1903.05.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 67

Τῆς 3 Μαΐου 1903.

(Σάββατον).

(Προεδρεύοντος τοῦ πρώτου ἀντιπροέδρου κ. Ι. Ἀντωνοπούλου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 καὶ 45′ μ. μ. παρόντων 120 Βουλευτῶν, ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Καρδιτσομαγούλας τῆς Καρδίτσης δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν παρακαλοῦσι τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπισπεύσουν τὴν ἀπαλλοτρίωσιν καὶ διανομὴν τῶν Ζαππείων κτημάτων. Θὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Οἱ τεχνῖται κατάδικοι τῶν φυλακῶν Συγγροῦ δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν παραπονοῦνται διὰ τὸν ἐπιβληθέντα φόρον εἰς τὰ ὑπ’ αὐτῶν κατασκευαζόμενα ἔργα. Θὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§2Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ, κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ αὕτη. (Ἀναγινώσκεται).

§3Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης παρακαλεῖται νὰ μᾶς εἴπῃ, τί φορολογία εἶναι αὐτή.

§4Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν πρόκειται περὶ φορολογίας· πρόκειται περὶ ἐργασίας. Τὸ προϊὸν τῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία γίνεται ἐν ταῖς φυλακαῖς Συγγροῦ, διαιρεῖται εἰς δύο· εἰς προϊόν, τὸ ὁποῖον παρέχεται ὑπὲρ τῶν φυλακισμένων, καὶ εἰς προϊόν, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὸ Δημόσιον ἀπέναντι τῶν δαπανῶν τοῦ Δημοσίου. Αὐτοὶ παραπονοῦνται, ὅτι αὐτὸ εἶναι παράνομον. Τώρα θὰ κρίνωμεν, καὶ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν θὰ πράξωμεν ὑπὲρ αὐτῶν.

§5ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Νόμος ὁρίζει τὴν τοιαύτην διανομὴν, καὶ μόνον διὰ νόμου εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθῇ.

§6Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Θὰ ἴδωμεν. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, ὅσον νομίζετε.

§7ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Διάταγμα τοῦ 1836.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάτοικοι Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης, συνελθόντες ἐν συλλαλητηρίῳ, ἀπέστειλαν τηλεγράφημα πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, δι’ οὗ ζητοῦσι τὴν ὑποβολὴν καὶ ἐπιψήφισιν τῆς συμβάσεως περὶ μονοπωλίου τῆς σταφίδος. Ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης ὑποβάλλει νέαν πρότασιν νόμου «περὶ εὐθύνης μηχανικῶν, ἐργοδηγῶν καὶ ἀρχιτεκτόνων διὰ τὴν ὑπέρβασιν τῶν ὑπ’ αὐτῶν συντασσομένων προϋπολογισμῶν ἔργων». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 379). Ὁ Γ. Λιάκος ἢ Τσάμης, κατάδικος κρατούμενος ἐν τῷ Σωφρονιστηρίῳ Αἰγίνης, δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὴν Βουλὴν αἰτεῖται τὴν μεταφοράν του εἰς τὰς φυλακὰς Λεβαδείας. Θὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ κύριος Χαλκιόπουλος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§9Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτε, κύριοι Βουλευταί, κατὰ τὸ 1894 ἐγένοντο οἱ καταστρεπτικοὶ σεισμοὶ ἐν Λοκρίδι, ἐπέσκηψαν ἐκεῖ καὶ ἄλλαι καταστροφαὶ, ἐκτὸς τῶν θανάτων, οἱ ὁποῖοι ἀνῆλθον εἰς 250 ἕως 300· ἤτοι καθίζησις τοῦ ἐδάφους καὶ κάλυψις γαιῶν ὑπὸ τῆς θαλάσσης καὶ καταστροφαὶ εἰς τὰς οἰκίας καὶ τὰ ὑδραγωγεῖα. Πρὸς θεραπείαν τοῦ κακοῦ ἐκ τῆς καταστροφῆς τῶν ὑδραγωγείων ὑποβάλλω μετὰ τοῦ συναδέλφου μου κυρίου Γκίκα Μάστορη νομοσχέδιον, δι’ οὗ ζητεῖται, ἵνα ἡ Βουλὴ ἐπιψηφίσῃ ἓν ποσὸν ἐξ 20,000 δραχμῶν ἐκ τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας τοῦ δήμου Λαρύμνης πρὸς ἐπισκευὴν τοῦ ὑδραγωγείου τοῦ χωρίου Μαρτίνου, πρωτευούσης τοῦ δήμου Λαρύμνης, ἔνθα ἦτο τὸ κέντρον τῶν σεισμῶν, τὸ ὁποῖον καὶ ἐβλάβη τότε ἐξ αὐτῶν. Ἐκτὸς τούτου πρόκειται νὰ ἐπισκευασθῇ καὶ τὸ ὑδραγωγεῖον ἑτέρου χωρίου, τῆς Τραγάνας. Τὸ χωρίον αὐτὸ εἶναι συνοικισμὸς νέος· εἰς αὐτὸ συνῳκίσθησαν οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Προσκυνᾶ, τὸ ὁποῖον κατεστράφη τελείως ἐκ τῶν σεισμῶν, μετῴκησαν δὲ τότε καὶ ἐγκατεστάθησαν δυνάμει Β. Διατάγματος εἰς τὴν θέσιν Τραγάνα. Ἀλλὰ δυστυχῶς οἱ συνοικισταὶ οὗτοι στεροῦνται ὑδραγωγείου ἀρτίου, καθόσον ἔχουσι μὲν ἓν τοιοῦτον, ὅπερ κατεσκεύασαν ἐκ τοῦ προχείρου, ἀλλὰ διότι εἶναι ἀσκεπὲς καὶ ἀτελὲς, πολλάκις πίνουσιν ἀκάθαρτα ὕδατα, ἐξ ὧν γεννῶνται νόσοι βλαβεραὶ εἰς τοὺς κατοίκους. Διὰ νὰ ἐπισκευασθῇ τὸ ὑδραγωγεῖον τοῦτο, δὲν ἀπαιτεῖται ἢ μόνον τὸ ποσὸν 3,000 περίπου δραχμῶν. Ἐπίσης καὶ ἕτερον χωρίον, τὸ χωρίον Λοῦτσι, εἰς τὴν αὐτὴν εὑρίσκεται ἀνάγκην ἐπισκευῆς τοῦ ὑδραγωγείου αὐτοῦ, διὰ τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖται ποσὸν 2,000 δραχμῶν. Ἐν ὅλῳ δηλαδὴ ἀπαιτοῦνται περὶ τὰς 25,000 δραχμαί. Διὰ νὰ ἐπισκευασθῶσι τὰ ὑδραγωγεῖα τῶν τριῶν τούτων χωρίων ζητοῦμεν διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου, ἵνα ἐκ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον πλεονάζει ἐκ τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας ἐν τῷ δήμῳ Λαρύμνης καὶ τὸ ὁποῖον ὑπερβαίνει τὰς 30,000 δραχμὰς, διατεθῶσι δραχμαὶ 25,000 πρὸς τὸν εἰρημένον σκοπόν· διότι, Κύριοι, φρονῶ, ὅτι ὑπὲρ πᾶν ἄλλο χωρίον τῆς ἐπαρχίας Λοκρίδος δίκαιον εἶναι νὰ ὑποστηριχθῶσι τὰ χωρία ταῦτα, τὰ ὁποῖα κατεστράφησαν, ἐπαναλέγω, ἐκ τῶν σεισμῶν. Δὲν ἀμφιβάλλω δὲ, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει προθύμως παράσχει τὴν συνδρομὴν αὐτῆς, προκειμένου περὶ τοιούτων ἔργων, καὶ θέλει ἐπιψηφίσει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καταθέτω, ὑπογεγραμμένον καὶ ὑπὸ τοῦ συναδέλφου μου.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Λοκρίδος ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν κατὰ τὴν σειράν της. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 380).

§11Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε συνάδελφε. Διὰ τὴν κατασκευὴν ὑδραγωγείων εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λοκρίδος καὶ ἄλλων κοινωφελῶν ἔργων εἶχε ληφθῆ πρόνοια ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1894, καὶ εἶχον γείνῃ μελέται, καὶ εἶχεν ἀρχίσει καὶ ἐργασία πρὸς κατασκευὴν αὐτῶν, καὶ κατεσκευάσθησαν εἰς διάφορα μέρη τοιαῦτα ὑδραγωγεῖα, εἶχε γείνῃ δὲ καθολικὴ μελέτη περὶ τοιούτων ἔργων καὶ εἶχε δαπανηθῆ ἕν ποσὸν, — δὲν ἐνθυμοῦμαι τώρα πόσον. — Ὅτε ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη παρῄτησε τὴν ἀρχὴν, εἶχεν ἀπομείνει ἐκ τῶν χρημάτων τῶν συλλεγέντων ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν μερῶν ποσὸν πλέον τῶν 800,000 δραχμῶν. Ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω, τὸ ποσὸν ἐκεῖνο, πῶς διετέθη καὶ τί ἐγένετο. Βλέπω δὲ παραδόξως, ὅτι σήμερον ζητεῖτε νὰ διατεθῶσιν ὑπὲρ τοῦ ὑδραγωγείου — ἀναγκαιοτάτου ἀναμφισβητήτως καὶ ὑπὲρ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ γείνῃ πᾶσα θυσία — χρήματα ἐκ τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας, ἐνῷ πλέον τῶν 800,000 δραχμῶν, ὡς εἶπον, εἶχον ἀπομείνει, ὅτε ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1894 παρῄτησε τὴν ἀρχήν. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω, καὶ παρακαλῶ πρὸς τοῦτο τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν — ἂν ὁ κ. συνάδελφος δὲν γνωρίζῃ — νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πληροφορίαν, πῶς διετέθη τὸ ποσὸν ἐκεῖνο ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἢ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου, καὶ ἂν διετέθη εἰς τοιαῦτα ἔργα ἢ διενεμήθη εἰς τοὺς ἰδιώτας, καὶ τέλος πάντων, τί ἀπέγεινε τὸ ποσὸν αὐτό.

§12ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 28 Φεβρουαρίου, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, κατέθηκα, ἐπὶ τῇ ἐπερωτήσει τοῦ κ. Χαλκιοπούλου, σημείωμα τῶν δαπανηθέντων χρημάτων.

§13Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σᾶς δώσω ἐγὼ πληροφορίας, ὅσας γνωρίζω.

§14Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Δὲν ἦσθε σεῖς ἐπιτροπή, κύριε Χαλκιόπουλε.

§15Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοὶ ἐπιτρέπετε; Τὰ χρήματα βεβαίως ἐδόθησαν· ἀλλ’ ἐπιθυμεῖ νὰ μάθῃ ἡ Βουλή, ποῖοι ἔλαβον τὰ χρήματα, καὶ ἂν οἱ λαβόντες αὐτὰ τὰ παρέδωκαν εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον.

§16ΓΚΙΚΑΣ ΜΑΣΤΟΡΗΣ. Δὲν παρεδόθησαν, κύριε συνάδελφε.

§17Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τὰ ἔφαγαν!

§18Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τῶν χρημάτων αὐτῶν, τῶν συλλεγέντων ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν, ἄλλοτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐπερώτησιν εἰς τὴν Βουλήν, ὁρμώμενος ἐκ τοῦ αὐτοῦ αἰσθήματος, ἐκ τοῦ ὁποίου ὁρμᾶται καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας συνάδελφος· ὑπέβαλον δὲ τοιαύτην ἐπερώτησιν, κύριοι Βουλευταί, διότι κατὰ τὸ 1894, διατελῶν καὶ τότε ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Λοκρίδος, ἤμην αὐτοδικαίως καὶ μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης, ἐνθυμοῦμαι δέ, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης, ἧς μετεῖχεν καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας Βουλευτὴς καὶ ὁ ἕτερος συνάδελφος ἐκ Λεβαδείας ...

§19Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἤμην μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἤμην Ὑπουργὸς κατὰ τὸ 1894.

§20Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Μόνον ἐγὼ ἤμην καὶ ὁ κύριος Καλογερόπουλος.

§21Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Οἱ Βουλευταὶ Θηβῶν, οἱ Βουλευταὶ Χαλκίδος, οἱ Βουλευταὶ Λεβαδείας, οἱ Βουλευταὶ Λοκρίδος.

§22Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ποῖοι ἦσαν οἱ Βουλευταὶ Λοκρίδος;

§23Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ καὶ ὁ κύριος Εὐταξίας. Ἦσαν μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὁ κ. Ρικάκης, ὁ ἀείμνηστος Γερμανός, ὁ τότε Μητροπολίτης Ἀθηνῶν, ὁ κ. Περικλῆς Βαλαωρίτης καὶ πολλὰ ἄλλα ἔντιμα πρόσωπα. Κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν, ὡς ἐνθυμοῦμαι, Κύριοι, ἠρωτήθησαν οἱ ταμίαι τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἰονικῆς, πόσα χρήματα ὑπῆρχον ἐν τοῖς ταμείοις αὐτῶν, καὶ ἀπήντησαν, ὅτι ὑπῆρχον 680,000 δραχμαί, ὅτι ἐδαπανήθησαν ὅλα τὰ ἄλλα ποσὰ, ὅτι ἐπληρώθη μάλιστα καὶ ἓν ποσὸν ἐκ 52,000 δραχμῶν, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, διὰ τὴν τελευταίαν ἀγορὰν ξυλείας, καὶ ὅτι αἱ 680,000 δραχμαὶ ἦσαν χρήματα διαθέσιμα, καὶ ὑπῆρχον ἐν τοῖς ταμείοις αὐτῶν. Τότε δὲ ἡ ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισε νὰ κατασκευασθῶσιν ἔργα κοινωτικὰ εἰς τὰ σεισμοπαθῆ μέρη, καὶ σεισμοπαθῆ μέρη ἦσαν —καὶ τοῦτο τὸ τονίζω, Κύριοι, διότι δυστυχῶς ἐγένετο κατάχρησις, διατεθέντων πολλῶν χρημάτων εἰς μὴ σεισμοπαθῆ μέρη,—μόνον ὁ δῆμος Λαρύμνης, ὁ δῆμος Ἀταλάντης, ὁ δῆμος Νέας Πέλλης, ὁ δῆμος Δαφνησίων καί τινα χωρία τῶν δήμων Θρονίου καὶ Ἐλατείας. Καὶ ἐνῷ ἡ ἐπιτροπὴ εἶχεν ἀποφασίσει, ἵνα ἐν τοῖς δήμοις αὐτοῖς κατασκευασθῶσι κοινωφελῆ ἔργα, ὑδραγωγεῖα, ναοί, γέφυραι, στρατῶνές τινες εἰς δύο χωρία, ὅπως ἀπαλλάσσωνται οἱ κάτοικοι τῶν ἐνοχλήσεων τῶν στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων, δυστυχῶς ἐν ἔτει 1895 τὰ χρήματα ταῦτα διετέθησαν ἄλλως, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω κατὰ τίνα τρόπον διετέθησαν, διότι δὲν ἤμην πλέον Βουλευτὴς Λοκρίδος, καὶ ἀντικατεστάθην ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ὑπὸ τοῦ ἐκλεγέντος κατόπιν βουλευτοῦ κ. Βασιλειάδου· καὶ ἐνῷ ἦτο ῥητὴ καὶ ὡρισμένη ἡ ἀπόφασις τῆς πρώτης ἐπιτροπῆς, καὶ τὸ πρακτικόν, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ἐστάλη πρὸς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν κ. Μεταξᾶν, ἵνα ἐκτελεσθῶσι τὰ περὶ ὧν ὁ λόγος ἔργα, ἐξ ὧν τινα κατεσκευάσθησαν κατόπιν, πολλὰ χρήματα ἐξ αὐτῶν διετέθησαν κατ’ ἄλλον τρόπον, παρὰ τὰς ἀποφάσεις τῆς ἐπιτροπῆς, διότι, ὡς ἤκουσα, τοιαῦτα ἐδόθησαν μετρητά, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω πόσα, εἴς τινας δημάρχους ὑπὸ τῶν τότε Βουλευτῶν, ὅπως χρησιμοποιηθῶσιν εἰς ἀνάγκας τῶν κοινοτήτων.

§24ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πῶς διετέθησαν;

§25Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλήφθησαν μετρητὰ χρήματα ἀπὸ τὰ ταμεῖα τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἰονικῆς, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν κοινοτήτων, ἵνα τὰ διαθέσωσιν ὑπὲρ τῶν κοινοτήτων· ἀλλ’ ἂν τὰ διέθεσαν, καὶ κατὰ τίνα τρόπον τὰ διέθεσαν, ἀγνοῶ.

§26ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πῶς τὰ διέθεσαν;

§27Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπαναλέγω, ἐγὼ δὲν εἶμαι ἐν γνώσει τῶν πραγμάτων ἐκείνων, καὶ ἀγνοῶ πῶς διετέθησαν· ἓν μόνον γνωρίζω, ὅτι εἰς τὴν ἐπερώτησιν, ἣν ὑπέβαλον, μοὶ ἐδόθη ἀπάντησις διὰ μιᾶς λογοδοσίας ἐντύπου, τὴν ὁποίαν συνέταξεν ἡ ἐπιτροπὴ τῶν σεισμοπαθῶν, ἀλλ’ ἡ λογοδοσία αὕτη δὲν ἦτο πλήρης, κατ’ ἐμέ, διότι ἀνέφερε τὰ πράγματα ἐν γενικαῖς μόνον γραμμαῖς.

§28Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Ἐδόσαμεν ὅλα τὰ χρήματα εἰς τὸ Δημόσιον· ἡμεῖς δὲν διεχειρίσθημεν χρήματα, τὸ Δημόσιον τὰ ἔλαβε.

§29Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἓν μόνον γνωρίζω, ὅτι αἱ κοινότητες τῶν χωρίων Μαρτίνου, Τραγάνας, Προσκυνᾶ, Ἁγίου Κωνσταντίνου καὶ ἄλλων μικρῶν χωρίων ἔχουσι παράπονα, ὅτι, ἐνῷ ἐλήφθησαν τὰ χρήματα ταῦτα, δὲν παρεδόθησαν εἰς αὐτάς. Παρὰ τίνων ἐλήφθησαν καὶ διατὶ δὲν παρεδόθησαν, δὲν γινώσκω.

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖος εἶναι ὁ κομιστὴς τῶν χρημάτων;

§31Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ ὅσων γνωρίζω, κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν παρουσιάσθη μία ὁμολογία ἑνὸς τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ὄχι ἀπ’ εὐθείας, ἀλλ’ ἐμμέσως, διὰ τῆς συζύγου του, ἥτις ἐκάλει τὰς κοινότητας αὐτὰς ἐγγράφως, ἵνα παραλάβωσιν, ὄχι ὅσα ἐλήφθησαν ὑπὸ τῶν ἐντολοδόχων αὐτῶν, ἀλλὰ ποσὰ ὀλιγώτερα, νὰ παραλάβωσι ταῦτα ἐκ τοῦ ἐν Ἀταλάντῃ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅπως τὰ χρησιμοποιήσωσιν εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν κοινοτήτων.

§32ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖος ἔκαμε τὴν δήλωσιν αὐτήν;

§33Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴν τὴν δήλωσιν τὴν ἔκαμεν ἡ σύζυγος τοῦ κυρίου Βασιλειάδου, τοῦ τέως βουλευτοῦ, ἐγγράφως· ἀλλ’ ἐγὼ δὲν γνωρίζω ἄλλο τι πλέον, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀναφέρω ὀνόματα, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἀναφέρω ποῖον εἶναι τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον παρέλαβε τὸ χρῆμα. Τώρα ἡ ἐρώτησις, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνε πρὸς ἐμὲ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας συνάδελφος περὶ τῆς διαθέσεως καὶ διαχειρίσεως τῶν χρημάτων αὐτῶν, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἤμην ἠναγκασμένος νὰ ἀπαντήσω, ἡ ἐρώτησις αὕτη εἶναι βέβαιον ὅτι θέλει ἐπιχύσει φῶς, διότι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα θὰ κατατεθῶσι, καὶ ἐκ τῆς μελέτης αὐτῶν θέλει διαφωτισθῆ ἡ Βουλὴ καὶ αἱ ἐνδιαφερόμεναι κοινότητες.

§34Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν ἐνοήσαμεν τίποτε ἕως τώρα. Ἐγὼ τουλάχιστον τίποτε δὲν ἐνόησα.

§35Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τί νὰ ἐννοήσητε;

§36Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τί νὰ ἐννοήσητε; Τὰ χρήματα ἦσαν 680,000 δραχμαί, τὰ ἐν τοῖς ταμείοις ὑπάρχοντα κατὰ τὸ ἔτος 1894–1895. Δι’ αὐτῶν κατεσκευάσθησαν κοινωτικά τινα ἔργα, τὰ δὲ λοιπὰ χρήματα, ὡς ἤκουσα, ἐλήφθησαν ὑπὸ τῶν πληρεξουσίων τῶν κοινοτήτων, ὅπως παραδοθῶσιν εἰς αὐτάς. Τί ἔγειναν, ἀγνοῶ, καὶ διὰ τοῦτο ζητῶ νὰ πληροφορηθῶ, ὅπως καὶ ὑμεῖς, διότι, ἐπαναλέγω, δὲν ἤμην τότε Βουλευτὴς, καὶ δὲν δύναμαι νὰ γινώσκω.

§37ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί ἔγειναν;

§38Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω τί ἔγειναν. Μὴ ζητεῖτε ἀπὸ ἐμὲ νὰ μάθητε πράγματα, τὰ ὁποῖα καὶ ἐγὼ ἀγνοῶ καὶ ζητῶ νὰ μάθω. Τώρα ἐτελείωσε τὸ ζήτημα αὐτό.

§39Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν ἐτελείωσε, διότι θὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγώ.

§40Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Βουλευτὰ, ἀνεμίξατε τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου Βασιλειάδου. Τίνα σχέσιν ἔχει τὸ ὄνομα αὐτό;

§41Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν φάκελον τῶν ἐγγράφων τῆς ἐκλογῆς Λοκρίδος θέλετε εὕρει πρόσκλησιν τῆς κυρίας Βασιλειάδου πρὸς τοὺς κατοίκους τῶν κοινοτήτων αὐτῶν, δι’ ἧς προσκλήσεως καλοῦνται, ἵνα παραλάβωσι χιλιάδας τινὰς δραχμῶν, τὰς ὁποίας ἔλεγεν ἡ κυρία αὕτη διὰ τοῦ πληρεξουσίου της Δημοσθένους Ἀγγελάκη, ὅτι κατέθηκεν εἰς τὸ ἐν Ἀταλάντῃ ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§42ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Παρελήφθησαν τὰ χρήματα αὐτά;

§43Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ γνωρίζω· ὑποθέτω ὅμως, ὅτι δὲν παρελήφθησαν, διότι παρενεβλήθησαν δυσχέρειαι.

§44Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Πρέπει νὰ ἐξηγηθῆτε· διότι, καθ’ ὃν τρόπον ἀνεμίξατε τὸ ὄνομα τῆς κυρίας Βασιλειάδου, δυνατὸν νὰ ἐπέλθωσι παρεξηγήσεις.

§45Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον σᾶς διέκοψα καὶ ἐγὼ προηγουμένως.

§46Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν εἰς τὸν φάκελον τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς Λοκρίδος, εὑρίσκεται ἡ δήλωσις αὕτη τῆς κυρίας Βασιλειάδου, γενομένη διά τινος πληρεξουσίου της, τραπεζίτου ἐν Θεσσαλονίκῃ, Δ. Ἀγγελάκη.

