1903.03.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 61

τῆς 30 Μαρτίου 1903.

(Κυριακή).

(Προεδρεύοντος τοῦ Προέδρου κ. Δημ. Ράλλη).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 μ.μ., παρόντων 121 Βουλευτῶν, ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἰωάννης Κεφάλας, κάτοικος Μεσσήνης, παρεπιδημῶν ἐν Ἀθήναις, δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὴν Βουλὴν παραπονεῖται, ὅτι οὐδεμία εἰσέτι ἐνηργήθη ἀνάκρισις ἐπὶ καταγγελίας τοῦ ἀδελφοῦ του στρατιώτου κατὰ τοῦ λοχαγοῦ τοῦ Οἰκονομικοῦ Μιχαὴλ Πασσαγιάννη. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως καὶ κατὰ τὸν μῆνα Ἀπρίλιον τοῦ ἔτους 1903 τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν ἐσόδων τοῦ εἰδικοῦ ταμείου τῶν Φάρων καὶ Φανῶν καὶ τοῦ ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903, καὶ περὶ χορηγίας πιστώσεως ἴσης πρὸς τὸ ἓν δωδεκατημόριον τῶν προϋπολογισθέντων ἐξόδων ἐν γένει διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ ἔτους 1903».

§2ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Εἰς τὰς δηλώσεις τὰς σήμερον διανεμηθείσας ὑπάρχει προσθήκη καὶ αὔξησις συνεπείᾳ νομοσχεδίων ψηφισθέντων ὑπὸ τῆς Βουλῆς, δι’ ὧν ἐπέρχεται αὔξησις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους. Μεταξὺ ἄλλων ἀναγράφεται ἡ δαπάνη διὰ τὴν ἀγορὰν οἰκοπέδου ἐν τῷ δήμῳ Μυκόνου, ἀλλὰ δὲν ἀναγράφεται ἡ δαπάνη διὰ τοὺς Καμαριναίους δραχμῶν 75,000.

§3Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τῶν Καμαριναίων ἡ πίστωσις εἶναι ἔκτακτος, ἡ δι’ ἀγορὰν τοῦ οἰκοπέδου ἐν Μυκόνῳ τακτική. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς τρίτην συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).

§4Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπικυρώσωμεν τὰ μέχρι τοῦδε πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι! Τώρα, τώρα (θόρυβος).

§7Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐζήτησα τοῦτο, ὄχι διότι ὑπάρχει φόβος νὰ μὴ ἔχωμεν αὔριον συνεδρίασιν, ἀλλ’ ὅπως ὑποβάλωμεν ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον πρὸς ὑπογραφὴν εἰς τὸν Βασιλέα, ὥστε τὴν 1 Ἀπριλίου νὰ ἦναι νόμος κεκυρωμένος.

§8Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Καλὸν νὰ κυρωθῶσι τὰ πρακτικὰ, διότι πιθανὸν νὰ ὑποβάλῃ τις κατόπιν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς θὰ ὑποβάλῃ. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, πρέπει τὰ πρακτικὰ νὰ τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσι.

§10Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τότε ἐπικυροῦνται καὶ αὔριον, διότι πιθανὸν νὰ ἔχωμεν νὰ εἰσαγάγωμεν καὶ νομοσχέδια.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ αὔριον θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν. Τρίτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ μεταρρυθμίσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου ͵ΒΦΠΓʹ τοῦ 1899 περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως νόμου ταύτης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ἀναγνωσθησόμενον κείμενον τῶν ἄρθρων εἶναι ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὰς προηγουμένας συζητήσεις. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται). Ἀντὶ «τὴν 8 Αὐγούστου» ἐτέθη «τὴν 4 Αὐγούστου».

§12Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Παρακαλῶ, εἰς τὸ τέλος τῆς πρώτης παραγράφου, μετὰ τὴν λέξιν «Κεφαλληνία» νὰ προστεθῇ «καὶ Πύργῳ».

§13Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Προχθὲς ἐξεδήλωσεν ἡ Βουλὴ τὴν διάθεσιν νὰ προστεθῇ μεταξὺ τῶν νομαρχῶν καὶ ὁ τῆς Αἰτωλοακαρνανίας. Ἐπίσης ζητῶ νὰ προστεθῇ ἐν τῷ γʹ ἐδαφίῳ καὶ ὁ δῆμος Μεσολογγίου (θόρυβος).

§14Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὁ δῆμος Μυρτουντίων.

§15Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀλίγας παρατηρήσεις θὰ κάμω. Τὸ ἄρθρον τοῦτο ἔχει ὡς καὶ τὸ ἐν τῷ ἰσχύοντι νόμῳ· διαφέρει μόνον, ὅτι ηὔξησε τὸ ποσὸν τῆς παρακρατήσεως· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι, ὅπως συνδυάσωμεν τὰ δύο ταῦτα, πρέπει ν’ ἀναγράψωμεν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ συνέρχεται οὐχὶ τὴν 4 Αὐγούστου, ἀλλὰ τὴν 1 Αὐγούστου, ἵνα ὑπάρχῃ καὶ ὁ ἀναγκαῖος χρόνος νὰ συνέλθῃ καὶ συσκεφθῇ. Θὰ παρακαλέσω προσέτι, ὅπως εἰς τοὺς ἀναγραφομένους δήμους, ἐξ ὧν θὰ στέλλωνται ἀντιπρόσωποι, προστεθῇ καὶ ὁ δῆμος Οἰχαλίας, ὅστις παράγει 15,000,000 λίτρας σταφιδοκάρπου. Δὲν θὰ ᾖναι ζημία, ἂν προστεθῶσι δύο ἢ τρία μέλη ἀκόμη.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι δῆμοι, περὶ τῶν ὁποίων γίνεται παρατήρησις, ὅτι παράγουσι πολλῷ πλείονα ἑκατομμύρια. Ἐφ’ ὅσον καθιστᾶτε πολυμελεστέραν τὴν ἐπιτροπήν, ἐπὶ τοσοῦτον θὰ καταστήσητε δυσκολωτέραν τὴν ἐργασίαν αὐτῆς.

§17Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι μέγα ἄδικον θὰ προσγείνῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ἐὰν δὲν προστεθῇ καὶ ὁ δῆμος Σικυῶνος, ὁ ὁποῖος παράγει πολλὰ ἑκατομμύρια. Ἄλλως τε ἡμεῖς εὑρισκόμεθα εἰς ἥσσονα μοῖραν ἀπέναντι τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, διότι ὑφιστάμεθα τὸν θεσμὸν τῆς παρακρατήσεως χάριν τῶν ἄλλων.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκρίθη ὅτι ἀντιπροσωπεύεται ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία Κορινθίας.

§19ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Ἐγὼ φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶν μετὰ πολλῶν τῶν κυρίων συναδέλφων, ὅτι εἶναι ἀναγκαιότατον νὰ λάβωσιν ὅλοι οἱ δῆμοι μέρος, ὅσοι παράγουσι σταφίδα, διότι σκοπὸς τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ὁ ἀκριβὴς προσδιορισμὸς τῆς παραγωγῆς. Πρέπει λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ σύγκηται ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς ἄμεσον συνάφειαν πρὸς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, καὶ ἀνεξάρτητα ἀπὸ πάσης ξένης ἐπηρείας. Διὰ τοῦτο καὶ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πρέπει ν’ ἀντιπροσωπευθῶσιν οἱ προταθέντες δῆμοι.

§20Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἐὰν πρόκηται νὰ ληφθῇ ὡς βάσις τὸ νὰ μετέχωσι τῆς ἐπιτροπῆς πάντες οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ δῆμοι, τότε καὶ ἐγὼ θέλω προτείνει τὸν δῆμον Κολωνίδων καὶ ἄλλους δήμους, οἱ ὁποῖοι παράγουσι σπουδαῖα ποσά. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ εὕρωμεν ἄκραν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἄριστα, διότι ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι ἀντιπροσωπεύονται.

§21Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὅπως κατηρτίσθη ἡ ἐπιτροπή, οὐδένα σκοπὸν ἔχει, διότι δὲν ἀντιπροσωπεύει καὶ τὰ μέρη, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐναντίον τῆς παρακρατήσεως. Ὁ σκοπὸς τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἡ ἐξακρίβωσις τοῦ μέσου ὅρου τῆς παραγωγῆς τῆς χώρας· καὶ ὅμως ἡ Κορινθία, ἡ ὁποία ἔχει τοσαύτην παραγωγήν, δὲν ἔχει γνώμην ἐν τῇ ἐπιτροπῇ!

§22Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον οὐδεμίαν μεταβολὴν φέρει εἰς τὸ μέχρι σήμερον καθεστώς, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα συγκροτοῦσι τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην. Μέχρι σήμερον οὐδὲν παράπονον ἠκούσθη κατὰ τῆς συγκροτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, ἑπομένως δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μεταβληθῇ τὸ καθεστώς· διότι, ἂν ἀρχίσῃ ἕκαστος νὰ προτείνῃ τοὺς δήμους ὅλους τῆς ἐπαρχίας του, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀτελεύτητον. Νομίζω λοιπόν, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ παύσῃ αὐτὸς ὁ ἐνθουσιασμὸς ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῶν δήμων μας.

§23Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι νὰ προστεθῶσι πάντες οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ δῆμοι διὰ τὴν συγκρότησιν τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, δὲν ἐνόησαν, ὅτι δὲν πρόκειται ἢ περὶ ἁπλῆς γνωμοδοτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ἀπόφασις δ’ ἀφίεται εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἐγὼ μάλιστα ἐνόμισα, ὅτι εἶναι καὶ ὅλως περιττὴ πλέον ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη, καὶ διὰ τοῦτο προέτεινα διὰ τῆς τροπολογίας μου, ὅπως ἡ γνωμοδότησις ἀνατεθῇ εἰς τὰ κατὰ τόπους Δημοτικὰ Συμβούλια. Δὲν γνωρίζω, τίνα θὰ ἦναι τὰ φῶτα, τὰ ὁποῖα θὰ δώσουν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἡ Διοίκησις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἢ οἱ νομάρχαι. Λοιπὸν ὑπέβαλον τροπολογίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια εἰς ὡρισμένην ἐποχὴν συνέρχονται καὶ ἀποφαίνονται περὶ τῆς εἰκαζομένης παραγωγῆς ἑκάστου δήμου, αἱ ἐκθέσεις ἀποστέλλονται εἰς τοὺς νομάρχας, καὶ οἱ νομάρχαι διαβιβάζουσιν αὐτὰς εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος τὰς εἰσάγει εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία προσδιορίζει τὸ ποσοστὸν τῆς παρακρατήσεως, ἔχει ἀνάγκην πληροφοριῶν. Τὰ Ἐμπορικὰ Ἐπιμελητήρια λοιπόν, ἡ Τράπεζα καὶ οἱ δῆμοι ν’ ἀποστέλλωσι διὰ τῶν νομαρχῶν ἐκθέσεις ἐγγράφους, τὰς ὁποίας λαμβάνον ὑπ’ ὄψιν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ν’ ἀποφασίζῃ. Τί τὴν θέλομεν αὐτὴν τὴν πολυτέλειαν τῆς διαδικασίας, τὴν ὅλως ἄσκοπον καὶ ἀνωφελῆ;

§24Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ μετὰ τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ, διότι ὅλη αὐτὴ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔχει νὰ ὑποδείξῃ τίποτε, διότι τὰ πλεῖστα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ μετάσχωσιν αὐτῆς, θὰ ἀγνοῶσιν ἐντελῶς τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου. Ἐὰν ὅμως οἱ κύριοι συνάδελφοι ἐπιμείνωσιν εἰς τὴν πολυτέλειαν ταύτην, θὰ ἐπιμείνω καὶ ἐγὼ νὰ προστεθῇ καὶ ὁ δῆμος Ἄριος καὶ ὁ δῆμος Θουρίας.

§25ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ παραδέχομαι τὴν ὀρθοτάτην γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων βουλευτοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ, νὰ διαγραφῇ ἡ ἐπιτροπή, διότι εἰς ταύτην περιλαμβάνονται καὶ ἄνθρωποι ἐντελῶς ἀγνοοῦντες τί συμβαίνει.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ θὰ ἦναι ἡ ἀπωτέρα· ἀλλὰ ταύτης γενομένης δεκτῆς θ’ ἀπαλειφθῇ ὄχι μόνον τὸ τρίτον ἐδάφιον, ἀλλὰ καὶ τὸ τέταρτον, καὶ τότε δὲν μένει τίποτε ἀπὸ τὸ πρῶτον ἄρθρον.

§27Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Μέχρι τοῦδε ἐλειτούργησεν ἡ διάταξις αὕτη πολὺ καλῶς· δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον ὑπάρχει ἡ ἰδέα νὰ καταργηθῇ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη.

§28Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀποφεύγομεν καὶ μίαν δαπάνην ματαίαν, διότι ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη συνέρχεται κατὰ τόπους, καὶ δὲν γνωρίζουσι τίποτε οἱ ἀπαρτίζοντες αὐτὴν, ἐνῷ τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια θ’ ἀποφασίζωσιν ἐν πλήρει γνώσει.

§29ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰς τὴν συνέλευσιν ταύτην ἐλάμβανον καὶ ἐγὼ πάντοτε μέρος, ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, κατ’ ἐντολὴν τῆς ἐπαρχίας μου, σᾶς βεβαιῶ δὲ, ὅτι αἱ κατὰ καιροὺς ἐπιτροπαὶ οὐδὲν ἔπραττον. Συνηρχόμεθα ἐκεῖ, ἀντηλλάσσομεν ἰδέας τινὰς καὶ ἀνεχωροῦμεν. Εἶναι πολὺ ὀρθότερον, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις δὲν ὑποχρεοῦται νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ποσοστὸν, τὸ ὁποῖον θέλει προτείνει ἡ ἐπιτροπὴ, νὰ λείψῃ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη, καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ μανθάνῃ τὰς γνώμας τῶν δήμων διὰ τῶν νομαρχῶν.

§30Α. ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι διὰ τοῦ νέου συστήματος, τὸ ὁποῖον προτείνεται, μεταβάλλεται ἐντελῶς τὸ σύστημα τοῦ νόμου· διότι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν καλεῖται μόνον ἵνα βεβαιώσῃ τὸ ποσὸν τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ καὶ ἵνα γνωμοδοτήσῃ, ἂν πρέπει νὰ γείνῃ παρακράτησις. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, συνερχομένη πάντοτε κατὰ τὸ παρελθὸν, ἔδιδε γνώμην, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἐνέκρινε τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τὸ ποσοστὸν τῆς παρακρατήσεως. Ἐὰν καταργήσητε τὴν ἐπιτροπὴν, τότε ἀφίνετε τὰ πάντα εἰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καὶ τότε δὲν ἔχετε ἀνάγκην οὔτε τῶν ἐκθέσεων τῶν νομαρχῶν, διότι διὰ τῶν ἐκθέσεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ μία γνώμη, ὥστε νὰ διακριθῇ τὸ ὀρθότερον.

§31Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Βουλευτὴν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν συγκρότησιν τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς ἀναφέρεται ἐν τῷ νόμῳ, διότι φρονῶ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη κατὰ τὸ διάστημα τῆς λειτουργίας τοῦ ἰσχύοντος νόμου λαμπρὰ ἐλειτούργησε. Νομίζω δὲ, ὅτι εἰς τὰ πολυμελῆ σωματεῖα, ὅπως καταρτίζεται ἡ ἐπιτροπὴ διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ συζήτησις τῶν διαφόρων γνωμῶν ἐπιφέρει τὴν ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθείας. Οὕτω καὶ ἐνταῦθα ἡ συζήτησις θὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἐξακρίβωσιν τῆς παραγωγῆς, καὶ συνεπῶς τὴν ἀκριβῆ τῶν πραγμάτων ἀντίληψιν. Δὲν νομίζω, ὅτι τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια ἁπλῶς δύνανται νὰ δώσωσι μίαν γνώμην περὶ τῆς παραγωγῆς· διότι ὑπάρχουσι καὶ περιπτώσεις, καθ’ ἃς δὲν εἶναι εἰς θέσιν ταῦτα οὐδὲ νὰ ἐκτιμήσωσιν οὐδὲ κἄν νὰ γνωρίζωσι. Συνεπῶς δέον νὰ ὑπάρχωσι καὶ ἀντιπρόσωποι τῶν μερῶν ἐκείνων. Ὅπως εἶναι κατηρτισμένη ἐν τῷ νόμῳ ἡ ἐπιτροπὴ, καλῶς ἔχει.

§32Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀφαιρέσεως περιουσίας, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ, ἡ συνερχομένη κατὰ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τοῦτο ἀποβλέπει, νὰ γνωμοδοτήσῃ πόσον ποσὸν ἐκ τῆς παραγωγῆς ἑκάστου θέλει ἀφαιρεθῆ. Πρόκειται λοιπὸν περὶ καιριωτάτου θέματος. Δὲν θέλω ὅθεν, προκειμένου περὶ θέματος τοιούτου καὶ ἀφαιρέσεως περιουσίας, περὶ δημεύσεως, — διότι εἶναι δήμευσις κατ’ ἐμέ, — νὰ ἀφήσω ἵνα ἐν κρυπτῷ καὶ παραβύστῳ τελῆται ἡ ἀφαίρεσις αὕτη. Θὰ τελῆται δὲ ἐν κρυπτῷ καὶ παραβύστῳ, ἐὰν ἐπιτρέψωμεν εἰς τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια νὰ προτείνωσι τὸ ἀφαιρετέον ποσόν. Θὰ στηριχθῶμεν δηλαδὴ εἰς χαρτιά! Θὰ στέλλωνται ἐκθέσεις τοιαῦται ἀπὸ 100 ἢ 150 δήμους· ποῖος Ὑπουργὸς θὰ ἔχῃ τὴν ὑπομονὴν νὰ ἀναγνώσῃ αὐτὰς τὰς ἐκθέσεις, διὰ ν’ ἀποφανθῇ περὶ τοῦ ἀφαιρετέου ποσοῦ; Εἶμαι λοιπὸν τῆς γνώμης, ὅτι δημοσίᾳ πρέπει νὰ γίνηται ἡ συζήτησις περὶ τοῦ θέματος τούτου· νὰ συνέρχωνται τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως κανονίζει ὁ παλαιὸς νόμος, ἐν Ἀθήναις, νὰ λέγωσι δημοσίᾳ τὰς γνώμας των, ἑπομένως νὰ ἔχῃ τὰς γνωμοδοτήσεις αὐτῶν ὑπ’ ὄψει τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, διὰ ν’ ἀποφαίνηται περὶ τοῦ ἀφαιρετέου ποσοῦ. Συνεπῶς πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν διατήρησιν τῆς διατάξεως ταύτης τοῦ πρώτου ἄρθρου.

§33Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τῇ προσθήκῃ καὶ ἄλλων μελῶν.

§34Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔστω. Διότι δὲν βλέπω ποία ζημία θὰ ἐπέλθῃ, ἐὰν προστεθῶσι καὶ δέκα ἀκόμη μέλη. Ἀλλὰ τὸ προτεινόμενον, κύριε Πρόεδρε, ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Καλαβρύτων δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ δι’ ἄλλον λόγον· διότι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔχει ἔργον μόνον νὰ παραστήσῃ ὁποία εἶναι ἡ παραγωγὴ ἐν ταῖς διαφόροις ἐπαρχίαις· ἔργον αὐτῆς εἶναι νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ ἀπόθεμα τοῦ παρελθόντος ἔτους· διότι κατὰ τὸ ἑπόμενον ἄρθρον ὁρίζεται, τί πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπή. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ λέγει (ἀναγινώσκει): «Ἡ κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον ἐπιτροπή, ἔχουσα ὑπ’ ὄψει τὰς ἰδίας αὑτῆς πληροφορίας καὶ τὰς πληροφορίας τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, ἀφ’ ἑνὸς μὲν περὶ τῆς προβλεπομένης παραγωγῆς σταφίδος...» Ἐρωτῶ δὲ ὑμᾶς, πόθεν θὰ λάβῃ τὰς πληροφορίας αὐτὰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ἀπολλωνίων π.χ. διὰ νὰ κάμῃ τὴν ἔκθεσίν του πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον; (ἐξακολουθεῖ): «καὶ περὶ τῶν ὑπαρχόντων ἐν τῇ ἡμεδαπῇ καὶ ἀλλοδαπῇ ἀποθεμάτων...» Πόθεν θὰ τὰ μάθῃ αὐτὰ ἢ ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας θὰ δώσῃ ἡ ἐπιτροπὴ κατὰ τὸν χρόνον τῆς συνελεύσεως αὐτῆς; Διὰ τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, εἶμαι τῆς γνώμης νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, ἔστω καὶ μὲ τὴν προσθήκην, τὴν προτεινομένην ὑπὸ τῶν κ.κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι νὰ προστεθῶσι καὶ ἀντιπρόσωποι ἄλλων ἐπαρχιῶν.

§35Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν θὰ δώσῃ ἕκαστος τῶν ἀπαρτιζόντων τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην, περὶ τοῦ ἂν πρέπει νὰ γείνῃ παρακράτημα, καὶ πόσον πρέπει νὰ γείνῃ, διότι τοῦτο οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ γνωρίζῃ· οὐδεὶς δύναται νὰ δώσῃ τοιαύτην γνώμην ἐκ τῶν μελῶν, τὰ ὁποῖα θ’ ἀπαρτίσωσι τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην, οὐδεὶς ἀντιπρόσωπος δήμου· διότι πῶς δύναται, Κύριοι, ὁ ἀντιπρόσωπος ἑνὸς δήμου νὰ γνωρίζῃ ποία θὰ ἦναι ἡ παραγωγὴ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, καὶ ποῖα τὰ ἀποθέματα, καὶ ποῖον τὸ καταναλισκόμενον εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ποσὸν, διὰ νὰ δώσῃ τοιαύτην γνώμην; Πρόκειται μόνον ν’ ἀποφανθῇ γνώμην περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς παραγωγῆς. Πρόκειται βεβαίως καὶ περὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ ἀποθέματος, ὡς καὶ περὶ τοῦ καταναλισκομένου εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ποσοῦ σταφιδοκάρπου, ἀλλὰ περὶ τούτου προβλέπει ἡ τροπολογία μου, διότι περὶ τοῦ ἀποθέματος καὶ περὶ τοῦ καταναλωθέντος κατὰ τὸ προηγούμενον ἔτος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ποσοῦ θὰ ὑποβάλλωσιν ἐκθέσεις τὰ Ἐμπορικὰ Ἐπιμελητήρια εἰς τοὺς οἰκείους νομάρχας (ἀναγινώσκει ἐκ τῆς τροπολογίας του): «... Ἐντὸς τῆς αὐτῆς προθεσμίας ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα καὶ πάντες οἱ νομίμως ἀνεγνωρισμένοι Ἐμπορικοὶ Σύλλογοι καὶ τὰ Ἐμπορικὰ Ἐπιμελητήρια ὑποβάλλουσιν εἰς τοὺς οἰκείους νομάρχας ἐκθέσεις περὶ τῶν κατὰ τὰς πληροφορίας τῶν ὑπαρχόντων ἀποθεμάτων σταφιδοκάρπου ἔν τε τῷ ἐσωτερικῷ καὶ τῷ ἐξωτερικῷ, ὡς καὶ περὶ τοῦ καταναλωθέντος κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐν τῷ ἐξωτερικῷ σταφιδοκάρπου. Μέχρι δὲ τῆς 8 Αὐγούστου τὸ βραδύτερον οἱ νομάρχαι ὑποβάλλουσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἁπάσας τὰς γνωμοδοτήσεις ταύτας μετ’ ἐκθέσεως τῆς ἰδίας αὐτῶν γνώμης.»

§36Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν Ἐπιμελητήρια.

§37Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν δήμων δὲν γνωρίζουσι ποῖον θὰ ἦναι τὸ ἀπόθεμα. Ποῖος θὰ τὸ γνωρίζῃ; Ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία καὶ θὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν περὶ αὐτῶν τῶν πραγμάτων. Λοιπὸν τὰς ἐκθέσεις αὐτὰς θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, καὶ θὰ κάμῃ ὑπολογισμούς, ποία εἶναι ἡ παραγωγή. Δὲν πρόκειται νὰ ζητήσῃ γνώμην, ἂν πρέπει νὰ γείνῃ παρακράτημα, καὶ πόσον πρέπει νὰ γείνῃ...

§38Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Αὐτὸ πρόκειται.

§39Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι. Σᾶς παρακαλῶ. Θέλουν, φαίνεται, ὅσοι εἶναι κατὰ τῆς παρακρατήσεως νὰ ἔχωσι γνώμην, ἵνα ἀπειλῶσι τὴν παρακράτησιν. Ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τις γνώμην, διότι ὁ νόμος ὁρίζει, ὅτι, ἂν ἡ παραγωγὴ δὲν ὑπερβαίνῃ τὴν παρακράτησιν κατὰ πολὺ, εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκδώσῃ Β. Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ καθορίζῃ τὸ παρακράτημα τὸ ἀνάλογον. Ποῦ δὲ θὰ βασισθῇ ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἐκδώσῃ τὸ Διάταγμα τοῦτο; θὰ βασισθῇ εἰς τοὺς ὑπολογισμούς, τοὺς ὁποίους θὰ κάμῃ, πόσον προϊὸν θὰ παραχθῇ, καὶ πόσον θὰ καταναλωθῇ. Τοῦτο πῶς θὰ τὸ μάθῃ; ἀπὸ τὰς γνώμας τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου δήμου; Αὐτὸ δὲν δύνανται νὰ τὸ γνωρίζωσιν οὐδ’ αὐτὰ τὰ Ἐπιμελητήρια. Τὸ ἀπόθεμα δύνανται νὰ τὸ γνωρίζωσιν, ἀλλὰ τὴν παραγωγὴν οὐδέποτε. Αἱ ἐκθέσεις λοιπὸν αὗται εἶναι ἀναγκαῖαι. Ἐπ’ αὐτῶν ἡ Κυβέρνησις θὰ κάμῃ τοὺς ὑπολογισμούς, καὶ θὰ κρίνῃ, ἂν πρέπει νὰ γείνῃ παρακράτημα, καὶ πόσον πρέπει νὰ γείνῃ, διότι ἄλλως πρέπει ὅλοι οἱ δῆμοι νὰ στείλωσιν ἀντιπροσώπους καὶ νὰ κάμωσι μίαν συνέλευσιν, διὰ νὰ δώσωσι γνώμην. Ἐκ τοιούτων λόγων, κύριε Πρόεδρε, ὁρμώμενος, ὑπέβαλον τὴν τροπολογίαν ταύτην.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεπτύχθη ἀρκούντως.

§41Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ ἐλειτούργησε μέχρι τοῦδε καλῶς, ὡς ὅλοι τὸ ὡμολόγησαν, ὀφείλεται μόνον εἰς τοῦτο, ὅτι δὲν εἶναι μόνη ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀποφασίζει. Τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὁρίσωμεν, ὅτι μόνη ἡ Κυβέρνησις θ’ ἀποφασίζῃ περὶ τούτου, θὰ ἴδητε ν’ ἀναστατωθῶσι πάντες, καὶ θὰ ἰσχυρίζωνται, ὅτι ἐπηρεάσθη, οἱ μὲν διὰ τοῦτον τὸν λόγον, οἱ δὲ δι’ ἐκεῖνον, ὅτι ἐπηρεάσθη ἀπὸ ἐμπόρους, ἀπὸ βιομηχάνους. Αὐτὰ ὅλα πρέπει νὰ λείψουν· πρέπει ἡ παρακράτησις, ἡ ὁποία γίνεται, νὰ γίνηται τῇ συγκαταθέσει πάντων· ὁμολογοῦσι δὲ πάντες, ὅτι ἐγίνετο ἡ προσήκουσα, διότι μετεῖχον ὅλα αὐτὰ τὰ πρόσωπα, ἅτινα σήμερον μετέχουν. Ποῖος ἐκ τῶν Ὑπουργῶν, σᾶς παρακαλῶ, θὰ ἀσχοληθῇ νὰ καταρτίσῃ μὲ τοιοῦτον ὑλικὸν πληροφοριῶν μίαν γνώμην; Θὰ ἀναθέσῃ τοῦτο εἰς ὑπάλληλον οἱονδήποτε τοῦ Ὑπουργείου, καὶ ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς θ’ ἀποφασίζῃ. Ποῖος Ὑπουργὸς ἔχει τὸν καιρὸν νὰ καθήσῃ νὰ φυλλομετρήσῃ ὅλας τὰς ἐκθέσεις καὶ τὰς πληροφορίας τῶν νομαρχῶν καὶ τῶν Ἐπιμελητηρίων; Θὰ σαλεύσωμεν ὅλον τὸ οἰκοδόμημα τῆς παρακρατήσεως, ἂν θελήσωμεν νὰ τὸ ῥίψωμεν ἐπὶ τῶν ὤμων τῆς Κυβερνήσεως.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε, κύριε Πετιμεζᾶ, εἰς τὴν τροπολογίαν σας;

§43Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἔχω κανὲν ἐνδιαφέρον, κ. Πρόεδρε.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἀποσύρετε λοιπόν.

§45Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ὅπως ἔχει τὸ ἄρθρον.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Ἰδοὺ ποῖαι τροπολογίαι ὑποβάλλονται. Πρῶτον, ἀντὶ τῆς 4 Αὐγούστου, ἢ τῆς 8, θὰ τεθῇ «τὴν 1 Αὐγούστου». Μετὰ ταῦτα εἰς τὸ τέλος θὰ προστεθῇ «Αἰτωλοακαρνανίας»...

§47Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. «Ἀκαρνανίας» μόνον.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ὁ νομὸς Αἰτωλοακαρνανίας, καὶ καλὸν εἶναι, νὰ γνωρίζωμεν ὀλίγον καὶ τὴν πολιτικὴν γεωγραφίαν τοῦ τόπου μας. Λοιπὸν προτείνεται νὰ προστεθῇ καὶ ὁ νομὸς Αἰτωλοακαρνανίας. Εἰς τὸ ἐδάφιον γʹ, μετὰ τὸ «Βώλακος» νὰ προστεθῇ «καὶ Μεσολογγίου». Εἰς τὸ ἐδάφιον δʹ, μετὰ τὴν λέξιν «Κεφαλληνία» νὰ προστεθῇ «καὶ Πύργῳ». Αὐταὶ εἶναι αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι φαίνεται ὅτι εἶναι δεκταί.

§49Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Καὶ Σικυῶνος.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ ταῦτα προβάλλεται, εἰς τὸ τρίτον ἐδάφιον νὰ προστεθῶσιν οἱ δῆμοι Μυρτουντίων, Οἰχαλίας, Ἄριος, Θουρίας καὶ Σικυῶνος...

§51Ν. ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Ἀρήνης καὶ Σκιλλοῦντος.

§52Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Κορώνης καὶ Κολωνίδων.

§53Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ Ἀκράτας.

§54Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἂν πρέπει νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὅπως ἔχει.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ θὰ ἐρωτηθῇ κατὰ πρῶτον, ἂν δέχεται τὰς τροπολογίας ταύτας.

§56Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συλλήβδην, κύριε Πρόεδρε.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν συλλήβδην, ἐκτὸς τοῦ κειμένου.

§58Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ κάμω μίαν πρότασιν; Ἀντὶ τῶν δύο, νὰ τεθῇ εἷς ἐξ ἑκάστου δήμου, διὰ νὰ περιληφθῶσι περισσότεροι δῆμοι.

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι! ὄχι!

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὰς τροπολογίας, ὅπως εἰς τὸ ἐδάφιον γʹ προστεθῶσι καὶ οἱ δῆμοι Μυρτουντίων, Οἰχαλίας, Ἄριος καὶ Θουρίας, Σικυῶνος, Ἀρήνης καὶ Σκιλλοῦντος, οἱ λοιποὶ τῆς ἐπαρχίας Πυλίας καὶ οἱ λοιποὶ τῆς ἐπαρχίας Ζακύνθου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη, δηλαδὴ διὰ τῆς προσθήκης τοῦ νομάρχου Αἰτωλοακαρνανίας ἐν τέλει τοῦ αʹ ἐδαφίου, τοῦ δήμου Μεσολογγίου ἐν τέλει τοῦ γʹ ἐδαφίου, καὶ τοῦ Πύργου ἐν τέλει τοῦ δʹ ἐδαφίου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§61Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι διαγραπτέον ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον τοῦτο, διότι τὸ ἄρθρον τοῦτο δὲν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως διαφορὰν πρὸς τὸ ἄρθρον τὸ ἀντίστοιχον τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος. Μίαν μόνον διαφορὰν παρατηρῶ, διαφορὰν ὅμως διορθωτέαν καὶ ταύτην· διότι κατὰ τὸ σχέδιον τὸ ἀνὰ χεῖρας «γνωμοδοτεῖ κατὰ πλειονοψηφίαν μέχρι τῆς 10 Αὐγούστου», ὅπερ εἶναι ἀνακόλουθον πρὸς τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν ἐθέσαμεν.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναται νὰ τεθῇ «10 Αὐγούστου», διότι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀποφαίνεται μέχρι τῆς 6 Αὐγούστου.

