὰ πληρώσῃ δι’ ἄλλου τρόπου, ὁ ὁποῖος βεβαίως δὲν θὰ ἦναι καθόλου ἠθικός.

§252Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀντελήφθην ἐκ πείρας, Κύριοι, εἶναι τὸ ἑξῆς· ὅτι δυνάμει τοῦ νόμου περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπολαμβάνουσι τοὺς καρποὺς τοῦ νόμου αὐτοῦ, εἶναι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ, διότι τοῖς δίδεται μία εὐκαιρία νὰ ἁρπάζωσι τὰς θέσεις, ἵνα μὴ μεταχειρισθῶ τὴν λέξιν νὰ πλιατσικολογῶσι! (γέλωτες). Εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρχῃ θέσις μὴ ὑπαγομένη εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων, καὶ νὰ μὴ τὴν ἁρπάσουν αὐτοί! Ἐὰν, Κύριοι, καὶ αὐτὰς παραχωρήσωμεν εἰς αὐτοὺς, τότε ὁ Βουλευτὴς θὰ ἦναι μπαοῦλο! (Εὖγε! εὖγε!).

§253ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος ζητεῖ τὸν λόγον. Ἀναγινώσκω πάλιν τὰς τροπολογίας. Οἱ βουλευταὶ κύριοι Βελλιανίτης, Γεωργιάδης καὶ Καλλίνικος προτείνουσιν, ὅπως αἱ παράγραφοι 10 καὶ 11 τοῦ ἄρθρου 2 ἀντικατασταθῶσιν ὡς ἑξῆς: «Τὸ προσωπικὸν τῶν ταμείων δʹ τάξεως ἀποτελεῖται ἐξ ἑνὸς ταμείου ἐπὶ βαθμῷ μὲν ὑπουργικοῦ γραμματέως βʹ τάξεως, μηνιαίῳ δὲ μισθῷ δραχ. 160, ἐξ ἑνὸς γραφέως βʹ τάξεως, καὶ ἐξ ἑνὸς κλητῆρος ἐπὶ μηνιαίῳ μισθῷ δραχ. 20.»

§255Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἔγεινεν ἡ ἄλλη τροπολογία, κύριε Πρόεδρε;

§256ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Θὰ ἔλθωσιν ὅλαι μὲ τὴν σειράν των.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα ἀρχίζουσιν αἱ τροπολογίαι.

§258Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἡ τροπολογία δύναται νὰ συμπληρωθῇ ὡς ἑξῆς: ἀντὶ γραφέως νὰ τεθῇ γραμματεὺς βʹ τάξεως, μὴ ὑπαγόμενος εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν τροπολογίαν ταύτην μὲ τὴν προσθήκην τὴν προτεινομένην ὑπὸ τοῦ κ. Γεωργιάδου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μερλόπουλος, Γ. Μαυρομιχάλης, Μελετόπουλος, Πετιμεζᾶς, Τσερτίδης, Παπαναστασίου κλπ. προτείνουσι τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «Οἱ γραμματεῖς τρίτοι καὶ τέταρτοι τῶν ταμείων αʹ τάξεως, καὶ δεύτεροι τῶν ταμείων βʹ καὶ γʹ τάξεως δὲν ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ΦΜʹ τοῦ 1875 περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων.» Ἐπίσης οἱ βουλευταὶ κ. κ. Πονηρόπουλος, Καρπετόπουλος, Στελλάκης, Ἱερομνήμων κλπ. προέτειναν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, ὅπως οἱ γραμματεῖς τῶν ταμείων γʹ καὶ δʹ τάξεως μὴ ὑπάγωνται εἰς τὸν νόμον περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων. Αἱ δύο τροπολογίαι κατ’ ἀνάγκην θὰ συμπτυχθῶσιν εἰς μίαν, τὴν ὁποίαν θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν.

§260Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Οἱ γραμματεῖς τῶν ταμείων δʹ τάξεως τί θὰ γείνωσι;

§261Κ. Γ. ΙΕΡΟΜΝΗΜΩΝ. Τοῦτο περιλαμβάνεται εἰς τὴν ἰδικήν μας τροπολογίαν.

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ προστεθῶσι καὶ οἱ τῶν ταμείων δʹ τάξεως.

§263Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ γραμματεὺς τοῦ ταμείου δʹ τάξεως εἶναι καὶ ἀναπληρωτὴς τοῦ ταμίου.

§264ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδέποτε οἱ γραμματεῖς ἀναπληροῦσι τοὺς ταμίας ἐν τῇ διαχειρίσει, διότι ἡ διαχείρισις ἀνατίθεται εἰς τοποτηρητήν.

§265ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὅταν εὑρεθῇ εἰς τοιαύτην ἀνάγκην, τί θὰ γείνῃ;

§266ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ τροπολογία, ὡς ἐτροποποιήθη: «Οἱ γραμματεῖς τρίτοι καὶ τέταρτοι τῶν ταμείων αʹ τάξεως καὶ δεύτεροι τῶν ταμείων βʹ καὶ γʹ τάξεως καὶ οἱ τῶν ταμείων δʹ τάξεως δὲν ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων.»

§267Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Παρατηρῶ, ὅτι, ἐνῷ εἰς ταμεῖά τινα τῆς δʹ τάξεως ἀναγράφεται, ὅτι ὑπάρχει γραμματεύς, εἰς ἕτερα ταμεῖα, ὡς τῶν Παξῶν, τῆς Ἰθάκης καὶ τῶν Κυθήρων, λέγει τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2, ὅτι «δὲν διορίζονται γραμματεῖς». Διατὶ ἡ ἐξαίρεσις αὕτη;

§268ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Διότι εἰς τὸ ταμεῖον Παξῶν εἰσπράττονται μόνον 40 χιλιάδες δραχμαί.

§269Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Οὕτως ὑπελογίσθη καθ’ ὃν χρόνον δὲν ὑπῆρχεν ἐσοδεία τοῦ ἐλαίου, ἀλλ’ ὅταν ὑπάρχῃ τοιαύτη, αἱ εἰσπράξεις δεκαπλασιάζονται.

§270Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ ἔσοδα ἐκ τοῦ ἐλαίου ὑπάγονται εἰς τὰ τελωνεῖα.

§271ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἄρα τὸ ταμεῖον εἶναι ἄσχετον.

§272Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Καὶ τὸν ταμίαν Παξῶν τίς θὰ τὸν ἀναπληρώνῃ;

§273Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ ἀναπληρωτὴς τοῦ ταμίου.

§274Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Διατὶ εἰς τὴν Σκόπελον ἐτέθη;

§275ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Διότι ἡ Σκόπελος ἔχει 140,000 δραχμῶν εἰσπράξεις.

§276Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τίνα σημασίαν ἔχει αὐτό;

§277ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὑποτίθεται, ὅτι, ὅπου ὑπάρχουσι περισσότεραι εἰσπράξεις, ὑπάρχει καὶ περισσοτέρα ἐργασία τοῦ ταμίου, καὶ εἶναι ἀνάγκη βοηθοῦ τοῦ ταμίου.

§278Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν ἐπιμένω, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι προσγίνεται ἀδικία.

§279ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπεβλήθη τροπολογία, ὅπως καὶ εἰς τὰ ἐξαιρούμενα ταμεῖα γʹ τάξεως ὑπάρχωσι γραμματεῖς.

§280ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐλέχθη αὐτό.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε ν’ ἀκούσητε πάλιν τὴν τροπολογίαν; (ἀναγινώσκει): «Οἱ γραμματεῖς τρίτοι καὶ τέταρτοι τῶν ταμείων αʹ τάξεως καὶ οἱ δεύτεροι τῶν ταμείων βʹ καὶ γʹ τάξεως καὶ ὁ γραμματεὺς ταμείου δʹ τάξεως δὲν ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ΦΜʹ τοῦ 1875 περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων.»