§47ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Διὰ τίνα λόγον ἀνεφέρατε αὐτὸ τὸ γεγονός;

§48Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ ἠρώτησαν διὰ τὰ χρήματα, τί ἔγειναν ταῦτα, καὶ ἐγὼ ἀπήντησα, ὅτι ἓν μέρος ἐξ αὐτῶν κατετέθη εἰς τὸ ἐν Ἀταλάντῃ ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὑπὸ τῆς κυρίας Βασιλειάδου διὰ τοῦ πληρεξουσίου της Δ. Ἀγγελάκη, ὅστις ἐκάλεσεν ἐγγράφως τὰς κοινότητας, ἵνα παραλάβωσιν αὐτὸ τὸ ποσόν, ὅπερ ὅμως αἱ κοινότητες δὲν ἠδυνήθησαν νὰ παραλάβωσιν ἕνεκα δυσχερειῶν καὶ διότι δὲν ἐθεώρησαν αὗται, ὅτι κατετέθη πλῆρες καὶ ὁλόκληρον τὸ εἰς αὐτὰς ἀνῆκον ποσόν. Εἶχον παρακαλέσει τὸν σεβαστὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως πρό τινων ἡμερῶν νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, δι’ οὗ νὰ ἀκυρωθῶσι τὰ παραχωρητήρια καὶ ἀπαλλαχθῶσι τῆς πληρωμῆς τῶν ἐτησίων καὶ παγίων δόσεων οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Κυπαρισσίου, τῶν ὁποίων αἱ δηλωθεῖσαι γαῖαι κατεκλύσθησαν ὑπὸ τῶν ὑδάτων τῆς θαλάσσης ἕνεκα τῶν γενομένων σεισμῶν. Ὁ τμηματάρχης ἐζήτησε τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας, καὶ ἐδόθησαν αὗται ἁρμοδίως. Θὰ παρακαλέσω ἑπομένως τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ καλέσῃ τὸν τμηματάρχην καὶ παραγγείλῃ αὐτὸν νὰ συντάξῃ τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, καὶ καταθέσῃ αὐτὸ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ συστήσῃ νὰ ἐπιψηφισθῇ, διότι ἡ ἀνάγκη αὕτη ἔχει ἀναγνωρισθῆ πρὸ πολλοῦ, ἡ δὲ σύστασίς μου εἶναι κατὰ πάντα εὔλογος καὶ δικαία.

§49Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον προέκυψεν, εἶναι πολὺ σπουδαῖον, καὶ θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ὄχι πλέον διὰ τὸ παρελθόν, ἀλλὰ διὰ τὸ μέλλον, διότι πολλάκις εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ περίπτωσις τοιαύτη, ὥστε δι’ ἐπιτροπῆς νὰ γείνῃ εἴσπραξις χρημάτων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ διατεθῶσιν ὑπὲρ ὡρισμένου σκοποῦ, ἰδίως ὑπὲρ φιλανθρωπικοῦ σκοποῦ. Ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν κατὰ τὸ 1894 νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, συνέβησαν οἱ τρομεροὶ ἐκεῖνοι σεισμοί, τοὺς ὁποίους πάντες ἐνθυμεῖσθε, καὶ αἱ μεγάλαι καταστροφαὶ ἐν Λοκρίδι, ἐν Λεβαδείᾳ ἐν μέρει, ἐν τῷ δήμῳ Ὀρχομενοῦ, ἐν Χαλκίδι καὶ εἰς διάφορα ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος. Συνέστη ἐπιτροπὴ ὑπ’ ἐμοῦ τότε, εἰς τὴν ὁποίαν περιελήφθησαν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν, τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι εἶχον πάθει, καὶ συνελέχθη ποσὸν χρημάτων μέγιστον, πλέον τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου δραχμῶν. Ἐπειδὴ εἶδον τότε, ὅτι ἡ ἐπιτροπή, ἢ μᾶλλον τινὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐδείκνυον διαθέσεις, ὅπως τὰ χρήματα ταῦτα διανεμηθῶσιν εἰς τοὺς παθόντας, ἔκρινα ὅτι εἶχον καθῆκον, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἀντιστῶ εἰς τοιαύτην ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἐθεώρουν, ὅτι μία τοιαύτη διανομὴ ἤθελε σκορπίσει ἐπὶ ματαίῳ τὰ χρήματα, διότι ἤθελεν ἀναλογίσει ἐλάχιστον ποσὸν εἰς ἕκαστον τῶν κατοίκων, τῶν παθόντων, τὸ ὁποῖον θὰ ἐδίδετο προχείρως, καὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πληρωθῶσιν αἱ ἀνάγκαι τῶν διαφόρων χωρίων. Ἐζήτησα τότε παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως ὡρισμένον χρηματικὸν ποσὸν θέσῃ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἤθελε μεριμνήσει περὶ ἐκτελέσεως ἔργων κοινωφελῶν εἰς τὰ μέρη τὰ παθόντα, καὶ πραγματικῶς ἡ ἐπιτροπὴ συνελθοῦσα, κατὰ πλειονοψηφίαν ἀπεφάσισε, καὶ κατέθηκε, δὲν ἐνθυμοῦμαι πόσον ποσόν, κατ’ ἐντολήν μου εἰς τὴν Ἰονικὴν Τράπεζαν. Ἐγὼ τότε, ἵνα ἔχω ἀσφάλειαν ὡς πρὸς τὴν διάθεσιν τῶν χρημάτων τούτων, ἀνέθηκα εἰδικῶς εἰς τὸν συνταγματάρχην κ. Μεταξᾶν τὴν μελέτην τῶν ἀναγκαίων ἔργων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἐκτελεσθῶσιν εἰς αὐτὰ τὰ χωρία, καὶ τὴν ἐπίβλεψιν τῆς κατασκευῆς τῶν ἔργων τούτων, ἐδήλωσα δὲ εἰς αὐτόν, ὅτι θὰ διατάξω τὴν πληρωμήν, μόνον ἐν ᾗ περιπτώσει αἱ ὑποβαλλόμεναι καταστάσεις ὦσι τεθεωρημέναι ὑπ’ αὐτοῦ καὶ ἐγκεκριμέναι, ἐγὼ δὲ ἐπεφυλασσόμην τὸ δικαίωμα, μόνον ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτων καταστάσεων νὰ διατάξω τὴν Τράπεζαν νὰ προβῇ εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ ποσοῦ. Οὕτως ἐγένετο καθ’ ὅλον τὸν χρόνον, καθ’ ὃν ἤμην Ὑπουργός, καὶ κατεσκευάσθησαν ὁμολογουμένως διάφορα κτίρια, καὶ ἐκκλησίαι καὶ σχολεῖα, καὶ πολλὰ τῶν ὑδραγωγείων διωρθώθησαν, τινὰ δὲ κατεσκευάσθησαν ἐξ ἀρχῆς νέα, παρέμειναν ὅμως καὶ πολλὰ ἔργα, τῶν ὁποίων προέβλεπον τὴν ἀνάγκην καὶ ὧν εἶχον διατάξει τὴν μελέτην. Ὅτε περὶ τὰ τέλη Νοεμβρίου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τοῦ 1894 εἶδον ὅτι συνελέγη ποσὸν πλέον τῶν δρ. 800,000, τὸ ὁποῖον εὑρίσκετο εἰς χεῖρας τῆς ἐπιτροπῆς, παρήγγειλα τὴν ἐπιτροπὴν δι’ ἐγγράφου μου νὰ καταθέσῃ τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς διαταγὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸ κατάστημα τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης. Ἡ ἐπιτροπὴ συνελθοῦσα διεφώνησε, τινὰ δὲ τῶν μελῶν αὐτῆς ἦλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ παρουσιασθέντα ἐνώπιόν μου μοὶ παρετήρησαν, ὅτι δὲν εἶχον δικαίωμα νὰ ζητῶ νὰ διαθέσω ἐγὼ τὰ χρήματα, καθ’ ὃν τρόπον ἐγὼ ἤθελον νομίσει καλόν. Παρέστησα εἰς αὐτοὺς τοὺς Κυρίους, ὅτι αὐτοὶ δὲν ἔχουσι κανὲν δικαίωμα νὰ ἀπευθύνωσι παρατήρησιν εἰς τὸν Ὑπουργόν, παρήγγειλα δ’ εἰς αὐτοὺς νὰ συνέλθωσιν εἰς συνεδρίασιν, καὶ εἰς τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο ἔλεγον, ὅτι θὰ προεδρεύσω ἐγὼ τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἡ ἐπιτροπὴ τὰ δικαιώματα αὐτῆς ἕλκει ἐξ ἐμοῦ, ὡς Ὑπουργοῦ, καὶ κατ’ ἐντολήν μου ἐργάζεται, καὶ ἑπομένως δὲν μετεσχηματίσθη εἰς νομικὸν πρόσωπον, ἔχον ἴδια δικαιώματα, ὥστε ν’ ἀμφισβητῇ τὰ δικαιώματα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν· διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐνόουν νὰ ἐπιτρέψω τὴν διανομὴν τῶν χρημάτων καθ’ ὃν τρόπον ἐνόουν τινὰ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἐνεργήσωσι ταύτην, διότι ἐσκεπτόμην, ὅτι διανομὴ χρημάτων εἰς πρόσωπα οὐ μόνον ἤθελε προκαλέσει παράπονα καὶ διαμαρτυρίας, ἀλλ’ ἤθελε καταστῆ καὶ ἀνωφελὴς ἀπέναντι τῶν πολλῶν καὶ ποικίλων ἀναγκῶν, αἵτινες ἔδει νὰ ἐξυπηρετηθῶσι. Προήδρευσα ὄντως τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἀνέπτυξα εἰς αὐτὴν τοὺς λόγους, ὧν ἕνεκα ἐφρόνουν, ὅτι δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ προβῶμεν εἰς διανομὴν κατὰ πρόσωπα τῶν χρημάτων· εἶπον δὲ πρὸς αὐτοὺς, ὅτι, ἂν ἐννοῶσι νὰ ἀνθίστανται εἰς τὴν παραγγελίαν μου, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, θέλω προβῆ εἰς τὴν ἀντικατάστασιν αὐτῶν, διότι οὐδὲν δικαίωμα ἔχουσιν ἐκεῖνοι εἰς τὴν διαχείρισιν χρημάτων. Τὰ πλεῖστα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐνόησαν καὶ ἀπεδέχθησαν τὴν ὀρθότητα τῆς παρατηρήσεώς μου, καὶ ὅσον ποσὸν εἶχον τότε εἰς χεῖράς των τὸ κατέθεσαν εἰς τὴν Ἰονικὴν Τράπεζαν· ἀλλὰ τὰ μειονοψηφήσαντα μέλη διεφώνησαν, καὶ ἐδήλωσαν ὅτι παραιτοῦνται. Ἐννοεῖται ὅτι ἠδιαφόρησα διὰ τὴν παραίτησιν αὐτῶν. Παρήγγειλα δὲ εἰς τὸν κ. Μεταξᾶν νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ ἔργον του, καὶ ἐξηκολούθησε τὸ ἔργον μέχρι τῆς παραιτήσεως τῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1894. Ἐγένοντο δὲ πολλὰ ἔργα τότε, Κύριοι, καὶ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸν κ. Μεταξᾶν, ὅστις εἰργάσθη μετὰ ζήλου καὶ μετὰ φειδοῦς καὶ ἐντιμότητος, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὸν ἄνδρα· τὰ ἔργα δὲ, ἅτινα ἐγένοντο, καρποῦνται ἤδη οἱ κάτοικοι τῶν παθόντων μερῶν, εὐλογοῦντες, ὡς δὲν ἀμφιβάλλω, τὸν μετὰ τόσου ζήλου ἐργασθέντα ἐντιμότατον ἄνδρα. Μόλις ὅμως παρῃτήθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1894, ὁ κ. Μεταξᾶς, ὁ ὁποῖος διετέλει ἐν γνώσει ὅλων αὐτῶν καὶ τῆς ἐπιμονῆς, ἣν εἶχον ἐγὼ, νὰ μὴ ἐπιτραπῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἡ διανομὴ τῶν χρημάτων, δὲν εἶχε δυστυχῶς τὸ σθένος νὰ ἐπιμείνῃ, καὶ γενόμενος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, αὐτός, δὲν γνωρίζω διατί, παρῃτήθη τῶν δικαιωμάτων τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καίτοι αὐτὸς ὁ ἴδιος ἐγνώριζεν ὁποίων ἀγαθῶν πρόξενος ἐγένετο ἡ ἐργασία αὐτοῦ, τὴν ὁποίαν δὲν ἠδύνατο μὲν νὰ ἐξακολουθήσῃ πλέον, ὡς γενόμενος Ὑπουργός, ἀλλ’ ἠδύνατο νὰ ἀναθέσῃ εἰς ἄλλο πρόσωπον τῆς ἐμπιστοσύνης του, νὰ πράξῃ τουτέστιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπραξα ἐγώ, ἀναθέσας τὴν ἐργασίαν εἰς αὐτόν, εἰς ὃν εἶχον ἀπεριόριστον, δικαίως καὶ εὐλόγως, ἐμπιστοσύνην, καὶ ὁ ὁποῖος ἐξετέλεσε, καθ’ ὃν τρόπον, ἐπαναλαμβάνω, ἐξετέλεσε τὰ ἔργα· δὲν εἶχε δυστυχῶς τὸ σθένος νὰ ἐπιμείνῃ, καὶ παρέδωκε τὰ δικαιώματά του εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ταῦτα δὲ γνωρίζω ἐξωδίκως, διότι ἐγὼ δὲν εἶχον πλέον θέσιν — ἐν μὲν τῇ ἐπιτροπῇ δὲν εἶχον ποτὲ θέσιν, διότι ἤμην Ὑπουργός, παραιτηθεὶς δὲ τοῦ ὑπουργικοῦ ἀξιώματος, δὲν ἠδυνάμην νὰ ἔχω θέσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἀφοῦ οὐδέποτε μετέσχον ταύτης.

§50Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Φρονεῖτε ὅτι δὲν εἶχε τὸ σθένος, ἢ ὅτι ἄλλα ἐλατήρια συνετέλεσαν; — Διότι ὁ κ. Μεταξᾶς εἶναι ἄνθρωπος σθένους· καὶ τὸ ἀπέδειξε.

§51Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Βεβαίως ὄχι ἄλλα ἐλατήρια. Ὁ κ. Μεταξᾶς εἶναι ἄνθρωπος σθένους ἐντὸς τοῦ κύκλου τῆς εἰδικότητός του· — δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, διότι δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη περὶ τοῦ κ. Μεταξᾶ, καὶ τὸ ἀπέδειξε πολλάκις. — Εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἐγώ, εἶχον ἀναθέσει αὐτῷ, ἀπέδειξε σθένος μέγα· ἀλλὰ ὁ κ. Μεταξᾶς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἦτο ἐκτὸς τοῦ κύκλου του, καὶ ἑπομένως δὲν εἶχε τὸ σθένος, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἔχῃ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀφῆκε λοιπὸν τὴν ἐπιτροπὴν ἐλευθέραν. Τότε ἔμαθον, ὅτι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς συνήρχοντο, ἐπανελθόντων καὶ τῶν μειονοψηφησάντων, καίτοι οὗτοι εἶχον δηλώσει ὅτι εἶχον παραιτηθῆ, καὶ ἀπεφάσισαν καὶ ἐγένετο διανομὴ τοῦ ποσοῦ εἰς τοὺς παθόντας, εἰς ἄλλον μὲν δραχμῶν ἑκατόν, εἰς ἄλλον 150, εἰς ἄλλον 50, ἀναλόγως τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ἕκαστος ὑπέστη. Ἐννοεῖται, ὅτι ἡ τοιαύτη διανομὴ ἰσοδυναμεῖ μὲ πέταγμα τῶν χρημάτων, διότι, κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενον, δὲν ἔπιασαν κανένα τόπον πλέον αὐτὰ τὰ χρήματα. Ὅτε μίαν ἡμέραν συνέπεσε νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, παρετήρησα ἓν ἔνταλμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τοῦ ὁποίου διετάσσετο ἡ πληρωμὴ ἑνὸς ποσοῦ 50,000 περίπου δραχμῶν ἐπὶ κεφαλαίου καὶ ἄρθρου τοῦ Προϋπολογισμοῦ πρὸς ἀποπληρωμὴν μιᾶς ἐργασίας γενομένης εἰς τὸ τότε ἀνεγερθὲν Γυμνάσιον ἐν Χαλκίδι. Παρετήρησα εἰς τὸν ἁρμόδιον ἐλεγκτήν,—συνέπεσε τυχαίως νὰ τὰ ἴδω, —ὅτι ἄπορον εἶναι, πῶς εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοιοῦτον κονδύλιον, ἀφοῦ ὅλα αὐτὰ τὰ ἔργα ἐγένοντο διὰ τῶν χρημάτων τῶν σεισμικῶν, κατὰ μέθοδον, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1894 εἶχε διατυπώσει· ἀνετρέξαμεν δὲ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν, καὶ εὕρομεν πραγματικῶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ πληρώσῃ, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἡμιτελὲς τὸ ἔργον, διότι τὰ χρήματα, διὰ τῶν ὁποίων ἐπρόκειτο νὰ πληρωθῶσιν αὐτὰ τὰ ἔργα, εἶχον διανεμηθῆ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν εἰς τοὺς παθόντας. Τὸ Ὑπουργεῖον δὲ, εὑρεθὲν πρὸ τοῦ ἀπροχωρήτου, καὶ μὴ θέλον βεβαίως ν’ ἀφήσῃ τὸ ἔργον ἡμιτελὲς, ἠναγκάσθη νὰ καταθέσῃ ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου τὰς 50,000 δραχμάς, ὅπως ἀποπληρωθῇ τὸ ἔργον, —νομίζω, ἡ ἀνέργεσις τοῦ Γυμνασίου Χαλκίδος, ἢ ἄλλο ἔργον —δὲν ἐνθυμοῦμαι, ποῖον ἔργον ἐξ αὐτῶν. Ἠθέλησα, Κύριοι, νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ θέματος τούτου, διότι ὤφειλον νὰ λογοδοτήσω διὰ τὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν ἐτήρησα ἀπέναντι τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ δώσω δὲ ἀφορμὴν, ἵνα ἀκούσω τὴν γνώμην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχωσι τὴν καλωσύνην νὰ μοὶ εἴπωσι τὴν γνώμην των, εἴτε δημοσίᾳ, εἴτε ἰδιαιτέρως, ἂν ὀρθῶς ἔπραξα, τηρήσας τοιαύτην στάσιν ἀπέναντι τῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλ’ ἔλαβον τὸν λόγον πρὸ πάντων διὰ νὰ καταστήσω προσεκτικοὺς εἰς τὸ μέλλον, —διότι τὸ παρελθὸν πλέον ἀνάγεται εἰς τὴν ἱστορίαν, διενεμήθησαν τὰ χρήματα εἰς τοὺς παθόντας, ἀνὰ ἐλαχίστας δραχμὰς κατὰ τίνα τρόπον, δὲν γνωρίζω βεβαίως ἐγὼ, γνωρίζουσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα διέταξαν τὴν διανομήν,—διὰ νὰ καταστήσω, λέγω, προσεκτικοὺς εἰς τὸ μέλλον ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀνελάμβανον τοιαύτην ἐντολὴν συλλογῆς χρημάτων, ἵνα γνωρίζωσιν, ὅτι οὐδὲν δικαίωμα ἔχουσι νὰ διαθέτωσιν αὐτοβούλως, καὶ καθ’ ὃν τρόπον θέλουσιν αὐτοὶ, τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἡ φιλανθρωπία διαφόρων πολιτῶν ἐνεπιστεύθη εἰς αὐτοὺς πρὸς σκοποὺς ὡρισμένους ὑπὲρ τῶν παθόντων μερῶν, πρὸ πάντων δὲ νὰ γνωρίζωσιν οἱ μέλλοντες νὰ ἀναλάβωσι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι καθῆκον ἔχουσι νὰ περιστέλλωσι τὴν τοιαύτην διάθεσιν τῶν ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι, βεβαίως χαριζόμεναι πρὸς τοὺς συμπολίτας αὐτῶν, θὰ θελήσωσι νὰ διανείμωσι τὰ χρήματα, ὅπως εὐχαριστήσωσι τοὺς συμπολίτας των κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὅτι καθῆκον ἔχουσι νὰ περιορίζωσι τὴν τοιαύτην ἔκτροπον ἐνέργειαν ἐκείνων, ν’ ἀναλαμβάνωσι δ’ αὐτοὶ οὗτοι τὴν μέριμναν περὶ τῶν σεισμοπαθῶν, ἐκτελοῦντες ὅσα νομίζουσιν ἀναγκαῖα κοινωφελῆ ἔργα εἰς τὰ παθόντα μέρη.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§53ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, προχθὲς ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄργους βουλευτὴς κ. Καρπετόπουλος ἀπηύθυνεν ἐπερώτησιν πρός με, ζητῶν νὰ λάβω τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς προστασίαν τῶν εἰς Ἀμερικὴν μεταναστευόντων, διότι 100 περίπου τούτων, ἄνευ λόγου, ἅμα τῇ ἀποβιβάσει αὐτῶν εἰς Νέαν Ὑόρκην, συλληφθέντες ἐρρίφθησαν ἐπὶ δέκα ἡμέρας εἰς τὰς φυλακάς, ἐπεβιβάσθησαν δὲ διὰ τῆς βίας ἐπὶ ἀτμοπλοίου ἀναχωροῦντος εἰς Ἑλλάδα, καὶ ἀπεστάλησαν ἐνταῦθα, χωρὶς νὰ τύχωσιν οὐδεμιᾶς προστασίας παρὰ τῶν ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ ἀντιπροσώπων τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου δύναμαι νὰ δώσω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν. Τὴν 22 Ἀπριλίου ἐ.ἔ. ἐστάλη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν αἴτησις κατοίκων Ἁγίου Γεωργίου τῆς Νεμέας. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἔφερε περὶ τὰς 40 ἢ 50 ὑπογραφὰς, νομίζω, καὶ ἔλεγον ἐν αὐτῇ οἱ ἀναφερόμενοι ὅσα ἐν ὀλίγοις εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄργους. Ὁμολογῶ, ὅτι, ὅτε ἔλαβον τὴν ἀναφορὰν, ἀπορία ἐγεννήθη ἐν ἐμοὶ, πῶς ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ, ὁ Γενικὸς Πρόξενος, ἔδειξε τοιαύτην, οἵαν αὐτοὶ ἔλεγον, διαγωγήν. Καὶ λέγω, ὅτι μοὶ ἐγεννήθη ἀπορία, διότι πιστεύω, ὅτι τὴν πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν ἔχω ἐγὼ, συμμερίζονται καὶ πάντες οἱ λοιποὶ, ἐκ τῶν ὁποίων πλεῖστοι ἔτυχε νὰ ἀκούσωσι περὶ τοῦ ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ Γενικοῦ Προξένου, ὅτι ὄχι μόνον τὰ καθήκοντά του ἐκτελεῖ, ἀλλὰ καὶ ἀξιοπρεπέστατα ἀντιπροσωπεύει τὸ Κράτος, καὶ νομίζω ὅτι οὐχὶ ὡς πρόξενος, ἀλλὰ καὶ ὡς ἁπλοῦς ἰδιώτης, ὡς ἐκ τοῦ ὀνόματος, τὸ ὁποῖον φέρει, ὡς ἐκ τῆς κοινωνικῆς θέσεως καὶ τῆς ἀνατροφῆς, ἐὰν ἤθελε γείνῃ πρὸς αὐτὸν εἰδοποίησις ἢ ἀναγγελία τοιούτου τινὸς συμβάντος, καὶ ὡς ἄτομον ἤθελε δράμει, ὅπως ἀναλάβῃ τὴν προστασίαν τῶν συμπατριωτῶν του. Εἰς τὴν ἀναφορὰν οὐδεὶς λόγος ἀνεφέρετο, οὔτε ἐξηγοῦντο τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα προὐκάλεσαν τὴν τοιαύτην ἀποπομπήν. Ἑπομένως τὸ μόνον, ὅπερ ἠδυνάμην νὰ πράξω, ἦτο, τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, ἡ ὁποία μοὶ ἐδόθη τὴν 22 Ἀπριλίου, νὰ διαβιβάσω εἰς Νέαν Ὑόρκην, καὶ πράγματι διεβίβασα αὐτὴν πρὸς τὸν αὐτόθι Γενικὸν Πρόξενον τῆς Ἑλλάδος τὴν 26 Ἀπριλίου, ζητῶν πληροφορίας περὶ τοῦ ἂν καὶ τί συνέβη. Ἀλλὰ νομίζω οὐχὶ ἄσκοπον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, πρὸς φωτισμὸν ἐκείνων ἰδίως τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται, διότι ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν των γίνεται ἡ μεγαλειτέρα μετανάστευσις. Ἀπό τινων μηνῶν, τριῶν ἢ τεσσάρων, ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἀμερικῆς ἔλαβε μέτρα πρὸς ἐπίβλεψιν τῶν μεταναστευόντων. Ζητεῖται παρὰ τῶν μεταναστευόντων πιστοποιητικὸν ἰατροῦ, ὅτι ὁ μετανάστης δὲν πάσχει ἀπὸ μεταδοτικὴν νόσον, ἕτερον πιστοποιητικὸν τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς, ὅτι δὲν κατεδικάσθη ἐπὶ πλημμελήματι, ἐπὶ ἐγκληματικῇ πράξει, ζητεῖται καὶ ἀπόδειξις, ὅτι ὁ μετανάστευων φέρει μεθ’ ἑαυτοῦ χρηματικὸν ποσὸν τοὐλάχιστον 50 δολλαρίων, νομίζω, τουτέστι 250 φράγκων χρυσῶν, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας του μέχρις ὅτου εὕρῃ ἐργασίαν, καὶ ἄλλαι τοιαῦται δυσκολίαι παρεμβάλλονται εἰς τοὺς μεταναστεύοντας. Λίαν πιθανὸν εἶναι, οἱ ἀναφερθέντες ἐκ Νεμέας, μὴ γνωρίζοντες τοὺς ὅρους τούτους, νὰ μετενάστευσαν ἐκεῖ ἄνευ τῶν εἰρημένων ἐφοδίων, ἢ ἄνευ τοῦ ἀπαιτουμένου χρηματικοῦ ποσοῦ, καὶ ἑπομένως ἡ ἀστυνομία τῆς Νέας Ὑόρκης, ἡ ὁποία ἐπιβλέπει τὴν ἀποβίβασιν, νὰ τοὺς ὑπεχρέωσε νὰ ἐπιστρέψωσιν εἰς Ἑλλάδα. Ἐκεῖνο, λέγω, τὸ ὁποῖον δυσκολεύομαι νὰ πιστεύσω, μέχρις ὅτου μοὶ ἀποδειχθῇ, εἶναι, ὅτι ὁ ἐν Νέᾳ Ὑόρκῃ πρόξενος, καίπερ εἰδοποιηθεὶς, ἔδειξε τοιαύτην ἀστοργίαν· μέχρις ὅτου δ’ ἀποδειχθῇ τοῦτο, πιστεύω ὅτι καὶ οἱ πλεῖστοι συμμερίζονται τὴν ἰδέαν μου, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κύριος Μπότασης τοιαύτην νὰ ἔδειξε διαγωγήν.