§63Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἐθέσαμεν ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ συνέρχεται τὴν 1 Αὐγούστου, ὅπως ἔχει καὶ ἐν τῷ ἰσχύοντι νόμῳ, πρέπει ν’ ἀκολουθήσωμεν καὶ ἐν τούτῳ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος, δηλαδὴ ὅτι γνωμοδοτεῖ μέχρι τῆς 4 Αὐγούστου. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ ἀναγνωσθὲν ἄρθρον 2 εἶναι διαγραπτέον.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προτείνεται ἡ ἀπάλειψις τοῦ ἄρθρου 2, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι εἶναι ὅμοιον πρὸς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἐν ἰσχύϊ νόμου. Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§65Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. «Μέχρι τῆς 10 Αὐγούστου» θὰ μείνῃ;

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι. Τὸ «10 Αὐγούστου» δὲν δύναται πλέον νὰ μείνῃ· διότι τὸ ἄρθρον 3 ὁρίζει, ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀποφαίνεται μέχρι τῆς 6 Αὐγούστου. Λοιπὸν θὰ ἦναι πρωθύστερον. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ γνωμοδότησις τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἐκδοθῇ 4 ἢ 5 ἡμέρας βραδύτερον τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν πρέπει νὰ ἐκδοθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου; Λοιπὸν ὑπάρχει ἀντίρρησις, ὅπως τὸ ἄρθρον 2 ἀπαλειφθῇ;

§67ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Οὐδεμία.

§68Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠξεύρω, ἂν ἡ διάταξις τοῦ παλαιοῦ νόμου ἀναφέρει τὴν αὔξησιν τῶν 10%.

§69Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ λέγει.

§70Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ «10 Αὐγούστου» νὰ γείνῃ «4 Αὐγούστου».

§71Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Εἶναι ἀπαράλλακτον μὲ τὸ τοῦ ἰσχύοντος νόμου.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε δὲν ἔχει λόγον ὑπάρξεως. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅπως τὸ ἄρθρον 2 ἀπαλειφθῇ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον 2 ἀπαλείφεται. Τὸ ἄρθρον 3, λαμβάνον σειρὰν ἄρθρου 2, διατυποῦται ὡς ἑξῆς: «Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον ἐπιτροπῆς, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀποφαίνεται μέχρι τῆς 6 Αὐγούστου, ἂν τὸ συμφέρον τῆς σταφιδοπαραγωγῆς ὑπαγορεύει τὴν ἐπὶ τῆς συγκομιδῆς τοῦ σταφιδοκάρπου κατὰ τὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀποστολήν του αὔξησιν τῆς εἰς εἶδος καταβλητέας εἰσφορᾶς ὑπὲρ τὰ 10% καὶ μέχρις 24%.» Ὁ κύριος Μονοκροῦσος ἔχει τὸν λόγον.

§73Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὡς πρακτικῶς ὁμιλῶν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ τούτῳ, ἐσκέφθην, ὅτι δύναμαι νὰ φωτισθῶ ἐν τῷ πνεύματι τοῦ νόμου, καὶ νὰ ἐννοήσω καὶ ἐγώ, ὡς πολίτης Ἕλλην, πῶς πρέπει νὰ αἰσθάνωμαι τὸ πολίτευμα. Δυστυχῶς ὅμως βλέπω, ὅτι τὸ Κοινοβούλιον τῆς Ἑλλάδος καὶ κατὰ τὸ 1895 καὶ κατὰ τὸ 1899 δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὑπάρχει πολίτευμα, ὅτι ὑπάρχουν νόμοι, καὶ ὀφείλεται σεβασμὸς πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους.

§74ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί λέγεις, ἀδελφέ! Ὄχι ἔτσι!

§75Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· θὰ ὁμιλήσω ὅπως αἰσθάνομαι. Εἶμαι Βουλευτής, καὶ ἔχω τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Τὸ Κοινοβούλιον δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀφαιρέσῃ τὴν περιουσίαν τοῦ ἄλλου· ἀλλὰ δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς συμβάσεις, τὰς ὁποίας κάμνουν μεταξὺ των τὰ ἔθνη. Ἐνῷ ἔρχεται ἡ σεβαστὴ Κυβέρνησις ἐνώπιόν μας, καὶ λέγει, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἀντιστρατευομένου εἰς τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἀγγλίας διὰ τὴν σταφίδα, ἡμεῖς δὲν λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν οὔτε τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, οὔτε τὴν σύμβασιν! Εἶναι δηλαδὴ ὡς νὰ λέγωμεν, ὅτι «ἡμεῖς τὰς συμβάσεις καὶ τὸ πολίτευμα καὶ τοὺς νόμους δὲν τοὺς συλλογιζόμεθα!» Δὲν λαμβάνομεν διόλου ὑπ’ ὄψιν τὸ Σύνταγμα, ἀλλὰ διὰ τοῦ παρακρατήματος ἀφαιροῦμεν τὴν περιουσίαν τῶν σταφιδοκτημόνων, ἐκ τῆς ὁποίας ἀποζῶσιν οὐ μόνον αὐτοί, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐργατικὴ τάξις, ἡ καλλιεργοῦσα τὰ κτήματα καὶ ζῶσα διὰ τοῦ ἱδρῶτός της. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, Κύριοι, ποῖα ἀποτελέσματα ἐπέφερε μέχρι τοῦδε ἡ παρακράτησις ὑπὲρ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, τῶν ὁποίων διὰ τῆς μεθόδου ταύτης ἀφαιροῦμεν τὴν περιουσίαν; Τίποτε! Ἡ παρακράτησις ὠφέλησε μόνον τοὺς βιομηχάνους, οἱ ὁποῖοι μεταχειρίζονται τὸ παρακράτημα καὶ τὸ μεταβάλλουν εἰς μιστέλιον, τὸ ὁποῖον ἀποστέλλουν εἰς τὴν Εὐρώπην, ἐξευτελίζοντες δι’ αὐτοῦ τὰς τιμὰς τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἡμεῖς δὲ τί κάμνομεν σήμερον; Τίποτε ἄλλο, παρὰ ζητοῦμεν διὰ τῆς παρακρατήσεως νὰ καταστρέψωμεν ὄχι μόνον τὰς σταφιδοπαραγωγοὺς ἐπαρχίας, ἀλλὰ καὶ τὰς ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι παράγουσιν οἶνον, καὶ στέλλουσιν αὐτὸν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἢ τὸν καταναλίσκουσιν εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Ἀλλὰ διατὶ νὰ μὴ χωρίσωμεν τὰς ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι θέλουν τὴν παρακράτησιν, ἀπὸ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι δὲν τὴν θέλουν; Νὰ χωρίσωμεν τὴν Κεφαλληνίαν, τὴν Αἰγιάλειαν, τὴν Κόρινθον, καὶ αἱ ἄλλαι ἂς κάμουν, ὅ,τι θέλουν· ἂς θέσουν παρακράτημα καὶ 80% διὰ τὸν ἑαυτόν τους! Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν φέρω, κύριοι Βουλευταί, εἶναι ἡ κατάργησις τῆς παρακρατήσεως, διότι ἡ παρακράτησις εἶναι ἐναντίον τοῦ πολιτεύματος, καὶ διότι εἶναι ἐντροπὴ νὰ δεσμεύσωμεν τὴν Ἀγγλικὴν ἀγορὰν, τὴν Ἀγγλίαν, ἡ ὁποία πάντοτε ἐφέρθη πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν ἔθνος μὲ ἐπιείκειαν. Ἐπὶ τέλους δυνάμεθα, τὸ παρακράτημα αὐτὸ, ἂν ὑπῆρξεν ἐξ αὐτοῦ ὠφέλεια εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγὴν, νὰ τὸ καταστρέψωμεν, καὶ ὄχι νὰ πλουτίζωμεν τοὺς βιομηχάνους μὲ ζημίαν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν.

§76Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ εἴπω πολλά, οὔτε περὶ παρακρατήσεως θὰ ὁμιλήσω, διότι ἡ ἀτμόσφαιρα τῆς Βουλῆς καὶ ἡ καθόλου εἶναι ὑπερπλήρης. Μόνον λέγω, ὅτι εἶναι λίαν ὑπερβολικὸν τὸ 24%, καθ’ ὃν δὲ τρόπον τίθεται, δὲν εἶναι 24, ἀλλὰ 31%. Πρέπει δὲ νὰ δοθῇ μία ἐξήγησις, δηλαδὴ ἐπὶ τῶν 100 χιλιάδων, τῶν ἐξαγομένων θὰ πληρώνῃ ὁ ἀποστολεὺς 24% παρακράτημα;

§77Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὑπάρχει νόμος περὶ τούτου.

§78Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος ὁ ὑπάρχων δὲν τὸ ἐξηγεῖ. Εὑρέθημεν εἰς ἀμφιβολίαν, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ἀπεφάσισεν ὁτὲ μὲν οὕτως, ὁτὲ δὲ ἄλλως. Λοιπὸν ἀκριβῶς πρέπει νὰ λεχθῇ, ὅτι ἐπὶ 124,000 λιτρῶν σταφιδοκάρπου ἐξαγομένου θὰ γίνηται παρακράτησις 24%;

§79Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὁ νόμος τοῦ 1901 ἐκανόνισε τὰ περὶ τούτου.

§80Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά. Ἀλλὰ τὸ πλεονάζον δὲν σᾶς βλάπτει, κύριε Μοσχούλα. Ἂν σᾶς βλάπτῃ, ὑποθέτω ὅτι ἄλλο τι θέλετε.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λέγετε, ὅτι μὲ τὸ 24% ἐννοεῖτε νὰ ἀφαιρῶνται 24 ἐπὶ τῶν 124;

§82Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§83Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὄχι! Ἐπὶ 100 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐξαχθοῦν, κρατοῦνται τὰ 24. Ὁ κ. συνάδελφος ἐννοεῖ νὰ γίνηται ἡ παρακράτησις οὐχὶ ἐπὶ τῶν ἐξακτέων, ἀλλ’ ἐπὶ τῶν ἐξαχθέντων, καὶ νὰ καταβάλλωνται 24%, τὸ ὁποῖον μεταβάλλει τὴν ἀναλογίαν. Ἡ Βουλή, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν παρακράτησιν, πάντοτε τὴν ἐξετίμησεν οὕτω πως, ὅτι ἐπὶ 100, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐξαχθοῦν, θὰ κρατηθοῦν τὰ 20, τώρα δὲ ἐκ τῶν 100 θὰ κρατηθοῦν 10 ἕως 24.

§84Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὁ ἐξάγων 100,000 θ’ ἀφίνῃ 24,000.

§85Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὑπάρχει νόμος, ὅστις ἐγένετο πρὸς ἄρσιν αὐτῶν τῶν ἀμφιβολιῶν, καὶ ὁ νόμος αὐτὸς δὲν καταργεῖται· μὴ καταργουμένου δὲ τοῦ νόμου, μένουσιν ἐν ἰσχύϊ αἱ διατάξεις αὐτοῦ, ἀδιάφορον ἂν τὸ ποσοστὸν ἀλλάξῃ.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤδη ἐγένετο λόγος περὶ προσδιορισμοῦ ποσοστοῦ ἀνωτέρου.

§87ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Ἐγκύκλιος ἦτο.

§88Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Νόμος εἰδικός.

§89Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατόπιν ἐγένετο.

§90Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν ἐξηγῇ ὁ νόμος οὕτω, καλῶς· ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν ἐξηγεῖ οὕτω.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διέταξα νὰ φέρουν τὸν νόμον.

§92Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ψηφισθῇ ὁ νόμος οὗτος, ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ Αἰγιάλεια ἀδικεῖται πασιφανῶς, ἂν δηλαδὴ ἀποφασισθῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τὸ ποσοστὸν τῶν 24%. Καὶ ἄλλοτε εἶπον διὰ ποίους λόγους πρέπει νὰ προστατευθῇ ἡ Αἰγιάλεια. Γνωρίζετε ὅτι ἐκεῖ καλλιεργοῦνται γαῖαι οὐχὶ προσοδοφόροι, γαῖαι, ὧν ἡ παραγωγὴ εἶναι ἐλαχίστη, ὅτι ἐκεῖ ὁ μεγαλείτερος παραγωγός, ἐκτὸς ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, δὲν παράγει πλέον τῶν 50,000 ἢ 60,000 λίτρας σταφιδοκάρπου, οἱ πλεῖστοι τῶν σταφιδοκτημόνων παράγουσι 5 ἕως 10 χιλιάδας· ἡ καλλιέργεια δ’ ἐκεῖ στοιχίζει περισσότερον κατὰ 10%, ὥστε γίνεται μία παρακράτησις φυσικὴ ἐπὶ τῆς καλλιεργείας, ἐκτὸς τῆς ἐπὶ τοῦ ποσοστοῦ τῆς παραγωγῆς.

§93Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Θέλετε ν’ ἀκούσητε τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου ͵ΒΦΠΓʹ τῆς 17 Ἰουνίου 1899 «περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης»; Τὸ ἄρθρον 1 ἐν παραγράφῳ βʹ λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὁ ἐξαγόμενος σταφιδόκαρπος ὑποβάλλεται εἰς φόρον καταβλητέον εἰς εἶδος, συμπληρωτικὸν τοῦ εἰς χρήματα. Ὁ εἰς εἶδος οὗτος φόρος ὁρίζεται εἰς 10% ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου ποσοῦ.» Ὁ δὲ νόμος ͵ΒΩΙΘʹ τῆς 11 Φεβρουαρίου 1901 λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον μόνον. Ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ κατὰ τὴν παράγραφον βʹ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου ͵ΒΦΠΓʹ καταβλητέου εἰς εἶδος φόρου ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου γίνεται ἐπὶ τοῦ καθαρῶς ἐξαγομένου ποσοῦ ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου.» Τί σημαίνει τοῦτο; Ἐὰν ἐξαγάγητε 100, θὰ καταβάλητε 10, ἂν εἶναι 10% τὸ ποσοστόν.

§94Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσως τὸ «καθαρῶς ἐξαγομένου» ἐννοεῖ ἀφαιρέσει τοῦ ἀποβάρου κλπ.

§95Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Πῶς ἐφηρμόσθη μέχρι σήμερον ὁ νόμος;

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς θέλετε, καθὼς ἐνόησα, ἐπὶ τῶν ἑκατὸν νὰ ἀφαιρῶνται 24.

§97Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι! Ἐπὶ τῶν 124 ν’ ἀφαιρῶνται 24. Τοιαύτην ἔννοιαν πρέπει νὰ δώσωμεν, ἥτις εἶναι καὶ ἡ μόνη ὀρθή.

§98Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἴπατέ μοι, πῶς εἰσεπράχθη ὁ φόρος ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τοῦ 1901 μέχρι σήμερον; —διότι ἀκριβῶς ὁ νόμος οὗτος ἐγένετο πρὸς ἄρσιν πάσης ἀμφιβολίας.

§99ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἐφηρμόσθη κακῶς ἐπί τινα χρόνον ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου αὐτοῦ, καὶ δι’ αὐτὸ ἐγένετο ὁ νόμος τοῦ 1901.

§100Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ γείνῃ ἡ μνεία αὕτη. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα, διὰ τίνα λόγον πρέπει νὰ ἔχῃ προνόμιον ἡ ἐπαρχία Αἰγιαλείας. Ἐκτὸς τῶν λόγων τῆς καλλιεργείας, ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι λόγοι, σπουδαῖοι καὶ οὐσιώδεις. Ἐκεῖ τὰ πλεῖστα τῶν κτημάτων, τὰ ⅖ δύναμαι νὰ εἴπω, εἶναι μοναστηριακαὶ γαῖαι. Ἡ Μονὴ τοῦ Μεγάλου Σπηλαίου καὶ ἡ Μονὴ τῶν Ταξιαρχῶν ἔχουσιν ἐκτάσεις ὁλοκλήρους, ἀλλὰ πληρώνουσι φόρον 15–25%. Ἐὰν λοιπὸν προστεθῇ καὶ τὸ 24% τῆς παρακρατήσεως, τί μένει διὰ τὸν παραγωγόν; Μὴ λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν τὴν παραγωγὴν τῆς Αἰγιαλείας· σκεφθῆτε πρὸς στιγμήν, χωρὶς νὰ ἐπηρεασθῆτε ἀπὸ φωνὰς καὶ κραυγὰς πεινώντων καὶ διψώντων καὶ θυσιαζομένων καὶ παθόντων πολλά. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν τοὺς πτωχοὺς καὶ τοὺς ἀθλίους. Παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε, — καὶ πρὸς τοῦτο ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ συναδέλφου κ. Φωτήλα — ὅτι, ὅταν ἀκούητε 300 δραχμὰς, αἱ τιμαὶ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἶναι ὀνομαστικαί· εἶναι δὲ πάντες χρεωμένοι. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου αἱ ἐκτιμήσεις εἶναι ἐπὶ τοσοῦτον ὑπερβολικῶς ἐξωγκωμέναι, ὥστε εἶναι ἠναγκασμένοι τινὲς, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν λάβῃ πρόνοιαν καὶ μέτρα προστατευτικά, νὰ ἐγκαταλίπωσι τὰ κτήματά των· διότι εἰς οὐδεμίαν ἐπαρχίαν καὶ εἰς οὐδὲν μέρος τῆς Ἑλλάδος τὰ κτήματα ἔχουσι φορολογηθῆ διὰ μεγαλειτέρου φόρου ἀπὸ τὰς ἀμπέλους τῆς Αἰγιαλείας.

§101ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Μάλιστα. Εἰς τὸ τριπλάσιον!

§102Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσαχθῇ κατάλογος τῶν διαφόρων ἐκτιμήσεων, καὶ ἤδη δὲν μοὶ ἐδόθη, ἵνα παρουσιάσω τοῦτον, ὅπως πεισθῆτε, πόσον εἶναι ὑπερβολικὸς ὁ φόρος. Εἰς τὸν γειτνιάζοντα δῆμον τῶν Πατρῶν, τὸν δῆμον Ἐρινεοῦ, ἔχουσιν ἐκτιμηθῆ τὰ κτήματα πρὸς 35–50 δραχμὰς τὸ στρέμμα, ἐνῷ εἰς τὸ πρὸς τὴν Αἰγιαλείαν μέρος, τὸ διαχωριζόμενον δι’ ἑνὸς ῥεύματος ἀπὸ τοῦ δήμου Ἐρινεοῦ, ἔχουσιν ἐκτιμηθῆ πρὸς 180–250. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, δι’ οὓς παρακαλῶ ὑμᾶς, τοὺς ἔχοντας ἐνδιαφέρον, νὰ μὴ θορυβηθῆτε εἰς τὴν πρώτην ἐντύπωσιν μιᾶς προτάσεως. Παρακαλῶ τοὺς ἐνδιαφερομένους προσωπικῶς ἢ ἐπαρχιακῶς...

§103Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Τί νὰ κάμωμεν;

§104Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἐγκριθῇ τὸ ἀνώτατον ὅριον τοῦ ποσοστοῦ, νὰ ὑπαχθῇ εἰς ἐξαίρεσιν ἡ Αἰγιάλεια.

§105ΑΠ. ΖΟΥΖΟΥΛΑΣ. Καὶ ἡ Κορινθία.

§106Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πολὺ δίκαιον. Μὴ λαμβάνετε δὲ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐντύπωσιν, ἥτις παράγεται ἐνταῦθα. Καταστρέφεται ἄλλως μία ἐπαρχία πενομένη, ἡ ὁποία ἴσως δὲν θ’ ἀντιτάξῃ ἄλλο τι ἢ ἀγανάκτησιν.

§107Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὁμιλήσω, Κύριοι, δι’ ὀλίγων ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ νομοσχεδίου, ἥτις ἀρχὴ εἶναι καὶ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ ἡ μόνη, πάντως ὅμως ἡ κυριωτέρα καὶ σπουδαιοτέρα, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ ἐπιτροπή, ἡ καταρτίσασα τὸ νομοσχέδιον, ἀπέβλεψε. Καὶ διὰ τοῦτο, ὅτε προεκλήθη ἡ συζήτησις περὶ τοῦ τίς ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, παρὰ πολλῶν τῶν κ. κ. συναδέλφων ἠκούσθη ἡ γνώμη, ὅτι μία καὶ μόνη εἶναι ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ αὔξησις τοῦ παρακρατήματος. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι, ἂν οὐχὶ ἡ μόνη, πάντως ἡ κυριωτέρα τῶν ἀρχῶν εἶναι αὕτη. Θὰ ὁμιλήσω, Κύριοι, δι’ ὀλίγων, διότι ἀληθῶς ἡ Βουλὴ ἐκουράσθη ἐκ τῆς μακρᾶς συζητήσεως, καὶ διότι σχεδὸν ἐξηντλήθη τὸ θέμα μετὰ τὴν ἐξέτασιν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ τόσας ἡμέρας ἐν τῇ Βουλῇ. Θὰ ὁμιλήσω ὅμως ἐξ ἀνωτέρας ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχω, καὶ ὡς πολίτης καὶ ὡς ἀντιπρόσωπος, ὅπως παραστήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐκτὸς τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐπιζημίων καὶ καταστρεπτικῶν, δύναμαι νὰ εἴπω, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν οἰκονομικὴν, τὰ ὁποῖα θέλει ἔχει τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ψηφιζόμενον καὶ γινόμενον νόμος, ἐκτὸς τῶν ἀποτελεσμάτων τούτων, ὑπάρχει καὶ ἄλλος λόγος, λόγος ὅστις πάντα Ἕλληνα ὀφείλει νὰ πείσῃ, ἵνα μὴ ἀποδεχθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὁ λόγος τῆς ἀντισυνταγματικότητος τοῦ νομοσχεδίου. Ἐκτὸς τῶν ἀποτελεσμάτων αὐτοῦ, τῶν ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν ἐπιζημίων, τὰ ὁποῖα θέλουν προέλθει ἐκ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὑπάρχει καὶ ἔνστασις ἀπαραδέκτου κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, πηγάζουσα ἐκ τοῦ θεμελιώδους ἡμῶν νόμου. Καὶ τὰ μὲν οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐάν ποτε γείνῃ νόμος, παρέστησα πρό τινων ἡμερῶν, ἀγορεύων πρὸς τὴν Βουλήν, θὰ συμπληρώσω δὲ ταῦτα εἰς τὴν σημερινὴν ἀγόρευσίν μου. Ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς συνταγματικῆς οὐδεὶς, λογικῶς συζητῶν καὶ μὴ μετερχόμενος τὴν σκολιὰν λογικὴν, τὴν ὁποίαν τινὲς τῶν κυρίων συναδέλφων μετῆλθον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἀποδεχθῇ, ὅτι νομοθετοῦμεν ἐναντίον ῥητῆς καὶ ἐπιτακτικῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτε τὸ πρῶτον ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅτε τὸ πρῶτον ἐπροτάθη ὁ θεσμὸς τῆς παρακρατήσεως, πῶς τὸ πρᾶγμα παρεστάθη εἰς τὴν Βουλήν· παρεστάθη ὡς εἰσφορὰ, διδομένη ὑπὸ τῶν παραγωγῶν καὶ ἀφαιρουμένη ἐκ τῆς παραγωγῆς· ἀλλ’ ἐθεωρήθη καλὸν νὰ ἐγκαταλειφθῇ ἡ ἔκφρασις ἐκείνη, καὶ νὰ χαρακτηρισθῇ τὸ πρᾶγμα ὡς ποσοστὸν παρακρατούμενον κατ’ ἔτος λόγῳ φόρου παρεχομένου εἰς τὸ Δημόσιον. Πάντες ὑμεῖς γνωρίζετε, Κύριοι, τί ἐστὶ φόρος, καὶ ποία ἡ ἔννοια αὐτοῦ. Ὁ φόρος εἰς πάντα τὰ Κράτη ἕνα καὶ μόνον σκοπὸν ἔχει, μίαν καὶ μόνην ἔννοιαν, τὴν ἔννοιαν τῆς εἰσφορᾶς, τὴν ὁποίαν ὁ πολίτης, ὁ παράγων ὑπὸ τὴν προστασίαν τῆς Πολιτείας, δίδει ὑπὲρ τῆς Πολιτείας αὐτῆς, τῆς εἰσφορᾶς, τὴν ὁποίαν δίδει ὑπὲρ τῆς Πολιτείας, ἵνα τηρηθῇ τάξις ἐν τῷ Κράτει, ἵνα τηρηθῇ ἀσφάλεια ἐν τῇ χώρᾳ, ἵνα προστατευθῇ ὁ πολίτης ἐν τῇ ἐργασίᾳ αὐτοῦ, καὶ δυνηθῇ νὰ παραγάγῃ τὸ εἰσόδημά του. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ φόρου. Ἀλλ’ ἐρωτῶ ὑμᾶς, εὑρίσκομεν τὴν ἔννοιαν ταύτην ἐν τῇ φορολογίᾳ, τὴν ὁποίαν καθιεροῦμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Θὰ μοὶ εἴπητε ἴσως, ὅτι τὸ Δημόσιον διὰ τῆς φορολογίας τῶν τεσσάρων δραχμῶν, ἃς ἐκπίπτει ἐπὶ ἑκάστης χιλιάδος λιτρῶν σταφίδος ἐκ τοῦ ἐγγείου φόρου τοῦ πληρωνομένου ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς, κάμνει μίαν προσωρινὴν ἄφεσιν φόρου, καὶ ὅτι ἀπέναντι τῶν τεσσάρων δραχμῶν ἐπὶ ἑκάστης χιλιάδος λιτρῶν λαμβάνει τὸ ποσοστὸν τὸ ἀφαιρούμενον ἐκ τῆς παραγωγῆς, τὸ ὁρισθησόμενον μεταξὺ τοῦ 10 καὶ 24%. Ἀλλὰ τοῦτο, Κύριοι, δὲν δύναται σοβαρῶς καὶ εὐλόγως νὰ ὑποστηριχθῇ, διότι, κατὰ τὸν ἰσχύοντα νῦν νόμον, καὶ κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, τὸ Δημόσιον δὲν λαμβάνει ὁλόκληρον τὸ ποσοστὸν τὸ ἀποδιδόμενον εἰς τὰ τελωνεῖα κατὰ τὴν ἐξαγωγήν· τὸ Δημόσιον ἐκπίπτει μὲν τὰς τέσσαρας δραχμὰς, ἀναλαμβάνει δὲ ταύτας ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς δημοπρασίας τοῦ παρακρατήματος παρὰ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἀλλὰ τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν τὸ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν τεσσάρων δραχμῶν εἰσέρχεται εἰς τὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους, ὡς ἔσοδον αὐτοῦ. Διὰ τοῦτο ἔλεγον, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ φορολογίας, εἴτε 10 εἴτε 15 εἴτε 20% ἀφαιρέσωμεν, ἀφοῦ καὶ τὸ ποσοστὸν τοῦτο λέγεται φόρος καὶ τὸ ἀντιστοιχοῦν εἰς αὐτὸ τίμημα, καὶ δὲν πρόκειται περὶ φορολογίας, ἐφ’ ὅσον τὸ ποσοστὸν τὸ ἀφαιρούμενον ὑπερβαίνει τὴν ἀξίαν τῶν τεσσάρων δραχμῶν. Βεβαίως δὲ ὑπερβαίνει αὐτήν· καὶ ἀπόδειξις ὅτι ὑπερβαίνει, εἶναι τὸ ἔσοδον τῆς Τραπέζης ἐκ τοῦ παρακρατήματος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ ἔποψις αὕτη, ἡ ἔποψις, ἀπὸ τῆς ὁποίας ἐξεταζόμενον τὸ νομοσχέδιον εὐλόγως θεωρεῖται ἀντισυνταγματικόν· εἶναι καὶ ἑτέρα ἔποψις, ἀπὸ τῆς ὁποίας ἐξεταζόμενον ἐπίσης θέλει θεωρηθῆ ἀντισυνταγματικόν. Βάσις θεμελιώδης τοῦ πολιτεύματος ἡμῶν, Κύριοι, ὅπως πάντες γνωρίζετε, εἶναι ἡ διάκρισις τῶν ἐξουσιῶν. Ἐὰν ἐν τῷ Κράτει αἱ ἐξουσίαι ἦσαν συμπεφυρμέναι πρὸς ἀλλήλας, καὶ εἶχε δικαίωμα νὰ ἐπεμβαίνῃ ἡ μία εἰς τὰ ἔργα καὶ τὰ καθήκοντα τῆς ἄλλης, οὐδεμία τάξις ἤθελεν ὑπάρχει, οὐδὲν καθεστὼς νόμιμον καὶ ἀσφαλὲς διοικήσεως τῆς κοινωνίας. Διὰ τοῦτο εἶναι θεμελιώδης διάταξις ἐν τοῖς Συντάγμασιν ἡ διάκρισις τῶν ἐξουσιῶν· ἄλλα δὲ τὰ ἔργα τῆς Διοικήσεως, καὶ ἄλλα τὰ ἔργα τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Ἀλλὰ τὴν διάταξιν ταύτην, τὴν τόσον σαφῆ, τοῦ Συντάγματος, ἥτις εἶναι διάταξις οὐ μόνον τοῦ Συντάγματος ἡμῶν, ἀλλὰ τῶν Συνταγμάτων ὅλων τῶν Κρατῶν, ἅτινα ζῶσιν ὑπὸ τὸ συνταγματικὸν ἢ τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, τὴν διάταξιν ταύτην τὴν θεμελιώδη ἀναντιρρήτως παραβιάζομεν διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Πρόκειται ἁπλῶς νὰ νομοθετήσωμεν φορολογίαν τινὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου; Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ νομοθετήσωμεν φορολογίαν τινά, θὰ ἐλέγομεν ἁπλῶς καὶ σαφῶς, ὅτι φορολογοῦμεν τὴν σταφιδοπαραγωγὴν, ἀφαιροῦντες 10 ἢ 15 ἢ 20%, καὶ ἀφαιροῦντες τὸ ποσὸν τοῦτο ὄχι ὑπὲρ τῆς Τραπέζης, ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Ἀλλὰ δὲν λέγει τοῦτο ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, ἡ ὁποία καὶ δικαίωμα καὶ καθῆκον καὶ ἔργον ἔχει τὸ νομοθετεῖν καὶ καθιστᾶν φορολογικοὺς νόμους, ἀλλ’ ἀπεκδύεται τοῦ δικαιώματος, ὅπως νομοθετήσῃ περὶ φορολογίας, ἀπεκδύεται τοῦ δικαιώματος, ἐναντίον τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος, καὶ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐκ τοῦ πολιτεύματος αὐτὴ καὶ μόνη ἔχει, ὅπως νομοθετῇ, καὶ νομοθετῇ πρωτίστως περὶ φορολογίας προκειμένου, τὸ δικαίωμα αὐτῆς τοῦτο παραχωρεῖ εἰς ἄλλην ἐξουσίαν, ἐντελῶς διακεκριμένην ἀπ’ αὐτῆς, εἰς τὴν ἐξουσίαν τὴν διοικητικὴν, τὴν ἐκτελεστικήν. Διότι τοῦτο διὰ τοῦ νομοσχεδίου φαίνεται λέγουσα ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία πρὸς τὴν ἐκτελεστικήν: «τὸ δικαίωμα, ὅπερ ἐγὼ ἔχω, ὅπως νομοθετήσω περὶ φορολογίας, δίδω εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἵνα αὕτη νομοθετήσῃ· παρέχω δὲ τὸ δικαίωμα, ἵνα ἀντ’ ἐμοῦ νομοθετήσῃ, ἐπιβάλλουσα καὶ εἰσπράττουσα τοὺς φόρους.» Ἀλλὰ τὴν κατ’ ἐντολὴν νομοθέτησιν οὐδὲν Σύνταγμα ἀναγνωρίζει, πολὺ δ’ ὀλιγώτερον ἀναγνωρίζει αὐτὴν τὸ ἰδικόν μας, τὸ ὁποῖον κατὰ τοῦτο εἶναι σαφὲς, σαφέστατον...

§108ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ ἐν τούτοις τὸ πράττομεν καθ’ ἡμέραν!