§282ΑΡ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ταμεῖον Δωρίδος καί τινα ἄλλα ταμεῖα ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν τρίτης τάξεως, καὶ ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἔχωσι καὶ δεύτερον γραμματέα, εἰς τὸ ἐδάφιον ἔνατον τοῦ ἄρθρου 2 ἐξαιροῦνται, καὶ ἔχουσι μόνον ἕνα. Τώρα ζητεῖτε διὰ τῆς τροπολογίας νὰ ἦναι ἐντόπιος ὁ γραμματεὺς τοῦ ταμείου τετάρτης τάξεως. Διατὶ νὰ μὴ δεχθῆτε τὴν αὐτὴν τροπολογίαν καὶ διὰ τὰ ταμεῖα τρίτης τάξεως, τὰ ὁποῖα ἐξηρέθησαν καὶ ὑπάγονται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν δʹ τετάρτης τάξεως, ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσωπικόν;

§283ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περιλαμβάνεται καὶ τὸ ταμεῖον Δωρίδος εἰς τὴν τροπολογίαν.

§284ΑΘ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὸ ταμεῖον Μεγαλοπόλεως εἶναι εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν.

§285ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περιλαμβάνεται καὶ αὐτό, ὡς καὶ τὰ τῆς Θήρας, Νάξου, Σπετσῶν κλπ. εἰς τὴν τροπολογίαν περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων.

§286Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν, ἥτις συμπληροῖ τὰ πρᾶγμα, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ.

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Μερλοπούλου ἔχει ὡς ἑξῆς: «Οἱ γραμματεῖς τρίτοι καὶ τέταρτοι τῶν ταμείων αʹ τάξεως, οἱ δεύτεροι τῶν ταμείων δευτέρας καὶ τρίτης τάξεως, οἱ μόνοι γραμματεῖς τῶν ἐν τῷ ἐδαφίῳ ἐνάτῳ τοῦ ἄρθρου 2 ἀναφερομένων ταμείων καὶ ὁ γραμματεὺς ταμείου τετάρτης τάξεως δὲν ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ΦΜʹ τοῦ 1875 περὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων.»

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν, ὡς διετυπώθη ὑπὸ τοῦ κ. Μερλοπούλου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται πολλοί· ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν τροπολογίαν.

§289Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ προτείνω, ὅπως ἐκ τοῦ ἐδαφίου ἐνάτου τοῦ ἄρθρου 2 ἀφαιρεθῇ ἡ λέξις «Νάξου».

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§291Π. ΣΑΚΚΗΣ. Προτείνω, εἰς τὴν πρώτην παράγραφον, ἀντὶ τῶν λέξεων «ὁ ἔχων ἀπολυτήριον Σχολαρχείου» νὰ τεθῇ «ὁ ἔχων ἀπολυτήριον Γυμνασίου».

§292Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δέχομαι τὴν τροπολογίαν ταύτην. Παρακαλῶ δέ, μετὰ τὴν λέξιν «διατελέσας» νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἐπὶ ἓν ἔτος τοὐλάχιστον.» Εἰς τὴν τετάρτην παράγραφον παρακαλῶ νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «δίπλωμα διδάκτορος τοῦ Ἐθνικοῦ ἢ ἄλλου ὁμοταγοῦς Πανεπιστημίου», καὶ ν’ ἀντικατασταθῶσι διὰ τῶν λέξεων «ἀπολυτήριον Γυμνασίου.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 4 ἕως 16, ὡς ἔχουσι).

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§294Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, ἁρμόζει μᾶλλον εἰς αὐτὸ τὸ ἄρθρον.

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Πρωτοπαπαδάκης προτείνει πρόσθετον ἄρθρον μετὰ τὸ ἄρθρον τὸ συζητούμενον· νομίζω ὅμως καλλίτερον νὰ τεθῇ τοῦτο εἰς τὰς γενικὰς διατάξεις.

§296Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὅπως θέλετε. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 18–21).

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 22 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 22 ὑπάρχει τροπολογία τῶν βουλευτῶν κ. κ. Μερλοπούλου καὶ Κοκκέβη περὶ ποσοστῶν ἐκ ποινικῶν τελῶν κλπ.

§298Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ πείρας γινώσκω, ὅτι τὰ δικαστικὰ ἔξοδα τῶν Πλημμελειοδικείων εἰσπράττονται ἄνευ παρεμβάσεως τοῦ δημοσίου εἰσπράκτορος καὶ τοῦ ταμίου, διότι ἀμέσως μετὰ τὴν καταδίκην τῶν οἱ καταδικαζόμενοι μετάγονται εἰς τὰς φυλακὰς, καὶ ἂν δὲν πληρώσουν τὰ δικαστικὰ ἔξοδα, δὲν ἀπολύονται. Δὲν βλέπω λοιπὸν, εἰς τί συντελεῖ ὁ ταμίας ἢ ὁ εἰσπράκτωρ εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν δικαστικῶν αὐτῶν ἐξόδων, καθὼς ἐπίσης καὶ εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν ἐξόδων τῶν ἐρήμην ποινικῶν ἀποφάσεων, ἀφοῦ, ἐὰν δὲν πληρωθῶσι τὰ δικαστικὰ ἔξοδα, ἡ ἀνακοπὴ εἶναι ἀπαράδεκτος· ἑπομένως δὲν συντελοῦσι τὸ παράπαν οὔτε ὁ ταμίας οὔτε ὁ εἰσπράκτωρ εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν ἐξόδων αὐτῶν. Ἐὰν συντελῶσι, συντελοῦσιν οἱ δικαστικοὶ γραμματεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐκκαθαρίζουσι τὰ ἔξοδα καὶ ἀποστέλλουσι τοὺς πίνακας πρὸς εἴσπραξιν. Γνωρίζετε δὲ, ὅτι οἱ ταμίαι τῶν πόλεων, ἐν αἷς ἑδρεύουσι Δικαστήρια, ἔχουσι καὶ μισθοὺς μεγάλους καὶ ποσοστὰ πολλά· νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι ἀρκετὸν νὰ λαμβάνωσιν ἐκ τῶν δικαστικῶν ἐξόδων ποσοστὸν μόνον 1%.

§299ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν, ὅπως διετυπώθη, δηλαδὴ τὸ ὑπὸ στοιχεῖον Δʹ καὶ ἀριθμὸν 3 ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 22 «ἐκ ποινικῶν τελῶν, προστίμων καὶ χρηματικῶν ποινῶν ἐπιβαλλομένων ὑπὸ τῶν ποινικῶν Δικαστηρίων» νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸ στοιχεῖον Βʹ ὡς τελευταῖον ἐδάφιον, ἤτοι νὰ περιορισθῇ τὸ ἐπὶ τῆς εἰσπράξεως τούτων ποσοστὸν ὑπὲρ τῶν ταμιῶν, ὑποταμιῶν καὶ εἰσπρακτόρων εἰς 1%, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 22, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 23, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 24 (ἀναγινώσκεται). Ὁ ἐκ Ζακύνθου βουλευτὴς κ. Στεφάνου ὑπέβαλεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Νὰ προστεθῇ δευτέρα παράγραφος, ἔχουσα ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ τῶν εἰσπραττομένων ὑπὲρ τῶν ἐν Ζακύνθῳ φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων Νοσοκομείου καὶ Ὀρφανοτροφείου, πλὴν τῶν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου κατὰ τὸν νόμον ΒΧΛΖʹ τοῦ 1899 καταβαλλομένων ἐτησίως δραχμῶν 32,000, ἀποδίδοται ποσοστὸν ½ ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν, ἤτοι δραχμὴ ἡμίσεια ἐπὶ ταῖς ἑκατὸν δραχμαῖς.»

