1903.05.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 73

τῆς 10 Μαΐου 1903.

(Σάββατον).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Δ. Ράλλη).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 6 μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Δωρίδος κ. Ἀριστοτέλης Ἀναγνωστόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου θʹ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν περὶ ταμείων καὶ ὑποταμείων νόμων». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 439). Ὁ αὐτὸς Βουλευτὴς ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ διαθέσεως δραχμῶν 10,770.76 ἐκ τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας τοῦ δήμου Εὐπαλίου τῆς Δωρίδος, πρὸς διοχέτευσιν ὕδατος εἰς τὸν συνοικισμὸν Μαγούλας καὶ πρὸς ἀνόρυξιν φρέατος εἰς τὰ χωρία Μοναστηράκιον, Σουλὲ καὶ Ὀμὲρ Ἐφένδη τοῦ αὐτοῦ δήμου». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ καὶ ἡ πρότασις νόμου αὕτη, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν κατὰ τὴν σειράν της. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 440). Ἔμποροι Ἑρμουπόλεως δι’ ἀναφορᾶς των ἱκετεύουσι τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν ἐλάττωσιν τοῦ μισθοῦ τῶν ταξινόμων καὶ τῶν ταχυδρομικῶν ὑπαλλήλων. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη θ’ ἀποσταλῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Οἱ Νικόλαος καὶ Στάμος Τρακάδας δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν παραπονοῦνται, ὅτι διὰ τὴν κατάληψιν τοῦ κτήματός των ἐν Κολωνῷ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἐπὶ ἀρχαιολογικῷ σκοπῷ δὲν ἀπεζημιώθησαν.

§2ΣΠ. ΣΤΑΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἰωάννης Διακουμᾶκος δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὴν Βουλὴν ζητεῖ νὰ τῷ ἀπονεμηθῇ μικρὸν βοήθημα, διότι ὁ μονογενὴς υἱός του ἐφονεύθη κατὰ τὴν Κρητικὴν ἐπανάστασιν.

§4ΧΑΡΙΛ. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπὴν ἡ ἀναφορὰ αὕτη.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ Λονδίνου ἐλήφθη τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα: «Λονδῖνον 22 Μαΐου. Τῇ Αὐτοῦ Μ. τῷ Βασιλεῖ, τῇ Αὐτοῦ Ἐξ. τῷ Πρωθυπουργῷ κ. Δηλιγιάννῃ, τῷ Προέδρῳ τῆς Βουλῆς. Ἡ ὁμοσπονδία τῶν συνεταιρισμῶν τῶν ἐδωδιμοπωλῶν, ἐκπροσωποῦσα 80,000 τοιούτους, ἐνετείλατό μοι νὰ τηλεγραφήσω σφοδρὰν διαμαρτυρίαν κατὰ τοῦ προταθέντος Μονοπωλίου τῆς σταφίδος, τὰ μάλα ἐπιζημίου τῷ Ἀγγλικῷ κοινῷ. Ἀδικαιολόγητος ἀνάμιξις εἰς τὰ τῶν Ἄγγλων ἐδωδιμοπωλῶν συνεπάγεται ἀντίστασιν. Τζάϊλς, γραμματεύς.» Ἡ Θεοδώρα χήρα Κωνσταντίνου Γεωργίου, ἀρχικλητῆρος τῆς Βουλῆς, ζητεῖ νὰ τῇ χορηγηθῇ βοήθημα.

§6Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης δύο λέξεις.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στάης ἔχει τὸν λόγον.

§8ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ πολλῶν ἐτῶν κατέλαβε τὸ Δημόσιον κτῆμά τι εἰς τὸν Κολωνόν, λόγῳ δημοσίας ἀνάγκης. Καὶ πράγματι ἀρχαιολογικὸς λόγος ὑφίσταται, ὅπως τὸ κτῆμα τοῦτο γείνῃ κτῆμα τοῦ Δημοσίου. Ἀλλὰ, καίτοι παρῆλθον τόσα ἔτη, ὁ ἰδιοκτήτης δὲν δύναται ν’ ἀποζημιωθῇ ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου. Βλέπω ἀναφορὰν ἐπανερχομένην. Ἐγὼ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, εἶχον προβῆ εἰς ἐνέργειαν σχετικὴν, —δὲν γνωρίζω δὲ διατὶ δὲν ἀπεπερατώθη ἡ ἐνέργεια ἐκείνη,—τουτέστιν εἶχον συμμορφωθῆ μὲ τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ ἀρχαιολογικοῦ νόμου, δι’ οὗ ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ καλέσῃ τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν, ἵνα γνωμοδοτήσῃ, καὶ μετὰ τὴν γνωμοδότησιν αὐτῆς ἀναγράψῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὴν προσήκουσαν ἀποζημίωσιν. Παρακαλῶ ν’ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως μετὰ συστάσεως τῆς Βουλῆς.

§9Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀλλ’ ἐπειδὴ πρέπει νὰ δοθῇ ὤθησις τὶς δραστηριωτέρα εἰς τὰς ἀρχαιολογικὰς μελέτας τῶν πέριξ τῶν Ἀθηνῶν τόπων, ἀποβαίνει ἀναγκαῖον νὰ μὴ ἀναβάλληται ἐπὶ πλέον ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ τάξῃ αὐτὸ εἰς θέσιν, ὥστε προσεχῶς νὰ ἐπιλαβώμεθα τῆς συζητήσεως αὐτοῦ.

§10ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Μάλιστα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Χατζόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§12ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέψατέ μοι, ἐπὶ τῇ παρακλήσει τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸ Προεδρεῖον, ὅπως προσεχῶς προτάξῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας, νὰ παρακαλέσω τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ἵνα εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἔγγραφον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρείας πρὸς αὐτὸν περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης.

§13Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ χήρα Θεοδώρα Κ. Γεωργίου εἶναι ἡ χήρα τοῦ ἐπὶ 38 ὁλόκληρα ἔτη ὑπηρετήσαντος ὡς κλητῆρος καὶ ἀρχικλητῆρος τῆς Βουλῆς. Εἶναι δὲ πολυμελὴς ἡ οἰκογένειά της. Αὐτὴ ἡ οἰκογένεια κατοικεῖ εἰς τὸ ὑπόγειον τῆς Βουλῆς, παρακαλέσασα νὰ μένῃ ἐκεῖ εἰς ἓν μικρὸν δωμάτιον. Ἐν τῷ δωματίῳ αὐτῷ μένουσι 4–5 ὄντα μαζί. Ἐννοεῖτε λοιπὸν τὴν κατάστασίν των! Ἀποτείνεται εἰς τὴν Βουλὴν, διότι αὐτὴ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀπονείμῃ μικρὸν βοήθημα. Δὲν ἐννοῶ διατὶ εἷς δημόσιος ὑπάλληλος νὰ τυγχάνῃ τῆς περιθάλψεως τῆς Πολιτείας, καὶ κλητὴρ ὑπηρετήσας 38 ἔτη νὰ μὴ ἔχῃ βοήθημά τι. Ἀλλὰ τέλος πάντων ὅ,τι ἐγκρίνει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἂς πράξῃ. Θὰ παρακαλέσω μόνον τοὺς κυρίους συναδέλφους νὰ συστήσωσι τὴν ἀναφορὰν ταύτην εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§15Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συνενῶ καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, τὴν παράκλησίν μου ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Εὐρυτανίας Βουλευτοῦ, καὶ παρακαλῶ ὑμᾶς ἰδιαιτέρως, ὡς Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, προκειμένου περὶ οἰκογενείας ἀνθρώπου ὑπηρετήσαντος εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ 38 ἔτη, νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποστέλλεται ἡ ἀναφορὰ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς. Ὁ κύριος Μονοκροῦσος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§17Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, προχθὲς ἤκουσα τὸν ἀξιότιμον καὶ σεβαστὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐτελείωσεν ἡ σύμβασις τοῦ μονοπωλίου τῆς σταφίδος ὁριστικῶς. Ἔλαβον ἐντολὴν παρὰ τῶν συμπολιτῶν μου νὰ ἐκφράσω τὰς ἀπείρους εὐχαριστίας των πρὸς τὸν ἀξιότιμον καὶ σεβαστὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς καὶ πρὸς τὴν ἀξιότιμον ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία εἰργάσθη δραστηρίως καὶ εἰλικρινῶς ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Ἐπειδὴ δὲ οἱ πληθυσμοὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν εὑρίσκονται σήμερον εἰς ἀπόγνωσιν, καὶ ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν περιμένουσι νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς συμβάσεως ταύτης τοῦ μονοπωλίου τῆς σταφίδος, διότι ἡ σύμβασις αὕτη, κύριοι Βουλευταί, συνδέεται μὲ τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν καὶ τῶν τέκνων αὐτῶν, καὶ ὄχι μόνον αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ἡμῶν τῶν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ εὑρισκομένων καὶ ὅλων τῶν ἄλλων τάξεων τῆς κοινωνίας, θὰ παρακαλέσω τὸν σεβαστὸν καὶ ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιταχύνῃ μέχρι τὸ πολὺ τῆς Δευτέρας τὴν εἰσαγωγὴν τῆς συμβάσεως ταύτης ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καὶ νὰ προτάξῃ τὸ περὶ κυρώσεως αὐτῆς νομοσχέδιον, ὅπως ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διότι ἡ παράτασις τοῦ καιροῦ δύναται νὰ φέρῃ ζημίας εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ἐνῷ, ἂν ἐπιταχύνωμεν τὴν σύμβασιν ἐντὸς τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος, δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν καὶ διὰ τὴν ἐφετεινὴν ἐσοδείαν. Ἔχει σήμερον καθῆκον ἡ Βουλὴ νὰ ἐξετάσῃ τὰ σπουδαῖα καὶ σοβαρὰ ἐκεῖνα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀντανακλῶσιν εἰς τὸ γενικὸν συμφέρον τοῦ Κράτους. Βλέπομεν σήμερον, κύριοι Βουλευταί, τὸ ἥμισυ τοῦ πληθυσμοῦ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ἐν ἀγωνίᾳ εὑρισκόμενον. Ἡ οἰκονομικὴ κρίσις τῆς σταφίδος ἔφερεν ἡμᾶς εἰς τὸ σημεῖον νὰ συζητῶμεν ἐν τῇ Βουλῇ, διατὶ ἡ ἐργατικὴ τάξις τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καὶ τῶν ἄλλων ἀναχωρεῖ εἰς ἄλλα μέρη, εἰς ἄλλα Κράτη, ὅπως ζητήσῃ πόρον ζωῆς καὶ ἀνακουφισθῇ ἀπὸ τὴν δυστυχίαν, ἐκ τῆς ὁποίας ὑποφέρει ἐδῶ. Καὶ αἴτιοι τῆς δυστυχίας αὐτῆς εἴμεθα ἡμεῖς, κύριοι Βουλευταί, διότι οὐδέποτε ἐλάβομεν πρόνοιαν νὰ δώσωμεν ἀνακούφισιν εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν. Σήμερον διὰ τὸ μονοπώλιον τῆς σταφίδος, ἐὰν γείνῃ, ἅπαντες οἱ Βουλευταὶ πρέπει νὰ ἐκφράσωμεν τὴν εὐγνωμοσύνην ἡμῶν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐργασθέντα ἐπὶ εἴκοσιν ἡμέρας μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως φέρῃ εἰς πέρας τὴν σχετικὴν σύμβασιν, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ ἐπέλθῃ ἀνακούφισις εἰς τὸν λαὸν, τὸν πεινῶντα καὶ ζητοῦντα προστασίαν ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους αὐτοῦ, καὶ νὰ παρακαλέσωμεν τὸν σεβαστὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προτάξῃ ἀμέσως τὴν Δευτέραν τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διότι, ἐὰν τοῦτο προταχθῇ καὶ ψηφισθῇ, βεβαίως ἡ ἰδιοκτησία τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν θὰ λάβῃ ἄλλην θέσιν, θὰ διπλασιασθῇ ἡ ἀξία αὐτῆς, ἐκ τούτου δὲ θὰ ὠφεληθῶσι καὶ ὅλοι οἱ ἐργατικοί, οἱ μεταβαίνοντες εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ὅπως ἐργασθῶσιν εἰς τὰς σταφιδαμπέλους. Οὕτω δὲ θὰ κατορθώσωμεν καὶ νὰ ἐλαττώσωμεν κατὰ πολὺ τὰς μεταναστεύσεις, περὶ ὧν καθ’ ἑκάστην ὁμιλοῦμεν, καὶ αἱ ὁποῖαι λαμβάνουσι χώραν διότι οἱ ἄνθρωποι δὲν δύνανται νὰ εὕρωσιν ἐδῶ πόρον ζωῆς.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§19ΚΥΡΙΑΚ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κυρίου Θ. Λέκα περὶ τοῦ διορισμοῦ τοῦ μοναχοῦ Βεργινάδη ὡς συμβούλου τῆς Μονῆς Πεντέλης. Ἐπίσης ἀπάντησιν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ ἐκ Τρικκάλων βουλευτοῦ κ. Κ. Χατζηπέτρου περὶ τοῦ διορισμοῦ ἀμπελοφυλάκων τοῦ χωρίου Νεοχωρίου.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Πονηρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§21ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Προκειμένου νὰ ἔλθῃ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ταμιακῆς ὑπηρεσίας, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἐμφαίνοντα τὰ κατὰ τὸ 1902 καταβληθέντα ποσοστὰ εἰς τοὺς εἰσπράκτορας τοὺς ὑπηρετοῦντας παρὰ τῷ καπνεργοστασίῳ Ἀθηνῶν. Ὡσαύτως, προκειμένου νὰ συζητηθῇ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον «περὶ μεταρρυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας», παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ πίνακα, ἐμφαίνοντα ὀνομαστικῶς, τίνες ὑπάλληλοι καὶ τίνων βαθμῶν λαμβάνουσι ποσοστὰ παρὰ τῇ Γενικῇ Διευθύνσει καὶ τοῖς γραφείοις τοῦ ταχυδρομείου καὶ τηλεγραφείου Ἀθηνῶν, καὶ πόσα ποσοστὰ ἔλαβον ἀπὸ πρώτης Ἰανουαρίου μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1902. Ἐπειδὴ δὲ ὁ λόγος περὶ αἰτήσεων, ἐπίκαιρον νομίζω νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν δύο αἰτήσεις μου, ὑποβληθείσας τῇ 10 Μαρτίου 1903, καὶ ὑπομνησθείσας αὐτῷ τῇ 31 Μαρτίου. Καίτοι δὲ τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐφάνη πρόθυμος νὰ προσαγάγῃ τὰ αἰτηθέντα ἔγγραφα καὶ τὰς πληροφορίας, ἐν τούτοις μέχρι τοῦδε δὲν προσεκόμισε ταῦτα. Αἱ αἰτήσεις μου δὲ αὗται ἀφορῶσι τὰ ἑξῆς ζητήματα: 1) Τίνα καὶ πόσα δημοτικὰ ἔργα ἐξετελέσθησαν ἐν τῷ δήμῳ Κυπαρισσίας, καὶ ἂν ταῦτα ἐξετελέσθησαν κατόπιν δημοπρασιῶν ἢ ἄνευ τοιούτων, καὶ πόσης ἀξίας εἶναι ἕκαστον. 2) Τίς ἐνέργεια ἐγένετο ἐπὶ τῶν καταγγελιῶν τῶν ὑποβληθεισῶν τῇ Νομαρχίᾳ Τριφυλίας ἐπὶ παραβάσει τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς ἀγροφυλάκων. Αἱ αἰτήσεις μου αὗται περιέχονται καὶ ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς 31 Μαρτίου 1903, ὅπου δύνασθε, κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἀναγνώσητε ταύτας. Ἐλπίζω ὅτι δὲν θέλω εὑρεθῆ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπαναλάβω τὴν παράκλησίν μου ταύτην, καθόσον πρόκειται περὶ σπουδαιοτάτων ζητημάτων, ἰδίως δὲ ἐπὶ τῆς αἰτήσεώς μου τῆς ἀφορώσης τὰ δημοτικὰ ἔργα Κυπαρισσίας, γενόμενα ἄνευ τῶν νομίμων διατυπώσεων δαπάναις τοῦ δημοτικοῦ ταμείου Κυπαρισσίας, τοῦ ὁποίου κατὰ τὴν πεποίθησίν μου ἀρκετὰ χρήματα δαπανῶνται ἐφ’ ἃ μὴ δεῖ.

§22ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαιωθῆτε ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου οὐδεμία κακὴ προαίρεσις ὑπάρχει, διότι προθυμοποιοῦμαι, ὡς βλέπετε, νὰ καταθέτω ἀπάντησιν εἰς πᾶσαν ἐπερώτησιν. Ἡ ἔλλειψις ὡς πρὸς τὴν ὑμετέραν ἐπερώτησιν ἴσως προῆλθεν ἐξ ἀμελείας τῆς ὑπηρεσίας. Ἐν τούτοις θέλω φροντίσει νὰ καταθέσω ὡς τάχιστα ἀπάντησιν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις σας.

§23ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ἔχω περὶ τούτου, οὐδ’ ἐξέφρασα τοιαύτην ὑπόνοιαν· ἁπλῆν ὑπόμνησιν ἐποιησάμην, καὶ ἀπέδωκα καὶ ἀποδίδω τὴν βραδύτητα εἰς ἀμέλειαν τῆς ὑπηρεσίας.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γιαννακίτσας ἔχει τὸν λόγον.

§25Ι. ΓΙΑΝΝΑΚΙΤΣΑΣ. Ταύτην τὴν στιγμὴν ἔλαβον τηλεγράφημα τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Σουλεμὲζ τοῦ δήμου Φακίου τῆς ἐπαρχίας, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω. Διὰ τούτου οἱ κάτοικοι παραπονοῦνται κατὰ πράξεως καὶ ἐνεργείας τοῦ νομάρχου Λαρίσης, ἀναγομένης εἰς τὸ παράνομον τῆς ἐκλογῆς τῶν ἀγροφυλάκων τοῦ χωρίου ἐκείνου. Ἡ ἐκλογὴ τῶν ἀγροφυλάκων διετάχθη κατὰ Ἰανουάριον, ἐματαιώθη δὲ, ἀγνοῶ διὰ τίνας λόγους, καὶ ὁ τότε διευθυντὴς τῆς Νομαρχίας Λαρίσης διώρισεν ἄνευ προτάσεως τοῦ οἰκείου ἀστυνόμου, καὶ κατὰ παράβασιν τοῦ σχετικοῦ νόμου, ἕνα ἀγροφύλακα. Διετάχθη ἡ ἐπανάληψις τῆς ἐκλογῆς ταύτης, καὶ ἐν ταὐτῷ νὰ παραστῇ κατ’ αὐτὴν, ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς Λαρίσης, ὁ ἁρμόδιος ἀστυνόμος. Ἐνηργήθη ἡ νέα ἐκλογὴ κατὰ Μάρτιον, καὶ ἐξελέγησαν ἀγροφύλακες ὑπὸ τῶν κατοίκων διὰ παμψηφίας, ἀλλὰ τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης μένουσιν ἐκκρεμῆ παρὰ τῇ Νομαρχίᾳ Λαρίσης, τοῦ νομάρχου ἀρνουμένου νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν του· τὸ λυπηρότερον δὲ εἶναι, ὅτι ἐκτελεῖ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀγροφύλακος ὁ παρανόμως διορισθεὶς ὑπὸ τοῦ ἀστυνόμου τῇ συστάσει ἢ μᾶλλον τῇ ἀπαιτήσει τοῦ νομάρχου. Καταθέτω τὸ τηλεγράφημα εἰς τὸ Προεδρεῖον, μὲ τὴν παράκλησιν νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὃν παρακαλῶ νὰ ζητήσῃ πληροφορίας, καὶ ἂν οἱ κάτοικοι ἔχωσι δίκαιον, νὰ τοῖς ἀποδώσῃ τοῦτο. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον πρότασιν νόμου, ἀφορῶσαν τὴν παροχὴν δανείου εἰς τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμοὺς ἐπὶ ἐνεχυριάσει τῶν ἀσυγκομίστων προϊόντων αὐτῶν. Παρακαλῶ δὲ, κύριε Πρόεδρε, νὰ εὐαρεστηθῆτε νὰ διατάξητε τὴν τύπωσιν καὶ διανομὴν τῆς προτάσεως νόμου ταύτης.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 441).

§27Ι. ΠΑΛΑΣΚΑΣ. Τοιαύτην πρότασιν ἤθελον νὰ ὑποβάλω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Βουλήν, δι’ ἧς νὰ δύνανται οἱ χωρικοὶ νὰ καταφεύγωσιν εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ δανείζωνται 300 ἕως 500 δραχμὰς χάριν τῶν ἐργασιῶν των. Σήμερον οἱ γεωργοὶ, μὴ ἔχοντες κτήματα, δὲν δύνανται νὰ δανεισθῶσιν οὔτε 5 δραχμάς. Ὑποβάλλουσι δὲ αἴτησιν, ὅπως πιστωθῶσι παρὰ τῇ Τραπέζῃ ἀλληλεγγύως τρεῖς, καίτοι δὲν εἶναι εὔκολον νὰ εὑρίσκωνται πάντοτε τρεῖς, ἔχοντες ἀνάγκην χρημάτων. Διὰ τοῦτο πρὸ πολλοῦ ἤθελον νὰ ὑποβάλω τοιοῦτο νομοσχέδιον, ἵνα ἀποδοθῇ τοιοῦτον προνόμιον εἰς τοὺς γεωργοὺς, νὰ ἔχωσι πίστωσιν ἀνοικτὴν καὶ νὰ εὑρίσκωσιν εἰς τὴν Τράπεζαν τὴν εἴσοδον ἐλευθέραν καὶ ὑποστήριξιν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ κ. Βουλευτὴς Λαρίσης.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μπουφίδης ἔχει τὸν λόγον.

§29Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀταλάντης μοὶ ἀπηύθυνε τηλεγράφημα, δι’ οὗ μὲ παρακαλεῖ νὰ ἐπερωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τί ἐνήργησε κατὰ τοῦ ἀποσπασματάρχου Λειβανατῶν, ὅστις ἐτηλεγράφησεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως πρὸ ἡμερῶν, ὅτι οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου αὐτοῦ—δὲν γνωρίζω διὰ τίνας λόγους—ἐπετέθησαν κατὰ τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς, καὶ ἀπεπειράθησαν νὰ καύσωσιν ἢ καὶ ἔκαυσαν τὸ ἀστυνομικὸν κατάστημα. Ἰδοὺ τί τηλεγραφεῖ ὁ Σύλλογος (ἀναγινώσκει): «Ἔκπληκτοι ἀνέγνωμεν εἰς τὰς διὰ τοῦ σημερινοῦ ταχυδρομείου ληφθείσας Ἀθηναϊκὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἐν χωρίῳ Λειβανάταις, ὥραν ἐντεῦθεν ἀπέχοντι, ἔλαβε χώραν στάσις πολιτῶν κατ’ ἀστυνομικῶν ὀργάνων, τραυματισθέντων, καὶ πυρποληθέντος καταστήματος ἀστυνομικοῦ. Οὐδὲν τούτων ψευδέστερον. Τουναντίον ἀποτελοῦντες σταθμὸν δύο χωροφύλακες συνεπλάκησαν ἐκ χρηματικῆς διαφορᾶς δραχμῆς συλλήπτρων μετὰ δύο ἀγροφυλάκων, καὶ ἐτραυμάτισαν ἕνα τούτων διὰ ξιφολόγχης, χωρὶς κἄν νὰ διασαλευθῇ ἡ τάξις. Αὕτη ἡ ἀλήθεια, πᾶσα δ’ ἐναντία πληροφορία ἀστυνομικῆς ἀρχῆς ἐπενοήθη ὑπὸ σταθμάρχου, πρὸς κάλυψιν ἀστυνομικῶν ὀργίων, πλήρωσιν προσωπικῶν παθῶν, καὶ καταδίωξιν ὡρισμένων προσώπων, πάντη ἀθῴων. Παρακαλοῦμεν, ἐπερωτήσατε ἁρμόδιον Ὑπουργὸν διὰ τοιαύτας ψευδεῖς παραστάσεις ἀστυνομικῆς ἀρχῆς Ἀταλάντης, ἀναστατωσάσης ἀπὸ σκοποῦ καὶ ἀρχὰς καὶ τόπον μας φιλόνομον, ζητοῦντες ἄμεσον τιμωρίαν τοιούτων ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Δικηγορικὸς Σύλλογος Ἀταλάντης.» (Ἕπονται αἱ ὑπογραφαί). Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον ν’ ἀποστείλῃ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὃν παρακαλῶ νὰ προβῇ εἰς ὅ,τι ἐκ τῶν καθηκόντων του τῷ ἐπιβάλλεται. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἀπευθύνω μίαν ἐρώτησιν. Ἐν Ἀραχώβῃ τῆς Λεβαδείας, πληροφοροῦμαι, ὅτι πολλοὶ ἐζήτησαν καὶ ἔλαβον ἀτελῆ ἄδειαν ὑλοτομίας πρὸς οἰκοδομήν. Ἐποιήσαντο δὲ οὗτοι κατάχρησιν, καὶ ὑλοτόμησαν μέγα ποσὸν, χωρὶς νὰ ἔχωσι κἄν ἀνάγκην νὰ οἰκοδομήσωσι, διότι πάντες ἔχουσιν οἰκίας ἐντελῶς νέας, καθὼς μὲ ἐπληροφόρησαν. Τὴν ὑλοτομηθεῖσαν δὲ ξυλείαν μετεχειρίσθησαν πρὸς ἐμπορίαν, ἐξαγαγόντες καὶ πωλήσαντες αὐτὴν εἰς ἄλλα μέρη, καὶ κυρίως εἰς Πελοπόννησον. Ὅτε ἄλλοι εἶδον τὴν εὐκολίαν, μεθ’ ἧς συνετελεῖτο οὕτως ἡ καταστροφὴ τῶν δασῶν καὶ ἡ κλοπή, προέβησαν εἰς ὁμοίας αἰτήσεις, καὶ ἐχορηγήθησαν καὶ εἰς αὐτοὺς ὅμοιαι ἄδειαι πρὸς ὑλοτομίαν. Κατὰ τὸν τρόπον δὲ τοῦτον προβαίνουσι, καταστρέφοντες τὰ δάση τοῦ Παρνασσοῦ, καὶ ἐμπορευόμενοι τὴν ξυλείαν, ἐπωφελούμενοι διατάξεως, ἥτις, ὡς γνωστόν, εἶναι ὅλως ἐξαιρετική. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, εἰς τίνας ὡρισμένως ἐδόθησαν τοιαῦται ἄδειαι, καὶ ἂν ἐπληροφορήθη παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, ὅτι οἱ λαβόντες τὰς ἀδείας ἀληθῶς ἐχρησιμοποίησαν αὐτὰς εἰς οἰκοδομὴν οἰκιῶν, ἢ μήπως ἐμπορεύθησαν τὴν συνεπείᾳ τῆς ἀδείας ταύτης ὑλοτομηθεῖσαν ξυλείαν; Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν τῇ τελευταίᾳ ταύτῃ περιπτώσει, νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι ἐκ τῶν καθηκόντων του τῷ ἐπιβάλλεται, ἵνα μὴ μείνωσιν ἀτιμώρητοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καὶ τὸν νόμον κατεδολιεύθησαν καὶ τὸ δάσος κατέστρεψαν.

§30Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εὐτυχῶς δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη, ἵνα λάβω περισσότερον θάρρος, ὅπως καταδιώξω τοὺς παραβάτας τῶν νόμων. Πληροφορῶ δὲ τὸν κύριον Βουλευτὴν ἐκ Λεβαδείας, ὅτι πρώτην φορὰν ἤκουσα περὶ δασῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Λεβαδείας καὶ περὶ καταστροφῆς αὐτῶν, διότι οὐδεμίαν ἔχω εἴδησιν. Θέλω ἐξετάσει νὰ μάθω, εἰς τίνας ἐδόθη ἄδεια ὑλοτομίας, καὶ θέλω φέρει τὸν κατάλογον, θέλω δ’ ἐξετάσει, ἂν πράγματι ἐπῆλθον τὰ ὀλέθρια ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα κατήγγειλεν ὁ κ. Βουλευτής.