§54Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν παρεμβὰς μὲ ἠνάγκασε νὰ μὴ συμπληρώσω τὴν ἀπάντησίν μου εἰς τὸν κ. ἐκ Λεβαδείας συνάδελφον.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσεν αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§56Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι!

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως.

§58Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ἐκ Λεβαδείας συνάδελφος ἰσχυρίσθη, ὅτι τὰ χρήματα διενεμήθησαν εἰς τούς κατοίκους. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάλιν τὰ ἴδια!

§60Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ... Δὲν διενεμήθησαν. Τὸ ἀκούω ἐδῶ, καὶ ἂν σιγήσω, θὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἀναγνωρίζω, ὅτι ἐγένετο διανομὴ, ἐνῷ τοιαύτη δὲν ἐγένετο.

§61ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί ἔγειναν τὰ χρήματα;

§62Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον προηγουμένως. Ὅταν κατατεθῶσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ὁ κ. συνάδελφος δύναται νὰ πληροφορηθῇ λεπτομερέστατα, τί ἔλαβε χώραν καὶ τί ἐγένοντο τὰ χρήματα· διότι καὶ ἐγὼ οὐδὲν ἕτερον γνωρίζω, πλὴν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶπον προηγουμένως· διότι κατὰ τὸ 1895 δὲν ἤμην Βουλευτὴς, οὔτε μέλος τῆς ἐπιτροπῆς· συνεπῶς δὲν ἠδυνάμην νὰ γινώσκω τι περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ἐπαναλέγω, τί ἔγεινε μετ’ ἐμὲ, δὲν γνωρίζω.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ προσκομισθῶσι τὰ ἔγγραφα.

§64Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§65Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁ κ. ἐκ Λοκρίδος Βουλευτὴς, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνεκίνησε, ζήτημα περὶ διαχειρίσεως χρημάτων, τὰ ὁποῖα συνελέγησαν ἐξ εἰσφορῶν ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν Λοκρίδος.

§66Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἀνεκίνησα ἐγὼ, κύριε συνάδελφε. Ὁ κ. Μπουφίδης τὸ ἀνεκίνησεν. Ἐγὼ ὑπέβαλον νομοσχέδιον, ὅμοιον μὲ πλεῖστα ἄλλα, περὶ κατασκευῆς ὑδραγωγείων εἰς τὰ παθόντα ἐκ τῶν σεισμῶν μέρη ἐκ χρημάτων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας, καὶ οὐδὲν πλέον.

§67Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Σεῖς ἀνήλθετε ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ ὑπεβάλετε ἓν νομοσχέδιον, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο συζήτησις.

§68Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν. Ἐγὼ, ἐπαναλέγω, ὑπέβαλον νομοσχέδιον, ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ κατασκευὴ ὑδραγωγείων εἰς τὰς ἐν λόγῳ κοινότητας διὰ χρημάτων ἐκ τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας. Δὲν ἔθιξα διόλου τὸ ζήτημα τῆς διαχειρίσεως τῶν χρημάτων τῶν συλλεγέντων ὑπὲρ τῶν σεισμοπαθῶν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ (πρὸς τὸν κ. Μοσχούλαν). Μὴ διακόπτετε.

§70Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ θέτετε λοιπὸν λόγους εἰς τὸ στόμα μου, τοὺς ὁποίους δὲν εἶπον. Τὸ ζήτημα τὸ ἔθιξεν ὁ κύριος Μπουφίδης. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ παράσχῃ τὴν συνδρομήν της, ψηφίζουσα τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσάγω μετὰ τοῦ συναδέλφου μου, ὅπως οἱ κάτοικοι τῶν μερῶν ἐκείνων, τῶν σεισμοπαθῶν, κατορθώσωσι νὰ κατασκευάσωσιν ἢ ἐπισκευάσωσιν ὑδραγωγεῖα, τὰ ὁποῖα κατεστράφησαν ἢ ἐβλάβησαν ἐκ τῶν σεισμῶν, καὶ προμηθευθῶσι τὸ ἀναγκαιοῦν αὐτοῖς πόσιμον ὕδωρ, διότι στεροῦνται τοιούτου, καὶ πάσχουσι δεινῶς. Οἱ κάτοικοι τῶν σεισμοπαθῶν μερῶν εἶχον κατασκευάσει πρὶν ὑδραγωγεῖα, τὰ ὁποῖα ἔπαθον ἐκ τῶν σεισμῶν. Τώρα ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας ὑπέβαλεν ἐπερώτησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, δι’ ἧς ἐζήτησε πληροφορίας, διακόψας με, ἐν ᾧ ὡμίλουν ἐπὶ ἑτέρου θέματος. Ποίας πληροφορίας δύναμαι νὰ δώσω ἐγὼ, ἐνῷ τότε δὲν διετέλουν Βουλευτὴς οὔτε μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν σεισμοπαθῶν; Τὰς πληροφορίας ταύτας δύναται οὗτος, ὡς καὶ πᾶς ἄλλος Βουλευτὴς, νὰ ζητήσῃ καὶ λάβῃ ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τῶν σεισμοπαθῶν, εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι τότε θέλει διαφωτισθῆ ἡ Βουλὴ καὶ πᾶς ἄλλος.

§71Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς Λοκρίδος ἀνέπτυξεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον τὸ ἱστορικὸν τῆς διαχειρίσεως τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα εἰσεπράχθησαν ἐξ εἰσφορῶν ὄχι μόνον τῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ καὶ τῶν ξένων, ὅπως διατεθῶσιν ὑπὲρ τῶν παθόντων ἐκ τῶν σεισμῶν ἐν Λοκρίδι καὶ εἰς λοιπὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἐν τῇ ὁμιλίᾳ του ὁ κ. Βουλευτὴς Λοκρίδος ἀφῆκε μέρη τινὰ κεκαλυμμένα περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν χρημάτων, καὶ μάλιστα ἐλέχθη, ὅτι τὰ χρήματα ταῦτα παρέλαβεν ἐκ τοῦ ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μία Κυρία...

§72Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἀπολύτως τίποτε, εἰμὴ μόνον, ὅτι κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν διεξαχθεισῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν ἐστάλη εἰς τὰς κοινότητας τῆς Λοκρίδος ἔγγραφος δήλωσις τῆς κυρίας Βασιλειάδου, ἢ μᾶλλον τοῦ κυρίου Δ. Ἀγγελάκη, πληρεξουσίου τῆς κυρίας Ἰφιγενείας Βασιλειάδου, ἡ ὁποία ἐδήλου εἰς τὰς κοινότητας ταύτας, ὅ,τι πρὸ ὀλίγου ἀνέφερα· ἤτοι ἔγραφε: «Καλεῖσθε νὰ μεταβῆτε εἰς τὸ ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐν Ἀταλάντῃ καὶ παραλάβητε, 3,000 δραχμὰς ἡ κοινότης Μαρτίνου, καὶ χιλίας πεντακοσίας δραχμὰς ἡ κοινότης Τραγάνων, νὰ τὰς διαθέσητε δὲ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς κοινότητος». Τὸ ἔγγραφον αὐτὸ, περιεχόμενον εἰς τὸν φάκελον τῆς ἐκλογῆς Λοκρίδος, κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἐξ αὐτοῦ δύναται πᾶς τις ἐξ ὑμῶν νὰ ἀντιληφθῇ, τί προκύπτει.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήσαμεν τὰ ἔγγραφα, καὶ τὰ περιμένομεν.

§74Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν γνωρίζει ὁλόκληρον τὴν ἱστορίαν τῆς ὑποθέσεως, καλὸν ἤθελεν εἶσθαι, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον τὸν φάκελον, τὸν ἀφορῶντα τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, διότι ἀνεμίχθησαν πρόσωπα, καὶ βεβαίως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διεχειρίσθησαν τὰ συλλεχθέντα χρήματα, οἱ ὁποῖοι ἀνῆκον εἰς τὰς κοινότητας ὅλων τῶν παθόντων ἐκ τῶν σεισμῶν μερῶν, τὰ πρόσωπα, λέγω, ταῦτα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνωσιν ἄθικτα, ἐφ’ ὅσον δὲν παρουσιάζεται ἡ ὑπόθεσις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δὲν διαλευκαίνεται, διότι κἄπως ἐν τῇ ἐμῇ τοὐλάχιστον συνειδήσει ὑπῆρξεν ἕν κενὸν, ὅτι κἄτι ἐγένετο ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν χρημάτων αὐτῶν, ὅπερ δὲν γνωρίζω ἂν εἶναι ἀληθὲς, ὑποθέτω ὅμως, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθές. Καλὸν λοιπὸν εἶναι νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν φάκελον, ἵνα ἡ Βουλὴ ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως, καὶ ἐξέλθωσι τὰ πρόσωπα ἄτρωτα, ὅπως πρέπει· διότι, ὡς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λεβαδείας Βουλευτὴς εἶπε, δυνατὸν καὶ ἐν τῷ μέλλοντι νὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσωμεν εἰσφορὰς ἐκ μέρους οἱουδήποτε προσώπου δι’ οἱονδήποτε κοινωφελὲς ἔργον· ὅταν ὅμως τοιαῦτα ζητήματα ἀνακινῶνται ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἀφίνωνται κενὰ, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ δώσωσι τὴν ὑπόνοιαν εἰς οἱονδήποτε, ὅτι κἄτι συνέβη ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν χρημάτων ἐκείνων, βεβαίως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἤθελον κληθῆ ἐν τῷ μέλλοντι, ἵνα συνεισφέρωσι δι’ οἱονδήποτε κοινωφελῆ σκοπὸν, δὲν θὰ προσφέρωσι τίποτε. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ ὅλα τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν ἐπιληφθῶμεν τῆς συζητήσεως.

§75ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ νὰ κατατεθῶσιν ἐγγράφως αἱ ἐπερωτήσεις. Ὁμολογῶ ὅμως, ὅτι δὲν ἐννοῶ καλῶς περὶ τίνος φακέλου πρόκειται, διότι ἤδη συνεπεία προηγουμένης ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Λοκρίδος κατέθηκα πρὸ καιροῦ τὴν λογοδοσίαν τῆς ἐπιτροπῆς τὴν ἔντυπον. Δὲν γνωρίζω, ἂν ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα ἔγγραφα καὶ ἄλλοι φάκελοι. Θέλω ἐξετάσει, καὶ ἂν ὑπάρχωσι, θέλω καταθέσει αὐτὰ εἰς τὴν Βουλήν.

§76Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν δύναται παρὰ νὰ ὑπάρχῃ φάκελος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ λέγω τοῦτο, διότι ἀπετέλεσα μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης διὰ τὰς βοηθείας ὑπὲρ τῶν σεισμοπλήκτων τοῦ 1894. Καὶ ἐγὼ ἐπίσης εἶμαι ὑπογεγραμμένος εἰς τὴν δοθεῖσαν λογοδοσίαν, τὴν ὁποίαν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κατέθηκεν. Ἐκ τῆς λογοδοσίας προκύπτει, ὅτι εἰσεπράχθησαν ἐν ὅλῳ 1,110,000 δραχμαί, ἐδαπανήθησαν δ’ ἐξ αὐτῶν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς δραχ. 146,000 ὡς ἔγγιστα, ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως δὲ 963,456 δραχμαί· ἄρα ἡ ἐπιτροπὴ ἐλάχιστον ποσὸν διεχειρίσθη, ἅπαντα δὲ τὰ λοιπὰ διεχειρίσθη τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν περὶ τῆς τοιαύτης διαχειρίσεως νὰ μὴ ὑπάρχῃ φάκελος ἰδιαίτερος, περιέχων ἅπαντα τὰ δικαιολογητικὰ τῶν γενομένων πληρωμῶν. Τούτους τοὺς φακέλους ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ προσκομίσῃ, καὶ ἐξ αὐτῶν θὰ ἀντλήσῃ πᾶς τις ἐξ ἡμῶν οἱασδήποτε ἂν θέλῃ πληροφορίας.

§77Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὀρθῶς εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχει νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν φάκελον ἀφορῶντα εἰς τὸ ζήτημα κυρίως, περὶ οὗ πρόκειται, τουτέστι περὶ τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν διεχειρίσθη τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι περὶ τῶν χρημάτων, ἅτινα τοῦτο διεχειρίσθη, ὑπάρχουσιν ἔγγραφα, ἀλλὰ περὶ αὐτῶν δὲν πρόκειται, διότι αὐτὰ διενεμήθησαν κανονικῶς πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείων, ἐκκλησιῶν, σχολείων καὶ ἄλλων κοινωφελῶν ἔργων, καὶ ἐξηλέγχθησαν ἁρμοδίως. Πρόκειται ὅμως περὶ τούτου, ὅτι, ὅτε ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1894 κατέλιπε τὴν ἀρχήν, ἀφῆκεν ἀδιάθετον ποσόν, κατὰ μὲν τὴν λογοδοσίαν τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς βλέπω, δραχμῶν 146 χιλιάδων, ἀλλ’ ὡς ἐνθυμοῦμαι, — πιθανὸν καὶ νὰ πλανῶμαι — δραχμῶν 600 χιλιάδων.

§78Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. 680 χιλιάδων.

§79Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀλλὰ περὶ τοῦ ποσοῦ τούτου τῶν 146,000, καὶ ἂν τοῦτο ἀνέρχηται εἰς 680,000, δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ τι, διότι δὲν ἔχει τί νὰ καταθέσῃ, διότι τὰ χρήματα ταῦτα διενεμήθησαν ὑπ’ αὐτῆς τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς τοὺς παθόντας, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ μόνη γνωρίζει, πῶς διετέθησαν. Ἐγὼ εἶμαι βέβαιος, ὅτι διετέθησαν τὰ χρήματα· οὐδὲ μοὶ εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀμφιβάλλω, οὐδ’ εἰπόν τι, οὐδὲ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπονοήσω τι. Ἐγὼ ἠθέλησα νὰ ψέξω τοῦτο μόνον, ὅτι δὲν ἔπρεπεν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ διαθέσῃ τὰ χρήματα, καὶ μάλιστα ὡς τὰ διέθεσε, διότι, κατ’ ἐμὲ, δὲν εἶχε τοιοῦτον δικαίωμα. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐνήργει κατ’ ἐντολὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐφ’ ὅσον δὲ οὕτως ἐνήργει, μόνον διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἠδύνατο νὰ διαθέσῃ τὰ χρήματα, καὶ καθ’ ὃν τρόπον ἡ Κυβέρνησις ἐνόει νὰ διατεθῶσι ταῦτα. Ἐγὼ εἶχον τὴν ἰδέαν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψωμεν οὐδεμίαν ἀνάμιξιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ δὲν ἐπέτρεψα, παρήγγειλα δὲ νὰ καταθέσῃ τὰ χρήματα ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν Τράπεζαν, καὶ ἐγὼ αὐτὸς διέταξα τὰς δαπάνας διὰ τοῦ κυρίου Μεταξᾶ εἰς διάφορα ἔργα ὅλου τοῦ κατατεθέντος ποσοῦ. Ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν εἶναι εἰς θέσιν νὰ μᾶς εἴπῃ, κατὰ τίνα τρόπον διενεμήθησαν, καὶ οὐχὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς μὴ ἔχων τὰ μέσα νὰ παράσχῃ τὴν πληροφορίαν ταύτην. Ἓν μόνον δικαίωμα καὶ καθῆκον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ζητήσῃ παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ προέδρου αὐτῆς τὰ δικαιολογητικὰ τῆς διαθέσεως τοῦ ποσοῦ· ἔχει δὲ τοῦτο τὸ δικαίωμα, τὸ μὲν διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἐνήργει ὑπὸ ὀνόματι τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ δὲ διότι οὗτος, ὡς ἄμεσος προϊστάμενος ὅλων τῶν συλλόγων καὶ τῶν ἐπιτροπῶν, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπεμβῇ καὶ νὰ ἐξελέγξῃ τὴν διαχείρισιν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ζητήσῃ πληροφορίας, κατὰ τίνα τρόπον διετέθησαν τὰ χρήματα ταῦτα, ὡς καὶ τὰ δικαιολογητικὰ τῆς διαθέσεως, διότι ἄνευ τούτων μένει τι σκοτεινόν. Ἐγὼ ἐξωδίκως εἶχον πληροφορηθῆ, ὅτι τὰ χρήματα διενεμήθησαν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς εἰς πρόσωπα τῶν παθόντων μερῶν, ἀναλόγως τῆς ζημίας, ἣν ὑπέστησαν ταῦτα, καὶ τῆς κρίσεως, ἣν ὁ διανέμων ἐποιεῖτο περὶ αὐτῶν ἑκάστοτε. Ὀρθὸν λοιπὸν εἶναι, ἵνα ὁ κύριος Ὑπουργὸς ζητήσῃ παρὰ τοῦ προεδρεύσαντος τῆς ἐπιτροπῆς μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ἀειμνήστου Μητροπολίτου Ἀθηνῶν Γερμανοῦ τὰ δικαιολογητικὰ τῆς διανομῆς, διότι, ὅτι ἐγένετο τοιαύτη, προκύπτει καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς λογοδοσίας.

§80Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ κατατεθῶσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἵνα κρίνῃ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς διαθέσεως τῶν 146,000 δραχμῶν.

§81ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἐγνώριζον ποῖα ἦσαν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, οὔτε ποῖος ὁ πρόεδρος αὐτῆς. Ταύτην τὴν στιγμὴν πληροφοροῦμαι, ὅτι πρόεδρος αὐτῆς ἦτο ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου κ. Τζιβανόπουλος. Κατόπιν τῶν λεχθέντων θέλω καλέσει τοῦτον καὶ ζητήσει πάσας τὰς σχετικὰς πληροφορίας.

§82Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν γνωρίζω, τίνα λόγον εἶχεν ἡ συζήτησις αὕτη· διότι ὁ μὲν κύριος ἐκ Λεβαδείας Βουλευτὴς εἶπε πρὸ μικροῦ, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 680,000 δραχμῶν, διατεθὲν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, καλῶς διετέθη, τὸ δ’ ἕτερον ποσὸν τῶν δρ. 146,000, τὸ διατεθὲν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, καλῶς διετέθη καὶ αὐτό, ἀφοῦ ἐγνωμοδότησεν ἡ ἐπιτροπή, ἀποτελεῖται δὲ αὕτη ἐξ ἐντίμων προσώπων. Ἀλλ’ ἐνῷ ἀναγνωρίζομεν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν τίποτε παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὴν διάθεσιν τοῦ τελευταίου ποσοῦ, σπαταλῶμεν ὅμως χρόνον πολυτιμότατον. Συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. ἐκ Λεβαδείας Βουλευτοῦ, ὡς πρὸς τὴν διάθεσιν τῶν χρημάτων, τῶν εἰσπραττομένων δι’ ὡρισμένον σκοπόν. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει τὸ Διάταγμα, δι’ οὗ συνέστη ἡ ἐπιτροπή, ἡ προβᾶσα εἰς συλλογὴν ἐράνων, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι τὰ χρήματα ταῦτα εἰσπράττονται κυρίως πρὸς περίθαλψιν τῶν παθόντων, τῶν ἀστέγων, πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν ἀνθρώπων, οὓς κατέστρεψαν οἱ σεισμοί. Δὲν νομίζω δὲ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπράττηται ὑπὸ τῆς Πολιτείας τόσον μέγα ποσὸν χρημάτων, ὅπως διατεθῇ πρὸς συντέλεσιν ἔργων, δι’ ἃ εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ Δημόσιον, ἤτοι πρὸς κατασκευὴν Γυμνασίων, νέων δημοτικῶν σχολείων καὶ ἄλλων κοινωφελῶν ἱδρυμάτων. Ἐὰν πρὸς τοιοῦτον σκοπὸν διέθεσεν ἡ ἐπιτροπὴ τὰ χρήματα καὶ τοιαύτην ἐντολὴν ἔλαβε παρὰ τοῦ διευθύνοντος τότε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦτο βεβαίως εἶναι πρωτοφανές. Συνέπεσε νὰ ἦμαι ἐν Ἰταλίᾳ, ὅτε ἐγένετο ἐκεῖ ὁ μέγας σεισμός, ὁ καταστρέψας πολλὰ μέρη τῆς Ἰταλίας· συνελέγησαν ἐξ ὅλων τῶν μερῶν τοῦ κόσμου πολὺ μεγαλύτερα ποσὰ τῶν διὰ τοὺς ἐν Ἑλλάδι παθόντας συλλεγέντων, ἀλλ’ οὐδὲ λεπτὸν ἐδαπανήθη δι’ ἀνέγερσιν σχολείων καὶ ἐκκλησιῶν καὶ ἄλλων καταστημάτων. Διετέθησαν τὰ χρήματα ἐκεῖνα ἀποκλειστικῶς πρὸς περίθαλψιν μόνον τῶν παθόντων ὑπὸ τῶν σεισμῶν. Κακῶς δ’ ἔπραξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν κατασκευὴν ναῶν, ὑδραγωγείων καὶ σχολείων, ἀφοῦ οἱ διαθέσαντες τὰ χρήματα ταῦτα πᾶν ἄλλο ἢ τοῦτο ἐσκόπουν, διαθέτοντες τὰς εἰσφορὰς αὐτῶν.

§83Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὅσα ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βουλευτής, εἶναι ὀρθὰ, καὶ οὐδεὶς ἀντιλέγει. Πρὸς τοῦτον τὸν σκοπὸν καὶ ἡμεῖς διεθέσαμεν τὰ χρήματα, πρὸς περίθαλψιν τῶν ἀστέγων, πρὸς κατασκευὴν τῶν ὑδραγωγείων, διότι ὅλα κατεστράφησαν, πρὸς ἀνέγερσιν ναῶν, διότι κατέπεσαν, πρὸς ἀνέγερσιν τῶν σχολείων, διότι κατηδαφίσθησαν· καὶ ἂν μάλιστα τὰ χρήματα ἦσαν ἐπαρκῆ, ἠθέλομεν ἀνεγείρει καὶ τὰς καταπεσούσας οἰκίας. Πρὸς αὐτὸν λοιπὸν τὸν σκοπὸν διέθεσε τότε τὰ χρήματα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ οὐχὶ διὰ νὰ δώσῃ δέκα δραχμὰς εἰς τὸν ἕνα καὶ εἴκοσιν εἰς τὸν ἄλλον, πρὸς ἀνακούφισιν διὰ μίαν ἡμέραν, καὶ τὴν ἄλλην ἡμέραν νὰ μὴ ἔχωσιν οὗτοι οὐδ’ ὀβολόν.