§300Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δεχόμεθα τὴν τροπολογίαν.

§301ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὸ ποσοστὸν τοῦ ½% εἶναι πολὺ ὀλίγον μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν κατὰ τὸν νόμον ΒΧΛΖʹ καταβαλλομένων ἐτησίως δραχ. 32,000.

§302Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν θέλητε ἓν ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν, δὲν ἀντιλέγω.

§303ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Μάλιστα.

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ζακύνθου, μὲ τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ ½% διὰ τοῦ 1%, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 24, ὡς ἐτροποποιήθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 25, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 26 (ἀναγινώσκεται).

§305Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἔπρεπε νὰ ὁρισθῇ, ὅτι δὲν δύναται ὁ ταμίας νὰ περιλάβῃ ὅλας τὰς χρήσεις, διότι δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν ποτε εἰς τὸν ὀφειλέτην νὰ ἐξοφλήσῃ. Πρὸς τοῦτο ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν.

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Κοκκέβη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 26, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 27 ἕως 38, ὡς ἔχουσιν). Ὡς ἄρθρον 39 ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης προτείνει τὸ ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει τὴν προτεινομένην προσθήκην).

§307Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ ἠνάγκασε νὰ ὑποβάλω τὴν προσθήκην ταύτην, — δὲν ἠξεύρω, ἂν εἶναι ἡ θέσις της αὐτὴ ἢ ἄλλη, ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως γνωρίζει ποῦ πρέπει νὰ τεθῇ — εἶναι ὁ ἑξῆς. Ἐλάβετε μέτρα καὶ ἐνομοθετήσατε πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς εὐκολίας τῶν εἰσπράξεων τῶν δημοσίων προσόδων, ἀλλὰ δὲν εἶδον νὰ λάβητε καὶ μέτρον περὶ ἐξασφαλίσεως τῶν εἰσπράξεων τούτων. Περιῆλθεν ἐσχάτως εἰς γνῶσίν μου γεγονὸς, τὸ ὁποῖον μὲ κατέπληξε καὶ τὸ ὁποῖον φαίνεται ὅτι ἐνεργεῖται εἰς μεγάλην κλίμακα, τὸ ἑξῆς. Προσέρχεται ὁ φορολογούμενος εἰς τὸν εἰσπράκτορα, ἵνα πληρώσῃ· ὁ εἰσπράκτωρ ἐκδίδει τὸ διπλότυπον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναγράφει π. χ. ὅτι ὁ Α ἐπλήρωσε διὰ στρατιωτικὴν ὑποχρέωσιν 150 δραχμὰς· εἰς τὸ ἀντιστοιχοῦν στέλεχος ὁ αὐτὸς εἰσπράκτωρ ἀναγράφει, ὅτι ὁ Β ἐπλήρωσε διὰ φόρον ἑνὸς χοίρου δρ. 1,80. Ὁ φορολογούμενος ἐπλήρωσεν εἰς τὸν εἰσπράκτορα δραχμὰς 150, ἀλλ’ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον εἰσέρχονται μόνον δραχ. 1,80, ὅσα καταβάλλει ὁ εἰσπράκτωρ, διότι αὐτὸ φαίνεται ἐπὶ τοῦ στελέχους τοῦ διπλοτύπου καὶ αὐτὸ φαίνεται ἐκ τῆς καταστάσεως εἰσπράξεων, τὴν ὁποίαν ὁ εἰσπράκτωρ προσάγει εἰς τὸ ταμεῖον. Ἐπειδὴ τὸ τοιοῦτον ἐνεργεῖται εἰς μεγάλην κλίμακα.

§308Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἄλλοτε ἐλάμβανε χώραν.

§309Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Καὶ τώρα ἀκόμη λαμβάνει.

§310Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἔχω εἰς χεῖράς μου ἀποδείξεις. Ἐὰν ἐπετρέπετο ταύτην τὴν στιγμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσαγάγῃ ἐνταῦθα ἐπισήμως τὰς ἀποδείξεις, τὰς ὁποίας ἐγὼ κρατῶ ἀνὰ χεῖρας, θὰ ἐβλέπετε, ὅτι ὡρισμένος εἰσπράκτωρ εἰς ὀλίγον χρονικὸν διάστημα κατεχράσθη 3,000 δραχμὰς ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον, καὶ πολὺ πιθανὸν νὰ ἀθωωθῇ δυνάμει ἑνὸς νόμου, ὁ ὁποῖος δὲν κατηργήθη καὶ ὁ ὁποῖος προτείνω νὰ καταργηθῇ. Λοιπὸν προτείνω τὸ ἑξῆς, κύριε Πρόεδρε, τοῦ ὁποίου κάμνω χρῆσιν ἐγὼ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν μου, καὶ ἐκ τούτου ὁρμώμενος τὸ προτείνω. Ἀντὶ διπλοτύπων νὰ ἔχῃ ὁ εἰσπράκτωρ τριπλότυπα, ἐξ ὧν τὸ ἓν θὰ δίδῃ ὁ εἰσπράκτωρ προσωρινῶς εἰς τὸν φορολογούμενον τὴν στιγμὴν, καθ’ ἣν θὰ παρουσιασθῇ οὗτος ἵνα πληρώσῃ, τὸ ἕτερον θὰ προσάγῃ εἰς τὸν ταμίαν μαζὺ μὲ τὸ στέλεχος, ὁ ταμίας θὰ ὑπογράφῃ αὐτὸ καὶ θὰ τὸ ἐπιστρέφῃ διὰ τοῦ εἰσπράκτορος εἰς τὸν πληρώσαντα φορολογούμενον, οὕτω δὲ ὁ φορολογούμενος θὰ ἔχῃ εἰς χεῖράς του ἀπόδειξιν ὑπογεγραμμένην ἀπὸ τὸν ταμίαν· ὅταν ὁ εἰσπράκτωρ δώσῃ εἰς τὸν φορολογούμενον τὴν ὑπὸ τοῦ ταμίου ὑπογεγραμμένην ἀπόδειξιν, θὰ ἐπιστρέψῃ ὁ φορολογούμενος τὴν προσωρινὴν ἀπόδειξιν, τὴν ὁποίαν τῷ ἔδωκεν ὁ εἰσπράκτωρ.

§311ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Καὶ νομίζετε, ὅτι αὐτὸ ἀρκεῖ, ἵνα προλάβῃ τὴν κατάχρησιν; Ἐὰν ὑποθέσητε, ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ εἶναι κακῆς πίστεως, δὲν θὰ δείξῃ εἰς τὸν ταμίαν τὸ διπλότυπον τῶν 150 δραχμῶν, θὰ δείξῃ τὸ τῶν 1,80. Ὁ ταμίας θὰ ὑπογράψῃ τὸ τῶν 1,80.

§312Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἀπορῶ, πῶς ὑμεῖς, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος εἶσθε τραπεζίτης καὶ ἀσχολεῖσθε μὲ ζητήματα τοιαῦτα, λέγετε τοῦτο. Διότι ὁ φορολογούμενος, εἰς τὸ διπλότυπον, τὸ ὁποῖον θὰ τῷ ἐπιστρέψῃ ὁ εἰσπράκτωρ καὶ τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ταμίου, θὰ ζητήσῃ νὰ εὕρῃ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐπλήρωσε, τὰς ἑκατὸν πεντήκοντα δραχμὰς, καὶ οὐχὶ τὴν μίαν καὶ ὀγδοήκοντα.