§31Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐνόμισεν, ὅτι ἐγὼ ἀπέδωκα εἰς αὐτὸν γνῶσιν τοῦ πράγματος· τοὐναντίον, ἐν τῇ πεποιθήσει, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἠγνόει ἐντελῶς τὰ τελεσθέντα, κατήγγειλα πρὸς αὐτὸν ταῦτα· ἔχω δὲ τὴν ἐλπίδα καὶ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει ἐνεργήσει δραστηρίως πρὸς καταδίωξιν τῶν καταδολιευθέντων τὸν νόμον καὶ ἐμπορευθέντων τὴν ξυλείαν, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος ἐξαιρετικῶς παραχωρεῖ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ἀνάγκην πρὸς οἰκοδομήν. Δὲν μετεχειρίσθην, νομίζω, τοιοῦτον ὕφος, ὥστε νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἐξέγερσιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν· ἐγὼ ἀπετάθην πρὸς αὐτὸν διὰ μιᾶς ἁπλουστάτης ἐπερωτήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του, ἔχων πάντοτε, ἐπαναλαμβάνω, τὴν πεποίθησιν, ὅτι θέλει καταδιώξει τοὺς αὐτουργοὺς τοιαύτης καταστροφῆς τῶν δασῶν, διότι πάντοτε ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἐκ καθήκοντος καὶ ἐξ ἰδιοσυγκρασίας μεριμνᾷ, ὅπως μὴ παρορῶνται οἱ νόμοι καὶ μὴ παραβαίνωνται τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα οἱ πολῖται ἔχουσιν, ἵνα σέβωνται τοὺς νόμους.

§32Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδαμῶς παρηρμήνευσα τοὺς λόγους ὑμῶν, ἀλλ’ ἐν μεγάλῃ ἠρεμίᾳ καὶ ἀταραξίᾳ σᾶς ἀπήντησα. Σᾶς εἶπον μόνον, ἐπειδὴ μὲ προτρέπετε νὰ καταδιωχθῶσι καὶ τιμωρηθῶσιν οἱ παραβαίνοντες τοὺς νόμους, σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ μὲ ἐνθαρρύνητε πρὸς τοῦτο.

§33Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Αὐτὸς εἶναι τρόπος τοῦ λέγειν, διότι εἶμαι βεβαιότατος, ὅτι θέλετε πράξει τὸ καθῆκόν σας, καὶ ἀναμένω τὰς πληροφορίας περὶ τῶν προσώπων κυρίως, τὰ ὁποῖα ἔλαβον τοιαύτας ἀδείας. Ἤδη ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα μέτρα ἔλαβεν ἐπὶ τοῦ ἐπεισοδίου τοῦ λαβόντος χώραν ἐν Κερκύρᾳ διὰ τῆς παρανόμου ἀπολύσεως τοῦ ἀρχειοφύλακος, διότι τὸ γεγονὸς εἶναι πολὺ σοβαρόν. Γνωστὸν εἶναι, ὅτι ἀπελύθη ὁ ἀρχειοφύλαξ — ὁ ἐπὶ μακρὰ ἔτη ὑπηρετῶν ἐν Κερκύρᾳ — δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς, παρὰ τὸν νόμον, ἐνῷ ἔδει ν’ ἀπολυθῇ διὰ Β. Διατάγματος, ἀντ’ αὐτοῦ δὲ διωρίσθη ἕτερος δι’ ὑπουργικῆς ἐπίσης διαταγῆς. Τοῦτο ἐγένετο γνωστόν, καί, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ἀνήγγειλεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι κατὰ λάθος ἐγένοντο ὅσα ἐγένοντο, καὶ ὅτι θέλει λάβει πρόνοιαν, ἵνα διορθώσῃ τὸ πρᾶγμα. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ ἡ πρόνοια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τώρα πρέπει νὰ λάβῃ νομοθετικὴν πρόνοιαν περὶ διορθώσεως τοῦ πράγματος, διότι ὁ ἀρχειοφύλαξ, ὁ ἀπολυθεὶς παρανόμως, κατὰ παράδοξον τρόπον καὶ δυνάμει τηλεγραφικῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐγκατεστάθη εἰς τὰ καθήκοντά του ὑπὸ τοῦ νομάρχου, ἐξωσθέντος τοῦ παρατύπως διορισθέντος. Ἀλλὰ τοιαῦται πράξεις δὲν ἔχουσι κῦρος, κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, καὶ δὲν κεῖται εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν τοῦ νομάρχου ἢ οἱουδήποτε Ὑπουργοῦ νὰ ἀντικαθιστᾷ οἱονδήποτε θέλῃ ὑπάλληλον, νὰ ἐξώνῃ τὸν τέως διορισθέντα καὶ ν’ ἀντικαθιστᾷ ἐκεῖνον δι’ ἄλλου, διότι οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ ἔχουσι καὶ ἁρμοδιότητα ἐκ τοῦ νόμου καὶ δικαιοδοσίαν, ἐνεργοῦσι δὲ πράξεις, περὶ τοῦ κύρους τῶν ὁποίων ἐνδιαφέρονται καὶ οἱ ἰδιῶται καὶ ἡ Πολιτεία. Ὁ ἀρχειοφύλαξ ἐκδίδει πιστοποιητικά, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἀποκτῶνται δικαιώματα ἢ διεκδικοῦνται δικαιώματα, καὶ εἰς τοιαύτην ἔκδοσιν πιστοποιητικῶν προέβη ὁ διὰ τηλεγραφικῆς διαταγῆς ἐγκατασταθεὶς δι’ ἐξώσεως τοῦ παρανόμως διορισθέντος ὑπουργικῇ διαταγῇ ἀρχειοφύλακος· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει αἱ πράξεις αὗται εἶναι ἄκυροι. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠδύνατο νὰ μὴ διατάξῃ τὴν κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐγκατάστασιν τοῦ ἤδη ἀπολυθέντος, ἔστω καὶ παρανόμως, ἀρχειοφύλακος, ἀλλὰ πρὸ πάντων δὲν ὤφειλεν ὁ νομάρχης νὰ ἐγκαταστήσῃ, καθ’ ὃν τρόπον ἐγκατέστησεν, αὐτόν, ἀπευθύνας πρὸς τὸν παρανόμως διορισθέντα ἀρχειοφύλακα ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου παρήγγελλεν εἰς αὐτὸν νὰ ἀπέλθῃ τοῦ Ἀρχειοφυλακείου, καὶ νὰ παραδώσῃ τὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν ἀπολυθέντα, ὃν εἶχε διαδεχθῆ αὐτὸς δυνάμει τῆς ὑπουργικῆς διαταγῆς, καὶ ὁ ὁποῖος θέλει διευθύνει τὰς ἐργασίας τοῦ Ἀρχειοφυλακείου μέχρι τῆς ὁριστικῆς καὶ νομίμου ἀπολύσεώς του. Ταῦτα λέγει τὸ ἔγγραφον τοῦ νομάρχου.

§34ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀφοῦ δὲν ἀπελύθη διὰ Β. Διατάγματος...

§35Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐπεθύμουν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ αὐτὸ τὸ ἔγγραφον, διότι θέλω νὰ παρατηρήσω, ἂν ὑπάρχει ἀνάγκη νομοθετικῆς προνοίας πρὸς κύρωσιν τῶν πράξεων τοῦ οὕτως ἐγκατασταθέντος μετὰ τὴν ἀπόλυσιν του ἀρχειοφύλακος. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπήντησε προχείρως ἤδη, ὅτι δὲν ἀπελύθη ὁ ἀρχειοφύλαξ, ἐνῷ πρὸ ἡμερῶν εἶχε συνομολογήσει, ὅτι κατὰ λάθος ἀπελύθη δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς. Αὐτὸ ὅμως, κύριε Ὑπουργέ, δὲν σημαίνει ὅτι «δὲν ἀπελύθη», διότι ἀπελύθη, διότι καὶ ὁ παρανόμως ἀπολυθεὶς ἀπολύεται τῆς ὑπηρεσίας, καὶ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἀναλάβῃ ὑπηρεσίαν· ἔχει ἄλλα δικαιώματα, ἔχει δικαιώματα ἀποζημιώσεως διὰ τὴν παράνομον ἀπόλυσίν του, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ ὑπουργικὴ διαταγή, δι’ ἧς αὐτὸς εἰδοποιεῖται, ὅτι ἀπολύεται τῆς ὑπηρεσίας, οὐδὲν ἔχει δικαίωμα ν’ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἀπὸ τῆς ὁποίας ἀπελύθη. Ὅπως δήποτε, βλέπετε, ὅτι τὸ γεγονὸς προκαλεῖ ζήτημα, καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα διοικήσεως ἁπλῆς, εἶναι ζήτημα συμφερόντων τῶν πολιτῶν, καὶ εἶναι ζήτημα, τοῦ ὁποίου ἡ λύσις θὰ προκληθῇ ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων, δὲν γνωρίζω δέ, τίνα τὰ Δικαστήρια λύσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος θέλουσι δώσει, δὲν γνωρίζω, ἂν θὰ θεωρήσωσιν ὡς ἀπολυθέντα τὸν ὑπάλληλον αὐτὸν καὶ ὡς μὴ δυνάμενον νὰ ἐνεργήσῃ τὰς πράξεις, τὰς ὁποίας μετὰ τὴν ἀπόλυσίν του ἐνήργησε. Διὰ τὸν λόγον τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει τὰ ἔγγραφα, ἵνα, ἀφοῦ συνέβη ἓν λάθος τέλος πάντων, λάβωμεν πρόνοιαν νομοθετικὴν περὶ τούτου, ὅπως μὴ προσβληθῶσι δικαιώματα τρίτων, ἐντελῶς ἀθώων. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἵνα ἴδωμεν, ἂν εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ περὶ τούτου νομοθετικὴ πρόνοια.

§36ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ ἄλλοτε εἶπον, ἀπαντῶν εἰς ὁμοίαν ἐπερώτησιν, ὅτι, ἐπειδὴ τὸ Ἀρχειοφυλακεῖον Κερκύρας διέπεται ὑπὸ εἰδικοῦ νόμου, κατὰ λάθος ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἐνόμισεν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπολυθῇ ὁ ὑπάρχων ἀρχειοφύλαξ καὶ νὰ διορισθῇ ἕτερος δι’ ἁπλῆς ὑπουργικῆς διαταγῆς· ὅτε ὅμως ἐγνώσθη τὸ λάθος, τὸ πρᾶγμα διωρθώθη οὕτω πως. Ἐπειδὴ ὁ ἀπολυθεὶς δὲν εἶχεν ἀπολυθῆ διὰ Β. Διατάγματος, ὡς ὁ νόμος ἀπαιτεῖ, ἡ ὑπουργικὴ διαταγὴ ἦτο ὡς νὰ μὴ ὑπῆρχε, καὶ ὁ πρώην ὑπάλληλος ἐξηκολούθει νὰ μένῃ ἐν τῇ θέσει του. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ ζήτημα ἔχει σοβαρότητά τινα, ὡς πρὸς τὰς πράξεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἐνεργήσει ὁ νεοδιορισθεὶς, — ὁ ὁποῖος, νομίζω, δὲν εἶχε καὶ καιρὸν νὰ ἐνεργήσῃ τίποτε, — μ’ ὅλα ταῦτα ἐνόμισα, ὅτι πρέπει νὰ ὑποβάλω τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, ἀκριβῶς ἵνα μάθω, ἂν ὑπάρχει ἢ μὴ ἀνάγκη νομοθετικῆς προνοίας.

§37Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ διορισθεὶς παρανόμως ἐνήργησε πράξεις, διότι παρέμεινεν ἐπὶ δύο μῆνας εἰς τὴν θέσιν· ἑπομένως εἶναι ἀδύνατον ἐντὸς τῶν δύο μηνῶν νὰ μὴ ἐνήργησε πράξεις. Περὶ αὐτοῦ δὲ κυρίως — μολονότι καὶ τὸ πρῶτον εἶναι ζήτημα — εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια, πρὸς κύρωσιν τοὐλάχιστον τῶν πράξεων αὐτοῦ, διότι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ παραβλαφθῶσι τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν ἐκ τοῦ λάθους τοῦ Ὑπουργείου.

§38ΚΥΡΙΑΚ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Θὰ τηλεγραφήσω ἀμέσως, ἵνα μάθω ποίας πράξεις ἐνήργησε, διότι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν ἐνήργησε πράξεις.

§39Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Καὶ μίαν πρᾶξιν ἂν ἐνήργησε, τὸ αὐτὸ εἶναι.

§40Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νομοθετικῆς προνοίας, διότι ἡ ἐργασία τοῦ ἀρχειοφύλακος δὲν εἶναι ἄλλη ἢ νὰ ἐκδίδῃ πιστοποιητικά. Πιστεύω λοιπὸν, ὅτι, ἂν ἐνήργησε πρᾶξίν τινα ὁ παρανόμως διορισθεὶς ἀρχειοφύλαξ, βεβαίως δὲν θὰ ἔκαμε τίποτε ἄλλο ἢ θὰ ἐξέδωκε πιστοποιητικά τινα, τὰ ὁποῖα βεβαίως εἶναι ἄκυρα, ἀλλὰ δύνανται νὰ λάβωσι κῦρος, ἐὰν οἱ κάτοχοι αὐτῶν ζητήσωσι τὴν κύρωσιν αὐτῶν τούτων τῶν πιστοποιητικῶν παρὰ τοῦ νομίμου ἀρχειοφύλακος, χωρὶς μάλιστα οὗτοι νὰ ἔχωσιν ἀνάγκην νὰ ἀγοράσωσι νέον χαρτόσημον, καὶ οὕτω διορθοῦται τὸ πρᾶγμα.

§41ΝΙΚ. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν σᾶς ἔκαμεν ἐντύπωσιν τὸ πρᾶγμα;

§42Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλούστατον. Βεβαίως εἶναι παράνομος ἡ ἀπόλυσις τοῦ ἀρχειοφύλακος, διότι δὲν ἔπρεπε ν’ ἀπολυθῇ δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς· ἀπῃτεῖτο Βασιλικὸν Διάταγμα, διότι ἡ θέσις αὐτοῦ ἀναλογεῖ πρὸς θέσιν ὑπουργικοῦ γραμματέως αʹ τάξεως· ἀλλ’ ὅτι οὐδὲν συμφέρον κινδυνεύει ἐκ τῶν ἐκδοθέντων πιστοποιητικῶν, τὸ ἐννοεῖτε καὶ ὑμεῖς, κύριε Βουλευτὰ ἐκ Λεβαδείας, ὡς καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νομοθετικῆς προνοίας, διότι οἱ λαβόντες τὰ πιστοποιητικὰ παρὰ τοῦ παρανόμως διορισθέντος δὲν ἔχουσιν ἢ νὰ ζητήσωσι τὴν κύρωσιν αὐτῶν παρὰ τοῦ ἐγκαταστάντος ἐκ νέου νομίμως ἀρχειοφύλακος. Εἶπον ταῦτα, διότι μικροῦ δεῖν ἀπεδίδετο κίνδυνος μεγάλων συμφερόντων εἰς τὸν μὴ νόμιμον διορισμὸν τοῦ ἀρχειοφύλακος Κερκύρας. Ἤδη τὸ νόμιμον ἀποκατεστάθη· ὁ παρανόμως διορισθεὶς ἀπελύθη, ὁ δὲ πρώην ἀρχειοφύλαξ εὑρίσκεται εἰς τὴν θέσιν του. Ἦτο μία ἁπλῆ ἀβλεψία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, οὐδεμίαν προκαλέσασα ζημίαν.

§43Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἔχω δι’ ἐλπίδος, ὅτι τὴν συμβουλὴν τοῦ κ. ἐκ Παξῶν Βουλευτοῦ θέλουσιν ἀκολουθήσει οἱ ἐνδιαφερόμενοι· ἐν τούτοις ἐγὼ εἶχον καθῆκον νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν σκέψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Βουλῆς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, διότι θεωρῶ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἦναι ἐπαρκὴς ἡ συμβουλὴ, τὴν ὁποίαν δίδει ὁ κ. ἐκ Παξῶν Βουλευτὴς πρὸς τοὺς ἐνδιαφερομένους, καὶ δὲν γνωρίζω, ἐν ᾗ περιπτώσει παραστῇ ἀνάγκη βραδύτερον νὰ κάμωσι χρῆσιν τῶν πιστοποιητικῶν, τὰ ὁποῖα διὰ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ νέου ἀρχειοφύλακος ἔλαβον, ἂν θὰ δυνηθῇ τότε νὰ συμβουλεύσῃ αὐτοὺς, τίνα ὁδὸν πρέπει ν’ ἀκολουθήσωσιν, ὅπως ἐξασφαλίσωσι τὰ δικαιώματα αὐτῶν, τὰ ἐκ τῶν ἐγγράφων τούτων παραγόμενα. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζω, διατὶ δὲν ἔκαμεν ἐντύπωσιν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν τὸ ἐπεισόδιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν ἐν Κερκύρᾳ, ἀφοῦ εἶναι γνωστὸν ἐκ τῶν ἐφημερίδων, ὅτι ἡ Κέρκυρα ὑπῆρξε τὸ ἀντικείμενον πολλῶν ἐπεισοδίων κατὰ τοὺς τελευταίους τούτους μῆνας, ἓν δὲ τῶν ἐπεισοδίων τούτων εἶναι ἀρκετὰ γνωστόν, καὶ τὸ ὁποῖον πολὺ θὰ εὐχαριστήσῃ τὸν κ. Βουλευτήν, ἐὰν τὸ ἀκούσῃ. Ἐσχάτως διωρίσθη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης εἷς προστατευόμενος τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ὡς γραμματεὺς τοῦ Εἰρηνοδικείου Ποταμίων, εἰδοποιήθη δὲ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον, ἀγνοῶ ὑπὸ τίνος, ὅτι τὸ Εἰρηνοδικεῖον τοῦτο εὑρίσκεται ἐν Κερκύρᾳ, διότι ὁ διορισθεὶς εἶχε τόσην γνῶσιν τῶν Εἰρηνοδικείων τοῦ Κράτους καὶ τῆς ὑπηρεσίας τῆς δικαστικῆς ἐν τῷ Κράτει, ὥστε ἠγνόει, ποῦ ἑδρεύουσι τὰ διάφορα Εἰρηνοδικεῖα. Ἔλαβε λοιπὸν τὸν διορισμόν του, καὶ μετέβη εἰς Κέρκυραν, ὅπου ἀληθῶς ὑπάρχει χωρίον, Ποταμὸς ὀνομαζόμενον, καὶ μετέβη ἐκεῖ πρὸς ἀναζήτησιν τοῦ Εἰρηνοδικείου, ἀλλὰ δὲν τὸ εὗρεν. Ἐπανῆλθεν εἰς Κέρκυραν ὁ δυστυχὴς, καὶ ἠρώτησε, ποῦ εὑρίσκεται τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ποταμίων. Τὸν παρέπεμψαν εἰς ἄλλο μέρος τῆς Κερκύρας, ὅπου ἦτο Εἰρηνοδικεῖον καὶ ὅπου ὑπῆρχεν ἀληθῶς χωρίον Ποτάμι ὀνομαζόμενον· μετέβη ἐκεῖ, ἀλλ’ ἐκεῖ ἔμαθεν, ὅτι δὲν εἶναι τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ποταμίων, διότι τὸ ἐκεῖ Εἰρηνοδικεῖον ὀνομάζεται Εἰρηνοδικεῖον Λευκίμμης. Καὶ ἐπιστρέφει ὁ δυστυχὴς πάλιν εἰς Κέρκυραν, ἐρωτῶν ποῦ εὑρίσκεται τὸ Εἰρηνοδικεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον διωρίσθη, καὶ ἐπὶ τέλους ἠναγκάσθη νὰ καταφύγῃ εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν, ὅπου ἐπληροφορήθη, ὅτι τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ποταμίων εὑρίσκεται εἰς Κύθηρα (γέλως). Καὶ ἀναχωρεῖ ὁ δυστυχὴς ἀπὸ τὴν Κέρκυραν, μεταβαίνων εἰς τὰ Κύθηρα, ὅτε καθ’ ὁδὸν μανθάνει, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὸν ἀπέλυσε (γέλως)· καὶ ἐπέστρεψεν ἐδῶ, ἵνα ὁ Ὑπουργὸς ἀνακαλέσῃ τὴν ἀπόλυσίν του. Τὸ ἐπεισόδιον τοῦτο ἐγένετο τελευταῖον ἐν Κερκύρᾳ, ἀλλὰ δὲν ἐπιφέρει βλάβην εἰς ἄλλον ἢ μόνον εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ δυστυχοῦς αὐτοῦ ἀνθρώπου, ἐνῷ τὸ πρῶτον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ βλάβην εἰς τὰ συμφέροντα πολλῶν πολιτῶν Κερκύρας, καὶ πρέπει νὰ μεριμνήσωμεν πρὸς ἀποτροπὴν τῆς βλάβης ταύτης.

§44Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Τὸ γεγονὸς τῆς περιπλανήσεως τοῦ γραμματέως δὲν ἐγνώριζον· ἀλλ’ ὁ διορισμὸς τοῦ ἀρχειοφύλακος μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν, ὅτι παρατύπως ἐγένετο, καὶ ἔσπευσα νὰ ἀναγγείλω τοῦτο εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν.

§45Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ὡς πρὸς τὸ διασκεδαστικὸν μέρος, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ κύριος Βουλευτὴς Λεβαδείας, — ὁ ὁποῖος δὲν λησμονεῖ, ἀλλὰ συχνὰ ἐνθυμεῖται τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, — ἐπιφυλάσσομαι νὰ φέρω πληροφορίας· τὸν διαβεβαιῶ ὅμως, ὅτι οὐδεὶς γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου τοιούτου ἐπαύθη. Ἐὰν θέλῃ νὰ πλάττῃ κωμωδίας, εἶναι ἐλεύθερος, ἀλλ’ οὐχὶ εἰς βάρος τῆς ὑπηρεσίας, καὶ πρέπει τοῦτο νὰ τὸ ἀπαγορεύσῃ εἰς αὐτὸν ὁ ἀρχηγός του. Διωρίσθη μόνον γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου Ποταμίων, ὡς ἐνθυμοῦμαι, εἷς δικηγόρος ἄριστος, καὶ πρόκειται νὰ μεταβῇ εἰς τὴν θέσιν του. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι εἷς ὑπάλληλος περιεπλανήθη καὶ ἀνεζήτει τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ποταμίων, κατὰ τί εὐθύνεται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἀνέμιξε τὸ ὄνομά του εἰς ἐπερώτησιν περὶ τοῦ ἀρχειοφύλακος Κερκύρας;

§46Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶναι εὐδαιμονέστατος θνητὸς, διότι εὑρίσκει, ὅτι ταῦτα λεγόμενα δὲν ἔχουσι σημασίαν καὶ δὲν ἐπηρεάζουσι τὴν ὑπηρεσίαν. Ἐγὼ δὲν ἐσυνήθισα νὰ πλάττω κωμῳδίας· προσπαθῶ, ἐφ’ ὅσον μοὶ εἶναι δυνατόν, σοβαρῶς νὰ διαχειρίζωμαι πᾶσαν ὑπόθεσιν, ἣν ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ διαχειρίζωμαι. Πράττω δὲ καί τι πλέον· ὁσάκις νομίζω, ὅτι καθυστερῶ ὡς πρός τινας γνώσεις ὡρισμένων θεμάτων, ἀναγνωρίζω, ὅτι πρέπει νὰ καταφύγω εἰς τοὺς δυναμένους νὰ μὲ φωτίσωσι, καὶ κατὰ τοῦτο εἶμαι δυστυχής, εὐτυχὴς δ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅστις μετ’ ἀληθοῦς μακαριότητος νομίζει, ὅτι τὰ πάντα γνωρίζει.

§47ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Δὲν εἶναι εὐχάριστον νὰ ἐπανέρχηταί τις πάντοτε εἰς ἐπερωτήσεις, ἃς ἀπηύθυνεν, ἀλλὰ δὲν ἔτυχον ἀπαντήσεως ἐκ μέρους τῶν κυρίων Ὑπουργῶν. Πρό τινων ἡμερῶν ἐποιησάμην σύστασιν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως διατάξῃ τὸν ταμίαν Μεγαρίδος νὰ πληρώσῃ τὸν γραμματιστὴν τοῦ Ναυστάθμου. Δὲν πρόκειται δὲ μόνον περὶ τοῦ γραμματιστοῦ, ὅστις ἐπὶ τέσσαρας ἤδη μῆνας δὲν ἔλαβε μισθόν, ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς καταργήσεως τοῦ σχολείου, χάριν τῆς ἰδιοτροπίας ἑνὸς δημάρχου, διότι εἰς Ναύσταθμον ὑπάρχουσι πολλοὶ ἄνθρωποι ἔχοντες τὰ τέκνα των, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀνάγκην ἐκπαιδεύσεως. Τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον Ἀττικῆς ἵδρυσεν ἐν Ναυστάθμῳ σχολεῖον, διώρισε καὶ τὸν διδάσκαλον, ἀλλ’ ἡ ἰδιοτροπία τοῦ δημάρχου Ἀμπελακίων δὲν ἐπιτρέπει τὴν καταβολὴν τοῦ μισθοῦ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ ἐφαρμόσῃ κατὰ τε τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ ταμίου τὰς ποινάς, ἃς ὁ νόμος ἀναγράφει.

§48Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Προκειμένου περὶ ὑποθέσεως ἀφορώσης τὴν ἐκπαίδευσιν τῆς ἐπαρχίας, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀπαλλάξω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἀπὸ τοῦ κόπου τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐπὶ θέματος, ὅπερ γνωρίζω καλῶς. Δὲν πρόκειται περὶ ἰδιοτροπίας τοῦ δημάρχου, οὐχὶ Ἀμπελακίων, — εἷς δὲ πρώην Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας πρέπει νὰ γνωρίζῃ τὴν Γεωγραφίαν, — διότι δήμαρχος Ἀμπελακίων δὲν ὑπάρχει, ἀλλὰ δήμαρχος Σαλαμῖνος, ὅστις εἶναι ἀξιολογώτατος ἄνθρωπος, τετιμημένος καὶ διὰ παρασήμου. Τὸ πρᾶγμα ἔχει οὕτω. Τὸ Ἐποπτικὸν Συμβούλιον Ἀττικῆς ἐγνωμοδότησε νὰ συσταθῇ σχολεῖον ἐν Ναυστάθμῳ. Ὁ Ναύσταθμος παράκειται εἰς τὸ χωρίον Ἀμπελάκια, τὸ ὁποῖον ἔχει λαμπρὸν σχολεῖον, κτισθὲν δαπάνῃ τοῦ ἀειμνήστου Μελᾶ. Ὁ κ. δήμαρχος Σαλαμῖνος μετὰ τὴν σύστασιν τοῦ σχολείου τούτου τοῦ Ναυστάθμου συνεκάλεσε τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ ὑπεστήριξεν, ὅτι ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις εἶναι ἀρτία ἐν τῷ δήμῳ Σαλαμῖνος, διότι καὶ εἰς τὸ χωρίον Μοῦλκι, τὸ ἔχον μόνον 40 οἰκίας, ὑπάρχει πλῆρες δημοτικὸν σχολεῖον, καὶ ἐνόμισεν, ὅτι οἱ κάτοικοι τοῦ Ναυστάθμου ἠδύναντο νὰ πέμπωσι τὰ τέκνα των εἰς τὸ χωρίον ἐκεῖνο, ἀπέχον ἓν τέταρτον μόνον τῆς ὥρας. Ἀλλὰ δὲν ἦτο μόνος αὐτὸς ὁ λόγος· διεῖδεν ἐν τῇ ἀποφάσει τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, ὅτι ὁ μισθὸς ὡρίζετο εἰς 70 δραχμάς, καὶ ὁ δήμαρχος ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, ἐπειδὴ ὁ δῆμος εἶναι πτωχός, ὁ μισθὸς οὗτος ἦτο ὑπερβολικός, ὁ δὲ διδάσκαλος τοῦ χωρίου Μουλκίου ἐλάμβανε μόνον 50 δραχμάς, καὶ ἐζήτησε ν’ ἀμφισβητήσῃ τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ δήμου. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ κ. νομάρχης ἐνέκρινε τὴν πίστωσιν, ἀλλὰ τὴν ἀπόφασιν ταύτην ἐξεκάλεσεν ὁ δήμαρχος. Ἐκ τούτου ἐπῆλθε βραδύτης τυπική, ἀλλὰ νομιμωτάτη· διότι, ἀφοῦ ἡ ἀπόφασις τοῦ νομάρχου ἐξεκαλέσθη, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ πληρωμὴ ὑπὸ τοῦ δημάρχου, ὅστις δὲν δεικνύει καμμίαν ἰδιοτροπίαν. Ἀλλ’ ὁ νόμος προὐνόησε περὶ τούτου· ἐν ᾗ περιπτώσει ὁ δῆμος ἢ ὁ εἰσπράκτωρ δὲν θέλει νὰ πληρώσῃ, ὥρισε νὰ ἐγκρίνωνται αἱ καταστάσεις ὑπὸ τοῦ εἰρηνοδίκου, καὶ νὰ πληρώνωνται οἱ διδάσκαλοι ἐκ τοῦ ταμείου τῆς ἐπαρχίας. Τοῦτο δὲ καὶ ἐγένετο· ὁ κ. εἰρηνοδίκης ἐνέκρινε τὴν κατάστασιν, ἀλλ’ ὁ ταμίας δὲν ἐνόει νὰ ὑπαχθῇ εἰς τὸν νόμον. Ὥστε ἡ μομφὴ πρέπει νὰ γείνῃ κατὰ τοῦ ταμίου. Ὁ κ. δήμαρχος καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον δὲν ἐνέχονται παντάπασι. Διαβεβαιῶ δὲ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κυθήρων,—καὶ ἐκ Κυθήρων κατάγεται ὁ διδάσκαλος.— ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπέρριψε τὴν αἴτησιν τοῦ δημάρχου Σαλαμῖνος, καὶ θὰ ἐνεργηθῇ ἡ πληρωμή.