§109Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κακῶς πράττοντες... Καὶ ἐπὶ τέλους θὰ ἐνόουν ἐν ἐσχάτῃ ἀνάγκῃ νὰ ἀναγνωρίσω τοιαύτην κατ’ ἐντολὴν νομοθέτησιν, καὶ νὰ ἐπιτρέψω, ἵνα ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία παραχωρήσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἐὰν ἐπρόκειτο ν’ ἀπεκδυθῶμεν τοιούτου δικαιώματος ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους· ἀλλὰ δυστυχῶς διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν πρόκειται ν’ ἀπεκδυθῶμεν τοῦ δικαιώματος τούτου ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους, ἀλλὰ πρόκειται ν’ ἀπεκδυθῶμεν αὐτοῦ ὑπὲρ προσώπου νομικοῦ, μὲ τὸ ὁποῖον οὐδόλως συνδέεται ἡ ἔννοια τοῦ φόρου, καὶ οὐδὲν δυνάμεθα νὰ προσδοκῶμεν παρ’ αὐτοῦ. Προτείνω λοιπὸν, Κύριοι, τὸ ἀπαράδεκτον τοῦ νομοσχεδίου, ἐπὶ τῷ λόγῳ τούτῳ, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἀντίκειται εἰς ῥητὴν, εἰς ἀνεπίδεκτον ἀμφισβητήσεως διάταξιν τοῦ πολιτεύματος ἡμῶν. Ἀλλὰ, Κύριοι, εἶναι ἡ τελευταία φορὰ, καθ’ ἣν ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὀφείλω νὰ προσθέσω τινὰ, ἵνα παραστήσω πρὸς ὑμᾶς, ὁποῖα ἔσονται τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα τοῦ νομοσχεδίου, τ’ ἀποτελέσματα αὐτοῦ ὑπὸ ἔποψιν οἰκονομικήν· εἶναι δὲ πρέπον, εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς Βουλευτὰς νομοθετοῦντας περὶ τοιούτου μέτρου νὰ ἐξαντλήσωσι μέχρις ἐσχάτων τὸ θέμα τοῦτο, διότι δὲν εἶναι μέτρον τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου καθιερούμενον ἐκ τῶν συνήθων, εἶναι μέτρον ὅλως πρωτοφανές, ἢ ἂν ὄχι ἀπολύτως πρωτοφανές, πάντως ὅμως παραδοξότατον.

§110Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διατὶ πρωτοφανές; ὑφίσταται ἀπὸ τοῦ 1895.

§111Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρωτοφανές διὰ τοὺς νεωτέρους χρόνους, κατὰ τοὺς ὁποίους ζῶμεν. Μὴ ἀναφέρετε τὸ 1895, διότι τὸ ἔργον τοῦ 1895 δὲν ἀποτελεῖ αἰτιολογίαν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου.

§112Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ....

§113Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι, ἐὰν ὁ νόμος τοῦ 1895 καὶ ὁ νόμος τοῦ 1899, ὅπως λέγει ὁ ἐξ Ὀλυμπίας ἀξιότιμος συνάδελφος, ἐψηφίσθησαν καὶ ἦναι νόμοι τοῦ Κράτους, δὲν ἕπεται ἐντεῦθεν, ὅτι αἴρεται ἡ ἀντισυνταγματικότης τῶν νόμων τούτων, ὅτι αἴρονται αἱ συνέπειαι αἱ ἐπιζήμιοι ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν. Ἐγὼ ἀπέδειξα πρὸς ὑμᾶς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πρὸς τὴν Βουλήν, ὁποῖα ἦσαν τὰ ὀλέθρια, τὰ ὀλεθριώτατα ἀποτελέσματα τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον εἰσηγάγομεν καὶ ἐψηφίσαμεν κατὰ τὸ 1895 καὶ 1899.

§114Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὁ κύριος Παναγιωτόπουλος ἀπέδειξεν, ὁποῖα ἦσαν τὰ ὀλέθρια ἀποτελέσματα διὰ τὴν σταφίδα τῆς Μεσσηνίας, ἥτις, ἐνῷ πρότερον ἐπωλεῖτο 50 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, τώρα πωλεῖται πρὸς 150!

§115Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔλθω μετ’ ὀλίγον εἰς τοῦτο, καὶ θὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ἡ σταφὶς τῆς Μεσσηνίας, ὅπως καὶ ἡ σταφὶς τῶν Πατρῶν, οὐδόλως ὠφελήθησαν ἐκ τοῦ θεσμοῦ, ὁ ὁποῖος διέπει τὰ τῆς φορολογίας τῆς σταφίδος. Παρεξενεύθη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, διότι πρωτοφανὲς ἐχαρακτήρισα τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον εἰσάγει ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν Βουλήν, καὶ θέλει νὰ μὴ ὀνομάσω πρωτοφανὲς τοιοῦτο μέτρον, τὸ ὁποῖον ἀντίκειται εἰς θεμελιώδη ἀρχὴν τῆς οἰκονομικῆς ἐπιστήμης, νὰ μὴ ὀνομάσω πρωτοφανές, καὶ ὄχι μόνον τοιοῦτον, ἀλλὰ καί τι πλέον, μέτρον, τὸ ὁποῖον οὐδεμία χώρα, οὐδεμία Πολιτεία ἔλαβεν ἐν ὁμοίαις περιστάσεσι. Θεμελιώδης ἀρχὴ τῶν νεωτέρων χρόνων ἐν τῇ οἰκονομικῇ ἐπιστήμῃ εἶναι ἡ ἀπόλυτος ἐλευθερία, ἀπόλυτος ἐλευθερία ἐν τῇ ἐργασίᾳ τῇ ἀτομικῇ, ἀπόλυτος ἐλευθερία ἐν τῇ ἐμπορίᾳ. Καὶ τὴν ἐλευθερίαν ταύτην τὴν ἀπόλυτον ἐρχόμεθα τόσον σκαιῶς νὰ παραβιάσωμεν, ὅπως παραβιάζομεν διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Ἐὰν ὑπῆρξαν χρόνοι παλαιότεροι, κατὰ τοὺς ὁποίους ἐπετράπησαν τοιαῦτα μέτρα, ἀνάλογα πρὸς τὸ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἐφηρμόσθησαν, οἱ χρόνοι ἐκεῖνοι παρῆλθον, καὶ ἐλπίζω ὅτι παρῆλθον ἀνεπιστρεπτί διὰ τὰς πεπολιτισμένας χώρας· δὲν ἐπιτρέπεται δὲ εἰς Κράτη ἐλεύθερα ἡ ἐπέμβασις τῆς Πολιτείας εἰς τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα, δὲν ἐπιτρέπεται εἰς Πολιτείαν ἐλευθέραν, ἀνεπτυγμένην καὶ προοδευτικὴν νὰ κηδεμονεύῃ τὰ ἀτομικὰ συμφέροντα, νομίζουσα ὅτι προάγει αὐτά· ἐπιτρέπεται δὲ κατὰ τοσοῦτον μόνον τὸ Κράτος νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὰ τῆς ἐργασίας καὶ τὰ τῆς παραγωγῆς, ἐφ’ ὅσον θίγονται ἄλλα συμφέροντα τοῦ Κράτους, ὡς τοιούτου, καὶ οὐχὶ ὡς κηδεμόνος, ὡς προστάτου τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς. Ἡ θεωρία αὕτη, Κύριοι, δὲν εἶναι θεωρία νέα, εἶναι θεωρία, ἥτις ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἰσχύει εἰς ἁπάσας τὰς πεπολιτισμένας χώρας καὶ τηρεῖται ἀπαρεγκλίτως, οὐδαμοῦ δέ, δύναμαι νὰ εἴπω, παρεβιάσθη, ἐφ’ ὅσον τουλάχιστον μνήμη ἀνθρώπων ζώντων ἤδη δύναται νὰ φθάσῃ, καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ βεβαιώσῃ παραβίασιν τῆς ἀρχῆς ταύτης τῆς ἀπολύτου ἐλευθερίας καὶ ἐν τῇ ἐμπορίᾳ καὶ ἐν τῇ ἰδιωτικῇ ἐργασίᾳ....

§116Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Τὰ μονοπώλια.

§117Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν εἴχετε τὴν προσοχήν σας ἐστραμμένην εἰς τοὺς λόγους μου, ἠθέλετε ἐννοήσει, ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῶν μονοπωλίων· διότι σᾶς εἶπον, ὅτι τὸ Κράτος δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπεμβαίνῃ, — καὶ σήμερον δὲν ἐπεμβαίνουν τὰ Κράτη, — εἰμὴ μόνον ἐφ’ ὅσον θίγονται συμφέροντα τοῦ Κράτους ὡς τοιούτου, οὐχὶ δὲ καὶ ὅταν τὸ Κράτος πρόκηται νὰ ἐπιμεληθῇ τῶν ἀτομικῶν συμφερόντων, καὶ νὰ προστατεύσῃ αὐτά...

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀγορεύοντα νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν εἰσάγει τὴν παρακράτησιν.

§119Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ καταλήξω εἰς ὑποβολὴν τροπολογίας κατὰ τῆς παρακρατήσεως.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν διατυπώσητε τροπολογίαν ἐπὶ τῆς διατάξεως ταύτης, δὲν θὰ κάμητε τίποτε. Πρέπει νὰ ὑποβάλητε αὐτοτελῆ πρότασιν νόμου περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου τοῦ ὑπάρχοντος.

§121Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Ἔχω τροπολογίαν περὶ ἀπαλείψεως τοῦ ἄρθρου 3.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοιαύτη τροπολογία δὲν δύναται νὰ γείνῃ δεκτή, διότι ἐδῶ πρόκειται μόνον περὶ τοῦ κανονισμοῦ τοῦ ποσοστοῦ τῆς παρακρατήσεως ἀπὸ 20 εἰς 24%, ἑπομένως εἶσθε ἐκτὸς τοῦ θέματος. Δὲν λέγω ταῦτα, διὰ νὰ σᾶς ἐμποδίσω ἀπὸ τοῦ νὰ ὁμιλήσητε.

§123Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλῶ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου· ἐὰν δὲ τὸ ἄρθρον 3 δὲν ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὁλόκληρον τὸ νομοσχέδιον...

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε μένει ὁ νόμος ὁ ἰσχύων μὲ τὸ 20%. Δι’ αὐτὸ σᾶς εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ ὑποβάλητε πρότασιν νόμου αὐτοτελῆ περὶ καταργήσεως τῆς παρακρατήσεως. Αὐτὸ πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας.

§125Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντιτίθεμαι, κύριοι Βουλευταί, εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοστοῦ τοῦ ἀφαιρετέου ἐκ τῆς παραγωγῆς ὑπὲρ τὰ 20%.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε εἶσθε ἐντὸς τοῦ θέματος.

§127Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ πιστεύω. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν μὲ ὑποχρεώνει νὰ μὴ δηλώσω, ὁποίαν γνώμην ἔχω περὶ τοῦ θεσμοῦ, ὁ ὁποῖος διέπει τὰ τῆς φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου ἀπὸ τοῦ 1895 καὶ ἐντεῦθεν, δὲν μὲ ἐμποδίζει νὰ δηλώσω, ὅτι παρεβιάσθη ἡ ἐλευθερία ἐν τῇ ἀτομικῇ ἐργασίᾳ, δὲν μὲ ἐμποδίζει νὰ δηλώσω, ὅτι κακῶς, κάκιστα τὸ Κράτος ἐπενέβη εἰς τὰ τῆς ἀτομικῆς ἐργασίας, εἰς τὰ τῆς ἐμπορίας τῆς σταφίδος, καὶ ἐκεῖ, ὅπου ὤφειλε ν’ ἀφήσῃ ὡς ἀσφαλέστερον ὁδηγὸν τὸ ἀτομικὸν συμφέρον, ἐπενέβη ἡ Πολιτεία, ἐπὶ ζημίᾳ αὐτῶν τούτων τῶν ἀτομικῶν συμφερόντων. Ἡ ἀρχὴ αὕτη τῆς ἀπολύτου ἐλευθερίας, ἥτις εἶναι ἀρχὴ θεμελιώδης, ἀρχὴ διέπουσα πάσας τὰς νεωτέρας κοινωνίας, δὲν εἶναι ἀρχὴ σημερινή, εἶναι ἀρχή, ἧς ἀπὸ πολλοῦ χρόνου χρονολογεῖται ἡ ὕπαρξις. Ἐὰν δὲ κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπῆρξαν ἐποχαί, καθ’ ἃς ἀντίθετα συστήματα εἰσήχθησαν καὶ ἐφηρμόσθησαν, αἱ ἐποχαὶ ἐκεῖναι παρῆλθον ἀνεπιστρεπτί, ἀφίνουσι δὲ μαύρην ἀνάμνησιν ἐν τῇ ἱστορίᾳ τῆς οἰκονομικῆς ἐπιστήμης οἱ χρόνοι ἐκεῖνοι, κατὰ τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος ἐπενέβαινεν, ἢ ἵνα κανονίζῃ τὰς τιμάς, ἢ ἵνα προμηθεύηται ἐμπορεύματα, ἐπὶ σκοπῷ νὰ προστατεύσῃ τὴν παραγωγήν. Δὲν θέλω δὲ νὰ μνημονεύσω πρὸς ὑμᾶς, κύριοι Βουλευταί, τῶν μεμακρυσμένων ἐκείνων ἐποχῶν, κατὰ τὰς ὁποίας τὰ Κράτη προέβαινον εἰς ἀγορὰν σίτου, καὶ ἵδρυον ἰδίας ἀποθήκας ἐμπορευμάτων, ἵνα αἱ ἀποθῆκαι αὗται χρησιμεύωσιν εἰς τὴν διατήρησιν τιμῶν λογικῶν, ὡς τινες τῶν κυρίων συναδέλφων ὠνόμασαν τὰς τιμὰς τὰς διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιωκομένας. Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς πολλὰ τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν διετηρήθησαν τοιαῦται ἀποθῆκαι, καὶ ὅτι ἐπεβλήθη φορολογία ὑπὲρ τῆς συστάσεως καὶ διατηρήσεως τοιούτων ἀποθηκῶν, ἵνα διὰ τοῦ προϊόντος τῶν ἀποθηκῶν τούτων διατηρῶνται αἱ τιμαὶ τῶν ἐμπορευμάτων εἰς στάσιν τινὰ λογικήν, ὡς ἠθέλησαν οἱ κύριοι συνάδελφοι. Ἀλλ’ ὅλα ταῦτα ἀπεδείχθησαν ἄνευ ἀποτελέσματος. Ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἀπαγορευτικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα κατὰ μεμακρυσμένην ἐποχήν, εἰς ἐποχὴν ἀγνοίας καὶ ἀμαθείας, αἱ Πολιτεῖαι ἐλάμβανον, ἐξέλιπον. Εἴχομεν, λόγου χάριν, ἀπαγορεύσεις τῆς καλλιεργείας τῶν γεωμήλων, εἴχομεν ἀπαγορεύσεις τοῦ θερισμοῦ διὰ τοῦ δρεπάνου, καὶ ἄλλας τοιαύτας ἀπαγορεύσεις, καὶ μάλιστα ἐπὶ βαρείαις ἐνίοτε ποιναῖς. Ὅλαι αἱ ἀπαγορεύσεις αὗται, ὅλα ταῦτα τὰ δεσμὰ τῆς ἀτομικῆς ἐργασίας ἐξέλιπον σὺν τῷ χρόνῳ, καὶ ἀποκατεστάθη τελεία καὶ πλήρης ἡ ἐλευθερία ἐν τῇ ἐργασίᾳ τοῦ ἀτόμου, διότι ἐκρίθη, ὅτι ὁ ἀσφαλέστερος ὁδηγὸς ὑπὲρ τῆς προόδου τῆς κοινωνίας καὶ ὑπὲρ τοῦ ἀτομικοῦ συμφέροντος εἶναι αὐτὸ τοῦτο καὶ μόνον τοῦτο τὸ ἀτομικὸν συμφέρον. Εἶναι ἀληθές, κύριοι Βουλευταί, ὅτι ἡ ἀρχὴ αὕτη τῆς ἀπολύτου ἐλευθερίας μετὰ κόπου πολλοῦ ἐξενίκησε, καὶ ἐξενίκησε κατὰ τὴν φαεινὴν ἐποχὴν τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως, ὅτε ὑπὸ τῆς Συντακτικῆς Συνελεύσεως ἐψηφίσθη ὁ νόμος ὁ καθιερῶν τὴν ἀπόλυτον ἐλευθερίαν ἐν τῇ ἐργασίᾳ. Κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1791, τὸν ψηφισθέντα ὑπὸ τῆς Συντακτικῆς Συνελεύσεως, ἀνεγνωρίσθη ἡ ἐλευθερία ἡ πλήρης ἐν τῇ ἀτομικῇ ἐργασίᾳ. «Τὸ ἔδαφος τῆς Γαλλίας εἶναι ἐλεύθερον ἐν ὅλῃ τῇ ἐκτάσει αὐτοῦ, καθὼς καὶ οἱ κατοικοῦντες ἐπὶ τούτου. Οἱ ἰδιοκτῆται εἶναι ἐλεύθεροι κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῶν νὰ ἐφαρμόζωσι πᾶσαν οἱανδήποτε καλλιέργειαν ἐπὶ τῶν ἰδιοκτησιῶν αὐτῶν καὶ εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν γαιῶν των, νὰ διατηρῶσι κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν των τὰ προϊόντα αὐτῶν, καὶ νὰ διαθέτωσιν αὐτὰ εἴτε ἐν τῷ ἐσωτερικῷ τοῦ Βασιλείου εἴτε καὶ ἐκτὸς αὐτοῦ.»

§128Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι καὶ ἐδῶ.

§129Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἀπαγορεύεται μόνον νὰ καλλιεργῇ καπνόν.

§130Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐδέησε νὰ ἐπέλθῃ ὁ μέγας κλονισμὸς τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως, ἵνα κατισχύσῃ ἡ θεωρία αὕτη, ἥτις ἔκτοτε ἀπαρεγκλίτως ἀκολουθεῖται. Ἡ γνώμη αὕτη τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως, ὑποστᾶσα διακυμάνσεις τινὰς ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ ἐντεῦθεν, ἐπανῆλθεν ἰσχύουσα καὶ διέπουσα σήμερον ὁριστικῶς πλέον ὄχι μόνον τὰ τῆς Γαλλίας, ἀλλὰ πάντων τῶν ἐλευθέρων, πάντων τῶν ἀνεπτυγμένων Κρατῶν. Εἴδομεν ἀληθῶς μετὰ τὸν νόμον ἐκεῖνον τῆς Συντακτικῆς Συνελεύσεως νόμους, ἐν Γαλλίᾳ λόγου χάριν, καὶ Διατάγματα, πειρώμενα νὰ κανονίσωσι τὰς τιμὰς τῶν ἐμπορευμάτων, ἀλλὰ μία πνοὴ ἐναντία τῶν πραγμάτων, μία ἐναντία φορὰ τῶν ἀναγκῶν τοῦ ἐμπορίου τοὺς νόμους ἐκείνους ἐκ θεμελίων ἀνέτρεψε, καὶ κατέδειξεν αὐτοὺς μηδεμίαν ἔχοντας σημασίαν, καὶ μηδὲν δυναμένους νὰ ἀσκήσωσιν ἀποτέλεσμα ἐπὶ τῶν τιμῶν τῶν προϊόντων, ἐπὶ τῶν τιμῶν τῶν ἐμπορευμάτων.

§131Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι ἐντελῶς ἐκτὸς τοῦ θέματος, κύριε Πρόεδρε.

§132Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴχομεν ἄλλοτε — νομίζω, κατὰ τὰ 1812 — τοιοῦτον νόμον. Εἴχομεν ἐπίσης καὶ ἕτερον ἐφεύρημα...

§133Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἱστορίαν θ’ ἀκούσωμεν;

§134Γ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Κοκκέβη, μὴ διακόπτεις.

§135ΑΠ. ΖΟΥΖΟΥΛΑΣ (πρὸς τὸν κ. Κοκκέβη). Δὲν θὰ σᾶς ὠφελήσουν αὐτά!

§136Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴχομεν καὶ ἕτερον ἐφεύρημα τῶν χρόνων ἐκείνων, τὸ ὁποῖον κατ’ ὀλίγον ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ὡς ἐντελῶς ἄστοχον καὶ μάταιον καὶ οὐδὲν δυνάμενον. Εἰσήχθη ποτὲ τὸ μέτρον τῆς λεγομένης κινητῆς κλίμακος ἐν τῇ φορολογίᾳ τῆς εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς, καὶ ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν, ὅτι οὐδὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα τοιοῦτος νόμος, ποικίλλων τὴν φορολογίαν ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῆς ἐσωτερικῆς ἢ τῆς ἐξωτερικῆς καταναλώσεως. Ὅλα ταῦτα, Κύριοι, ἀπεδείχθησαν μάταια καὶ ἄσκοπα, καὶ ἐπανῆλθε καὶ ἐπαγιώθη σήμερον ἡ πλήρης ἐλευθερία ἐν τῇ ἀτομικῇ ἐργασίᾳ. Ἐνίστανταί τινες τῶν κυρίων συναδέλφων, καὶ λέγουσιν, ὅτι καὶ σήμερον ἀκόμη πολλὰ τῶν Κρατῶν μετέρχονται τὸ προστατευτικὸν σύστημα, προστατεύοντα τὴν ἰδίαν αὐτῶν παραγωγήν.

§137Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὅλα, πλὴν μόνης τῆς Ἀγγλίας.

§138Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τοὺς συναδέλφους τούτους νὰ ἐγκύψωσιν ἐμμονώτερον εἰς τὸν θεσμὸν τοῦτον, καὶ ν’ ἀναζητήσωσι βαθύτερον τὴν αἰτίαν τῶν προστατευτικῶν δασμῶν τῶν διαφόρων Κρατῶν· ἐὰν δὲ πράξωσι τοῦτο, θὰ ἴδωσιν, ὅτι, ὅπου ἴσχυσαν αἱ προστατευτικαὶ ἀρχαί, ὑπῆρχε λόγος ὅλως διάφορος, ὅλως ἐξαιρετικός. Ἐὰν σήμερον ἐν Γαλλίᾳ ἢ ἐν Γερμανίᾳ ἐλήφθησαν τοιαῦτα μέτρα προστατευτικά, ἐλήφθησαν χάριν τῆς προστασίας τῆς ἰδίας αὐτῶν παραγωγῆς· ὅταν ἔρχηται ἔξωθεν προϊὸν δυνάμενον νὰ καταγωνισθῇ τὸ ἐν τῷ τόπῳ παραγόμενον, λαμβάνουσι τὰ Κράτη τοιαῦτα μέτρα προστατευτικά. Ἀλλ’ ἐδῶ, ἐρωτῶ ὑμᾶς, κατὰ τίνος χώρας καὶ κατὰ τίνος ὁμοειδοῦς παραγωγῆς πειρώμεθα νὰ λάβωμεν τοιαῦτα μέτρα προστατευτικά; Ἔχομεν ἀντίθετον παραγωγήν, ἔχομεν ἀντίθετα συμφέροντα πρὸς τὰ τῆς Γαλλίας, τῆς Γερμανίας, τῆς Ἀγγλίας; Οὐχί. Ἀλλά, καὶ ἂν ἐλήφθησαν ἀλλαχοῦ μέτρα τοιαῦτα προστατευτικά, ἐλήφθησαν ἁπλῶς καὶ μόνον προστατευτικά, οὐχὶ δὲ μέτρα δημευτικά, ὡς τὸ προκείμενον. Διότι δὲν πρόκειται περὶ προστασίας· πρόκειται περὶ καθαρᾶς δημεύσεως. Καὶ δήμευσις εἶναι, ὅταν ἀφαιρῶμεν ἐκ τῆς παραγωγῆς ἓν μέρος ὡρισμένον, καὶ τὸ ἀποδίδωμεν οὐχὶ εἰς ἡμᾶς αὐτούς, ὡς λέγουσί τινες, ἀλλ’ εἰς ἐκεῖνον, ὅστις δὲν θέλει τὸ ἀποδώσει εἰς ἡμᾶς· ἐδημιουργήσαμεν ἕνα Μινώταυρον, ὁ ὁποῖος ἀπορροφᾷ κατ’ ἔτος δισεκατομμύρια ὁλόκληρα, οὐχὶ αἵματος, ἀλλὰ τῆς γλυκυτέρας παραγωγῆς τῆς ἐθνικῆς, ἵνα σπαταλήσῃ αὐτὰ κατόπιν εἰς ἐκείνους, οἵτινες λαμβάνουσι τὰ δῆθεν δάνεια ἀπὸ τὸ ταμεῖον τῆς Τραπέζης, καὶ εἰς τὸν Μινώταυρον τοῦτον, ὅστις ἀπορροφᾷ κατ’ ἔτος τὸ αἷμα ἡμῶν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ συνεισφέρωμεν ἐπὶ εἰκοσαετίαν ὁλόκληρον ὄχι μηδαμινὸν ποσόν, ἀλλὰ ποσὸν ἀνερχόμενον εἰς τὸ τέταρτον τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς! Τὰ ἀποτελέσματα, Κύριοι, τοῦ θεσμοῦ τούτου, ἀφ’ ὅτου κρατεῖ, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἦναι ἄλλα, εἰμὴ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρό τινων ἡμερῶν παρέστησα εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ δὲν εἴχομεν μόνον τὴν ζημίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέστημεν ἐκ τῆς ἀφαιρέσεως 380 ἑκατομμυρίων λιτρῶν σταφίδος ἀπὸ τῆς παραγωγῆς· εἴχομεν καὶ ἕτερον ἀποτέλεσμα, ἐπιζήμιον καὶ ὀλέθριον εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγήν, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς μειώσεως τῆς καταναλώσεως· διότι εἶναι νόμος ἀπαράβατος, — καὶ τὸ γνωρίζετε πάντες, — ὅτι ἡ αὔξησις τῆς φορολογίας δὲν συντελεῖ εἰς τὴν αὔξησιν τῆς καταναλώσεως. Εἶναι νόμος, ὅτι ἡ αὔξησις κατὰ τὸ ἥμισυ δὲν ἐπιφέρει ἀνάλογον, ἤτοι κατὰ τὸ διπλάσιον, ἀπόδοσιν τοῦ ἐσόδου, ἀλλ’ ἐπιφέρει, κατ’ ἀντίστροφον καὶ προοδευτικὴν ἀναλογίαν, τὴν μείωσιν τῆς καταναλώσεως, καὶ συνεπῶς ἐλάττωσιν ἀνάλογον τοῦ ἐσόδου· καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἡ παράδοξος κατὰ τὸ φαινόμενον γνώμη, ὅτι, προκειμένου περὶ φορολογίας, ἓν καὶ ἓν δὲν κάμνουσι δύο, ἀλλὰ κάμνουσι μηδὲν (1+1=0), δύο καὶ δύο δὲν κάμνουσι τέσσαρα, ἀλλὰ κάμνουσιν ἓν (2+2=1). Καὶ ἐξῆραν τὰ ἀποτελέσματα τοῦ θεσμοῦ τούτου! Δὲν ἐτόλμησαν ὅμως νὰ εἴπωσιν, ὅτι ηὔξησε καὶ ἡ κατανάλωσις τοῦ προϊόντος αὐτοῦ...

§139Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀπὸ 110,000 τόννους εἰς 130,000.

§140Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λησμονεῖτε ὅμως, ὅτι ὑπερέβαλεν ἄλλοτε τοὺς 130,000 τόννους. Καὶ μᾶς ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν συνάδελφος, ὅτι ἐπετύχομεν ἓν ἄλλο ἀγαθὸν διὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς παρακρατήσεως, τὸ ἀγαθὸν, ὅτι διῃρέσαμεν τὰς ποιότητας τοῦ προϊόντος ἡμῶν, διῃρέσαμεν τὸν σταφιδόκαρπον εἰς τὸν διδόμενον εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ χρήσιμον διὰ τὴν βιομηχανίαν, καὶ εἰς σταφιδόκαρπον χρήσιμον διὰ βρῶσιν, καὶ ἐπετύχομεν τιμὰς λογικὰς καὶ διὰ τὸν ἕνα καὶ διὰ τὸν ἄλλον, καὶ διὰ τὴν μίαν μερίδα τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ διὰ τὴν ἑτέραν. Καὶ ἐντεῦθεν ὁ κ. συνάδελφος, παριστῶν καὶ τὰ μέλλοντα νὰ προκύψωσιν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου ὠφελήματα, ἔλεγε πρὸς ἡμᾶς, ὅτι «δὲν ἐπιδιώκομεν τιμὰς ἐξ ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἐπετύχομεν ἄλλοτε, δὲν ἐπιδιώκομεν τιμὰς 300 ἢ 350 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον, ἐπιδιώκομεν τιμὰς μόνον 150 ἢ 160 δρ. κατὰ χιλιόλιτρον». Καὶ ταῦτα λέγων ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἐμειδία κἄν, ὅτε ἐβεβαίου ἡμᾶς, ὅτι εἶναι δυνατὸν, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν νὰ προσδιορίζῃ τὰς τιμὰς τῶν προϊόντων, καὶ νὰ εὑρίσκῃ μάλιστα καὶ τὸ ὅριον, μέχρι τοῦ ὁποίου θὰ ἐξιχθῶσιν αἱ τιμαὶ τῶν προϊόντων καὶ τῶν ἐμπορευμάτων!...

§141Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ποῦ ἀποδίδετε τὴν μείωσιν;

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ κάμητε ἐρώτησιν, διότι πρόκειται περὶ θέματος, τὸ ὁποῖον δὲν θέλει πολλὴν συζήτησιν.

§143Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. ἐκ Πυλίας Βουλευτὴς θέλει νὰ μάθῃ τὴν μείωσιν τῆς καταναλώσεως, ὁποία εἶναι;

§144Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ποῦ τὴν ἀποδίδετε;

§145Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἀποδίδω εἰς τὴν αὔξησιν τῆς φορολογίας, εἰς τὴν ἐπιβάρυνσιν.

§146Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ἑπομένως ὅτι ἐπωλήθη ἀκριβά.