§313Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἰς τὸ γραμμάτιον, τὸ ὁποῖον δίδει ὁ εἰσπράκτωρ εἰς τὸν φορολογούμενον, γράφεται ὁ ἀριθμὸς τοῦ καταλόγου τῶν εἰσπρακτέων. Ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς λέγει, ὅτι ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης π. χ. ὀφείλει ἀπὸ φόρον δεῖνα. Λοιπὸν δὲν εἶναι δυνατὸν τώρα νὰ γείνῃ κατάχρησις. Αὐτὰ συνέβαινον ἄλλοτε, καὶ δι’ αὐτὸ προεῖδεν ἄλλος νόμος κατόπιν, καὶ εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ γράφηται εἰς τὸ διπλότυπον ὁ ἀριθμὸς τοῦ καταλόγου τῶν εἰσπρακτέων, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ πλέον κατάχρησις τοιαύτη.

§314Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι γίνεται, διότι πρῶτον πᾶσαι αἱ εἰσπράξεις δὲν ἀναγράφονται εἰς τὸν κατάλογον, δεύτερον ὁ φορολογούμενος δὲν ἠξεύρει ἀπὸ ἀριθμοὺς καὶ τὰ τοιαῦτα. Δὲν δυνάμεθα νὰ προλάβωμεν τὴν κατάχρησιν, ὅταν ὁ φορολογούμενος δὲν ἔχῃ εἰς χεῖράς του μίαν ἀπόδειξιν τοῦ ταμίου, ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ φαίνηται ἀναγεγραμμένον τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐπλήρωσεν. Ἀριθμοὺς δὲν ἠξεύρει ὁ φορολογούμενος, οὐδὲ παρατηρεῖ τούτους.

§315ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Θὰ κρατῇ καὶ τὰς δύο ἀποδείξεις;

§316Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὴν μίαν.

§317ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Δι’ αὐτὸ δὲν ἐδώσατε προσοχὴν εἰς ὅ,τι εἶπον. Θὰ κρατῇ καὶ τὰς δύο ἀποδείξεις, διὰ νὰ κάμῃ τὴν παραβολὴν ταύτην;

§318Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὄχι, κύριε Ὑπουργέ. Ἐγὼ π. χ. ἐπλήρωσα 150 δραχμάς· ὑμεῖς εἶσθε εἰσπράκτωρ, — μὲ συγχωρεῖτε, ὅτι σᾶς ὑποβιβάζω πρὸς στιγμήν, — καὶ μοὶ ἐδώκατε προσωρινῶς μίαν ἀπόδειξιν, ὅτι ἐπλήρωσα 150 δραχμάς, ἀπόδειξιν μὲ τὴν ἰδικήν σας ὑπογραφήν· μεθαύριον εἶσθε ὑποχρεωμένος, ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς λ. χ., νὰ μοὶ παραδώσητε ἀπόδειξιν τοῦ ταμίου, ὅτι ἐγὼ ἐπλήρωσα τὰς 150 δραχμάς. Θὰ μοὶ φέρητε τὴν ἀπόδειξιν ταύτην, καὶ ἐγὼ θὰ σᾶς ἐπιστρέψω τὴν πρώτην ἀπόδειξιν.

§319Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Χρειάζεται ἰδιαιτέρα ὑπηρεσία δι’ αὐτό.

§320Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ εἰσπράκτωρ θὰ συναντᾷ τὸν φορολογούμενον;

§321Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὁ φορολογούμενος θὰ πηγαίνῃ νὰ ζητῇ τὴν ἀπόδειξίν του.

§322Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ποῦ;

§323Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἰς τὸν εἰσπράκτορα. Εἶναι δυνατόν, κύριε Πρωθυπουργὲ, νὰ πληρώνουν οἱ φορολογούμενοι χρήματα, τὰ ὁποῖα νὰ μὴ εἰσέρχωνται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ἔχω ἐδῶ ἐπίσημα γεγονότα, πιστοποιοῦντα σοβαρωτάτας καταχρήσεις, τὰς ὁποίας δύναμαι νὰ παρακαλέσω ὑμᾶς, ὡς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἐξακριβώσητε. Δυστυχῶς ἡ ὑπηρεσία ἡ ἐλέγχουσα δὲν ἠδυνήθη νὰ τὰς ἀνακαλύψῃ. Λοιπὸν, ἀφοῦ δὲν δύνανται νὰ ἐξακριβωθῶσιν, ἀφοῦ διεπράχθησαν τοιαῦται καταχρήσεις κατὰ τὸ 1893, τὸ 1894, τὸ 1898, καὶ δὲν ἀνακαλύπτονται οὔτε κατὰ τὸ 1903, νομίζετε, κύριε Πρωθυπουργέ, ὅτι εἶναι βέβαιον, ὅτι πράγματι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πληρώνουν οἱ φορολογούμενοι, εἰσέρχονται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον;

§324Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Συμβαίνουν καὶ ἄλλα.

§325Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ αὐτὸ ἀντελήφθην, καὶ εἰς τοῦτο ἐπιμένω.

§326ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Τὸ πρᾶγμα συμβαίνει, ἀλλὰ θεραπεία δὲν εἶναι αὐτὴ, ἣν προτείνετε.

§327Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἂς προταθῇ μία ἄλλη καλλιτέρα. Ἐγὼ δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προτείνω, εἶναι τὸ καλλίτερον.

§328Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ τρόπος, τὸν ὁποῖον ὑπέδειξεν ὁ κ. Βουλευτὴς Νάξου, δύναται νὰ προλάβῃ ἀκριβῶς τὴν κατάχρησιν, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον· διότι, ὡς ὑπέδειξε, τὸ βιβλίον αὐτὸ τῶν διπλοτύπων θ’ ἀποτελῆται ἀπὸ τρία τριπλότυπα, ἕν, τὸ ὁποῖον θὰ μένῃ εἰς τὸ στέλεχος τῶν διπλοτύπων, τὸ ἕτερον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνήκῃ εἰς τὸν ταμίαν, καὶ τὸ τρίτον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀνήκῃ εἰς τὸν φορολογούμενον. Ὁ εἰσπράκτωρ θὰ ἐκδίδῃ δύο διπλότυπα, τὸ ἓν ἀπευθυνόμενον πρὸς τὸν ταμίαν καὶ τὸ ἄλλο πρὸς τὸν φορολογούμενον. Τὰ δύο αὐτὰ διπλότυπα θὰ τὰ πάρῃ ὁ φορολογούμενος καὶ θὰ μεταβῇ εἰς τὸν ταμίαν, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ὑπογράψῃ τὸ διπλότυπον τῆς φορολογίας, καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου λαμβάνει γνῶσιν ὁ ταμίας τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον πληρώνει ὁ φορολογούμενος.

§329ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν εἶναι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Νάξου. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Νάξου ἐπρότεινεν ἄλλο τι, ὅλως διαφορετικόν.

§330Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε Ὑπουργέ· τὸ αὐτὸ ἐπρότεινα, μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι, καθ’ ἃ λέγει ὁ κ. Βουλευτὴς Κραναίας, θὰ προσάγῃ τὸ διπλότυπον εἰς τὸν ταμίαν ὁ φορολογούμενος. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι θὰ τὸ προσάγῃ ὁ εἰσπράκτωρ.

§331Β. ΓΙΑΝΝΟΥΣΙΟΥ. Περὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος προὐνόησε τὸ Διάταγμα τῆς 12 Ἰουλίου 1882 «περὶ τροποποιήσεως τῶν διπλοτύπων ἀποδεικτικῶν εἰσπράξεων τῶν δημοσίων εἰσπρακτόρων». Κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ Διατάγματος τούτου, οἱ φορολογούμενοι ἢ ἄλλοι ὀφειλέται ὑποχρεοῦνται, πληρώνοντες τοὺς φόρους των εἰς τὸν δημόσιον εἰσπράκτορα, νὰ ὑπογράφωσι τὸ στέλεχος τοῦ διπλοτύπου.