§49Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς Κυθήρων ἀπηύθυνεν ἐπερώτησιν τὴν 1 Μαΐου, διότι ὁ γραμματιστὴς τοῦ ἐν Ναυστάθμῳ γραμματείου δὲν ἐπληρώθη τὸν μισθὸν αὐτοῦ. Ἐπ’ αὐτῆς ἐζήτησα πληροφορίας παρὰ τοῦ ἁρμοδίου τμήματος, ἀλλὰ τοῦτο οὐδὲν ἐγνώριζεν· ἠρώτησα ἑπομένως τὸν κ. Βουλευτὴν, ἂν πρὸ πολλοῦ εἶχεν ὑποβληθῆ ἡ αἴτησις, οὗτος δὲ εἶπεν, ὅτι ὄντως πρὸ πολλοῦ εἶχεν αὕτη ὑποβληθῆ. Ἐκάλεσα καὶ ἠρώτησα τότε ἐκ νέου τοὺς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἁρμοδίους, ἀλλ’ ἔμαθον παρ’ αὐτῶν, ὅτι τὴν 27 Ἀπριλίου ἐγράφη ἡ ἀναφορά, τὴν 29 παρεδόθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ τὴν 30 Ἀπριλίου ἐπρωτοκολλήθη· μοὶ ὑπεβλήθη δὲ τὴν 2 Μαΐου. Τὴν 1ην Μαΐου εἶχε προτείνει ὁ κ. Βουλευτὴς τὴν ἐπερώτησίν του, σήμερον δὲ, μετὰ δέκα ἡμέρας, ἐπανέλαβεν αὐτὴν, ἐρωτῶν, διατὶ δὲν ἐξετελέσθη ἔτι ἡ αἴτησίς του. Εὐθὺς ὡς μοὶ εἰσήχθη ἡ ἀναφορὰ, ἔσπευσα ἀμέσως νὰ γράψω πρὸς τὸν ταμίαν Μεγαρίδος, ἐρωτήσας διατὶ δὲν ἐπλήρωσε τὸν καθυστεροῦντα μισθὸν τοῦ γραμματιστοῦ.

§50ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἀπὸ τῆς 1 Μαΐου ἔφερα τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ, καθ’ ἣν ὁμιλῶ περὶ αὐτοῦ, εἶναι ἡ τετάρτη.

§51Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Πρόκειται περὶ παραπόνων γενομένων πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν δι’ ἀναφορᾶς. Πότε ἐγένετο ἡ ἀναφορά; Τὴν 27ην Ἀπριλίου. Πότε ὑπεβλήθη; Τὴν 29ην Ἀπριλίου. Πότε ἐστάλη εἰς τὸ ταμεῖον; Τὴν 1 Μαΐου. Ποία λοιπὸν καθυστέρησις; ποία βραδύτης, περιαγαγοῦσα εἰς ἀπόγνωσιν τὸν γραμματιστὴν καὶ εἰς ἀγανάκτησιν τὸν ἐκ Κυθήρων Βουλευτήν; ὅτι ὁ μισθὸς τοῦ γραμματιστοῦ δὲν ἐπληρώθη ἀμέσως τὴν πρώτην τοῦ μηνὸς, καὶ καθυστέρησε μέχρι τῆς 10 τοῦ μηνός!

§52ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§53Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν παραλίων τοῦ Κράτους» ἐγένοντο παρατηρήσεις τινὲς, καὶ ἀκολούθως καὶ ἕτεραι, αἵτινες μὲ ἔπεισαν ν’ ἀναθεωρήσω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἀναθεωρήσας αὐτὸ εὗρον ἀναγκαίαν τὴν τροποποίησιν διαφόρων ἄρθρων, καὶ τὴν σύμπτυξιν ἄλλων. Ὑποβάλλω λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τροποποιημένον, ὅπως τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, καὶ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 442).

§54Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος προνοήσῃ περὶ ἄρσεως ἀτόπου τινὸς, ὅπερ συμβαίνει εἰς βάρος τῶν ὑπαξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν τοῦ Μηχανικοῦ. Ἕνεκα τῶν κειμένων νόμων, ἤτοι τῶν νόμων ΑΣΛϚʹ τοῦ 1885, ἄρθρον 2, καὶ ΑΧϚʹ τοῦ 1889, ἄρθρον μόνον, οἱ ἀνθυπασπισταὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ τοῦ μηχανικοῦ εὑρίσκονται ἐν πολὺ ἥσσονι μοίρᾳ καὶ ἀνισότητι, προκειμένου περὶ προβιβασμοῦ, πρὸς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς τῶν ἄλλων ὅπλων. Ἵνα κατανοηθῇ, ὁποία ἀνισότης ὑπάρχει ἀφ’ ἑνὸς μὲν μεταξὺ τοῦ σώματος τοῦ μηχανικοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς βαθμοφόρους τούτους, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τῶν ἄλλων σωμάτων τοῦ στρατοῦ, ἀναφέρω τὸ ἑξῆς περιεργότατον παράδειγμα. Κατὰ τοὺς τελευταῖον γενομένους προβιβασμοὺς προεβιβάσθη ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ εἷς μόνον ἀνθυπασπιστής. Οὗτος ὑπηρέτησεν ὡς ἀνθυπασπιστὴς ἀκριβῶς ἐπὶ 19 ὅλα ἔτη, μετὰ τὴν πάροδον δὲ 19 ὅλων ἐτῶν, ὅτε πιθανὸν καὶ νὰ ἐγήρασε, — διότι ὑποθέτω, ὅτι θέλει ἔχει τὴν ἡλικίαν τῶν 60 ἐτῶν, — ηὐτύχησε τέλος πάντων νὰ προβιβασθῇ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ· ἀλλ’ ἄλλοι, ὁμοιόβαθμοι αὐτῷ, ἐγένοντο κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον, δηλαδὴ κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος, ἀνθυπολοχαγοί, οἵτινες κατετάχθησαν ὡς ἐθελονταὶ, ἢ ὡς κληρωτοὶ ἐν τῷ στρατῷ, καθ’ ἣν ἐποχὴν αὐτὸς ἤδη ἀπὸ δύο ἐτῶν ἦτο ἀνθυπασπιστὴς τοῦ μηχανικοῦ. Ὁ ῥηθεὶς ἀνθυπασπιστὴς καὶ νῦν ἀνθυπολοχαγὸς ὀνομάζεται Βάγιας Κωνσταντῖνος. Εἶχε λοιπὸν προαχθῆ εἰς ἀνθυπασπιστὴν κατὰ τὸ 1884 ἔτος, προήχθη δὲ εἰς ἀνθυπολοχαγὸν κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος, δηλαδὴ ἀκριβῶς μετὰ 19 ὅλα ἔτη. Ἀλλ’ οἱ ὁμοιόβαθμοι αὐτῷ ἀνθυπασπισταὶ, οἱ ἐν τῷ πεζικῷ, τῷ πυροβολικῷ καὶ τῷ ὑλικῷ πυροβολικῷ, οἵτινες προήχθησαν εἰς ἀνθυπολοχαγοὺς κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος, κατετάχθησαν κατὰ τὸ 1886 καὶ 1887, εἷς δ’ ἐξ αὐτῶν κατὰ τὸ 1894, ἐν τῷ στρατῷ, ὡς κληρωτοὶ ἢ ἐθελονταί. Δὲν λέγω, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν ἐγένετο συμφώνως τοῖς νόμοις. Βεβαίως συμφώνως τοῖς νόμοις ἐγένετο, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν συντελεῖ καὶ τόσον πολὺ εἰς τὴν πειθαρχίαν τοῦ στρατοῦ ἡ τοιαύτη ἀνισότης. Βεβαίως ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἰδίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι νὰ μελετήσῃ τὰ θέματα ταῦτα, καὶ ἐν τῇ διακρινούσῃ αὐτὸν ὁμολογουμένως πείρᾳ νὰ εὕρῃ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν τὸ ἄδικον τοῦτο, τὸ συντελοῦν οὐχὶ εἰς τὴν πειθαρχίαν τοῦ στρατεύματος, θέλει ἀρθῆ. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θέλει εὕρει καὶ ἑτοίμην περὶ τούτου ἐργασίαν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν, διότι, ὡς ἐπληροφορήθην, πολλάκις οἱ ἐπιθεωρήσαντες τὸν στρατὸν ἐξήνεγκον τὴν περὶ τούτου γνώμην αὐτῶν, καὶ νομίζω, ὅτι ὑπέβαλον εἰς τοὺς ἑκάστοτε Ὑπουργοὺς μέτρα τινὰ, ἅτινα, γινόμενα νόμοι τοῦ Κράτους, θέλουσι συντελέσει ὅπως δήποτε εἰς τὴν ἄρσιν τοῦ ἀτόπου.

§55Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ ἀνωμαλία, τὴν ὁποίαν ἀναγγέλλετε, ὑφίσταται πράγματι, καὶ γνωρίζω ὅτι ὑφίσταται, οὐχὶ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ὡς πολίτης, ἐλπίζω δὲ, ὅτι ἐνθυμεῖσθε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1902, ὅτι τότε ἀπηύθυνα καὶ ἐγὼ παρατήρησιν περὶ τούτου εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἡ ἀνωμαλία εἶναι, ὅτι σώματά τινα, ὅπλα τινὰ ἔχουσιν ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν ὑπερβαίνοντα τὸν ὑπὸ τοῦ νόμου ὡρισμένον ἀριθμόν, ὅπου δὲ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν εἶναι ὑπέρτερος τοῦ νομίμου, βεβαίως δὲν ὑπάρχει στάδιον προαγωγῆς τῶν κατωτέρων, καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε εἰς τὸ σύνταγμα τοῦ μηχανικοῦ καὶ εἰς τὰ συντάγματα τοῦ πυροβολικοῦ ἀνθυπολοχαγοὺς ὑπηρετοῦντας ἐπὶ 14, 15 καὶ 16 ἔτη. Ἠναγκάσθην μάλιστα ἕνεκα τούτου κατὰ τὸ 1896, ὅτε ἐτύγχανον Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, Ὑπουργὸς δὲ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὁ ἀξιότιμος κ. Ν. Μεταξᾶς, νῦν ὑποστράτηγος ἐν ἀποστρατείᾳ, ἠναγκάσθην νὰ παρακαλέσω αὐτὸν, ἵνα κατὰ τὸν χρόνον, καθ’ ὃν ἀπολύονται οἱ μαθηταὶ τῆς Εʹ τάξεως τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων, κατατάσσῃ αὐτοὺς οὐχὶ εἰς τὰ τεχνικὰ ὅπλα τοῦ πυροβολικοῦ καὶ τοῦ μηχανικοῦ, ἀλλ’ εἰς τὰ συντάγματα τοῦ πεζικοῦ. Βεβαίως πρέπει ἡ ἀνωμαλία νὰ ἀρθῇ, διότι τὰ δυσάρεστα ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπάγει ἡ τοιαύτη ἀνωμαλία, καλῶς περιεγράψατε, ἴσως δὲ καὶ πλὴν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα κατεδείξατε, ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα βεβαίως δύναται νὰ ἀνεύρῃ τις, ἐὰν ἀσχοληθῇ ἐπισταμένως εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ἐγὼ ἤμην καὶ εἶμαι διαβάτης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἤθελε συμβῆ νὰ ἐξακολουθήσω ἐκπληρῶν τὰ καθήκοντα ταῦτα, βεβαίως θέλω ἀσχοληθῆ καὶ ἀναζητήσει πᾶσαν τὴν ἐργασίαν τῶν προκατόχων μου, καὶ θέλω φροντίσει νὰ μελετήσω πληρέστερον τὴν ὑπόθεσιν, ὅπως δυνηθῶ νὰ προβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ διορθώσεως τῆς ἀνωμαλίας ταύτης.

§56Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ἀπαντῶν εἶπεν, ὅτι τὸ ἄτοπον τοῦτο προκύπτει ἕνεκα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν.

§57Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δηλαδὴ ἀξιωματικῶν βαθμοῦ ἀνωτέρου τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ καὶ ἀνθυπολοχαγοῦ.

§58Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. .. ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι νόμιμος. Ἀλλὰ θὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι οὐδεὶς προβιβάζεται εἰς μὴ νενομοθετημένην θέσιν, καὶ κατὰ συνέπειαν τὸ τοιοῦτον θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ μὴ τὸ παραδεχθῶ ὡς ἀκριβές. Φρονῶ, ὅτι τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον προκύπτει εἰς τὸ σῶμα τοῦ μηχανικοῦ, εἶναι, ὅτι οἱ εὐεργετικοὶ ἀξιωματικοὶ εἶναι ὀλίγιστοι, καὶ δι’ αὐτὸ συμβαίνει, ὥστε εἰς τὰ ἄλλα ὅπλα, εἰς τὸ πυροβολικὸν λ. χ., ὅπου εἶναι περισσότεροι, νὰ ἔχωσι ταχυτέραν προαγωγήν· κατὰ συνέπειαν παραδεχόμενος καὶ ἐγὼ τὴν παράκλησιν ἢ μᾶλλον τὴν σύστασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Λεβίδου, συνιστῶ εἰς τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, ἂν θέλῃ νὰ θεραπεύσῃ κατὰ τι τὸ ἄτοπον τοῦτο, νὰ αὐξήσῃ διὰ νομοθετήματος τὸν ἀριθμὸν τῶν εὐεργετικῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸ σῶμα τοῦ μηχανικοῦ.

§59Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε, κύριε Πρόεδρε, νὰ εἴπω δύο λέξεις;

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§61Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ὅτε εὐεργετικῶς ὑπεβλήθη νομοσχέδιον καὶ ἐγένετο νόμος τοῦ Κράτους, διὰ τοῦ ὁποίου προάγονται εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ εὐεργετικῶς, ἄνευ ὑπάρξεως θέσεων κενῶν, ἐλήφθη ὡς βάσις τὸ σύνταγμα στρατοῦ, καὶ ἐχορηγήθη τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβασμοῦ ἑνὸς ἐξ ἑκάστου κατὰ διετίαν. Εἰς τὸ ἱππικὸν τὸ σύνταγμα ἔχει 4 ἴλας, ἑπομένως 4 ὑπαξιωματικοὶ προήγοντο ἀνὰ διετίαν. Βεβαίως, ὅπως ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς εἶπε προηγουμένως, νόμιμος εἶναι ἡ προαγωγὴ, διότι ἐπὶ τῇ βάσει νόμου γίνεται· ἀλλὰ δὲν ἐγίνετο προβιβασμὸς πρὸς πλήρωσιν ἀνάγκης, ἀλλ’ εὐεργετικῶς. Ἀλλὰ ἐκ τοῦ μηχανικοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει σύνταγμα μὲ δέκα λόχους, λαμβανομένων μάλιστα ὑπ’ ὄψιν καὶ τοῦ πυροβολικοῦ καὶ τηλεγραφητῶν δώδεκα, προάγεται εἷς μόνον, διότι ἔχει μόνον ἓν σύνταγμα, τὸ δὲ ἱππικὸν ἔχει διὰ τὰς 12 ἴλας 3 συντάγματα. Βεβαίως ὑπάρχει μία ἀνωμαλία, διότι ἐλήφθη ὡς βάσις τὸ σύνταγμα καὶ οὐχὶ ὁ λόχος. Ἡ ἀνωμαλία ὅμως αὕτη δὲν θὰ ἦτο τόσον αἰσθητὴ, ἐὰν δὲν συνέβαινεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν. Ἐὰν ὑπῆρχον κεναὶ θέσεις, εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ καταλαμβάνωσι τὰς κενὰς αὐτὰς θέσεις οἱ ἀνθυπασπισταὶ τοῦ μηχανικοῦ, προαγόμενοι εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ· ἀλλὰ κεναὶ θέσεις δὲν ὑπάρχουσιν, ἀπ’ ἐναντίας εἰσὶν ὑπεράριθμοι δυνάμει ἄλλου νόμου πάλιν, ἐπιτρέποντος νὰ κατατάσσωνται ὑπεράριθμοι οἱ ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων ἐξερχόμενοι ὡς ἀνθυπολοχαγοί. Λοιπὸν, καὶ διότι ἐκ τῶν Σχολῶν ἐξέρχονται ὑπεράριθμοι, καὶ διότι ἐξ ἀρχῆς ἡ βάσις, ἡ ὁποία ἐτέθη εὐεργετικῶς, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαξιωματικῶν τῶν λόχων, ἀλλ’ ἔλαβε τὸν ἀριθμὸν τῶν συνταγμάτων στρατοῦ, παράγεται ἀδίκημα εἰς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τοῦ μηχανικοῦ. Ὅπως ὁ ἀξιότιμος στρατηγὸς, Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, εἶπεν ὀρθῶς, εἶναι ἀνάγκη ἀναθεωρήσεως τοῦ εὐεργετικοῦ νόμου. Τὸν εὐεργετικὸν τοῦτον νόμον δυνάμεθα ν’ ἀναθεωρήσωμεν, καὶ ὅταν ἔλθῃ καιρὸς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὑποθέτω ὅτι θὰ ὑποβάλῃ περὶ τούτου σχετικὸν νομοσχέδιον. Καὶ ἐγὼ ἐσκεπτόμην νὰ ὑποβάλω τοιοῦτο νομοσχέδιον πρὸς θεραπείαν τοῦ ἀτόπου, ἀλλὰ ἐδίσταζον, φοβούμενος μήπως ἤθελον θεωρηθῆ, ὅτι, ἐπειδὴ ἀνήκω εἰς τὸ σῶμα τοῦ μηχανικοῦ, ἰδιαιτέρως περὶ αὐτοῦ μεριμνῶ, καὶ διὰ τοῦτο ἀνέβαλον νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον. Πάντως ὅμως ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πιστεύω ὅτι δὲν θὰ παραλείψῃ, ἐὰν τῷ δοθῇ εὐκαιρία, νὰ φέρῃ τὴν θεραπείαν ταύτην.

§62Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις, παρακαλῶ ἐπὶ ἄλλου ζητήματος. Οἱ κάτοικοι πέντε χωρίων τοῦ δήμου Βαλτετσίου τῆς ἐπαρχίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω, μοὶ ἔπεμψαν ἀναφοράν τινα, διὰ τῆς ὁποίας παρακαλοῦσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ ἀποξηράνσεως ἑνὸς ἕλους, τὸ ὁποῖον σχηματίζεται εἰς τὴν πεδιάδα, τὴν περιστοιχιζομένην ὑπὸ τῶν χωρίων αὐτῶν. Τὸ ἕλος αὐτὸ ὄχι μόνον ἐμποδίζει τοὺς κατοίκους πρὸς καλλιέργειαν τῆς πεδιάδος ἐκείνης, ἀλλὰ καὶ πολλὰ μιασματικὰ νοσήματα μεταδίδει εἰς αὐτούς. Καταθέτω τὴν ἀναφορὰν, καὶ παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς νὰ παραπέμψῃ αὐτὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως γείνῃ ἡ δέουσα μελέτη. Φρονῶ δὲ, ὅτι ἡ δαπάνη δὲν θὰ ἦναι μεγάλη, διότι πρόκειται μόνον περὶ ἀνορύξεως ἑνὸς χάνδακος, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχε πρὸ ὀλίγων ἐτῶν ἐκεῖ.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μοσχούλας ἔχει τὸν λόγον.

§64Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὑποθέτω, ὅτι οὐδένα τῶν κυρίων Βουλευτῶν θὰ διέφυγε μία προκήρυξις τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Διεθνοῦς Ἐκθέσεως, ἡ ὁποία ἐτοιχοκολλήθη εἰς τὰς διαφόρους ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν. Ἐν τῇ προκηρύξει ταύτῃ ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Διεθνοῦς Ἐκθέσεως, τῆς διοργανουμένης ἐν τῷ Ζαππείῳ μεγάρῳ, ὁρίζει, ὅτι δύναται νὰ παραχωρήσῃ εἰσιτήριον, ἀφ’ ἧς ἐπισήμως θὰ γείνῃ ἡ ἔναρξις τῆς Ἐκθέσεως μέχρι τοῦ πέρατος τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, ἐπὶ τιμῇ 30 δραχμῶν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦτο. Γνωρίζω, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κατόπιν συζητήσεως, γενομένης ἐν τῇ Βουλῇ ἐπὶ τοῦ παρανόμου, οὕτως εἰπεῖν, τῆς συστάσεως τῆς ἑταιρείας ταύτης, ἡ ὁποία ἠθέλησεν ὑπὸ τὸν τύπον τῆς Διεθνοῦς Ἐκθέσεως νὰ διαχειρισθῇ συμφέροντα ἴδια, γνωρίζω, λέγω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὥρισε Βασιλικὸν Ἐπίτροπον, ἵνα ἐπιβλέπῃ....

§65Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐὰν ἦναι παράνομος, πῶς διωρίσθη Βασιλικὸς Ἐπίτροπος;

§66Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐὰν δὲν ἦναι παράνομος, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην εἶναι αὐθαίρετος.

§67Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι οὐδὲ παράνομος εἶναι οὐδὲ αὐθαίρετος.

§68Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη ἡ ἰδική σας. Ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔχω, εἶναι, ὅτι ἡ σύστασις τῆς ἑταιρείας ταύτης, ὡς διοργανωτικῆς Διεθνοῦς Ἐκθέσεως, βεβαίως εἶναι αὐθαίρετος, καὶ δὲν ἦτο ἐν γνώσει τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ Ζάππειος ἐπιτροπὴ ἴσως εἶχε δικαίωμα νὰ παραχωρήσῃ τὸ μέγαρον, ὅπως ἐν αὐτῷ διοργανωθῇ τοιαύτη Ἔκθεσις. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρὸ παντὸς ὤφειλεν ἡ ἑταιρεία αὕτη ν’ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβλέπῃ ἐπὶ μιᾶς τοιαύτης Ἐκθέσεως, διοργανωθείσης ὑπὸ τὸν τύπον Διεθνοῦς Ἐκθέσεως ἐν Ἑλλάδι. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν ὄντως ὁ Ἐπίτροπος ὁ ταχθεὶς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα ἐπιβλέπῃ ἐν γένει τὴν ὅλην ἐργασίαν, τὴν γιγνομένην ἐκεῖ, ὅπως λειτουργήσῃ ἡ Ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ἡ ἑταιρεία αὕτη, ἀποτελουμένη ἐξ ἐμπόρων, διωργάνωσεν, ἄν, λέγω, ὁ Βασιλικὸς Ἐπίτροπος εἶναι ἐν γνώσει τοῦ ὁρισμοῦ τιμῆς τοιαύτης εἰσόδου εἰς Ἔκθεσιν, ἡ ὁποία δὲν θεωρεῖται οὖσα ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν περὶ τούτου.

§69ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐν πρώτοις ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου.

§70Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐπιτρόπου τῆς Κυβερνήσεως.

§71ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Οὐδ’ Ἐπιτρόπου τῆς Κυβερνήσεως... Διώρισα τὸν κ. Λιακόπουλον, τμηματάρχην τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς ἐπιτηρητήν, διότι νομίζω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὤφειλε νὰ ἐπιτηρήσῃ πράγματά τινα, διότι ἐφοβούμην, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ προκύψωσι καταχρήσεις· διότι ἴσως ἡ προαίρεσις ὅλων τῶν Κυρίων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, νὰ μὴ ἦτο ἀγαθή· ὑπέθετον τοὐλάχιστον, ὅτι ἠδύνατο νὰ μὴ ἦναι ἀγαθή. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ ἀρνηθῶ, ὅτι μεταξὺ τῶν Κυρίων αὐτῶν ὑπάρχουσι καὶ πολλὰ ἀξιότιμα μέλη, περὶ τῶν ὁποίων δὲν δύναταί τις νὰ δυσπιστήσῃ. Δὲν γνωρίζω τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον ἀναφέρετε τὴν στιγμὴν ταύτην. Θέλω ἐξετάσει, καὶ θέλω πληροφορήσει τὴν Βουλήν.

§72Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι δύναμαι ἀρκούντως νὰ δικαιολογηθῶ, ὑποβαλὼν τὴν ἐπερώτησιν ταύτην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἡ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὴν διοργάνωσιν τῆς Ἐκθέσεως, ὑποβάλλει τὸν λαὸν τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ἐν γένει ὅλους, ὅσοι ἤθελον ζητήσει νὰ ἐπισκεφθῶσι τὴν Ἔκθεσιν, εἰς μίαν φορολογίαν· διότι, ὅταν ἐκδίδῃ προγράμματα καὶ λέγῃ, ὅτι διαθέτει εἰσιτήρια πρὸς 30 δραχμὰς δι’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς Ἐκθέσεως, τοῦτο σημαίνει, ὅτι παρὰ τοὺς νόμους ὑποβάλλει εἰς φορολογίαν τοὺς κατοίκους. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσῃ πληροφορίας παρὰ τοῦ ταχθέντος ὑπ’ αὐτοῦ ἐπιτηρητοῦ, ὡς ὠνόμασεν αὐτόν, ἵνα μάθωμεν, ἂν ὄντως τῇ ἀδείᾳ αὐτοῦ, τοῦ ταχθέντος ὡς ἐπιτηρητοῦ τῶν ἔργων τῆς διοργανωτικῆς ἐπιτροπῆς, ἐγένετο τοῦτο.

§73ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν βλέπω κατὰ τί εἶναι παράνομος ἡ ἐνέργεια τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, ἄν πρόκηται περὶ εἰσιτηρίων. Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἔχομεν θίασόν τινα, ὁ ὁποῖος ἐκδίδει εἰσιτήρια καὶ δίδει παραστάσεις, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ θίασος αὐτὸς νὰ δίδῃ παραστάσεις καὶ νὰ ἐκδίδῃ καὶ εἰσιτήρια; Μ’ ὅλα ταῦτα, ἐπαναλαμβάνω, θέλω ἐξετάσει τὴν ὑπόθεσιν.

§74Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἡ αἴτησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ὀλυμπίας συναδέλφου δὲν εἶναι βάσιμος, καὶ ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀποχρώντως δικαιολογεῖ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπραξεν ἡ ἐπιτροπή, ἡ ἀναλαβοῦσα τὴν Ἔκθεσιν, τὴν Διεθνῆ ὀνομασθεῖσαν· διότι ὁ λαβὼν τὴν ἄδειαν — εἴτε νομίμως εἴτε παρανόμως λειτουργεῖ ἡ Ἔκθεσις αὕτη—ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τοὺς ἐπισκέπτας νὰ καταβάλλωσιν ὡρισμένον τίμημα. Ὁ μὴ ἐπιθυμῶν νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Ἔκθεσιν εἶναι ἐλεύθερος νὰ πράξῃ τοῦτο, καὶ νὰ μὴ λάβῃ εἰσιτήριον· οὐδεὶς τὸν στενοχωρεῖ· ἂν θέλῃ, ἂς ὑπάγῃ, ἂν δὲν θέλῃ, ἂς μὴ ὑπάγῃ. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ἐξηγέρθησαν τὰ νεῦρα τοῦ κ. ἐξ Ὀλυμπίας συναδέλφου.

