1903.01.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 16

τῆς 25 Ἰανουαρίου 1903.

(Σάββατον).

(Προεδρεύοντος τοῦ προσωρινοῦ Προέδρου κ. Ε. Τσαρλαμπᾶ).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 10 καὶ 30′ π. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσήνης κ. Σπυρίδων Κουμουνδοῦρος κατέθηκε τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 1792 καὶ ἀπὸ 23 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. ἀναφορὰν τοῦ ταμίου Μεσσήνης, ἐφ’ ἧς ἐξεδόθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 90799 τῆς 30 Σεπτεμβρίου διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου πρὸς τὸν ταμίαν.

§2Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 20 Ἰανουαρίου εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσαγάγῃ πληροφορίας τινάς. Μεταξὺ τῶν ἄλλων εἶχον παρακαλέσει νὰ προσαχθῇ καὶ ἡ διαταγὴ, ἡ ὁποία εἶχε σταλῆ εἰς τὰ τηλεγραφεῖα καὶ τηλεφωνεῖα τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας, κατὰ τὴν ὁποίαν παρηγγέλλοντο οἱ τηλεγραφικοὶ ὑπάλληλοι νὰ δίδωσιν εἰς ὡρισμένους ἰδιώτας γραμμὴν ἀπ’ εὐθείας μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα συνεννοῶνται ἀπ’ εὐθείας. Ἐν τῷ φακέλῳ, ὁ ὁποῖος προσεκομίσθη, παρετήρησα, ὅτι ἡ διαταγὴ αὕτη ἐλλείπει, καὶ σημειοῦται ἁπλῶς, ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιαύτη διαταγή. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ, ὅπως διαταχθῇ τηλεγραφικῶς ὁ τηλεγραφητὴς Λεβιδίου, τῆς πατρίδος μου, ἐὰν ἔχῃ τοιαύτην διαταγὴν, νὰ τὴν ὑποβάλῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν τηλεγραφικῶς, διότι ὑπάρχει τοιαύτη διαταγή, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ ἴδωμεν, ὅτι ἀπεκλείοντο τὰ τηλεγραφεῖα ἀπὸ τὴν κοινὴν χρῆσιν, καὶ ἐγίνοντο συνεννοήσεις ἀπ’ εὐθείας μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου καὶ διαφόρων ἰδιωτῶν.

§3ΚΥΡΙΑΚ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν σας.

§4Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Μάλιστα.

§5Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπανειλημμένως, κύριοι Βουλευταί, ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσαγάγῃ ἔγγραφά τινα, τῶν ὁποίων ἔχω ἀνάγκην διὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως· ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης φυγοδικεῖ, οὐδὲ φαίνεται κἄν, ἐὰν θὰ προσαγάγῃ τὰ ἔγγραφα ταῦτα, οὐδὲ μᾶς εἰδοποιεῖ κἄν περὶ τῆς ὑπάρξεως τῶν ἐγγράφων τούτων. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἀπὸ τὰ παρόντα μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν θὰ προσαγάγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὅ,τι ζητοῦμεν διὰ τὰς ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν, ὅπως ἔπραξαν καὶ οἱ ἄλλοι Ὑπουργοί, ἢ ὄχι, διὰ νὰ κανονίσωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν θέσιν μας.

§6Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς μετ’ ὀλίγον.

§7Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀλλ’ εἰς τὴν ὥραν, καθ’ ἣν ὀφείλει νὰ ἀπαντήσῃ, ἢ νὰ καταθέσῃ τὰ αἰτούμενα ἔγγραφα, δὲν εὑρίσκεται παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης· φυγομαχεῖ κατὰ συνέπειαν, ἂν δὲν φυγοδικῇ. Παρακαλῶ λοιπὸν ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, νὰ μοὶ δηλώσητε, ἂν θὰ προσαγάγῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐκλογὴν Μεγαλοπόλεως, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ συζητήσωμεν, ἵνα γνωρίζω ποίαν πορείαν θ’ ἀκολουθήσω.

§8Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν εἶμαι ἁρμόδιος καὶ δὲν γνωρίζω κατὰ συνέπειαν οὔτε ἂν ὑπάρχουσιν ἔγγραφα, οὔτε ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει ἢ δὲν ἔχει τοιαῦτα. Θέλω ἀνακοινώσει πρὸς αὐτὸν μετ’ ὀλίγον ὅσα εἴπετε. Ἀλλὰ ποιοῦμαι τὴν παρατήρησιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίγνηται χρῆσις ὅρων, οἵτινες δὲν εἶναι πρέποντες.