§84ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Μετὰ προσοχῆς ἤκουσα πάντα τὰ λεχθέντα ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἀνέγνωσα δὲ καὶ τὴν ἔκθεσιν τὴν κατατεθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, δι’ ἧς ἐπιχύνεται πλῆρες φῶς. Καὶ ἂν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λοκρίδος συνάδελφος δὲν ἐβεβαίου τὰ γεγονότα, ταῦτα πάντως θὰ ἦσαν κανονικὰ καὶ ἐν τάξει, διότι ἡ λογοδοσία τῆς ἐπιτροπῆς λύει ὅλα τὰ ἀναφυέντα ζητήματα. Συνελέχθη ποσὸν δραχμῶν 1,109,365 ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς συσταθείσης διὰ Β. Διατάγματος τῆς 15 Ἀπριλίου 1894, τῆς ὁποίας πρόεδρος ἦτο ὁ τότε Μητροπολίτης Ἀθηνῶν Γερμανὸς καὶ μέλη ἄλλοι ἐπίσημοι ἄνδρες. Ἐκ τῶν χρημάτων, ἅτινα εἶχεν εἰς χεῖράς της, ἡ ἐπιτροπὴ ἐδαπάνησε ποσὸν δραχ. 145,908, ὅλον δὲ τὸ ὑπόλοιπον διέθεσεν ἡ Κυβέρνησις εἰς διάφορα ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται ἐν τῇ ἐκθέσει. Τὸ ποσὸν τῶν 145,908 δραχμῶν ῥητῶς ἀναγράφεται ἐν τῇ ἐκθέσει εἰς τί ἐδαπανήθη. (Ἀναγινώσκει τὰ δαπανηθέντα ποσὰ καὶ πρὸς τίνας σκοποὺς διετέθησαν). Μεταξὺ τῶν ποσῶν τούτων φαίνεται καὶ ποσὸν 14,400 δραχμῶν, «διὰ βοηθήματα χορηγηθέντα εἰς διαφόρους παθόντας», τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν ἐμὴν ἀντίληψιν, εἶπεν ὁ κ. Χαλκιόπουλος ὅτι δὲν διενεμήθη. Αὐτὸ εἶναι τὸ σκοτεινὸν σημεῖον τῆς ὅλης ὑποθέσεως. Ἐὰν τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν διενεμήθη, δικαιοῦται ἡ Βουλὴ νὰ ζητήσῃ πληροφορίας. Παρακαλῶ δὲ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως μετ’ ἐπιστασίας.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ρωμᾶνος κατέθηκε τὰς ἑπομένας ἐπερωτήσεις: «Παρακαλεῖται ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς, ὅπως εὐαρεστούμενος ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν: αʹ) Κατάστασιν τῶν γενομένων κατὰ τὸ 1901 δαπανῶν ἐκ τῶν ἄρθρων 1–12 τοῦ Κεφαλαίου Γʹ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. βʹ) Κατάστασιν ἐμφαίνουσαν τὰς γενομένας ὑπὸ τῶν προξενικῶν ἀρχῶν κατὰ τὰ ἔτη 1900, 1901 καὶ 1902 εἰσπράξεις ἐξ ἀγορᾶς ἢ ναυπηγήσεως ἀτμοπλοίων ὑπὸ Ἑλλήνων ὑπηκόων, ὡς καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀτμοπλοίων τούτων καὶ τῶν τόννων ἑκάστου αὐτῶν. γʹ) Κατάστασιν ἐμφαίνουσαν, τίνα ἀτμόπλοια δυνάμει συμβάσεως μετὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκτελοῦσι ταχυδρομικὴν συγκοινωνίαν ἐκτὸς τοῦ Κράτους δι’ ἑβδομαδιαίου ἢ δεκαπενθημέρου τακτικοῦ δρομολογίου. δʹ) Ἀντίγραφον τῆς ἐγκυκλίου, ἣν λήγοντος τοῦ 1898 ἀπηύθυνεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτὴς, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, πρὸς τὰς κυριωτέρας προξενικὰς ἀρχάς, ἐξαιτούμενος τὰς γνώμας αὐτῶν περὶ τῶν μέσων, ἅτινα ἠδύναντο, νομοθετικῶς λαμβανόμενα, νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τοῦ προξενικοῦ κλάδου. εʹ) Τὰς ἐπὶ τῆς ἐγκυκλίου ταύτης ἀπαντήσεις τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Β. Πρεσβείας καὶ τῶν διαφόρων προξενικῶν ἀρχῶν. Πρὸς τούτοις παρακαλεῖται ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἀπὸ ποίας ἐποχῆς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τίνος διατάξεως νόμου ἐκρατεῖτο τὸ ¼ τοῦ ἐνοικίου τῶν προξενικῶν γραφείων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου παρὰ τῶν προισταμένων τῶν προξενικῶν ἀρχῶν, καὶ τίνες ἐξ αὐτῶν ἐξῃροῦντο τοῦ μέτρου τούτου, καὶ διὰ τίνα λόγον.» Ὁ κύριος Μοσχούλας ἔχει τὸν λόγον.

§86Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀντιθέτως πρὸς τὰς ἀνεπιφυλάκτους δηλώσεις, ἃς ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐποιήσατο προχθές, ἀπαντῶν εἰς ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσσήνης Βουλευτοῦ, ἐὰν τουτέστιν ἡ σύμβασις τοῦ Μονοπωλίου, ὑπογραφομένη καὶ εἰσαγομένη εἰς τὴν Βουλήν, ἤθελε κατορθωθῆ νὰ γείνῃ νόμος τοῦ Κράτους καὶ ἐφαρμοσθῇ κατὰ τὸ ἐρχόμενον ἔτος, ἀντιθέτως, λέγω, πρὸς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι δὲν ἤθελε τοῦτο κατορθωθῆ, σήμερον ἀναγινώσκομεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῶν Ἄγγλων κεφαλαιούχων κ. Δ. Δεληγιάννης ἐποιήσατο ἀνακοινώσεις τινὰς πρὸς τὴν ἐπιτροπήν, καθ’ ἃς, ἐὰν ἡ σύμβασις ἤθελεν εἰσαχθῆ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἤθελε κατορθωθῆ ἡ ψήφισις αὐτῆς ἐντὸς δέκα ἡμερῶν, ἠδύνατο ἡ Ἑταιρεία, ἡ ὁποία ἤθελεν ἀναλάβει τὴν διάθεσιν τοῦ σταφιδοκάρπου, νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον τοῦτον ἀπὸ τοῦ παρόντος ἔτους. Ἐπειδὴ αἱ δηλώσεις αὗται, δημοσιευόμεναι εἰς τὰς ἐφημερίδας, καὶ μεταδιδόμεναι εἰς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμοὺς, γεννῶσι συγκινήσεις καὶ δημιουργοῦσιν ἀναστάτωσιν εἰς ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα, τὰ σχετιζόμενα μὲ τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος, καλὸν ἤθελεν εἶσθαι, ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἤθελεν εὐαρεστηθῆ νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν ὄντως ὁ ἀντιπρόσωπος τῶν Ἄγγλων κεφαλαιούχων προέβη εἰς τοιαύτην ἀναγγελίαν.

§87Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, τὴν 30 Ἀπριλίου μοὶ ἐζητήθη ὑπὸ συναδέλφου νὰ παράσχω πληροφορίας περὶ τῆς καταστάσεως τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς συμβάσεως τοῦ Μονοπωλίου, ἔδωκα δὲ τὰς πληροφορίας, ὅσας εἶχον, ἀλλ’ οὐδὲν εἶπον περὶ τοῦ χρόνου, καθ’ ὃν ἤθελεν ἐφαρμοσθῆ ἡ σύμβασις· ὅτε δὲ μοὶ ἐγένετο ἡ παρατήρησις, ὅτι παρέλιπον νὰ εἴπω περὶ τούτου, ἀπήντησα, ὅτι ἐν ταῖς συνεδριάσεσι τῆς ἐπιτροπῆς δὲν εἶχε γείνῃ λόγος περὶ τοῦ χρόνου, καθ’ ὃν ἡ σύμβασις ἤθελε περατωθῆ. Ἡμεῖς ἐργαζόμεθα, ποθοῦντες νὰ καθίστατο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ σύμβασις περὶ Μονοπωλίου κατὰ τὴν παροῦσαν συγκομιδὴν, ἀλλὰ δὲν ἠκούσαμεν ὁριστικῶς τι περὶ τούτου ὑπὸ τοῦ παρισταμένου Ἄγγλου, τοῦ ἀντιπροσωπεύοντος τὴν Ἑταιρείαν· διὰ τοῦτο τὴν ἐπιοῦσαν προεκάλεσα, οὐχὶ κατ’ εὐθεῖαν, ἀλλ’ ἐμμέσως, ὅπως μάθω, τί ἐφρόνουν περὶ τοῦ χρόνου τῆς ἐφαρμογῆς τῆς συμβάσεως οἱ διερμηνεύοντες τὸ φρόνημα τῆς Ἑταιρείας. Οὗτοι συνεννοηθέντες ἀπεφήναντο, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κατορθωθῇ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς συμβάσεως κατὰ τὴν παροῦσαν συγκομιδὴν, διότι οὐ μόνον ἀπῃτεῖτο χρόνος πρὸς εὕρεσιν τοῦ ἀναγκαιοῦντος κεφαλαίου, ἀλλ’ ἀπῃτεῖτο χρόνος καὶ διὰ τὸν ὀργανισμὸν τῆς λειτουργίας τῆς ἐπιχειρήσεως, ἥτις τυγχάνει καὶ πολύπλοκος· οὐδ’ ὑπάρχουσιν ἕνεκα τούτου ὀργανισμοί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ ὁδηγήσωσι τὴν Ἑταιρείαν εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς ἐπιχειρήσεως αὐτῆς, ἀλλ’ ἀπῃτεῖτο νὰ συνταχθῇ ἴδιος ὀργανισμός. Ὅτε ὁ κ. Βουλευτὴς Μεσσήνης μὲ ἐπηρώτησεν, ἔδωκα αὐτῷ τὰς πληροφορίας ταύτας. Ἀλλ’ ἐγώ, ταῦτα εἰπών, ἐγενόμην διερμηνεὺς γνώμης ἄλλων. Καὶ σήμερον δὲ πάλιν ἐν τῇ συνεδριάσει τῆς ἐπιτροπῆς ἐγένετο λόγος περὶ τούτου, καὶ κατὰ τὴν συνέντευξιν ἡμῶν οἱ διερμηνεύοντες τὸ φρόνημα τοῦ κ. Μπακχάουζ μᾶς ἀνεκοίνωσαν, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γένηται δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ κατὰ τὴν ἐφετεινὴν συγκομιδὴν ἡ σύμβασις αὕτη, ἐὰν μετὰ σπουδῆς τελειώσωσι τὰ κατ’ αὐτὴν καὶ ψηφισθῇ ἐγκαίρως ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ κυρωθῇ αὕτη, διότι ἡ ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν καταπαύουν αἱ τραπεζιτικαὶ ἐργασίαι ἐν Ἀγγλίᾳ, ἐπέρχεται κατὰ τὰς ἀρχὰς Ἰουλίου νέου ἔτους, ἀρκεῖ δὲ ὁ ἀπὸ τοῦδε μέχρι τῆς ἀρχῆς τοῦ μηνὸς Ἰουλίου χρόνος, ἵνα παρασκευάσωσι τὰ τῆς λειτουργίας τοῦ Μονοπωλίου. Καὶ ἐλέχθη μὲν τοῦτο χθές, ἀλλ’ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ γένηται δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐφέτος, καὶ ἂν ἔτι ἤθελον περατωθῇ τὰ περὶ τῆς συμβάσεως. Ἡμεῖς ἐργαζόμεθα ἐπὶ τῶν διατάξεων καὶ τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως, μετὰ τῆς ἐπιθυμίας, ἵνα εὐκολύνωμεν τὴν ἐφαρμογὴν ἐπὶ τῆς ἐφετεινῆς συγκομιδῆς· ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου δὲν εἶναι ἀδύνατον αὔριον νὰ προτείνωσιν ἄλλην γνώμην οἱ ἑρμηνεύοντες τὰς γνώμας τῆς Ἑταιρείας.

§88Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Δηλαδὴ μέχρι τίνος σημείου, κύριε Πρόεδρε, — ἂν ἦναι δυνατὸν νὰ εἴπητε, — ἐὰν μετὰ σπουδῆς ἐπιληφθῇ ἡ Βουλὴ τοῦ ζητήματος καὶ ἀποφασίσῃ; ἔχουσι θέσει ὡρισμένον χρονικὸν σημεῖον; — διὰ νὰ γνωρίζωμεν καὶ ἡμεῖς.

§89Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ γνωρίζω ἐγώ, εἶναι, ὅτι τὸ ἔργον, ὡς συνετάχθη καὶ ὑπεβλήθη εἰς ἡμᾶς, ἦτο ἀτελές, εἶχε πολλὰς πλημμελείας, εἴκοσι δὲ καὶ πλέον ἡμέρας μέχρι τοῦδε ἐργαζόμεθα, ἀνὰ τέσσαρας ὥρας ἑκάστην ἡμέραν, βελτιοῦντες, συμπληροῦντες, μεταβάλλοντες τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως. Κατὰ ποῖον χρόνον θέλουσι ἐφαρμόσει τὴν ὑπὸ μελέτην σύμβασιν, ῥητῶς δὲν ὥρισαν. Ἔταξαν ὅμως ὅρον, καθ’ ὅν, ἐπειδὴ παύουσιν αἱ τραπεζιτικαὶ ἐργασίαι ἐν Ἀγγλίᾳ τὰς τελευταίας ἡμέρας τοῦ Ἰουνίου κατὰ νέον ἔτος, ἐὰν πρὸ τοῦ χρόνου ἐκείνου δὲν ἔχωσιν ἕτοιμα τὰ χρήματα, δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ εὕρωσι χρήματα. Πότε ὅμως ἡμεῖς θέλομεν δυνηθῆ νὰ ἔχωμεν ἑτοίμην τὴν σύμβασιν; Ἡμεῖς ἔχομεν ὁδηγὸν μόνον τὴν ἐργασίαν τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, τῶν μετ’ ἐμοῦ συνεργαζομένων ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, οἱ ὁποῖοι στέργουσι νὰ κοπιάζωσι, παρακληθέντες ὑπ’ ἐμοῦ. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ κατορθώσωμεν νὰ εἰσαχθῇ ἡ σύμβασις τὴν προσεχῆ Δευτέραν εἰς τὴν Βουλήν· λέγω ἐνδεχόμενον, ἀλλ’ οὐχὶ λίαν πιθανόν, διότι πιθανώτερον νὰ εἰσαχθῇ τὴν Τρίτην. Ἡ ἐργασία εἶναι ποικίλη καὶ τὰ μάλιστα σοβαρά. Παραβάλλονται γνῶμαι, ἐγείρονται συζητήσεις ἐπὶ τῶν γνωμῶν, παρουσιάζονται δυσκολίαι πρὸς παραδοχὴν αὐτῶν, καὶ παρέρχεται οὕτω χρόνος. Ἐργαζόμεθα καθ’ ἑκάστην, συζητοῦντες, ἐξονυχίζοντες, καὶ μὴ φθάνοντες ἐνίοτε εἰς ἀποτέλεσμα. Ἐλπίζω αὔριον, — διότι θέλομεν ἐργασθῆ καὶ αὔριον Κυριακὴν τὴν 3ην ὥραν — νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέρμα, ἀλλὰ τότε ἀπαιτεῖται ἐπιθεώρησις μᾶλλον τῆς συντακτικῆς, οὕτω δὲ φθάνομεν εἰς τὴν Δευτέραν.

§90Κ. ΣΜΟΛΕΝΣΚΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, αἱ δεύτεραι πληροφορίαι εἶναι ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς;

§91Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀναφέρεσθε εἰς τὸν ὅρον, τὸν ὁποῖον μετεχειρίσθη; Εἶπον ἀληθῶς, ὅτι ἐπεθύμησα νὰ μάθω διὰ τρόπου μὴ ἐμφανοῦς, διότι δὲν ἐπεθύμουν, εἰς τοὺς ἐμοὺς λόγους νὰ δοθῇ ἔννοια ἀλλοία. Ἀληθῶς, κατὰ κακὴν ἕξιν, καίτοι εἴχομεν συμφωνήσει πάντες νὰ μὴ ἀνακοινῶμεν τὰ συζητούμενα καὶ τὰ λεγόμενα καὶ ἀποφασιζόμενα ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, καθ’ ἑκάστην ὅμως δημοσιεύονται πληροφορίαι περὶ αὐτῶν, καὶ καθ’ ἑκάστην λαμβάνω τηλεγραφήματα ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, σχετιζόμενα πρὸς τὰς ἐν τῇ ἐπιτροπῇ συζητήσεις.

§92Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁ σεβαστὸς κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ὁποῖον εἶχον λάβει τὴν τιμὴν νὰ ἐπερωτήσω κατὰ τὴν 30 Ἀπριλίου, πότε κατὰ πᾶσαν πιθανότητα θέλει λήξει τὸ στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων μετὰ τῶν Ἄγγλων ἀντιπροσώπων, εἶπεν, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, τότε, ὅτι ἐντὸς δύο ἡμερῶν, «ἐντὸς τῆς αὔριον ἢ τῆς μεθαύριον», ἴσως συντελεσθῇ.

§93Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§94Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Σήμερον ἀκόμη λέγει, «ἴσως τὴν προσεχῆ Δευτέραν, ἴσως τὴν προσεχῆ Τρίτην»· τοῦτο ἀποδεικνύει, κατ’ ἐμὴν γνώμην, ὅτι ἴσως οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Ἄγγλων κεφαλαιούχων ὑπέβαλον νέας τροπολογίας ἐπὶ τοῦ προσχεδίου, ἢ μᾶλλον, ὅτι αἱ συζητήσεις δὲν κατέληξαν εἰς ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα.

§95Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ προσχέδιον δὲν ὑφίσταται πλέον· τὸ προσχέδιον μετεβλήθη ἐκ βάθρων.

§96Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε, κύριε Πρόεδρε, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι, καθ’ ἃ ἀναγινώσκομεν, πλησιάζομεν πάλιν εἰς τὸ προσχέδιον;

§97Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ μὴ δίδητε πλήρη πίστιν εἰς ὅσα ἀναγινώσκετε.

§98Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἤθελον παρακαλέσει, ἐὰν ἦναι δυνατόν, νὰ μάθωμεν, ἂν αἱ δηλώσεις τῶν Ἄγγλων κεφαλαιούχων εἶναι ὁριστικαὶ ἢ ὄχι, ἂν ἡ σύμβασις θέλει ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλὴν μέχρι τῆς Δευτέρας, καὶ ἂν θέλει καταστῆ νόμος τοῦ Κράτους ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς αὐτῆς, ἂν οἱ Ἄγγλοι θέλουσιν ἀναλάβει τὴν ἐπιχείρησιν κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος, ἢ ἂν δήλωσις δὲν ὑπάρχῃ ἀκόμη περὶ τούτου, καὶ ἂν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἢ δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ. Διότι αὐτὴ ἡ ἀβεβαιότης ἐπάγεται ἀναστάτωσιν εἰς ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα, τὰ συνδεόμενα μετὰ τῆς σταφίδος.

§99ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς, τῆς μελετώσης τὴν σύμβασιν, ἐὰν ἦναι δυνατόν, αἱ ψευδεῖς εἰδήσεις, αἱ προερχόμεναι δὲν ἠξεύρω ἐκ μέρους τίνων, περὶ τῶν ὅρων τῆς συμβάσεως νὰ διαψεύδωνται ἐπισήμως, διότι οἱ ἀξιότιμοι οὗτοι Κύριοι καὶ τὸν τόπον κρατοῦσι διὰ τῶν τοιούτων εἰδήσεων εἰς ἀνώμαλον καὶ ἀνισόρροπον κατάστασιν, καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς παριστῶσιν ὡς βυσσοδομοῦντά τι κατὰ τῶν συμφερόντων τῶν παραγωγῶν, τὴν σωτηρίαν τῶν ὁποίων ἀνέλαβον δῆθεν οἱ ἐξ Ἀγγλίας ἐλθόντες Κύριοι.

§100Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχουσι δύο μέσα πρὸς τοῦτο. Τὸ ἓν μέσον εἶναι ἡ ἐνάσκησις τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἐνασκῶ ἐπὶ τῶν τηλεγραφημάτων, τὰ ὁποῖα περιέχουσι τοιαύτας ψευδεῖς εἰδήσεις· ἀλλ’ αὐτὸ τὸ δικαίωμα δὲν δύναμαι νὰ ἐκτείνω πέραν τῶν ὁρίων τοῦ νόμου. Δὲν δύναμαι νὰ ἐλέγξω, ποῖαι εἰδήσεις εἶναι ἀκριβεῖς καὶ ποῖαι ὄχι. Δύναμαι νὰ ἐμποδίσω τὴν μετάδοσιν τηλεγραφικῆς εἰδήσεως, ἥτις ἤθελε κριθῆ ὅτι φέρει ἀναστάτωσιν καὶ βλάβην τῆς δημοσίας τάξεως, ἀλλ’ ὄχι τηλεγραφημάτων, τὰ ὁποῖα μεταδίδουσιν ἁπλῶς ἀνακριβῆ πράγματα. Μοὶ συνέβη πολλάκις νὰ ζητῇ ἡ τηλεγραφικὴ ὑπηρεσία ἄδειαν, ἵνα μεταβιβάσῃ τηλεγραφήματα ἐντεῦθεν εἰς Πάτρας καὶ Πύργον, περιέχοντα εἰδήσεις δυσμενεστάτας περὶ ἐμοῦ διὰ τὴν ἐργασίαν τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ οὐδέποτε ἀπηγόρευσα τὴν μεταβίβασιν αὐτῶν. Ὑπάρχει καὶ ἕτερον μέσον, νὰ ἐκδίδω δελτίον τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς· ἀλλὰ δὲν ἔχω ἐντολὴν τοιαύτην παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας ἄλλως μέλη δὲν εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι, εἶναι ἄνδρες ἐκ φιλοπατρίας στέρξαντες νὰ συνδράμωσι διὰ τῶν φώτων αὐτῶν εἰς διαφώτισιν τῶν θεμάτων καὶ βελτίωσιν τῶν ὅρων, καὶ οἵτινες, καίπερ οὐδὲν ἔχοντες πρὸς τοῦτο καθῆκον ἢ ὑποχρέωσιν, παραμένουσι καὶ ἐργάζονται ἐπὶ τέσσαρας ὥρας καθ’ ἑκάστην ἐπὶ εἴκοσιν ἤδη ἡμέρας, προθύμως δ’ ὁμολογῶ πολλὰς εἰς αὐτοὺς χάριτας.

§101Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὅτι μεταδίδονται ψευδεῖς εἰδήσεις καὶ εἰς τὸν Πύργον. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ὑπὸ τίνος μεταδίδονται.

§102Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὐχὶ ὑπὸ τοῦ κ. Γ. Κρεστενίτου.

§103Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ ὑποτεθῇ, ὅτι τὰς πληροφορίας δίδουσιν ἕτεροι Βουλευταὶ ἐξ Ἠλείας;

§104Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ παράκλησιν τοῦ κυρίου Κρεστενίτου, ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ μεταδίδων τὰς πληροφορίας εἰς Πύργον. Βεβαίως ἐπιβαρυνόμεθα ἡμεῖς οἱ ἄλλοι.

§105Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τηλεγραφήματα φέροντα ὑπογραφὰς Βουλευτῶν ἐξ Ἠλείας δὲν δίδονται εἰς τὸ τηλεγραφεῖον, μεταδίδονται ὅμως εἰδήσεις εἰς Πύργον καὶ Πάτρας, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἀκριβεῖς.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§107ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον «περὶ παραχωρήσεως μεταλλείου χρωμίου εἰς τὴν Ἑταιρείαν τῶν Μεταλλουργείων Λαυρίου». Ἐπίσης νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως ταχυδρομικῆς συμβάσεως συνομολογηθείσης μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρείας Μάγκος, υἱοὶ καὶ Σα».

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλουσιν ἐγγραφῆ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει κατὰ τὴν σειράν των. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 381 καὶ 382).