§75Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἄλλοτε ἦλθε τὸ ζήτημα τῆς Διεθνοῦς Ἐκθέσεως εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ τότε ἠκούσαμεν, ὅτι παρανόμως καὶ παρατύπως ἐνεργοῦσι τὴν ἐργασίαν ταύτην οἱ ἐνεργοῦντες αὐτήν. Καὶ τότε ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω, ὅτι οἱ ἀναλαβόντες τὴν διοργάνωσιν τῆς Διεθνοῦς Ἐκθέσεως ἀπετάθησαν πρὸς τὸν τότε Ὑπουργὸν κ. Τριανταφυλλᾶκον καὶ ἐζήτησαν, ἐὰν οἱ νόμοι τοῦ Κράτους ἐπιτρέπωσιν νὰ διοργανώσωσιν Ἔκθεσιν ἐνταῦθα· ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἔσπευσε νὰ δηλώσῃ δι’ ἐγγράφου εἰς τοὺς Κυρίους αὐτούς, ὅτι οἱ νόμοι τοῦ Κράτους δὲν ἀπαγορεύουσι τὴν ὀργάνωσιν τοιαύτης Ἐκθέσεως. Ἐπειδὴ δὲ συνέπεσε νὰ ἦμαι καὶ ἐγὼ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, μετέβην αὐτοπροσώπως πρὸς τὸν τότε Πρωθυπουργὸν, τὸν ἀξιότιμον ἐκ Καλαβρύτων βουλευτὴν κ. Ζαΐμην, καὶ ἐζήτησα παρ’ αὐτοῦ πληροφορίας, πρὸς τούτοις δὲ παρεκάλεσα αὐτὸν νὰ χορηγηθῇ τὸ Ζάππειον μέγαρον, ἵνα ἐκεῖ ἐγκατασταθῇ ἡ Ἔκθεσις. Ὁ Πρόεδρος τοῦ τότε Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀσμένως ἀπεδέχθη τὴν αἴτησιν ἡμῶν, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ δι’ ἐγκυκλίου συνέστησεν εἰς τὰς Προξενικὰς ἀρχὰς νὰ ἐνθαρρύνωσι τοὺς ἐκθέτας, ὅπως λάβωσι μέρος εἰς τὴν Ἔκθεσιν ταύτην, καίτοι ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἀνελάμβανεν εὐθύνην. Ἤδη ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη κατηρτίσθη. Δὲν ἐζήτησε παρὰ τοῦ Δημοσίου οὐδὲ λεπτόν, οὔτε παρὰ τῆς κοινωνίας, κατέθεσε δὲ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔχει αὐτὴ, καὶ ἐδαπάνησεν ἤδη ἑκατοντάδας χιλιάδων δραχμῶν διὰ τὴν Ἔκθεσιν ταύτην. Ἑπομένως μετ’ ὀλίγον περατοῦται ἡ ἐργασία, καὶ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἄρχεται τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς ἡ Ἔκθεσις. Πραγματικῶς, ὅπως καλυφθῶσιν αἱ μεγάλαι αὐταὶ δαπάναι, ἀπαραίτητον εἶναι νὰ ἐπιβληθῇ δικαίωμα εἰσόδου· τοῦτο δὲ γίνεται οὐ μόνον ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ δὲν ἐνθυμοῦμαι νὰ ἐπεσκέφθην ποτὲ εἰς τὸν κόσμον Ἔκθεσιν, ὅπου νὰ μὴ ἐπλήρωσα οὐ μόνον μίαν εἴσοδον, ἀλλὰ εἰς πᾶν τμῆμα τῆς Ἐκθέσεως ἰδιαίτερον δικαίωμα εἰσόδου. Ἑπομένως δὲν βλέπω, εἰς ποίαν φορολογίαν αὐθαίρετον καὶ παράνομον ὑποβάλλει ἡ ἐπιτροπὴ τοὺς μέλλοντας νὰ ἐπισκεφθῶσι τὴν Ἔκθεσιν. Αὐτὸ εἶναι ἀκατάληπτον διὰ πάντας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπεσκέφθησαν οἱανδήποτε Ἔκθεσιν. Πρὸς εὐκολίαν τοῦ κοινοῦ, —διότι ὑπάρχουσι πολλοὶ, κ. Πρόεδρε, οἱ ὁποῖοι ἀπετάθησαν πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐζήτησαν νὰ τοῖς χορηγηθῶσι διαρκῆ, οὕτως εἰπεῖν, εἰσιτήρια, —ἡ ἐπιτροπὴ ἐθεώρησεν, ὅτι δύναται νὰ ἐκδώσῃ κατὰ τὸ ἑξάμηνον αὐτὸ εἰσιτήρια διαρκῆ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ ἐπισκέπτωνται καθ’ ἑκάστην καὶ κατὰ πᾶσαν ὥραν τὴν Ἔκθεσιν, καὶ ὥρισε 30 δραχμάς. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦναι ἐλάχιστον μὲ 30 δραχμὰς νὰ ἐπισκέπτηταί τις ἐπὶ ἓξ ὁλοκλήρους μῆνας τὴν Ἔκθεσιν. Ποῦ εἶναι τὸ αὐθαίρετον; ποῦ εἶναι τὸ παράνομον; Διατὶ νὰ ἐπεμβῇ ἡ Κυβέρνησις; Εἶναι ἀκατάληπτον δι’ ἐμέ, καὶ νομίζω, ὅτι παρατύπως ἔρχεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ θέμα τοῦτο.

§76Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Βεβαίως ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία διαχειρίζεται τὰ τῆς Ἐκθέσεως, ἠδύνατο νὰ ὁρίσῃ ἓν τίμημα δι’ ὅλους. Ἐγὼ δὲν ἠθέλησα νὰ ψέξω τὴν ἐπιτροπὴν διὰ τοῦτο, ἀλλ’ ἠθέλησα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂν εἶναι ἐν γνώσει αὐτοῦ τοῦτο, διότι δικαίωμα εἰσόδου ἐν ἄλλαις Ἐκθέσεσιν, ὀργανουμέναις ἐν Εὐρωπαϊκοῖς Κράτεσι, βεβαίως ἐπιβάλλεται, ἀλλὰ ἐκεῖ τὰς Ἐκθέσεις διοργανοῦσιν αἱ Ἐπικράτειαι, δὲν τὰς διοργανοῦσιν ἰδιῶται.

§77ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὄχι πάντοτε.

§78Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Εἶναι δὲ γνωστὸν, ὅτι τὴν Ζάππειον περιουσίαν διαχειρίζεται μὲν ἐπιτροπὴ καθωρισμένη ὑπὸ τοῦ Κράτους, ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ τὸ Ζάππειον μέγαρον εἶναι κτῆμα τοῦ Δημοσίου, περιελθὸν δυνάμει δωρεᾶς εἰς αὐτό. Νομίζω δὲ, ὅτι ἐπὶ τοιούτου ζητήματος βεβαίως δὲν δύνανται οἱ Κύριοι οὗτοι, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἦναι ἄξιοι τιμῆς, ἢ ὁσονδήποτε καὶ ἂν δὲν δύνανται βεβαίως νὰ ψεχθῶσιν ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς δικαιοσύνης, νὰ καθορίσωσιν αὐτοὶ μόνοι δικαίωμα εἰσόδου, χωρὶς νὰ ἔχῃ γνῶσιν τούτου ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Διὰ τοῦτο ἀπορῶ, πῶς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Παξῶν Βουλευτὴς ἠθέλησε βεβαίως νὰ μὲ ψέξῃ, ὡς ἀνακοινώσαντα εἰς τὴν Βουλὴν θεωρίας καὶ γνώμας αὐθαιρέτους καὶ εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν. Εἶναι δικαίωμα παντὸς Βουλευτοῦ, προκειμένου περὶ ζητήματος ἀφορῶντος αὐτὴν τὴν δημοσίαν τάξιν, νὰ ἐπερωτᾷ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, ἂν οὗτος εἶναι ἐν γνώσει τῶν διαπραττομένων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ὕδρας Βουλευτοῦ, ὅτι ἐξηγέρθησαν τὰ νεῦρά μου, προκειμένου περὶ μιᾶς τοιαύτης φορολογίας, βεβαίως ἐξηγέρθησαν τὰ νεῦρά μου, διότι εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὑποπίπτει εἰς τὴν αἴσθησιν καὶ τὴν ἀντίληψιν ὅλων ἡμῶν, καὶ νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις, καὶ ὀφείλει πρῶτον τὸ Ὑπουργεῖον, εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὁποίου ὑπάγεται ἡ ὑπηρεσία αὕτη, οὕτως εἰπεῖν, ἡ διοργανώσασα τὴν Διεθνῆ Ἔκθεσιν ἐπιτροπὴ, δημοσίᾳ νὰ ἐκδώσῃ τὸν τύπον τῶν ἀποφάσεων αὐτοῦ.

§79Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδῶ εἶναι ἡ πλάνη τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου. Νομίζει ὅτι τὰς Ἐκθέσεις, οἷα εἶναι καὶ ἡ διοργανουμένη ἐν τῷ Ζαππείῳ, τὰς διαχειρίζονται τὰ Κράτη. Αὐτὸ εἶναι πλάνη. Ἡ Ἔκθεσις αὕτη εἶναι ὅπως πᾶσαι αἱ Ἐκθέσεις αἱ γινόμεναι εἰς τὰς δευτερευούσας πόλεις τῆς Εὐρώπης, αἱ ὁποῖαι ὀργανοῦνται ὑπὸ ἰδιωτῶν· καὶ ὑπάρχουσιν ἀληθῶς Ἐκθέσεις ἐν Ἀμερικῇ, αἱ ὁποῖαι ὀργανοῦνται ἐντὸς ἀτμοπλοίων, καὶ τὰ ἀτμόπλοια ταῦτα περιοδεύουσιν ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν, καὶ εἶναι, οὕτως εἰπεῖν, κινηταὶ Ἐκθέσεις· οὐδέποτε δὲ τὰ Κράτη ἀναλαμβάνουσιν αὐτὰς ὑπὸ τὴν προστασίαν των, οὔτε ὀργανοῦσιν αὐτάς. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, πρὸς μεγαλειτέραν ἀσφάλειαν τῶν ἐκθεμάτων, ἠθέλησε νὰ διορίσῃ ἀντιπρόσωπον αὑτοῦ παρὰ τῇ Ἐκθέσει· ὁ ἀντιπρόσωπος οὗτος παρηκολούθησε τὰς ἐργασίας τὰς γιγνομένας ἐν τῇ Ἐκθέσει· νομίζω δ’ ὅτι, δὲν ἠγέρθη εἰς αὐτὸν ἡ ὑπόνοια, ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ λαβόντες μέρος ὡς μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Ἐκθέσεως νὰ ἐκμεταλλευθῶσιν ἄλλως τὸ ζήτημα ἢ ὡς ἐκμεταλλεύονται αὐτὸ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διοργανοῦσι τὰς Ἐκθέσεις, χάριν ὠφελείας γενικῆς καὶ χάριν ὠφελείας ἰδίως τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου· ἡ δὲ Ἔκθεσις αὕτη τοῦτον τὸν σκοπὸν κυρίως ἔχει, νὰ παρουσιάσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα βιομηχανικὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα κατὰ πρώτην φορὰν θέλουσιν ἴδει αἱ Ἀθῆναι. Ποῦ λοιπὸν, ἐπαναλέγω, ὑπάρχει τὸ αὐθαίρετον τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης; διατὶ θὰ γείνῃ διαφορετικὰ ἐν Ἑλλάδι ἢ ὅπως εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου; καὶ διατὶ κατ’ ἀκολουθίαν δὲν ἤθελεν ὁρισθῆ τίμημα εἰσόδου εἰς τὴν Ἔκθεσιν ταύτην; Βεβαίως ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρίστατο κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν συνεδρίαζεν ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἀπεφάσισε νὰ ὁρισθῇ τίμημα εἰσόδου 30 δραχμαὶ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα, καθ’ ὃ ἤθελε διαρκέσει ἡ Ἔκθεσις. Κατ’ ἀκολουθίαν, κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι δὲν εἶχε τὸν λόγον του τὸ ζήτημα τοῦτο ἐν τῇ Βουλῇ, διότι δὲν εἶναι οὔτε παράνομον οὔτε αὐθαίρετον τὸ ἀποφασισθέν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος ἔχει τὸν λόγον.

§81ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος ἔχω ἐγώ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ὅτε ἄλλοτε ἦλθε τὸ ζήτημα τοῦτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὑπέβαλον παρατηρήσεις τινὰς ὡς πρὸς τὸ παράνομον τῆς ὀργανώσεως τῆς Ἐκθέσεως. Ἤδη γεννᾶται ἄλλο ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου προκαλῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἰδιαιτέρως δὲ τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Πρόκειται νὰ ἐπιβληθῇ δικαίωμα εἰσόδου εἰς τὴν Ἔκθεσιν. Καὶ δὲν θὰ εἶχον ἀντίρρησίν τινα, ἂν ἡ Ἔκθεσις ὠργανοῦτο ἐπὶ ἰδιωτικοῦ ἐδάφους· ἴσως τότε θὰ εἶχεν ἀνάγκην ἀδείας τῆς Ἀστυνομίας, ὅπως ἔχουσιν ἀνάγκην αὐτῆς οἱ ὀργανοῦντες δημόσια θεάματα. Ἀλλ’ ἐδῶ ἡ Ἔκθεσις ἐγκατεστάθη ἐπὶ χώρου δημοσίου, ἐπὶ περιπάτου δημοσίου, ἐπὶ χώρου, ὁ ὁποῖος ἔχει διατεθῆ εἰς χρῆσιν δημοσίαν. Τώρα ἐδῶ ἐφαρμόζεται τὸ «ἑνὸς ἀτόπου δοθέντος, μυρία ἕπονται». Τὴν ἐπιτροπὴν δὲν ψέγω, διότι αὕτη ἐξακολουθεῖ τὰς ἐργασίας της, οὔτε ἔχω τὴν ἰδέαν, διὰ τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ἐκφέρω, νὰ προσβάλω τὴν ἐπιτροπήν, ἀλλὰ βεβαίως προβάλλεται πάλιν εἰς τὴν σκέψιν ἡμῶν ζήτημα κυβερνητικόν, ζήτημα Διοικήσεως. Ἐπιτρέπεται δηλαδὴ εἰς ἰδιώτας νὰ ὁρίζωσι φόρον καὶ νὰ ἐπιβάλλωσιν αὐτὸν, — ἀπαγορεύοντες ἄλλως τὴν εἴσοδον εἰς δημόσιον χῶρον, χρησιμεύοντα πρὸς ἀναψυχὴν μιᾶς πόλεως, — ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Κυβερνήσεως, ἄνευ ἀδείας τῆς Κυβερνήσεως; Εἰς ἐμὲ τοῦτο εἶναι λίαν ἄπορον, πῶς δύναται μία ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις — εἰς τὴν ὁποίαν, ἔστω, ἐπετράπη, κατ’ ἐμὲ, κακῶς, ἡ χρῆσις τοῦ χώρου ἐκείνου διὰ τὴν διοργάνωσιν τῆς Ἐκθέσεως σιωπηρῶς, — διότι δὲν ὑπάρχει πρᾶξις κυβερνητικὴ, ἐπιτρέψασα τοῦτο, ἀλλὰ τέλος πάντων ἐγένετο — πῶς δύναται, λέγω, μία ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις νὰ εἰσπράττῃ — ἂς μὴ τὸ ὀνομάσω φόρον — διόδια! Καὶ εἶναι ὑποχρεωτικὸν διὰ τὸν πολίτην, εἰς δημόσιον περίπατον, εἰς δημόσιον χῶρον, χρησιμεύοντα διὰ περίπατον ἀναψυχῆς, νὰ καταβάλλῃ τοιαῦτα διόδια; Τὰς ἀπορίας ταύτας ἐκφράζω, καὶ προβάλλω, — ἐπαναλαμβάνω — εἰς τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως, διότι τῇ ἀληθείᾳ εἶναι ἀπελπιστικὸν νὰ γίνωνται τοιαῦτα ἐν τῇ πρωτευούσῃ, ὑπὸ τὰς ὄψεις τῆς Κυβερνήσεως, καὶ οὐδεὶς νὰ ἀντιλέγῃ εἰς τοῦτο! Κατὰ τὸ παράδειγμα δὲ τοῦτο, δύναται εἰς πᾶσαν πλατεῖαν νὰ ἐγκατασταθῇ ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις, ἀπαιτοῦσα φόρον παρὰ τῶν πολιτῶν! Ἐὰν διὰ τὰ ἁπλούστατα τῶν θεαμάτων ἀπαιτῆται τοὐλάχιστον ἄδεια ἀστυνομικὴ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου περὶ τιμολογίων, ἔχῃ τὴν ἀνωτάτην ἔγκρισιν, καὶ δὲν ἐπιτρέπῃ νὰ ὁρίζῃ ἄλλος τὰς τιμὰς, προκειμένου νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὸν λαὸν ὁ ἔμμεσος οὗτος φόρος, φρονῶ ὅτι Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ μένῃ ἁπλοῦς θεατὴς τῶν γιγνομένων, χωρὶς νὰ παρεμβάλλῃ τὴν ἐξουσίαν, ἣν ἐκ τῶν νόμων τῆς Πολιτείας ἔχει.

§82ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ διευκρινηθῇ. Πρόκειται περὶ τοῦ κτιρίου, ἢ περὶ τοῦ κήπου καὶ τοῦ περιβόλου; Ἐὰν πρόκηται περὶ τοῦ κτιρίου, τοῦτο βεβαίως δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς Ἔκθεσις, ἀφοῦ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Ζαππείου παρεχώρησεν αὐτὸ, ὡς τὸ παρεχώρησε καὶ ἄλλοτε, προκειμένου περὶ ἄλλης Ἐκθέσεως. Ἐὰν πρόκηται περὶ τοῦ κήπου, νομίζω ὅτι ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἔχει δίκαιον, διότι δὲν κατελήφθη ὁλόκληρος ὁ κῆπος, ἀλλὰ μέρος αὐτοῦ, τὸ δὲ ὑπόλοιπον ἐξακολουθεῖ εὑρισκόμενον εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κοινοῦ. Ὥστε νομίζω, ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου δὲν εἶναι ὀρθή.

§83ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἡ Ἔκθεσις ἡ ὀργανωθεῖσα ὑπὸ τῆς Ζαππείου ἐπιτροπῆς ἐγένετο διὰ Β. Διατάγματος καὶ συμφώνως τῷ νόμῳ, ὅστις διέπει τὰ τῆς Ζαππείου ἐπιτροπῆς. Ὥστε δὲν δύνασθε νὰ ἀρυσθῆτε ἐκεῖθεν ἐπιχείρημα διὰ τὰς γενομένας Ἐκθέσεις τῶν Ὀλυμπιακῶν ἀγώνων.

§84ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα, ἡμεῖς εὑρέθημεν ἀπέναντι τετελεσμένων γεγονότων.

§85ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἐγὼ οὐδένα ψέγω· προβάλλω μόνον ζήτημα, διότι ἐπιβάλλεται φορολογία εἰς τὸν θέλοντα νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Ἔκθεσιν. Εἶναι ὡς νὰ θέλω νὰ ὑπάγω εἰς τὸ θέατρον, ὅπου, διὰ νὰ εἰσέλθω, πληρώνω δύο δραχμάς, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι τὸ θέατρον εἶναι ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις, καὶ ἂν θέλω, πηγαίνω, ἐνῷ εἰς τὸν κῆπον τοῦ Ζαππείου ἔχει τὸ κοινὸν δικαίωμα νὰ πηγαίνῃ χωρὶς νὰ πληρώνῃ.

§86Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κυρίου Μοσχούλα, ὅτι αἱ πράξεις καὶ αἱ ἐνέργειαι τῆς ἐπὶ τῆς Ἐκθέσεως ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ ἐπιτηρῶνται καὶ νὰ ἐγκρίνωνται ἢ μὴ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀφίνωμεν τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἐνεργῇ αὐθαιρέτως καὶ κατὰ βούλησιν. Διότι ἔχω ἀφορμὴν νὰ πιστεύω, ὅτι οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν τοποθέτησιν τῶν ἐκθεμάτων ἐνεργοῦσιν αὐθαιρέτως, χαριζόμενοι εἰς φίλους των ἐκθέτας, ἢ καὶ ἐκμεταλλευόμενοι. Συγγενής μού τις ἐκ Κωνσταντινουπόλεως μοὶ ἀνέθηκε νὰ ἐπιμεληθῶ τὴν τοποθέτησιν τῶν ἐκθεμάτων του. Ἐνῷ δὲ ταῦτα εἶναι τὰ πρῶτα ἐκθέματα, τὰ ἐλθόντα εἰς τὴν Ἔκθεσιν, καὶ ἔπρεπε νὰ τοποθετηθῶσιν εἰς θέσιν καλὴν, καὶ εἶναι τὰ ἄριστα τοῦ εἴδους των, οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἐκθέσεως, οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν τοποθέτησίν των, τὰ ἔρριψαν εἰς μίαν γωνίαν σκοτεινὴν αἰθούσης τινὸς, τὰς δὲ αἰτήσεις μου καὶ διαμαρτυρίας ἐπὶ τούτῳ ὁ ἐπιτετραμμένος ὑπάλληλος ἀπέκρουσε μετὰ στόμφου καὶ αὐθαδείας! Ἀπετάθην εἰς τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς δὲν ἠδυνήθη ἢ δὲν ἠθέλησε νὰ κάμῃ τίποτε. Ἕνεκα τούτου ὀρθῶς ὑπεστήριξεν ὁ κ. Μοσχούλας, ὅτι αἱ πράξεις τῆς ἐπιτροπῆς δέον νὰ ἐπιτηρῶνται καὶ νὰ ἐγκρίνωνται ἢ μὴ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§87Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κατὰ προηγουμένην ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου συζήτησιν εἶχον ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ ἄλλου ἀτόπου, κατ’ ἐμὲ, ὅπερ συνέβαινε. Φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἀτελὴς εἰσαγωγὴ ἐκθεμάτων ἔξωθεν εἰσκομιζομένων ἄνευ νόμου, διότι δὲν ὑπάρχει τελωνιακὸς νόμος ἐπιτρέπων τὴν τοιαύτην ἀτελῆ εἰσαγωγὴν ἐπὶ ἐξόδῳ μετὰ τὸ τέλος τῆς Ἐκθέσεως. Μόνον ἐπὶ τῶν Ἐκθέσεων, ἃς διοργανοῖ ἡ Ἐπικράτεια, — αὐτὴ εἶναι ἡ φράσις τοῦ τελωνιακοῦ νόμου — ἐπιτρέπεται τοῦτο. Ἡ Ἔκθεσις ὅμως νῦν δὲν γίνεται ὑπὸ τῆς Ἐπικρατείας, ἀλλ’ εἶναι Διεθνὴς δῆθεν, ἰδιωτική. Ἑπομένως ἦτο ἀνάγκη νόμου, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἀτελὴς εἰσαγωγὴ τῶν ἐκθεμάτων. Ἀλλ’ ὅ,τι ἐγένετο ἤδη ἐγένετο. Τὰ ἐκθέματα εἰσήχθησαν ἀτελῶς καὶ ἐξετέθησαν ἐν τῇ Ἐκθέσει. Θὰ ἐπιστήσω ὅμως τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τῶν πωληθησομένων τούτων ἐκθεμάτων. Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἀγορασθῶσι καὶ μεταπωληθῶσι τὰ ἐκθέματα ταῦτα καὶ νὰ περιέλθωσιν εἰς χεῖρας τῶν ἀγοραστῶν ἄνευ τῆς πληρωμῆς τοῦ ἀνήκοντος τέλους. Διότι οὕτω δημιουργεῖται μία ἀνισότης τῶν ἔξωθεν εἰσαγομένων ἐμπορευμάτων, ἤτοι τῶν ἐκθεμάτων ἄνευ πληρωμῆς τέλους πρὸς τὰ ἄλλα ἐμπορεύματα, τὰ ἐπὶ πληρωμῇ τέλους. Ἐὰν δὲ αἱ τοιαῦται Διεθνεῖς Ἐκθέσεις τοιοῦτον σκοπὸν ἐπιδιώκουν, ὅπως ἀτελῶς εἰσάγωνται τὰ ἐκθέματα καὶ πωλῶνται εἶτα εὐθηνότερα ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, βλάπτοντα οὕτω τὸ ἄλλο ἐμπόριον, νομίζω ὅτι τὸ Κράτος δὲν πρέπει νὰ τὸ ἐπιτρέπῃ, διότι γίνεται ἐπὶ βλάβῃ οὐ μόνον τοῦ ἐμπορίου, ἀλλὰ καὶ τοῦ δημοσίου ταμείου.

§88Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀληθῶς ἐδόθη ἄδεια νὰ εἰσαχθῶσιν ἀτελῶς τὰ ἐκθέματα, ἀλλὰ τοῦτο ἐγένετο, διότι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν εὑρέθη, ὅτι παραπλήσιον μέτρον ἐλήφθη ἄλλοτε καὶ διὰ τὴν Κυπριακὴν Ἔκθεσιν ὑπὸ τῶν τότε διευθυνόντων τὰ κοινά. Καὶ τότε τὰ ἐκ Κύπρου εἰσαχθέντα ἐκθέματα εἰσήχθησαν ἀτελῶς. Ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν ἔδωκαν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ τελωνιακοῦ νόμου, ὅτι μόνον προκειμένου περὶ ἐκθεμάτων διὰ τὰς Ἐκθέσεις τὰς γινομένας παρὰ τῆς Ἐπικρατείας ἐπιτρέπεται ἡ ἀτελὴς εἰσαγωγὴ, αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία ἐδόθη καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διότι ὑπελήφθη, ὅτι αἱ ἄδεια τῆς Κυβερνήσεως γινόμεναι Ἐκθέσεις ἀπολαύουσι τῶν προνομίων, τὰ ὁποῖα αἱ Ἐκθέσεις, αἱ ὑπὸ τῆς Ἐπικρατείας ὀργανούμεναι, ἔχουσι νομίμως. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου μέρους, τῶν ἐκθεμάτων δηλαδὴ, τὰ ὁποῖα θέλουσι πωληθῆ, ἐλήφθη τὸ μέτρον καὶ ἐδόθη ἡ παραγγελία, ὅπως τὰ πωληθησόμενα ἐκθέματα ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ νομίμου τέλους.

§89Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θεωροῦνται ὡς ὄντα ὑπὸ διαμετακόμισιν.

§90Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα.

§91Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ φέρω μίαν παρατήρησιν εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. ἐκ Ζακύνθου Βουλευτής. Δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς φόρος τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ πληρώνηται διὰ τὴν εἴσοδον εἰς τὴν Ἔκθεσιν, διότι τὸ Ζάππειον παρεχωρήθη ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, χωρὶς βεβαίως νὰ φέρῃ ἔνστασιν ἢ παρατήρησιν ἡ ἐπιτροπὴ, ὅτι αἱ πύλαι τοῦ Ζαππείου πρέπει νὰ ὦσιν ἀνοικταὶ εἰς πάντα θέλοντα νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν Ἔκθεσιν. Ἀλλ’ εἶναι πασίγνωστον, ὅτι, ὁσάκις ὠργανώθησαν Ἐκθέσεις οὐχὶ ὑπὸ τοῦ Κράτους, οὔτε ὑπὸ τῆς Ζαππείου ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ Ἐκθέσεις ὑπὸ ἐπιτροπῆς, ὡς ἡ Καλλιτεχνικὴ, — ἧς καὶ ταύτης διετέλουν μέλος — καὶ ἡ Βιοτεχνική, ὑπὸ τὴν προστασίαν τῆς Α. Β. Υ. τοῦ Διαδόχου, καὶ ἄλλαι, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐν τῷ Ζαππείῳ μεγάρῳ, πάντοτε οἱ ἐπισκεπτόμενοι τὰς Ἐκθέσεις ταύτας κατέβαλλον δικαίωμα εἰσόδου. Τοῦτο φρονῶ, ὅτι δέον νὰ γείνῃ καὶ σήμερον. Τὸ λεχθὲν δὲ ὑπὸ τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ Ζακύνθου, ὅτι κατελήφθη δημόσιος χῶρος, δὲν εἶναι ἀκριβὲς, διότι δὲν κατελήφθη αὐθαιρέτως, ἀλλὰ παρεχωρήθη εἴτε ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εἴτε ὑπὸ τῆς Ζαππείου ἐπιτροπῆς. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἰς ἄλλην πόλιν τῆς Εὐρώπης κατελήφθη δημοσία πλατεῖα, ὅπου ἦτο ὁ κεντρικώτερος περίπατος τῆς πόλεως ἐκείνης, καὶ ἐν τούτοις οὐδεὶς διεμαρτυρήθη, οὐδ’ ἐφαντάσθησαν οἱ κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι ἐπρόκειτο νὰ ἐπισκέπτωνται Ἔκθεσιν στοιχίζουσαν ἑκατοντάδας χιλιάδων δραχμῶν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ καταβάλλωσι δικαίωμα εἰσόδου, ὅπως καλυφθῶσιν αἱ δαπάναι τῆς Ἐκθέσεως, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι κατελήφθη δημόσιος χῶρος.

§92ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Δὲν εἶπον ὅτι κατελήφθη αὐθαιρέτως, εἶπον ὅτι κατελήφθη· καὶ βεβαίως εἶναι κατειλημμένος χῶρος ἀνήκων εἰς τὴν κοινὴν χρῆσιν. Ἀπόδειξις δὲ, ὅτι ὁ χῶρος ὁ ἐκτὸς τοῦ Ζαππείου μεγάρου ἀνήκει εἰς τὴν κοινὴν χρῆσιν, εἶναι, ὅτι περιελήφθη εἰς τὸ σχέδιον τῆς πόλεως, καὶ ὡρίσθη ὡς πλατεῖα, καὶ ἑπομένως εἶναι δημόσιος. Δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον ἡ Ζάππειος ἐπιτροπὴ εἶχε δικαίωμα νὰ παραχωρήσῃ τὸν χῶρον αὐτὸν, οὔτε ἔψεξα τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Ἐκθέσεως, ὅτι τὸν κατέλαβεν αὐθαιρέτως. Ἐγὼ εἶπον μόνον τὸ γεγονός. Ἐὰν, ὡς λέγει ὁ κ. ἐκ Παξῶν συνάδελφος, εἰς ἄλλην πόλιν — καὶ ὑποθέτω ὅτι ὑπονοεῖ τὸ Τουρῖνον — κατελήφθη πλατεῖα...