§147Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ καταλήξω εἰς τοῦτο μετ’ ὀλίγον. Βεβαίως ἐπωλήθη ἀκριβὰ, ἀκριβότερα ἐν τῷ ἐξωτερικῷ· ἀλλ’ ἡ ὑπερτίμησις αὕτη ἐν τῷ ἐξωτερικῷ εἶναι ὑπερτίμησις ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἐπιτυγχανομένη, εἶναι ὑπερτίμησις ὀφειλομένη εἰς τὴν αὔξησιν τῆς φορολογίας, καὶ εἶναι τοιαύτη κατὰ τοσοῦτον, καθ’ ὅσον καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπεβαρύνθη τὸ προϊόν ἡμῶν διὰ νέας προσθέτου φορολογίας. Ἡ δὲ ἐπιβάρυνσις τῆς φορολογίας, καὶ ἡ ἐκ ταύτης ὑπερτίμησις, ἡ ἐπακολουθήσασα ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, ἐπεβάρυνε τὸν καταναλωτὴν, χωρὶς νὰ ὠφελήσῃ τὸν παραγωγὸν οὐδαμῶς, καὶ ἐντεῦθεν προῆλθε καὶ ὁ περιορισμὸς τῆς καταναλώσεως ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Καὶ μᾶς εἶπον, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ αὐθαιρεσίας τινὸς τοῦ Κράτους· μᾶς εἶπον ὅτι ἡ Πολιτεία ἐπεμβαίνει, μεριμνῶσα περὶ τῶν συμφερόντων τῶν πολιτῶν, ὅτι ἐπεμβαίνει ὑποστηρίζουσα τὰ συμφέροντα τὰ ἀτομικὰ, καὶ ὅτι σκοπὸς τοῦ νόμου εἶναι ἡ καταστολὴ τῆς αὐθαιρεσίας· αὐθαιρεσίαν δὲ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κύριος Γούναρης χαρακτηρίζει τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον πᾶς πολίτης, ἐν ἐλευθέρῳ Κράτει ζῶν, ἔχει, ἵνα χρησιμοποιῇ, ὅπως αὐτὸς κρίνει καλόν, τὸ προϊόν αὐτοῦ, τὸ προϊόν τῆς ἐργασίας του! Αὐθαιρεσίαν ἐνόμιζε τοῦτο καὶ αὐθαιρεσίαν τὸ ὠνόμαζε! Καὶ προέβαλλε τῆς Πολιτείας τὸ δικαίωμα, ἵνα ἐπεμβαίνῃ εἰς τὰ συμφέροντα τῶν ἀτόμων! Καὶ δὲν ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι οὐδὲν δικαίωμα δύναται νὰ φθάσῃ πέραν τοῦ σημείου, ὅπου φθάνουσι τὰ ὅρια τοῦ δικαιώματος ἄλλου τινός! Ἡ ἀφετηρία, ἐξ ἧς προῆλθε τὸ νέον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ, ἡ ἀφετηρία τῶν σκέψεων τῆς ἐπιτροπῆς ἦτο τὸ γεγονός, ὅτι ἡ παραγωγὴ ὑπερβάλλει τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, οὐχὶ καθ’ ὃ ποσὸν εἶχεν ὁρίσει ὁ νόμος τοῦ 1899, οὐχὶ ἐπὶ ποσῷ 20%, ἀλλ’ ἐπὶ ἀνωτέρω· καὶ ἐπειδὴ οὗτος ἦτο ὁ εἱρμὸς τῶν σκέψεων τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπειδὴ ἐκ τῶν προτέρων δὲν ἐγνώριζε, κατὰ πόσον καθ’ ἕκαστον ἔτος ἤθελεν ὑπερβάλλει ἡ παραγωγὴ τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, ἐζητήθη νὰ ψηφισθῇ νόμος κανονίζων τὸ ἀπροσδιόριστον τῆς παρακρατήσεως· ἐνῷ δὲ ταῦτα ἔλεγον πρὸς ὑμᾶς, ἀφ’ ἑτέρου οἱ κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἰδίως ὁ κ. Γούναρης ἐδέχθη νὰ παραστήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι εἰς τὸν νόμον τὸν κρατοῦντα ἀπὸ τοῦ 1899, καὶ μάλιστα εἰς τὸν νόμον τοῦ 1895 ὀφείλομεν μέγιστα ὠφελήματα, ὧν ἓν εἶναι ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν, ἃς ἐπετύχομεν ἔκτοτε! Ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ καὶ ἡ Βουλὴ καὶ πάντες ὅσοι παρεσύρθησαν ἐκ τῶν λόγων αὐτοῦ καὶ ἐπίστευσαν ὅτι ἐπέτυχον ἀνωτέρας τιμάς, νὰ ἀναμνήσω αὐτοῖς νόμον τινὰ οἰκονομολογικὸν ἀπαράβατον καὶ ἀπαρασάλευτον, καθ’ ὃν, ὅταν ἡ προσφορὰ ὑπερβάλλῃ, ἔστω καὶ κατ’ ἐλάχιστον, τὴν κατανάλωσιν, ἡ ὑποτίμησις εἰς τὸ προσφερόμενον δὲν ἐπέρχεται ἐπ’ ἀναλογίᾳ εὐθείᾳ, ἀλλ’ ἐπὶ ἀντιστρόφῳ. Τούτου τεθέντος, ἤθελον ἐρωτήσει τοὺς κυρίους συναδέλφους, πῶς ἐξηγοῦσι τὴν ἐπίτευξιν τῶν τιμῶν τῶν ἀνωτέρων ἀπὸ τοῦ 1895 καὶ ἐντεῦθεν; Ἂν ἦναι ἀληθὴς ἡ βάσις τῶν σκέψεών των, ἕνεκα τῆς ὁποίας εἰσήγαγον τὸ ἀπροσδιόριστον τῆς παρακρατήσεως, ἐὰν, λέγω, ὑπερβάλλῃ σήμερον, ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον, ἡ παραγωγὴ τὴν κατανάλωσιν, πῶς ἐπετεύχθησαν τιμαὶ ἀνώτεραι; Ἂν ὑπερβάλλῃ ἡ παραγωγὴ τὴν κατανάλωσιν, δὲν θέλομεν ἐπιτύχει αὔξησιν τιμῶν οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον· ὅλως τοὐναντίον. Καὶ ἐν τούτοις ὁ κ. συνάδελφος προσεπάθησε νὰ πείσῃ ἡμᾶς, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1895 εἴχομεν τιμὰς ἀνωτέρας τῶν πρὸ τοῦ ἔτους τούτου! Καὶ ἐνταῦθα τίθεται ἓν δίλημμα· ἢ θὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἐπῆλθεν ὑπερτίμησις, καὶ τότε τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον καθιεροῖ ὁ νόμος τοῦ 1895, καὶ μάλιστα ὁ νόμος τοῦ 1899, εἶναι ἐπαρκὲς ἵνα φέρῃ ἰσορροπίαν μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως, ἢ θὰ δεχθῶμεν κατ’ ἀνάγκην, ὅτι οὐδόλως ηὔξησαν αἱ τιμαί. Ὁ κύριος συνάδελφος ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ ὅτι ηὔξησαν αἱ τιμαὶ ἀπὸ τοῦ ἔτους ἐκείνου, συγκρίνων τὰ δύο ἔτη ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς σταφιδικῆς κρίσεως πρὸς τὰ δύο τὰ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου. Ἐνταῦθα εὑρίσκω ἀληθῶς διαφορὰν εἰς τὰς τιμάς· θὰ ἦτο δὲ καὶ παράδοξον, ἂν δὲν ὑπῆρχε διαφορὰ μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1892 καὶ 1893 πρὸς τὰ ἔτη 1895 καὶ 1896· διότι τὰ ἔτη 1892 καὶ 1893 ἦσαν ἔτη, καθ’ ἃ πανικὸς εἶχε καταλάβει πάντας τοὺς πληθυσμοὺς τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ τὴν ἐμπορικὴν τάξιν, θὰ ἦτο δὲ παράδοξον νὰ θέλῃ ὁ κ. συνάδελφος κατὰ τὰ ἔτη ταῦτα νὰ ἔχωμεν τὰς τιμὰς τοῦ 1895! Τουναντίον εἶναι γνωστὸν, ὁποίας ἐλπίδας ἐστήριξαν οἱ σταφιδοφόροι πληθυσμοὶ ἐπὶ τοῦ νόμου τοῦ 1895, καὶ εἶναι λογικὸν καὶ συνεπές, ὅτι ἐκ τῶν ἐλπίδων ἐκείνων ἤθελεν ἐπέλθει ἀνατίμησις τοῦ προϊόντος ἡμῶν. Λέγω ταῦτα, ἵνα παραστήσω, ὅτι οἱ ὅροι τῆς συγκρίσεως δὲν ἦσαν οἱ φυσικοί. Δὲν ὤφειλεν ὁ κ. συνάδελφος νὰ συγκρίνῃ τὰ ἔτη ἐκεῖνα. Ἀλλὰ καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον παρέστησε τὸ πρᾶγμα, ἵνα πείσῃ, ὅτι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον καθιέρωσεν ὁ νόμος τοῦ 1899, εἶναι ἀνεπαρκὲς ἵνα συνεπαγάγῃ τὴν ὑπερτίμησιν. Παρέστησεν, ὅτι ἐν τῷ ὑπολογισμῷ τοῦ ἀφαιρετέου ποσοῦ ἐκ τῆς παραγωγῆς πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ ἀποθέματα τὰ ἐκ τῆς προηγουμένης ἐσοδείας, καὶ τὰ ἀποθέματα ταῦτα πρέπει νὰ συνυπολογισθῶσιν εἰς τὴν νέαν ἐσοδείαν, καὶ οὕτω φθάνομεν εἰς ποσὸν μεῖζον τῶν ἀναγκῶν τῆς καταναλώσεως κατὰ τοσοῦτον, ὥστε τὸ ποσὸν τῶν 20% ἔπρεπε νὰ αὐξήσῃ εἰς 50%! Ἀλλ’ εἰς ποῖον ποσὸν ἐξικνοῦνται τὰ ἀποθέματα; εἰς 30 ἕως 40 ἑκατομμύρια. Ὅταν διὰ τοῦ συνυπολογισμοῦ καὶ τούτων φθάσωμεν εἰς τὴν ἀνάγκην ν’ ἀφαιρέσωμεν 30 ἢ 40%, τίς θὰ τολμήσῃ νὰ ἀφαιρέσῃ τὸ ποσὸν ἐκ τῆς ἐτησίας παραγωγῆς, ἵνα καλύψῃ τὰ βάρη τοῦ ἀποθέματος; Καὶ ποῖον θὰ ἦναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀφαιρέσεως ταύτης; Ἐπιτυγχάνεται δι’ αὐτῆς ἡ κατανάλωσις τοῦ πράγματος, ἢ ἐπιτυγχάνεται ἡ δήμευσις ἀτομικῆς περιουσίας; Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι, ὅπως δήποτε καὶ ἂν ἐξετάσητε τὸ πρᾶγμα, δὲν ἐξάγετε ὡς ἀσφαλὲς πόρισμα τὴν γνώμην, ἣν εἰσήγαγεν ἡ ἐπιτροπή, περὶ αὐξήσεως τοῦ παρακρατήματος, ὅταν δὲν δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ τις, ὅτι τὸ ποσόν, ὅπερ καθιέρωσεν ὁ νόμος, εἶναι ἀνεπαρκὲς ἵνα φέρῃ ἰσορροπίαν μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως. Παρέστησαν πρὸς ἡμᾶς καὶ ἄλλα ὠφελήματα, μεγάλα καὶ τρανά, τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἐκ τοῦ θεσμοῦ τῆς παρακρατήσεως, καὶ μᾶς εἶπον: «θέλετε νὰ μάθητε, τί ἐκερδίσαμεν ἐκ τοῦ θεσμοῦ; ἐκερδίσαμεν τὴν σωτηρίαν τῶν κτημάτων ἡμῶν, ἐπετύχομεν τὴν ἀνάπτυξιν βιομηχανίας ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, τὸν χωρισμὸν τῶν ποιοτήτων τοῦ σταφιδοκάρπου, ἐπετύχομεν τὴν ἵδρυσιν μιᾶς Τραπέζης, ἣν ἐπροικοδοτήσαμεν δι’ ἀφθόνων κεφαλαίων, καὶ τὴν ὁποίαν κατ’ ἔτος προικοδοτοῦμεν». Ταῦτα εἶναι τὰ ὠφελήματα, τὰ ὁποῖα ἐπὶ πλέον ἐπέδειξαν ἡμῖν, ἵνα μᾶς παρασύρωσι καὶ ὑπὲρ τοῦ θεσμοῦ, τὸν ὁποῖον εἰσήγαγε τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἀπαντῶ, ὅτι οὐ μόνον τὰ κτήματα ἡμῶν δὲν ἐσώθησαν, διότι φθίνουσι καθ’ ἑκάστην, ἀλλ’ ἀπ’ ἐναντίας εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο, ἂν ἐξέλειπόν τινα, ἂν αἱ ἐκτάσεις αἱ ἀπέραντοι, αἱ μεταβληθεῖσαι εἰς φυτείας σταφίδων, ἐχρησιμοποιοῦντο εἰς ἄλλας φυτείας, ἀφοῦ σήμερον αἱ φυτεῖαι τῆς σταφίδος δίδουσιν ἐλαχίστην παραγωγήν, ἧς ἡ ἀξία δὲν καλύπτει οὐδὲ τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας. Ἀπαντῶ, ὅτι δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ θεσμοῦ ἡ ἐργασία τῆς οἰνοπνευματοποιΐας ἐν τῇ χώρᾳ, διότι ἡ τοιαύτη βιομηχανία ἤρξατο ἀπὸ τοῦ 1892 καὶ ἔβαινεν ἁλματικῶς προοδεύουσα, καὶ οὐδὲν δύναται νὰ ἀνακόψῃ τὸν δρόμον αὐτῆς· εἰς οὐδὲν δὲ συνετέλεσεν ὁ νόμος, διότι ἡ πρώτη ὕλη αὐτῆς εἶναι ἄφθονος παρ’ ἡμῖν, καὶ ἡ βιομηχανία αὕτη δὲν εἶχεν ἀνάγκην μερίμνης τῆς Πολιτείας, ἵνα εὐδοκιμήσῃ. Μᾶς ἐχάρισαν τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, τὴν εὐεργετήσασαν τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς! Καὶ οἱ ταῦτα λέγοντες δὲν βλέπουν ὁποῖος κοινωνικὸς κίνδυνος ἐν Πάτραις ἐπωάζεται ὑπὸ τὴν στέγην τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, διότι κινδυνεύει τὸ κεφάλαιον, τὸ προελθὸν ἐκ τῶν ἱδρώτων καὶ τοῦ αἵματος τοῦ λαοῦ τοῦ δουλεύοντος, —κίνδυνος, ὃν θὰ ἀντιληφθῆτε, ὅταν μετά τινα καιρὸν, καὶ πολὺ συντόμως, ἀκούσητε, ὅτι ἡ Τράπεζα ἐχρεωκόπησε! — Καὶ γνωρίζετε, ὡς σᾶς εἶπον πρό τινων ἡμερῶν, ὅτι τὰ καθυστερήματα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης φθάνουσιν εἰς 7,000,000 δραχμάς, δηλαδὴ εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου τῆς Τραπέζης· ὅπερ σημαίνει, ὅτι ἐπῆλθεν ἡ περίπτωσις τοῦ νόμου τοῦ 1899, καθ’ ἣν δύναται ἡ Συνέλευσις νὰ προτείνῃ τὴν διάλυσιν τῆς Τραπέζης! Καὶ ὅτε τὸ κεφάλαιον τὸ μετοχικὸν ἐμειώθη ὑπὲρ τὸ ἥμισυ, καὶ ὅτε ἐπέστη ἐπὶ θύραις ἡ κατάργησις τῆς Τραπέζης, οὐρανομήκεις κραυγαὶ ἐγείρονται ἐνταῦθα, ζητοῦσαι ἀσυδοσίαν, ὁτὲ μὲν ὑπὲρ τῆς Ζακύνθου, ὁτὲ δὲ ὑπὲρ τῆς Κεφαλληνίας, καὶ δὲν ἠξεύρω ὑπὲρ τίνος ἄλλου μέρους· καὶ ὅλοι ζητοῦσιν ἀσυδοσίαν, καὶ ὅλοι ζητοῦσι παῦσιν πάσης καταδιώξεως, ἤτοι ζητοῦσι νὰ οἰκειοποιῶνται τὰ κεφάλαια τῆς Τραπέζης! Αὐτὸς εἶναι ὁ κίνδυνος, ὁ ὁποῖος ἐπωάζεται ἐν Πάτραις, ἡ ἀφαίρεσις τῆς περιουσίας ἡμῶν! Τοιαῦτα, Κύριοι, ὑπῆρξαν τ’ ἀποτελέσματα τοῦ νόμου, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος κ. Βουλευτὴς Πατρῶν ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ ὡς παρέχοντα σπουδαῖα ὠφελήματα! Καὶ τὰ ὠφελήματα ταῦτα τὰ ἐπετύχομεν διὰ παραβιάσεως τῶν στοιχειωδεστέρων ἀρχῶν τῶν νεωτέρων κοινωνιῶν, διὰ παραβιάσεως τῶν στοιχειωδεστέρων δικαιωμάτων τοῦ πολίτου! Καὶ ἐνῷ οὕτω πως περιορίζομεν τὰ δικαιώματα τοῦ πολίτου, ἠξίωσαν οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ ὑποταχθῶμεν εἰς τὴν κρίσιν αὐτῶν, διότι ἡ κρίσις αὐτῶν εἶναι ἡ κρίσις τῶν πλειόνων! Ἀλλ’ εἰς ζητήματα περὶ δικαίου οὐδὲν ἔχει νὰ κάμῃ ἡ κρίσις τῶν πλειόνων· ἐὰν ἦναι ζήτημά τι δίκαιον, ζήτημα ἀρχῶν, δὲν ἐξετάζεται ἡ πλειονότης τῶν γνωμῶν καὶ ἡ μειονότης τῶν γνωμῶν· ἡ μειονότης τῶν γνωμῶν, ὅσον ἐλαχίστη, ὅσον μηδαμινὴ καὶ ἂν ἦναι, πρέπει πάντοτε νὰ ἦναι σεβαστή, ὅταν πρόκηται περὶ ζητήματος ἀρχῶν, περὶ ζητήματος δικαίου· ἀξιοῦμεν δὲ ἀπὸ τοὺς κυρίους συναδέλφους, τοὺς ὑποστηρίζοντας τὸ μέτρον τοῦτο, μολονότι εἴμεθα οἱ ὀλιγώτεροι, ἀξιοῦμεν νὰ ἐπιτρέψωσιν εἰς ἡμᾶς νὰ μὴ κρίνωμεν κατὰ τὴν κρίσιν αὑτῶν, ἀλλὰ νὰ κρίνωμεν κατὰ τὴν κρίσιν ἡμῶν αὐτῶν.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3, γενομένου ἄρθρου 2;

§149ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται ἡ συζήτησις περατωμένη. Τὸ κατὰ τὴν νέαν τάξιν ἄρθρον 2 διερρυθμίσθη οὕτω: «Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον ἐπιτροπῆς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀποφαίνεται μέχρι τῆς 6 Αὐγούστου, ἂν τὸ συμφέρον τῆς σταφιδοπαραγωγῆς ὑπαγορεύει τὴν ἐπὶ τῆς συγκομιδῆς τοῦ σταφιδοκάρπου κατὰ τὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀποστολήν του αὔξησιν τῆς εἰς εἶδος καταβλητέας εἰσφορᾶς ὑπὲρ τὰ 10% καὶ μέχρις 24%.»

§151Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὸ ἄρθρον 4 τοῦ ἰσχύοντος νόμου· ἡ μόνη διαφορά, ἡ ὁποία ὑπάρχει, εἶναι ἡ αὔξησις τοῦ ὅρου τῆς παρακρατήσεως ἀπὸ 20% εἰς 24%. Θεωρῶ λοιπὸν ἀναγκαῖον καὶ καλὸν νὰ ἐπαναληφθῇ αὐτὸ τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νόμου, ὡς ἔχει, μεταβαλλομένου τοῦ ἀνωτέρου ὅρου τῆς παρακρατήσεως εἰς 24%, διότι τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἔχει διατυπωθῆ, εἶναι ἐλλιπές.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴχομεν ἀκριβῶς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 4, καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ὑφισταμένου νόμου· ἀλλὰ παραδόξως ὑπεβλήθη ἡ τροπολογία αὕτη, ἡ ὁποία ἐγένετο ἄρθρον 3, καὶ νῦν γίνεται ἄρθρον 2. Τώρα θέλετε νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ὑφισταμένου νόμου, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι τὸ 20% θὰ γείνῃ 24%. Πολὺ καλά.

§153Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου 4 δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ ὡς ἔχει, διότι ἀναφέρεται εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νόμου.

§155Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὁ κύριος Μερλόπουλος ἐννοεῖ νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 τοῦ νόμου· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, διότι ὑπάρχει καί τις μεταβολή.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 2 ὑποβάλλεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Μερλοπούλου, δηλαδὴ νὰ προστεθῇ ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ κειμένου νόμου.

§157Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἀρχικοῦ κειμένου τοῦ νομοσχεδίου ἔμεινεν ὡς ἔχει ἐν τῷ κειμένῳ νόμῳ· συνῳδὰ πρὸς αὐτὸ εἶναι ὀρθὴ ἡ πρότασις τοῦ βουλευτοῦ κ. Μερλοπούλου.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἡ δευτέρα παράγραφος ὁρίζει ὡς ἡμέραν τελευταίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας πρέπει νὰ δημοσιευθῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, τὴν 6 Αὐγούστου· ἀλλὰ κατὰ τὸ πρῶτον ἐδάφιον, ἢ μᾶλλον κατὰ τὸ ἄρθρον 3 τῆς προτάσεως νόμου, τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν, τὸ ὁποῖον ἔγεινεν ἄρθρον 2, ὁρίζεται, ὅτι «τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀποφαίνεται μέχρι τῆς 6 Αὐγούστου». Θὰ ὁρισθῇ τότε, ὅτι ἀποφαίνεται μέχρι τῆς 5 Αὐγούστου.

§159Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Νὰ διαγραφῇ ἡ χρονολογία.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως πρέπει νὰ διαγραφῇ, καὶ νὰ προστεθῇ ὡς δευτέρα παράγραφος ἡ ἑξῆς: «Ἡ ἔκδοσις καὶ ἡ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως δημοσίευσις τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παραταθῶσι πέραν τῆς 6 Αὐγούστου, ἀπαγορευομένης τῆς ἐξαγωγῆς σταφιδοκάρπου τῆς νέας ἐσοδείας πρὸ τῆς ἡμέρας ταύτης.» Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ ἑτέραν τροπολογίαν τῶν κ. κ. Λομβάρδου, Μόσχουλα, Α. Στεφανοπούλου καὶ λοιπῶν, ἀφορῶσαν ἀκριβῶς εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 4.

§161Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐζητήσαμεν, κύριε Πρόεδρε, διὰ τῆς τροπολογίας νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς φόρτωσιν καὶ ἐξαγωγὴν τοῦ σταφιδοκάρπου ἡ 10 Αὐγούστου ἀντὶ τῆς 6, ὁρμώμενοι ἐκ τῆς ἰδέας, ὅτι, ὅσον βραδύτερον ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα πρὸς ἐξαγωγὴν σταφιδοκάρπου, τόσον βραδύτερον θὰ γίνηται ἡ ἔναρξις τοῦ τρυγητοῦ, καὶ τοῦτο συντελεῖ εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ καρποῦ.

§162ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ.

§163Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Βουλευταὶ παραιτοῦνται τῆς τροπολογίας ταύτης. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν κατὰ παράγραφον. Ἡ πρώτη παράγραφος διερρυθμίσθη οὕτω: «Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον ἐπιτροπῆς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀποφαίνεται, ἂν τὸ συμφέρον τῆς σταφιδοπαραγωγῆς ὑπαγορεύει τὴν ἐπὶ τῆς συγκομιδῆς τοῦ σταφιδοκάρπου κατὰ τὴν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀποστολήν του αὔξησιν τῆς εἰς εἶδος καταβλητέας εἰσφορᾶς ὑπὲρ τὰ 10% καὶ μέχρις 24%.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρώτην παράγραφον, ὡς ἀνεγνώσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ δευτέρα παράγραφος ἔχει οὕτω: «Ἡ ἔκδοσις καὶ ἡ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως δημοσίευσις τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παραταθῶσι πέραν τῆς 6 Αὐγούστου, ἀπαγορευομένης τῆς ἐξαγωγῆς σταφιδοκάρπου τῆς νέας ἐσοδείας πρὸ τῆς ἡμέρας ταύτης.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν δευτέραν παράγραφον, ὡς ἀνεγνώσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§165Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς τροπολογίας μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία τοῦ κυρίου Κ. Ἀσημακοπούλου: «Τὸ ποσοστὸν τῆς εἰσφορᾶς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Αἰγιαλείας σὺν τοῖς δήμοις Ἐρινεοῦ καὶ Κραθίδος δὲν θὰ ὑπερβαίνῃ τὸ 20%.» Ὑπάρχουσι 10 ὑποστηρίζοντες τὴν τροπολογίαν ταύτην; (Ἐγείρονται ὀλίγοι).

§167Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουσι.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχουσιν· ἑπομένως ἡ πρότασις δὲν τίθεται εἰς ψηφοφορίαν. Ἄλλη τροπολογία τοῦ κ. Κ. Ἀσημακοπούλου (ἀναγινώσκει): «Ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ καταβλητέου εἰς εἶδος φόρου κατὰ τὸν νόμον τῆς 11 Φεβρουαρίου 1901, τὸν τροποποιήσαντα τὸν νόμον τῆς 17 Ἰουνίου 1899, γίνεται ἐπὶ τοῦ καθαροῦ ἐξαγομένου, ἤτοι ἐπὶ τῶν 100 θὰ δοθῶσιν 20.»

§169Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐναντίον τῶν ἰδεῶν τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§170Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί εἴπετε;

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπεν αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐγράψατε.

§172Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον δύο τροπολογίας. Ἡ πρώτη τροπολογία ἀπέβλεπεν εἰς τὸν περιορισμὸν τοῦ ποσοστοῦ τῆς εἰσφορᾶς ὡς πρὸς τὴν ἐπαρχίαν Αἰγιαλείας...

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ ἀπερρίφθη.

§174Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε 10.

§176Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε. Τὸ Προεδρεῖον ἀπεφάνθη, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι 10.

§178Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται ν’ ἀποφανθῇ τὸ Προεδρεῖον· πρόκειται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Ἀσημακόπουλε. Εἶδον ὑμᾶς ἐγερθέντα καὶ τὸν κ. Μερλόπουλον μὲ τὰς δύο του χεῖρας. Τρεῖς λοιπὸν κάμνετε οἱ δύο (ἱλαρότης). Ἐτελείωσε τὸ ζήτημα αὐτό. Μὴ παίζωμεν! Ἔχομεν τώρα τὴν δευτέραν τροπολογίαν τοῦ κ. Ἀσημακοπούλου, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου τοῦ 1901. (Ἀναγινώσκει αὖθις τὴν τροπολογίαν).

§180Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν χρειάζεται, κύριε Πρόεδρε. Ἀποσύρεται.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἀποσύρετε; Πολὺ καλά. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, γενόμενον 2, μὲ τὰς δύο παραγράφους, ὡς ἀνεγνώσθησαν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4, γινόμενον 3...

§182Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλομεν μὲ τὸν κ. Μαντζαβῖνον, τί ἔγεινε;

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρῶτον ἄρθρον τῆς τροπολογίας τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τῶν κ. κ. Μαντζαβίνου καὶ Μονοκρούσου, — διότι ἡ τροπολογία περιέχει 5 ἄρθρα — ἀφορᾷ εἰς τὴν κατάργησιν τῆς παρακρατήσεως, ἔχει δὲ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 1. Ὁ νόμος ΒΦΠΓʹ τῆς 17 Ἰουνίου 1899 περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου, ὡς καὶ αἱ περὶ τούτου σχετικαὶ διατάξεις τοῦ Αʹ κεφαλαίου τοῦ ἀνωτέρω νόμου καταργοῦνται.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀναγνωσθὲν ἄρθρον 1 τῆς τροπολογίας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Τὰ ἄλλα ἄρθρα, ἀφορῶντα μόνον εἰς τὴν κατάργησιν τῆς παρακρατήσεως, δὲν ἔχουσι σημασίαν. Λοιπὸν ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου, γινόμενον 3 (ἀναγινώσκει): «Ἄν, ἀποφασισθείσης κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον τῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου πλέον τῶν 10%, ἐπέλθωσιν ἐντὸς τοῦ μηνὸς Αὐγούστου θεομηνίαι, τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, προκαλούμενον ὑπὸ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, δύναται, μετὰ γνωμοδότησιν τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 1 ἐπιτροπῆς, ν’ ἀποφασίσῃ τὴν μείωσιν τοῦ ποσοστοῦ τῆς παρακρατήσεως μέχρι 10%, ἡ δὲ ἀπόφασις αὕτη καταχωρίζεται αὐθημερὸν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως.»

§184Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις, κύριε Πρόεδρε. Τὸ ἄρθρον προβλέπει τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν θὰ ἐπέλθῃ μείωσις τῆς παραγωγῆς ἐκ θεομηνιῶν κατὰ τὸν μῆνα Αὔγουστον. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ προστεθῇ καὶ ὁ μὴν Ἰούλιος.

§185Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. «Μέχρι τοῦ μηνὸς Αὐγούστου» νὰ εἴπωμεν.

§186Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία συγκαλεῖται τὴν 1 Αὐγούστου, δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ ἐπανέλθῃ κατόπιν, ἐὰν ἀναφανῶσι τοιαῦται ζημίαι. Λοιπὸν προτείνω νὰ διαγραφῶσιν αἱ λέξεις «μετὰ γνωμοδότησιν τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 1 ἐπιτροπῆς».

§187Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρέπει βεβαίως ν’ ἀπαλειφθῶσι, κύριε Πρόεδρε.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἁπλούστερον εἶναι νὰ προτείνητε τὴν διαγραφὴν ὁλοκλήρου τοῦ ἄρθρου 3.

§189Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Καλλίτερον, κύριε Πρόεδρε, νὰ διαγραφῇ, διότι ὑπάρχει εἰς τὸν νόμον.

§190Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐπαρχίαι τινὲς, εἰς τὰς ὁποίας ὁ καρπὸς ὡριμάζει ἐνωρίτερον.

§191Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ εἶναι ἀντιγραφὴ πιστὴ τοῦ κειμένου νόμου...

§192Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Βεβαίως.

§193Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. .. ἀλλὰ προσετέθη εἰς τὸ νομοσχέδιον, διότι τὸ νομοσχέδιον εἶχε παραδεχθῆ ἄλλο σύστημα, τὸ ὑποχρεωτικὸν τῆς ἀποφάσεως τῆς συνερχομένης τὴν 1 Αὐγούστου ἐπιτροπῆς. Καὶ ἐπειδὴ, ὡς πρὸς τὸ μέτρον τοῦτο, τὸ ἐν περιπτώσει θεομηνίας ληφθησόμενον, ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ συντάξασα τὸ νομοσχέδιον, ἐθεώρει ἀναγκαίαν τὴν παρέμβασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διὰ τοῦτο ἀνεγράφη τὸ ἄρθρον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἐὰν δὲ σήμερον διαγραφῇ τὸ ἄρθρον, θὰ μείνῃ τὸ ἐν τῷ νόμῳ τῷ κειμένῳ ἰσχῦον.

§194Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρέπει νὰ διαγραφῇ, καὶ νὰ τεθῇ τὸ ἐν τῷ κειμένῳ νόμῳ.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ, διότι οὐδένα λόγον ἔχει. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου 4, γινομένου 3, τῆς προτάσεως νόμου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὥστε ἀπαλείφεται. Ἄρθρον 5, γινόμενον 3 (ἀναγινώσκεται). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5, γινομένου 3, ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§196Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§197Ι. ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ. Ἔχω μίαν παρατήρησιν εἰς τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ ἄρθρου· ἀντὶ τῶν Πατρῶν, προτείνω νὰ ὁρισθῇ ἕδρα τῆς Τραπέζης αἱ Ἀθῆναι, διὰ νὰ ἦναι ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἐπίβλεψιν τῆς Κυβερνήσεως.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§199Ι. ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. Ἄλλως, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν παραδέχηται τὰς Ἀθήνας, ὡς ἕδρα νὰ ὁρισθῇ ἡ μᾶλλον προσοδοφόρος ἐπαρχία, ὁ Πύργος· διότι ὁ Πύργος παράγει τὸ ¼ τῆς ὅλης παραγωγῆς, ἐνῷ αἱ Πάτραι δὲν παράγουσιν οὐδὲ τὸ ⅕.

§200Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου. Ἂς ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, κύριε Πρόεδρε.

§201Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀκουσθῶσιν αἱ τροπολογίαι, κύριε Πρόεδρε.

§202Α. ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ εἶναι ἐντελῶς περιττόν.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὰς συγχωνευθείσας τροπολογίας τὸ ἄρθρον 5, γενόμενον 3, διατυποῦται ὡς ἑξῆς: «Ἡ χρονικὴ διάρκεια τῆς Τραπέζης ὁρίζεται εἰκοσαετὴς ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτῆς, ἕδρα δὲ αὐτῆς ὁρίζεται ἡ πόλις τῶν Πατρῶν. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Τραπέζης ἀποτελεῖται ἐξ ἑπτὰ μελῶν, τὰ ὁποῖα ἐκλέγει ἡ Συνέλευσις τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων...» Δηλαδὴ ἀφαιρεῖται τὸ δικαίωμα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς ἐκλογῆς τῶν δύο μελῶν.

§204Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ αὐτό;

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ γίνεται ἡ ἐκλογὴ ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων.

§206Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς αὐτό;

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς θέλετε νὰ μετέχῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν διορισμὸν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου· οἱ ἄλλοι Κύριοι, οἱ ὁποῖοι προβάλλουν τὴν τροπολογίαν, δὲν θέλουν. (Ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων): «Ἐκ τῶν ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως ἐκλεγομένων συμβούλων οἱ δύο ἐξέρχονται τοῦ Συμβουλίου διὰ κλήρου ἀνὰ διετίαν...» κτλ.

§208Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ νόμος δὲν πρέπει νὰ προκαλῇ αὐτὸς τὴν ἰσοψηφίαν διὰ τοῦ ἀρτίου ἀριθμοῦ τῶν μελῶν καὶ νὰ λύῃ αὐτήν, δίδων τὴν νικῶσαν ψῆφον εἰς τὸν Πρόεδρον. Τοῦτο εἶναι ἀνώμαλον. Πρέπει νὰ τεθῇ ἀριθμὸς μελῶν οὐχὶ ἄρτιος, ἀλλὰ περιττός. Ὅταν τὰ μέλη ἦναι περιττά, σπανιώτερον συμβαίνει νὰ ἔχῃ τὴν νικῶσαν ψῆφον ὁ Πρόεδρος, ὅπερ πάντοτε εἶναι δυσάρεστον. Λοιπὸν αὐτὸ πρέπει νὰ λείψῃ ἀπὸ ὅλα τὰ πολυμελῆ Συμβούλια, διὰ νὰ μὴ ἦναι καθιερωμένη ἡ ἰσοψηφία ἐξ αὐτοῦ τοῦ νόμου. (Διάλογοι).