§109Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ἡ ὑποβολή, κύριε Πρόεδρε, νομοσχεδίου εἰδικοῦ παραχωρήσεως μεταλλείου μοὶ δίδει ἀφορμὴν καὶ πάλιν νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἰδίᾳ τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, ὅπως τέλος πάντων ἀποφασίσῃ νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον γενικὸν περὶ μεταλλείων. Καὶ τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου καὶ τὸ συμφέρον τῶν πολιτῶν καὶ τὸ δίκαιον ἀπαιτεῖ, ἀλλὰ καὶ οἱ μέχρι τοῦδε ἀποτελοῦντες τὸ Μεταλλευτικὸν Συμβούλιον ἐπιθυμοῦσι νὰ ὑποβληθῇ νόμος γενικός· δὲν ἐπιθυμοῦσι νὰ βλέπωσι νὰ διαρπάζηται ἡ περιουσία τοῦ ἔχοντος δικαίωμα ἐπ’ αὐτῆς καὶ νὰ παραδίδεται εἰς τοὺς ἰσχυροὺς, ἢ νὰ ὑποχρεῶνται οἱ πτωχοὶ καὶ ἀδύνατοι νὰ συνεταιρίζωνται μὲ τοὺς ἰσχυροὺς, ἵνα ἐπιτυγχάνωσι τὸ δίκαιόν των. Ἡ ὑποβολὴ νομοσχεδίου εἰδικοῦ ὑπὲρ ὡρισμένων προσώπων δὲν εὐχαριστεῖ κανένα.

§110ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ δὲν ὑπέβαλον νομοσχέδιον ὑπὲρ ὡρισμένων προσώπων, ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ χρωμίου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, διότι ἄνευ ἀδείας τῆς Βουλῆς δὲν δύναται κατὰ τὸν νόμον νὰ παραχωρηθῇ.

§111Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Ὅτε ἤμην ἀντιπολιτευόμενος, ὁμόφωνος ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπετέθη κατὰ τῆς τότε Κυβερνήσεως, διότι παρεχώρησε μεταλλεῖόν τι. Νομίζω ἑπομένως, ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ὑποβολὴν νομοσχεδίου γενικοῦ ἡμεῖς πρῶτοι. Δὲν πρέπει νὰ ἐπαναληφθῶσιν ὅσα ἐγένοντο ἄλλοτε.

§112Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤθελον νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν εὐθὺς ἅμα τῇ ἐπαναλήψει τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ πολυθρυλήτου αὐτοῦ ζητήματος, τοῦ μεταλλευτικοῦ, διότι ἀναγνωρίζω, ὅτι πολλὰ σπουδαῖα ζητήματα ἔχει ἡ Βουλὴ νὰ διεξαγάγῃ, καὶ ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἀπασχολήσω αὐτὴν μέχρις οὗ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ἐπείγοντα. Ἐπιφυλάσσομαι κατόπιν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ ὁρίσῃ μίαν τῶν ἡμερῶν, ὅπως γένηται ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου συζήτησις. Τοῦτο εἶχον ζητήσει καὶ πρὶν ἡ Βουλὴ διακόψῃ τὰς ἐργασίας αὐτῆς, καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην ν’ ἀναγνωρίσῃ τὸ δίκαιον τῆς παρακλήσεώς μου ταύτης, καὶ ἐδέχθη, ἵνα μεταξὺ τῶν πρώτων ἔλθῃ καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο πρὸς συζήτησιν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν νομίζῃ, ὅτι δὲν ἐμποδίζεται ἡ ἐργασία τῆς Βουλῆς ἐκ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, καὶ ἂν νομίζῃ, ὅτι δύναται ἐπ’ ὀλίγας ὥρας ν’ ἀπασχοληθῇ ἡ Βουλὴ δι’ αὐτοῦ, τὸν παρακαλῶ νὰ ὁρίσῃ μίαν ἡμέραν, ὁποιανδήποτε ἐγκρίνῃ.

§113Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμένητε νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων τῶν σχετιζομένων μὲ τὸν Προϋπολογισμόν. Τοιαῦτα δ’ εἶναι τὰ οἰκονομικὰ, τὰ ἐπάγοντα ἐλάττωσιν δαπανῶν, τὰ φορολογικὰ, τὰ ἐκπαιδευτικὰ καὶ τινα τῶν στρατιωτικῶν.

§114Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, κύριε Πρωθυπουργὲ, ὅτι, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ ὀλίγας μόνον ὥρας, ἀντὶ νὰ κατατρίψωμεν τὸν καιρὸν εἰς ἐπερωτήσεις ἐκείνην τὴν ἡμέραν...

§115Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζετε ὥρας μόνον;

§116Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τέλος πάντων, ἐὰν δὲν διαρκέσῃ ὀλίγας ὥρας, ἂς διαρκέσῃ ὀλίγας συνεδριάσεις· ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβληθῶσιν αὐτὰ τὰ ζητήματα, καὶ ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸ τέλος τῆς Συνόδου νὰ εἴπωμεν ὅτι «δὲν ὑπάρχει καιρὸς, καὶ ἀναβάλλομεν διὰ τὴν ἄλλην Σύνοδον». Διὰ τοῦτο παρακαλῶ, ὅπως εὐαρεστηθῆτε, ἐὰν θέλητε, νὰ προσδιορίσητε τὴν προσεχῆ Δευτέραν ἢ Τρίτην, ἵνα συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο.

§117ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Τὴν προσεχῆ Τετάρτην, ἔστω.

§118Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν συναινῶ.

§119ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Θὰ τὸ φέρωμεν ἡμεῖς.

§120Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τοιούτων νομοσχεδίων.

§121Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τότε ἐγὼ, ὡς προεῖπον, θὰ λάβω τὸν λόγον καὶ θὰ φέρω τὸ ζήτημα.

§122Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Φέρετέ το.

§123Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Προκαλῶ τότε τοὺς ἔχοντας ἐναντίαν γνώμην νὰ λάβωσι τὸν λόγον καὶ συζητήσωσι.

§124Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ἐξ ὀνόματος τῶν μελῶν τῆς πλειονοψηφίας τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ 1903. Παρακαλῶ δὲ τὸν κύριον Πρόεδρον νὰ διατάξῃ τὴν ἐκτύπωσιν καὶ διανομὴν αὐτῆς.

§125Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ τελευταῖα νομοσχέδια καὶ αἱ δηλώσεις;

§126Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 383).

§128Ν. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξ ὀνόματος τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους λαμβάνω ἐπίσης τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἰδιαιτέραν ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διατάξῃ τὴν τύπωσιν καὶ διανομὴν αὐτῆς.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 384). Ὁ βουλευτὴς Καλαμῶν κ. Ι. Δαμηλάτης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβολῆς λιμενικοῦ φόρου καὶ ἐπὶ τῶν διὰ ξηρᾶς ἐξαγομένων προϊόντων τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν». Ἡ τροπολογία θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 385). Ὁ βουλευτὴς Μεσσήνης κ. Μερλόπουλος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου «περὶ διοχετεύσεως τῶν ὑδάτων τῆς πηγῆς Μάσταινας εἰς τὴν κωμόπολιν Διαβολιτσίου διὰ χρημάτων τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ κατὰ τὴν σειράν της ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 386). Ὁ κ. Στυμφαλιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§130Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§131Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν πρότασιν νόμου εἶχον σκοπὸν νὰ ὑποβάλω. Τὴν ὑποβάλλω ἄνευ εἰσηγήσεως, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ διατάξητε τὴν τύπωσιν καὶ διανομὴν αὐτῆς. Πρόκειται περὶ προσθήκης διατάξεών τινων εἰς τὸν ΒΦΠΓʹ νόμον περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης κλπ.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, μεθ’ ὃ θέλει ἐγγραφῆ κατὰ τὴν σειράν της ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 387).

§133Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Σχετικῶς μὲ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κορινθίας θὰ κάμω καὶ ἐγὼ μίαν σύστασιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Πρὸ ἓξ μηνῶν ἐξεδόθη Β. Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἱδρύεται Ἑλληνικὸν σχολεῖον ἐν τῇ κωμοπόλει Λογγᾷ τοῦ δήμου Αἰπείας. Ἔκτοτε ὅμως τὸ σχολεῖον ἐκεῖνο δὲν λειτουργεῖ, μὴ διορισθέντος διδασκάλου. Τὸ Διάταγμα τοῦτο εὐλόγως ἐξεδόθη, διότι ἡ κωμόπολις Λογγὰ εἶναι πολυαριθμοτάτη, καὶ οὐκ ὀλίγους φόρους συνεισφέρει εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Δικαίως λοιπὸν συνεστήθη τὸ σχολεῖον, ἀλλὰ πρέπει καὶ νὰ λειτουργήσῃ.

§134ΑΛΕΞ. ΣΠ. Κ. ΡΩΜΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν ἔχω δυστυχῶς πίστωσιν. Ὑπάρχουσιν 773 θέσεις καθηγητῶν καὶ ἑλληνοδιδασκάλων, ἀλλ’ εἶναι ὅλαι πεπληρωμέναι, ἐκτὸς δύο ἢ τριῶν θέσεων ἀκόμη, αἱ ὁποῖαι μένουσιν εἰς τὸ σχολεῖον Κορίνθου καί τινων ἄλλων. Ὡς ἐκ τούτου δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ σᾶς εὐχαριστήσω, διότι λείπει ἡ πίστωσις.

§135Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Νὰ εὐαρεστηθῆτε, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ ζητήσητε πίστωσιν.

§136ΑΛΕΞ. ΣΠ. Κ. ΡΩΜΑΣ. Ὁ Προϋπολογισμὸς, ὁ ὁποῖος κατετέθη καὶ πρόκειται νὰ ψηφισθῇ, περιλαμβάνει, ὡς προεῖπον, 773 μόνον θέσεις καθηγητῶν καὶ ἑλληνοδιδασκάλων.

§137Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι, ἂν πρόκειται νὰ πληρώσητε μίαν θέσιν ἑλληνοδιδασκάλου, αὐτὴ πρέπει νὰ ἦναι ἡ τῆς κωμοπόλεως ἐκείνης, ὅπου ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀνάγκη.

§138Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Νὰ καταργήσητε τὰ ἡμίση Ἑλληνικὰ σχολεῖα, κύριε Ὑπουργέ, καὶ οὐχὶ νὰ συστήσητε νέα.

§139ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Καὶ ἂν ἐπεθύμει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ εὐχαριστήσῃ τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον, δὲν θὰ ἠδύνατο, ἕνεκα τῶν οἰκονομικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐλαττώσας τὸν ἀριθμὸν τῶν ἑλληνοδιδασκάλων τόσον, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ κλείσωσι περὶ τὰ 26 Ἑλληνικὰ σχολεῖα. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον ζήτημα, τῆς κατασκευῆς κτιρίου δημοτικοῦ σχολείου, βεβαίως ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸς οὐδὲν δύναται νὰ λάβῃ μέτρον, διότι ὁ νόμος ἀπαγορεύει αὐτῷ τὴν ἀνάμιξιν εἰς τὰ καθήκοντα τοῦ ἐπιθεωρητοῦ καὶ τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου, ἐξ ὧν καὶ μόνον ἐξαρτᾶται ἡ κατασκευὴ κτιρίων δημοτικῶν σχολείων. Ἑπομένως, ἵνα ἡ ἐπιθυμία τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κορινθίας συναδέλφου κ. Στυμφαλιάδου ἐκπληρωθῇ, πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ὁ ἐν ἰσχύϊ νόμος περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο.

§140Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἐὰν, κύριε Πρόεδρε, πρόκειται νὰ γείνῃ οἰκονομία, καταργουμένων Ἑλληνικῶν σχολείων, πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ καταργηθῶσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ καταργηθῶσιν.

§141Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τὰ ¾.

§142Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ παντὸς τὰ διτάξια καὶ μονοτάξια.

§143Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Νὰ ἔχωμεν Ἑλληνικὰ σχολεῖα εἰς χωρία, καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν τοιαῦτα εἰς κωμοπόλεις, πρωτευούσας δήμων!

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Κορινθίας κ. Στυμφαλιάδης ὑποβάλλει ἔγγραφον ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν σχετικῶς πρὸς τὰ Νεαπολιτανικὰ ἁλιευτικὰ πλοῖα, τὰ κοινῶς ἀνεμότραταις ὀνομαζόμενα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐν τῷ λιμένι Κορίνθου. Ἀλλὰ δὲν εἶδον τὴν ἐπερώτησίν του σχετικῶς πρὸς τὴν κατάστασιν τοῦ δημοτικοῦ σχολείου.

§145Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Εἶναι παλαιά.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὴν ὑποβάλητε ἐγγράφως. Δὲν ὑπάρχει πρᾶξις, διὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ὑπέχῃ εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις.

§147Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι ὅτι θὰ ἐνοχλήσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργόν. Θὰ τὸν παρακαλέσω πολὺ, νὰ εὐαρεστηθῇ — διότι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν συνήθως κωφεύει εἰς τὰς παρακλήσεις τῶν Βουλευτῶν, παρὰ τὴν συνήθειαν καὶ τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦσιν ἕτεροι Ὑπουργοὶ καὶ ἰδίως ὁ σεβαστὸς κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου,—Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν τὸ Β. Διάταγμα, τὸ ἐκδοθὲν κατὰ τὸ 1900 ἢ 1901, ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Χαλκίδος βουλευτοῦ κ. Βουδούρη καὶ ἀφορῶν τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν πληρωμάτων τοῦ στόλου, τῶν ἀξιωματικῶν, ὑπαξιωματικῶν καὶ ναυτῶν, ἂν τὸ Διάταγμα τοῦτο τὸ Βασιλικὸν ἐξακολουθεῖ νὰ ἦναι ἐν ἐφαρμογῇ, ἢ ἂν διὰ νεωτέρου Διατάγματος ἠκυρώθη. Τὸ εἰρημένον Βασιλικὸν Διάταγμα περιλαμβάνει τὰς ἑξῆς διατάξεις· ὅτι οἱ κληρωτοὶ ὀφείλουσι νὰ μεταβῶσιν εἰς Πόρον, καὶ ἐπὶ τρίμηνον νὰ ἐξασκηθῶσιν εἰς τὸ Κεντρικὸν Προγυμναστήριον, μετὰ τὸ τρίμηνον δ’ αὐτὸ διάστημα, ἐὰν μὲν ἦναι ἐγγράμματοι, ὀφείλουσι νὰ παραμείνωσιν ἐπὶ τρεῖς ἔτι μῆνας, ἐὰν δὲ ἦναι ἀγράμματοι, ἀπέρχονται εἰς Ναύσταθμον, καὶ ἐπιβιβάζονται ἐπὶ τῶν ποταμῶν, τῶν ἀτμομυοδρομόνων, τῶν ὁποίων ὁ προορισμὸς εἶναι νὰ ἐξασκῶσιν αὐτοὺς ἐπὶ τῆς ναυτικῆς ὑπηρεσίας τῆς ἄλλης, οἷον εἰς τὸν χειρισμὸν τῶν ἱστίων κλπ. Μετὰ τὸ τρίμηνον διάστημα τῆς παραμονῆς αὐτῶν ἐπὶ τῶν ἀτμομυοδρομόνων εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ κληρωτοὶ νὰ ἐπιβῶσι τῶν θωρηκτῶν ἐπὶ τρεῖς μῆνας, καὶ ἐπὶ ἑτέρους τρεῖς μῆνας νὰ ἐπιβῶσι τοῦ θωρηκτοῦ τοῦ ἐν ἐνεργείᾳ, κατόπιν δὲ νὰ συστηθῇ μοῖρα, ὅπως ἐκτελεσθῶσι γενικώτερα γυμνάσια, ὧν ὁ σκοπὸς εἶναι προφανῶς ἡ ἐκπαίδευσις τῶν πληρωμάτων καὶ τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν τοῦ στόλου. Ἐὰν, λέγω, τὸ Διάταγμα ἐξακολουθῇ ἀκόμη ὑφιστάμενον καὶ λειτουργοῦν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, πρῶτον νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τούτου, καὶ δεύτερον νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἐκθέσεις καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ ἐν Πόρῳ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου καὶ τῶν διαφόρων κυβερνητῶν τῶν ἀτμομυοδρομόνων καὶ τῶν θωρηκτῶν, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή, ἂν τὰ δαπανώμενα ὑπὲρ τοῦ στόλου διατίθενται ὅπως πρέπει, ἢ ἐξατμίζονται, ὡς ἐξατμίζονται πολλὰ ἄλλα ἑκατομμύρια. Διότι πρέπει νὰ πληροφορηθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἂν τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον εἰσφέρει ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς ἐργασίας αὐτοῦ, διὰ νὰ ἔχῃ ἡ Ἑλλὰς στρατὸν καὶ στόλον, διατίθεται ὑπὲρ τοῦ σκοποῦ τούτου, ἢ διατίθεται ἁπλῶς καὶ μόνον χάριν μισθοτροφοδοσιῶν τῶν διαφόρων βαθμοφόρων τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ στόλου, ὅτε, νομίζω, θὰ ἐπιστῇ ἡ ἀνάγκη νὰ ληφθῶσι μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποδείξῃ αὐτὸς ὁ λαὸς πρὸς τοὺς κυβερνῶντας τὴν χώραν. Ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, βεβαίως θέλομεν λάβει τὸν λόγον καὶ θέλομεν ἐκφράσει τὴν γνώμην ἡμῶν· διότι εἴμεθα ὑπὲρ τῶν οἰκονομιῶν καὶ κηρυσσόμεθα ὑπὲρ τῶν οἰκονομιῶν, ἀλλ’ ὑπὲρ τῶν οἰκονομιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι δὲν παραβλάπτουσι τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας, τὰ συντελοῦντα εἰς τὴν καλὴν λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος καὶ τῶν νόμων. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν θέλει πράξει ὅπως καὶ εἰς ἄλλας παρακλήσεις, δὲν θέλει κωφεύσει νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησα παρ’ αὐτοῦ.

§148Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἐλπίζω, ὅτι θὰ δώσητε ἐγγράφως τὰ αἰτήματά σας.

§149Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Σᾶς ἐζήτησα, κύριε Ὑπουργέ, νὰ εἴπητε εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν τὸ Β. Διάταγμα, τὸ κανονίζον τὰ τῆς λειτουργίας τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν πληρωμάτων τοῦ στόλου εἶναι ἐν ἰσχύϊ ἢ οὔ, διὰ νὰ πιστωθῇ, ὅτι ἡ λειτουργία τοῦ Διατάγματος τούτου ἐξακολουθεῖ. Σᾶς ἐζήτησα νὰ καταθέσητε τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Κεντρικοῦ Προγυμναστηρίου καὶ τὰς ἐκθέσεις τῶν κυβερνητῶν τῶν πλοίων, ἐπὶ τῶν ὁποίων γίνεται ἡ ἐκπαίδευσις αὕτη. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη καὶ ἐγγράφως νὰ δώσω τοῦτο εἰς ὑμᾶς, ὅπως ἐνθυμηθῆτε τὴν κατάθεσιν· οὔτε ὁ Κανονισμὸς ἄλλως τε ἀναφέρει τοιοῦτόν τι. Εἶναι ζήτημα πρόχειρον.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Α. Βιτάλης ἔχει τὸν λόγον.

§151Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Εἶναι ἀποδεδειγμένον ἐκ τῆς πείρας, ὅτι ὅσον τελείας μορφώσεως ἤθελεν εἶναι ὁ ὑποβάλλων νομοσχέδιόν τι, ἕνεκα τῆς γνωστῆς ταχύτητος, μετὰ τῆς ὁποίας ἐπιψηφίζονται τὰ ἑκάστοτε νομοσχέδια, καὶ ἕνεκα τοῦ πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ καὶ λόγῳ φώτων ἀδύνατον νὰ προΐδῃ τις, τί ἤθελε συμβῆ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν παντὸς νόμου. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους παρουσιάσθησαν τόσα κενὰ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ μηχανικῶν τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ, ὥστε σᾶς βεβαιῶ, ὅτι πλεῖστοι συμπολῖταί μου μηχανικοὶ εὑρίσκονται εἰς ἀπελπιστικὴν κατάστασιν. Ἐπειδὴ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου εὑρίσκω πολὺ πρόθυμον, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος ἐπισπεύσῃ τὴν ὑποβολὴν τοιούτου νομοσχεδίου, διότι θέλει εὐεργετήσει ὄχι μόνον τὴν Σῦρον, ἀλλ’ ὅλας τὰς ναυτικὰς ἐπαρχίας. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἔχει ὡριμάσει καὶ πρέπει νὰ τεθῇ φραγμὸς εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον πολὺ ὀλίγαι ἡμέραι ὑπολείπονται, ἵνα τελειώσῃ ἡ Σύνοδος αὕτη.

§152Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀναγεγραμμένη ὑπ’ ἀριθ. 50 μία πρότασις νόμου περὶ ὑποχρεώσεως τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, ἵνα μετάσχωσιν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑποβάλλω μίαν τροπολογίαν. Παρακαλῶ δὲ νὰ τυπωθῇ ἡ τροπολογία, καὶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου μέχρι τῆς ἐκτυπώσεως αὐτῆς, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ συζητήσωμεν. Ἡ ἔννοια τῆς τροπολογίας εἶναι, ὅτι πρέπει τὸ Δημόσιον, ἀφοῦ ὑποχρεοῖ τοὺς ὑπαλλήλους νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὸ εἰρημένον ταμεῖον, νὰ λάβῃ μείζονα φροντίδα καὶ ἐπιμέλειαν περὶ τῆς ἐπιτηρήσεως καὶ διαχειρίσεως τοῦ ταμείου τούτου.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μαντινείας θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 388).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μοσχούλας ἔχει τὸν λόγον.

§155Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§156Δ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔρχομαι ἐπίκουρος εἰς τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου κ. Μοσχούλα. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, διότι φορολογοῦνται οἱ πεδινοὶ δῆμοι ἐπὶ τριάκοντα ἔτη, χωρὶς νὰ καρπωθῶσι τίποτε. Ἤδη, ὅτε ἀνεπτύχθη ἡ συγκοινωνία ἡ σιδηροδρομική, οὐδὲν ἐξάγεται ἐκ τοῦ λιμένος Κατακώλου, καὶ εἶναι ὅλως ἄδικος καὶ παράλογος ἡ φορολογία.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Βοζίκης ἔχει τὸν λόγον.

§158ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Γούναρη πρότασις νόμου περὶ τροποποιήσεως διαφόρων διατάξεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. Εἶναι, νομίζω, καταφανὴς ἡ ἀνάγκη τῆς τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας καὶ κατεπείγουσα, καὶ προτίθεμαι νὰ παρακαλέσω νὰ προταχθῇ καὶ συζητηθῇ ἡ σχετικὴ πρότασις νόμου· ἀλλ’ ὅμως νομίζω, ὅτι πρὸς ἀπρόσκοπτον συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τῶν προτεινομένων τροποποιήσεων εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ ἐπεξεργασία τις ὑπὸ εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, οὕτως ὥστε νὰ καθορισθῇ τὸ ἔδαφος τῆς συζητήσεως, καὶ νὰ δυνηθῶμεν εὐκόλως νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν ἐπιψηφιστέων. Διὰ τοῦτο πρὸ πάσης προτάξεως τῆς προτάσεως νόμου ταύτης παρακαλῶ νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὥστε νὰ καταρτισθῇ μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία συνερχομένη νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα ἐντὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἤθελεν ὁρίσει, καὶ νὰ φέρῃ τὴν γνώμην της ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης, κυρίως δέον ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῶν διατάξεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ μεταρρυθμισθῶσι χωρὶς νὰ γείνωσιν ἀντικείμενον μακρᾶς συζητήσεως. Τὴν πρότασιν ταύτην ὑποβάλλω, καὶ παρακαλῶ νὰ τὴν λάβητε ὑπ’ ὄψιν.