§332Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Δὲν ἐφηρμόσθη ἕως τώρα αὐτό.

§333Β. ΓΙΑΝΝΟΥΣΙΟΥ. Ἄλλο ζήτημα αὐτό. Ὥστε, ἂν τηρηθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ἐν λόγῳ Διατάγματος, προλαμβάνεται τὸ ἄτοπον ἐκεῖνο. Ἂν δὲν τηρῆται ἡ διάταξις αὕτη, πιθανὸν νὰ μὴ τηρηθῶσι καὶ ἄλλαι διατάξεις, τὰς ὁποίας θὰ ψηφίσωμεν. Ἀλλ’ ὁ νόμος προνοεῖ.

§334Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ὥστε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παραγγείλῃ τοὺς ταμίας νὰ μὴ δέχωνται τὰ στελέχη ἄνευ τῆς προσυπογραφῆς τοῦ φορολογουμένου.

§335Β. ΓΙΑΝΝΟΥΣΙΟΥ. Νὰ μὴ δέχωνται οἱ ταμίαι τὰ διπλότυπα, ἂν δὲν ἔχωσι τὴν ὑπογραφὴν τοῦ φορολογουμένου.

§336Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Ἀλλὰ τότε ἠξεύρετε, τί θὰ συμβαίνῃ; Θὰ πληρώνῃ ὁ φορολογούμενος, καὶ θὰ συμπληρῶται κατόπιν τὸ στέλεχος ὑπὸ τοῦ εἰσπράκτορος.

§337ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Πρωτοπαπαδάκη, ὡς ἄρθρον 39. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ πρόσθετον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον θὰ λάβῃ σειρὰν ἄρθρου 39, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 39 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 40 (ἀναγινώσκεται).

§338Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 40 τὸν λόγον.

§339Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν τῷ πέμπτῳ στίχῳ τοῦ ἄρθρου 40 ἀναφέρονται τὰ ἄρθρα 15, 16 καὶ 40 τοῦ νόμου ΒΡΕʹ τοῦ 1892. Νὰ ἀφαιρέσητε, παρακαλῶ, τὸν ἀραβικὸν ἀριθμὸν 15, καὶ νὰ μείνῃ: «τὰ ἄρθρα 16 καὶ 40 τοῦ νόμου ΒΡΕʹ τοῦ 1892».

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§341Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Νὰ προστεθῶσι δύο λέξεις, ὅτι καταργοῦνται καὶ αἱ ἰσχύουσαι διατάξεις.

§342ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει αὐτό. Ὁ κύριος Πρωτοπαπαδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§343Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκεῖ, ἔνθα λέγει, ὅτι «καταργοῦνται τὰ ἄρθρα 1 ἕως 7 καὶ 9 τοῦ νόμου ͵ΒΡΗʹ τοῦ 1892», παρακαλῶ νὰ προστεθῇ, ὅτι καταργεῖται καὶ τὸ ἄρθρον 8. Καὶ ἰδοὺ περὶ τίνος πρόκειται. Οἱ εἰσπράκτορες, οἱ διαπράττοντες τοιαύτας καταχρήσεις, οἵας πρὸ ὀλίγου ἀνέφερα εἰς τὴν Βουλήν, ἐτιμωροῦντο ἄλλοτε διὰ τοῦ ἄρθρου 255 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, τὸ ὁποῖον δικαίως εἶναι πολὺ αὐστηρόν, καὶ τοὺς παρέπεμπεν εἰς τὸ Κακουργοδικεῖον. Διὰ τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου ͵ΒΡΗʹ τοῦ 1892 αὐτοὶ οἱ καταχρώμενοι ἀπαλλάσσονται τοῦ Κακουργοδικείου, καὶ παραπέμπονται εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον. Νομίζω, ὅτι, ὅταν τοιαῦται καταχρήσεις λαμβάνωσι χώραν, οἱ ἐνεργοῦντες αὐτὰς δὲν πρέπει νὰ παραπέμπωνται εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑφίστανται τὴν τιμωρίαν, τὴν ὁποίαν προβλέπει ὁ Ποινικὸς Νόμος.

§344Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ θέλετε νὰ τοὺς καταδικάζῃ τὸ Κακουργοδικεῖον;

§345Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Νὰ τοὺς δικάζῃ.

§346ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ διὰ μίαν δραχμήν;

§347Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καὶ δι’ ἓν λεπτὸν ἐγὼ θὰ παρέπεμπον τὸν τοιοῦτον εἰσπράκτορα εἰς τὸ Κακουργοδικεῖον, ὅταν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κάμνῃ κατάχρησιν τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν τῷ ἐμπιστεύεται ἡ Πολιτεία.

§348ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 40, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐπὶ τοῦ συνόλου ἔχει τις τὸν λόγον; Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κοραλλίων».

§349Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄς ἀναβληθῇ.

§350ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ ἔκθεσίν τινα τοῦ προξένου Νεαπόλεως περὶ κοραλλίων.

§351Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε κατὰ τοὺς τελευταίους χρόνους;

§352ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Μάλιστα, τώρα τελευταῖον.

§353ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμῶν ὁλικῆς δαπάνης διὰ τὴν κατασκευὴν δημοσίων ἔργων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§354Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς πρώτης παραγράφου. Διὰ τὴν ἀνακαίνισιν τῆς στέγης τοῦ Ζαππείου μεγάρου ὑπολογίζονται δρ. 45,000. Ὁ προϋπολογισμὸς οὗτος νομίζω ὅτι ἔγεινε πρὸ καιροῦ,—κατὰ Φεβρουάριον τοῦ 1902,—ἀλλὰ κατόπιν τῆς γενομένης Ἐκθέσεως ἐν τῷ Ζαππείῳ μεγάρῳ ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Ἐκθέσεως ταύτης ἀνεκαίνισε τὴν στέγην, ὡς δ’ ἐπληροφορήθην ἀπὸ τὸν κ. ἐκ Παξῶν Βουλευτήν, ἐδαπάνησε 16,000 δραχμὰς καὶ ἔκαμεν ὅλην τὴν ἀνακαίνισιν τῆς στέγης. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος αὐτὸ τὸ κονδύλιον εἶναι ἴσως περιττόν, διότι ἐγένετο ἡ ἐργασία ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Ἐκθέσεως. Ἐπὶ τοῦ τετάρτου συμπληρωματικοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκ δραχμῶν 125,000 ἐπεθύμουν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, εἰς τί ποσὸν ἀνήρχετο ὁ ἀρχικὸς προϋπολογισμὸς τῆς δαπάνης πρὸς κατασκευὴν τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, καὶ ποῖοι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι προκαλοῦσι τὴν συμπληρωματικὴν δαπάνην τῶν δραχμῶν 125,000.

§355ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§356Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὄχι. Παρακαλῶ εἰς τὴν πρώτην, διότι ἔχει σημασίαν τὸ πρᾶγμα.

§357ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ φέρω τὰς πληροφορίας. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ζάππειον, δὲν γνωρίζω πόσα ἐδαπανήθησαν διὰ τὴν στέγην ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Θέλω ἐξετάσει, καὶ αὔριον σᾶς δίδω τὴν ἀπάντησιν.