§209ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τίς θ’ ἀναπληροῖ τὸν Διευθυντὴν κωλυόμενον;

§210Δ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Κατὰ ῥητὴν διάταξιν τοῦ προτελευταίου ἐδαφίου τοῦ συζητουμένου ἄρθρου, «τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἐκλέγει κατ’ ἔτος ἓν τῶν μελῶν αὐτοῦ πρὸς ἀναπλήρωσιν τοῦ Διευθυντοῦ κωλυομένου». Θὰ ἔλθῃ ἑπομένως ὁ ἀναπληρωτής.

§211Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν διάταξιν ὑποχρεοῦσαν τὸ Συμβούλιον εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Τραπέζης, καὶ ὅταν ἔχωμεν Συμβούλιον ἀποτελούμενον ἀπὸ ἓξ μέλη, δὲν ἔχομεν δὲ Διευθυντήν, εἶναι πολὺ ἐνδεχόμενον νὰ περιπίπτωμεν ἑκάστοτε εἰς ἰσοψηφίαν. Ὁ κύριος Στεφάνου πολὺ ὀρθῶς εἶπεν, ὅτι ὁ προεδρεύων ἔχει τὴν νικῶσαν ψῆφον· ἀλλὰ τοῦτο δὲν αἴρει τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ προλάβῃ ὁ κύριος Δεληγεώργης, ὅτι θὰ ἔχωμεν τρεῖς ἀπὸ τὸ ἓν μέρος καὶ τρεῖς ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, καὶ θὰ ἔχωμεν οὕτω πάντοτε ἰσοψηφίαν· καὶ δι’ αὐτὸ προτιμότερον νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει.

§212Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Πρέπει νὰ μείνουν ἑπτὰ τὰ μέλη· τοῦτο εἶναι σύμφωνον μὲ τὰς ἄλλας διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν εἶναι ὀρθόν, ὁ Διευθυντὴς νὰ ἔχῃ ψῆφον, καὶ ὁ Διευθυντής αὐτὸς νὰ παύηται ἀπὸ τὸ Συμβούλιον. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ μείνουν ἑπτά, διότι τὸ Συμβούλιον εἶναι αἱρετόν· ἐκλέγεται ἀπὸ τὸ Σῶμα, ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβάζωνται τὰ δύο πράγματα· ἄλλος ὁ Διευθυντής, ἄλλο τὸ Συμβούλιον.

§213Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις, καθ’ ἣν ὁ διευθύνων πρέπει νὰ προεδρεύῃ τοῦ Συμβουλίου· διότι, ὡς ἔχει αὕτη, δὲν ἐπέρχονται τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θέλομεν νὰ προλάβωμεν.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Νικολαΐδης προτείνει, ὅπως ἕδρα τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἦναι αἱ Ἀθῆναι. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Τώρα ἔρχεται ἡ ἑτέρα τροπολογία τοῦ αὐτοῦ κ. Βουλευτοῦ· νὰ ὁρισθῇ ἕδρα ὁ Πύργος.

§215Ι. ΝΙΚΟΛΑΙΔΗΣ. Τὴν ἀποσύρω.

§216Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἑτέρας τροπολογίας, τῆς ἀφορώσης τὸν ἀριθμὸν τῶν συμβούλων τί ἀπεφασίσθη;

§217ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔμεινεν ἡ διάταξις ὡς ἔχει. Ἑπτὰ θὰ ἦναι οἱ σύμβουλοι.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5, γενόμενον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§219Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἐναντίος τοῦ δικαιώματος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ παύειν τὸν Διευθυντήν. Τὸ δικαίωμα τοῦτο πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἢ εἰς τὴν Συνέλευσιν, διότι θεωρῶ, ὅτι Διευθυντὴς ἐξαρτώμενος ἐκ τῶν διαθέσεων τοῦ Συμβουλίου οὐδόλως ἀπίθανον νὰ ἐξαναγκασθῇ νὰ γείνῃ ὄργανον αὐτοῦ.

§220Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ὑπέβαλα τροπολογίαν, κύριε Πρόεδρε, ὅπως ἀντὶ τοῦ ἐδαφίου 7 τοῦ κειμένου τεθῇ τὸ ἑξῆς: «Ὁ Διευθυντὴς παύεται τῇ προτάσει τῆς Συνελεύσεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων, μετὰ προηγουμένην γνωμοδότησιν πέντε μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος, προκαλουμένου ὡς ἄνω.»

§221Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀντὶ «μετὰ προηγουμένην γνωμοδότησιν» νὰ τεθῇ «μετὰ ᾐτιολογημένην γνωμοδότησιν».

§222Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ Συνέλευσις τῶν μετόχων συγκαλεῖται καθ’ ὡρισμένην ἐποχὴν τοῦ ἔτους. Ἐὰν ὅμως ὑπάρξῃ περίστασις, καθ’ ἣν πρέπει νὰ παυθῇ ὁ Διευθυντὴς μὴ ὑπαρχούσης Συνελεύσεως, τότε τί θὰ γείνῃ;

§223ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ λέγει ὁ νόμος.

§224Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Προτιμότερον νὰ μείνῃ ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον· νὰ ἀφεθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον νὰ ἀπολύῃ τὸν Διευθυντήν.

§225Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τότε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ κατάλληλος Διευθυντής.

§226Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Θὰ γίνηται ὄργανον τοῦ Συμβουλίου.

§227Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ τελευταῖον ἐδάφιον λέγει: «Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον λογίζεται ἐν ἀπαρτίᾳ διὰ τῆς παρουσίας πέντε μελῶν, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ Διευθυντοῦ.» Ἀντὶ «συμπεριλαμβανομένου» νὰ τεθῇ «παρισταμένου».

§228Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε σύμφωνοι ὅλοι. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὰ ἓξ πρῶτα ἐδάφια τοῦ ἄρθρου 5, γενομένου 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§230ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πῶς ἐτροποποιήθη;

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπηλείφθη ἡ διάταξις, καθ’ ἣν τὰ δύο μέλη τοῦ Συμβουλίου διορίζονται ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Καὶ τὰ ἑπτὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου θὰ ἐκλέγωνται ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων.

§232ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Προεδρεύοντος τοῦ Διευθυντοῦ;

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§234Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε Διευθυντὴν ἄλλως.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης ἀπηλείφθη ἡ πρώτη περίοδος τῆς τρίτης παραγράφου.

§236Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ συνεννοηθῶμεν, Κύριοι. Τὸν Πρόεδρον τὸν παύουσιν εἴτε οἱ σύμβουλοι εἴτε διὰ τῆς γνώμης αὐτῶν παύεται. Πῶς θὰ προεδρεύῃ αὐτός;

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει, ὅτι γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία ἡ ἰδική σας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Συνέλευσις τὸν παύει.

§238Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ ἐπαρκῶς ἐξασφαλίζει τὸν Διευθυντὴν, καὶ δίδεται πλήρης αὐτοτέλεια εἰς αὐτὸν, ὥστε νὰ μὴ ἔχωμεν ἀνάγκην νὰ καθιερώσωμεν διάταξιν ἐπιτρέπουσαν εἰς τὸν Διευθυντὴν νὰ προεδρεύῃ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον τοῦ δικαιώματος τοῦ παρίστασθαι, τοῦ ἔχειν δικαίωμα ψήφου τὸν Πρόεδρον.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε πρέπει νὰ μεριμνήσητε περὶ Προέδρου τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἀλλαχοῦ.

§240Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὁ νόμος τὸ λέγει αὐτό: «Τὸ Συμβούλιον ἐκλέγει μεταξὺ τῶν μελῶν αὐτοῦ ἕνα πρόεδρον καὶ ἕνα ἀντιπρόεδρον». Ἕν μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἐκλέγεται πρόεδρος.

§241Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ Διευθυντὴς πρέπει νὰ προεδρεύῃ, διότι καὶ ὡς ἐκ τῶν γνώσεών του καὶ ὡς ἐκ τῆς θέσεώς του εἶναι εἰς θέσιν νὰ κανονίζῃ καὶ νὰ διευθύνῃ τὰς συνεδριάσεις.

§242ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πεῖρα τῶν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀπέδειξεν, ὅτι, ἐὰν ὁ Διευθυντὴς δὲν ἦναι καὶ Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου, οὐδὲν καλὸν δύναται νὰ γείνῃ.

§243Γ. ΠΟΛΥΓΕΝΗΣ. Οὕτω δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ τίποτε.

§244Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν, ἂν θέλει.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ. Γεννᾶται τὸ ζήτημα, ἂν τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον θὰ προεδρεύηται ὑπὸ τοῦ Διευθυντοῦ.

§246ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§247Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἂν αὐτὸς θὰ ἔχῃ ψῆφον.

§248Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δεύτερον ζήτημα αὐτό.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θὰ προεδρεύῃ, θὰ ἔχῃ καὶ ψῆφον. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προεδρεύῃ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ὁ Διευθυντὴς αὐτῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λοιπὸν τὰ ἓξ πρῶτα ἐδάφια τοῦ ἄρθρου 5, γενομένου 3, ἐγένοντο δεκτὰ, ὡς ἐτροποποιήθησαν. Τώρα ἔρχεται ὡς ἕβδομον ἐδάφιον ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πετιμεζᾶ (ἀναγινώσκει): «Ὁ Διευθυντὴς παύεται τῇ προτάσει τῆς Συνελεύσεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων, μετὰ προηγουμένην πρὸς τοῦτο γνωμοδότησιν πέντε τοὐλάχιστον μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, διὰ Β. Διατάγματος, προκαλουμένου ὡς ἄνω.»

§250Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πετιμεζᾶ ἔχει σχέσιν πρὸς τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου. Ἐζητήσαμεν καὶ ὁ κ. Πετιμεζᾶς καὶ ἐγὼ—ἴσως καὶ ἄλλοι—νὰ ψηφισθῇ ἡ τροπολογία αὕτη ἐπὶ τῇ προβλέψει ὅτι θὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς ψήφου, τὸ ὁποῖον ἀπονέμεται εἰς τὸν προεδρεύοντα Διευθυντὴν διὰ τῆς τελευταίας παραγράφου.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ἕβδομον ἐδάφιον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς ἐν τῷ κειμένῳ τοῦ νομοσχεδίου: «Ὁ Διευθυντὴς παύεται τῇ προτάσει τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἀλλ’ ἡ περὶ ἀπολύσεως πρότασις δέον νὰ ἦναι ἠτιολογημένη καὶ νὰ συγκεντρώνῃ ὑπὲρ ἑαυτῆς τοὐλάχιστον πέντε ψήφους· πραγματοποιεῖται δὲ διὰ Β. Διατάγματος, προκαλουμένου ὡς ἄνω.» Ὁ κ. Πετιμεζᾶς προτείνει τὴν ἀπόλυσιν τοῦ Διευθυντοῦ «τῇ προτάσει τῆς Συνελεύσεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων, μετὰ προηγουμένην πρὸς τοῦτο γνωμοδότησιν πέντε τοὐλάχιστον μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, διὰ Βασ. Διατάγματος, προκαλουμένου ὡς ἄνω.»

§252Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ζητῶ νὰ τεθῶσιν εἰς ψηφοφορίαν καὶ αἱ τρεῖς παράγραφοι αἱ ἑπόμεναι.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§254Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἀφοῦ συγχίζομεν τὰς δύο ἐξουσίας τὰς ἐν τῷ Συμβουλίῳ, τοῦ Διευθυντοῦ δηλαδὴ καὶ τῶν μελῶν, καὶ τοὺς συμφύρομεν ὅλους αὐτούς, εἶναι ἑπόμενον νὰ καταλήξωμεν εἰς ἄλλα ἄτοπα. Τοὺς συνηνώσαμεν ἀδιασπάστως αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, καὶ κατὰ συνέπειαν, ὅταν λέγωμεν, ὅτι ὁ Διευθυντὴς παύεται τῇ προτάσει αὐτῶν τῶν μελῶν, εἶναι ἑπόμενον τοιαύτη πρότασις νὰ μὴ γείνῃ ποτέ, ἐὰν τὸ Συμβούλιον καὶ ὁ Διευθυντὴς βιῶσιν ἐν συμπνοίᾳ, ἥτις ἐνδέχεται πολλάκις νὰ ὑφίσταται ἐπὶ βλάβῃ τῶν συμφερόντων τῆς Τραπέζης, καὶ ἡ Συνέλευσις νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ τὸν παύσῃ, ἐὰν δὲν γείνῃ πρότασις.

§255ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὸ Συμβούλιον νὰ παύῃ.

§256Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τοὐλάχιστον ὁ Διευθυντὴς νὰ παύηται τῇ ἀποφάσει τῆς Συνελεύσεως ἄνευ προτάσεως. Ἡ Συνέλευσις ἄλλως τε, ὡς κυρίαρχον Σῶμα, ἔχει πάντοτε τὸ δικαίωμα ἀπεριόριστον τοῦ ἀντικαθιστᾶν καὶ Διευθυντὴν καὶ Συμβούλιον, καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ παρεισάγωμεν ἐν τῷ νόμῳ διάταξιν τείνουσαν νὰ περιστείλῃ τὰ δικαιώματα τῆς Συνελεύσεως, ἀφοῦ ταῦτα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περισταλῶσι.

§257Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, αὐτὴν τὴν ἰδέαν εἶχον. Εἶχον τὴν ἰδέαν, ὅτι εἰς τὸν Διευθυντὴν ἔπρεπε νὰ δώσωμεν πραγματικὴν ἐξουσίαν, καὶ ὄχι νὰ ὑφίσταται μόνον χωρὶς νὰ ἔχῃ καμμίαν ἐξουσίαν, ὡς μέχρι τοῦδε. Τὴν ἐξουσίαν μέχρι τοῦδε τὴν εἶχε τὸ Συμβούλιον. Ὁ Διευθυντὴς οὐδεμίαν ἐξουσίαν εἶχεν· ἦτο μόνον εἷς ὑπεύθυνος συντάκτης. Ἐγὼ νομίζω πρέπον, εἰς τὸν Διευθυντὴν νὰ δώσωμεν τὴν ἐξουσίαν, τὸ δὲ Συμβούλιον νὰ γνωματεύῃ καὶ ἐπιτηρῇ καὶ ἐπιβλέπῃ. Τώρα, ἂν παραδεχθῶμεν, ὅτι ὁ Διευθυντὴς προεδρεύει, αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ σύμβουλος, αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ προτείνων καὶ ὁ ἐκτελῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνυπάρξωσιν ὅλα αὐτά. Ἐγὼ ἔχω παρακάτω τροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας δίδεται εἰς τὸν Διευθυντὴν τὸ δικαίωμα νὰ παύῃ καὶ διορίζῃ τοὺς ὑπαλλήλους.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ εὑρισκόμεθα μόνον εἰς τὸ ζήτημα τῆς παύσεως τοῦ Διευθυντοῦ· διότι τὸ ἄλλο ἐλύθη διὰ ψηφοφορίας· τὸ ζήτημα εἶναι, κατὰ πόσον διὰ τῆς παύσεως τοῦ Διευθυντοῦ πρὸς τῇ προτάσει τῆς Συνελεύσεως θὰ χρειάζηται καὶ γνωμοδότησις ἐκ μέρους τοῦ Συμβουλίου. Λοιπὸν ὁ κύριος Γκότσης προτείνει νὰ μὴ ἦναι ἀναγκαία ἡ προηγουμένη γνωμοδότησις τῶν πέντε αὐτῶν συμβούλων...

§259Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Βεβαίως.

§260Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Πῶς θὰ λάβῃ τότε ἀφορμὴν νὰ τὸν παύσῃ;

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὕτω τὸ ἕβδομον ἐδάφιον θὰ διατυπωθῇ ὡς ἑξῆς. Προσέξατε, παρακαλῶ. «Ὁ Διευθυντὴς παύεται τῇ προτάσει τῆς Συνελεύσεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων διὰ Β. Διατάγματος, προκαλουμένου ὡς ἄνω.»

§262ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἕβδομον ἐδάφιον, ὡς τροποποιηθὲν ἀνεγνώσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§264ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ.

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε τώρα!

§266ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη ὁ Διευθυντὴς νὰ παύηται τῇ ὑποδείξει τῆς Συνελεύσεως νὰ παύηται μετὰ προηγουμένην πρότασιν τοῦ Συμβουλίου.

§267Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ὅταν θέλῃ!

§268ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι ὅταν θέλῃ. Νὰ σᾶς εἴπω διατί. Διότι ἐν τῇ Συνελεύσει πολλάκις γεννῶνται τοιαῦτα ζητήματα, ὥστε θὰ ἔχωμεν κάθε χρόνον ἀλλαγὴν Διευθυντοῦ. Ἐὰν δὲ βάλωμεν καὶ τοὺς διορισμοὺς καὶ τὰς παύσεις...

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Συνέλευσις εἶναι κυρία, καὶ ὁ Διευθυντὴς εἶναι ὑπηρέτης αὐτῆς. Ἑπομένως ἡ κυρία ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἀποβάλλῃ.

§270ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ ἔχω καλλίτερον συμφέρον νὰ ἦναι αὐτό.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ. Ὡς ἕβδομον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 5, γενομένου 3, τίθεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, τροποποιηθεῖσα ὡς ἑξῆς: «Ὁ Διευθυντὴς παύεται τῇ προτάσει τῆς Συνελεύσεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν μετόχων διὰ Β. Διατάγματος, προκαλουμένου ὡς ἄνω.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἕβδομον ἐδάφιον, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἔρχονται τώρα αἱ δύο τελευταῖαι παράγραφοι τοῦ ἄρθρου 3 (ἀναγινώσκει): «Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἐκλέγει κατ’ ἔτος ἓν ἐκ τῶν μελῶν αὐτοῦ πρὸς ἀναπλήρωσιν τοῦ Διευθυντοῦ, κωλυομένου.» «Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον λογίζεται ἐν ἀπαρτίᾳ διὰ τῆς παρουσίας πέντε μελῶν, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ Διευθυντοῦ. Ἐν ἰσοψηφίᾳ ὁ Διευθυντὴς ἔχει τὴν νικῶσαν ψῆφον.» Ἔχει τις τὸν λόγον;

§272Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν ἐπὶ τῆς τελευταίας παραγράφου: «Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον λογίζεται ἐν ἀπαρτίᾳ διὰ τῆς παρουσίας πέντε μελῶν, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ Διευθυντοῦ, ὅστις παρίσταται ἄνευ δικαιώματος ψήφου.»

§273Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὄχι!

§274Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πρωτάκουστον, κύριε Πρόεδρε, νὰ ὑπάρχῃ Συμβούλιον Διοικητικόν, ἐκλεγόμενον ὑπὸ τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων...

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μερλοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§276Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναπτύξω τὴν τροπολογίαν μου, κύριε Πρόεδρε.

§277Ε. ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Τὴν ἐνοήσαμεν.

§278Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πρωτάκουστον, λέγω, νὰ ὑπάρχῃ Συμβούλιον Διοικητικὸν ἐκλεγόμενον ὑπὸ τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως, καὶ νὰ ὑπάρχῃ Διευθυντὴς, ὅστις εἶναι ἐκτελεστὴς τῶν ἀποφάσεων τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ὁ δὲ Διευθυντὴς νὰ παρίσταται, νὰ προεδρεύῃ καὶ νὰ ἔχῃ καὶ ψῆφον. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἐννοήσω.

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μερλοπούλου, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι)...

§280Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καὶ ἡ τοῦ κ. Πετιμεζᾶ.

§281ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τοῦ κυρίου Πετιμεζᾶ... Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὰς δύο τελευταίας παραγράφους τοῦ ἄρθρου 5 γενομένου 3, ὡς ἀνεγνώσθησαν. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι ὁλόκληρον τὸ κατὰ τὴν νέαν τάξιν ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 9 καὶ 30′.

§282Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὸ Πάσχα!

§283ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἐπικυρώσωμεν τὰ πρακτικὰ (θόρυβος).

§284ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰς 9½ Κύριοι;

§285ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§286ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὰ πρακτικά, τὰ πρακτικά.

§287ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Διεκόπη ἡ συνεδρίασις.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διεκόπη διὰ τὰς 9½. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 καὶ 15′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 καὶ 20 μ. μ.)

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ἐψηφίσθη τὸ ἄρθρον 5, γενόμενον 3. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 6, γινόμενον 4 (ἀναγινώσκεται). Ὁ κύριος Γούναρης ἔχει ὑποβάλει τροπολογίαν ἐπὶ τῶν παραγράφων βʹ καὶ δʹ...

§290Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Εἰς τὴν πρώτην παράγραφον, παρακαλῶ ἀντὶ τῶν λέξεων «τοῦ εἰς εἶδος ἐγγείου ἢ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ» νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «τῆς εἰς εἶδος εἰσφορᾶς».

§291Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἐπέφερα τροπολογίαν, οὐχὶ ἵνα μεταβάλω τὸ καθιερωθὲν σύστημα, ἀλλ’ ἵνα διορθώσω ἐλλείψεις τινὰς περὶ τὴν φράσιν καὶ τὴν σειρὰν τῶν διατυπώσεων (θόρυβος).

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρώτην παράγραφον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κυρίου Κεφαλᾶ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Προτείνεται ἡ ἀντικατάστασις τῶν ἑπομένων παραγράφων διὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Γούναρη (ἀναγινώσκει): «Ἡ Τράπεζα παραδίδει, ἐπὶ ἀποδείξει, εἰς τοὺς ἀγοραστὰς τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ τοὺς ἀποθηκαρίους τῶν ἀποθηκῶν ἀποταμιεύσεως σταφιδοκάρπου παρακρατήσεως ὁμοιόμορφα τριπλότυπα βιβλία, ἐν οἷς οὗτοι καταχωρίζουσι πᾶσαν ἀγορὰν ἢ ἀποταμίευσιν σταφιδοκάρπου, μετὰ τῶν ὀνοματεπωνύμων καὶ τῆς κατοικίας τοῦ πωλητοῦ ἢ ἀποταμιευτοῦ, τοῦ δηλοῦντος, ὅτι ὁ πωληθεὶς ἢ ἀποταμιευθεὶς σταφιδόκαρπος προέρχεται ἐκ τῆς ἰδίας αὐτοῦ παραγωγῆς, ὡς καὶ σημείωσιν τοῦ δήμου, ἐξ οὗ παρήχθη ὁ σταφιδόκαρπος, κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ πωλητοῦ ἢ ἀποταμιευτοῦ. Ἄν ὁ πωλητὴς ἢ ἀποταμιευτὴς δηλώσῃ, ὅτι σταφιδόκαρπος προέρχεται ἐκ τῆς παραγωγῆς ἄλλου, δι’ οὗ λογαριασμὸν ἐνεργεῖ, σημειοῦται ἐν τοῖς τριπλοτύποις βιβλίοις ἀντὶ τοῦ ὀνοματεπωνύμου καὶ τῆς κατοικίας τοῦ πωλητοῦ τὸ τοῦ παραγωγοῦ. Δι’ ἕκαστον παραγωγὸν γίνεται χωριστὴ καταχώρισις. Ἐκ τῶν δύο ἀποκοπτομένων τοῦ βιβλίου ἀποδείξεων, αἱ ὁποῖαι φέρουσι τὸν ἀριθμὸν τοῦ βιβλίου καὶ τοῦ φύλλου, ἐξ οὗ ἀπεκόπησαν, ἡ μία παραδίδεται τῷ πωλητῇ, ἡ ἑτέρα συνοδεύει τὸν σταφιδόκαρπον μέχρι τῆς ἐξαγωγῆς αὐτοῦ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἢ τῆς καταθέσεως εἰς ἀποθήκην τινὰ ἀποταμιεύσεως, ὅτε παραδίδοται τῇ τελωνειακῇ ἀρχῇ ἢ τῷ ἀποθηκαρίῳ, οἱ ὁποῖοι διαβιβάζουσιν αὐτὴν εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν. Ἂν γείνῃ ὑπὸ τοῦ παραγωγοῦ ἡ κατάθεσις εἰς τὴν ἀποθήκην, ὁ ἀποθηκάριος κρατεῖ καὶ διαβιβάζει εἰς τὴν Τράπεζαν τὴν δευτέραν τῶν ἀποκοπτομένων ἀποδείξεων. Τὰ στελέχη, φέροντα τὴν ὑπογραφὴν τοῦ πωλητοῦ ἢ ἀποταμιευτοῦ, καὶ τούτου ὄντος ἀγραμμάτου, τὰς ὑπογραφὰς δύο μαρτύρων, παραδίδονται τῇ Τραπέζῃ. Ἐπὶ τοῦ στελέχους σημειοῦται ὑπὸ τοῦ ἀγοραστοῦ τὸ ὄνομα, τὸ ἐπώνυμον καὶ ἡ κατοικία τοῦ εἰς ὃν ἐδόθη ἡ δευτέρα ἀπόδειξις περαιτέρω ἀγοραστοῦ, ἢ τῆς τελωνειακῆς ἀρχῆς, ἢ τῆς ἀποθήκης ἀποταμιεύσεως. Ἐκεῖνος μόνον ἀναγνωρίζεται μέτοχος, ὅστις ἤθελεν εὑρεθῆ σημειωμένος ἐν τῷ στελέχει καὶ τῇ εἰς τὸ τελωνεῖον ἢ τῇ ἀποθήκῃ ἀποταμιεύσεως κατατεθείσῃ ἀποδείξει, ἢ ἤθελεν ἀναγνωρισθῆ διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως κατ’ ἄλλου ψευδῶς σημειωθέντος δικαιοῦχος τῆς περὶ ἧς ἐν τῷ στελέχει καὶ τῇ ἀποδείξει τῇ εἰς αὐτὸν δοθείσῃ ποσότητος.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατὰ τὴν νέαν τάξιν ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 7, γινόμενον 5 (ἀναγινώσκεται). Ἀντὶ τοῦ ἄρθρου τούτου προτείνεται τροπολογία τοῦ κ. Γούναρη, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Ἡ Συνέλευσις τῶν μετόχων ἀποτελεῖται ἐξ ἀντιπροσώπων τούτων, προσδιοριζομένων ὡς ἑξῆς. Τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, λαμβάνον ὡς βάσιν τὸν μέσον ὅρον τῆς καθ’ ὅλα τὰ ἔτη ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς Τραπέζης ἐξηκριβωμένης κατὰ δήμους παραγωγῆς, καθορίζει τὸν εἰς ἕκαστον σταφιδοφόρον δῆμον ἀναλογοῦντα ἀριθμὸν ἀντιπροσώπων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν, ὑπολογιζομένων εἰς 100, ἀναλόγως τῆς παραγωγῆς τοῦ δήμου. Ἐὰν κατὰ τὸν ὑπολογισμὸν ὡς πρός τινα δῆμον ὑπολείπεται ἢ παρά τινι δήμῳ ἡ παραγωγὴ ἀνέρχεται ἐν ὅλῳ εἰς ποσὸν μικρότερον τοῦ ἀναλογοῦντος εἰς ἕνα ἀντιπρόσωπον ποσοῦ, δὲν λαμβάνεται τοῦτο ὑπ’ ὄψιν, ἂν ἦναι μικρότερον τοῦ ἡμίσεος, ἂν δὲ ἦναι μεγαλείτερον τοῦ ἡμίσεος, δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν σχετικὸν δῆμον νὰ προστεθῇ ἢ νὰ ὁρισθῇ δι’ αὐτὸν εἷς ἀντιπρόσωπος. Ἐντὸς τοῦ πρώτου δεκαημέρου τοῦ μηνὸς Αὐγούστου ἑκάστου ἔτους ἡ Διεύθυνσις τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀποστέλλει εἰς τὸν οἰκεῖον νομάρχην κατάλογον περιλαμβάνοντα πενταπλάσιον ἀριθμὸν κτηματιῶν ἢ ὅσοι εἶναι οἱ ἀντιπρόσωποι, οὓς θὰ ἐκλέξῃ ὁ δῆμος κατὰ τὸν ἀνωτέρω ὑπολογισμόν. Ἐν τῷ καταλόγῳ σημειοῦνται οἱ ἔχοντες τὴν σχετικῶς μεγίστην παραγωγὴν καὶ ἐν τῷ δήμῳ κατοικοῦντες, κατὰ τὰ βιβλία τῆς Τραπέζης. Ἐν τῷ ὑπολογισμῷ τῆς παραγωγῆς λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐν ὅλῳ παραγωγὴ αὐτῶν, ἔστω καὶ εἰς διαφόρους δήμους, σημειοῦνται ὅμως ἐν τῷ δήμῳ, ἐν ᾧ κατοικοῦσιν. Ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἐκ τοῦ νομάρχου ὡς προέδρου, τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, ἢ ἐν ἐλλείψει τοιούτου τοῦ εἰρηνοδίκου τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ, τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἑκάστου δήμου, ἢ, τούτων μὴ προσελθόντων, τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ, συνερχομένη ἐν τῷ νομαρχιακῷ καταστήματι ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει, ἐνεργεῖ τὴν κλήρωσιν τῶν ἀντιπροσώπων ἑκάστου δήμου χωριστά, τιθεμένων εἰς τὴν κληρωτίδα τῶν ὀνομάτων τῶν μετόχων, τῶν ἐν τῷ καταλόγῳ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης περιλαμβανομένων δι’ ἕκαστον δῆμον. Ἡ κλήρωσις γίνεται τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Σεπτεμβρίου ἑκάστου ἔτους. Περὶ ἑκάστης κληρώσεως συντάσσεται ἰδιαίτερον πρακτικόν, οὗτινος τὸ πρωτότυπον ἀποστέλλεται ὑπὸ τοῦ νομάρχου εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἀντίγραφον δ’ αὐτοῦ, ἐπικεκυρωμένον ὑπὸ τοῦ νομάρχου, ἀποστέλλεται, ἐπιμελείᾳ τοῦ νομάρχου, εἰς τοὺς οἰκείους δημάρχους, οἵτινες ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πρακτικοῦ τούτου ἐκδίδουσι πρὸς ἕνα ἕκαστον τῶν κληρωθέντων ἀντιπροσώπων τὸ προσῆκον εἰσιτήριον. Ἡ Συνέλευσις συνέρχεται κατ’ ἔτος ἐν Πάτραις τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Ὀκτωβρίου ἑκάστου ἔτους.»

§293ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη, ὁ κτηματίας νὰ κατοικῇ ἐν τῷ δήμῳ;

§294Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τεθῇ μόνον «οἱ ἔχοντες τὴν σχετικῶς μεγίστην παραγωγήν».

§295ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου πρόκειται νὰ περιορισθῇ τὸ δικαίωμα νὰ ἀντιπροσωπεύῃ τὸ αὐτὸ ἄτομον δύο δήμους.

§296Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Διὰ τῆς τροπολογίας σκοπεῖται νὰ ὑπολογισθῇ ὅλη ἡ κτῆσις ἑνὸς κτηματίου, ἡ εὑρισκομένη εἰς διαφόρους δήμους.

§297Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε νὰ ὁρισθῇ «εἰς ὅντινα δῆμον παράγει μεγαλείτερον ποσόν».

§298Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§299ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ καθ’ ὁλοκληρίαν, καὶ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀνήκῃ εἰς ὅλους τοὺς δήμους καὶ νὰ κληρῶται εἰς αὐτούς, διότι ἐνδέχεται νὰ ἦναι μεγαλοπαραγωγὸς εἰς πολλοὺς δήμους.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5, ὡς διετυπώθη.

§301Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Γούναρη, ὡς διετυπώθη ἤδη, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς προτελευταίας παραγράφου προτείνω νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν λέξιν «εἰσιτήριον» ἡ ἑξῆς φράσις: «Εἰς τοὺς οὕτω κληρωθέντας ἀντιπροσώπους ἐπιτρέπεται καὶ ἡ διὰ πληρεξουσίου παράστασις εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν». Τοῦτο κρίνω εὔλογον, διότι βεβαίως πρέπει νὰ ἐπιτρέπηται ἡ παράστασις εἰς τοὺς ἔχοντας τὴν μεγαλειτέραν παραγωγήν, ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι οὗτοι θὰ ἦναι καὶ οἱ ἱκανώτεροι καὶ ἀξιώτεροι, ἵνα δώσωσι γνώμην ἐν τῇ Συνελεύσει. Ὥστε νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς ν’ ἀντιπροσωπεύωνται διὰ πληρεξουσίου. Ἀλλ’ εἰς τὸ τέλος νὰ προστεθῇ: «ἀπαγορεύεται ὅμως, ὅπως οἱ πληρεξούσιοι ἀντιπροσωπεύωσι πλείονας τοῦ ἑνὸς μετόχους.» Τοῦτο, τὸ ὁποῖον ζητῶ, συνηθέστατα συμβαίνει εἰς ἁπάσας τὰς Τραπέζας, τίθεται ὅμως ὁ περιορισμὸς νὰ μὴ ἐπιτρέπηται ν’ ἀντιπροσωπεύῃ ὁ πληρεξούσιος πλείονας μετόχους, διότι ἐκ τῆς πείρας τοῦ παρελθόντος γνωρίζομεν, ὅτι συγκεντροῦνται πολλαὶ ψῆφοι καὶ κατισχύουσι τῆς γνώμης τῶν ἄλλων.