§159Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ πρότασις νόμου, ἡ ὁποία ἔχει ὑποβληθῆ, διεβιβάσθη ὑπ’ ἐμοῦ ἔντυπος εἰς μέλος τῆς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης ἐργαζομένης ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον εἰδικῶς ἐργάζεται ἐπὶ τοῦ ὅλου ζητήματος, μὲ τὴν παράκλησιν νὰ μελετήσῃ τὴν πρότασιν νόμου ταύτην καὶ ὑποβάλῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὰς γνώμας αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κυνουρίας συναδέλφου περὶ παραπομπῆς τῆς εἰρημένης προτάσεως νόμου εἰς ἐπιτροπὴν ἐκ Βουλευτῶν, ὁμολογῶ καὶ ἐγώ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη προεπεξεργασίας, καὶ μεγάλης μάλιστα· ἑπομένως ἀποδέχομαι νὰ συστηθῇ ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐπεξεργασθῇ τὴν πρότασιν νόμου τοῦ κ. ἐκ Πατρῶν συναδέλφου, καὶ ὅσον τάχιον νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσίν της. Ἤδη προφορικῶς ὁ κ. Ἰωάννης Εὐταξίας, εἰς τὸν ὁποῖον παρέπεμψα τὴν πρότασιν νόμου, μοὶ εἶπεν, ὅτι ἔλαβεν αὐτὴν καὶ τὴν ἔχει ὑπὸ μελέτην, μοὶ ὡμολόγησε δέ, ὅτι εὑρίσκει πολὺ δυσχερῆ τὴν ἀποδοχὴν τῶν προτεινομένων τροποποιήσεων· οὐχ ἧττον ὅμως θὰ τὰς μελετήσῃ. Ἐὰν καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἐκ Βουλευτῶν, ἡ καταρτισθησομένη, συγχρόνως ἤθελεν ἐργασθῆ, θὰ εὕρωμεν τὰ σημεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσῃ ἡ Βουλὴ ἄνευ μακρᾶς συζητήσεως· διότι τροποποίησις διατάξεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, ἕνεκα τῆς ὥρας τοῦ ἔτους, εἰς ἣν εὑρισκόμεθα, καὶ τῆς ἐποχῆς τῆς Συνόδου τῆς Βουλῆς, νομίζω, ὅτι, ἐὰν δὲν μείνωμεν καθ’ ὁλοκληρίαν σύμφωνοι περὶ συντόμου συζητήσεως, θὰ ἦναι ἀδύνατον νὰ ψηφισθῇ.

§160ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀκριβῶς τοῦτο ἐπιζητῶ, διότι ἡ πρότασις τοῦ κ. συναδέλφου ἔχει τοῦτο τὸ προσόν, ὅτι ἀποτελεῖται ἀπὸ τόσα νομοσχέδια, ὅσαι αἱ διατάξεις, τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ τροποποίησις, καὶ οὕτως εἶναι δυνατόν, ἀφοῦ ἡ ἐπιτροπὴ δι’ ἐκθέσεως βεβαιώσῃ, τίνες τῶν διατάξεων εἶναι τροποποιητέαι, ἄνευ ἀντιρρήσεως νὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς συζητήσεως αὐτῶν, ἥτις δὲν θὰ ἦναι μακρά. Οὗτος δὲ εἶναι εἷς ἐκ τῶν λόγων, δι’ οὓς θὰ συνέλθῃ ἡ ἐπιτροπή, ἵνα ἀποφανθῇ ἐπὶ τίνων διατάξεων δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς συζήτησιν ἐνταῦθα, καὶ τίνες εἶναι ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἀφήσωμεν, διότι θέλουσι προκαλέσει μακρὰν συζήτησιν. Ἡ πρότασις νόμου τοῦ κ. ἐκ Πατρῶν συναδέλφου ἔχει καταρτισθῆ οὕτως, ὥστε νὰ δύνανται ν’ ἀποκοπῶσιν αἱ διατάξεις, αἱ μέλλουσαι νὰ προκαλέσωσι μακρὰν συζήτησιν, καὶ νὰ συζητηθῶσιν αἱ λοιπαί.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποδέχεται ἡ Βουλὴ τὸν διορισμὸν ἐπιτροπῆς;

§162ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Νὰ τὴν ἐκλέξητε δὲ ὑμεῖς, κύριε Πρόεδρε.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σᾶς ἀνακοινώσω μεθαύριον τὰ ὀνόματα.

§164Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Χθὲς ὑπεβλήθησαν διάφορα νομοσχέδια, ἐν οἷς καὶ τὸ περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους, ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλ’ ἐνῷ πάντα τὰ ἄλλα ἐξετυπώθησαν καὶ διενεμήθησαν, τὸ περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως οὔτε ἐτυπώθη οὔτε διενεμήθη. Ἐπειδὴ φλέγομαι ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας νὰ μελετήσω αὐτό, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐκτύπωσιν αὐτοῦ καὶ τὴν διανομήν, εἰ δυνατόν, σήμερον.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διανεμηθῇ καὶ θ’ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν κατὰ τὴν σειράν του.

§166ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Μὴ ἀνησυχεῖτε· ἔχετε καιρὸν νὰ τὸ μελετήσητε. Δὲν θὰ σᾶς ἀφαιρέσωμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξ ἄλλης ἐργασίας δὲν κατωρθώθη ἡ ἐκτύπωσίς του καὶ ἡ διανομή.

§168Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν θέλω νὰ ζητήσω τὸν λόγον διατὶ δὲν διενεμήθη.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§170ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἕβδομον τμῆμα τῆς Βουλῆς ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν του ἐπὶ τῆς ἀναπληρωματικῆς ἐκλογῆς Θήρας. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 389). Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἠλίας Μαυρομιχάλης καὶ Σπ. Ε. Στάης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβολῆς λιμενικοῦ φόρου καὶ ἐπὶ τῶν διὰ ξηρᾶς ἐξαγομένων προϊόντων τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 390). Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν ἑξῆς νομοσχεδίων: 1) Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 113,434.58 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. 2) Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 18,600 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. 3) Περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 15,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903. 4) Περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 1000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. 5) Περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 8,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903. 6) Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 27,218.75 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. 7) Περὶ κοραλλίων. 8) Περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν καὶ τελμάτων. Αἱ ἐκθέσεις αὗται θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 391–398). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Συζήτησις περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐπαναληπτικῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἄνδρου. Τὸ Ζʹ τμῆμα τῆς Βουλῆς προτείνει διὰ τῆς ἐκθέσεώς του τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμου βουλευτοῦ τῆς ἐπαρχίας Ἄνδρου τοῦ κ. Δ. Μωραΐτου. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ νόμιμον βουλευτὴν τῆς ἐπαρχίας Ἄνδρου τὸν κ. Δημήτριον Μωραΐτην, ἔχοντα τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως καὶ κατὰ τὸν μῆνα Μάϊον τοῦ ἔτους 1903 τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν ἐσόδων τοῦ εἰδικοῦ ταμείου τῶν Φάρων καὶ Φανῶν καὶ τοῦ ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903, καὶ περὶ χορηγίας πιστώσεως ἴσης πρὸς τὸ ἓν δωδεκατημόριον τῶν προϋπολογισθέντων ἐξόδων ἐν γένει διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ ἰδίου ἔτους 1903».

§172Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ἐὰν ψηφίζομεν τὰς δηλώσεις τὰς ὑποβληθείσας μέχρι τῆς πρώτης ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἢ καὶ τὰς σήμερον ὑποβληθείσας πρὸς μεταβολὴν τῶν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ πιστώσεων.

§173Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πάσας τὰς δηλώσεις.

§174ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ὑπομιμνήσκω τὴν παράκλησίν μου, ὅπως κατατεθῇ σημείωμα περιέχον ἐν ὅλῳ τὰς δηλώσεις καὶ τὰς ἄλλας μεταβολάς.

§175Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διὰ τὸ 1902;

§176ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Διὰ τὸ 1903.

§177Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ κατατεθῇ περὶ ἀμφοτέρων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ προσθήκης καὶ ἑτέρων ἄρθρων εἰς τὸν νόμον ΑϠΟʹ τῆς 3 Ἀπριλίου 1891 περὶ ἐγγυήσεως τοῦ Κράτους εἰς ἐνυπόθηκα δάνεια γεωργοκτηματιῶν».

§179Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐζήτησα πληροφορίας περὶ τοῦ ὅρου «ἐξωδίκως.» Δι’ αὐτοῦ ἐννοεῖται «οὐχὶ διὰ τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ» Δὲν ὑπάρχει δὲ ἀντίρρησις, ἵνα μετὰ τὸ «ἐξωδίκως» προστεθῇ «καὶ ὁριστικῶς.» Ταῦτα ἐν τῷ ἄρθρῳ 4. Ἐν δὲ τῷ ἄρθρῳ 5 θὰ τεθῇ «διὰ τοῦ ἐπιτρόπου αὐτῶν», ἀντὶ «διὰ τοῦ κληρονόμου αὐτῶν.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς γʹ συζήτησιν, μετὰ τῶν ἐν τοῖς ἄρθροις 4 καὶ 5 τροποποιήσεων).

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 6,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς τρίτην συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως, τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 113,606 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 50,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 88,705 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 120,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 1,217.258.80 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 49,749.51 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 145,509.60 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 376,304.90 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1902».

§182Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μεταξὺ τῶν δικαιούχων τοῦ Δημοσίου, ὑπὲρ ὧν προτείνεται ἡ πίστωσις αὕτη, ἀναγράφεται καὶ ὁ Κεντρικὸς ταμίας, ὅστις καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ἀναγεγραμμένων εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν διὰ τὴν συντήρησιν τῶν Γεωργικῶν σταθμῶν ἐπλήρωσε. Τοῦτο εἶναι εἰς ἐμὲ ἀκατάληπτον. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἂν δὲν ἔχῃ ἀντίρρησιν, νὰ ἀναβάλῃ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, μέχρις οὗ προσαγάγῃ τὰς δεούσας ἐξηγήσεις.

§183Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀναβάλλεται. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 37,870.37 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς γʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 230,158.72 εἰς χρυσὸν καὶ ἐκ δραχ. 452,656.47 εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια, ἤτοι ἐν ὅλῳ ἐκ δραχ. 687,818.19 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902».

§185Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ πίναξ ὁ συνοδεύων τὸ νομοσχέδιον παρέχει τὴν πληροφορίαν, ὅτι διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου περὶ παιγνιοχάρτων ἐχορηγήθη πίστωσις ὡρισμένου ποσοῦ, καὶ ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη ἑτέρου ποσοῦ ἐκ δρ. 31,490. Ἢ ὁ πίναξ λοιπὸν δὲν εἶναι ἀκριβής, ἢ ἔπρεπε νὰ μὴ ζητηθῇ ἡ ἄλλη πίστωσις τῶν 50,000. Ὡσαύτως ἐδῶ ἀναγράφεται νομισματικὴ διαφορὰ πρὸς 65 λεπτά, ἐνῷ ὁ χρυσὸς λαμβάνεται ἀπὸ τὸ δάνειον τοῦ σιδηροδρόμου, καὶ δὲν καταλογίζεται ἡ νομισματικὴ διαφορὰ ἢ μόνον πρὸς 4 λεπτά. Πῶς ἐνταῦθα γίνεται ἐξαίρεσις τοῦ κανόνος;

§186Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1902 ἡ νομισματικὴ διαφορὰ ἔχει ὁρισθῆ εἰς 65 λεπτά· ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1903 ἀνεγράφη τὸ αὐτὸ ποσὸν τῶν 65 λεπτῶν, δὲν θέλει δὲ δαπανηθῆ ὅλον τὸ ποσὸν τὸ ἀναγραφέν.

§187Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ῥητῶς λέγεται ἐνταῦθα, ὅτι προυπελογίσθησαν 132,300 δραχμαὶ διὰ τὰ ἔξοδα πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου περὶ παιγνιοχάρτων, ἐξεκαθαρίσθησαν δραχμαὶ 163,790, καὶ ζητοῦνται δρ. 31,490· ἀλλὰ πῶς ἔχομεν τὸ ἄλλο νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἑτέρα πίστωσις δραχ. 50,000;

§188Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διότι κατόπιν παρουσιάσθη καὶ ἑτέρα δαπάνη 31,490 δραχμῶν.

§189ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Βεβαίως ὁ πίναξ δὲν εἶναι πλήρης, ὡς πρὸς τὰ ἐκκαθαρισθέντα ἔξοδα διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου περὶ παιγνιοχάρτων. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν ἄλλην παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Παρνασσίδος συνάδελφος πρὸ μικροῦ ἐποιήσατο περὶ τῆς ἀγορᾶς τοῦ συναλλάγματος, δύναμαι νὰ παρατηρήσω, ὅτι αἱ ἀνάγκαι τοῦ Δημοσίου ὑπερβαίνουσι, καὶ κατὰ πολὺ μάλιστα, τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χορηγηθῇ ἐκ τοῦ δανείου ἐκείνου, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν δὲν δύναται ν’ ἀγορασθῇ ὅλον τὸ ποσὸν πρὸς 1,46, ἀλλ’ ἀγοράζεται τὸ ἀπολειπόμενον ἀπὸ τὴν ἀγοράν.

§190Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ποσὸν δὲν εἶναι ἐκ τῶν προτέρων προσδιωρισμένον, διότι αὐτὸ κανονίζεται ἐκ τῶν ἐκτελουμένων ἔργων τοῦ σιδηροδρόμου.

§191ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Καὶ προσθέτως ἐνθυμοῦμαι ταύτην τὴν στιγμήν, ὅτι ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἀναφέρεται ποσὸν πρὸς ἀγορὰν χρυσοῦ ἐπὶ τιμῇ τοῦ φράγκου ἄνω τοῦ 1,46.

§192Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διότι βεβαίως δὲν ἐπαρκεῖ τὸ ποσόν.

§193Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχομεν μίαν ὡρισμένην πληροφορίαν περὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ληφθῇ. Τὸ Ὑπουργεῖον ἐνόμισεν, ὅτι ὅλην τὴν δαπάνην τοῦ συναλλάγματος ἠδύνατο νὰ συμπληρώσῃ ἐκ τοῦ προϊόντος τοῦ δανείου.

§194Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχουσι δύο μέτρα, τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ λάβῃ τὸ Ὑπουργεῖον· εἴτε νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον προσδιώρισε διὰ τὴν νομισματικὴν διαφορὰν ἐκ τοῦ προϊόντος τοῦ δανείου, εἴτε νὰ ὑπολογίσῃ τὰς δαπάνας εἰς τὴν τρέχουσαν τιμήν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἀνωτέρω νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς γʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς τρίτην συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως, τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 349,566.51 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 306,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 10,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ Δημοσίας τῆς Ἐκπαιδεύσεως τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 5,200 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902).

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 1,257,498.50 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902».

§196Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τούτου ἐζητήθησαν πληροφορίαι, τὰς ὁποίας, ἀναγεγραμμένας κατὰ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον, καταθέτω. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς γʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς τρίτην συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 37,591.55 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 38,032 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 15,800 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 212,786.80 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 5,867.39 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Ὡσαύτως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως, τὸ νομοσχέδιον «περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δρ. 58,769,695 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903». Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς τρίτην συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως; τὸ νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 18 Μαΐου Β. Διατάγματος, δι’ οὗ ἐχορηγήθη ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχμῶν 35,050 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902».)

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 1,657,917 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902».

§198Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐζητήθησαν πληροφορίαι ἐπὶ τῆς πιστώσεως ταύτης. Ἡ παραγγελία πρὸς ἀγορὰν τοῦ πετρελαίου ἐδόθη κατὰ τὴν 10 Ὀκτωβρίου τοῦ ἔτους 1902 πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς Ράλλη εἰς Φιλαδέλφειαν τῆς Ἀμερικῆς δι’ ἀποστολὴν 75,000 κιβωτίων πετρελαίου εἰς τὸν Πειραιᾶ... (Ἀναγινώσκει σημείωμα).

§199Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην, ἡ παραγγελία περὶ προμηθείας τοῦ πετρελαίου, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, ἐδόθη κατὰ Ὀκτώβριον.

§200Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τῇ 10 Ὀκτωβρίου.

§201Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ δὲ πετρέλαιον ἐπρόκειτο νὰ ἀφιχθῇ εἰς Ἑλλάδα κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1903.

§202Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα,

§203Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδέποτε τὸ πετρέλαιον προπληρώνεται, μετὰ τὴν παραλαβὴν πληρώνεται. Ἑπομένως ἡ πληρωμὴ τοῦ πετρελαίου ἔπρεπε νὰ γείνῃ κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1903, καὶ τὸ πετρέλαιον, φυσικὰ, τὸ ἀποβιβαζόμενον ἐνταῦθα κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1903, δὲν ἠδύνατο νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ 1902· ἐπρόκειτο νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν κατανάλωσιν τοῦ 1903· ἄρα ἡ πίστωσις, ἡ ἀφορῶσα εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ πετρελαίου τούτου, ἔπρεπε νὰ βαρύνῃ ἀναγκαίως τὴν χρῆσιν τοῦ 1903. Περὶ τούτου πρόκειται. Ἐδῶ βαρύνει τὴν χρῆσιν τοῦ 1002.

§204Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εὐθὺς ὡς ἐγένετο ἡ φόρτωσις τοῦ πετρελαίου εἰς τὴν Ἀμερικὴν, εἰδοποιήθη τηλεγραφικῶς ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἐδόθη ἐντολὴ πρὸς πληρωμὴν διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τὴν 27 Νοεμβρίου 1902.

§205Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐντολὴ δὲν εἶναι ἄλλο τι, ἐπειδὴ δὲν προκαταβάλλεται ἡ δαπάνη, ἢ νὰ δώσῃ τὴν ἐγγύησίν της ἡ Τράπεζα ὅτι θὰ πληρωθῇ.

§206Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐχρέωσε τὸ Δημόσιον ἀπὸ τῆς 27 Νοεμβρίου 1902 διὰ τὸ ποσὸν αὐτό.

§207Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν. Τὸ πετρέλαιον πληρώνεται μετὰ τὴν ἀποβίβασίν του ἐν Ἑλλάδι.

§208Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐτηλεγράφησε διὰ νὰ πληρωθῇ.

§209Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ εἶναι τηλεγραφικὴ διαταγὴ, διδομένη εἰς τοὺς ἀδελφοὺς Ράλλη καὶ ἀφορῶσα εἰς τὴν πληρωμὴν αὐτῶν διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης· ἀλλ’ ἡ πληρωμὴ γίνεται μετὰ μῆνα ἀπὸ τῆς ἀφίξεως τοῦ φορτίου. Ἡ πληρωμὴ γίνεται πάντοτε μετὰ τὴν ἀποβίβασιν τοῦ πετρελαίου, διότι πολλάκις συμβαίνει, τὸ φορτίον αὐτὸ νὰ ναυαγήσῃ· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἡ πληρωμὴ ἐκ τῶν προτέρων; Μάλιστα δὲ συμβαίνει καὶ ἕτερόν τι· πολλάκις συμβαίνει πολλὰ ἐκ τῶν κιβωτίων νὰ πάθωσι, καὶ αὐτὰ ἀφαιροῦνται, καὶ πληρώνεται ἀκριβῶς τὸ ποσὸν τῶν κιβωτίων τὸ παραληφθὲν εἰς τὰς δημοσίας ἀποθήκας.

§210ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὸ πετρέλαιον ἀγοράζεται ἐκεῖ διὰ λογαριασμὸν τῆς Κυβερνήσεως, ἢ πέμπεται διὰ λογαριασμὸν τοῦ φορτωτοῦ;

§211Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέτω, ὅτι θέλετε νὰ ἀπαντήσητε δι’ ἄλλης ἐρωτήσεως· ἀλλ’ αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν δύνασθε ν’ ἀπευθύνητε πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Γινώσκετε, τίς εἶναι ὁ μηχανισμὸς αὐτός· γινώσκετε, ὅτι οἱ ἀδελφοὶ Ράλλη δίδουσι τὴν παραγγελίαν αὐτὴν, καὶ κατόπιν λαμβάνουσιν ἓν εἶδος ἐγγυήσεως παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅτι, ὅταν ἀφιχθῇ ἐδῶ, καὶ μάλιστα καὶ βραδύτερον, θὰ πληρωθῶσιν. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, τὸ πετρέλαιον αὐτό, διὰ τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη ἔνταλμα πληρωμῆς εἰς τὸ 1903· ἐχρησιμοποιήθη διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ 1903· δύναται λοιπὸν νὰ βαρύνῃ τὴν χρῆσιν τοῦ 1902;

§212ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§213Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεὶς λέγει, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ πληρωθῇ.

§214ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ὡς πρὸς τὸν χρόνον τῆς πληρωμῆς, νομίζω ὅτι πληρώνεται ἅμα ἐπιβιβάζεται, διότι ἀγοράζεται ἐκεῖ διὰ λογαριασμὸν τῆς Κυβερνήσεως.

§215Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἀνωτέρω νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς γʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσαν αἱ πιστώσεις. Ἐρχόμεθα εἰς τὰς ταχυδρομικὰς συμβάσεις μετὰ διαφόρων ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως συμβάσεων συνομολογηθεισῶν μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας Δεστούνη–Γιαννουλάτου».