§93Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὄχι. Εἰς τὸ Βορδώ.

§94ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. .. εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἡ Ἔκθεσις τοῦ Τουρίνου διωργανώθη πρωτοστατούσης τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς τῆς πόλεως. Ὡς πρὸς τὴν ὁρισθεῖσαν εἴσοδον εἰς τὸ μέγαρον τοῦ Ζαππείου, βεβαίως ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει δικαίωμα πρὸς τοῦτο· διότι ἄλλως πρὸς ποῖον σκοπὸν ἱδρύθη τὸ μέγαρον αὐτό; οὐχὶ βεβαίως μόνον ἵνα συνεδριάζῃ ἡ ἐπιτροπὴ ἐντὸς αὐτοῦ. Τὸ ἀρχικὸν σχέδιον τοῦ Ζαππείου τοῦτον εἶχε τὸν σκοπὸν, τὸ νὰ τελῶνται Ὀλυμπιακοὶ ἀγῶνες, καὶ κατόπιν ἐγεννήθη ἡ ἰδέα τοπικῶν Ἐκθέσεων ἐντὸς τοῦ χώρου τοῦ μεγάρου, οὐχὶ ὅμως καὶ ἐπὶ τοῦ χώρου τοῦ ἀνήκοντος εἰς τὴν κοινὴν χρῆσιν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, φέρω καὶ ἓν παράδειγμα γεγονότος πρὸ ἐτῶν συμβάντος, ὅπερ ἔρχεται εἰς ἐπίρρωσιν τῶν λόγων μου. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι παρεχωρήθη διὰ νόμου ὅλος ὁ χῶρος τῆς ἐξέδρας τοῦ Νέου Φαλήρου ἐπὶ 99 ἔτη εἰς τὴν Ἑταιρείαν τοῦ Σιδηροδρόμου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ἡ δὲ Ἑταιρεία ἔκρινε κατάλληλον νὰ ἐγκαταστήσῃ τὴν ἐξέδραν ἐκεῖ, ὅπου ὅλοι πηγαίνομεν κατὰ τὸ θέρος, ἵνα ἀναπνεύσωμεν. Ἡ Ἑταιρεία, ὅπως ἐξοικονομήσῃ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα εἶχε δαπανήσει πρὸς κατασκευὴν τῆς ἐξέδρας ἐκείνης, ὥρισε δικαίωμα εἰσόδου, καὶ πρὸς τοῦτο ἑκατέρωθεν κατεσκεύασε δύο σκιάδας. Ἀλλ’ εὐθὺς ὡς ἔλαβε γνῶσιν τούτου ἡ Κυβέρνησις, — νομίζω δὲ, ὅτι καὶ τότε ἦτο Κυβέρνησις ὑπὸ τὸν κ. ἐκ Γόρτυνος πολιτευτὴν, — ἀπηγόρευσεν ἀμέσως καὶ κατήργησε τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς εἰσόδου. Διατὶ τάχα; διότι ἡ ἐξέδρα ἐθεωρήθη, ὅτι ἦτο κοινῆς χρήσεως, διότι ἀκριβῶς ἡ Ἑταιρεία τοῦ ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Πειραιᾶ Σιδηροδρόμου ἀνέλαβε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ καταστήσῃ τὸ Φάληρον τὸ Νέον τόπον ἀναψυχῆς καὶ λουτρῶν, δὲν εἶχε δὲ τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ φορολογίαν εἰς τοὺς προσερχομένους, διότι ἀκριβῶς δι’ ὃν λόγον εἶπον ἐγένετο ἡ ἐξέδρα. Πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἐγένετο καὶ ἡ ἐκχώρησις τῶν κτημάτων τῶν περὶ τὸ Ζάππειον, διὰ τὰ ὁποῖα τὸ Δημόσιον ἐπλήρωσεν ἀποζημιώσεις, καὶ ὑπάρχουσι καὶ δίκαι, ἐκκρεμεῖς ἀκόμη, ἀκριβῶς περὶ τῶν ἀποζημιώσεων ἐκείνων, διότι ὁ χῶρος ἐκεῖνος ἀνῆκεν εἰς ἰδιώτας, καὶ κατελήφθη ὑπὸ τῆς πλατείας τοῦ Ζαππείου. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι καὶ τὰ προηγούμενα συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τῶν λόγων μου.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Στάϊκος ἔχει τὸν λόγον.

§96Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸ ἡμερῶν ἐξέδωκε διαταγὴν πρὸς τοὺς διαφόρους δημάρχους τοῦ Κράτους, ὅπως παρασκευάσωσι τὰ διάφορα ἐκλογικὰ εἴδη διὰ τὰς μελλούσας δημοτικὰς ἐκλογὰς, σήμερον δὲ ἐπληροφορήθην ἀσφαλῶς, ὅτι ὑπεγράφη Βασ. Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ὁρίζεται ἡμέρα ἐκλογῆς ἡ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζομένη πρώτη Κυριακὴ τοῦ μηνὸς Ἰουλίου, ἤτοι ἡ 6 Ἰουλίου. Μὴ λαμβάνων ποσῶς ὑπ’ ὄψιν, ἂν ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ καλέσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ἔκτακτον Σύνοδον, ἂν αἱ ἡμέραι τῆς τακτικῆς Συνόδου δὲν ἐπαρκοῦσι πρὸς περάτωσιν τῶν ἔργων αὐτῆς, λαμβάνω μόνον ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πολὺ ὀλίγαι ἡμέραι ὑπολείπονται πρὸς λῆξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς τακτικῆς Συνόδου, καὶ αἱ ἡμέραι αὗται, κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν εἶναι ἀρκεταὶ, ὅπως περατωθῇ πᾶσα ἡ νομοθετικὴ ἐργασία, ἥτις εἶναι ἀναγεγραμμένη σήμερον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, χωρὶς νὰ ὑπολογίσω καὶ τὸ ὑποβληθησόμενον νομοσχέδιον περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος. Μόλις ἐγνώσθη ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ὅτι ὁρίζονται αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ εἰς τὰς 6 προσεχοῦς Ἰουλίου, — διότι ἐπεκράτει ἡ πεποίθησις, ὅτι αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ θ’ ἀναβληθῶσιν, — ἐπεβλήθη εἰς ἐμὲ καὶ εἰς ἄλλους Βουλευτὰς, ὅπως ἀναχωρήσωμεν ἐξ Ἀθηνῶν καὶ μεταβῶμεν εἰς τὰς ἐπαρχίας μας, ἵνα κανονίσωμεν τὰ πολιτικά μας συμφέροντα. Οὐδεὶς βεβαίως δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι τὰ πολιτικὰ συμφέροντα τῆς ἐπαρχίας ἑκάστου τῶν Βουλευτῶν συνδέονται καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ ἔθνους· ὀφείλω ἐξ ἄλλου νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παραμείνωμεν ἐν Ἀθήναις, ἵνα περατώσωμεν τὴν ἐργασίαν τὴν νομοθετικὴν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ πῶς δυνάμεθα νὰ συμβιβάσωμεν τὰ δύο ταῦτα, ὅταν ἔχωμεν δεδομένον, ὅτι αἱ ἐργασίαι τῆς τακτικῆς Συνόδου λήγουσι τὴν 8 Ἰουνίου, καὶ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης μέχρι τῆς 6 Ἰουλίου, ὅτε ὡρίσθησαν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ, ὑπολείπεται χρονικὸν διάστημα 26 μόνον ἡμερῶν; Ἕτερον σοβαρὸν ζήτημα εἶναι τὸ ζήτημα τῆς παραιτήσεως τῶν δημάρχων, ὅσοι θέλουσιν ἐκτεθῆ ὡς ὑποψήφιοι, καὶ τῆς παραιτήσεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ὑποβληθῇ πρὸ 40 ἡμερῶν πρὸ τῆς ἐκλογῆς· ἀλλ’ ἵνα ὑποβάλωσι παραίτησιν, πρέπει νὰ ἦναι βέβαιοι, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ θὰ ἐνεργηθῶσιν ὡρισμένως τὴν 6 Ἰουλίου, καὶ ὅτι δὲν θέλουσιν ἀναβληθῆ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ ἀναβάλῃ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δέον νὰ ὑποβάλῃ τάχιστα τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, δυνάμει τοῦ ὁποίου θ’ ἀναβληθῶσιν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ εἰς μεταγενέστερον χρόνον. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι διερμηνεύω τὴν γνώμην ὅλων τῶν κυρίων Βουλευτῶν, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν ἐγὼ τουλάχιστον νὰ παραμείνω ἐν Ἀθήναις, καίτοι ἔχω ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ ὑποστηρίξω διὰ τῆς ψήφου μου τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν τῆς Κυβερνήσεως. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ τοῦτο. Νομίζω δὲ, ὅτι ἡ τοιαύτη δήλωσις εἰς οὐδὲν προσκρούει.

§97Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη, ἐξεδόθη πρὸς ἐκτέλεσιν νόμου ἰσχύοντος, κατὰ δὲ τὸν νόμον τὸν ἰσχύοντα αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ ἐνεργοῦνται τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ μηνὸς Ἰουλίου, ὁ νόμος δὲ οὗτος, ὁ ἰσχύων, τάσσει προθεσμίας διαφόρους, ὅταν δ’ ἐπέρχηται ἑκάστη προθεσμία, πρέπει νὰ ἐκτελῆται ἡ πρᾶξις, διὰ τὴν ὁποίαν ἐτάχθη ἡ προθεσμία. Ἤδη ἐπῆλθεν ἡ προθεσμία, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖται νὰ ἐκδοθῇ Β. Διάταγμα· ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παρεκάλεσε τὸν Βασιλέα, καὶ προὐκάλεσε τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη. Μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς οὐδεὶς ἐγένετο λόγος ἐν τῇ Βουλῇ περὶ ἀναβολῆς τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν, διότι δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ γένηται λόγος ἐν τῇ Βουλῇ. Τῶν ἐκλογῶν τῶν δημοτικῶν ἡ ἀναβολὴ δὲν εἶναι δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ γένηται, εἰμὴ διὰ νόμου· ἐὰν δὲ ἤθελε κριθῆ ἀναγκαία ἡ ἀναβολὴ, πρώτη ἡ Βουλὴ ἤθελε μάθει τὸ μέτρον τοῦτο, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ κυρία ν’ ἀποφασίσῃ, ἂν πρέπει νὰ ψηφισθῇ τοιοῦτος νόμος. Ἀλλὰ θέλει παρασταθῆ αὐτὸ τὸ συμβεβηκός; θέλει δοθῆ ἀφορμὴ, ἵνα ἡ Κυβέρνησις προβάλῃ τοιοῦτον νόμον; Μέχρι ταύτης τῆς στιγμῆς δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸ γνωρίζω, ἐξαρτᾶται δὲ τοῦτο ἐκ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Καθῆκον ἔχομεν νὰ συμβιβάσωμεν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου περὶ ἀνανεώσεως τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν μὲ τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Πολιτεία, ἵνα διεξαχθῶσιν αἱ ἐργασίαι αἱ νομοθετικαί. Ἀλλὰ λέγει ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ περὶ ἄλλων συμβεβηκότων, τὰ ὁποῖα θέλουσιν ἐπέλθει· ὅτι οἱ δήμαρχοι, ὅσοι ἐπιθυμοῦσι νὰ ἐκτεθῶσιν εἰς τὰς μελλούσας ἐκλογὰς, εἶναι ὑπόχρεοι νὰ ὑποβάλωσι παραιτήσεις ἐν χρόνῳ ὡρισμένῳ, ὡς καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ μέλλοντες νὰ κατέλθωσιν εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα. Βεβαίως, ἂν ἤθελε κριθῆ ἀναγκαῖον νὰ εἰσαχθῇ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἐγκριθῇ ἡ ἀναβολὴ τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν, δὲν θέλει ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλει εἰς τὸν Βασιλέα τὰς παραιτήσεις τῶν δημάρχων εἴτε τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πρὸς ἀποδοχὴν, διότι ἠθέλομεν πράξει πρᾶξιν ἀντιβαίνουσαν εἰς τὴν εὐσυνείδητον ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων ἡμῶν, ἐὰν ἀποφασίσωσιν αὐτοὶ νὰ παραιτηθῶσι, νὰ προκαλέσωμεν τὴν ἀποδοχὴν τῶν παραιτήσεών των, πρὶν ἢ βεβαιωθῇ, ὅτι αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ δὲν θέλουσιν ἀναβληθῆ.

§98Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι δηλαδὴ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλε τὸ Διάταγμα, ἐκπληρῶν τὴν ὑπὸ τοῦ νόμου ἐπιβαλλομένην ὑποχρέωσιν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν εἶναι ζήτημα ἀφορῶν τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ζήτημα ἀφορῶν πρωτίστως τὴν Βουλήν, τοὺς Βουλευτάς, ἀφορῶν τὸ Κράτος. Καὶ ἡμεῖς μὲν γνωρίζομεν, ὅτι ἡ δημοσίευσις τοῦ Διατάγματος ἐγένετο ἐξ ὑποχρεώσεως τοῦ νόμου, ἀλλ’ οἱ λαοὶ τῶν ἐπαρχιῶν δὲν γνωρίζουσι τίποτε, καὶ δὲν δύνανται νὰ πεισθῶσιν οὔτε παρὰ τῶν ἀντιπροσώπων των· καὶ ἀφοῦ δὲν δύνανται νὰ πεισθῶσι παρ’ αὐτῶν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πεισθῶσιν ἐκ τῶν καθημερινῶν συζητήσεων; Νομίζω λοιπόν, ὅτι διὰ τῆς παρατάσεως τοιαύτης καταστάσεως δημιουργοῦμεν περισσότερον χάος, καὶ νομίζω — χωρὶς νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν, τί σκέπτεται σήμερον ἡ Κυβέρνησις, ἢ τί δύναται νὰ ἀποφασίσῃ αὔριον, ἀλλὰ λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν μόνον, ὅτι αἱ ἡμέραι, αἱ ὁποῖαι ὑπολείπονται μέχρις οὗ λήξῃ ἡ τακτικὴ Σύνοδος, εἶναι τόσον ὀλίγαι, ὥστε βεβαίως δὲν ἐπαρκοῦσιν, ἵνα περατωθῇ ἡ ὑπάρχουσα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐκκρεμὴς νομοθετικὴ ἐργασία, ἐκτὸς ἂν θελήσωμεν νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι τὰ ὑποβληθέντα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγεγραμμένα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, θέλουσιν ἐγκαταλειφθῆ, καὶ τότε βεβαίως ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος θέλουσι λήξει αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς,—νομίζω, λέγω, ὅτι ἀνεξαρτήτως τῶν λόγων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ αἱ ἐκλογαὶ θέλουσιν ἀναβληθῆ, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ θερμῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναβολῆς τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν. Ἄλλως ἐγὼ διαμαρτύρομαι διὰ τὴν τοιαύτην κατάστασιν, ἡ ὁποία θὰ φέρῃ ἀναστάτωσιν καὶ θὰ δημιουργήσῃ χάος εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος ζητεῖ τὸν λόγον. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν ἑξῆς νομοσχεδίων: 1) Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 72,780:49 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. 2) Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 1037.85 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. 3) Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 24,607 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903. Αἱ ἐκθέσεις αὗται θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, τὰ δὲ σχετικὰ νομοσχέδια θ’ ἀναγραφῶσι πρῶτα ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς αὔριον. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 443–445). Οἱ βουλευταὶ Ἄργους κ. κ. Γ. Καρπετόπουλος καὶ Γ. Πολυγένης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου «περὶ διαθέσεως ἐκ τῶν κεφαλαίων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιίας τῶν δήμων Λυρκείας καὶ Ἀλέας, διὰ μὲν τὸν πρῶτον δραχμῶν 10,700 πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείων ἐν τοῖς χωρίοις Μπέλεσι καὶ Καρυᾷ, διὰ δὲ τὸν δεύτερον δραχμῶν 9,700 πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείων ἐν τοῖς χωρίοις Σκοτεινῇ καὶ Ἁγίῳ Νικολάῳ». Ἡ πρότασις νόμου αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν κατὰ τὴν σειράν της. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 446).

§100Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Πρό τινος χρόνου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε νομοσχέδιον, ἔχον ἀριθμὸν 43 ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς σήμερον, «περὶ μειώσεως κατὰ μίαν δραχμὴν τοῦ κατὰ στρέμμα πληρωτέου διὰ τὸ 1902 δικαιώματος ἐπικαρπίας τῶν γαιῶν τῆς λίμνης Φενεοῦ». Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συνδέεται μὲ πρότασιν νόμου, ὑποβληθεῖσαν ὑπ’ ἐμοῦ, καὶ φέρουσαν ἀριθμὸν 92 ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, «περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ ͵ΒΨΜΓʹ νόμου τοῦ ἔτους 1900»!. Παρετήρησα τὴν τάξιν τῶν νομοσχεδίων ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ὑποβολῆς μέχρι σήμερον, καὶ βλέπω, ὅτι τὸ πρῶτον κατέρχεται ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει· ἤδη ἔχει, ὡς εἶπον, τὸν ἀριθμὸν 43, αὔριον ἴσως θὰ ἔχῃ 50 καὶ μεθαύριον 90. Πρόκειται, κύριε Πρόεδρε, περὶ φορολογίας, ἡ ὁποία ἐκρίθη καὶ ὑπ’ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως βαρεῖα διὰ τοὺς κατοίκους τοῦ Φενεοῦ, διότι αἱ 3 δραχμαί, αἱ πληρωνόμεναι ὡς φόρος ἐπικαρπίας, εἶναι φόρος διπλάσιος τοῦ γενικῶς πληρωνομένου ὑπὸ τῶν φορολογουμένων. Καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐλαττώσεως τῶν τριῶν δραχμῶν εἰς δύο, ὅπερ εἰσηγήσατο ἡ Κυβέρνησις, δὲν σώζει τοὺς κατοίκους τοῦ Φενεοῦ, διότι οὗτοι θὰ εὑρίσκωνται πάντοτε εἰς δυσχερῆ θέσιν ἕνεκα τῶν ἀντιξόων περιστάσεων τοῦ παρελθόντος. Ἐν τούτοις θεωρῶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατεπεῖγον, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ, ὅπως κατά τι τοὐλάχιστον ἀνακουφισθῶσιν οἱ ἀπηνῶς φορολογούμενοι.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν πρότασίν σας ὑπεβάλετε τὴν 1 Μαΐου ὡς τροπολογίαν. Προβάλλεται πρότασις νὰ προταχθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 43 νομοσχέδιον «περὶ μειώσεως κατὰ μίαν δραχμὴν τοῦ κατὰ στρέμμα πληρωτέου διὰ τὸ 1902 δικαιώματος ἐπικαρπίας τῶν γαιῶν τῆς λίμνης Φενεοῦ». Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§102ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἀνωτέρω νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς πρώτην συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§103Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ὡς ἐνθυμοῦμαι, κατὰ τὴν λῆξιν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως ὁ σεβαστὸς κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε νὰ προταχθῶσι τὰ τοπικῆς ὠφελείας νομοσχέδια.

§104Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ ἐζήτησα τὴν ἐπιψήφισιν τῶν νομοσχεδίων, ἅτινα ἐπάγονται ἐλάττωσιν ἐξόδων καὶ συνδέονται μετὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ πρῶτον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ᾼΩϞϚʹ τοῦ 1891». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς γʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιρρήσεως). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως ταχυδρομικῆς συμβάσεως, συνομολογηθείσης μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας Μάγκος υἱοὶ καὶ Σα». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς βʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιρρήσεως). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν καὶ τελμάτων».

§106Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐπεθύμουν νὰ λάβω πληροφορίας τινὰς παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, προκειμένης τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὰς ἑξῆς. Ὡς βλέπομεν, ἀναγράφεται πίστωσις 100 χιλιάδων δραχμῶν χάριν τῶν ξένων ὑδραυλικῶν, οἵτινες θέλουσιν ἔλθει ἐνταῦθα. Ἐπεθύμουν νὰ πληροφορηθῶ τὸ ἑξῆς. Ἀφοῦ θὰ ἔλθωσιν οἱ ξένοι ὑδραυλικοί, ἵνα μείνωσιν ὅσῳ τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον χρόνον ἐνταῦθα πρὸς περάτωσιν τῆς ἐργασίας, — πρᾶγμα, ὅπερ ἤθελεν εἶσθαι πρόσφορον καὶ συμφέρον διὰ τὸ Κράτος, — δὲν θὰ ἦτο ἀναγκαῖον, ἀπὸ τοῦδε νὰ ἤρχιζε προκαταρκτική τις ἐργασία, ἣν οἱ ξένοι οὗτοι νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει, πρὸς τελεσφόρον ἐργασίαν αὐτῶν; Τοῦτο εἶναι ἀναγκαιότατον. Ἄλλοτε περὶ τοῦ ζητήματος τούτου μακρὸς ἐγένετο λόγος ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ἐγὼ ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω. Ὡς ἑκάστοτε ἀπεδείχθη, ἡ εἰδικὴ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἐν τῷ θέματι τούτῳ λίαν καθυστερεῖ. Εἶχε ζητηθῆ ὑπ’ ἐμοῦ καὶ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ πίναξ, καὶ κατετέθη σημείωμα τῶν διαφόρων ἐν τῷ Κράτει ἑλῶν καὶ τῶν ἐργασιῶν, αἵτινες πρὸ καιροῦ ἐγένοντο εἰς τὰ ἕλη ταῦτα. Τὸ σημείωμα, ἀτελέστατον, ἔχω εἰς χεῖράς μου. Κατ’ ἄλλην περίοδον ἐζήτησα νὰ καταθέσῃ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία πίνακα τῶν διαφόρων ἑλῶν καὶ τελμάτων, καὶ πίνακα περιέχοντα τὴν ἔκτασιν τῶν γαιῶν, τῶν κατακλυζομένων κατὰ τὸ θέρος καὶ τὸν χειμῶνα· ἀλλὰ καὶ τότε ἡ ὑπηρεσία κατέθηκε πίνακά τινα λίαν ἀτελῆ. Κατὰ τοὺς τότε κατατεθέντας πίνακας καὶ σημειώματα, τὰ διάφορα ἕλη ἀναβαίνουσιν εἰς τὸν σεβαστὸν ἀριθμὸν τῶν 94, μικρὰ καὶ μεγάλα, τὰ στρέμματα δὲ τὰ κατακλυζόμενα ἀνεβιβάζοντο εἰς 348,870. Κατ’ ἄλλο σημείωμα, ἄλλοτε κατατεθὲν ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας, τὰ στρέμματα τὰ κατακλυζόμενα ἀνεβιβάζοντο εἰς 372,525.

§107Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι ἀκριβῆ αὐτά· εἶναι πολὺ περισσότερα.

§108Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐγὼ παρουσιάζω τοὺς ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας κατατεθέντας πίνακας. Ἀφοῦ λοιπὸν ἐν τοιαύτῃ καταστάσει ἀτελεστάτῃ διατελοῦσιν αἱ γνώσεις ἡμῶν, ὡς ἐκ τῶν ἐλλείψεων τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας περὶ τὸ θέμα τοῦτο, εὐχῆς ἔργον ἤθελεν εἶσθαι, ἂν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ηὐδόκουν νὰ συστήσωσιν εἰς τὴν εἰδικὴν ὑπηρεσίαν, ὅπως κατὰ τὸ μεσόχρονον τοῦτο, ἀπὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου μέχρι τῆς μετακλήσεως τῶν ξένων μηχανικῶν, καταγείνῃ ἐμβριθέστερον περὶ τὴν προπαρασκευαστικὴν ἐργασίαν, ἥτις εἶναι ἀναγκαία διὰ τὸν ἀνώτερον ὑδραυλικὸν πρὸς τὴν ταχεῖαν περάτωσιν τῆς ἐργασίας αὐτοῦ, ἵνα μὴ εὑρεθῶμεν πάλιν εἰς οἵαν θέσιν εὑρέθημεν, ὅτε εἶχε μετακληθῆ ἐνταῦθα ἄλλος περιφανὴς ὑδραυλικός, ὁ κ. Μπέσμαν, ὅστις οὐδὲν εὗρε παρεσκευασμένον ἐν τῇ χώρᾳ, ὅπως ἐπιληφθῇ τῆς ἐργασίας, ἥτις εἶχεν ἀνατεθῆ αὐτῷ. Οὕτως ἤθελον παρακαλέσει τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς νὰ συστήσωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταγείνῃ περὶ τὴν καταμέτρησιν τῆς δεξαμενῆς ἑκάστου ἕλους, τῆς ἐκτάσεως καὶ τοῦ βάθους, ὡς καὶ περὶ τὴν καταμέτρησιν τῶν λιμνῶν, τὴν καταμέτρησιν ἐπίσης τῶν ἑκάστοτε καταπιπτόντων ὑετίων ὑδάτων καὶ τὴν κατανομὴν τῆς ποσότητος αὐτῶν, τῆς ποσότητος δηλαδὴ τῆς ἀπορροφωμένης ὑπὸ τῆς γῆς καὶ τῆς ἐξατμιζομένης. Μάλιστα, ἐὰν θελήσωσι νὰ συμβουλευθῶσιν ὑπόμνημα πολλῆς ἀξίας, ὅπερ ὑπεβλήθη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, θέλουσιν εὕρει ὅλας αὐτὰς τὰς ἐργασίας τὰς προκαταρκτικάς, ἃς βεβαίως δύναται νὰ ἐκτελέσῃ ἡ ὑπηρεσία τῶν δημοσίων ἔργων τῆς Ἑλλάδος, ἵνα, ὅταν κληθῶσιν οἱ ξένοι οὗτοι ἐπιστήμονες, εὕρωσιν ἡμᾶς τοὐλάχιστον εἰς τὰ ἐπουσιώδη ταῦτα καὶ πρόχειρα ἑτοίμους.

§109Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς μοὶ δίδουσιν ἀφορμὴν νὰ ἀπαντήσω εἰς μίαν φράσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Δεληγεώργη. Χθὲς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου συνάδελφος εἶπεν, ὅτι, προκειμένου περὶ ἔργου τόσον σοβαροῦ, — καὶ βεβαίως ὅλοι ἀναγνωρίζομεν τὴν σοβαρότητα τοῦ πράγματος, — δὲν πρέπει νὰ προσέξωμεν εἰς τὰς λεπτομερείας, ἀλλὰ πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὰς γενικὰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται. Ἐπειδὴ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς σχετίζονται μὲ τὰς λεπτομερείας τοῦ ζητήματος, ἐρχόμενος ἐπίκουρος εἰς ὅσα εἶπε, προσθέτω, ὅτι πρωτίστως εἰς τὰς λεπτομερείας πρέπει νὰ προσέξῃ ὁ νομοθέτης, διότι καὶ ἡ ἐλαχίστη λεπτομέρεια, ἣν ἤθελε παραμελήσει, δύναται νὰ φέρῃ τὴν ἀποτυχίαν. Προκειμένου περὶ ὑδραυλικῶν ἔργων, καὶ εἰδικῶς περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν τοπογραφικὰ σχέδια οἱουδήποτε μέρους, τὸ ὁποῖον θέλομεν ν’ ἀποξηράνωμεν, εἶναι δύσκολον ν’ ἀποφανθῶμεν περὶ αὐτοῦ. Αὕτη ἡ πρώτη ἐργασία ἡ τοπογραφικὴ οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν μὲ τὰς ὑδραυλικὰς ἐργασίας· εἶναι ἔργον μηχανικῶν, καὶ ἔχομεν τούτου τρανοτάτην ἀπόδειξιν, ὅτι σήμερον ἐν Θεσσαλίᾳ μηχανικοὶ ἐργάζονται εἰς ὑδραυλικὰ ἔργα, εἰς τὴν τοπογραφίαν, καὶ οἱ ἐργαζόμενοι ἐκεῖ μηχανικοὶ οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουσι μὲ τὰ ὑδραυλικά. Δεύτερον μέρος ἐργασίας ἔχομεν τὸ μετεωρολογικόν, διότι, ὅταν πρόκηται ν’ ἀποξηράνωμεν μίαν λίμνην, ἓν ἕλος, δὲν πρόκειται νὰ ἴδωμεν πόσον ὕδωρ περιλαμβάνει αὕτη, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ὁλόκληρον τὴν ἔκτασιν, ἵνα ἴδωμεν ποῖα καὶ πόσα ὕδατα χύνονται ἐντὸς τῆς λίμνης ταύτης· ἡ ἐργασία δ’ αὕτη εἶναι ἐργασία πολλῶν ἐτῶν. Καὶ ἐπειδὴ τὸ δεύτερον τοῦτο μέρος πραγματικῶς εἶναι πολὺ σπουδαιότερον, διότι αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπηρεάσῃ τὴν ἐργασίαν, καὶ ὄχι ἡ τοπογραφία, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐκτελεσθῇ εἰς μίαν ἑβδομάδα, — διότι πρέπει νὰ παρακολουθήσωμεν τὰ ὕδατα κατὰ σειρὰν ἐτῶν, ἴσως καὶ δεκάδων ἐτῶν, — δι’ αὐτὸ ἤθελον παρακαλέσει, ὅπως καὶ ἡ ὑπηρεσία αὕτη πρωτίστως τεθῇ εἰς ἐνέργειαν καὶ γείνωσιν αἱ δέουσαι μελέται, καθὼς καὶ ὁ ἐξ Ἰταλίας μετακληθεὶς μηχανικὸς κ. Δαπέρσικο συνέστησε. Λοιπὸν αὐτὴ ἡ προκαταρκτικὴ ἐργασία, τὴν ὁποίαν λέγει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος νὰ ἐκτελέσωμεν, αὐτὴ εἶναι ἡ ὅλη ἐργασία. Ἐὰν τὴν ἐργασίαν ταύτην δύνανται νὰ ἐκτελέσωσιν οἱ ἰδικοί μας μηχανικοί, τότε δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ μετακαλέσωμεν ξένους.