§302Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Μάλιστα, μάλιστα.

§303ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι τῆς ἀντιθέτου ἀκριβῶς γνώμης, καὶ φρονῶ, ὅτι ἡ ἐμὴ γνώμη εἶναι ἡ ὀρθοτέρα, διότι εἰς ὅλα τὰ ἱδρύματα, καὶ κατὰ πρῶτον λόγον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἐπιτρέπεται ν’ ἀντιπροσωπεύῃ τις ὁσουσδήποτε μετόχους, ὧν ἤθελε τῷ ἀνατεθῆ ἡ ἀντιπροσωπεία. Δὲν ἐννοῶ δέ, διατί, ἐάν τις ἀπολαύῃ τῆς ἐμπιστοσύνης πολλῶν μετόχων, νὰ μὴ δύναται ν’ ἀντιπροσωπεύῃ ὅλους αὐτούς, καὶ τοιουτοτρόπως, προσερχομένων πλειόνων ἀντιπροσώπων, καὶ μεγαλειτέρα χρηματικὴ κίνησις γίνεται καὶ μεγαλειτέρα συγκέντρωσις ἐν Πάτραις.

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τῷ ἀριθμῷ εὑρίσκεται ἡ καλλιτέρα ποιότης· εἰς ὅλα δὲ τὰ καταστατικὰ παρατηρῶ, ὅτι ὑπάρχει εἷς ἀριθμὸς μετόχων, πέραν τοῦ ὁποίου δὲν δύναταί τις ν’ ἀντιπροσωπεύῃ.

§305Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ, ὅτι οἱ παράγοντες πλείονα σταφιδόκαρπον πιθανὸν νὰ μὴ ᾖναι οἱ καταλληλότεροι ἵνα ἀντιπροσωπεύσωσι τοὺς σταφιδοκτήμονας· πολλάκις μάλιστα συμβαίνει, ὁ καταλληλότερος ἵνα ἀντιπροσωπεύσῃ τοὺς σταφιδοκτήμονας νὰ μὴ ἔχῃ καθόλου σταφιδόκαρπον. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ὁ λογαριασμὸς, ὁ ὁποῖος ὁρίζεται νὰ γίνηται, ὅπως ἐξευρίσκηται ποῖοι εἶναι οἱ προσφέροντες πλείονα εἰς τὴν Τράπεζαν, περισσεύει, καὶ διὰ τοῦτο διὰ τῆς τροπολογίας μου προτείνω, ἵνα οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν μετόχων ἐκλέγωνται ὡς ἑξῆς: «Τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια τῶν σταφιδοφόρων δήμων, συγκαλούμενα πρὸς τοῦτο κατὰ Σεπτέμβριον ἑκάστου ἔτους, ἐκλέγουσι 10 πρόσωπα ἐκ τῶν σταφιδοκτημόνων ἑκάστου δήμου, ἐξ ὧν 6 μὲν δικαιοῦται νὰ ἐκλέξῃ ἡ πλειονοψηφία, 4 δὲ ἡ μειονοψηφία. Ἐκ τούτων κατὰ τὴν αὐτὴν συνεδρίασιν διὰ κληρώσεως ἐνεργουμένης ὑπὸ τοῦ προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἀναδείκνυται εἷς ὡς ἀντιπρόσωπος τῶν μετόχων τοῦ δήμου. Ἀντίγραφον τοῦ πρακτικοῦ τῆς ἐκλογῆς καὶ κληρώσεως ἀποστέλλεται ὑπὸ τοῦ δημάρχου εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ὅμοιον δ’ ἐπιδίδεται τῷ ἐκλεγέντι, χρησιμεῦον ὡς εἰσιτήριον.»

§306ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 5 ὁλόκληρον, συμφώνως πρὸς τὰς παρατηρήσεις τῶν κυρίων Σπ. Α. Κουμουνδούρου καὶ Κ. Ἀσημακοπούλου, διατυποῦται οὕτω: «Ἄρθρον 5. Ἡ Συνέλευσις τῶν μετόχων ἀποτελεῖται ἐξ ἀντιπροσώπων τούτων, προσδιοριζομένων ὡς ἑξῆς. Τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, λαμβάνον ὡς βάσιν τὸν μέσον ὅρον τῆς καθ’ ὅλα τὰ ἔτη ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς Τραπέζης ἐξηκριβωμένης κατὰ δήμους παραγωγῆς, καθορίζει τὸν εἰς ἕκαστον σταφιδοφόρον δῆμον ἀναλογοῦντα ἀριθμὸν ἀντιπροσώπων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν, ὑπολογιζομένων εἰς 100, ἀναλόγως τῆς παραγωγῆς τοῦ δήμου. Ἐὰν κατὰ τὸν ὑπολογισμὸν ὡς πρός τινα δῆμον ὑπολείπεται ἢ παρὰ τινι δήμῳ ἡ παραγωγὴ ἀνέρχεται ἐν ὅλῳ εἰς ποσὸν μικρότερον τοῦ ἀναλογοῦντος εἰς ἕνα ἀντιπρόσωπον ποσοῦ, δὲν λαμβάνεται τοῦτο ὑπ’ ὄψιν, ἂν ᾖναι μικρότερον τοῦ ἡμίσεος, ἂν δὲ ᾖναι μεγαλείτερον τοῦ ἡμίσεος, δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν σχετικὸν δῆμον νὰ προστεθῇ ἢ νὰ ὁρισθῇ δι’ αὐτὸν εἷς ἀντιπρόσωπος. Ἐντὸς τοῦ πρώτου δεκαημέρου τοῦ μηνὸς Αὐγούστου ἑκάστου ἔτους ἡ Διεύθυνσις τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ἀποστέλλει εἰς τὸν οἰκεῖον νομάρχην κατάλογον περιλαμβάνοντα πενταπλάσιον ἀριθμὸν κτηματιῶν ἢ ὅσοι εἶναι οἱ ἀντιπρόσωποι, οὓς θὰ ἐκλέξῃ ὁ δῆμος κατὰ τὸν ἀνωτέρω ὑπολογισμόν. Ἐν τῷ καταλόγῳ σημειοῦνται οἱ ἔχοντες τὴν σχετικῶς μεγίστην παραγωγὴν κατὰ τὰ βιβλία τῆς Τραπέζης. Ἐν τῷ ὑπολογισμῷ τῆς παραγωγῆς λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐν ὅλῳ παραγωγὴ αὐτῶν, ἔστω καὶ εἰς διαφόρους δήμους, σημειοῦνται ὅμως ἐν τῷ δήμῳ, ἐν ᾧ ἔχουσι τὴν μείζονα παραγωγήν. Ἐπιτροπὴ ἀποτελουμένη ἐκ τοῦ νομάρχου ὡς προέδρου, τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, ἢ ἐν ἐλλείψει τοιούτου τοῦ εἰρηνοδίκου τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ, τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἑκάστου δήμου, ἢ, τούτων μὴ προσελθόντων, τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ, συνερχομένη ἐν τῷ νομαρχιακῷ καταστήματι ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει, ἐνεργεῖ τὴν κλήρωσιν τῶν ἀντιπροσώπων ἑκάστου δήμου χωριστά, τιθεμένων εἰς τὴν κληρωτίδα τῶν ὀνομάτων τῶν μετόχων τῶν ἐν τῷ καταλόγῳ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης περιλαμβανομένων δι’ ἕκαστον δῆμον. Ἡ κλήρωσις γίνεται τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Σεπτεμβρίου ἑκάστου ἔτους. Περὶ ἑκάστης κληρώσεως συντάσσεται ἰδιαίτερον πρακτικόν, οὗτινος τὸ πρωτότυπον ἀποστέλλεται ὑπὸ τοῦ νομάρχου εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἀντίγραφον δ’ αὐτοῦ, ἐπικεκυρωμένον ὑπὸ τοῦ νομάρχου, ἀποστέλλεται, ἐπιμελείᾳ τοῦ νομάρχου, εἰς τοὺς οἰκείους δημάρχους, οἵτινες ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πρακτικοῦ τούτου ἐκδίδουσι πρὸς ἕνα ἕκαστον τῶν κληρωθέντων ἀντιπροσώπων τὸ προσῆκον εἰσιτήριον. Ἡ Συνέλευσις συνέρχεται κατ’ ἔτος ἐν Πάτραις τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ Ὀκτωβρίου ἑκάστου ἔτους.»

§307Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡμεῖς ἐζητήσαμεν νὰ ἀποκλείσωμεν τὸν κομματισμὸν ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν τὴν Σταφιδικήν.

§308Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Διὰ τῶν δημάρχων;

§309Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὴν ἀνεγνώσατε τὴν τροπολογίαν; Διὰ τίνος γίνεται τώρα;

§310ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Διὰ μιᾶς ἐπιτροπῆς τέλος πάντων νὰ γίνηται.

§311Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ γίνηται διὰ κλήρου. Εἷς ἐξ ἑκάστου δήμου ἀντιπροσωπεύει τοὺς σταφιδοκτήμονας εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν. Κατὰ δὲ τὴν τροπολογίαν μου δίδεται καὶ εἰς τὴν μειονοψηφίαν ἀκόμη τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγῃ· ἐκ τῶν 10 προσώπων τὰ μὲν 6 νὰ ἐκλέγῃ ἡ πλειονοψηφία τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, τὰ δὲ 4 ἡ μειονοψηφία. Ἐκ τῶν 10 τούτων μελῶν θὰ ἐκλέγηται εἷς διὰ κλήρου. Εἷς λοιπὸν θὰ ἐκλέγηται ἐξ ἑκάστου δήμου.

§312Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα δὲν εἶναι τὸ ἴδιον;

§313Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι τὸ ἴδιον, διότι, ἐὰν δώσητε περισσοτέρους εἴς τινας δήμους, θὰ ἐπαναφέρητε πάλιν τὸν κομματισμόν· διότι οἱ μεγάλοι δῆμοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι πολλοὺς ἀντιπροσώπους, θὰ συνεννοῶνται, θὰ ἔχωμεν κομματικοὺς συνδυασμούς, καὶ θὰ ἔχωμεν τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον θέλομεν ν’ ἀποφύγωμεν. Ἀποφεύγομεν δὲ καὶ ὅλην τὴν πολυδαίδαλον αὐτὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν προτείνετε, νὰ κάμνωμεν ὑπολογισμούς, ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸ περισσότερον προϊόν, καὶ ἐξ αὐτῶν νὰ ἐκλέγωνται δέκα πρόσωπα, νὰ γίνηται κλήρωσις μεταξὺ αὐτῶν κλπ. Νομίζω, ὅτι ὅλα αὐτὰ εἶναι περιττά. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον νὰ προτείνῃ δέκα πρόσωπα, καὶ ἐξ αὐτῶν νὰ γίνηται ἡ κλήρωσις· τότε δὲ φθάνομεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα πολὺ εὐκολώτερον.

§314Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Βεβαίως ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης, νὰ δύναται ὁ κληρωθεὶς ν’ ἀντιπροσωπεύηται παρ’ ἄλλου πληρεξουσίου, εἶναι ὀρθή, διότι δυνατὸν νὰ ἦναι ἀσθενὴς ἢ ὁπωσδήποτε νὰ μὴ ἦναι ἐπαρκής· ἀλλὰ τὸ νὰ δώσωμεν δικαίωμα πληρεξουσιότητος πολλαπλῆς, νὰ ἔχῃ δηλαδὴ εἷς περισσοτέρας ψήφους τῆς μιᾶς, δὲν εἶναι ὀρθόν· διότι τὸ παρελθὸν τί ἀπέδειξεν; ἀπέδειξεν, ὅτι οἱ πολιτευόμενοι — δὲν ἐννοῶ δὲ τοὺς πολιτευομένους εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν — οἱ πολιτευόμενοι ἐν τῇ δευτέρᾳ γραμμῇ κατορθώνουσι νὰ συλλέγωσι τὰς ψήφους τῶν φίλων αὐτῶν καὶ νὰ παρίστανται ἐν ταῖς συνελεύσεσι μὲ 5, μὲ 10, μὲ 20 καὶ μὲ 50 ψήφους, πολλοὶ δὲ ἐξ αὐτῶν ἴσως καὶ μὲ ἄνω τῶν 50 ψήφους.

§315Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄνω τῶν 5 δὲν ἔχει δικαίωμα.

§316Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὅσον ἔχει. Λοιπὸν ἡμεῖς προεβάλομεν τὴν σκέψιν αὐτὴν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ὅτε ἐγένετο ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, ἀκριβῶς διὰ νὰ ἀποκλείσωμεν, ὅσον εἶναι δυνατόν, τὴν ἀνάμιξιν τῆς πολιτικῆς εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν γίνηται μία Συνέλευσις, νὰ μὴ λάβῃ κομματικὸν χαρακτῆρα· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι, ἐὰν ἀπαγορεύσωμεν τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ ἔχῃ ὁ πληρεξούσιος πλείονας τῆς μιᾶς ψήφους, θὰ κατορθώσωμεν, ὅπως δήποτε ν’ ἀποξενώσωμεν τὴν πολιτικὴν ἀπὸ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης.

§317Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§318Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, δὲν εἶναι ἀκαταμάχητον, νομίζω. Εἶπεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέψωμεν, ὅπως οἱ ἐκλεγόμενοι οὕτω πως ἀντιπρόσωποι διορίζωσι πληρεξουσίους ἐν ἀνάγκῃ, ἵνα ἀντιπροσωπεύωσιν αὐτούς· καὶ διατὶ δὲν πρέπει νὰ τὸ ἐπιτρέψωμεν; Διότι αὐτοὶ δὲν μεταβαίνουσιν εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν, ὅπως ἐπιμεληθῶσι τῶν ἰδίων συμφερόντων, ἀλλὰ μεταβαίνουσιν ὡς ἀντιπρόσωποι ὅλων τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἑνὸς δήμου, ὁ ὁποῖος ἀποστέλλει αὐτούς, καὶ ἀφοῦ ὡς ἐντεταλμένοι ὅλων τῶν σταφιδοπαραγωγῶν μεταβαίνουσιν εἰς τὴν Συνέλευσιν, δὲν εἶναι πρέπον νὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτούς, ὅπως τὴν ἐντολὴν ταύτην μεταβιβάζωσιν εἰς ἄλλα πρόσωπα. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Νομίζω ὅτι, ὅπως ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως ἐκείνων, τοὺς ὁποίους θ’ ἀντιπροσωπεύσωσιν οἱ ἀντιπρόσωποι οὗτοι κατὰ τὰς γενικὰς συνελεύσεις, ἐπετράπη εἰς αὐτοὺς νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν καὶ νὰ εἴπωσι τὴν γνώμην των, οὕτως εἶναι δίκαιον, εἶναι ὀρθόν, εἶναι σύμφωνον μὲ τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος οὕτω νομοθετεῖ, νὰ ἐπιτραπῇ νὰ δίδηται ἡ πληρεξουσιότης εἰς ἄλλον τινά. Τί τὸ κωλῦον εἰς τοῦτο; Ὅτι δὲν ἀντιπροσωπεύουσιν ἴδια συμφέροντα; Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἀντιπροσωπεύουσι καὶ ἴδια συμφέροντα, καὶ μάλιστα τὰ μέγιστα συμφέροντα, διότι ἀνεγνωρίσαμεν, ὅτι τὸ δικαίωμα τῆς ἀντιπροσωπείας ἀνήκει εἰς τοὺς ἔχοντας τὴν μεγάλην παραγωγὴν· ἀντιπροσωπεύουσι λοιπὸν καὶ ἴδια συμφέροντα, ἀλλ’ ἀντιπροσωπεύουσι καὶ ἄλλους παραγωγοὺς τοῦ δήμου. Πῶς δὲ τοὺς ἀντιπροσωπεύουσιν; Ἔλαβον ἐντολὴν παρὰ τῶν παραγωγῶν αὐτῶν;

§319Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἔλαβον ἐκ τοῦ νόμου ἐντολήν.

§320Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ἐκ τοῦ νόμου θὰ λάβωσι καὶ τὸ δικαίωμα νὰ διορίζωσιν ἄλλους ἀντιπροσώπους. Ἀλλ’ εἶπεν ὁ κύριος Γούναρης, ὅτι τοῦτο διορθοῦμεν κατ’ ἄλλον τρόπον· τὸ διορθοῦμεν, ἂν θέσωμεν εἰς τὸν νόμον διάταξιν περὶ ἀναπληρωτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐν περιπτώσει κωλύματος τῶν ἀντιπροσώπων θὰ μεταβῶσιν αὐτοί. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ τοῦτο; Πῶς εἶναι δυνατόν, ὁ ἀναπληρωτὴς ἀντιπρόσωπος νὰ γνωρίζῃ, ὅτι δὲν εἶναι παρὼν ἢ δὲν θὰ ἦναι ἐγκαίρως παρὼν ὁ τακτικὸς ἀντιπρόσωπος; Αὐτὰ εἶναι ἀδύνατα πράγματα. Ἀλλ’ ὑποθέσατε ὅτι τὸ γνωρίζει, καὶ ὅτι μεταβαίνει καὶ ἀντικαθιστᾷ τὸν τακτικὸν ἀντιπρόσωπον· τί ἕπεται ἐκ τούτου; Ἡ βάσις, ἡ ἀρχὴ, διὰ τὴν ὁποίαν προτείνεται νὰ ἐπιτραπῇ ἡ διὰ πληρεξουσίου παράστασις, εἶναι αὕτη· ὅτι πολλοὶ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, ὅσον μεγάλην παραγωγὴν καὶ ἂν ἔχωσι, δὲν εἶναι ἁρμόδιοι νὰ προτείνωσι, διότι δυνατὸν νὰ ἦναι πλούσιοι, εὔποροι, ἔχοντες μεγάλας ἐκτάσεις γαιῶν, τὰς ὁποίας καλλιεργοῦσιν ἐπιμελῶς, ἀλλὰ δὲν εἶναι οἱ ἁρμόδιοι καὶ ἱκανοὶ νὰ προτείνωσι τὰ ὠφέλιμα εἰς τὴν Συνέλευσιν τῶν μετόχων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Καὶ διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι πρέπει κατ’ ἀρχὴν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ δι’ ἀντιπροσώπου παράστασις. Ἐὰν ὑποθέσωμεν λοιπὸν, ὅτι μεταβαίνουσιν οἱ τακτικοὶ ἀντιπρόσωποι, ἀλλὰ δὲν ἀντιπροσωπεύονται διὰ πληρεξουσίων, θὰ ἔχωμεν μίαν Συνέλευσιν ἀποτελουμένην ἀπὸ ἀγρότας, εὐπόρους μὲν, ἀλλὰ πάντοτε ἀγρότας, μὴ δυναμένους νὰ προτείνωσι τὰ ὠφέλιμα εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω εἰς τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ διὰ πληρεξουσίου παράστασις. Οὐδὲν δὲ ὑπάρχει κώλυμα ἐκ τοῦ νόμου, διότι, ὅπως ὁ νόμος δίδει τὸ δικαίωμα εἰς ἄλλους νὰ ἀντιπροσωπεύωσι τοὺς σταφιδοκτήμονας, οὕτω θὰ δώσῃ τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς αὐτοὺς ἀντιπροσώπους, ἵνα διορίζωσι καὶ ἀντιπροσώπους αὑτῶν ἐν τῇ Συνελεύσει, ἀρκεῖ νὰ περιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ψήφων.

§321ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, ὁμολογῶ, ὅτι εἶμαι εἰς μεγίστην ἀπορίαν, ἀκούων συνάδελφον πολιτευόμενον νὰ ἐκφράζηται ἐναντίον τῆς πολιτικῆς...

§322Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§323ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἴπετε.

§324Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοὺς δημάρχους. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν πολιτευομένων τῆς πρώτης γραμμῆς. Εἶπον διὰ τοὺς δημάρχους, διότι ἔχομεν δεδομένον, ὅτι οἱ δήμαρχοι τῆς ἐπαρχίας μου εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διευθύνουσι τὰς Συνελεύσεις· διευθύνουσι 100 καὶ 150 ψήφους; ἑπομένως ἡ Σταφιδικὴ Συνέλευσις ὑπάρχει εἰς χεῖρας αὐτῶν.

§325ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν οἱ δήμαρχοι ἔχουν τὴν ἱκανότητα νὰ διευθύνωσιν 100 καὶ 150 ψήφους, εἶναι ἄξιοι νὰ διευθύνωσι καὶ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν· διότι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κατορθοῦσιν εἰς τὸν τόπον των νὰ ἐπιβάλλωνται καὶ νὰ διευθύνωσι τοὺς συμπολίτας των, εἶναι ἄξιοι νὰ διευθύνωσι καὶ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν. Καὶ ὅτι εἶναι ἄξιοι νὰ διευθύνωσι τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν ἀποδεικνύει αὐτὴ αὕτη ἡ ἔκθεσις τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς. (Ἀναγινώσκει τὸ συμπέρασμα τῆς ἐκθέσεως ταύτης). Ἡ πολιτική, Κύριοι, καὶ οἱ πολιτευόμενοι καὶ οἱ δήμαρχοι εἰς οὐδὲν ἄλλο συνετέλεσαν εἰς τὴν Συνέλευσιν ἢ εἰς τὸ νὰ καταστήσωσι συμβούλους ἀξίους τοῦ ἀξιώματος τοῦ συμβούλου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης καὶ μετὰ ζήλου ἐργαζομένους ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς Τραπέζης. Νομίζω ὅτι μετὰ τοιαύτην δήλωσιν δὲν πρέπει νὰ ὁμιλῶμεν πλέον περὶ πολιτικῆς.

§326ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν κατηγοροῦμεν, κύριε Κουμουνδοῦρε.

§327ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν εἴπετε, ὅτι κατέστρεψεν ἡ πολιτικὴ τοῦτο, κατέστρεψεν ἡ πολιτικὴ ἐκεῖνο! Νομίζω, ὅτι τοιαῦτα δὲν πρέπει νὰ λέγωνται, καὶ μάλιστα ὑπ’ ἀνδρῶν πολιτευομένων.

§328ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐν τῇ διαχειρίσει τῆς Τραπέζης νὰ μὴ ὑπάρχωσι πολιτευόμενοι.

§329ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρουσιάζονται ἐκεῖ ὡς κτηματίαι. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει οἱ ἀντιπρόσωποι νὰ δύνανται νὰ ἔχωσι ψήφους καὶ περισσοτέρας τῆς μιᾶς. Ἐρωτῶ, πρέπει λόγου χάριν οἱ Μεσσήνιοι νὰ μείνουν ἄνευ ἀντιπροσώπου, ἂν δὲν ἔχωσιν εἴκοσιν ἄνθρωποι τὰ ἔξοδα νὰ μεταβῶσιν εἰς Πάτρας;

§330Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς ἀντιπροσωπεύσεως καὶ τοῦ διορισμοῦ πληρεξουσίου. Ἀφοῦ διὰ τοῦ νόμου τούτου καθιστῶμεν τοὺς ἱκανοὺς νὰ ἀντιπροσωπεύσουν τοὺς σταφιδοκτήμονας ὅλους, πολὺ περισσότερον πρέπει νὰ τοῖς ἐμπιστευθῶμεν τὸ δικαίωμα νὰ διορίζωσι καὶ ἄλλους ἀντιπροσώπους. Ἄν ὑπάρχῃ κώλυμα νὰ μεταβῶσιν εἰς Πάτρας, διατὶ νὰ στερηθῶσι τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀντιπροσώπου; Δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον νὰ μὴ δύνανται ν’ ἀντιπροσωπεύσωσι μέχρι πέντε.

§331Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Πλεῖστα παραπτώματα ἔλαβον χώραν ἐν τῷ καταστήματι αὐτῷ ἕνεκα τῶν πολλῶν ἀντιπροσώπων. Ὁ ἀντιπρόσωπος πολλάκις δὲν κάμνει ἄλλο τι παρὰ νὰ συντελῇ εἰς τὴν βλάβην τοῦ καταστήματος αὐτοῦ. Ὁ ἐντολοδόχος εἷς καὶ μόνος ἀρκεῖ, ἢ τὸ πολὺ νὰ δύναται ν’ ἀντιπροσωπεύῃ μόνον δύο ἢ τρεῖς, διότι ὡς πολιτευόμενος δύναται νὰ λάβῃ τις πεντήκοντα ψήφους, καὶ νὰ διαθέσῃ ἄλλας πεντήκοντα, καὶ οὕτω νὰ παρουσιάζηται ἐν τῇ Συνελεύσει καὶ νὰ διαθέτῃ ὡς θέλει τὰ πράγματα. Λοιπὸν νὰ ἀναγραφῇ, ὅτι δὲν δύναται ν’ ἀντιπροσωπεύῃ πλέον τῶν δύο.

§332ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Οὔτε ἕνα δὲν πρέπει ν’ ἀντιπροσωπεύῃ. Θέτομεν ὡρισμένα προσόντα· λέγομεν, ὅτι πρέπει νὰ ἦναι ὁ μεγαλείτερος παραγωγὸς, καὶ εἰς αὐτὸν τὸν παραγωγὸν δίδομεν τὸ δικαίωμα, αὐτὴν τὴν ἐντολὴν νὰ τὴν μεταβιβάζῃ εἰς ἄλλον, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι παραγωγὸς, καὶ θέλομεν νὰ τῷ δώσωμεν τὸ δικαίωμα ν’ ἀντιπροσωπεύῃ καὶ δύο ἢ τρεῖς! Ἠξεύρετε πόση κατάχρησις ἔγεινεν αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀντιπροσωπεύειν; Κατάχρησις φοβερά!

§333Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Βεβαίως δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ δύναται νὰ συγκεντρώνῃ πολλὰς ψήφους, πρέπει ὅμως νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ παρίσταται διὰ πληρεξουσίου· διότι, ἄν τις, καλούμενος, δὲν δύναται νὰ παρασταθῇ εἰς τὴν Συνέλευσιν ἕνεκα κωλύματος ἀνεξαρτήτου τῆς θελήσεώς του, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ παρασταθῇ ποσῶς. Νὰ παρίσταται λοιπὸν διὰ πληρεξουσίου, ἀλλὰ νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ συγκεντρώνῃ πολλὰς ψήφους.

§334Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὕτω πὼς θὰ δύναται ν’ ἀποτελεσθῇ ἡ Συνέλευσις ἀπὸ εἴκοσι μόνον ψήφους. Ἀλλ’ ἐγὼ ἤθελον καταδείξει καὶ ἓν ἄλλο ἀνακόλουθον ἐν τῇ γνώμῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ διὰ πληρεξουσίου παράστασις τῶν ἀντιπροσώπων. Τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει, ὅτι οἱ ἔχοντες τὴν μεγαλειτέραν παραγωγὴν δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἀντιπρόσωποι. Τί σημαίνει τοῦτο; Σημαίνει, ὅτι, ἀφοῦ ἔχουσι τὴν μεγαλειτέραν παραγωγὴν, θὰ ἔχωσι καὶ τὸ μεγαλείτερον συμφέρον νὰ φροντίζωσιν, ὥστε ὁ ἀντιπρόσωπος, τὸν ὁποῖον θὰ διορίσωσι, νὰ ἦναι πρόσωπον ἄξιον τῆς ἐμπιστοσύνης των. Δὲν ἐπιτρέπεται λοιπὸν νὰ διστάσωμεν, ὅτι τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον θὰ διορίζηται ὡς ἀντιπροσωπεῦσον, θὰ ἦναι ἱκανὸν καὶ ἄξιον διὰ τὴν τοιαύτην ἀντιπροσώπευσιν.

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν προτελευταίαν παράγραφον προστίθεται ἡ ἑξῆς προσθήκη: «Εἰς τοὺς οὕτω κληρωθέντας ἀντιπροσώπους ἐπιτρέπεται καὶ ἡ διὰ πληρεξουσίου παράστασις εἰς τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν, ἀπαγορεύεται ὅμως, ὅπως οἱ πληρεξούσιοι ἀντιπροσωπεύωσι πλείονας τοῦ ἑνὸς μετόχους, καὶ πρέπει νὰ ἦναι καὶ μέτοχοι.»

§336Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι! ὄχι!

§337Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἦναι μέτοχοι διὰ νὰ ἦναι ἱκανοὶ νὰ ἀντιπροσωπεύωσι.

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν προσθήκην ἐν τῇ τελευταίᾳ παραγράφῳ, ἄνευ τῆς τελευταίας περικοπῆς, ἄνευ δηλαδὴ τοῦ «καὶ πρέπει νὰ ἦναι καὶ μέτοχοι», παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι ὁλόκληρον τὸ κατὰ τὴν νέαν τάξιν ἄρθρον 5, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη). Ἄρθρον 8, λαμβάνον τὴν θέσιν ἄρθρου 6 (ἀναγινώσκεται). Εἰς τὸ τέλος τῆς τρίτης παραγράφου ἐγένετο ἡ ἑξῆς τροποποίησις· μετὰ τὰς λέξεις «καὶ ἀπολογίας τοῦ ὑπαλλήλου» προστίθενται αἱ λέξεις «ἢ μετὰ πάροδον τῆς ὑπὸ τοῦ Διευθυντοῦ ὁρισθείσης πρὸς ἀπολογίαν προθεσμίας». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 9, λαμβάνον τὴν θέσιν ἄρθρου 7 (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 7. Ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ἀναλαμβάνει τὴν εἴσπραξιν, ἀποταμίευσιν καὶ διάθεσιν τοῦ ἀντὶ ἐγγείου φόρου ἢ ἐξαγωγικοῦ δασμοῦ εἰσπραττομένου σταφιδοκάρπου ἀπὸ τῆς 5 Αὐγούστου 1899 καὶ ἐφεξῆς διὰ διαχειριστῶν καὶ ὑπαλλήλων διοριζομένων παρὰ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου αὐτῆς καὶ ὑποβαλλομένων εἰς τὰς παρ’ αὐτοῦ ὁρισθησομένας ἐγγυήσεις. Τὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ὁ Διευθυντὴς καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, πρὸ τῆς ἀναλήψεως τῶν καθηκόντων αὐτῶν, δίδουσι τὸν διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους νενομισμένον ὅρκον ἐνώπιον τῆς ἁρμοδίας Διοικητικῆς ἀρχῆς ἢ τοῦ εἰρηνοδίκου, εἰς οὗ τὴν περιφέρειαν ὑπόκειται τὸ πρακτορεῖον τῆς Τραπέζης ἢ ἡ ἀποθήκη τῆς ἀποταμιεύσεως. Εἰς τὸν Διευθυντὴν τῆς Τραπέζης, ὡς διατάκτην πληρωμῶν, εἰς τοὺς διαχειριστὰς τῶν ἀποθηκῶν τῆς ἀποταμιεύσεως, εἰς τὸν ταμίαν τοῦ κεντρικοῦ καταστήματος καὶ εἰς τοὺς πράκτορας, ὡς διαχειριζομένους περιουσίαν τῆς Τραπέζης, καὶ εἰς τοὺς Διευθυντὰς τῶν Γενικῶν ἀποθηκῶν ἐφαρμόζονται, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 42 τοῦ Λογιστικοῦ νόμου ΣΙΒʹ τῆς 1 Ὀκτωβρίου 1852, αἱ περὶ εὐθύνης δημοσίων ὑπολόγων διατάξεις τοῦ νόμου τούτου καὶ αἱ σχετικαὶ τοῦ Ποινικοῦ νόμου. Οἱ εἰρημένοι ὑπάλληλοί εἰσιν ὑπόλογοι ἀπέναντι τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης, τοῦ ὁποίου αἱ ἀποφάσεις δύνανται νὰ ἐκκληθῶσιν εἴτε ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων ὑπαλλήλων εἴτε ὑπὸ τοῦ Ἐπιτρόπου τοῦ Κράτους, ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως αὐτῶν, ἐνώπιον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ὅπερ ἀποφαίνεται ὁριστικῶς καὶ ἀμετακλήτως. Ἐπὶ πάσης προμηθείας, γενομένης διὰ λογαριασμὸν τῆς Τραπέζης, ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 34 καὶ 35 τοῦ εἰρημένου Λογιστικοῦ νόμου.»

§339Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἐθεώρησεν, ὅτι δὲν ὑπάγεται ἡ διαχείρισις τῶν ὑπαλλήλων τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν αὐτοῦ, διότι οἱ ὑπάλληλοι, οὓς ἐξελέγχει τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, διαχειρίζονται δημόσια χρήματα. Ἐπεθύμουν ὅμως νὰ μάθω, ὡς τροποποιεῖται τὸ ἄρθρον αὐτὸ, ἂν διὰ τῆς παραπομπῆς εἰς τὸ ἄρθρον 42 τοῦ Λογιστικοῦ νόμου ὑποβάλλονται καὶ οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι εἰς τὸν ἔλεγχον τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου.