§358ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Διεθνοῦς Ἐκθέσεως ἐπεσκεύασεν ἐσωτερικῶς τὸ Ζάππειον, ἀλλ’ οὐδεμίαν ἐργασίαν ἐπεχείρησε πρὸς ἀντικατάστασιν τῆς στέγης. Ἡ ἀντικατάστασις τῆς στέγης εἶναι ἐπείγουσα· καλὸν δὲ θὰ ἦτο νὰ μὴ ἀναβληθῇ, ὅπως μή, ἐπερχομένου τοῦ χειμῶνος, καταρρεύσῃ.

§359Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἔχω, προέρχεται ἐκ τοῦ κ. Βελλιανίτου, βουλευτοῦ Παξῶν, ὡς μέλους τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Ἐκθέσεως.

§360ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρόκειται περὶ τῆς ἐσωτερικῆς ἐπισκευῆς.

§361Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Διὰ τὴν στέγην, ὡρισμένως.

§362ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ μόνον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμῶν ὁλικῆς δαπάνης διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ὑδραυλικῶν ἔργων». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μειώσεως κατὰ μίαν δραχμὴν τοῦ κατὰ στρέμμα πληρωτέου διὰ τὸ 1902 δικαιώματος ἐπικαρπίας τῶν γαιῶν τῆς λίμνης Φενεοῦ». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§363Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑπάρχει τροπολογία, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ νὰ ἀναγνώσητε.

§364ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τροπολογία τῶν βουλευτῶν Κορινθίας κ. κ. Πετρίδου, Ζούζουλα, Γκράβα καὶ Σπ. Ι. Δεληγιάννη: «Προστίθεται εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου τὸ ἑξῆς ἐδάφιον: «Ὡσαύτως καὶ τὸ κατὰ τὰ ἑπόμενα ἔτη ἐν γένει βεβαιούμενον δικαίωμα ἐπικαρπίας ἐκ τῶν γαιῶν μειοῦται κατὰ μίαν δραχμὴν κατὰ στρέμμα, ἐφ’ ὅσον δὲν συντελεσθῶσιν ἐν τῇ λίμνῃ τὰ προσήκοντα ὑδραυλικὰ ἔργα καὶ ἡ τελεία ἐκκαθάρισις τῶν καταβοθρῶν, ἅτινα θέλουσιν ἐξασφαλίσει τὴν ἐντελῆ συγκομιδὴν τῶν ἐν τῇ λίμνῃ καλλιεργουμένων γαιῶν.»

§365Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ κάμω μικρὰν ἀνάπτυξιν τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν μετὰ τῶν λοιπῶν συναδέλφων ὑπεβάλομεν.

§366Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§367Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον ἐψηφίσθη νόμος, ὁ ὁποῖος ὑπεχρέωσε τοὺς κατοίκους τοῦ δήμου Φενεοῦ νὰ πληρώσωσι τρεῖς δραχμὰς κατὰ στρέμμα διὰ τὰς γαίας, τὰς ὁποίας καλλιεργοῦσιν ἐκεῖ, εἰς τὴν λίμνην· ἀλλὰ σὺν τῇ ὑποχρεώσει ταύτῃ τὸ Δημόσιον ἀνέλαβε καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκτελέσῃ ἔργα ὑδραυλικὰ τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα ν’ ἀποξηράνωσι τὴν λίμνην, καὶ ν’ ἀποδώσωσιν εἰς τοὺς χωρικοὺς τὰς γαίας τελείως καλὰς, ὅπως σπαρῶσι· σὺν τῇ ὑποχρεώσει δὲ ταύτῃ ἀνέλαβε καὶ ἑτέραν ὑποχρέωσιν, νὰ καθαρίσῃ τὰς κλεισθείσας καταβόθρας, οὕτως ὥστε, τῶν ὑδάτων τῆς λίμνης ἐκεῖ καταρρεόντων, νὰ συντελεσθῇ ἡ ἀποξήρανσις τῶν μερῶν ἐκείνων. Μολονότι ὅμως ἐδόθη ἀρκετὴ πίστωσις — νομίζω 30,000 δραχμῶν — πρὸς συντέλεσιν τοῦ ἔργου τοῦ ἀποξηραντικοῦ τῆς λίμνης, ἐξωδεύθησαν μὲν τὰ χρήματα ταῦτα, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ λίμνη εἶναι πάντοτε εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν, διότι αἱ καταβόθραι, τὰς ὁποίας ἀνέλαβεν ὁ ἐργολάβος νὰ καθαρίσῃ, δὲν ἐκαθαρίσθησαν ἐπαρκῶς, διότι δὲν ἐδόθη ἡ δέουσα προσοχὴ, οὔτε ἐγένετο ἡ κατάλληλος μελέτη, ὅπως ἐξευρεθῶσι καὶ ἀρθῶσι τὰ αἴτια τῆς ἀποφράξεως τῶν καταβοθρῶν. Ὁ λόγος λοιπὸν, ὁ ὁποῖος ἠνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν τὴν τότε νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον καὶ αὐξήσῃ τὸν φόρον κατὰ τρεῖς δραχμὰς, ἦτο κυρίως, διότι εἶχεν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀποξηράνῃ τὰ μέρη ἐκεῖνα καὶ νὰ καθαρίσῃ τὰς καταβόθρας, ἐξασφαλίζουσα τὴν σπορὰν εἰς τὸ μέλλον. Ἀλλὰ τοῦτο δυστυχῶς δὲν ἔπραξεν ἡ Πολιτεία, διότι καὶ αἱ καταβόθραι δὲν ἀπεφράχθησαν καὶ ἡ λίμνη μένει εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν, ἐπὶ ζημίᾳ μεγάλῃ τῶν κατοίκων. Οἱ χωρικοὶ, ἀναγκαζόμενοι νὰ σπείρωσι, δὲν θερίζουσιν, ἐξοδεύουσι καὶ δὲν εἰσπράττουσιν. Εὑρίσκονται εἰς μίαν κατάστασιν, ἡ ὁποία, σᾶς βεβαιῶ, κύριε Πρόεδρε, φέρει αὐτοὺς εἰς ἀπόγνωσιν.

§368ΑΠ. ΖΟΥΖΟΥΛΑΣ. Οἱ περισσότεροι ἕνεκα τούτου ἔφυγον διὰ τὴν Ἀμερικήν.

§369Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλομεν μετὰ τῶν λοιπῶν συναδέλφων, σκοποῦμεν, ὅπως τὸ εὐεργέτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀληθῶς ἡ παροῦσα Κυβέρνησις χορηγεῖ διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ καταστήσωμεν μόνιμον, οὕτως εἰπεῖν, διότι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἐγκαθιστᾷ τὴν μείωσιν μόνον δι’ ἓν ἔτος, διὰ τὸ 1902. Νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη, γιγνομένη δεκτὴ, θέλει εὐεργετήσει τοὺς δυστυχεῖς ἐκείνους κατοίκους. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ στέρξητε νὰ γείνῃ δεκτὴ παρὰ τῆς Βουλῆς ἡ ὑποβληθεῖσα τροπολογία· βεβαιωθῆτε δὲ, ὅτι θέλετε ἀποδώσει τὸν ἄρτον εἰς χιλιάδας πληθυσμοὺς δεινοπαθοῦντας.