§110Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον, ὅτι εἶναι ἀδιάφοροι αἱ λεπτομέρειαι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων. Ἐξ ἐναντίας περὶ ὅλων τῶν λεπτομερειῶν τούτων ἐποιησάμην χθὲς λόγον, καὶ ἰδίως περὶ τοῦ κυρίου Δαπέρσικο, τὸν ὁποῖον μετεκαλέσατο εἰς Ἀθήνας ἐξ Ἰταλίας ἡ ὑπὸ τὸν κύριον Θεοτόκην Κυβέρνησις, καὶ ὅστις, μὴ εὑρὼν χάρτην τοπογραφικὸν καὶ ὑψομετρικόν, οὐδὲ μελέτην ὀμβρομετρικὴν καὶ ὑδρομετρικὴν τῆς Θεσσαλικῆς λεκάνης, ἀπῆλθεν, ἀφήσας ἐντολὴν νὰ μελετηθῶσι ταῦτα. Ἕνεκα δὲ τούτου τότε συνεστήσαμεν τὰ συνεργεῖα καὶ τοὺς σταθμοὺς παρατηρήσεων. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ γένηται ἀρχὴ ἀποξηράνσεως τῶν τελμάτων καὶ ἑλῶν, πρέπει ἕκαστον ἕλος νὰ ἀποκτήσῃ τὸ σχέδιον καὶ τὸν προϋπολογισμόν του, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων μία ἑταιρεία ἐπιχειρήσεων νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐργασίαν. Ἀλλ’ ὅταν ἐρχώμεθα καὶ συζητῶμεν ἐπὶ νομοσχεδίων τοιούτων, καὶ ἰσχυριζώμεθα, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ μετακληθῶσι ξένοι ὑδραυλικοί, τότε βεβαίως δὲν πράττομεν τίποτε. Ἐγὼ δὲν ἀντιλέγω, ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἐν Ἑλλάδι μηχανικοί, δυνάμενοι νὰ ἐργασθῶσιν εἰς καταρτισμὸν τῶν σχεδίων, ἀλλ’ εἶναι τόσα τὰ ἔργα, τόσαι αἱ μελέται, ὥστε δύνανται καὶ αὐτοὶ νὰ χρησιμοποιηθῶσι. Βεβαίως, ἀφοῦ ἀνεδείχθησαν ἐν τῇ χαρτογραφικῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἀξιωματικοί, ἀναγνωριζόμενοι ὡς ἄριστα ἤδη κατηρτισμένοι διὰ τὰς μελέτας, ὧν ἔχομεν ἀνάγκην, ἡ χρησιμοποίησις αὐτῶν εἰς τὰ ἔργα τῆς ἀποξηράνσεως καὶ ἀρδεύσεως ἔσται πολύτιμος. Ἀλλ’ εἰδικῶς μεμορφωμένους μηχανικοὺς εἰς τὴν γεωργικὴν ὑδραυλικὴν καὶ τὰ ἀρδευτικὰ ἔργα δὲν ἔχομεν. Εἰς ταῦτα διαπρέπουν οἱ Ἰταλοὶ καὶ οἱ Γερμανοί. Μεταξὺ τούτων πρέπει ν’ ἀναζητήσωμεν ἐκείνους, ὧν ἔχομεν ἀνάγκην, καὶ ὑπ’ αὐτοὺς πρέπει νὰ μορφώσωμεν καὶ ἐκ τῶν ἡμετέρων.

§111Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ στεροῦμαι τῶν εἰδικῶν γνώσεων, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Νάξου, ἀλλ’ ἔχω τὸ θάρρος νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐξέθηκεν ὁ κ. Βουλευτὴς τὰς γνώμας του, δὲν τιμᾷ τὰς ἐπιστημονικὰς γνώσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Ὅταν ὁμιλῇ τις περὶ ἀποξηράνσεως, δὲν ἐννοεῖ τὴν ἀνόρυξιν τάφρων ἢ τὴν καταμέτρησιν τοῦ βάθους, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ τάφρος εἰς τὰ διάφορα μέρη, ὅπου τὸ ὕδωρ ἐκβάλλει καὶ χάνεται. Τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι πρὸς μελέτην καὶ ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων θέλουσι κληθῆ καὶ ἀλλοδαποὶ μηχανικοί. Ἑπομένως αὐτοί, ὅταν ἔλθωσι, δὲν θέλουσιν ἔλθει ἁπλῶς καὶ μόνον, ἵνα ἐργασθῶσι πρὸς ἀποξήρανσιν τῶν τελμάτων· θέλουσι βεβαίως, στρατιωτικοὶ ἢ πολιτικοὶ μηχανικοί, ἐπιδοθῆ εἰς τὴν τοπογραφικὴν μελέτην τοῦ τόπου, τὴν μετεωρολογικὴν μελέτην αὐτοῦ, καὶ θέλουσιν ἀσχοληθῆ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐργασιῶν, αἱ ὁποῖαι θέλουσι φέρει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀποξηράνσεως. Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ, ὅτι οἱ δύο ἢ τρεῖς, οἱ ὁποῖοι θέλουσι μετακληθῆ, θέλουσιν ἀναλάβει νὰ ἐκτελέσωσι πάντα τὰ ἔργα,—διότι τοῦτο εἶναι ἀδύνατον,—ἀλλὰ ζητῶ τὴν ἄδειαν παρὰ τῆς Βουλῆς, ἵνα ἐπιτρέψῃ νὰ μετακληθῶσι καὶ ξένοι.

§112Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ὑποθέτω, ὅτι τὰ νομοσχέδια ταῦτα δὲν εἶναι προσωρινῆς μόνον σημασίας, ἀλλ’ εἶναι προνοίας διαρκοῦς, διότι ὅ,τι ἐλλείπει κυρίως ἀπὸ πᾶσαν πρόνοιαν, πᾶσαν ἐνέργειαν πρὸς ἀποξήρανσιν τῶν ἑλῶν ἢ διευθέτησιν αὐτῶν, ὅ,τι ἐλλείπει εἶναι ἡ ἑνότης τῆς ἐργασίας. Πρέπει νὰ γινώσκητε, ὅτι σήμερον μεμονωμένως ἐργάζεται ὑπηρεσία τοπογραφική, χωρὶς νὰ εὑρίσκηται ἐν πλήρει συναφείᾳ πρὸς τὰς ἰδέας ἐκείνας, κατὰ τὰς ὁποίας πρέπει νὰ διεξαχθῇ ἡ γενικὴ διεύθυνσις τῶν ἔργων τούτων· διότι τὴν γενικὴν διεύθυνσιν πρέπει νὰ δώσῃ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ διευθύνῃ τὴν γενικὴν μελέτην τῆς ἀποξηράνσεως καὶ διευθετήσεως τῶν ἑλῶν. Ἐὰν σήμερον ἐργάζωνται ἐν Θεσσαλίᾳ πρὸς μελέτην χάριν τῆς ἀποξηράνσεως, τοῦτο γίνεται, διότι προϋπῆρξε μελέτη, ὁρίζουσα τὴν διεύθυνσιν ταύτην· ἐὰν δ’ ἔλειπεν ἡ μελέτη αὕτη, βεβαίως ἡ τοπογραφικὴ ἐργασία, ἡ σήμερον διεξαγομένη, θὰ ἦτο ἐλλιπής. Λέγω λοιπόν, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλλείπει, εἶναι ἡ ἑνότης τῆς ἐργασίας, καὶ πρέπει νὰ τεθῇ ἐπὶ κεφαλῆς μηχανικὸς ἀνεξάρτητος, ὁ ὁποῖος μόνον εἰς τὸν Ὑπουργὸν θὰ ἔχῃ νὰ ὑπακούῃ. Ἐὰν σᾶς εἴπω, ὅτι ἀπὸ δύο ἤδη ἐτῶν λειτουργεῖ ἐν Θεσσαλίᾳ τοπογραφικὴ ὑπηρεσία, ἡ χαρτογραφική, ἡ ὁποία ἀρνεῖται νὰ παράσχῃ πληροφορίας εἰς τὴν κεχωρισμένως ἐργαζομένην διὰ τὰς ὑδραυλικὰς μελέτας τοπογραφικὴν, οὕτω δὲ εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ τελευταία αὕτη νὰ μὴ περιορισθῇ εἰς τὴν τοπογραφικὴν ἐργασίαν, ἀλλὰ νὰ ἐργασθῇ καὶ γεωδαιτικῶς, ἀντὶ νὰ λάβῃ τὰς γεωδαιτικὰς πληροφορίας παρὰ τῆς χαρτογραφίας, θὰ ἀπορήσητε. Ὡμίλησαν καὶ περὶ μετεωρολογικῶν παρατηρήσεων· ἀλλὰ μετεωρολογικαὶ παρατηρήσεις, δυνάμεναι νὰ χρησιμεύσωσι πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναφέρωνται τοὐλάχιστον εἰς μίαν δεκαετίαν, ἐπὶ τόσον δὲ καιρὸν δὲν δυνάμεθα νὰ ἀναβάλωμεν τὰς ἐργασίας. Εὐχῆς ἔργον εἶναι, ἀπὸ τοῦδε νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως ἐξακολουθήσωσι συντόνως αἱ μετεωρολογικαὶ παρατηρήσεις· τοῦτο δέ, διότι, ἀφεθέντος τοῦ ζητήματος τούτου εἰς τὸ Ἀστεροσκοπεῖον, ὅπερ ἀνέθεσε τὴν ἐργασίαν ταύτην εἰς τοὺς καθηγητὰς τῶν Γυμνασίων κατὰ τὸ θέρος, κατ’ ἀνάγκην διακόπτονται μετὰ ταῦτα αἱ παρατηρήσεις. Διὰ τοῦτο ἤθελον ἐκφράσει τὴν εὐχὴν, ὅπως τὸ συζητούμενον σήμερον νομοσχέδιον μὴ ἔχῃ τύπον προσωρινότητος, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ τύπον μονιμότητος, καὶ ἂς σκεφθῶμεν καλῶς, ὅτι, ἂν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν ὑπηρεσίαν μέλλουσαν νὰ ἔχῃ ἀποτελέσματα, πρέπει νὰ τὴν ἱδρύσωμεν ὁριστικῶς καὶ μονίμως.

§113ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἔχω νὰ παρατηρήσω τι· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐλέχθη ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὅτι αἱ μετεωρολογικαὶ παρατηρήσεις ἐν τῷ Κράτει παρελείφθησαν, γινώσκω δ’ ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, γνωρίζω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι οἱ μετεωρολογικοὶ σταθμοὶ λειτουργοῦσι καλῶς ἐν τῷ Κράτει. Γινώσκω, ὅτι τὸ Ἀστεροσκοπεῖον διατηρεῖ ὡς ἄριστα τὰ τῶν μετεωρολογικῶν σταθμῶν καὶ τὰ τῶν ἄλλων παρατηρήσεων τῶν σχετικῶν, δημοσιεύει δὲ ἐτησίως τεῦχος πολύτιμον, τὸ ὁποῖον ἐπαινοῦσι πολὺ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη. Δὲν νομίζω δ’ ὅτι δὲν εἶχον καθῆκον νὰ ἐπαινέσω τοὺς καθηγητὰς ἐκείνους, οἵτινες ὅλως ἀμισθὶ προσφέρουσι τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Γνωρίζω δ’ ὅτι ἀπὸ δεκαετίας καὶ πλέον οἱ μετεωρολογικοὶ σταθμοὶ λειτουργοῦσι καλῶς. Ἐγώ, λόγῳ ἐπιστημονικῆς περιεργείας, ἵδρυσα τὸ πρῶτον τὸν Μετεωρολογικὸν Σταθμὸν ἐν Τριπόλει ἐν ἔτει 1887. Ἐπίσης ἵδρυσα τὸν Μετεωρολογικὸν Σταθμὸν Λαρίσης κατὰ τὸ 1884. Ἐὰν ὑπάρχωσι διαλείμματά τινα, κατὰ τὰ ὁποῖα, εἴτε ἐλλείψει καθηγητῶν, εἴτε ἕνεκα ἄλλων ἀφορμῶν, δὲν λειτουργοῦσι σταθμοί τινες, τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι ἅπαντες οἱ σταθμοὶ δὲν λειτουργοῦσιν. Ἐγὼ γινώσκω π. χ., ὅτι ὁ Μετεωρολογικὸς Σταθμὸς Κυθήρων λειτουργεῖ ἄριστα, γινώσκω δ’ ὅτι σπουδαιοτάτας παρατηρήσεις, ὑπὸ πολλὰς καὶ διαφόρους ἐπόψεις, προσφέρει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, τὰς ὁποίας ἡ κεντρικὴ ὑπηρεσία ἐδῶ μετ’ εὐχαριστήσεως πολλῆς ἑκάστοτε ἀναλαμβάνει νὰ δημοσιεύῃ.

§114Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἐλλείψεις ὑπάρχουσιν. Ἔχω μάλιστα ἀνὰ χεῖρας τὸ βιβλίον, τὸ ὁποῖον εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ ἐκδοὺς αὐτὸ νὰ μοὶ ἀποστείλῃ. Αἱ ἐλλείψεις δ’ ἐμφαίνονται ἐν αὐτῷ τούτῳ τῷ βιβλίῳ. Βεβαίως δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀποδώσωμεν μομφὴν εἴς τινα, ἀλλ’ ἀφοῦ ὑπάρχουσιν ἐλλείψεις, πρέπει νὰ τὰς ἀποκρύψωμεν; Μοὶ φαίνεται, ὅτι τοῦτο δὲν συντελεῖ εἰς τὸν σκοπόν.

§115ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Δὲν εἶπον, ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν ἐλλείψεις.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§117Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου προτείνω τροπολογίαν· ἡ τροπολογία δὲν μεταβάλλει τὴν ἔννοιαν, ἀλλὰ μεταρρυθμίζει ἄλλως τὸ ἄρθρον. Ἔχει δὲ τὸ κείμενον τοῦ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον προτείνω, οὕτως (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 1. Διὰ τὴν μελέτην πρὸς ἀποξήρανσιν τῶν ἐν τῇ χώρᾳ ὑπαρχόντων ἑλῶν καὶ τελμάτων, καὶ πρὸς χρησιμοποίησιν τοῦ τε ἐδάφους καὶ τῶν κατακλυζόντων αὐτὸ ὑδάτων, τὴν παρασκευὴν τῶν ἀναγκαίων διαγραμμάτων καὶ τῶν προϋπολογισμῶν τῆς ἀπαιτουμένης ὁλικῆς δαπάνης διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἑκάστου τῶν ἔργων, καὶ διὰ πᾶσαν ἄλλην σχετικὴν δαπάνην χορηγεῖται ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903 ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχμῶν 100,000, καταλογιζομένη ὑπὸ ἴδιον κεφάλαιον 41 «ἔξοδα μελετῶν κλπ. πρὸς ἀποξήρανσιν ἑλῶν καὶ τελμάτων.»

§118ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Κατὰ τὴν τροπολογίαν, ἣν ὑποβάλλει ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, φαίνεται ἡ Κυβέρνησις πιστεύουσα, ὅτι αἱ μελέται θὰ περατωθῶσιν ἐντὸς τοῦ ἔτους· ἀλλὰ δὲν ὑπολείπονται ἢ μόνον ἕξ μῆνες.

§119Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Δὲν πρόκειται νὰ τελειώσωσιν ἐντὸς τοῦ ἔτους. Εἶναι ἀδύνατον.

§120ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Ἀλλὰ δὲν θὰ ὑπάρχῃ πίστωσις.

§121Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θέλει ζητηθῆ ἄλλη πίστωσις τὸ 1904, καὶ ἂν διαρκέσωσιν αἱ ἐργασίαι καὶ τὸ 1905 καὶ τὸ 1906, κατ’ ἔτος θέλει χορηγεῖσθαι πίστωσις.

§122ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Ἀλλ’ ἡ διατύπωσις τοῦ ἄρθρου 1 φαίνεται προσωρινὴ, ἐνῷ ἡ διατύπωσις τῶν ἄλλων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου ὑποδεικνύει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ τὸ ἔργον μόνιμον.

§123Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πόθεν ἐξάγετε τὴν προσωρινότητα;

§124ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Διότι τὸ πρῶτον ἄρθρον ὁμιλεῖ περὶ πιστώσεως χορηγουμένης μόνον διὰ τὸ ἔτος τοῦτο, οὐχὶ δὲ περὶ πιστώσεως ἀναγραφομένης κατ’ ἔτος ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀνάγκη.

§125Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως θέλει ἀναγράφεσθαι πίστωσις, διότι αἱ ἐργασίαι θέλουσιν ἐξακολουθήσει· θέλει ἀναγράφεσθαι, ἐν ὅσῳ ἐξακολουθεῖ ἡ ἐργασία, εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν ἡ ἀναγκαία πίστωσις.

§126ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Ἐὰν διετυποῦτο οὕτω τὸ ἄρθρον: «Εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου θὰ ἀναγράφηται κατ’ ἔτος πίστωσις 100,000 δραχμῶν, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει τοιαύτη ἀνάγκη», θὰ εἶχε καλῶς.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§128Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ἀφοῦ εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἀναπτύξῃ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐνόησεν, ὅτι ὤφειλε νὰ διοργανώσῃ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὀλίγα λεπτὰ τῆς ὥρας — ἂν δὲν δαπανῶμεν χρόνον ἀσκόπως — νὰ ἐκφέρω καὶ ἐγὼ τὰς ἰδέας μου.

§129Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ συντελέσητε εἰς τὴν συμπλήρωσιν τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου.

§130Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τοσοῦτο μᾶλλον, καθόσον λογίζομαι εὐτυχής, ὅτι εὑρίσκομαι τελείως σύμφωνος μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Τυρνάβου συνάδελφον εἰς ὅσα πρὸ ὀλίγου εἶπε, τὰ ὁποῖα ἐγὼ θὰ διατυπώσω ἄλλως πως. Ἐὰν ἐνόησα καλῶς τὸ ἄρθρον τοῦτο, ἡ ὑπηρεσία θὰ γείνῃ ὡς ἑξῆς. Θὰ μετακληθῶσιν ἐξ Εὐρώπης 2 ἢ 3 ἢ 4—δὲν ἠξεύρω πόσοι—μηχανικοί, οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ἔργων, ἔχοντες, ἐὰν μὲν ἦναι ἐργοδηγοί, ὑπεράνω αὐτῶν ἐπαρχιακοὺς μηχανικούς, νομομηχανικόν, Διεύθυνσιν δημοσίων ἔργων, Συμβούλιον δημοσίων ἔργων· ἐὰν δὲ τοὺς κατατάξωμεν εἰς τὴν θέσιν τῶν νομομηχανικῶν, θὰ ἔχωσιν ὑπεράνω αὐτῶν ἐπιθεωρητάς, Συμβούλιον δημοσίων ἔργων, Διεύθυνσιν δημοσίων ἔργων κλπ. Θὰ ἀποτελέσωσιν, οὕτως εἰπεῖν, μέρος τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων· διότι τὸ ἄρθρον λέγει (ἀναγινώσκει): «Πρὸς συμπλήρωσιν τῆς τεχνικῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν τμήματος τῶν δημοσίων ἔργων, ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μετακαλέσῃ ἔξωθεν μηχανικούς...» κλπ. Θὰ μετακαλέσωμεν λοιπὸν ἔξωθεν μηχανικούς, οἱ ὁποῖοι θὰ συμπληρώσωσι κενὰ ὑπάρχοντα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ἔργων.

§131Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν θ’ ἀποτελέσωσι μέρος τοῦ σώματος τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν, ἀλλὰ θὰ ἐκτελέσωσιν ἔργα ἀνήκοντα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ἔργων.

§132Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Συμπληροῦντες τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ἔργων.

§133Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§134Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι, ὅπως εἶναι διατετυπωμένον τὸ ἄρθρον, —ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπητε νὰ ἐκθέσω τὴν ἰδέαν μου...

§135Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§136Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Λοιπόν, ὅπως ἐνόησα ἐγώ, αὐτοὶ θὰ ἔλθωσι καὶ θ’ ἀποτελέσωσι μέρος τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων. Δὲν θὰ συμβῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔγεινεν εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ὅπου ἦλθεν εἷς μηχανικὸς καὶ ἀπετέλεσε μίαν ὑπηρεσίαν ἐντελῶς ἀνεξάρτητον, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουσαν πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ἔργων, ἀλλὰ διευθυνομένην ἀπὸ μίαν ἐπιτροπήν, μὲ τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται εἰς συνάφειαν. Ἐνταῦθα νομίζω, ὅτι αὐτοὶ θὰ ἐγκαταστῶσιν ἐντὸς τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων, ἀδιάφορον ἂν θὰ λάβωσιν ὑπηρεσίαν, ὅπως οἱ ἰδικοί μας, ἢ ὄχι. Τί θὰ γείνῃ λοιπόν; Αὐτοὶ θὰ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τοὺς προϊσταμένους ἱεραρχικῶς· τὰ σχέδια θὰ γίνωνται ὅπως δύναται νὰ γείνῃ ἓν σχέδιον οἱουδήποτε ἔργου ἐν Ἑλλάδι. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ δὲν εἶναι ἡ ἰδέα σας.

§137Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἰδέα μου εἶναι ἡ ἑξῆς· ὅτι αὐτοὶ θέλουσιν εἶσθαι οἱ διευθυνταὶ τῆς ὑπηρεσίας καθ’ ἕκαστον τμῆμα, αὐτοὶ δὲ θέλουσι ζητεῖ συνδρομὴν τεχνικήν, ἐπιστημονικήν· θέλομεν δὲ τάξει παρ’ αὐτοῖς μηχανικοὺς διαφόρων βαθμῶν, ἵνα ἐργάζωνται ὑπὸ τὰς ὁδηγίας αὐτῶν.

§138Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Λοιπὸν ἀντελήφθην καὶ ἐγὼ ἐκ τῆς χθὲς γενομένης συζητήσεως, ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ ἰδέα σας, καὶ δι’ αὐτὸ φέρω τὰς παρατηρήσεις ταύτας, διότι, ὅπως εἶναι συντεταγμένον τὸ ἄρθρον, δὲν ἐκφράζει, ὡς ἐγὼ τοὐλάχιστον ἀντελήφθην, τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἔχετε.

§139Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν θέλητε, προτείνατε τροποποίησιν.

§140Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Λοιπὸν ἰδοὺ πῶς ἐγὼ νομίζω, ὅτι δύναται ἡ ὑπηρεσία αὕτη νὰ γείνῃ, καὶ νὰ φέρῃ πραγματικὰ ἀποτελέσματα. Ἐὰν ἀνεθέτετε σήμερον εἰς ἐμὲ καὶ μοὶ ἐλέγετε: «ἔχω σκοπὸν νὰ ἐκτελέσω αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν· σᾶς παρακαλῶ, εἰπέτε μοι τὴν γνώμην σας», θὰ σᾶς ἔλεγον τὸ ἑξῆς: Κύριε Πρωθυπουργέ, νὰ μετακαλέσητε ἕνα ἔξοχον ἄνθρωπον, ἀποδεδειγμένης ἱκανότητος ἐν τῇ ἐκτελέσει καὶ τῇ μελέτῃ τοιούτων ἔργων, ὁ ὁποῖος θὰ ἔλθῃ ἐδῶ· αὐτὸς θὰ καθορίσῃ ἓν πρόγραμμα· θὰ εἴπῃ: «πρόκειται νὰ ἐκτελέσωμεν αὐτὸ τὸ πρόγραμμα· ἐδῶ ἔχετε αὐτοὺς καὶ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους δύναμαι νὰ μεταχειρισθῶ· σᾶς λείπουν ἐκεῖνοι καὶ ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ μετακαλέσητε ἔξωθεν». Ἐγώ, ὡς ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματός μου, ἔχω τὴν πεποίθησιν αὐτήν. Ὁ εἷς, τὸν ὁποῖον θὰ μετακαλέσητε, αὐτὸς θὰ σᾶς εἴπῃ ἀμέσως, ὅτι ἔχετε ἐδῶ ὅλον τὸ ὑλικόν, τὸ ὁποῖον χρειάζεται, διὰ νὰ κάμητε τὴν μελέτην αὐτήν. Θὰ ἔλθῃ αὐτὸς ἐδῶ, θὰ καθορίσῃ ἓν πρόγραμμα μελέτης· ἐπειδὴ δὲ τὸ πρόγραμμα αὐτὸ τῆς μελέτης, τὸ πρῶτον, δὲν ἀπαιτεῖ τὴν διαρκῆ ἐνταῦθα παρουσίαν τοῦ ἐξόχου αὐτοῦ προσώπου, δύναται τοῦτο νὰ ἀπέλθῃ, καὶ νὰ ἐπανέλθῃ μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἢ πέντε μῆνας. Ἀλλ’ αὐτὸ τὸ πρόσωπον θὰ ἔχῃ τὴν διεύθυνσιν τῆς ἐργασίας αὐτῆς, ἡ ὁποία δὲν εἶναι μικρὰ, διότι νομίζω, ὅτι οὐδὲ εἰς διάστημα ἑνὸς ἔτους, οὐδὲ εἰς διάστημα δύο ἐτῶν, οὐδ’ ἴσως καὶ εἰς διάστημα τριῶν ἐτῶν θὰ κατορθώσωμεν νὰ ἔχωμεν πλήρη τὴν μελέτην τῆς ἀποξηράνσεως ὅλων αὐτῶν τῶν ἑλῶν καὶ τελμάτων, τὰ ὁποῖα ἤκουσα ἀπαριθμούμενα πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφον, καὶ τῶν ὁποίων ὁμολογῶ ὅτι οὐδεμίαν εἶχον γνῶσιν. Αὐτὸς λοιπὸν θὰ καθορίσῃ τὸ πρόγραμμα τῆς μελέτης, ἡ ὁποία θὰ γείνῃ, καὶ αὐτὸς θὰ μᾶς εἴπῃ, ἂν ἔχωμεν ἀνάγκην νὰ μετακαλέσωμεν ἔξωθεν καὶ ἄλλους ἀνθρώπους. Ἀλλ’ ἐπανέρχομαι εἰς ὅ,τι πρὸ ὀλίγου εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος, προκειμένου περὶ τῶν μετεωρολογικῶν παρατηρήσεων, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ φέρωσι τὴν μεγαλειτέραν περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν μελετῶν βραδύτητα. Αἱ τοπογραφικαὶ ἐργασίαι δύνανται νὰ ἐκτελεσθῶσιν εἰς οἱονδήποτε χρονικὸν διάστημα, ἀναλόγως τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα θὰ δυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν· διὰ τὰς μετεωρολογικὰς μελέτας δὲν δυνάμεθα νὰ διαθέσωμεν μέσα· ἡ ἐκτέλεσις τούτων προαπαιτεῖ χρόνον. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶπεν, ὅτι δέκα ἐτῶν μετεωρολογικαὶ παρατηρήσεις ἀπαιτοῦνται, διὰ νὰ δυνηθῇ τις νὰ στηριχθῇ ἐπὶ ἑνὸς μέσου ὅρου, ὅπως δήποτε πιθανοῦ. Τὸ κατώτατον ἴσως ὅριον εἶναι 10 ἔτη, καὶ ὅταν τις θέλῃ νὰ μελετήσῃ ἀσφαλῶς ἓν ἔργον, ἴσως ἀπαιτοῦνται 20 ἔτη καὶ 30 ἔτη. Ἀλλὰ βλέπω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ἀδημονοῦντα.