§217Ι. ΣΙΓΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ ἀτμοπλοϊκαὶ συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι πάντοτε γίνονται ὑπὸ ἓν σχέδιον στερεότυπον, νομίζω ὅτι παρουσιάζουσιν ἐλλείψεις τινὰς, τὰς ὁποίας πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅπως, εἰ δυνατὸν, τροποποιήσῃ καὶ συμπληρώσῃ, πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ τόπου, κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν τὰς εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν ψηφιζομένας σήμερον συμβάσεις. Ἰδίως παρατηρῶ, ὅτι εἰς τὰς συμβάσεις ταύτας πάντοτε καὶ κατ’ ἀνάγκην βεβαίως λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀκαταμάχητος δύναμις, ἡ ἀνωτέρα βία, ἡ ὁποία δύναται νὰ παρεμποδίσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν δρομολογίων· ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν λαμβάνεται καὶ πρόνοια, ὥστε νὰ τιμωρῶνται οἱ πλοίαρχοι καὶ αἱ ἀτμοπλοϊκαὶ ἑταιρεῖαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐπικαλοῦνται πάντοτε τὴν ἀκαταμάχητον βίαν, καὶ ὅταν ἦναι ἀκόμη γαλήνη καὶ νηνεμία. Ἢ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ εἷς ἔλεγχος, ὥστε νὰ ἐξακριβῶται ἡ ἀκαταμάχητος δύναμις, καὶ νὰ ἐπιβάλληται ἓν πρόστιμον τοὐλάχιστον διὰ τὴν μὴ ἐκτέλεσιν τῶν δρομολογίων ἀδικαιολογήτως, ἐν ὑποτροπῇ δὲ νὰ ἐκπίπτῃ ὁ πλοίαρχος τοῦ διπλώματός του, ἢ νὰ ἐκλείψῃ καθ’ ὁλοκληρίαν αὐτὸς ὁ ὅρος, ὁ ὁποῖος ἀπομένει ὡς ἐπιχείρημα ἀνεξέλεγκτον εἰς τὰς ἀτμοπλοϊκὰς ἑταιρείας, διὰ νὰ μὴ ἐκτελῶσι τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως. Ἔπρεπε νὰ ζητῆται μία ἐγγύησις· ἡ Λιμενικὴ ἀρχὴ ἐπὶ παραδείγματι νὰ βεβαιοῖ πάντοτε τὴν ἀνωτέραν βίαν. Διὰ τὰς ἀγόνους μάλιστα γραμμὰς τὸ κακὸν εἶναι μεγαλείτερον, διότι, ἐνῷ δι’ αὐτὰς πληρώνει ἡ Κυβέρνησις ἀποζημιώσεις, τὰ δρομολόγια δὲν ἐκτελοῦνται. Δύναται καὶ ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἰς τὰς γραμμὰς ἀμφοτέρων τῶν κατηγοριῶν τὸ Κράτος ἔχει ἀνώτερον συμφέρον τῶν ἑταιρειῶν· ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ φροντίσῃ νὰ ἀσφαλίσῃ τὴν τακτικὴν συγκοινωνίαν καὶ εἰς τὰς ἀγόνους καὶ τὰς μὴ ἀγόνους γραμμάς. Ἐπὶ πλέον ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν, ὅτι αἱ ἀτμοπλοϊκαὶ ἑταιρεῖαι, ἐνῷ ὁρίζουσι τὰς ἡμέρας καὶ ὁπωσδήποτε ἰδιωτικῶς καὶ ἀνεπισήμως ὁρίζουσι καὶ τὰς ὥρας ἀκόμη, πολλάκις ἀφίνουσι τοὺς ἐπιβάτας καὶ τὰ ἐμπορεύματα ἐκτεθειμένα ἐπὶ ἡμέρας εἰς τὴν παραλίαν, καὶ οἱ ἐπιβάται ταλαιπωροῦνται, καὶ τὰ ἐμπορεύματα καταστρέφονται· συνέβη δὲ καὶ εἰς ἐμὲ νὰ διανυκτερεύσω ὑπὸ ψῦχος δριμὺ ἐν παραλίᾳ ἀστέγῳ καὶ ἀλιμένῳ, διότι τὸ ἀτμόπλοιον, ἀντὶ νὰ προσεγγίσῃ κατὰ τὴν 9ην ὥραν τῆς νυκτὸς, προσήγγισε τὴν μεσημβρίαν τῆς ἐπαύριον. Αὐτὴ εἶναι μία βάσανος τῶν ἐπιβατῶν, καταστρέφουσα καθ’ ὁλοκληρίαν τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα τῆς διὰ τοῦ ἀτμοῦ συγκοινωνίας. Ἐκτὸς δὲ τούτου καταστρέφεται καὶ τὸ ἐμπόριον, διότι πολλάκις ζῷα καὶ ἄλλα προϊόντα, μὴ δυνάμενα νὰ ἀνθέξωσιν ἐπὶ πολὺ ἐκτεθειμένα εἴτε εἰς τὸν ἥλιον εἴτε εἰς τὴν βροχὴν, καταστρέφονται, καὶ παραβλάπτεται τὸ ἐμπόριον καὶ ἐν γένει ἡ κοινωνία. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂν ᾖναι δυνατὸν, εἰς τὰ προγράμματα, τὰ ὑποβαλλόμενα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, νὰ ἀπαιτήσῃ, ὥστε κατὰ προσέγγισιν νὰ ὁρίζωνται ὄχι μόνον αἱ ἡμέραι, ἀλλὰ κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ αἱ ὧραι, ἐπὶ πλέον δὲ, ὡς εἶπον, διὰ τὴν μὴ ἐκτέλεσιν τῶν πλόων νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως ἐπιβάλληται πρόστιμον εἰς τοὺς κατασοφιστευομένους τὰς συμβάσεις καὶ ἀδικαιολογήτως μὴ ἐκτελοῦντας αὐτὰς, ὑπὸ τὴν πρόφασιν πάντοτε τῆς ἀνωτέρας βίας, προσέτι δὲ ἡ ἀποζημίωσις διὰ τὰς ἀγόνους γραμμὰς νὰ συμφωνῆται καὶ καταβάλληται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐκτελεσθέντων πλόων καὶ οὐχὶ τῶν προϋπολογισθέντων. Τὸ κρατοῦν σύστημα τῆς ἀποζημιώσεως ἐνισχύει τὴν κακοπιστίαν καὶ ζημιοῖ τὸ Κράτος, διότι ὑποβάλλει αὐτὸ εἰς ἀποζημιώσεις καὶ διὰ τὰ μὴ ἐκτελεσθέντα. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω ἰδιαιτέρως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς τὰς πανηγύρεις, καὶ ἰδίως εἰς τὰς πανελληνίους πανηγύρεις τῆς Τήνου, δὲν λαμβάνεται καμμία φροντὶς ἐκ μέρους τῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν, ὅπως ἐλαττῶνται οἱ ναῦλοι, ὡς εἴθισται εἰς ὅλους τοὺς σιδηροδρόμους καὶ εἰς τὰς ἀτμοπλοϊκὰς ἑταιρείας τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου. Ἐκεῖ αἱ ἑταιρεῖαι αὗται, ἐννοοῦσαι κάλλιον τὸ ἑαυτῶν συμφέρον, πάντοτε εἰς πανήγυρεις, τὰς διεθνεῖς Ἐκθέσεις καὶ ἄλλας τοιαύτας εὐκαιρίας ἐκτάκτου συγκεντρώσεως ἐπιβατῶν, ἐλαττοῦσι κατὰ 50 καὶ 60% τοὺς ναύλους, ὅπως προκαλῶσι τὴν κίνησιν περισσοτέρων ἐπιβατῶν, ἐκ τούτου δὲ ἀνυπολόγιστοί εἰσιν οὐ μόνον αἱ ἠθικαὶ καὶ ἐθνικαὶ ὠφέλειαι, ἀλλὰ καὶ αἱ οἰκονομικαὶ διά τε τὸν τόπον καὶ τὰς ἑταιρείας. Τοῦτο δυστυχῶς δὲν κατενοήθη ὑπὸ τῶν Ἑλληνικῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν, καὶ κατὰ τὰς πανηγύρεις τὰς πανελληνίους τῆς Τήνου ἀληθῶς ταλαιπωροῦνται καὶ βασανίζονται οἱ ἐπιβάται, τὸ μὲν ἐκ τῆς ἀταξίας τῶν ἀτμοπλοϊκῶν δρομολογίων, τὸ δὲ, δύναμαι νὰ εἴπω, ἐκ τῆς αἰσχροκερδείας τῶν ἑταιρειῶν. Κατὰ τὴν περυσινὴν πανήγυριν ἐπλειοδότησαν αἱ ἀτμοπλοϊκαὶ ἑταιρεῖαι ἐπὶ τῶν ναύλων, ἀπέκλεισαν διὰ συμβάσεως πάντα συναγωνισμὸν, καὶ συνετέλεσαν ὥστε νὰ μὴ προσέλθῃ οὐδὲ τὸ τέταρτον τῶν προσκυνητῶν, οἱ ὁποῖοι προσήρχοντο ἄλλοτε. Ἐφέτος δὲ τί ἐγένετο;—διότι δυστυχῶς εἰς τὰς μέχρι τοῦδε ψηφισθείσας συμβάσεις δὲν λαμβάνεται πρόνοια περὶ τούτων. — Αἱ ἀτμοπλοϊκαὶ ἑταιρεῖαι τοῦ «Τζὼν–Μὰκ–Δούαλ», ἡ «Πανελλήνιος» καὶ ἡ «Νέα Ἀτμοπλοϊκὴ Ἑταιρεία» διὰ κοινοῦ προγράμματος ὥρισαν τὸν ναῦλον μετ’ ἐπιστροφῆς εἰς ποσὸν, τὸ ὁποῖον αὐταὶ ἐνόμισαν ὅτι ἔπρεπε νὰ ὁρίσωσιν αὐθαιρέτως, συγχρόνως δ’ ἐδήλωσαν, ὅτι μὲ εἰσιτήριον οἱασδήποτε ἐκ τῶν τριῶν ἑταιρειῶν ἠδύνατό τις νὰ ἐπανέλθῃ καὶ διὰ τῶν ἀτμοπλοίων τῶν ἄλλων ἑταιρειῶν· μετὰ τοιαύτην δὲ δήλωσιν ἐννοεῖται, ὅτι οἱ προσκυνηταὶ μετέβησαν εἰς Τῆνον, βέβαιοι ὄντες ὅτι θὰ ἔχωσι πάντοτε ἀτμόπλοιον διὰ νὰ ἐπανέλθωσιν, ὀψέποτε ἤθελον· ἀλλ’ ἐν Τήνῳ τοὺς ἀνέμενεν ἄλλη ἔκπληξις, ἣν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπὸ σημείωσιν, διὰ νὰ τιμωρήσῃ ἢ νὰ ἐκφράσῃ τὴν λύπην του τοὐλάχιστον εἰς τὰς ἑταιρείας ταύτας, αἱ ὁποῖαι καὶ ἀπάτην μετῆλθον καὶ αἰσχροκερδῆ διαγωγὴν ἐπέδειξαν...

§218Ε. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό, διότι ἡ «Νέα Ἀτμοπλοϊκὴ Ἑταιρεία» ἐδέχθη ὅλους τοὺς ἐπιβάτας καὶ μὲ ξένα εἰσιτήρια.

§219Ι. ΣΙΓΑΛΑΣ. Ἔχω ὄχι μόνον ἀσφαλεῖς πληροφορίας, ἀλλὰ καὶ τὸν τύπον καὶ τῆς Τήνου καὶ τῆς Ἄνδρου ἔχω ἐπίκουρον, ὁ ὁποῖος ἐξετραγῴδησε τὴν ἀπάτην καὶ αἰσχροκέρδειαν τῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν. Δύνασθε δὲ κατόπιν νὰ ἔλθητε εἰς τὸ βῆμα, ἵν’ ἀποδείξητε τὸ ἐναντίον. Τοὺς ἐπιβάτας λοιπὸν ἐν Τήνῳ τοὺς ἀνέμενεν ἔκπληξις, διότι εἰς τὰ πρακτορεῖα τῆς Τήνου ἐτοιχοκολλήθη εἰδοποίησις ἑτέρα, ἀντίθετος τῆς ἐν Πειραιεῖ τοιχοκολληθείσης, καὶ δι’ αὐτῆς ἐδηλοῦτο, ὅτι ἕκαστος προσκυνητὴς ὤφειλε νὰ ἐπανέλθῃ διὰ τοῦ αὐτοῦ ἀτμοπλοίου, διὰ τοῦ ὁποίου μετέβη εἰς Τῆνον· ἀλλὰ ἀτμόπλοιον τῆς αὐτῆς ἑταιρείας δὲν ὑπῆρχεν, οἱ ἐπιβάται τῶν ἄλλων ἑταιρειῶν ἐβιάζοντο νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰ ἔργα των καὶ τὰς οἰκίας των· τί δὲ συνέβη; ἐπολιορκήθη τὸ ἀτμόπλοιον, κατὰ τὰς ἐπιστολὰς καὶ τὰς πληροφορίας τῶν ἐπιβατῶν ἐκεῖθεν, καὶ κατὰ τὰ φύλλα τὰ ἐκδιδόμενα ἐν ξένῃ, ἐπολιορκήθη τὸ ἀτμόπλοιον, καὶ τῇ ἐπεμβάσει τῆς ἀρχῆς πλέον, ὅπως μὴ διαταραχθῇ ἡ τάξις, ὁ ἀστυνόμος καὶ ὁ δήμαρχος καὶ οἱ πράκτορες τῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιρειῶν, βλέποντες τὴν παγίδα, εἰς τὴν ὁποίαν ἐνέπεσαν οἱ προσκυνηταί, προσῆλθον, καὶ διὰ τῆς βίας σχεδὸν εἰσήγαγον τοὺς προσκυνητάς, τοὺς ἔχοντας εἰσιτήρια ἄλλων ἑταιρειῶν, εἰς τὸ ἀναχωροῦν ἀτμόπλοιον. Οὕτω μόνον κατώρθωσαν νὰ ἐπανέλθωσι πλεῖστοι ἐπιβάται, ἐπειγόμενοι νὰ ἐπιστρέψωσιν εἰς τὰς ἑστίας των, ἀλλ’ ἐννοεῖται ἐστοιβαγμένοι εἰς τὸ ἀτμόπλοιον, διότι αἱ ἑταιρεῖαι αὗται δὲν λαμβάνουσι τοὐλάχιστον τὴν πρόνοιαν νὰ στέλλωσιν ἀτμόπλοια ἀσφαλῆ καὶ μεγάλης χωρητικότητος, ὥστε νὰ ἐπαρκῶσιν εἰς τὴν πληθὺν τῶν ἐπιβατῶν, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ ὅτι εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ταξειδεύσωσιν οἱ ἐπιβάται ὅπωσδήποτε καὶ μὲ οἱονδήποτε ἀτμόπλοιον, προορίζουσι τὰ χειρότερα, πολλάκις δὲ τὰ μικρότερα τῶν ἀτμοπλοίων κατὰ τὰς πανηγύρεις, διότι δὲν ὑπάρχει, ὅπως εἶπεν εἷς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὁ κοινὸς νοῦς εἰς τὰς ἑταιρείας ταύτας, οὐδὲ ἐπίβλεψίς τις ἐκ μέρους τῶν Κυβερνήσεων, αἵτινες ὑπὸ τὸ κρατοῦν διοικητικὸν σύστημα ἀναλαμβάνουσι νὰ ἐφορεύωσι καὶ διευθύνωσι τὰ πάντα, ἵνα μηδὲν ἐπιβλέπωσι καὶ μάλιστα μετ’ ἀμεροληψίας. Ὁπωσδήποτε ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὄχι μόνον τὸ ἐθνικὸν συμφέρον, ὄχι μόνον τὸ καθῆκον, ὅπερ ἔχει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως κυκλοφορῶσιν ἐλευθέρως οἱ πολῖται, καὶ ἀπολαμβάνωσιν οὗτοι τὰς εὐκολίας τῆς συγκοινωνίας, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐκ τῶν πανηγύρεων ὠφελείας, ἃς ἔχουσι τὸ Κράτος καὶ ὁ λαός, καὶ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὰς ἀτμοπλοϊκὰς ἑταιρείας, αἱ ὁποῖαι οὕτω κερδοσκοποῦσιν ἐπὶ τῆς συγκοινωνίας, τάξιν τινὰ, καὶ πρὸ πάντων νὰ ἐπεκτείνῃ τὸν ὅρον τοῦ ἄρθρου 8 τῶν συμβάσεων καὶ ὑπὲρ τῶν προσκυνητῶν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 8 ὑποχρεοῦνται αἱ ἑταιρεῖαι νὰ ἐκδίδωσιν εἰσιτήρια διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ λοιποὺς δημοσίους ὑπαλλήλους μὲ ἔκπτωσιν 60%· φρονῶ ὅτι δικαιότερον καὶ ὠφελιμώτερον εἶναι νὰ ἐπιβληθῇ ἡ ἔκπτωσις αὕτη τῶν ναύλων εἰς τὰς ἀτμοπλοϊκὰς ἑταιρείας διὰ τῶν συμβάσεων ὑπὲρ παντὸς ἐπιβάτου κατὰ τὰς πανελληνίους τοὐλάχιστον πανηγύρεις καὶ δι’ ὡρισμένας ἡμέρας, ἀντὶ τῶν ἀνταλλαγμάτων, τὰ ὁποῖα παρέχει τὸ Δημόσιον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς συστάσεις μου ταύτας, καὶ, εἰ δυνατόν, κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν τῶν συμβάσεων νὰ περιλάβῃ τὰς ἀναγκαίας τροποποιήσεις εἰς τὰ σχετικὰ ἄρθρα.

§220ΚΥΡΙΑΚ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως θέλω λάβει ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας πρὸ μικροῦ ἐξέθηκεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος διὰ τὰς ἑταιρείας ἐκείνας, ὧν τὰ ἀτμόπλοια προσορμίζονται εἰς τοὺς λιμένας, τοὺς ὁποίους ἀνέφερε, καὶ πρὸ πάντων εἰς τὸν λιμένα Τήνου. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὰς ἀτμοπλοϊκὰς συμβάσεις, περὶ ὧν πρόκειται, νομίζω ὅτι οὐδὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ τώρα, διότι μονομερῶς οὐδὲν δυνάμεθα ν’ ἀποφασίσωμεν, ἀφοῦ ἄλλως αἱ συμβάσεις αὗται ἐψηφίσθησαν ἤδη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ ἂν ἐπιμένωμεν, εἶναι ἑπόμενον νὰ ματαιωθῶσιν αἱ συμβάσεις.

§221Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ τίποτε τώρα.

§222ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἔλαβον ὅμως πληροφορίας παρὰ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι πρόκειται περὶ ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα δὲν προσεγγίζουσιν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑμεῖς ἀνεφέρατε, διότι αἱ ἑταιρεῖαι αὗται πρόκειται κυρίως νὰ προσεγγίζωσιν εἰς ξένους λιμένας. Ταῦτα πρὸ μικροῦ μοὶ ἀνεκοίνωσεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐν τούτοις δύνασθε νὰ ὑποβάλητε ὅσας κρίνητε ἀναγκαίας τροπολογίας, κατὰ τὴν τρίτην δ’ ἀνάγνωσιν θὰ δυνηθῶ νὰ δώσω πληρεστέρας πληροφορίας.

§223Ι. ΣΙΓΑΛΑΣ. Μάλιστα, κύριε Ὑπουργέ· ἀλλά, σᾶς παρακαλῶ, ὑπάρχουσιν ἑταιρεῖαι, οἷαι, νομίζω, αἱ τῆς Σμύρνης καὶ ἄλλαι· τοῦ Γιαννουλάτου καὶ Δεστούνη ἡ Ἑταιρεία μάλιστα διατηρεῖ καὶ τακτικὴν συγκοινωνίαν καθ’ ἑκάστην Παρασκευὴν μεταξὺ Πειραιῶς, Τήνου καὶ Μυκόνου, μετ’ ἐπιστροφῆς εἰς Πειραιᾶ. Ἀλλ’ ἐκτὸς ταύτης ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι ἑταιρεῖαι ἐκ τῶν ἐν ταῖς συμβάσεσιν ἀναφερομένων, αἵτινες προσεγγίζουσιν εἰς Τῆνον, καὶ μάλιστα κατὰ τὰς πανηγύρεις. Ἐνδιαφέρεται δὲ ὁ τόπος ἔτι μᾶλλον διὰ τὴν συγκοινωνίαν μετὰ τῆς δούλης Ἑλλάδος. Ἡ μετ’ αὐτῆς συγκοινωνία εἶναι ἡ μᾶλλον συμφέρουσα καὶ εἰς τὸν τόπον καὶ εἰς τὰς ἑταιρείας. Εἶναι ἑταιρεῖαι, αἱ ὁποῖαι διατηροῦσι γραμμὰς μετὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ, καὶ αὐταὶ εἶναι αἱ σπουδαιότεραι, αἱ δ’ ἄλλαι ἑταιρεῖαι, τὰς ὁποίας ἀνέφερα, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι, ὡς εἶπον, ἡ τῆς «Νέας Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρείας», ἡ τῆς «Πανελληνίου» καὶ ἡ τοῦ «Τζὼν Μὰκ–Δούαλ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἀνωτέρω νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς βʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιρρήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτά, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς δευτέραν συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρείας «Λεων. Ἀνδρ. Ἐμπειρίκου» ταχυδρομικῆς συμβάσεως. Περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας «Ἰωάννου Κομνηνοῦ καὶ Γ. Πορτόλου». Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς «Ἀτμοπλοΐας Αἰγαίου Π. Μ. Κουρτζῆ καὶ Σας» συνομολογηθείσης ταχυδρομικῆς συμβάσεως. Περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας «Σ. Μπαλτατζῆ καὶ Γ. Μαρλᾶ». Περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας «Δ. Μωραΐτου». Περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας «Σιφναίου». Περὶ κυρώσεως ταχυδρομικῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας «Β. Μανιανῆ». Περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν τοῦ ἀτμοπλοίου «Ἀκροπόλεως». Περὶ κυρώσεως συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει ἑδρευούσης Ἑλληνικῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρείας «Ἀνατολῆς». Περὶ κυρώσεως ταχυδρομικῆς συμβάσεως μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τοῦ Νικολάου Καρούλια, συνιδιοκτήτου τοῦ ἀτμοπλοίου «Ἀλέξανδρος Μαυρογένης» τῆς Σαμιακῆς Ἀτμοπλοΐας).

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Τήνου κ. Ι. Σιγάλας ὑποβάλλει πρότασιν περὶ προσθήκης ἄρθρων εἰς τὰς συμβάσεις ταύτας. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 399). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ͵ΒΨΞΘʹ τοῦ 1900 περὶ ταχυδρομικῶν ἐνσήμων καὶ ταχυδρομικοῦ μονοπωλίου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς γʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἐπιβολῆς λιμενικοῦ φόρου καὶ ἐπὶ τῶν διὰ ξηρᾶς ἐξαγομένων προϊόντων τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§225Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἔχει ἔλλειψίν τινα. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ συγκατατεθῇ νὰ πληρωθῇ ἡ ἔλλειψις αὕτη. Εἰς τὸ τέλος τῆς πρώτης παραγράφου, μετὰ τὰς λέξεις «ἐκτὸς τῶν δήμων Καλαμῶν», νὰ προστεθῇ «καὶ τῶν δήμων Μεσσήνης».

§226ΧΑΡΙΛ. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ. Δὲν θέλουν οἱ Μεσσήνιοι.

§227Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἄνευ αὐτοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συντελεσθῇ ὁ λιμὴν τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν.

§228Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πρώτοις ἔχω νὰ ζητήσω μίαν πληροφορίαν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ εἰσαγαγόντος τὸ νομοσχέδιον. Ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει λέγει, ὅτι «ἕνεκα τῆς διὰ ξηρᾶς καὶ ἰδίᾳ διὰ τοῦ σιδηροδρόμου μέσῳ Πατρῶν ὑπὸ κερδοσκόπων ἐξαγωγῆς σταφιδοκάρπου τῆς παραγωγῆς τῶν δήμων τῶν ἐπαρχιῶν Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης, αἱ εἰσπράξεις τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Καλαμῶν κατῆλθον ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ μὴ ἦναι ἀπό τινος ἐφικτὴ οὔτε ἡ συμπλήρωσις τῶν ἔργων ἢ κἂν ἡ συντήρησις αὐτῶν, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ πρὸς τὴν Τράπεζαν δανείου τοῦ λιμενικοῦ ταμείου». Ἀλλ’ ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ τοῦ νομοσχεδίου παρατηρῶ, ὅτι: «Οἱ δυνάμει τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΡΚΘʹ νόμου τοῦ 1865 ἐπιβεβλημένοι λιμενικοὶ φόροι πρὸς κατασκευὴν λιμένος ἐν Καλάμαις ἐπὶ τῶν ἐπιβιβαζομένων πρὸς ἐξαγωγὴν ἢ μεταφορὰν προϊόντων ἐπιβάλλονται ἐπίσης καὶ ὅταν τὰ προϊόντα ταῦτα μεταφέρωνται διὰ ξηρᾶς ἐκτὸς τῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν». Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ἀντίφασίς τις μεταξὺ τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως καὶ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου, καὶ διὰ τοῦτο ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τί ἐννοεῖ διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου; Ἐννοεῖ νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν φορολογίαν, τὴν καθιερουμένην ἐν αὐτῷ ὑπὲρ τοῦ λιμένος Καλαμῶν, καὶ τὰ προϊόντα τὰ παραγόμενα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μεσσήνης καὶ ἐξαγόμενα σιδηροδρομικῶς διὰ μέσου Πατρῶν; ἢ ἐννοεῖ μόνον τὰ ἐκ τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν ἐξαγόμενα; Μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θέλω ζητήσει τὸν λόγον.

§229ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως τοῦτο εἴχομεν κατὰ νοῦν, νὰ συμπεριλάβωμεν δηλαδὴ καὶ τὴν Μεσσήνην εἰς τὴν φορολογίαν ταύτην. Ἀλλ’ ἀφοῦ οἱ Βουλευταὶ Μεσσήνης ἐπιμένουσι νὰ μὴ ὑπαχθῇ ἡ ἐπαρχία αὐτῶν εἰς τὴν φορολογίαν ταύτην, καὶ ἡμεῖς βεβαίως δὲν ἐπιμένομεν.

§230Ι. ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. Ἡμεῖς ἐπιμένομεν νὰ μὴ ὑπαχθῶμεν.

§231ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε, ὅταν οἱ Βουλευταὶ τοῦ τόπου ἐπιμένωσιν, οὕτω θὰ γείνῃ, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πρὸς κατασκευὴν τοῦ λιμένος Καλαμῶν ἐγένοντο δάνεια, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν ὁποίων ὑποχρεώσεις σπουδαίας ἔχει ἀναλάβει τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Καλαμῶν.

§232ΗΛ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§233ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Τὰς ὑποχρεώσεις ταύτας σήμερον δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐκπληρώσῃ· ἡ δὲ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία ἔχει χορηγήσει δάνεια ἑκατομμυρίων, ὧν τὸ πλεῖστον μέρος ἔχει δαπανηθῆ μέχρι ταύτης τῆς στιγμῆς πρὸς κατασκευὴν τοῦ λιμένος Καλαμῶν, ἔχει κατάσχει ἅπαντα τὰ ἔσοδα τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Καλαμῶν, εἶναι δὲ ἀδύνατον οὐ μόνον πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν δανείων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης νὰ ἐπαρκέσωσι τὰ ἔσοδα τὰ σημερινὰ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Καλαμῶν, ἀλλ’ οὔτε πρὸς συντήρησιν τῶν ἤδη τετελεσμένων ἔργων τοῦ λιμένος Καλαμῶν. Ἔχω ἀσφαλεῖς πληροφορίας, ὅτι ἔργα ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖα πρὸς συντήρησιν τῶν γενομένων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτελεσθῶσιν, ἐλλείψει καὶ τῶν ἀπολύτως ἀναγκαίων μέσων· γνωρίζω δὲ, ὅτι καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην ταύτην, ἴσως μάλιστα καὶ ὑπόσχεσιν ἔδωκε, καθ’ ἃ μοὶ ἔγραψαν ἐκεῖθεν, ὅτι ἐν καταλλήλῳ στιγμῇ ἤθελε λάβει τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς διόρθωσιν τῶν σπουδαίων τούτων προσκομμάτων, τὰ ὁποῖα παρεμβάλλονται διὰ τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Καλαμῶν. Ἓν ἐκ τῶν μέσων τούτων εἶναι, ὅπως πάντες οἱ πέριξ τόποι, οἱ ὠφεληθέντες ἐκ τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμένος Καλαμῶν, συνεισφέρωσι διὰ τῆς νέας φορολογίας, τῆς ἐπιβαλλομένης εἰς τὰ διὰ ξηρᾶς μεταφερόμενα ἐμπορεύματα.