§370Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου, Κύριοι, ὑπέβαλον καὶ ἐγὼ μίαν πρότασιν νόμου, περιέχουσαν διατάξεις τινὰς, σχετικῶς πρὸς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν δέον νὰ γείνῃ ἡ δήλωσις τῶν γαιῶν ἐκ μέρους τῶν κατοίκων τοῦ Φενεοῦ. Ὁ τρόπος, ὃν ὁ νόμος ͵ΒΨΜΓʹ καθορίζει διὰ τὴν δήλωσιν τῶν γαιῶν αὐτῶν, εἶναι ἀνεφάρμοστος, οἱ δὲ κάτοικοι τοῦ Φενεοῦ δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ καταστῶσι κύριοι γαιῶν κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, διότι αἱ ἐπιτροπαὶ, περὶ ὧν ὁ νόμος προβλέπει, εἶναι δύσκολον, εἰ μὴ ἀδύνατον, νὰ συνέλθωσιν, ὡς μέλλουσαι ν’ ἀπαρτισθῶσιν ἐκ προσώπων μακρὰν τοῦ τόπου εὑρισκομένων καὶ περιβεβλημένων μὲ ἄλλα σπουδαῖα καθήκοντα, παρεμποδίζοντα αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ ν’ ἀσχοληθῶσιν ἐπὶ μακρὸν εἰς ἐκτέλεσιν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου, οὗ ζητεῖται ἡ τροποποίησις, ὡς λ. χ. ἡ ἐπιτροπὴ πρὸς καθορισμὸν τῶν κτηματικῶν ὁρίων τῶν χωρίων πρέπει νὰ ἐργασθῇ ἐπὶ ἑξάμηνον τοὐλάχιστον. Ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον, ὡς εἶπον, ἐπὶ τοσοῦτον ν’ ἀπομακρυνθῶσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἀπὸ τὰ κύρια ἔργα αὐτῶν, ὁ ἔφορος, ὁ διευθυντὴς τοῦ Γεωργικοῦ σταθμοῦ τῆς Τίρυνθος, ὁ γεωμέτρης, ὁ δήμαρχος, ὅπως ὡς ἐπιτροπὴ ἐργασθῶσιν ἐπὶ μακρόν. Ἄλλως τε γνωρίζομεν, ὅτι τὰ κτηματικὰ ὅρια τῶν χωρίων εἶναι ἀδύνατον νὰ καθορισθῶσιν ἐν βραχεῖ χρονικῷ διαστήματι, τῶν διαφόρων χωρίων διαμφισβητούντων ταῦτα ἕνεκα πολλῶν λόγων, καὶ κυρίως διότι κάτοικοι τοῦ ἑνὸς χωρίου ἔχουσι κτήματα ἐντὸς τῆς περιοχῆς τῶν ἄλλων χωρίων εἴτε ἐκ συναλλαγῶν εἴτε καὶ ἐκ προικοκτησιῶν. Καθ’ ἑκάστην παρουσιάζονται εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ἀφορμαὶ πρὸς ἀπόδειξιν τῶν δυσκολιῶν τοῦ καθορισμοῦ τῶν κτηματικῶν ὁρίων τῶν χωρίων, καὶ κατὰ τὸν διορισμὸν τῶν ἀγροφυλάκων καὶ εἰς διαφόρους ἄλλας περιστάσεις. Πολλαχοῦ δὲν εἶναι καθωρισμένα οὔτε τὰ ὅρια τῶν ἐπαρχιῶν οὐδὲ τὰ τῶν νομῶν. Δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη νὰ συνέλθῃ καὶ περατώσῃ τὸ ἔργον τοῦτο. Ἐφ’ ὅσον δὲ δὲν γίνεται τὸ ἔργον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ Φενεοῦ νὰ δηλώσωσι τὰς γαίας, ἵνα τὰς ἀποκτήσωσι κατὰ κυριότητα. Προβλέπεται ἐκ τοῦ αὐτοῦ νόμου καὶ δευτέρα ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ ἐκτιμήσῃ τὰς γαίας, ἀποτελουμένη ἀπὸ τὰ ἴδια πρόσωπα, πλὴν ἑνὸς μέλους, καὶ ταύτης δὲ τὸ ἔργον ἀπαιτεῖ χρόνον μακρόν, ἐκτὸς τοῦ δυσκόλου τῆς συνελεύσεως τῶν μελῶν αὐτῆς: ἑπομένως καὶ ἡ περὶ τῆς συστάσεως καὶ ταύτης τῆς ἐπιτροπῆς διάταξις τοῦ νόμου ἀποβαίνει ἀνεφάρμοστος, δι’ οὓς λόγους προεῖπον.

§371Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν ἐφηρμόσθη ὁ νόμος.

§372Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Περὶ τούτου πρόκειται. Πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ, διότι ἄλλως δὲν δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν τὴν διάταξιν τοῦ νόμου περὶ δηλώσεως τῶν γαιῶν. Πρέπει νὰ συνέλθωσιν αἱ ἐπιτροπαί, ὅπως ἀποκτήσωσιν οἱ κάτοικοι τὸ δικαίωμα νὰ δηλώσωσι γαίας. Ἀπὸ τοῦ 1900 ἐψηφίσθη ὁ νόμος, καὶ μέχρι σήμερον δὲν συνῆλθον αἱ ἐπιτροπαί, ἐξ οὗ ἀποδεικνύεται, ὅτι εἶναι δύσκολος ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου, καὶ πρέπει ὁ νόμος οὗτος νὰ τροποποιηθῇ. Ἀφοῦ δ’ ἔχομεν νόμον περὶ δηλώσεως ἐθνικῶν γαιῶν, ἐφαρμοσθέντα ἐπὶ 25 ἔτη, καὶ ἀφοῦ δι’ αὐτοῦ κατεστήσαμεν πολλοὺς ἰδιοκτήτας γαιῶν, διατὶ νὰ μὴ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον τοῦτον καὶ ἐπὶ τῶν γαιῶν τῆς λίμνης Φενεοῦ, ἀλλ’ ἐφεύρομεν ἄλλας διατάξεις, ὅλως ἐξαιρετικάς, αἵτινες καὶ ἀνεφάρμοστοι εἶναι καὶ ὅλως ἀσύμφοροι εἴς τε τὸ Δημόσιον καὶ εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ Φενεοῦ; Οἱ Φενεᾶται κατοικοῦσιν εἰς ἀπόκεντρον μέρος τῆς ἐπαρχίας, καὶ διὰ τοῦτο, φαίνεται, ἐκρίθη, ὅτι πρέπει νὰ μὴ ἀπολαύωσι τῶν δικαιωμάτων, ὧν ἀπολαύουσιν ὅλοι οἱ κάτοικοι τοῦ Βασιλείου! Τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περιορίζει μόνον διὰ τὸ 1902 εἰς δραχμὰς 2 κατὰ στρέμμα τὸν φόρον ἐπικαρπίας, ἀντὶ τριῶν, ὡς ὁρίζει ὁ νόμος τοῦ 1900, τοῦ ὁποίου ὁ εἰσηγητὴς τότε, προσδιορίζων τρεῖς δραχμὰς τὸν φόρον ἐπικαρπίας διὰ τὰς γαίας τῆς λίμνης Φενεοῦ, δὲν ἔλαβε καλὰς πληροφορίας· ἐφαντάσθη ὅτι αἱ γαῖαι αὗται εἶναι παρθένοι καὶ παραγωγικώταται, ἀλλὰ δὲν ἔχει οὕτω.

§373Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἤμην ἐγώ.

§374Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Ὁ νόμος ἐψηφίσθη τὸ 1900. Πράγματι γνωρίζομεν, ὅτι αἱ ἀποξηραινόμεναι γαῖαι τῶν λιμνῶν εἶναι γονιμώταται, διότι εἶναι παρθένοι, διότι συγκεντροῦνται ἐκ τῶν πέριξ ὀρέων τὰ λιπάσματα, καὶ αἱ γαῖαι αὗται δύνανται νὰ προσφέρωσι πολλαπλάσια τῶν ὅσα ὁ γεωργὸς σπείρει.

§375Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Ὄχι πάντοτε.