§141Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παντάπασι δὲν ἀδημονῶ· ἀκούω μετὰ προσοχῆς.

§142Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Θὰ φέρωμεν λοιπὸν τὸν ξένον ἐπιστήμονα, ὅστις θὰ καθορίσῃ τὸ πρόγραμμα τῶν τε τοπογραφικῶν μελετῶν καὶ τῶν μετεωρολογικῶν παρατηρήσεων· βεβαιωθῆτε δὲ, ὅτι ἐν τῷ καθορισμῷ τοῦ προγράμματος τούτου ἔγκειται ἡ ἐπιτυχία ἢ ἡ ἀποτυχία τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ νομοσχέδιον.

§143Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζετε ὅτι τὸ ἄρθρον, ὅπως εἶναι συντεταγμένον, δὲν μεταδίδει αὐτὴν τὴν ἰδέαν;

§144Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὅπως εἶναι συντεταγμένον, κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον, θὰ ἔλθωσι μηχανικοί, οἱ ὁποῖοι θ’ ἀποτελέσωσι μέρος τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων.

§145Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πᾶσα ἡ ἐργασία αὕτη, τὴν ὁποίαν ὑμεῖς περιεγράψατε, εἶναι ὑπηρεσία ἀνήκουσα εἰς τὸ γραφεῖον τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων, καὶ ἐπειδὴ αὕτη δὲν ἐγένετο, καλεῖται αὐτός, ἵνα συμπληρώσῃ τὸ κενὸν τοῦτο, θέλει δὲ λάβει τὴν συνδρομὴν αὐτῶν τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ὑπάγονται νῦν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ἔργων.

§146Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ψηφισθῇ αὐτὸ τὸ ἄρθρον, δύναται οἱοσδήποτε καὶ ἂν ἦναι ὁ μηχανικὸς αὐτός, δυνάμει τῶν ὑφισταμένων νόμων, νὰ μὴ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν Διευθυντὴν τῶν δημοσίων ἔργων;

§147Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παντάπασι.

§148Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δύναται νὰ εἰσέλθῃ ὑπάλληλος συμπληρῶν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ἔργων, χωρὶς νὰ ὑπόκηται εἰς τοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι διέπουσι τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων ἔργων;

§149Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ νὰ ἦναι αὐτὸς ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ Διευθυντοῦ τῶν δημοσίων ἔργων, πρέπει νὰ ἀνήκῃ εἰς τὸ σῶμα τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν. Δὲν τὸν κατατάσσομεν μέλος τοῦ σώματος τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν.

§150Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Συμπληροῦτε τὴν ὑπηρεσίαν.

§151Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὴν ὑπηρεσίαν, ὄχι τὸ σῶμα.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§153Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 προτείνω ὡσαύτως τροπολογίαν. Δὲν πρόκειται νὰ μεταβληθῶσιν αἱ ἔννοιαι αἱ περιλαμβανόμεναι ἐν τῷ ἄρθρῳ τοῦ εἰσαχθέντος νομοσχεδίου, ἀλλὰ μεταβάλλεται ἡ ὑφὴ αὐτοῦ (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 3. Τὰ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα τῆς τε καθόδου καὶ τῆς ἐπανόδου τῶν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς κληθησομένων μηχανικῶν, ἡ ἀντιμισθία καὶ αἱ ἀποζημιώσεις αὐτῶν θέλουσι προσδιορισθῆ διὰ συμβάσεως, συνομολογηθησομένης μεταξὺ τῶν Ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ αὐτῶν, παρασταθησομένων εἴτε αὐτοπροσώπως εἴτε δι’ ἀντιπροσώπων. Ἡ πληρωμὴ δὲ τῶν ὁδοιπορικῶν ἐπιτρέπεται νὰ γένηται ἄνευ δικαιολογητικῶν.»

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§155Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ τούτου προτείνω τὴν τροποποίησιν, ἐπίσης ὡς πρὸς τὴν σύνταξιν (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 4. Τὰ πρὸς ἀποξήρανσιν προταθησόμενα ἕλη ἢ τελματώδη ἐδάφη θέλουσι προσδιορίζεσθαι δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, αἱ δὲ ἐπὶ ἑκάστου αὐτῶν μελέται καὶ τὰ συνταχθησόμενα διαγράμματα καὶ σχέδια τῶν ἐκτελεστέων ἔργων θέλουσιν ἐγκρίνεσθαι ὑπὸ τῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργῶν, πλὴν τῶν προϋπολογισμῶν τῆς ἀπαιτουμένης ὁλικῆς δαπάνης διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἑκάστου τῶν ἔργων, οἵτινες ἐγκριθήσονται συμφώνως τῷ νόμῳ ΒΣΛΗʹ τοῦ 1894.»

§156Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἐννοεῖται, ὅτι θὰ ἀπαιτῆται νόμος.

§157Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα. Συμφώνως τῷ νόμῳ.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ὁ νόμος. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 5 καὶ 6, ὡς ἔχουσιν). Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§159Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ προτείνω τροπολογίαν (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 7. Τὰς ἀποξηραινομένας γαίας θέλει καταλαμβάνει τὸ Δημόσιον, εἰς δὲ τὸ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργεῖον ἀνατίθεται ἡ διαχείρισις αὐτῶν. Ἐπιτρέπεται δ’ εἰς αὐτὸ εἴτε νὰ ἐκμισθώνῃ αὐτὰς εἰς ἰδιώτας, διὰ μισθώσεως μονοετοῦς ἢ πολυετοῦς, ἐπὶ πληρωμῇ συμπεφωνημένου ποσοῦ χρημάτων κατὰ στρέμμα, εἴτε καὶ νὰ ἐκποιῇ, ἂν τὸ κρίνῃ συμφέρον, κατὰ μερίδας, κατὰ τὰς περὶ ἐκποιήσεως τῶν ἐθνικῶν φθαρτῶν κτημάτων ἰσχυούσας διατάξεις.»

§160ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰς ἀποξηραινομένας γαίας θὰ καταλαμβάνῃ τὸ Δημόσιον. Ἐννοεῖται, ὅτι πρόκειται περὶ γαιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν κατέχονται παρ’ ἄλλου τινὸς μέχρι τῆς ἀποξηράνσεως.

§161Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως.

§162ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχωσιν ἰδιῶται κατέχοντες μέχρι τῆς ἀποξηράνσεως, θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμά των.

§163Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8;

§165Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§167Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Καταθέτω τὸ κείμενον τῶν τροπολογιῶν.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον θέλει ἀνατυπωθῆ, ὡς ἐτροποποιήθη, καὶ θέλει διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν.

§169Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ νομοσχέδιον θὰ προσυπογράψω καὶ ἐγώ, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ διαχειρίσεως πλέον τῶν 10,000 δραχμῶν.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κοραλλίων».

§171ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα εἶναι ἄξιον τῆς προσοχῆς ὑμῶν, κύριοι Βουλευταί. Ἀτυχῶς ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἀτελὴς καὶ ἀνεπιστημονική. Βεβαίως δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἀναπτύξῃ τις θεωρίας περὶ κοραλλίων καὶ τὰ περὶ ἐκμεταλλεύσεως αὐτῶν, καίτοι τοῦτο θὰ ἦτο ἀναγκαῖον, ἵνα ἐννοήσῃ ἡ Βουλὴ τὴν σπουδαιότητα θέματος, ὅπερ τὸ πρῶτον ἔρχεται εἰς συζήτησιν ἐνώπιον αὐτῆς. Ἐζητήθησαν ἄλλοτε, πρωθυπουργοῦντος τοῦ ἀειμνήστου ἐκ Μεσολογγίου πολιτευτοῦ, πληροφορίαι περὶ κοραλλίων, καὶ κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν σημείωμα σχετικόν, τὸ ὁποῖον εἶχε συντάξει ὁ διακεκριμένος καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου κ. Ν. Ἀποστολίδης, καὶ τὸ ὁποῖον δυστυχῶς δὲν εὗρον.

§172Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ὑπάρχει;

§173ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν τὸ εὗρον εἰς τὸ Παράρτημα τῆς Ἐφημερίδος τῆς Βουλῆς.

§174Ν. Δ. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐξεδόθη μία μελέτη, ἡ ὁποία περιέχει τὸ ὅλον.

§175ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Τὴν μελέτην, περὶ ἧς ὁμιλεῖτε, προεκάλεσεν ὁ τέως ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς κ. Νέγρης, ἀναθέσας εἰς τὸν διακεκριμένον καθηγητὴν τῆς ζωολογίας ἐν τῷ Ἐθνικῷ Πανεπιστημίῳ κ. Ν. Ἀποστολίδην τὰ τῆς ἐρεύνης τοῦ θέματος τούτου. Ὁ κ. Ἀποστολίδης ἦλθεν εἰς συνεννόησιν μετὰ τοῦ λογίου ἀνθυποπλοιάρχου κ. Κ. Α. Δοσίου, ὁ ὁποῖος ἐδημοσίευσεν ἐν φυλλαδίῳ, μετὰ προλόγου τοῦ κ. Ἀποστολίδου, τὴν μελέτην, ἣν ἀνέφερεν ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος κ. Λεβίδης, ὑπὸ τὸν τίτλον «τὰ Ἑλληνικὰ κοράλλια». Ἐν τῷ φυλλαδίῳ τούτῳ ὑπάρχει συνημμένος χάρτης τῶν κοραλλιοφόρων μερῶν τῆς Ἑλλάδος, ὅστις εἶναι ἀντιγραφὴ ἐκ τῶν χαρτῶν τοῦ Ἀγγλικοῦ Ναυαρχείου. Ἐν τῷ χάρτῃ τούτῳ σημειοῦνται δι’ ἐρυθρᾶς γραμμῆς τὰ μέρη, εἰς τὰ ὁποῖα ἐξηκριβώθη ἡ ὕπαρξις κοραλλίων, δι’ ἐρυθροῦ δὲ κύκλου, φέροντος ἐν τῷ κέντρῳ ἐρυθρὰν τελείαν, τὰ μέρη, εἰς ἃ ἐγένετο ἤδη ἁλιεία κοραλλίων. Εἶναι γνωστόν, ὅτι πρὸ τριάκοντα ἐτῶν περίπου Ἰταλός τις, Boppo ὀνόματι, ἔλαβε παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἄδειαν ἁλιείας, χωρὶς νὰ ὁρίζηται τὸ εἶδος τοῦ προϊόντος τῆς ἁλιείας...

§176ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἰταλὸς ἦτο;

§177ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Μάλιστα. Ὁ Ἰταλὸς αὐτός, τὸν ὁποῖον ἀναφέρει ἐν τῷ φυλλαδίῳ του ὁ κ. Δόσιος, εἰργάσθη παρὰ τὸ νησίδιον Μεγανῆσι, κείμενον παρὰ τὴν Λευκάδα, ἠλίευσε δὲ ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν μεγάλην ποσότητα κοραλλίων, ἀξίας, ὡς λέγεται, 120,000 δραχμῶν. Ὁ λιμενάρχης Λευκάδος, εὐθὺς ὡς ἔμαθε τὸ μυθῶδες τῆς ἀξίας αὐτῶν, κατέσχε τὰ ἁλιευθέντα κοράλλια, ἀλλὰ τῇ ἐπεμβάσει τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως ἀπεδόθησαν ταῦτα τῷ Ἰταλῷ πλοιάρχῳ, διότι ἡ ἄδεια ἁλιείας εἶχε χορηγηθῆ νομίμως. Ἴσως ἡ ἀξία τῶν ἁλιευθέντων κοραλλίων ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ ὑπερβολικώτερον, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ ἀπίθανον τὸ γεγονός, διότι, ὅταν τὸ πρῶτον ἁλιεύωνται τὰ κοραλλιοῦχα μέρη, εὑρίσκονται κοιτάσματα ἀπαρτίζοντα ὁλοκλήρους βράχους, ἢ καὶ νησίδια. Γάλλος ἰατρὸς ἐν Μασσαλίᾳ, ὁ Peyssonel, κατὰ τὸ 1723 ἀνεγνώρισε πρῶτος, ὅτι τὰ κοράλλια δὲν εἶναι φυτά, οὔτε ζωόφυτα, ὡς ἐνόμιζον, ἀλλὰ ζῷα. Μετὰ τοῦτον διάσημοι φυσιοδίφαι καὶ ζωολόγοι ἀπέδειξαν, ὅτι τὰ κοράλλια ἢ κοραλλιώδη ἢ ἀνθόζῳα εἶναι κλάσις τῶν κοιλεντέρων ζώων, ὧν τὸ σῶμα ἀποτελεῖται ἐκ σωλῆνος μαλακοῦ, πηκτώδους, χωριζομένου ἀκτινοειδῶς δι’ ἐπιμήκων διαφραγμάτων, οὗ τὸ ἕτερον ἄκρον φέρει κεραίας πλατείας, ἀκτινοειδῶς διανεμομένας, εὐαισθήτους λίαν εἰς τὸ φῶς, καὶ τὸ ἕτερον εἶναι προσπεφυκὸς ἐπὶ ξένου σώματος, ἐφ’ οὗ ἀδρανεῖ τὸ ζῷον. Τὸ ξένον σῶμα, ἐφ’ οὗ ζῶσι τὰ κοράλλια, ἀποτελεῖται ἐξ ἐκκρίματος λιπώδους, ὅπερ πολλάκις περιβάλλει τὸ ζῷον. Τὸ ἔκκριμα τοῦτο εἶναι τὸ κοινῶς καλούμενον κοράλλιον, συνιστάμενον ἐξ ἀνθρακικοῦ ἀσβεστίου, ἀνθρακικῆς μαγνησίας, ὀξειδίου τοῦ σιδήρου κλπ. Ἐκ τοῦ ἐκκρίματος τῶν ἀπειραρίθμων ζωϋφίων αὐξάνεται διηνεκῶς ἡ λιπώδης βάσις, καὶ ἐνιαχοῦ εὑρίσκονται βράχοι καὶ νῆσοι, ἀποτελεσθεῖσαι ἐκ μυριάδων γενεῶν κοραλλίων· συνήθως δὲ τὰ πετρώματα παρουσιάζονται ἐν εἴδει δένδρων, ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας τῶν ὁποίων ὡς χνοῦς φαίνονται τὰ βιοῦντα ζωΰφια.

§178Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅσοι διῆλθον ἐκ Νεαπόλεως τῆς Ἰταλίας, θὰ εἶδον τοιαῦτα κοράλλια κατειργασμένα καὶ διατηροῦντα τὸ σχῆμα τοῦ δένδρου.

§179ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἡ ἁλιεία τῶν κοραλλίων δὲν εἶναι δυσχερής, ἀλλὰ εἰς τὸν τυχόντα ἁλιέα δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέπηται αὕτη. Εἰς τὰ παράλια τῆς Ἀφρικῆς οἱ Ἰταλοὶ ἁλιεῖς κοραλλίων κατέστρεψαν ἐκ τῆς κακῆς χρήσεως τὰ κοραλλιώδη κοιτάσματα. Σήμερον δὲ ἡ ἁλιεία τῶν κοραλλίων δὲν ἐνεργεῖται πλέον οὔτε ἐν Γαλλίᾳ οὔτε ἐν Ἀλγερίᾳ, διότι οἱ Ἰταλοὶ ἁλιεῖς ἡλίευον τὰ κοράλλια οὐχὶ διὰ σχοινίνων θυσάνων ἢ ἱππουρίδων, ἀλλὰ διὰ σιδηρῶν ἁρπαγῶν, καλουμένων γκαγκαβῶν, αἱ ὁποῖαι κατέστρεφον ὅλα τὰ κοιτάσματα κοραλλίων, ὧν ἄλλα ἦσαν ὥριμα πρὸς ἁλιείαν, ἄλλα δὲν ἦσαν. Κατὰ τὰ ἔτη 1882, 1883, 1884 καὶ 1885, κατὰ τὰ ὁποῖα τὸ πρῶτον εἶχε λάβει χώραν ἡ ἁλιεία τῶν κοραλλίων εἰς τὰ παράλια τῆς Γαλλίας, ἡ ἐκ τῆς ἁλιείας ταύτης πρόσοδος ἦτο ἀρκετὰ σπουδαία. Κατὰ τὸ 1882 ἡλιεύθησαν 19,702 χιλιόγραμμα (ἓν χιλιόγραμμον ἰσοδυναμεῖ πρὸς 312½ δράμια) κοραλλίων, ἐκ τῶν ὁποίων εἰσεπράχθησαν φράγκα 983,600. Κατὰ τὸ 1883 ἡλιεύθησαν χιλιόγραμμα 13,194, ἐξ ὧν εἰσεπράχθησαν φράγκα 585,000. Κατὰ δὲ τὸ 1885 ἡλιεύθησαν μόνον 11,000 χιλιόγραμμα. Ἡ ἀξία τῶν κοραλλίων, μετὰ τὴν κατεργασίαν, ἡ ὁποία γίνεται κυρίως ἐν Ἰταλίᾳ, δεκαπλασιάζεται. Ἐν ταῖς θαλάσσαις ἡμῶν ὑπάρχουσι κοιτάσματα κοραλλίων πλούσια. Ὁ χάρτης, ὃν ἀνέφερα πρὸ μικροῦ, δεικνύει, ὅτι ὑπάρχουσι κοράλλια ἐν Σκιάθῳ, ἐν Τσάγεζι, ἐν Ἄνδρῳ, ἐν Τήνῳ, ἐν Μυκόνῳ, ἐν Δήλῳ, ἐν Σπέτσαις, ἐν Κυθήροις, ἐν τῷ Κορινθιακῷ κόλπῳ, ἐν Ἰθάκῃ, ἐν Κεφαλληνίᾳ, ἐν Λευκάδι καὶ ἀλλαχοῦ.

§180Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγένετο πλήρης μελέτη ὅλων τῶν παραλίων;

§181ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Βεβαίως δὲν ἐγένετο, διότι ὁ κ. Δόσιος δὲν ἔλαβεν οὔτε διαταγὴν παρὰ τῶν ἁρμοδίων, οὔτε τὰ μέσα, ὅπως ἐνεργήσῃ πλήρη μελέτην τῶν κοραλλιοφόρων μερῶν τῶν θαλασσῶν μας· ἀλλὰ γνωρίζω, ὅτι εἶναι πρόθυμος καὶ ἱκανὸς πρὸς τοῦτο. Τὸ δὲ Ναυτικὸν ἡμῶν κατέχει τὰ μέσα πρὸς ἐπιστημονικὴν μελέτην τοῦ θέματος. Ὀρθῶς ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε πίστωσιν πρὸς μελέτην τοῦ ζητήματος. Ἐὰν ὅμως πρόκηται νὰ μετακληθῶσιν εἰδικοὶ ἁλιεῖς καὶ πλοῖα, ἡ αἰτουμένη πίστωσις τῶν 20 χιλιάδων δραχμῶν εἶναι ἀνεπαρκής, διότι ἕκαστον πλοιάριον, οὗ ἡ χωρητικότης δὲν εἶναι μείζων τῶν δέκα ἢ τὸ πολὺ δεκαπέντε τόννων, ἔχει δαπάνας διὰ τὴν ἑξάμηνον περίοδον τῆς ἁλιείας τῶν κοραλλίων πλέον τῶν 10,000 φράγκων χρυσῶν. Δὲν εἶναι ἑπομένως ἐπαρκὲς τὸ ποσὸν τῶν 20 χιλιάδων δραχμῶν διὰ τὰς δαπάνας τῶν προαπαιτουμένων ὑδρογραφικῶν μελετῶν καὶ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ξένων ἁλιέων καὶ πλοίων.

§182Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πίστωσις προορίζεται διὰ δοκιμαστικὴν ἁλιείαν.

§183ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἀλλ’ ἡ δοκιμαστικὴ ἁλιεία δὲν πρέπει νὰ ἦναι ἡ πρώτη μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως, ἀφοῦ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐν ταῖς ἑλληνικαῖς θαλάσσαις εὑρίσκεται καὶ τὸ ἐρυθρὸν καὶ τὸ λευκὸν καὶ τὸ ῥοδόχρουν καὶ τὸ μέλαν κοράλλιον, γνωστὸν δὲ τυγχάνει, ὅτι τὸ ἐρυθρὸν ἀπαντᾷ συχνότερον, ἐξ αὐτοῦ δὲ κατασκευάζονται παντοῖα κοσμήματα καὶ λεπτοτεχνήματα. Πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ ὑδρογραφικὴ μελέτη τῶν κοραλλιοφόρων μερῶν, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται συνήθως εἰς βάθος ἀπὸ τριῶν μέχρι τριακοσίων μέτρων. Πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τοῦ βυθοῦ ἡ κατάστασις, τὸ γεωγραφικὸν μῆκος καὶ πλάτος τοῦ κοιτάσματος, τὰ ῥεύματα, ἡ φορὰ καὶ ἡ θερμοκρασία αὐτῶν, ποῖα ζῷα καὶ φυτὰ φύονται καὶ ἀναπτύσσονται περὶ τὰ κοράλλια, ποία ἡ ἡλικία τῶν κοραλλίων, τὰ ὁποῖα εἰς ὡρισμένην ἐποχὴν καὶ εἰς ὡρισμένην ἡλικίαν ἁλιεύονται, καὶ πλεῖσται ἄλλαι λεπτομέρειαι, ἃς δὲν ἐνθυμοῦμαι, καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ ἐξετασθῶσιν. Ἰδίᾳ μεγάλῃ προσοχῇ πρέπει νὰ καταβληθῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ἡλικίας τῶν κοραλλίων, τὰ ὁποῖα ἁλιεύονται ἀπὸ τοῦ 8 ἢ τοῦ 10 ἔτους τῆς ἡλικίας αὐτῶν. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς μετακλήσεως τῶν ξένων ἁλιέων ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μὴ σπεύσῃ, διότι ἡ ἁλιεία τῶν κοραλλίων, ἡ ὑπὸ τῶν Ἰταλῶν ἐξασκουμένη, καταστρέφει ἐνίοτε καὶ τὰ μᾶλλον πλούσια κοραλλιοφόρα μέρη. Ταῦτα εἶναι ἐπαρκῆ, νομίζω, ὅπως καταδείξωσι τὴν σπουδαιότητα τοῦ θέματος, ἣν ὅμως ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἀνεγνώρισε, διότι ἄλλως δὲν θὰ ἀνέγραφεν ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ, ὅτι «τὰ ἐν ταῖς ἑλληνικαῖς θαλάσσαις κοράλλια ἀνήκουσιν εἰς τὸ Κράτος ὡς ἰδιοκτησία αὐτοῦ». Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ δὲ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παρατηρήσω αὐτῷ, ὅτι ἡ γνώμη αὕτη εἶναι παρὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου. Τὸ Κράτος ἐπὶ τῆς παρακτίου αὐτοῦ θαλάσσης δὲν ἔχει δικαίωμα ἰδιοκτησίας, ἀλλὰ κυριαρχίας. Τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς κυριαρχίας τοῦ Κράτους ἐπὶ τῶν παρακτίων θαλασσῶν ἀναλύεται εἰς δικαίωμα ἀστυνομικῆς ἐποπτείας καὶ διοικητικῆς ἅμα καὶ δικαστικῆς δικαιοδοσίας χάριν ἀμύνης τῆς χώρας καὶ χάριν προστασίας τῶν φορολογικῶν τοῦ Κράτους δικαιωμάτων καὶ τῶν ἐμπορικῶν καὶ τῶν ναυτικῶν συμφερόντων τῶν ὑπηκόων. Προκειμένου περὶ ἁλιείας, τὸ Κράτος, λόγῳ τῆς κυριαρχίας αὐτοῦ, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαγορεύσῃ εἰς τοὺς ξένους παντὸς εἴδους ἁλιείαν, καὶ ἑπομένως καὶ τὴν τῶν κοραλλίων, ἐκτὸς ἐὰν εἰδικαὶ διομολογίαι μετὰ ξένων Κρατῶν παρεχώρησαν τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἐντὸς ὅμως πάντοτε, ἐννοεῖται, τῆς παρακτίου ζώνης, ἧς ἡ ἀκτὴ ἀπὸ τῆς ξηρᾶς εἶναι τριῶν μιλίων. Προκειμένου ὅμως περὶ ὑπηκόων τοῦ Κράτους, ἡ θάλασσα εἶναι κοινῆς χρήσεως, οὐχὶ ὅμως καὶ ὁ αἰγιαλὸς, ὁ ὁποῖος εἶναι ἰδιοκτησία τοῦ Κράτους. Ταῦτα ἀναφέρει ὁ διάσημος Ch. Calvo εἰς τὴν τελευταίαν ἔκδοσιν τοῦ συγγράμματος αὐτοῦ «περὶ Διεθνοῦς Δικαίου», ἐν σελίδι 479 § 356. Δὲν πιστεύω δὲ ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἀξιοῖ ὑπὲρ ἑαυτοῦ μεῖζον ἐπιστημονικὸν κῦρος τῆς αὐθεντίας τοῦ Calvo. Ἐὰν διὰ νόμου παραδῶμεν τὴν ἀρχὴν ταύτην τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου, πρῶτοι ἡμεῖς θὰ ὑποστῶμεν σοβαρὰς ζημίας, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι δυνάμει τῆς ἀρχῆς ταύτης ἀποζῇ μέγας ναυτικὸς πληθυσμὸς ἡμῶν, καὶ εἰσέρχεται εἰς τὴν χώραν πλοῦτος ἱκανὸς ἐκ τῆς ἀνὰ τὰ παράλια τῆς Ἀφρικῆς ἁλιείας τῶν σπόγγων. Δὲν ἠξεύρω δὲ εἰς ποίαν στενόχωρον θέσιν θὰ εὑρίσκετο ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ἂν τὰς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀρχὰς ἤθελον ἀποδεχθῆ ἄλλα Κράτη εἰς βάρος ἡμῶν. Ἱκανὰ νομίζω τὰ λεχθέντα, ὅπως μὴ ἐπιμείνῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου. Αἱ διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, αἱ διὰ τοῦ δευτέρου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου ἐφαρμοζόμεναι κατὰ τῶν λαθραίως ἁλιευόντων κοράλλια, δὲν μοὶ φαίνονται αἱ πρέπουσαι, διότι δὲν πρόκειται περὶ κλοπῆς, ἀφοῦ τὰ ἐν τῷ βυθῷ τῆς θαλάσσης κοράλλια εἰς οὐδένα ἀνήκουσι. Προτιμότερον νομίζω νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἁλιείας διὰ δυναμίτιδος καὶ ἄλλων ὀργάνων, καταστρεπτικῶν τοῦ γόνου τῶν ἰχθύων. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, ἔχω δι’ ἐλπίδος, ὅτι θ’ ἀποδεχθῇ τὰς ἑξῆς τροπολογίας: 1) Τὸ ἄρθρον 1 νὰ διαγραφῇ, καὶ 2) Τὸ ἄρθρον 2 νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: «Ἡ ἄνευ ἀδείας, εἰδικῆς ἑκάστοτε, τῆς ἁρμοδίας λιμενικῆς ἀρχῆς ἁλιεία τῶν κοραλλίων τιμωρεῖται κατὰ τὸν περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἁλιείας διὰ δυναμίτιδος καὶ ἄλλων καταστρεπτικῶν τοῦ γόνου τῶν ἰχθύων ὀργάνων νόμου ϠϞΑʹ τῆς 4 Ἰουνίου 1882, οὗ αἱ διατάξεις ἐφαρμόζονται, προκειμένου περὶ ἁλιείας τῶν κοραλλίων.»

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, ὡς ἔχει), Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§185ΠΑΝΤ. ΓΚΙΚΑΣ. Ἄν δὲν ἀπαλειφθῇ τὸ πρῶτον ἄρθρον καὶ ἐπιψηφισθῇ ὡς ἔχει, βεβαίως τὰ κοράλλια θὰ θεωρηθῶσι νομήματα τοῦ Κράτους, καὶ συνεπῶς δὲν δύνανται παρὰ νὰ ἐφαρμοσθῶσι περὶ αὐτῶν αἱ διατάξεις περὶ κλοπῆς. Ἀλλ’ ὡς ἔχει διατυπωθῆ τὸ ἄρθρον 2, τὰ ἄρθρα 375 καὶ 376 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου δὲν ἔχουσιν ἔννοιαν, διότι οὐδεμία τῶν περιπτώσεων τούτων ἐφαρμόζεται ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ τούτου ἀδικήματος, τοῦ προερχομένου ἐκ τῆς λαθραίας ἁλιείας κοραλλίων. Ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ διατὶ αὐταὶ αἱ δρακόντειοι ποιναὶ, ἀφοῦ εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι τοιαῦται ποιναὶ, ὁσάκις ἐπιβάλλωνται, δὲν ἐφαρμόζονται· καὶ ἀπόδειξις ὅτι δὲν ἐφαρμόζονται εἶναι ὁ νόμος περὶ ἁλιείας διὰ δυναμίτιδος. Διότι πῶς εἶναι δυνατὸν εἷς δικαστὴς νὰ καταδικάσῃ ἁλιέα εἰς εἱρκτὴν, διότι ἡλίευσε λαθραίως κοράλλιον ἀξίας 20 δραχμῶν; Οὐδεὶς θὰ εὑρεθῇ νὰ δώσῃ καταδικαστικὴν ψῆφον. Ὥστε αἱ ποιναὶ αἱ ἐπιβαλλόμεναι πρέπει νὰ ἦναι μετριώτεραι, διότι ἄλλως οὐδὲν ἀποτέλεσμα θὰ φέρουν. Πρόσκαιρα δεσμὰ, παραδείγματος χάριν, διὰ λαθραίαν ἁλιείαν κοραλλίων ἀξίας 300 δραχμῶν εἶναί τι ὑπερβολικόν.