§340Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγει τὸ ἄρθρον, ὅτι ἐξελέγχονται οἱ λογαριασμοὶ ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον. Ἀλλ’ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς Τραπέζης ἀκολουθεῖται σύστημα λογιστικὸν διάφορον τοῦ δημοσίου. Τὰ βιβλία τὰ ἐν χρήσει παρὰ τοῖς διαφόροις ὑπαλλήλοις τῆς Τραπέζης εἶναι βιβλία χρησιμεύοντα ὄχι διὰ μίαν χρῆσιν μόνον, ἀλλὰ διαρκοῦσιν ἐπὶ 2, 3 ἢ καὶ πέντε ἔτη. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπὸν, τὸ Συνέδριον νὰ ἐξελέγξῃ διαχείρισιν ὑπαλλήλων διὰ τοιούτων βιβλίων, ἀφοῦ τὰ βιβλία τῶν δημοσίων ὑπολόγων εἰς τὴν λῆξιν ἑκάστης χρήσεως κλείονται καὶ παραδίδονται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Λογιστηρίου; Διὰ τοῦτο ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὴν ἐπιτροπὴν, τί ἐνόει διὰ τῆς φράσεως ταύτης;

§341ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Οἱ εἰρημένοι ὑπάλληλοί εἰσιν ὑπόλογοι ἀπέναντι τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης». Τὰ ἄλλα διαγράφονται. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, γενόμενον 7, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ ἄρθρον 18 τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου, γινόμενον 8, ἀντικαθίσταται διὰ τῆς ἑξῆς τροπολογίας τοῦ κ. Γούναρη (ἀναγινώσκει): «Τοῦ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς ἀποταμιεύσεως εἰσαχθέντος σταφιδοκάρπου ἐπιτρέπεται πᾶσα βιομηχανικὴ κατεργασία ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Ἐπίσης καὶ ἡ μεταβίβασις αὐτοῦ εἰς ἄλλους βιομηχάνους πρὸς τὴν αὐτὴν χρῆσιν, ἐκδιδομένης διὰ τὴν μεταβίβασιν ταύτην ἀδείας τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ἀπαγορεύεται ἡ εἴτε ὑπὸ τῆς Τραπέζης εἴτε ὑπὸ τῶν ἀγοραστῶν ἐξαγωγὴ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἡ ἐμπορία εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τοῦ τοιούτου σταφιδοκάρπου, εἴτε ἐν τῇ φυσικῇ αὐτοῦ καταστάσει εἴτε ἐν καταστάσει μάζης, ἐπιτρεπομένης μόνης τῆς ἐξαγωγῆς καὶ ἐμπορίας τῶν ἐξ αὐτοῦ προϊόντων. Ἀπαγορεύεται ὡσαύτως ἡ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἐμπορία τοῦ ἐκ τοῦ τοιούτου σταφιδοκάρπου παραγομένου οἴνου. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν νὰ δεχθῇ ὡς παρακράτημα χλωρὰν σταφίδα, μετὰ προηγουμένην συμφωνίαν διὰ πλειστηριασμοῦ, τελουμένου μεταξὺ αὐτῆς καὶ ἐργοστασιαρχῶν ἐχόντων τὰ κατὰ τὸν νόμον ͵ΒΧΚΖʹ τοῦ 1899 προσόντα περὶ ἀγορᾶς ταύτης, ἐφ’ ὅσον ἤθελε κατατεθῇ εἰς ἀποταμίευσιν ἀντὶ ξηρᾶς ὑπὸ τῶν παραγωγῶν. Ἡ ἀναλογία τοῦ ποσοῦ τῆς χλωρᾶς σταφίδος πρὸς τὸ τῆς ξηρᾶς θέλει κανονισθῆ δι’ ἀναλογικοῦ πίνακος, συντασσομένου ὑπὸ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐγκρινομένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ παράδοσις τῆς χλωρᾶς σταφίδος ὑπὸ τοῦ ἀποταμιευτοῦ γίνεται εἰς τὸ ἐργοστάσιον τοῦ ἀγοραστοῦ εἰς ἀποθηκάριον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, ἐκδίδοντα τὴν σχετικὴν ἀπόδειξιν ἀποταμιεύσεως ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀναλογικοῦ πίνακος, παραδίδοται δὲ συγχρόνως ἡ σταφὶς ὑπὸ τοῦ ἀποθηκαρίου εἰς τὸν ἀγοραστήν. Ὁ ἀποθηκάριος οὗτος ἐκδίδει καὶ τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 4 ἀπόδειξιν ἐκ τοῦ τριπλοτύπου βιβλίου. Ἡ ἀγοραζομένη χλωρὰ σταφὶς ζυγίζεται καὶ ἐκθλίβεται ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ὑπαλλήλου τῆς Τραπέζης. Ἀπαγορεύεται ἡ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἐμπορία τοῦ ἐκ τῆς τοιαύτης σταφίδος οἴνου.» Τὰ τῆς ἐποπτείας τῆς Τραπέζης καὶ τοῦ τρόπου καὶ τῶν ὅρων, ὑφ’ οὓς γενήσεται ἡ διάθεσις τοῦ τοιούτου παρακρατήματος, κανονίζονται διὰ τῆς περὶ πλειστηριασμοῦ διακηρύξεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἐγκρινομένης ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.» Ὑπάρχει ἀντίρρησις;

§342Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὅπως ἀπαγορεύεται ἡ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ κατανάλωσις τοῦ ἐκ ξηρᾶς σταφίδος παραγομένου οἴνου, παρακαλῶ νὰ προστεθῇ «καὶ μιστελίου», διότι μεγάλαι καταχρήσεις ἐγένοντο ἐκ τῆς μετατροπῆς τοῦ μιστελίου εἰς οἶνον, ἥτις εἶναι εὐκολωτάτη. Ἐὰν περιέλθητε τὰς Ἀθήνας, θὰ ἴδητε μέγα ποσὸν οἴνου κατασκευαζομένου ἐκ μιστελίου. Πρέπει λοιπὸν νὰ τεθῇ οὕτω: «Ἀπαγορεύεται ὡσαύτως ἡ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ἐμπορία τοῦ ἐκ τοῦ τοιούτου σταφιδοκάρπου παραγομένου οἴνου ἢ μιστελίου.»

§343Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ μεταποίησις τοῦ παρακρατήματος εἰς οἶνον εἴτε διὰ τὸ ἐξωτερικὸν εἴτε διὰ τὸ ἐσωτερικόν. Διότι, ἐὰν ἐπιτρέψωμεν τὴν κατασκευὴν ἐξ αὐτοῦ οἴνου διὰ τὸ ἐξωτερικὸν, καθιεροῦμεν ἕνα συναγωνισμὸν ἐπικίνδυνον δι’ ὅλους τοὺς οἴνους.

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλαι αἱ ἰδιότητες τοῦ σταφιδίτου οἴνου.

§345ΧΡ. ΑΣΙΜΗΣ. Διὰ τῆς μιστελοποιήσεως καὶ οἰνοποιήσεως τοῦ παρακρατήματος καταστρέφονται αἱ οἰνοφόροι ἐπαρχίαι. Διὰ τοῦτο τὴν τροπολογίαν τοῦ κυρίου Ἀγγελοπούλου ὑποστηρίζομεν καὶ ἡμεῖς, καὶ παρακαλοῦμεν νὰ γείνῃ δεκτή.

§346Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ φόβος εἶναι, ὅτι ἡ σταφὶς ἡ παρακρατουμένη πωλεῖται δι’ οἰνοποίησιν εἰς μικρὰς τιμάς, εἰς μικρὰς δὲ καὶ ὁ ἐξ αὐτῆς οἶνος, καὶ οὕτω φέρει διαγωνισμὸν ἄνισον. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐν τῷ ἐσωτερικῷ μεγαλειτέρα κατάχρησις γίνεται διὰ πωλήσεως οἴνου σταφιδίτου, μόνον δὲ ὁ ἀναμεμιγμένος μετ’ ἄλλου οἴνου ἐξάγεται κατὰ μικρὰν ποσότητα εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἂς γείνῃ ὅμως ἐφαρμογὴ τοῦ πράγματος, ὡς διαρρυθμίζεται, καὶ ἂν παρουσιασθῶσι σπουδαῖαι ζημίαι εἰς τοὺς οἴνους, τότε φέρομεν πρότασιν.

§347ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὄχι μόνον ἐν τῷ ἐσωτερικῷ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ὅταν ἐπιτραπῇ ἡ οἰνοποίησις τοῦ παρακρατήματος, θέλει ἐπιφέρει φοβερὰν καταστροφὴν εἰς τὰς οἰνοφόρους ἐπαρχίας. Ἐφέτος ἐδοκιμάσθη τοῦτο. Πολλοὶ ἐκ τοῦ σταφιδίτου κατεσκεύασαν οἴνους, τοὺς ὁποίους εἰσήγαγον εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, καὶ ἰδίως εἰς τὴν Ἰταλίαν, ἐκεῖ δὲ συνηγωνίσθησαν οἱ οἶνοι οὗτοι πρὸς τοὺς ἰδικούς μας, τῶν ὁποίων ἐξηυτέλισαν τὰς τιμάς. Ἐὰν ἐπιτραπῇ καὶ πάλιν τοῦτο, οἱ ἀμπελοκτήμονες εἰς τὰς οἰνοφόρους ἐπαρχίας δὲν ἔχουσι παρὰ νὰ ἐγκαταλείψωσι τὰς ἀμπέλους των, καὶ οὐ μόνον ταύτας, ἀλλὰ καὶ τὰς ἑστίας των, ἐκπατριζόμενοι διὰ νὰ ζητήσωσι μακρὰν τῶν οἰκογενειῶν των τὸν ἐπιούσιον ἄρτον.

§348ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατὶ τότε ἐψηφίσατε τὸ 24%;

§349ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἀκριβῶς διὰ νὰ δοθῇ ἓν πέρας εἰς ζήτημα, ὅπερ ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον ἀπησχόλησε τὴν Βουλήν. Ἄλλως τε ἡ διαφορὰ μεταξὺ 20 καὶ 24% εἶναι μικρὰ, δὲν ὑπῆρχε δὲ ἀρχικῶς καὶ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Γούναρη, δι’ ἧς ἐπιτρέπεται ἡ οἰνοποίησις τῆς σταφίδος. Δι’ ὃ παρακαλῶ, ὅπως ἡ τροπολογία αὕτη ἀπορριφθῇ, καὶ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, διότι ἡ ἐπιψήφισις τοιαύτης τροπολογίας ὀλεθρίους συνεπείας θὰ ἐπιφέρῃ εἰς τὰ συμφέροντα 30 περίπου οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν.

§350Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐπεκράτησε φόβος, ὁ ὁποῖος προέρχεται ἐξ ἄλλων αἰτίων, ἀποδίδεται ὅμως εἰς τὸν σταφιδίτην. Ὁ σταφιδίτης ἐξάγεται συμπεπυκνωμένος ὡς μιστέλιον, διότι οὕτω καὶ ὀλιγώτερα ἔξοδα μεταφορᾶς πληρώνει καὶ ὀλιγώτερον δασμὸν εἰσαγωγικὸν ἐν τοῖς Κράτεσιν, εἰς τὰ ὁποῖα εἰσάγεται. Διότι, ἐὰν θελήσητε νὰ ἐξετάσητε, ποῖος εἶναι ὁ τρόπος, καθ’ ὃν εἰσάγεται ὁ σταφιδίτης εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, θὰ μάθητε, ὅτι εἶναι τὸ μιστέλιον. Διότι τὸ μιστέλιον κατορθώνει καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Γαλλίᾳ νὰ εἰσάγηται, ὅπου ἐν τούτοις ὑπάρχουσι τοσοῦτοι ἀπαγορευτικοὶ δασμοί. Εἰς τὴν Γαλλίαν μέχρι 12 βαθμῶν οἰνοπνεύματος πληρώνει σήμερον, μὲ τὴν νέαν νομοθεσίαν, διπλοῦς φόρους τὸ μιστέλιον, πληρώνει δηλαδὴ φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος, τὸ ὁποῖον περιέχει, καὶ φόρον τοῦ μούστου, ὁ ὁποῖος φόρος κανονίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀραιομέτρου. Οὕτω τὸ μιστέλιον μὲ βαθμοὺς 12 εἰσαγόμενον πληρώνει 21 φράγκα κατὰ ἑκατόλλιτρον, συμφέρει δὲ, διότι περιέχει πολὺ σάκχαρον, καὶ χρησιμεύει εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν ἡδυπότων κυρίως. Ἐπειδὴ ἀπὸ ἓν ἑκατόλλιτρον μιστελίου τοιούτου δύνανται νὰ κατασκευασθῶσι τρία ἑκατόλλιτρα γλυκέος οἴνου, συμφέρει, διότι, ἐὰν εἰσαγάγωσι γλυκὺν οἶνον, θὰ πληρώσωσι 36 φράγκα, ἐνῷ εἰσάγοντες τρία ἑκατόλλιτρα μιστελίου μὲ 22, ἔχουσι κέρδος. Δι’ αὐτὸ κατ’ αὐτοῦ γίνεται πόλεμος. Ὁ πόλεμος γίνεται ἐναντίον τῶν ἑλληνικῶν οἴνων. Οἱ οἶνοι οἱ ἑλληνικοὶ δὲν ἐξάγονται κυρίως ὡς οἶνοι γλυκεῖς, διὰ νὰ κατασκευάζωνται τὰ βερμοὺτ καὶ τὰ ἄλλα γλυκὰ ποτά. Ἡ Ἑλλὰς ἐξάγει κυρίως οἴνους μὲ χρῶμα. Οἱ οἶνοι τῆς Λευκάδος, τῆς Κύμης καὶ ἄλλοι τινὲς ἐξάγονται κυρίως διὰ τὸ χρῶμα. Ὡς ἐκ τούτου δὲν προξενεῖ κανένα διαγωνισμὸν ὁ σταφιδίτης. Ἐξ ἐναντίας, ὅπου οὗτος θέλει νὰ ἐξέλθῃ, ἀναμιγνύεται μὲ τοὺς οἴνους ἐκ σταφυλῆς, καὶ συντελεῖ, ὥστε νὰ ἐξάγηται οἶνος σταφυλῆς. Ἑπομένως φέρει μᾶλλον ὠφέλειαν εἰς τοὺς οἴνους αὐτοὺς παρὰ βλάβην.

§351ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὅλοι οἱ οἶνοι τῆς Χαλκίδος ἐξάγονται εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Λοιπὸν οἱ οἶνοι αὐτοὶ εὑρίσκονται εἰς ἀνταγωνισμὸν μὲ τὸν σταφιδίτην οἶνον.

§352Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἑκατομμύρια ὀκάδας δύναται ἡ Εὐρώπη νὰ παραλάβῃ ἐξ Ἑλλάδος, ὅταν γνωρίσωμεν νὰ ὑπηρετῶμεν τὴν ξένην ἀγοράν. Μὴ λέγομεν ὅτι 200, 300 ἢ ἔστω 500 χιλιάδες ὀκάδες, αἱ ὁποῖαι δυνατὸν νὰ ἐξέλθουν ἐκ σταφιδίτου, θὰ ἐμποδίσουν τοὺς οἴνους, διότι δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἐσωτερικῶς μάλιστα. Ἀλλ’ ἡ ἐξωτερικὴ ἀγορὰ εἶναι ἀπέραντος.

§353ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κατὰ μέτριον ὑπολογισμόν, ἐὰν πρόκηται νὰ γείνῃ παρακράτησις ἑκατὸν ἑκατομμυρίων λιτρῶν, νομίζω ὅτι δύναται νὰ παραχθῇ, ὡς εἶδον εἴς τινα ἐφημερίδα πραγματευομένην τὸ ζήτημα τοῦτο, μέχρι 50,000 ἑκατολλίτρων.

§354Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠξεύρετε πόση εἶναι ἡ παγκόσμιος κατανάλωσις; 750,000,000 ἑκατόλλιτρα.

§355ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἀλλὰ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐξάγομεν ἡμεῖς, θὰ εὕρῃ σοβαρὸν ἀνταγωνισμὸν πρὸς τὸν ἐξαγόμενον σταφιδίτην οἶνον.

§356ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐξάγονται ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα οἶνοι;

§357ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐξάγονται.

§358ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Πόσοι;

§359ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Περὶ τὸ ἓν ἑκατομμύριον ἑκατόλλιτρα, 7,500,000 περίπου ὀκάδες. Μόνον δύο δῆμοι τῆς ἐπαρχίας μου ἐξάγουσιν 100,000 περίπου ἑκατόλλιτρα. Ἡ Εὔβοια ἐξάγει περὶ τὰς 500,000. Ἡ Χαλκὶς μόνη 150 χιλιάδας. Λοιπὸν εἶναι δίκαιον νὰ καταστραφῶσι τόσαι ἐπαρχίαι; Ὅθεν φρονῶ, ὅτι ἡ τροπολογία πρέπει ν’ ἀπορριφθῇ, καὶ νὰ μείνῃ τὸ κείμενον ὅπως ἔχει· διότι θὰ ἦναι πολὺ ἄδικον, νὰ ἦναι τὸ παρακράτημα, τὸ ὁποῖον οἱ συντάκται τοῦ νομοσχεδίου ἔκαμαν, εἰς βάρος τῆς παραγωγῆς τῶν οἰνοφόρων ἐπαρχιῶν. Δὲν εἶναι δίκαιον, διὰ νὰ σωθῶσιν αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι, νὰ καταστραφῶσιν ἄλλαι ἐπαρχίαι τοῦ Κράτους.

§360ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε!...

§361Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε!...

§362Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Ἐὰν ἐπιμείνωσιν οἱ Βουλευταὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, θὰ κάμω ἔνστασιν ἀπαρτίας· διότι δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ ἡ τροπολογία· πρέπει νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει εἰς τὸ νομοσχέδιον (θόρυβος).

§363ΧΡ. ΑΣΙΜΗΣ. Ἡ τροπολογία ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Γούναρη ζημιοῖ ὅλους ἡμᾶς. Θὰ παρακαλέσωμεν λοιπὸν τὸν κ. Γούναρην νὰ ἀποσύρῃ τὴν τροπολογίαν.

§364Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις. Εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὅτι θέλω ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ οἰνοποίησις καὶ ἡ μιστελοποίησις· βεβαίως δέ, ὅταν ἀπαγορευθῇ ἡ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐξαγωγή, ἀπαγορεύεται καὶ ἡ οἰνοποίησις καὶ ἡ μιστελοποίησις. Ἀλλὰ τότε καθ’ ὁλοκληρίαν πρέπει νὰ πέσῃ τὸ νομοσχέδιον· διότι τί θὰ τὸ κάμωμεν τὸ παρακράτημα;

§365ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ οἰνοποίησις δὲν γίνεται εἰς τὸ ἐξωτερικόν;

§366Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Γίνεται.

§367ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν;

§368Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀλλὰ τότε, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν πέσῃ τὸ παρακράτημα καθ’ ὁλοκληρίαν, ἡ σταφὶς ἡ ἰδική μας τί θὰ γείνῃ;

§369ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν θὰ ἦναι παρακράτημα.

§370Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τότε, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἔχῃ 30 δραχμὰς τὸ χιλιόλιτρον! (Θόρυβος).

§371ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι, θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γούναρη, ὅπως διετυπώθη, σὺν τῇ προσθήκῃ τῶν λέξεων «ἢ μιστελίου», παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§372ΦΩΝΑΙ. Δὲν παρεδέχθη.

§373ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γούναρη, σὺν τῇ προσθήκῃ τῶν λέξεων «ἢ μιστελίου», παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ τροπολογία ἐγένετο δεκτή.

§374ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§375ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 11, ἀριθμούμενον ὡς 9 (ἀναγινώσκεται).

§376ΘΕΜ. ΚΟΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, φέρω ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας (Θόρυβος).

§377ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι! ὄχι!

§378ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν πέσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, θὰ μείνῃ τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται ἡ μιστελοποίησις. Ἑπομένως δὲν ἔχετε νὰ ὠφεληθῆτε τίποτε.

§379ΑΠ. ΖΟΥΖΟΥΛΑΣ. Ἀπεσύρθη ἡ ἔνστασις, κύριε Πρόεδρε.

§380Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι κατὰ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ψηφίζονται αἱ διάφοροι τροπολογίαι, δὲν φαίνεται σαφῶς ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς.

§381ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν;

§382Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὄχι. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αἱ τροπολογίαι θὰ ἠδύναντο νὰ ψηφισθῶσι κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§383ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη ἀνάγνωσις εἶναι. (Διάλογοι). Παρακαλῶ, Κύριοι! Τέλος πάντων ἕως πότε θὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις; Ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσητε ν’ ἀπορριφθῇ τὸ σύνολον. Λοιπὸν ἄρθρον 11, γινόμενον 9 (ἀναγινώσκεται αὖθις). Διαγράφεται ἐκ τοῦ δευτέρου ἐδαφίου τὸ «ὑπὸ μετόχων τῆς Τραπέζης». Σταματᾷ δὲ τὸ ἐδάφιον εἰς τὸ «ὑπὸ τῶν πρακτόρων αὐτῆς». Δηλαδὴ ἔχει οὕτως (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 9. Ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὀφείλει πρωτίστως νὰ ἀσχολῆται εἰς τὴν λῆψιν πάντων τῶν κριθησομένων παρ’ αὐτῆς ἀναγκαίων μέτρων πρὸς ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως τοῦ σταφιδοκάρπου ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ καὶ πρὸς ἐνίσχυσιν καὶ βελτίωσιν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Ἰδίᾳ ὀφείλει νὰ ἐνεργῇ ἀδιαλείπτως πρὸς συνεχῆ διαφήμισιν τῶν πλεονεκτημάτων τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος δι’ ἐφημερίδων ἢ ἄλλων ὀργάνων δημοσιότητος, κυκλοφορούντων εἰς χώρας προσφόρους πρὸς κατανάλωσιν τοῦ προϊόντος. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον δύναται ἡ Τράπεζα νὰ διαθέτῃ κατ’ ἔτος ποσὸν μέχρι 300,000 δραχμῶν, ἐπὶ τῷ τέλει τοῦ νὰ συστήσῃ ἐν ταῖς ἀγοραῖς τῆς καταναλώσεως τῆς ἀλλοδαπῆς πρακτορεῖα πρὸς περαιτέρω διάδοσιν τῆς καταναλώσεως τοῦ σταφιδοκάρπου. Τὰ εἰρημένα πρακτορεῖα δύνανται ν’ ἀναδέχωνται, ἐπὶ προμηθείᾳ 2% ὑπὲρ τῆς Τραπέζης, τὴν πώλησιν τοῦ ἀποστελλομένου εἰς αὐτὰ σταφιδοκάρπου, ἀπαγορευομένης ἀπολύτως πάσης κερδοσκοπικῆς ἐπιχειρήσεως διὰ λογαριασμὸν τῆς Τραπέζης ὑπὸ τῶν πρακτόρων αὐτῆς. Ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ χορηγῇ δάνεια ἐπὶ τόκῳ 5% ἐτησίως, κατὰ τὰς περὶ χορηγίας τοιούτων δανείων διατάξεις τῆς ἀπὸ 2 Δεκεμβρίου 1896 συμβάσεως μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τοῦ κυρώσαντος ταύτην νόμου ͵ΒΥΞΑʹ τῆς 8 Ἰανουαρίου 1897...» Καὶ τὰ λοιπά. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 11, ἀριθμουμένου ὡς 9; Οἱ παραδεχόμενοι τὸ κατὰ τὴν νέαν τάξιν ἄρθρον 9, ὡς ἀνεγνώσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 21 τοῦ ἀρχικοῦ κειμένου, 12 τοῦ νέου, γινόμενον 10, ὡς ἐτροποποιήθη (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 10. Τὸ κατ’ ἔτος διαθετέον ποσὸν πρὸς χορηγίαν δανείων ἐπὶ καλλιεργείᾳ κατανέμεται εἰς τοὺς μετόχους ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς Τραπέζης εἰσφορᾶς αὐτῶν, μὴ ἐπιτρεπομένης τῆς ὑπὲρ ἄλλου διαθέσεως τῆς ἐνὶ ἑκάστῳ τῶν μετόχων ἀναλογούσης ὡς ἀνωτέρω ποσότητος.» Δηλαδὴ ἕκαστος τῶν μετόχων πιστοῦται μὲ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη εἰσφέρει. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 12, γινόμενον 10, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 13, γινόμενον 11 (ἀναγινώσκεται). Ἔχει τις τὸν λόγον;

§384Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε.

§385ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχει τίποτε!

§386Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς διότι δὲν ἔχει τίποτε τὸ νέον αὐτὸ ἄρθρον, τὸ συζητούμενον, ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ προτείνω τὴν ἀπάλειψίν του. Εἶναι ἀπαράλλακτον τὸ 22 τοῦ ἰσχύοντος νόμου.

§387ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἀνεγνώσθη, ἀριθμούμενον 11, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 14, γινόμενον 12. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιρρήσεως). Ἄρθρον 15, τὸ 25 τοῦ ἀρχικοῦ κειμένου, γινόμενον 13 (ἀναγινώσκεται).

§388Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο εἶναι ἀντιγραφὴ τοῦ ἄρθρου 25 τοῦ ὑφισταμένου νόμου, ὥστε καλὸν εἶναι ν’ ἀπαλειφθῇ.

§389ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις ν’ ἀπαλειφθῇ;

§390ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§391ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὸ κατὰ τὴν νέαν τάξιν ἄρθρον 13 ἀπαλείφεται. Ἄρθρον 16, γινόμενον 13, τὸ ὁποῖον τροπολογεῖται. Εἰς τοῦτο ὑπάρχουσι τροπολογίαι. Ἡ πρώτη παράγραφος τροπολογεῖται ὡς ἑξῆς: «Τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης ὀφείλει νὰ διατηρῇ πρακτορεῖα καὶ ἀποθήκας ἀποταμιεύσεως ὅπου τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν κρίνει τοῦτο ἀναγκαῖον. Τὰ πρακτορεῖα κατατάσσονται ἀναλόγως τῆς σπουδαιότητος αὐτῶν εἰς αʹ, βʹ καὶ γʹ τάξεως.»

§392ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§393ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἑπόμενον ἐδάφιον διαγράφεται.

§394Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ μὴ ἔχωσι δικαίωμα νὰ διορίζωνται πράκτορες ἰατροί. (Θόρυβος καὶ διαλογικαὶ συζητήσεις).

§395Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ὑπεστήριξα, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀποκλείωνται οἱ ἐντόπιοι· καὶ ὁ λόγος εἶναι, ὅτι πρέπει νὰ φροντίζωμεν περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ καταλλήλου προσώπου· διότι ἓν πρόσωπον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκατάλληλον εἰς τὸν τόπον του, θὰ ἦναι ἀκατάλληλον καὶ εἰς οἱονδήποτε ἄλλον τόπον. Ἕτερος δὲ λόγος, ὁ ὁποῖος ἐνδεικνύει ν’ ἀκολουθήσωμεν τὴν γνώμην ταύτην, εἶναι, ὅτι ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θέλει καταλάβει θέσιν τοιαύτην, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσῃ εἰς ξένην ἐπαρχίαν μὲ 100 ἢ 150 δραχμάς. Ἀλλὰ Κύριοί τινες ἠθέλησαν νὰ ὑπαινιχθῶσιν, ὅτι ὑπεστήριξα τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι εἷς ἀνεψιός μου Μιχαλόπουλος κατέχει τοιαύτην θέσιν. Ἀλλ’ ἂς μάθωσιν οἱ Κύριοι, τίς εἶναι αὐτὸς ὁ Μιχαλόπουλος· εἶναι υἱὸς τοῦ Ἀνδρέου Μιχαλοπούλου, τὸν ὁποῖον ἴσως οἱ πρεσβύτεροι ἐγνώρισαν, τοῦ Ἀνδρέου Μιχαλοπούλου, τοῦ χρηματίσαντος πληρεξουσίου ἐπὶ τῆς Μεταπολιτεύσεως. Ἐν δὲ τῇ διαχειρίσει αὐτοῦ οὐδὲν παράπονον ἠγέρθη. Εὑρέθησαν εἰς ὅλας τὰς ἀποθήκας ἐλλείμματα, ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ οὐδὲν ἐλέχθη. Ἂς ὁμολογήσωσι δὲ οἱ χρηματίσαντες μέλη εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης, τί ἔχει συμβῆ εἰς τὰς διαφόρους ἀποθήκας, καὶ ἄν ποτε ἠκούσθη τι περὶ αὐτοῦ τοῦ Μιχαλοπούλου. Προσέτι δὲ ἐλέχθη, ὅτι ὄχι μόνον αὐτὸς ὡς ἀποθηκάριος διεχειρίσθη καλῶς, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀποθήκη τοῦ Αἰγίου ἐν γένει ἀπέδειξε πλήρη ἀκρίβειαν, ὁ δὲ ἀποθηκάριος Μιχαλόπουλος, ὁ ὁποῖος εἶχε διορισθῆ ἐπὶ τῆς πρώην Κυβερνήσεως τοῦ κυρίου Δηλιγιάννη, οὐδὲ κατὰ κόκκον εὑρέθη ἐλλειμματίας.

§396Ν. ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ. Οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει, ὅπως ἐντόπιοι μὴ διορίζωνται ἀποθηκάριοι ἢ πράκτορες.

§397Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ μὴ διορίζωνται ἰατροί.

§398Δ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ νὰ ὑπάρχῃ ἐλευθερία εἰς τὸν διορισμὸν καὶ ἐντοπίων ὑπαλλήλων, διότι δὲν εὑρίσκω, ὅτι δύναται νὰ ἐπιδράσῃ εἴς τι ὁ διορισμὸς αὐτῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ τοῦ διορισμοῦ ἐντοπίων ὑπαλλήλων ἀποφεύγομεν πολυτελεῖς μισθοὺς, διότι ὁ ἐντόπιος δύναται κάλλιστα νὰ ὑπηρετήσῃ ἐπὶ μισθῷ 100 ἢ 150 δραχμῶν εἰς τὸν τόπον του, ἔχει δὲ καὶ τὸ πλεονέκτημα νὰ γνωρίζῃ τὰ πρόσωπα καὶ τίνες ἐκ τῶν συμπολιτῶν του εἶναι φερέγγυοι.

§399Γ. ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης πρέπει νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ γενικὸν μέτρον τῶν ὑπαλλήλων. Ἐὰν κήδωνται τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν οἱ Κύριοι, διατὶ δὲν ἔχουσι τὴν αὐτὴν ἰδέαν καὶ περὶ ὅλων τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων;

§400ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 16, τὸ ὁποῖον γίνεται 13, θὰ ψηφισθῇ κατὰ παραγράφους. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρώτην παράγραφον, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἡ δευτέρα παράγραφος ἔχει οὕτω: «Πράκτορες καὶ ἀποθηκάριοι ἢ διευθυνταὶ τῶν Γενικῶν ἀποθηκῶν δὲν δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἐκ τῶν ἐν τῇ οἰκείᾳ περιφερείᾳ πρὸ πενταετίας ἐγκατεστημένων.» Προτείνεται ἡ ἀπάλειψις τῆς παραγράφου ταύτης. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τῆς δευτέρας παραγράφου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Μοσχούλα, νὰ μὴ διορίζωνται ἰατροί. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὰς 6 ἑπομένας παραγράφους τοῦ ἄρθρου 16, γενομένου 13, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 17, γινόμενον 14. Αὐτὸ ἀντικαθίσταται διὰ τῆς τροπολογίας τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τοῦ κ. Γούναρη ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 28 τοῦ ἀρχικοῦ νομοσχεδίου.

§401Δ. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἡ τροπολογία ἀφορᾷ μόνον τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου, ἀπὸ τῆς ἑβδόμης παραγράφου καὶ ἑξῆς.

§402ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Αἱ ἕξ πρῶται παράγραφοι τοῦ ἄρθρου 28 τοῦ ἀρχικοῦ κειμένου τοῦ νομοσχεδίου θὰ ψηφισθῶσιν ὡς ἴδιον ἄρθρον 14, αἱ δὲ λοιπαὶ παράγραφοι, αἱ τροποποιούμεναι, θ’ ἀποτελέσωσιν ἄλλο ἄρθρον, ὑπ’ ἀριθμὸν 15. (Ἀναγινώσκονται αἱ 6 πρῶται παράγραφοι).