§376Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Βεβαίως, ὡς καὶ ἐπὶ τῶν γαιῶν τῆς λίμνης Φενεοῦ. Διότι τὸ ἥμισυ τῆς ἐκτάσεως, τῆς περιλαμβανομένης εἰς τὴν περίμετρον τῆς λίμνης, ἀπεκαλύφθη ἤδη, τὸ ἄλλο ἥμισυ καλλιεργεῖται ἀπὸ ἀμνημονεύτων χρόνων, καὶ ἐν τούτοις περιελήφθη εἰς τὴν βαρεῖαν φορολογίαν τῶν τριῶν δραχμῶν κατὰ στρέμμα. Αἱ γαῖαι δ’ αὗται παράγουσιν ὀλιγώτερα τῶν γαιῶν τῶν ἄλλων μερῶν. Ἀπὸ τοῦ 1900 ἕως τοῦ 1902 αἱ γαῖαι αἱ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καλλιεργούμεναι, δηλαδὴ αἱ ἀποξηρανθεῖσαι πρὸ πολλοῦ τελείως, δὲν ἀπέφεραν ἢ μόνον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποφέρουσιν αἱ κοιναὶ γαῖαι. Διὰ τοῦτο ἐπὶ τῶν γαιῶν αὐτῶν δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιβληθῇ τοσοῦτον δυσβάστακτος καὶ πρωτοφανὴς φορολογία, οὐδ’ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσιν οἱ κάτοικοι εἰς τὴν πληρωμὴν αὐτῆς, πολὺ δὲ περισσότερον, διότι ὁ σῖτος ὁ παραγόμενος ἐκ τῶν γαιῶν τοῦ Φενεοῦ εἶναι κατωτάτης πάντοτε ποιότητος, πωλούμενος κατὰ 10 ἕως 15 λεπτὰ ὀλιγώτερον τοῦ παραγομένου εἰς ἄλλα μέρη. Οἱ Φενεᾶται, Κύριοι, δυστυχοῦσιν ἐν τῷ ἀποκέντρῳ τόπῳ αὐτῶν, πρὸ πάντων κατὰ τὸν χειμῶνα, ὅτε εἶναι ἀποκεκλεισμένοι ἐκ τῶν χιόνων, κατὰ δὲ τὸ θέρος, δι’ ἔλλειψιν ὁδῶν, δὲν δύνανται διὰ τῶν ἡμιόνων νὰ μεταφέρωσι φορτίον ἀνώτερον τῶν 50–60 ὀκάδων βάρους. Οὔτε ποιότητα σίτου καλὴν ἔχουσιν οὗτοι, οὔτε συγκοινωνίαν, οὔτε παραγωγὴν ἐπαρκῆ· συνεπῶς ἐπέρχεται ἀδυναμία εἰς τὴν πληρωμὴν τῆς τόσον ἀδίκου καὶ βαρείας ταύτης φορολογίας. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ πρότασις νόμου, ἣν ἔχω ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τῆς ὁποίας, Κύριοι, θὰ εὐεργετηθῶσιν οἱ κάτοικοι τοῦ Φενεοῦ. Δὲν κάμνω δὲ τὴν παράκλησιν ταύτην πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ἐπιδειχθῶ, ὅτι ἐνδιαφέρομαι διὰ τοὺς ἐκλογεῖς μου τόσον πολύ, ὥστε θέλω νὰ μεταχειρισθῶ ὡς μέσον τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἀκουσθῇ, ὅτι συνηγορῶ ὑπὲρ τῶν δικαίων αὐτῶν. Θεωρῶ, Κύριοι, ὅτι τοῦτο εἶναι ἔργον φιλανθρωπίας, ἐπιβαλλόμενον εἰς πάντας ἡμᾶς, ἵνα μεριμνήσωμεν καὶ διὰ τοὺς κατοίκους τοῦ Φενεοῦ. Διότι δὲν εἶναι ὑπερβολή, ἐὰν σᾶς εἴπω, ὅτι οἱ Φενεᾶται ἐξεπατρίζοντο ἄλλοτε, μεταβαίνοντες εἰς τὴν Ἠλείαν, εἰς τὰς Πάτρας καὶ εἰς Ἀχαΐαν, ὅπου νῦν ἔχουσιν ὁλοκλήρους συνοικισμοὺς καὶ κώμας. Κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν, ἐπελθούσης τῆς κρίσεως ἐκ τῆς σταφίδος, εὑρίσκονται εἰς τελείαν ἀπορίαν, μὴ δυνάμενοι ν’ ἀνταποκριθῶσι πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ βίου καὶ πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῶν πρὸς τὸ Δημόσιον. Ἡ θέα τοῦ χωροφύλακος, ἐπειδὴ πάντες οἱ Φενεᾶται εἶναι ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου, τοὺς κάμνει νὰ τρέπωνται ἐπὶ τὰ ὄρη, ὀφείλουσι δὲ εἰς τὸ Δημόσιον ἕνεκα τοῦ φόρου τῆς ἐπικαρπίας. Σᾶς βεβαιῶ, κύριοι Βουλευταί, ὅτι, ἐὰν ἄλλων ἐπαρχιῶν ἄνθρωποι μεταναστεύωσιν εἰς τὴν Ἀμερικὴν πρὸς ἀνεύρεσιν τύχης καὶ πλουτισμόν, οἱ Φενεᾶται μεταναστεύουσι, διότι δὲν ἔχουσιν οὔτε ψωμί!

§377Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ φύγωσιν εἰς τὴν Ἀμερικήν, θέλουσι χιλίας δραχμάς.

§378Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει Ἕλλην μὴ ἔχων καλύβην ἢ ζεῦγος βοῶν, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ πωλήσῃ, ὅπως ἐξοικονομήσῃ τὸν ναῦλον.

§379Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ποῖος θὰ τὰ ἀγοράσῃ;

§380Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι χρήματα.

§381Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι κἄπως ὑπερβολικόν.

§382Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Διὰ ταῦτα σᾶς παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε ὡς τροπολογίαν τὴν πρότασιν νόμου, ἣν ἔχω ὑποβάλει.

§383ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλαι αἱ τροπολογίαι θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§384Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν τροπολογίαν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Πετρίδου, Ζούζουλα, Γκράβα καὶ Σπ. Δεληγιάννη δέχομαι, ὅπως προστεθῇ ὡς δεύτερον ἐδάφιον τοῦ μόνου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου.

§385Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἰδικῆς μου τροπολογίας ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, κύριε Πρόεδρε, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§386ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ τροπολογίαι θὰ μείνωσι διὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§387Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Καὶ ἡ ἰδική μου τροπολογία προεβλήθη συγχρόνως μετὰ τῆς τῶν ἄλλων Βουλευτῶν Κορινθίας.

§388Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ τροπολογίαν, δι’ ἧς ζητεῖται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου περὶ διαθέσεως ἐθνικῶν γαιῶν ἐπὶ τῶν γαιῶν τῆς λίμνης Φενεοῦ.

§389ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κύριος Στυμφαλιάδης προτείνει νὰ τεθῇ ὡς ἄρθρον 2 ἡ τροπολογία του, καθ’ ἣν «τὰ ἄρθρα 3, 4 καὶ 6 τοῦ νόμου ΒΨΜΓʹ τοῦ 1900 καταργοῦνται, ἀντ’ αὐτῶν δὲ θέλουσιν ἰσχύει αἱ διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1881 περὶ διανομῆς ἐθνικῶν γαιῶν καὶ ὡς πρὸς τὰς γαίας τῆς λίμνης Φενεοῦ.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§390ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§391ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε 15; (Ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 15). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Στυμφαλιάδου λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Γ. Ραδινοῦ καὶ Γ. Παπαδημητρίου, καὶ εἶτα ἡ διαλογή).

§392ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 11 καὶ 40′ μ. μ.)