§186ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἰδιοκτησία κατὰ διάνοιαν δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ· εἶναι ἀνάγκη σὺν τῇ διανοίᾳ νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ σωματικὴ κατάληψις τοῦ πράγματος. Διὰ τῆς ἀναγραφῆς ἐν τῷ νόμῳ διατάξεως περὶ ἰδιοκτησίας τοῦ Κράτους ἐπὶ τῶν κοραλλίων δὲν ἀποκτᾷ τὸ Κράτος τὴν ἰδιοκτησίαν. Τοῦτο εἶναι, ὡς εἰ ἐλέγομεν, ὅτι τὸ Κράτος ἔχει ἰδιοκτησίαν ἐπὶ τῶν πτηνῶν τοῦ οὐρανοῦ. Ἀνάγκη τὸ Κράτος νὰ ἔχῃ τὴν κατοχὴν τοῦ πράγματος. Ὑπάρχει ἰδιοκτησία καὶ ἐπὶ τῶν ἰχθύων· ἀλλὰ πότε; ὅταν οὗτοι περικλεισθῶσιν εἰς ἰχθυοτροφεῖον, ὡς καὶ ἐπὶ τῶν ἀγριμίων, εὐθὺς ὡς ταῦτα κλεισθῶσιν εἰς κλωβόν. Ἑπομένως ἡ ἀναγραφὴ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ διατάξεως περὶ ἰδιοκτησίας ἀντίκειται εἰς τὰς ὑπὸ τῆς ἐπιστήμης παραδεδεγμένας περὶ τῆς ἰδιοκτησίας ἀρχὰς, καὶ διὰ τοῦτο ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2, καθ’ ἣν χαρακτηρίζεται ὡς κλοπὴ ἡ ἄνευ ἀδείας ἁλιεία, δὲν ἔχει βάσιν δικαιολογητικήν· δύναται ἡ ἄνευ ἀδείας ἁλιεία κοραλλίων νὰ χαρακτηρισθῇ ἄλλως πως παρὰ ὡς κλοπή. Ἡ ἀπαγόρευσις ἔχει σκοπὸν νὰ προστατεύσῃ τὰ κοράλλια ἀπὸ τὴν καταστροφὴν, καὶ ἀποβλέπει εἰς τὴν μέριμναν, εὐθὺς ὡς ταῦτα ἁλιευθῶσι, νὰ γείνωσιν ἰδιοκτησία τοῦ Κράτους. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἀναγραφῶσι διατάξεις ποινικαὶ διὰ τοὺς ἄνευ ἀδείας ἁλιεύοντας, χωρὶς νὰ χαρακτηρισθῇ ἡ πρᾶξις αὐτῶν ὡς κλοπή. Αἱ διατάξεις περὶ κλοπῆς ἀποδεικνύουσιν, ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου δὲν εἶχεν ὀρθὴν τὴν ἐπιστημονικὴν τοῦ πράγματος ἀντίληψιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς περὶ ποινῶν διατάξεις, εὑρίσκω, ὡς ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὕδρας συνάδελφος, πολὺ αὐστηρὰς τὰς ποινὰς καὶ μὴ δυναμένας ἀκριβῶς διὰ τοῦτον τὸν λόγον νὰ ἐφαρμοσθῶσι, προωρισμένας δὲ, ἕνεκα τοῦ μεγέθους αὐτῶν, νὰ περιπέσωσιν εἰς ἀχρηστίαν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, καθ’ ἣν τὰ Δικαστήρια ἤθελον ἐπιχειρήσει νὰ τιμωρήσωσι τὸν παρὰ τὸν νόμον ἁλιεύοντα. Δὲν ἔλαβον καιρὸν νὰ μελετήσω τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὕδρας συνάδελφος. Ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κυθήρων συνάδελφος, τὴν εὑρίσκω ὀρθὴν, ὡς πρὸς τὸ πρῶτον μέρος τῆς ἀπαγορεύσεως· δηλαδὴ ὡς πρὸς τὸ πρῶτον μέρος εἶναι ἐφαρμοστέαι αἱ διατάξεις τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἁλιείας διὰ δυναμίτιδος. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος, ὑποθέτω ὅτι, μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐξ Ὕδρας, κατέληξεν εἰς ὀρθὴν τροπολογίαν, διότι ἐξάγεται ἐκ τῆς ἀγορεύσεώς του, ὅτι αἱ μεγάλαι ποιναὶ δὲν δύνανται νὰ τύχωσιν ἐφαρμογῆς, διότι, ὡς διετυπώθη ἐν τῷ ἄρθρῳ, ἡ κλοπὴ καὶ ἀξίας μιᾶς δραχμῆς κοραλλίου τιμωρεῖται μὲ εἱρκτήν. Ἐγὼ ἐνόμιζον, ὅτι ἀπῃτεῖτο, ἡ κλοπὴ νὰ ὑπερβαίνῃ τὴν ἀξίαν τῶν 20 δραχμῶν, νὰ ἦναι δηλαδὴ ἡ πρᾶξις πλημμέλημα, ἀλλ’ ἤδη βλέπω, ὅτι ἀρκεῖ καὶ ἡ κλοπὴ κοραλλίου ἀξίας μιᾶς δραχμῆς. Ταῦτα παρακαλῶ νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν.

§187Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ εἴπω δύο λέξεις, ἵνα ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. Εἶναι βεβαίως ὀρθοτάτη ἡ παρατήρησις, ἣν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὕδρας συνάδελφος, ὡς καὶ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κυθήρων· πρὸς ὑποστήριξιν δὲ τῆς παρατηρήσεως αὐτῶν θὰ εἴπω δύο λέξεις, διότι νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἁπλοποιηθῇ τὸ πρᾶγμα. Δὲν γνωρίζω διατὶ, ὁσάκις θέλωμεν νὰ νομοθετήσωμεν περὶ ποινῶν, μᾶς καταλαμβάνει ἡ νόσος νὰ παραπέμπωμεν εἰς τὰ ἄρθρα τοῦ Ποινικοῦ Νόμου· παραπέμποντες δὲ εἰς τὰ ἄρθρα τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ὑποπίπτομεν εἰς τὸ ἄτοπον, εἰς ὃ ὑπέπεσεν ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου. Παραπέμπει εἰς τὰ ἄρθρα 371 καὶ 374 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Τὸ ἄρθρον 371 οὐδὲν ἕτερον λέγει ἢ μόνον δίδει τὸν ὁρισμὸν τῆς κλοπῆς. Τίνα λόγον ἔχει ἡ παραπομπὴ εἰς τὸ ἄρθρον αὐτό; Θέλομεν νὰ τιμωρήσωμεν τὸν ἄνευ δικαιώματος ἁλιεύοντα κοράλλια; εὐκολώτατον πρᾶγμα· δυνάμεθα νὰ τὸ εἴπωμεν μὲ δύο λέξεις, ἀφίνοντες τὸν Ποινικὸν Νόμον ἰσχύοντα, ὅσον ἀφορᾷ τὰς λεπτομερείας. Ἐὰν ἐλέγομεν π. χ. ἐνταῦθα, ὅτι «τιμωρεῖται διὰ φυλακίσεως», θὰ ἦτο ἀρκετὸν, χωρὶς νὰ μνημονεύσωμεν τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου, ἀλλὰ μόνον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁρίζει τὴν διαβάθμισιν τῶν ποινῶν· ὁ δικαστὴς δὲ θὰ δύναται νὰ τιμωρῇ διὰ φυλακίσεως ἀπὸ τριῶν ἡμερῶν μέχρι 5 ἐτῶν, καὶ πενταετὴς φυλάκισις ἀρκεῖ δι’ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ ἁλιεύσῃ ἄνευ δικαιώματος ὅλων τῶν παραλίων τὰ κοράλλια. Ἀναφερόμενοι εἰς τὸ ἄρθρον 374, θὰ φέρωμεν πολλὰς περιπλοκὰς, διότι τὸ ἄρθρον 374 ἀναγράφει λεπτομερείας. Νομίζω προσέτι, ὅτι πολὺ αὐστηρὸς ἐφάνη ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου, θελήσας νὰ ὁρίσῃ καὶ ποινὴν προσκαίρων δεσμῶν εἰς τὸν παραβάτην.

§188ΚΥΡΙΑΚ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἀνεγράφοντο τὰ αὐτὰ ἄρθρα.

§189Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κάκιστα! Βεβαιωθῆτε δὲ, ὅτι, ἂν ἐγὼ τὸ συνέτασσον, δὲν θὰ τὸ συνέτασσον οὕτω.

§190Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ τμηματάρχης τοῦ ἁρμοδίου τμήματος ἀντέγραψε τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο. Τὸ ἐν ταῖς ἑλληνικαῖς θαλάσσαις κοράλλιον εἶναι κτῆμα τοῦ Κράτους.

§191Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κάκιστα ἔπραξε. Φαίνεται, ὅτι ὁ ἴδιος θὰ τὸ εἶχε συντάξει καὶ τότε. Ἀλλ’ ἀφοῦ μᾶς δίδεται εὐκαιρία, δυνάμεθα νὰ τὸ διορθώσωμεν.

§192Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τὸ ἄρθρον 2 βεβαίως ἔχει ὡς προϋπόθεσιν τὸ ἄρθρον 1. Ἐὰν τὸ ἄρθρον 1 ἦναι λελανθασμένον, βεβαίως πρέπει νὰ μεταρρυθμισθῇ καὶ τὸ ἄρθρον 2. Τὸ ἄρθρον 1 προϋποτίθησι τὸ κοράλλιον ὡς ἰδιοκτησίαν τοῦ Κράτους· ὁ θέλων νὰ ἀφαιρέσῃ αὐτὸ βεβαίως διαπράττει ἀφαίρεσιν ξένης περιουσίας, καὶ ἔπρεπε νὰ νομοθετήσωμεν μίαν ποινὴν συμφώνως πρὸς τὸν Ποινικὸν Νόμον. Δὲν εἶναι δυνατόν ποτε νὰ νομοθετήσωμεν, θέτοντες μίαν ποινὴν διὰ μίαν κλοπήν, καὶ τιμωροῦντες μὲ τὴν αὐτὴν ποινὴν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἀπέσπασεν ἓν φυτὸν κοραλλίου, καὶ μίαν πολυπληθῆ κουστωδίαν, ἡ ὁποία κατῆλθεν ἐξ Ἰταλίας καὶ κατέστρεψεν ὅλα τὰ κοράλλια ἡμῶν. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ γείνῃ μία διαβάθμισις, ἡ διαβάθμισις δ’ αὐτὴ εἶναι ἡ γενομένη συμφώνως πρὸς τὰ κρατοῦντα ἄρθρα τοῦ Ποινικοῦ Νόμου. Δὲν καθιεροῖ δὲ διάταξιν αὐστηροτέραν τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, διότι, ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι γίνεται μία κλοπὴ 700 δραχμῶν, ὁ κοινὸς Ποινικὸς Νόμος τὴν τιμωρεῖ μὲ εἱρκτήν, μὲ εἱρκτὴν δὲ τὴν τιμωρεῖ καὶ τὸ νομοσχέδιον. Ἔρχονται δὲ καὶ τὰ ἄρθρα 375 καὶ 376, τὰ ὁποῖα τιμωροῦσιν αὐστηρότερον. Πάντως ὅμως δὲν δυνάμεθα νὰ μὴ κάμωμεν διάκρισιν διὰ τὴν ἀξίαν τοῦ κλαπέντος.

§193Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἐὰν ἡ γνώμη τῶν φρονούντων, ὅτι τὸ ἄρθρον 2 εἶναι συνέχεια τοῦ ἄρθρου 1, ἦναι ὀρθή, — καὶ τὴν δέχομαι καὶ ἐγὼ ὡς ὀρθήν — τότε νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 1, καὶ νὰ μείνῃ μόνον τὸ ἄρθρον 2. Διότι φρονῶ, ὅτι δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἀνακήρυξις ἰδιοκτησίας, ἡ ὁποία δὲν συγκομίζεται. Ἰδιοκτησία δὲν εἶναι, ὅπως ἡ κυριαρχία, σχετικὴ μὲ τὴν ἔκτασιν τῆς Πολιτείας, ἀλλὰ σχετικὴ μὲ τὴν πραγματικὴν προστασίαν τῶν ἀντικειμένων αὐτῆς, καὶ ἀξιοῖ, ἵνα τὸ δίκαιον ἀναγράψῃ ταύτην τὴν σχέσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει αὐτὴ ἐπὶ τοῦ πράγματος ἐμπράκτως. Δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν τοιαύτην ἀντίληψιν, τὴν μόνην δυνατὴν καὶ παραδεδεγμένην, τὴν ἀντίληψιν τῆς ἰδιοκτησίας, τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ἰδιοκτησίας τοῦ πράγματος, τὸ ὁποῖον διαφεύγει τὴν ἀντίληψιν τοῦ ἀξιοῦντος ταύτην, διαφεύγει τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτοῦ. Ὑπάρχει πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχω, δὲν δύναμαι νὰ ἐκμεταλλευθῶ, καὶ ὅμως ζητῶ νὰ μὲ προστατεύσητε εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν τοῦ πράγματος τούτου! Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον οὐδαμοῦ ἐδέχθησαν ἰδιοκτησίαν πραγμάτων εὑρισκομένων ἐν θαλάσσαις, οὔτε μεταλλείων ἀκόμη. Ὅταν τὸ Κράτος ἔχῃ ἰδιοκτησίαν ἐπὶ μεταλλείων, ἡ ἰδιοκτησία ἐπὶ τῶν μεταλλείων ἄρχεται ἀφ’ ἧς ὑπάρξῃ λόγος πρὸς τοῦτο θεωρητικός. Δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἔχει τὸ Κράτος ἰδιοκτησίαν ἐπὶ πραγμάτων εὑρισκομένων ἐν τῇ θαλάσσῃ· μόνον ἐν τῇ ἐκμεταλλεύσει αὐτῶν προστατεύεται. Διὰ τοῦτο οὐδεὶς εἶπεν ἐπὶ τῶν κοραλλίων, ὅτι ὑπάρχει ἰδιοκτησία. Πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κυθήρων συνάδελφος ἀνέφερε τὸ δόγμα, ὅτι δὲν ἀναγνωρίζεται ἰδιοκτησία ἐπὶ τῶν κοραλλίων, ἐφ’ ὅσον εὑρίσκονται εἰς τὴν θάλασσαν. Δὲν ἔχομεν δέ, Κύριοι, καὶ κανένα λόγον, ἵνα ἐπιληφθῶμεν τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος τούτου σήμερον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναμφισβήτητον, καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἀπορρέει ἐκ τῆς ἰδιοκτησίας, οὐδὲ εἶναι ἀνάγκη νὰ κατασκευάσωμεν ἰδιοκτησίαν διὰ νὰ τὸ συναγάγωμεν, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν, εἶναι τοῦτο· τὸ Κράτος νὰ ἀσκήσῃ ἀστυνομικήν τινα ἐποπτείαν ἐπὶ τῶν θαλασσῶν, οὕτως ὥστε τὰ κοράλλια αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐν αὐταῖς εὑρίσκονται, νὰ μὴ ἐξαχθῶσιν ἐκεῖθεν ὑπὸ προσώπων, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν θέλει τὸ Κράτος νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐξαγωγήν. Διὰ νὰ κάμῃ τοῦτο, διὰ νὰ ἀσκήσῃ τὴν ἀστυνομικὴν δικαιοδοσίαν του ἐπὶ τῶν θαλασσῶν, τῶν χωρικῶν, ἐννοεῖται, θαλασσῶν, δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ δημιουργήσῃ ἰδιοκτησίαν, ἡ ὁποία δύναται ν’ ἀμφισβητηθῇ ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν ἔχει ἢ δὲν ἔχει ἰδιοκτησίαν, ἀλλὰ διότι ἔχει τὴν κυριαρχίαν ἐπὶ τοῦ χώρου ἐκείνου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ ἀσκήσῃ αὐτήν, δύναται νὰ κανονίσῃ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν κοραλλίων, καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἐξαγωγὴν τῶν κοραλλίων πρὸς κύρωσιν δὲ τῆς ἀπαγορεύσεως ταύτης νὰ ἐπιβάλῃ ποινάς. Δὲν ἔχει δὲ ἀνάγκην, νὰ κατασκευάσῃ τὴν ἔννοιαν τῆς ἰδιοκτησίας, διὰ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς προσβολῆς τῆς ἰδιοκτησίας, εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς κλοπῆς· δύναται νὰ κατασκευάσῃ τὸ ἰδιώνυμον αὐτὸ ἀδίκημα, τὸ συνιστάμενον εἰς τὴν παρὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς Πολιτείας, τῆς ἀσκούσης ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν, ἐνεργουμένην ἁλιείαν, αὐτὴν τὴν πρᾶξιν νὰ χαρακτηρίσῃ ὡς ἔγκλημα οἱασδήποτε ἐκτάσεως, καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ποινήν, τὴν ὁποίαν νομίζει πρέπουσαν. Ἐὰν νομίζῃ, ὅτι ἡ ποινή, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας συνάδελφος, εἶναι ἀνεπαρκής, ἂς αὐξήσῃ αὐτὴν κατὰ ἐξαιρετικάς τινας περιπτώσεις, περιπτώσεις ὅμως, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ὑπάρξωσιν ἐπὶ τῆς ἁλιείας τῶν κοραλλίων, οὐχὶ περιπτώσεις κλοπῆς διὰ ῥήξεως ἢ ἀναβάσεως, ἢ ἐν δημοσίᾳ ὁδῷ. Αὐτὰ εἶναι πράγματα ἀδύνατα νὰ ὑπάρξωσιν ἐπὶ τῆς ἁλιείας τῶν κοραλλίων. Ἂς φαντασθῇ τὰς περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὴ ἡ διὰ ποινῆς εἱρκτῆς τιμωρία, ἢ διὰ προσκαίρων δεσμῶν. Δὲν πρέπει ὅμως νὰ λησμονήσῃ τὸ Κράτος ἐν τῇ διαβαθμίσει τῆς ποινῆς, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐγκλήματος ἀποτελοῦντος ἀφαίρεσιν ἰδιοκτησίας· πρόκειται περὶ ἐντελῶς ἀλλοίου ἀδικήματος. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ τὸ ἐκτελέσῃ, βεβαίως θὰ ὑποστῇ δαπάνας, θὰ ὑποστῇ κινδύνους, καὶ ἡ ὠφέλεια αὐτοῦ θὰ ἦναι ἐλαχίστη· προβλέπον δὲ τοῦτο τὸ Κράτος, δύναται νὰ προσθέσῃ καὶ ἐλαφρὰν ποινὴν διὰ τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους ἐκεῖνος ὑφίσταται, διὰ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ἐκεῖνος ὑφίσταται καὶ αἱ ὁποῖαι ἐξουδετεροῦσι τὴν ὠφέλειαν, εἰς τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἀποβλέψῃ. Καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ ποινὴ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἦναι μεγάλη, διότι ἔχει ἀντίκρυσμα τὰς δαπάνας καὶ τοὺς κινδύνους τῆς ὠφελείας. Ποινὴ φυλακίσεως ἑπομένως νομίζω ὅτι εἶναι ἐπαρκεστάτη, διότι εἶναι ποινὴ φυλακίσεως πενταετοῦς.

§194ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἡ μέχρι τοῦδε διεξαχθεῖσα συζήτησις, κύριε Πρόεδρε, κατέδειξεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἀνάγκην μετασκευῆς· διότι ἐν τῇ λακωνικότητί του προσβάλλει στοιχειώδη ἀρχὴν τοῦ δικαίου. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μετὰ τῶν προλαλησάντων, ὅτι τὸ πρῶτον ἄρθρον δὲν ἔχει λόγον ὑπάρξεως, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἀντίκειται πρὸς στοιχειώδη ἀρχὴν τοῦ δικαίου. Ποῦ κυρίως τὸ νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ στηριχθῇ; Εἰς τὴν ἐξουσίαν τοῦ Κράτους τοῦ νὰ ἐνασκῇ τὴν ἀστυνομίαν ἐπὶ τῆς χωρικῆς θαλάσσης καθ’ ὅλας αὐτῆς τὰς μορφάς. Τοῦτο δὲ καὶ ἤγαγεν ἀνεπαισθήτως καὶ ἀνεπιγνώστως τὸν συντάκτην τοῦ νομοσχεδίου νὰ ὁρίσῃ εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον ποινήν, λησμονῶν πλέον τὴν βάσιν, τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ἐν τῷ πρώτῳ, ὅτι τὰ κοράλλια ἀνήκουσιν εἰς τὸ Κράτος, καὶ καταφυγὼν εἰς τὴν ἰδέαν τῆς ἀστυνομίας, διότι καθιεροῖ ἀδίκημα βάσιν ἔχον παράβασιν ἀστυνομικήν, διότι προϋποθέτει, ὅτι ὁ θέλων νὰ ἁλιεύσῃ ὀφείλει προηγουμένως νὰ ἐφοδιασθῇ δι’ ἀδείας τῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς νὰ φροντίσῃ νὰ ὁρίσῃ τοῦτο, τουτέστιν, ὅτι ἀπαιτεῖται ἄδεια, καὶ παρὰ τίνος ἀρχῆς καὶ κατὰ τίνας διατυπώσεις πρέπει νὰ ληφθῇ ἡ ἄδεια. Ὑποθέτων δὲ, ὅτι τοῦτο ὑπάρχει ἀναγεγραμμένον, χωρὶς νὰ τὸ ἀναγράψῃ, προβαίνει καὶ ὁρίζει τὴν ποινήν, κατὰ τὴν ὁποίαν τιμωροῦνται οἱ λάθρα ἢ οἱ ἐν γένει ἄνευ δικαιώματος ἁλιεύοντες. Τί σημαίνει λάθρα; Ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ ἰδιοκτήτου; Ὄχι βεβαίως, ἀλλ’ ἐν ἀγνοίᾳ τῆς ἀρχῆς, τῆς ἐχούσης τὸ δικαίωμα νὰ δίδῃ τὴν ἄδειαν πρὸς ἁλιείαν, ἢ νὰ ἀπαγορεύῃ τὴν ἁλιείαν καθ’ ὡρισμένα μέρη ἢ καθ’ ὡρισμένας ἐποχάς. Διὰ τοῦτο λοιπὸν φρονῶ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρέπει κυρίως νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ Κράτους τοῦ νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς ἁλιείας τῶν κοραλλίων, τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀπορρέοντος ἐκ τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν ἐνασκεῖ ἐπὶ τῆς χωρικῆς θαλάσσης, καὶ νὰ ὁρισθῇ, πῶς πρέπει νὰ λαμβάνηται ἡ ἄδεια, κατὰ τίνας διατυπώσεις, καὶ πότε ἐπιτρέπεται ἡ ἁλιεία ἐν τῇ χωρικῇ θαλάσσῃ· ἀφοῦ δὲ ὁρίσῃ τὸν χρόνον, νὰ ἔλθῃ εἰς τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ ἀδικήματος τῶν ἄνευ ἀδείας ἁλιευόντων, καὶ τότε νὰ τιμωρήσῃ καὶ νὰ διαβαθμίσῃ ποινὰς ἀναλόγους. Διότι καὶ ἐγὼ συμφωνῶ μετὰ τῶν προλαλησάντων, ὅτι λίαν αὐστηρῶς διετάχθησαν τὰ τῶν ποινῶν καὶ χωρὶς νὰ δοθῇ ἡ δέουσα προσοχὴ, ὅτι τὰ ἄρθρα ἐκεῖνα τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν κλοπὴν, ἐφαρμοζόμενα σήμερον εἰς τὴν ἁλιείαν, θὰ φέρωσιν εἰς ἀποτελέσματα ἐκτρωματικὰ, ὅπως συνέβη καὶ κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου περὶ λαθρεμπορίου, ἔνθα, ἀφοῦ ἐγένετο ἡ παραπομπὴ, ὡς καὶ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας εἶπεν, εἰς τὰ ἄρθρα περὶ κλοπῆς, τὰ Δικαστήρια εὑρίσκονται ἐν ἀπορίᾳ, τίνα βάσιν νὰ λάβωσι· τὸ δικαίωμα, τοῦ ὁποίου τὸ Δημόσιον ἐστερήθη διὰ τοῦ λαθρεμπορίου, ἢ τὴν ἀξίαν τοῦ ἐμπορεύματος; Καὶ ἐδέησε νὰ γείνῃ δεύτερος νόμος, ἵνα ὁρίσῃ καὶ διαβαθμίσῃ καταλληλότερον καὶ κανονικώτερον τὰ περὶ τούτου. Διὰ τοῦτο φρονῶ καὶ συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τῶν ἀναπτυχθέντων κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην ἐπιχειρημάτων καὶ τῶν ἐκτεθεισῶν γνωμῶν, ὅπως τὸ νομοσχέδιον συνταχθῇ κανονικώτερον.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον; Ὅλαι αἱ ὑποβληθεῖσαι τροπολογίαι καὶ παρατηρήσεις θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§196ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Δὲν εἶναι καλλίτερον νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§197Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι δά! (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει). Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§198Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον 3 παρακαλῶ νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: «Ἄρθρον 3. Διὰ τὴν ἀνερεύνησιν τῆς θαλάσσης καὶ δοκιμαστικὴν ἁλιείαν τῶν εὑρεθησομένων κοραλλιούχων τόπων ὑπὸ εἰδικῶν ἁλιέων καὶ πλοίων, μετακαλουμένων ἐπὶ τούτῳ, χορηγεῖται ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903 ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχμῶν 32,000, καταλογιζομένη ὑπὸ ἴδιον κεφάλαιον 36 «ἔξοδα ἀνερευνήσεως τῆς ἑλληνικῆς θαλάσσης πρὸς ἀνεύρεσιν κοραλλιούχων τόπων.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως καὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν νόμων ͵ΒΡΚΒʹ τῆς 31 Δεκεμβρίου 1892 καὶ ͵ΒΧΙΘʹ τῆς 10 Ἰουλίου 1899».

§200Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Προτείνω τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§201ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐὰν ἔχητε τροπολογίαν, κύριε συνάδελφε, προτείνατέ την, ἵνα τὴν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν. Διατὶ ἐνίστασθε;

§202Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Εἶναι 10 καὶ 30′ ἡ ὥρα.

§203Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἠμπορεῖτε νὰ ἀγορεύσητε.

§204Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλω ἔνστασιν μὴ ἀπαρτίας.

§205Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι δά!

§206Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον ἀπαιτεῖ συζήτησιν.

§207Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὰς 9½ εἰσήλθομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, εἰς τὰς 10½ ὑποβάλλετε ἔνστασιν μὴ ἀπαρτίας!

§208Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ὑπέβαλον ἔνστασιν μὴ ἀπαρτίας καὶ προχθές...

§209Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχετε δικαίωμα, κύριε Βουλευτά. Δὲν σᾶς ἐπικρίνω διὰ τοῦτο.

§210Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δὲν ὑπέβαλεν ἔνστασιν μὴ ἀπαρτίας. Εἶπεν, ὅτι θὰ ὑποβάλῃ.

§211Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν ὅσῳ ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν δηλοῖ τοῦτο...

§212Ι. ΣΤΑΙΚΟΣ. Ἐὰν ἐπιθυμῇ ἡ Βουλὴ νὰ ἀποσύρω τὴν ἔνστασιν, εὐχαρίστως τὴν ἀποσύρω.

§213Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι! Ἔχετε δικαίωμα. Εἶναι ἀπαρτία, ἢ δὲν εἶναι ἀπαρτία. Δὲν δύνασθε νὰ ἀνακαλέσητε τὴν ἔνστασιν.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Γ. Σταΐκου καὶ Σπ. Ι. Δεληγιάννη. Μεθ’ ὃ γίνεται ἡ διαλογή).

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 10 καὶ 45′ μ. μ.)