§403Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ τετάρτῃ παραγράφῳ ὁρίζεται ἡ 10 Σεπτεμβρίου ὡς τὸ ἔσχατον ὅριον κυκλοφορίας τῶν ἀποδείξεων. Τί θὰ γείνωσι κατόπιν αἱ ἀποδείξεις αὗται; Ὁ ἔμπορος ἔδωκεν ἐπὶ ἐνεχύρῳ ἀποδείξεις τῆς Τραπέζης. Ἐπιτρέπεται νὰ κυκλοφορῶσιν αὗται μέχρι τῆς 9 Αὐγούστου τοῦ ἑπομένου ἔτους, καὶ παρατείνεται ἡ προθεσμία αὕτη ἐπὶ ἕνα μῆνα. Ἐρωτῶ, τί θὰ γείνωσιν αἱ ἀποδείξεις, αἱ μείνασαι εἰς χεῖρας τῶν ἀποταμιευτῶν πέραν τῆς 10 Σεπτεμβρίου;

§404Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὁρίζει ὁ παλαιὸς νόμος.

§405Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ μεταρρυθμίζεται ἡ διάταξις τοῦ παλαιοῦ νόμου, καὶ ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Καταργεῖται τὸ ἄρθρον τὸ παλαιόν.

§406Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ὑποθέτω ὄχι. (Ὁ κύριος Κεφαλᾶς ἐγείρεται ἵνα ὁμιλήσῃ). Ὁ κ. Κεφαλᾶς ἠξεύρει.

§407ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὁ κύριος Κεφαλᾶς ἂς ἀπολογηθῇ! (ἱλαρότης).

§408Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Ἐν τῷ παλαιοτέρῳ νόμῳ ὑπῆρχεν ἀσάφεια, διότι ὄχι μόνον ἕνα μῆνα, ἀφ’ ἧς ἤρχιζεν ἡ παρακράτησις, ἴσχυον αἱ ἐγγυήσεις αὗται, ἀλλὰ καὶ ἕνα μῆνα ἐπὶ πλέον. Διὰ τοῦτο διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἠθελήσαμεν νὰ ὁρίσωμεν τὴν προθεσμίαν, μέχρι τῆς ὁποίας ἰσχύουσιν αἱ ἐγγυήσεις αὗται, καὶ ὡρίσθη ἡ 10η Σεπτεμβρίου, διότι κατὰ τὴν ἑρμηνείαν, ἡ ὁποία ἐδίδετο εἰς τὸν παλαιότερον νόμον, ἴσχυον μέχρι τῆς 10 Ὀκτωβρίου. Ἐθεωρήθη λοιπὸν καλλίτερον, ἡ προθεσμία αὕτη νὰ προσδιορισθῇ μέχρι τῆς 10 Σεπτεμβρίου. Διὰ τοῦτο περιωρίσθη.

§409ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὸ κείμενον τοῦ νόμου, τοῦ ἄρθρου 28.

§410Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἔχω εἰς χεῖράς μου, ἀλλὰ δὲν λέγει τίποτε περὶ τούτου (ἀναγινώσκει): «Αἱ ἀποδείξεις ἀποταμιεύσεώς εἰσι δεκταὶ ἐν τοῖς τελωνείοις εἰς καταβολὴν τοῦ εἰς εἶδος φόρου κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ σταφιδικοῦ ἔτους (5 Αὐγούστου μέχρι 4 Αὐγούστου τοῦ ἑπομένου ἔτους), ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἐξεδόθησαν, καὶ ἐπὶ ἕνα ἔτι μῆνα ἀπὸ τῆς λήξεως τοῦ ἔτους τούτου.» Λέγει τὸ ἴδιον λοιπόν, διότι ἐπὶ ἕνα μῆνα ἐπὶ πλέον κυκλοφοροῦσιν αἱ ἀποδείξεις αὗται καὶ κατὰ τὸν νόμον τὸν παλαιόν. Ἐρωτῶ λοιπόν, τί γίνονται κατόπιν αἱ ἀποδείξεις; Εἶναι εἰς βάρος τοῦ ἀποταμιευτοῦ.

§411ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν;

§412Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ἐρωτηθῇ ἡ ἐπιτροπή, κύριε Πρόεδρε, ἡ εἰσηγήτρια τοῦ νομοσχεδίου.

§413ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ τοῦ κειμένου νόμου καὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς.

§414Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ ἀποδείξεις αὗται δὲν ἔχουσι καμμίαν ἀξίαν ἢ ἐφ’ ὅσον δύνανται νὰ χρησιμοποιηθῶσι κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν σταφιδοκάρπου, παραδιδόμεναι εἰς τὸν τελώνην. Ἐὰν λοιπὸν ἀπὸ τῆς 10 Σεπτεμβρίου καταργήσωμεν τὴν ἀξίαν αὐτῶν τῶν ἀποδείξεων καὶ εἴπωμεν ὅτι δὲν εἶναι δεκταὶ εἰς τὸ τελωνεῖον, ποίαν ἀξίαν ἔχουσιν; Οὐδεμίαν! Πράγματι ὅμως ἔχουσιν ἀξίαν, διότι ἀντιπροσωπεύουσι σταφιδόκαρπον. Ἄρα τοῦτο εἶναι ζημία.

§415Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Τί γίνεται μέχρι τοῦδε;

§416Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω. Ἐγὼ ἓν πρᾶγμα μόνον γνωρίζω, καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν περὶ τούτου, ὅτι οὔτε ὁ παλαιὸς οὔτε ὁ νέος νόμος προνοεῖ περὶ αὐτοῦ.

§417Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Τότε προτείνατε ὑμεῖς συμπλήρωσιν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀντικατέστησε τὸ ἄρθρον 28 τοῦ νόμου μὲ τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον συζητεῖται τώρα.

§418Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω τὴν ἑξῆς συμπλήρωσιν. Νὰ τὰς ἀναλάβῃ ἡ Τράπεζα, ἀποδίδουσα τὴν ἀξίαν εἰς τοὺς κατόχους αὐτῶν.

§419ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίαν ἀξίαν;

§420Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τῆς σταφίδος... ἢ ἐξαργυροῦσα αὐτὰς μὲ τὴν τρέχουσαν τιμὴν τῆς σταφίδος εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν Πατρῶν.

§421Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Ἄλλοτε ἡ Τράπεζα ἐπλήρωνε τὴν ἀξίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπώλησε τὸ σχετικὸν παρακράτημα.

§422Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔστω καὶ τοῦτο. Ποῦ στηρίζεται ὅμως τοῦτο;

§423Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, νὰ τεθῇ προθεσμία, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ δελτία ταῦτα νὰ ἰσχύωσι. Νὰ μὴ τεθῇ καμμία προθεσμία. Νὰ ἀπαλειφθῇ ὅλως διόλου. Τὸ δελτίον εἶναι παράστασις ἀξίας σταφιδοκάρπου, ὁ ὁποῖος ἐτέθη ἤδη εἰς τὰς ἀποθήκας. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸν λόγον, διατὶ νὰ μὴ ἰσχύωσιν ἀπεριορίστως. Ἄλλως τε πολλοὶ σταφιδοκτήμονες κρατοῦσι τὸν σταφιδόκαρπον διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος. Τοῖς ἐδόθησαν λοιπὸν ταῦτα τὰ δελτία, τὰ ὁποῖα παριστῶσι σταφίδα. Θὰ ἰσχύωσιν ἀπεριορίστως. Δὲν ὑπάρχει λόγος διακρίσεως προθεσμίας οὐδὲ περιορισμοῦ. Εἶναι ἄτοπον καὶ δημευτικὸν ἐν ταὐτῷ, κύριε Πρόεδρε. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις τῆς προθεσμίας, τὰ δὲ δελτία νὰ ἔχωσιν ἀξίαν ἀπεριόριστον, διότι παριστῶσιν ἀξίαν πραγματικήν.

§424Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἀπὸ τοῦ 1899 ἐφηρμόσθη ὁ νόμος αὐτός· τοιαύτη δὲ ἔλλειψις δὲν ἐνεδείχθη ἐν τῷ νόμῳ. Ὥστε ὁ νόμος καλῶς ἔχει. Ἐὰν ὑπῆρχεν ἔλλειψίς τις, βεβαίως θὰ ἐνεδεικνύετο αὕτη, καὶ θὰ ἠγείροντο παράπονα. Τὴν οἰκονομίαν τοῦ νόμου δὲν τὴν γνωρίζω, ἀλλὰ τὸ νὰ μὴ γεννηθῶσι παράπονα ἀποδεικνύει ὅτι καλῶς ἔχει ὁ νόμος.

§425Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγεννήθησαν παράπονα, κύριε Γκότση. Πρὸ τῆς συστάσεως τῆς Τραπέζης πολλοὶ προσέφευγον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἠρώτων: «τί θὰ κάμωμεν τὰ δελτία;» καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τοῖς ἀπάντα: «χάρισμά σας!»

§426Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ὅλοι σπεύδουν εἰς τὴν πώλησιν τῶν δελτίων κατὰ τὸ τέλος τῆς προθεσμίας, διότι γνωρίζουν, ὅτι μετὰ τὴν πάροδον τῆς προθεσμίας ταῦτα δὲν ἰσχύουσι, καὶ ἑπομένως ἐπέρχεται ζημία πραγματικὴ, διότι ἐκπίπτει ἡ τιμὴ αὐτῶν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει νὰ τεθῇ προθεσμία Ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ προθεσμία αὕτη.

§427ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε θ’ ἀπαλειφθῇ ἡ τετάρτη παράγραφος.

§428Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον μέχρι τοῦ «εἰς εἶδος φόρου.» Δηλαδή: «Αἱ ἀποδείξεις ἀποταμιεύσεώς εἰσι δεκταὶ ἐν τοῖς τελωνείοις εἰς καταβολὴν τοῦ εἰς εἶδος φόρου.»

§429Κ. ΓΚΟΤΣΗΣ. Ἔχει λόγον ἡ προθεσμία, κ. Πρόεδρε.

§430Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Μισυρλῆ, ἐν ἑπομένῃ ἐσοδείᾳ δύνανται νὰ χρησιμεύσωσι;

§431Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Βεβαίως.

§432Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτείνω τὴν ἑξῆς προσθήκην εἰς τὸ ἄρθρον. Μετὰ τὸ τέλος τῆς τετάρτης παραγράφου νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις: «Πέραν δὲ τῆς προθεσμίας ταύτης ἡ Τράπεζα ὑποχρεοῦται νὰ ἐξαργυρώνῃ τὰς παρουσιαζομένας εἰς τὸ κατάστημα αὐτῆς ἀποδείξεις μὲ τὸν μέσον ὅρον τοῦ τιμήματος τοῦ πωληθέντος παρακρατήματος.»

§433Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνωσιν αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐγὼ προτείνω, κύριε Πρόεδρε, νὰ μείνῃ μόνον ἐκ τῆς παραγράφου δʹ ἡ πρώτη περίοδος, ἤτοι: «Αἱ ἀποδείξεις ἀποταμιεύσεώς εἰσι δεκταὶ ἐν τοῖς τελωνείοις εἰς καταβολὴν τοῦ εἰς εἶδος φόρου.» Νὰ σταματήσῃ ἕως ἐκεῖ, καὶ τὰ κατόπιν ν’ ἀπαλειφθῶσι. Νὰ ἰσχύωσιν αἱ ἀποδείξεις ἀπεριορίστως.

§434Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ μεταβάλλωμεν τὰ πράγματα, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν τοὺς κινδύνους. Μέχρι τοῦδε παράπονα δὲν ἠγέρθησαν.

§435Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠγέρθησαν, κύριε Δεληγεώργη.

§436Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσσήνης συνάδελφος, εἶναι ἀρκούντως δικαιολογημένη· διότι ὄντως παρετηρήθη ἐκ πείρας, ὅτι πολλὰ δελτία μένουσι καὶ πέραν τῆς 10 Σεπτεμβρίου.

§437ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαλείφονται λοιπὸν αἱ προθεσμίαι;

§438Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε. Νὰ προστεθῇ, ὅτι οἱ κάτοχοι δελτίων πέραν τῆς 10 Σεπτεμβρίου θ’ ἀποζημιῶνται μὲ τὸν μέσον ὅρον τῆς τιμῆς, τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ἡ Τράπεζα ἐκ τοῦ παρακρατήματος.

§439ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Τράπεζα θὰ ἀγοράσῃ ὅλας τὰς ἀποδείξεις;

§440Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλον τὸ ὑπάρχον ποσὸν θὰ τὸ δώσουν εἰς τὴν παρακράτησιν, καὶ θὰ ἐξαργυρώνῃ ἡ Τράπεζα. Νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ προθεσμία, κύριε Πρόεδρε.

§441Α. ΚΕΦΑΛΑΣ. Ἐπειδὴ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἀναφέρουσιν αἱ ἀποδείξεις, εἶναι εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Τραπέζης, ἡ δὲ Τράπεζα τὸ τίμημα τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ θὰ τὸ λάβῃ, δίκαιον εἶναι νὰ τὸ ἀποδώσῃ εἰς τοὺς κυρίους τῶν δελτίων. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι δικαιολογημένη ἡ τροπολογία.

§442Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Σεῖς πολὺ καλὰ γνωρίζετε, ὅτι ἄλλη ἡ τιμὴ τῶν δελτίων καὶ ἄλλη ἡ τιμὴ τοῦ πωλουμένου πράγματος. Εἶναι διαφορὰ τιμῆς μεγίστη. Θέλετε νὰ διαπράξητε ἀδίκημα μέγα. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὸ νὰ γείνῃ.

§443ΑΠ. ΖΟΥΖΟΥΛΑΣ. Ὅπως ἔχει νὰ μείνῃ, κύριε Πρόεδρε.

§444ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἡ ἀπάλειψις ἐκ τῆς τετάρτης παραγράφου ὅλων τῶν μετὰ τὸ «εἰς εἶδος φόρου» λέξεων.

§445Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι, κύριε Πρόεδρε.

§446Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφώνως μὲ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ κ. Μισυρλῆς.

§447Δ. Π. ΓΟΥΝΑΡΗΣ. Νὰ ἰσχύωσι καὶ διὰ τὸ ἑπόμενον.

§448Φ. ΜΟΣΧΟΥΛΑΣ. Ἀπεριορίστως.

§449Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Νὰ ἐννοώμεθα, Κύριοι (ἀναγινώσκει): «Αἱ ἀποδείξεις ἀποταμιεύσεώς εἰσι δεκταὶ ἐν τοῖς τελωνείοις εἰς καταβολὴν τοῦ εἰς εἶδος φόρου ἀπεριορίστως». Καὶ ἐκεῖ νὰ σταματήσῃ τὸ ἐδάφιον.

§450ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ λέγω. Καθήσατε τέλος πάντων νὰ ἐννοήσωμεν. Ὁρίστε, κύριε Δεληγεώργη.

§451Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἔχω ἀντίρρησιν, τὴν ἑξῆς. Ἐὰν εἷς ἔμπορος, διὰ καρπὸν, τὸν ὁποῖον ἐσκόπει νὰ ἐξαγάγῃ, εἰσήγαγε τὸ ἀνάλογον ποσὸν εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς παρακρατήσεως, δὲν ἐξήγαγε δὲ ὅλον αὐτὸ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐσκόπει νὰ ἐξαγάγῃ, θὰ τῷ μείνωσιν αἱ ἀποδείξεις, ἐὰν δὲν δυνηθῇ νὰ τὸ μεταπωλήσῃ εἰς ἄλλον. Αἱ ἀποδείξεις αὗται λέγουσιν οἱ Κύριοι, ὅτι θὰ τῷ χρησιμεύσωσι κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος· ἀλλ’ οὕτως ἐλαττοῦται τὸ παρακράτημα τοῦ ἑπομένου ἔτους. Ἐνῷ λοιπὸν τὸ συμφέρον ἡμῶν εἶναι νὰ ἐξάγηται ὁλόκληρον τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐκανόνισεν ἡ ἐπιτροπὴ, θὰ ἐξάγηται ὀλιγώτερον. Τοῦτο δὲν εἶναι ἐπιζήμιον; Κάμνω αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν.

§452Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δὲν ἔχει οὕτω.

§453Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διατί;

§454Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Διότι τὸ δελτίον ἀντιπροσωπεύει προϊόν· ἂν δὲν ἐξαχθῇ τὸ προϊόν, μένει τὸ δελτίον.

§455Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὑποθέσατε, ὅτι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ ἐξαγάγῃ, δὲν τὸ ἐπώλησεν εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Τοῦτο δὲν ἐξάγεται πλέον εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐν τούτοις ἡ ἀπόδειξις χρησιμεύει, ὅπως ἐλαττῶται τὸ παρακράτημα τοῦ ἑπομένου ἔτους.

§456Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἀφίνομεν τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει;

§457Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ὄχι μόνον παράνομον, ἀλλὰ καὶ καταθλιπτικὸν, καὶ δὲν δύναται νὰ ὑφίσταται παρακράτησις, ἂν δὲν γένηται δεκτὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζει ὁ κύριος Γούναρης. Εἶναι ὑπόχρεως λοιπὸν ἡ Τράπεζα νὰ πληρώσῃ ὅλα αὐτὰ τὰ δελτία τῆς παρακρατήσεως;

§458Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δὲν λέγομεν αὐτό. Πλανᾶσαι!

§459Κ. ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει.

§460ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Μισυρλῆ ἐπὶ τῆς τετάρτης παραγράφου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τετάρτην παράγραφον, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὰς ἓξ πρώτας παραγράφους τοῦ ἄρθρου 17, ὡς ἄρθρον 14, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 15 θὰ γείνουν αἱ τροπολογίαι τοῦ κ. Γούναρη, αἱ ὑποβληθεῖσαι ἐπὶ τῶν λοιπῶν παραγράφων τοῦ ἄρθρου 28 τοῦ ἀρχικοῦ κειμένου τοῦ νομοσχεδίου (ἀναγινώσκονται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15, ὡς διετυπώθη ὑπὸ τοῦ κ. Γούναρη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 18, 19 καὶ 20, γενόμενα ἄρθρα 16, 17, 18).

§461ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἄρθρον 21, κατὰ τροπολογίαν ἰδικήν μου, ὡς ἑξῆς: «Πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὸν παρόντα νόμον καταργεῖται». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 21, 19 κατὰ τὴν τάξιν τῶν ψηφιζομένων, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ σύνολον θὰ ψηφισθῇ αὔριον, διότι πρέπει νὰ συναρμολογηθῇ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§462ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀναγγείλω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ μετὰ τῆς Τουρκίας ἐμπορικὴ σύμβασις ὑπεγράφη. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω τὸ κείμενον τῆς συμβάσεως εἰς τὴν Βουλὴν, ὡς καὶ τὸ κυροῦν τὴν σύμβασιν ταύτην νομοσχέδιον. Ἀφ’ ἑνὸς ἐξ ἁβρότητος πρὸς τὴν Ἐπικράτειαν, μετὰ τῆς ὁποίας συνυπεγράψαμεν τὴν σύμβασιν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἐν τῷ συμφέροντι τῆς χώρας ἡμῶν, νομίζω ὅτι οὐδεμία θὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον σήμερον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§463ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§464ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ μετὰ τῆς συμβάσεως. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 343).

§465Α. ΡΩΜΑΝΟΣ. Οὐδεμία, νομίζω, δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις κατὰ τῆς ἐπιψηφίσεως εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κυροῦντος τὴν μετὰ τῆς Τουρκίας ἐμπορικὴν συνθήκην. Τὸ γεγονὸς τῆς ὑπογραφῆς τῆς συνθήκης ταύτης εἶναι λίαν εὐχάριστον, λίαν δεδικαιολογημένη δὲ ἡ ἐπιθυμία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, — ὅστις ηὐτύχησε τὴν σύμβασιν ταύτην νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλήν, — ὅπως ἐπιψηφισθῇ αὕτη τὴν ἑσπέραν ταύτην. Ἡ ὑπογραφὴ τῆς συνθήκης περὶ ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας μετὰ τῆς ὁμόρου Ἐπικρατείας εἶναι ἐπιπρόσθετος ἀπόδειξις τῶν φιλικῶν σχέσεων, αἵτινες ἀπό τινων ἤδη ἐτῶν εὐτυχῶς ὑφίστανται μεταξὺ τῶν δύο Κρατῶν, καὶ αἵτινες καθίστανται φιλικώτεραι διὰ τῆς συνομολογήσεως τῆς συνθήκης ταύτης. Δὲν ἠδυνήθημεν νὰ λάβωμεν εἰσέτι γνῶσιν τῶν λεπτομερειῶν τῆς συνθήκης, ἀλλὰ δὲν ἀμφιβάλλομεν, ὅτι οἱ ὅροι τῆς περὶ ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας συνθήκης εἶναι σύμφωνοι πρὸς τοὺς ὅρους τοὺς περιεχομένους ἐν τῷ πολυτίμῳ τίτλῳ τῷ χορηγηθέντι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπὸ τῶν Μεγάλων Δυνάμεων διὰ τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως τῆς 10 Μαρτίου τοῦ 1901. Ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ κατὰ τὴν ἐποχὴν, καθ’ ἣν διεξηγάγομεν τὰς περὶ συνομολογήσεως τῶν μετὰ τῆς Τουρκίας συνθηκῶν διαπραγματεύσεις, ὑπῆρξε πάντοτε, ὅπως ἀναγνωρισθῶσιν ἐκ νέου αἱ προνομίαι, ὧν ἀπήλαυεν ἡ Ἑλλὰς πρὸ τοῦ πολέμου, ὄχι μόνον ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς δικαιοδοσίας τῶν Ἑλλήνων προξένων, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν ἐμπορικῶν μετὰ τῆς Τουρκίας σχέσεών της. Διὰ τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως αἱ προσπάθειαι τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἐστέφθησαν ὑπὸ πλήρους ἐπιτυχίας, καθόσον ἐν τῷ σκεπτικῷ τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως ὡρίσθη, ὅτι «αἱ διατάξεις τῆς συνθήκης τῆς Κάνλιντζα, τῆς μεταξὺ τοῦ Ὀθωμανικοῦ Κράτους καὶ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος τὴν 27 Μαΐου τοῦ 1855 συνομολογηθείσης, παραμένουσιν ἐν ἰσχύϊ, ἐφ’ ὅσον αὗται δὲν τροποποιοῦνται ὑπὸ τῶν διαιτητικῶν ἀποφάσεων.» Ὡς γνωρίζουσι δὲ οἱ ἀσχοληθέντες περὶ τὰς συνθήκας τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Τουρκίας, ἡ συνθήκη τῆς Κάνλιντζα δὲν εἶναι μόνον σύμβασις προξενική, ἀλλὰ καὶ συνθήκη ἐμπορίου καὶ ναυτιλίας· καὶ ἐπειδὴ διὰ τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως ἐγένοντο μὲν τροποποιήσεις τινὲς, σχετικαὶ πρὸς τὴν δικαιοδοσίαν τῶν προξένων, κατ’ οὐδὲν δ’ ἐτροποποιήθη τὸ πρώην καθεστὼς ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν ἐμπορικῶν μεταξὺ τῶν δύο Κρατῶν σχέσεων, φυσικὴ συνέπεια ὑπῆρξεν, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰς ἐμπορικὰς ἡμῶν σχέσεις, αἱ διατάξεις τῆς συνθήκης τῆς Κάνλιντζα καὶ αἱ ἐν αὐταῖς ὁριζόμεναι προνομίαι ἡμῶν ἔμειναν ἐν ἰσχύϊ. Διὰ ταῦτα, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐπανειλημμένως ἡ τότε Ἀντιπολίτευσις, καὶ ἰδίᾳ ὁ ἀρχηγὸς αὐτῆς καὶ νῦν ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπηύθυνεν ἐπερωτήσεις πρὸς ἡμᾶς, καὶ κατέκρινεν ἡμᾶς, ὅτι δὲν ἐσπεύδομεν πρὸς τὴν διαιτησίαν, ὡς πρὸς πάσας τὰς συμβάσεις, τὰς ὁποίας, συμφώνως πρὸς τὴν συνθήκην τῆς εἰρήνης, ὠφείλομεν νὰ συνομολογήσωμεν μετὰ τῆς Τουρκίας, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην αἱ προσπάθειαι ἡμῶν ἔτεινον πρὸς ἕνα κυρίως σκοπὸν, πρὸς τὴν ἀναγνώρισιν τῶν πρὸ τοῦ πολέμου προνομιῶν ἡμῶν, τῶν προνομιῶν, αἵτινες, ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου παραχωρηθεῖσαι εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐπεκυρώθησαν διὰ τῆς συνθήκης τῆς Κάνλιντζα, καὶ αἵτινες μετὰ μακρὰς διαπραγματεύσεις περιεβλήθησαν διὰ τοῦ ἐπισήμου τίτλου ὑπὸ τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, διὰ τῆς διαιτητικῆς ἀποφάσεως τοῦ 1901. Διὰ τοῦτο καὶ δὲν ἐσπεύσαμεν νὰ ζητήσωμεν τὴν διαιτησίαν τῶν Δυνάμεων, μέχρις ὅτου ἐνομίσαμεν, ὅτι καὶ τὸ ἔδαφος ἦτο ἀρκούντως παρεσκευασμένον, καὶ αἱ διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Τουρκίας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσωσι. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις εἶναι εἰς θέσιν σήμερον νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν σχετικῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἀντηλλάγησαν ἀπὸ τοῦ 1899 μέχρι τοῦ 1902 μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἀντιπροσώπων ἡμῶν, καὶ τῶν ὁδηγιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπηυθύνθησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην πρὸς τὰς Πρεσβείας ἡμῶν τὰς παρὰ ταῖς Μεγάλαις Δυνάμεσι, δὲν ἀμφιβάλλω, λέγω, ὅτι ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπείσθη, ὅτι αἱ ἐνέργειαι ἡμῶν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦσαν οὐ μόνον ἀπολύτως δεδικαιολογημέναι, ἀλλὰ καὶ ἐπιβεβλημέναι ὑπὸ τῶν περιστάσεων, καὶ ὅτι συμφωνεῖ σήμερον μεθ’ ἡμῶν, βεβαιούντων πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν θὰ ἐπροστατεύοντο ὅπως ἔδει τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ἐὰν ἀκαίρως ἐζητεῖτο τότε ἡ διαιτησία. Ἀλλ’ ἐὰν ταῦτα γινώσκωσι σήμερον οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Κυβέρνησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γινώσκῃ ταῦτα ἡ Βουλή. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως εὐαρεστούμενος καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα τὰ ἀνταλλαγέντα μεταξὺ τῆς Πρεσβείας Κωνσταντινουπόλεως καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ σχετικὰ ἔγγραφα πρὸς τὰς διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1899 μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἡμεῖς παρητήθημεν τῆς ἀρχῆς. Νομίζω δὲ, ὅτι καθῆκον ἔχω νὰ ζητήσω τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, ἵνα γνωρίσῃ ἡ Βουλὴ καὶ τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ γενομένην ἐνέργειαν, καὶ τὰς μεγάλας ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσήνεγκεν εἰς τὴν πατρίδα ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ καὶ ὁ ἀείμνηστος Νικόλαος Μαυροκορδᾶτος, ὁ ὁποῖος συνέδεσε τὸ ἔνδοξον ὄνομά του πρὸς τὰς διαπραγματεύσεις τῶν μετὰ τῆς Τουρκίας συνθηκῶν, καὶ ὁ ἔντιμος φίλος ἡμῶν ἐκ Ζακύνθου Βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος οὐκ ὀλίγας πικρίας ἐποτίσθη κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐκ τῶν καθημερινῶν κατ’ αὐτοῦ ἐπιθέσεων, ἀλλ’ ὅστις διὰ τῆς πεφωτισμένης αὐτοῦ ἐργασίας πολὺ συνετέλεσεν, ὅπως λάβωσι γνῶσιν τῶν δικαίων τῆς Ἑλλάδος οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβευταί. Συγχαίρων λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν, διότι ηὐτύχησε νὰ ὑπογράψῃ τοιαύτην σύμβασιν, ζητῶ τὴν κατάθεσιν τῶν σχετικῶν ἐγγράφων, καὶ εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι, ὅταν λάβῃ γνῶσιν αὐτῶν ἡ Βουλὴ, θὰ πεισθῇ, ὅτι λίαν ἐπωφελὴς, ὑπὸ ἔποψιν ἐθνικὴν, ὑπῆρξεν ἡ ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ ἐν τῷ ζωτικωτάτῳ τούτῳ διὰ τὸν Ἑλληνισμὸν ζητήματι.

§466ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον μέρος, ταύτην τὴν στιγμὴν ἔχετε πρὸ ὀφθαλμῶν καὶ τὴν ἔκθεσιν περὶ τῶν συνθηκῶν. Δύναμαι νὰ εἴπω ἐν ὀλίγοις, ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 8 ὅλα τὰ δικαιώματα, προνόμια, ἀτέλειαι ναυτιλίας καὶ ἐμπορίου τῶν δύο χωρῶν, αἱ γενόμεναι διὰ τῆς συνθήκης τοῦ 1855, ἐπιβεβαιοῦνται (sont confirmés). Τὰ ὀλίγα ταῦτα ὡς πρὸς τὸ πρῶτον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κυρίου ἐκ Κραναίας Βουλευτοῦ. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον μέρος, δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς συζήτησιν, διότι νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπίκαιρος ἡ συζήτησις. Θὰ καταθέσω τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπέρχεται βλάβη εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, καὶ τότε ἡ Βουλὴ θὰ κρίνῃ περὶ τῆς ἀκριβείας τῶν ἰσχυρισμῶν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, καὶ θὰ κρίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πραγμάτων. Ἐγὼ ἀπέχω σήμερον νὰ ἐκφέρω κρίσιν.

§467ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας συνθήκης περὶ ἐμπορίας καὶ ναυτιλίας». (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις νὰ ψηφισθῶσιν αἱ πιστώσεις εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν;

§468ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα δὲν ὑπάρχει.

§469ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 33,261 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902». (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 6,500 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1902». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 6,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902». (Γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 113,606 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902». (Γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιρρήσεως). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διατάγματος, δι’ οὗ ἐχορηγήθη ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχμῶν 35,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τοῦ ἔτους 1902».

§470ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἐπὶ τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ νὰ φέρω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν· ὅτι παρὰ τὸν Λογιστικὸν νόμον ὑπεβλήθη μεμονωμένον νομοσχέδιον. Κατὰ τὸν Λογιστικὸν νόμον, πάντα τὰ Βασιλικὰ Διατάγματα, ἅτινα ἐξεδόθησαν ἀπούσης τῆς Βουλῆς πρὸς χορηγίαν πιστώσεων ἀναπληρωματικῶν ἢ ἐκτάκτων, ἐν ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ νομοσχεδίῳ ὑποβάλλονται. Ἑπομένως πρέπει ἡ πίστωσις αὕτη ὡς καὶ αἱ ἄλλαι νὰ ὑποβληθῶσι δι’ ἑνὸς νομοσχεδίου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ κεχωρισμένη.

§471Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ συζητηθῶσιν ἀμέσως ὅλα. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).

§472ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχμῶν 1,657,917 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902».

§473ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὐτοῦ ἐπὶ τῆς χορηγηθείσης ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 108,900, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, πρὸς κατασκευὴν λεβήτων τοῦ ἐργοστασίου τοῦ Ναυστάθμου.

§474Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα. Κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).

§475ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου «περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 50,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως. Ἀκολούθως ἐρωτηθεῖσα ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ἄνευ ἀντιρρήσεως εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, καὶ τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 88,705 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 120,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 1,217,258.80 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 1,625,800 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 49,749.51 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 145,509.66 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 376,304.90 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 146,221.38 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 37,870.37 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 230,158.72 εἰς χρυσὸν, καὶ ἐκ δραχ. 457,656.47 εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια, ἤτοι ἐκ δραχμῶν 687,815.19 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 4,959 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 349,566.51 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 306,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 10,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 5,200 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 1,257,498.50 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 37,591.55 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 38,032 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 15,800 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 32,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1902. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 212,786.80 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 275,865.90 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902, καὶ περὶ ἀκυρώσεως πιστώσεων ἐκ δραχ. 3,000 εἰς χρυσὸν καὶ δραχ. 1950 εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια. Περὶ χορηγίας εἰδικῆς πιστώσεως ἐκ δρ. 32,133.13 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 5,867.39 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1902. Περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δρ. 58,769,695 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1903).

§476ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς τῶν δημοσίων λειτουργῶν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων». (Ἀναγινώσκεται καὶ ἡ πρότασις νόμου αὕτη, καὶ γίνεται δεκτή, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§477ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως θὰ ἦναι ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Τουρκίας, δεύτερον ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, κατόπιν τὰ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν νομοσχέδια, ἀκολούθως αἱ πιστώσεις κλπ. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ προσέλθωσιν αὔριον τὴν 3ην ὥραν μετὰ μεσημβρίαν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 1 καὶ 45′ μετὰ τὸ μεσονύκτιον).