§234ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§235ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Δίκαιον δὲ εἶναι, ἐπειδὴ καὶ ἡ ἐπαρχία Μεσσήνης ὠφελήθη ἐκ τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμένος Καλαμῶν, σήμερον, ὅτε τὰ πλεῖστα τῶν προϊόντων αὐτῶν μεταφέρονται διὰ τοῦ σιδηροδρόμου, νὰ φορολογηθῶσιν οὐ μόνον τὰ προϊόντα τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν, ἀλλὰ καὶ τὰ τῆς Μεσσήνης. Ἐπὶ τῷ σκοπῷ τούτῳ ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Καλαμῶν κ. Ἠλίας Μαυρομιχάλης τροπολογίαν εἰς τὸ Προεδρεῖον, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψα καὶ ἐγώ· ὡς ἔμαθον δὲ, καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Δαμηλάτης ὑπέβαλε παρομοίαν τροπολογίαν. Παρακαλῶ, τὴν τροπολογίαν ταύτην νὰ μελετήσῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς, καὶ ἂν εὐαρεστῆται, νὰ ἐκθέσῃ κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν τὴν γνώμην του.

§236Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Ὀφείλω νὰ δώσω μίαν διασάφησιν. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἀνεμίχθην εἰς τὰ τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμένος Καλαμῶν, διότι κατὰ τὸ 1895, ὅτε ἐκλήθημεν ἐπὶ τὴν ἀρχὴν, εὗρεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπόθεσιν ἐκκρεμῆ, ἐξ ἧς τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Καλαμῶν ἐπλήρωνε βαρύτατον πρόστιμον. Ἐσπεύσαμεν τότε νὰ συντελέσωμεν, ἵνα κατορθωθῇ συμβιβασμὸς, ὅστις ἦτο ἐκκρεμὴς, προετείναμεν δὲ νὰ ἀνατεθῇ ἡ κατασκευὴ τῶν λιμενικῶν ἔργων εἰς ἄλλους ἐργολάβους, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐξετέλεσαν τὰς ὑποχρεώσεις των μετὰ πάσης εὐσυνειδησίας. Ἀλλὰ μετ’ οὐ πολὺ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον, ἔχον ἀνάγκην δανείου, προσέφυγε πρὸς τὴν Τράπεζαν, καὶ συνωμολόγησε τὸ δάνειον ἐπὶ τόκῳ ἑπτὰ τοῖς ἑκατόν· μαθὼν δὲ τοῦτο ἐξ ἐπιστολῶν, ἔσπευσα ν’ ἀποταθῶ πρὸς τὴν Τράπεζαν, ὡς ἰδιώτης, — διότι τότε δὲν ἤμην πλέον ἐν τῇ ἀρχῇ, — καὶ παρέστησα αὐτῇ, ὅτι ὁ τόκος πρὸς 7% ἦτο βαρὺς, ἀφοῦ τὸ δάνειον ἦτο προνομιοῦχον σχεδόν. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, εἰ καὶ εἶχε συνομολογηθῆ τὸ δανειστικὸν συμβόλαιον, εἶχε δὲ δικαίωμα νὰ μὴ εἰσακούσῃ τὰς παραστάσεις μου, ἠλάττωσε τὸν τόκον. Εἶχον λοιπὸν ἐπιθυμίαν, ὅτε μετέβην εἰς Καλάμας, νὰ ἴδω τὰ ἔργα, ὁμολογῶ δὲ, ὅτι εὗρον ἐκεῖ τελείαν ἐργασίαν, καὶ διὰ τοῦτο ἐπῄνεσα τοὺς ἐργολάβους ἐκείνους. Δὲν ἔδωκα ὅμως ὑπόσχεσιν, ὅτι θέλω ἐνεργήσει ἵνα ἐπιβληθῇ φόρος ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς Μεσσήνης, διότι οὐδ’ ἐπρόκειτο τότε περὶ τούτου, οὐδ’ εἶχε τελειώσει ἔτι ὁ σιδηρόδρομος Μύλων–Καλαμῶν, ἕνεκα τῆς κατασκευῆς τοῦ ὁποίου ἡ μεταφορὰ τῶν προϊόντων γίνεται πλέον δι’ αὐτοῦ, ἤτοι διὰ ξηρᾶς, καὶ οὐχὶ διὰ θαλάσσης. Καὶ μοὶ ἐζήτησαν τοῦτο φίλοι μου τότε, ἀλλ’ ἀπεκρίθην αὐτοῖς, ὅτι ἤθελον προτείνει τοῦτο, ὅπως πληρωθῇ τὸ δάνειον καὶ μὴ ζημιωθῇ ἡ Τράπεζα, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐκ μέρους τῶν ἀντιπροσωπευόντων τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης. Ἀλλ’ ἤδη ὑπάρχει ἀντίρρησις τοιαύτη αὐτῶν, ὅπως συμμετάσχωσιν εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ διὰ τὰ λιμενικὰ ἔργα Καλαμῶν χρέους τοῦ λιμενικοῦ ταμείου. Διὰ τοῦτο ὀρθῶς ἔπραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, μὴ περιλαβὼν τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης, διότι ἀπαιτεῖται, ἵνα αὐτὸς ὁ τόπος πεισθῇ περὶ τούτου.

§237Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Καλαμῶν συνῆψε δάνειον μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης περὶ κατασκευῆς τοῦ λιμένος, ἀλλὰ συνῆψε καὶ ἄλλα δάνεια πρὸς κατασκευὴν ἄλλων ἔργων, ἐκτὸς τοῦ λιμένος Ἔχω ἀνὰ χεῖράς μου ἔγγραφον τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Καλαμῶν, ὅστις παραδόξως ἀπηυθύνθη καὶ πρὸς ἐμέ· ἐὰν δὲ τὸ ἔγγραφον τοῦτο μελετηθῇ, θέλει φανῆ ποία ἡ ἱστορία τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν τὴν ἀνάγκην, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ ἐπιβολῆς νέων φόρων διὰ τὸν λιμένα Καλαμῶν. Συνήφθη λοιπὸν δάνειον πρὸς κατασκευὴν τελωνείου ἐν Καλάμαις. Ποίαν ὅμως ὑποχρέωσιν εἶχεν ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ ἢ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον, ὅπως ἀνεγείρῃ τοιοῦτον κατάστημα, ἀφοῦ τοῦτο ἦτο ὑποχρέωσις τοῦ Δημοσίου; Πρὸς τοῦτο συνωμολογήθη δάνειον ἐκ 200,000 δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ οἱ πόροι τοῦ ταμείου δὲν ἐπήρκουν, συνεφώνησε μετὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ συνῆψε σύμβασιν, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις ἀνελάμβανε τὴν ὑποχρέωσιν τῶν τόκων κατὰ τὸ 1901, ἢ μᾶλλον ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ ἀνελάμβανε τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως τὰ ἔργα τὰ ἐκτελούμενα ἐν τῷ τελωνείῳ Καλαμῶν πληρώσῃ αὐτὴ ἐξ ἰδίων πόρων, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἀνελάμβανε τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δανείου τοῦ συνομολογηθέντος ἐκ μέρους τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε συνομολογήσει τὸ δάνειον ἐπὶ τόκῳ καὶ χρεωλυσίῳ ἀνωτέρῳ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις νὰ καταβάλῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἐντεῦθεν δὲ ἡ ἀνεπάρκεια τοῦ ταμείου, ὅπερ δὲν εἰσέπραττεν ὅσα θὰ ἤρκουν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἄλλων δανείων τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐκ τούτου προῆλθε καὶ κατάσχεσις τῶν πόρων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου καὶ ἄλλων. Ἀλλὰ ποία αἰτία ἐδημιούργησε τὸ χάος, τὸν κυκεῶνα ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ ταμείου τούτου; Διατὶ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον ἀνέλαβε τὴν κατασκευὴν ἔργων, δι’ ἃ δὲν ἦτο ὑπόχρεων; Ποίαν δὲ ὑποχρέωσιν ἔχουσιν οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης, οἱ ἐξάγοντες τὰ προϊόντα αὑτῶν εἴτε διὰ τοῦ λιμένος Μεσσήνης εἴτε διὰ τοῦ σιδηροδρόμου ἐκ Πατρῶν, νὰ καταβάλλωσι φόρους, ὅπως ἐξασφαλίσωσι τὴν ὑπηρεσίαν δανείου, ὅπερ συνωμολογήθη οὐχὶ πρὸς κατασκευὴν τοῦ λιμένος Μεσσήνης, οὐδὲ διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ λιμένος Καλαμῶν; Δύναμαι δὲ νὰ διαβεβαιώσω, ὅτι οὐδεμίαν ὠφέλειαν ἔχουσιν οἱ κάτοικοι τῆς Μεσσήνης ἐκ τοῦ λιμένος Καλαμῶν, διότι ἡ Μεσσήνη καὶ λιμένα ἴδιον ἔχει, δι’ οὗ ἐξάγει τὰ προϊόντα αὑτῆς, καὶ ἴδιον λιμενικὸν ταμεῖον, καὶ ἂν ἦναι ἀνάγκη νὰ φορολογήσῃ τὰ προϊόντα αὑτῆς, τὰ ὁποῖα ἐξάγει, τότε διατὶ νὰ μὴ φορολογήσῃ αὐτὰ ὑπὲρ τοῦ ἰδίου αὑτῆς ταμείου, καὶ οὐχὶ ὑπὲρ τοῦ ταμείου Καλαμῶν; Διὰ τοῦτο οὔτε κἄν διῆλθεν ἐκ τῆς διανοίας μου, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἤθελεν εἰσακούσει τοιαύτην αἴτησιν, ὥστε προϊόντα ἄλλης ἐπαρχίας, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξάγονται ἐκ τοῦ λιμένος Καλαμῶν, νὰ πληρώνωσι φόρον διὰ τὸν λιμένα τοῦτον. Τοῦτο θ’ ἀπετέλει σαφῆ καὶ καθαρὰν δήμευσιν τῆς περιουσίας τῶν πολιτῶν Μεσσήνης. Διὰ τοῦτο προεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ, ἂν ἐννοεῖ νὰ ὑπαγάγῃ τὰ προϊόντα τῆς Μεσσήνης εἰς φόρον ὑπὲρ τοῦ λιμένος Καλαμῶν, ἢ μόνον τὰ προϊόντα τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν. Μετὰ τὴν πρὸ ὀλίγου δὲ δήλωσιν αὐτοῦ νομίζω, ὅτι οὐδεμία δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, ὅτι τὰ προϊόντα τῆς Μεσσήνης δὲν ὑπάγονται εἰς τοιοῦτον φόρον.

§238ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἐὰν μετὰ μεγαλειτέρας προσοχῆς ἀνεγίνωσκεν ὁ κ. Βουλευτὴς τὸ ὑπόμνημα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Καλαμῶν, θὰ ἔβλεπεν, ὅτι οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει τὸ δάνειον, περὶ οὗ πρόκειται, μὲ τὰς 200,000 δραχμὰς πρὸς κατασκευὴν τελωνειακοῦ καταστήματος, τὰς ὁποίας ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα μέχρι τοῦδε δὲν ἐχορήγησε, καίτοι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ ἐν ἔτει 1901 ἐψηφίσθη νόμος πρὸς παροχὴν τοῦ δανείου τούτου, διότι οἱ ὅροι, ὑφ’ οὓς ἡ Βουλὴ ἐπέτρεψε τότε τὴν σύναψιν τοῦ δανείου, δὲν ἦσαν εὐάρεστοι εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Τὸ 5% καὶ τὸ ½% τοῦ χρεωλυσίου δὲν ἦσαν ἐπαρκῆ, ἵνα ἐξυπηρετήσωσι τὸ δάνειον, ὅπερ προέκειτο νὰ συνομολογηθῇ, καὶ δὲν συνωμολογήθη, ἐπὶ τόκῳ ὑπερβολικῷ, ὡς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος. Ἡ κατάστασις τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Καλαμῶν δὲν εἶναι ἀνθηρὰ, διότι τὰ προϊόντα δὲν φορολογοῦνται πλέον, ὡς μὴ ἐξερχόμενα ἐκ τοῦ λιμένος Καλαμῶν, ἀλλ’ ἐξερχόμενα διὰ τοῦ σιδηροδρόμου. Ἐπειδὴ ὅμως ἐγένοντο μεγάλα δάνεια πρὸς κατασκευὴν τοῦ λιμένος Καλαμῶν, καὶ ἡ ἐπαρχία Μεσσήνης ὠφελεῖτο ἐκ τῆς τοιαύτης κατασκευῆς τότε, δίκαιον εἶναι νὰ φορολογηθῶσι καὶ τὰ προϊόντα τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης. Δὲν εἶναι ἀληθὲς, ἐξ ὅσων ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχει λιμὴν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μεσσήνης. Ὑπάρχει μόνον ὅρμος παρὰ τὰς ἀκτὰς τῆς Μεσσήνης, ὅστις εἶναι ἀπρόσιτος.

§239Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ὁ μυχὸς τοῦ Μεσσηνιακοῦ κόλπου. Λιμὴν δὲ λέγεται ὅπου ὑπάρχει λιμενικὴ ἀρχή.

§240ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Διὰ τοῦ λιμένος λοιπὸν τῶν Καλαμῶν ἐξήγοντο τὰ προϊόντα τῆς Μεσσήνης, σήμερον δὲ ἕνεκα τοῦ σιδηροδρόμου δὲν ὠφελεῖται πλέον ὁ λιμὴν, καὶ οἱ ἀναλαβόντες τὴν ὑποχρέωσιν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν διαφόρων δανείων δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποχρεώσεως ταύτης. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἁρμόδιος εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ποιήσηται εἰσήγησιν τῆς ὅλης ὑποθέσεως.

§241Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἀνέκαθεν τὰ ἐμπορεύματα καὶ τὰ προϊόντα τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης εἰσήρχοντο εἰς Μεσσήνην καὶ ἐξήρχοντο ἐξ αὐτῆς διὰ τοῦ λιμένος Καλαμῶν, οὐδέποτε δὲ ὑπῆρξεν οὔτε θὰ ὑπάρξῃ λιμὴν ἐν Μεσσήνῃ. Κατὰ συνέπειαν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀνέλαβε πρὸς κατασκευὴν τοῦ λιμένος Καλαμῶν τὸ λιμενικὸν ταμεῖον, δὲν δύναται ἢ νὰ συμμετάσχῃ καὶ ἡ ἐπαρχία τῆς Μεσσήνης. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι ἤδη, συντελεσθέντος τοῦ σιδηροδρόμου, τὰ προϊόντα τῆς Μεσσήνης δύνανται δι’ αὐτοῦ νὰ ἐξάγωνται, ἀλλὰ τὰ ἔργα συνετελέσθησαν, καὶ ἑπομένως αἱ κατὰ τὸ παρελθὸν ὑποχρεώσεις πρέπει νὰ βαρύνωσι καὶ τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης, ἥτις διὰ τοῦ λιμένος Καλαμῶν, ὡς ἐλέχθη, εἰσῆγε καὶ ἐξῆγε τὰ ἐμπορεύματα καὶ τὰ προϊόντα αὑτῆς. Πρέπει λοιπὸν νὰ ὑποχρεωθῇ εἰς τὴν συμμετοχὴν εἰς τὰ βάρη καὶ ἡ ἐπαρχία Μεσσήνης, ἄλλως θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν καταστροφὴν λιμένος σπουδαίου καὶ χρησίμου εἰς τε τὰς Καλάμας καὶ εἰς ὅλην τὴν Μεσσήνην, ἥτις οὐδέποτε θὰ κατορθώσῃ τὴν κατασκευὴν ἰδίου λιμένος. Ἐὰν λοιπὸν ἐπιμένωσιν οἱ κ. κ. ἀντιπρόσωποι τῆς Μεσσήνης νὰ μὴ συμπεριληφθῇ καὶ ἡ ἐπαρχία των εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, ἃς αὕτη ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμένος ἀνέλαβε, καὶ ἐκ πείσματος βεβαίως, προσεχῶς θὰ μετανοήσωσι, διότι διὰ τῆς πράξεώς των ταύτης θὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν βλάβην τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν καὶ τῆς ἰδίας αὑτῶν ἐπαρχίας.

§242ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν γνωρίζω, ἂν τὴν πολιτικὴν πορείαν τοῦ κ. ἐκ Καλαμῶν Βουλευτοῦ διευθύνουσι τὰ πείσματα· τὸν διαβεβαιῶ ὅμως, ὅτι οὔτε τὴν πολιτικὴν ἐμοῦ οὔτε τὴν τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων κυρίων Νικολαΐδου, Μπούτου καὶ Μερλοπούλου διευθύνουσι τὰ πείσματα. Ἡμεῖς ἀγωνιζόμεθα ὑπὲρ τοῦ δικαίου, καὶ μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μερλόπουλος δὲν ἔχω νὰ προσθέσω ἄλλο τι ἢ μόνον, ὅτι ὄχι μόνον τὰ προϊόντα τῆς Μεσσήνης ἐξήγοντο ἔκπαλαι, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φέρῃ τὰς σχετικὰς τελωνειακὰς διασαφήσεις ἐκ τοῦ λιμένος Μεσσήνης, ἀλλὰ καὶ τὰ προϊόντα τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν· διότι ὁ λιμενικὸς φόρος τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν εἶναι πολὺ βαρὺς, καὶ οἱ ἔμποροι τῶν Καλαμῶν μετέφερον τὰ ἐμπορεύματά των διὰ τοῦ λιμένος Μεσσήνης. Ὄντως δὲν ἔχομεν λιμένα σήμερον, ἐγένετο ὅμως ἡ ἀπαιτουμένη περὶ τούτου μελέτη, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διατὶ δὲν ἐξεδόθησαν εἰς μειοδοσίαν τὰ λιμενικὰ ἔργα Μεσσήνης, ἀφοῦ καὶ ἡ μελέτη ἔχει περατωθῆ, καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τῆς δαπάνης τῶν ἔργων ἔχει ἐγκριθῆ ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Δημοσίων Ἔργων, ἀποφανθέντος ὑπὲρ τῆς κατασκευῆς αὐτοῦ.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλος τις ζητεῖ τὸν λόγον;

§244ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, εἰς βʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς δευτέραν συζήτησιν, τὰ νομοσχέδια: Περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμῶν ὁλικῆς δαπάνης διαφόρων ὑδραυλικῶν ἔργων. Περὶ ἐνισχύσεως κλάδων τινῶν τῆς παραγωγῆς. Περὶ ἐγκρίσεως ὁλικῆς δαπάνης διὰ τὴν ἀνέγερσιν καπνοκοπτηρίου ἐν Ἀθήναις).

§245Π. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ προταχθῇ καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 60.

§246ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κατὰ σειράν.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει λόγος νὰ προταχθῇ, διότι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 60 ἔχει σχέσιν πρὸς τὸ ψηφισθὲν ὑπ’ ἀριθ. 43. Πρόκειται περὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ εὐθύνης τῶν μηχανικῶν, ἐργοδηγῶν καὶ ἀρχιτεκτόνων διὰ τὴν ὑπέρβασιν τῶν ὑπ’ αὐτῶν συντασσομένων προϋπολογισμῶν ἔργων». Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§248ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ εὐθύνης μηχανικῶν, ἐργοδηγῶν καὶ ἀρχιτεκτόνων διὰ τὴν ὑπέρβασιν τῶν ὑπ’ αὐτῶν συντασσομένων προϋπολογισμῶν ἔργων». (Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις νόμου αὕτη καὶ γίνεται δεκτὴ εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς δευτέραν συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως, τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: Περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ διὰ τοῦ λιμένος Κατακώλου ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου καὶ ἐπιβολῆς προσθέτου δημοτικοῦ φόρου. Περὶ διευθετήσεως τοῦ ἐν τῷ δήμῳ Λετρίνων χειμάρρου «Κυρᾶς Λαγκάδι». Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ᾼΧΝʹ νόμου τοῦ 1888 «περὶ διακρίσεως καὶ ὁροθεσίας δασῶν». Περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμοῦ ὁλικῆς δαπάνης διὰ τὴν ἀνέγερσιν στρατῶνος ἀμυντικοῦ, ἕδρας λόχου, πρὸς νότον τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς τοῦ χωρίου Γριζάνου. Περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμῶν ὁλικῆς δαπάνης διὰ τὴν ἀνέγερσιν διαφόρων Στρατιωτικῶν κτιρίων). (Ὡσαύτως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκταὶ εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως, αἱ ἑξῆς προτάσεις νόμων: 1) Περὶ βοσκησίμων γαιῶν τῶν ἐπαρχιῶν Ναυπλίας καὶ Τροιζηνίας. 2) Περὶ προσωρινῆς ἀτελείας ξυλείας χρησίμου εἰς κατασκευὴν κιβωτίων πρὸς ἐναπόθεσιν ἑσπεριδοειδῶν καρπῶν καὶ ξηρῶν σύκων. 3) Περὶ ἐλαττώσεως τοῦ φόρου τοῦ ἐξαγομένου ἐλαίου ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν Γυθείου καὶ Οἰτύλου. 4) Περὶ διαθέσεως τοῦ εἰς τὸ ταμεῖον τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας τοῦ δήμου Ἡραίας ὀφειλομένου ποσοῦ διὰ τὴν διοχέτευσιν ποσίμου ὕδατος εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου τούτου. 5) Περὶ ἀποσπάσεως τοῦ δήμου Ἀμαλιαπόλεως (Νέας Μιζέλης) ἐκ τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος καὶ ὑπαγωγῆς αὐτοῦ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βόλου. 6) Περὶ τροπολογίας τοῦ νόμου ͵ΒΧΔʹ περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους. 7) Περὶ διαθέσεως 47,000 δραχμῶν ἐκ τῶν κεφαλαίων τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείων τῶν κωμοπόλεων Σουδενῶν καὶ Λυκουρίας καὶ τοῦ χωρίου Κρινοφύτων).

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπάνης δραχ. 10,000 ἐκ τοῦ κεφαλαίου τῆς δημοτικῆς ὁδοποιΐας τοῦ δήμου Τριταίας τῶν Πατρῶν πρὸς κατασκευὴν ὑδραγωγείων ἐν τοῖς χωρίοις Σκιαδᾷ καὶ Γρεβενῷ τοῦ ἐν λόγῳ δήμου». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως νόμου ταύτης εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Ὁ βουλευτὴς Πατρῶν κύριος Γκότσης ἔχει τροπολογίαν, ὅπως τὸ ποσὸν τῶν 10,000 δραχμῶν αὐξηθῇ εἰς 12,000, προστεθῇ δὲ καὶ τὸ χωρίον Ρουπακιά.

§251ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἐτροποποιήθη, εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δευτέρα συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ χορηγίας ἀδείας εἰς τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπὴν Γυθείου πρὸς συνομολόγησιν δανείου ὑπὸ τοῦ οἰκείου δήμου πρὸς ὕδρευσιν τῆς πόλεως».

§253ΜΙΧ. ΣΤΕΛΛΑΚΗΣ. Εἰς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον πρόκειται περὶ χορηγίας 600,000 δραχμῶν. Καλὸν εἶναι νὰ ἀναβληθῇ.

§254ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Δευτέρα συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ κατασκευῆς ὑδραγωγείου ἐν Πύλῳ διὰ χρημάτων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πύλου».

§256ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ αὐτὸ νὰ ἀναβληθῇ.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται καὶ αὐτό. Νὰ κανονίσωμεν ἤδη τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς ἑπομένης συνεδριάσεως.

§258Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Συνιστῶ τὰ νομοσχέδια, ἅτινα ἐπάγονται ἐλαττώσεις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων, διότι ἑκάστη ἡμέρα παρερχομένη ἐπιβαρύνει τὸν Προϋπολογισμόν.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν πρῶτον ἀντικείμενον θὰ ἦναι ἡ συζήτησις τῆς ἀναπληρωματικῆς ἐκλογῆς Θήρας, δεύτερον τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ δωδεκατημορίου τοῦ μηνὸς Μαΐου, κατόπιν αἱ εἰς πρώτην καὶ τρίτην συζήτησιν πιστώσεις, ἀκολούθως αἱ ταχυδρομικαὶ συμβάσεις καὶ τὰ εἰς τρίτην συζήτησιν νομοσχέδια. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 10 μ. μ.)