§9Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Αἱ κατὰ τοῦ κύρους τῶν ἐκλογῶν ἐπιδιδόμεναι καταγγελίαι θεωροῦνται κατεπείγουσαι, καὶ ἐπισπεύδεται ἡ περάτωσις τῆς δικογραφίας. Κατὰ τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως ἔκτοτε ἐπεδόθη καταγγελία, ἡ ἀνάκρισις ἐνηργήθη, ἐξητάσθησαν οἱ μάρτυρες, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν ἐκδίδεται τὸ βούλευμα, ὁ δὲ Εἰσαγγελεὺς λέγει, ὅτι κωλύεται, διότι ὁ εἷς τῶν καταγγελθέντων εἶναι Βουλευτής. Νομίζω ὅτι αὐτὴν τὴν περίστασιν πρέπει νὰ προΐδῃ ἡ Κυβέρνησις, καὶ πρέπει νὰ κάμῃ ὅ,τι δέον, διότι ἡ ὑπόθεσις εἶναι πρὸ μηνὸς περατωμένη, καὶ σκοπίμως δὲν ὑποβάλλεται ἡ δικογραφία. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ μετ’ ὀλίγον πρόκειται νὰ κρίνῃ τὴν ἐκλογὴν Μεγαλοπόλεως. Ἐπὶ τῇ βάσει τίνων ἐγγράφων θὰ κρίνῃ; Ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἐνεργεῖ τὰ δέοντα, ἵνα κατατεθῶσι ταῦτα πάντα.

§10ΑΘ. ΖΕΡΒΑΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως θὰ συζητηθῶσιν ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ ἅπαντα τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐκλογὴν ταύτην, θὰ καταδειχθῇ δὲ εἰς τοὺς ἐπερωτῶντας, ὅτι ἐκεῖνοι, οἵτινες σήμερον νομίζουσιν, ὅτι ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ἦναι κατήγοροι, θὰ μεταβληθῶσιν εἰς κατηγορουμένους. Θ’ ἀποδειχθῇ δὲ, ποῖα εἶναι τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα συνέτρεξαν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως, καὶ ἀπὸ ποίας ἐποχῆς, μετὰ τὴν διαλογὴν, ἀνεφάνησαν οἱ ὑπερασπισταὶ ἐκείνων, οὓς θέλουσι νὰ ὑπερασπίσωσι, καὶ τίνα τὰ ἐλατήρια, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐλαύνονται, ἵνα ζητῶσι νὰ προσβάλωσι τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως.

§11Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Βουλευτὴς εἶναι πρώτη φορὰ, καθ’ ἣν εἰσέρχεται εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ δὲν γνωρίζει, πῶς πρέπει νὰ ὁμιλῇ, νὰ μὴ ὑπαινίσσηται τίποτε, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκστομίσῃ ἐνταῦθα, καὶ πρέπει νὰ ἐρωτᾷ πρῶτον, πῶς πρέπει νὰ ὁμιλῇ, καὶ ὕστερον νὰ ὁμιλῇ. Ὅταν δὲ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῆς ἐκλογῆς Μεγαλοπόλεως, θέλει καταδειχθῆ, ἂν ὁ κ. Βουλευτὴς εἶναι δυνατὸν νὰ παρακάθηται ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ. Καὶ ἐπειδὴ τοιούτους ὑπαινιγμοὺς ὁ κ. Βουλευτὴς κάμνει, θ’ ἀπευθύνω αὔριον ἔγγραφον ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον θὰ ζητήσω νὰ ἐνεργήσῃ τὸ ἑαυτοῦ καθῆκον.

§12ΑΘ. ΖΕΡΒΑΣ. Ἐγὼ ἠθέλησα νὰ εἴπω, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα ἐκεῖνα θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι εἶναι τὸ ἀπαύγασμα τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ τῆς Μεγαλοπόλεως.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβαίνομεν εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἔγκυρον τῶν ἑξῆς ἐκλογῶν, δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστης τούτων ψηφοφορίας δι’ ἀναστάσεως, καὶ ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταί: Δωρίδος. Β. Μαστραπᾶς, Κ. Λιδωρίκης, Ἀριστοτέλης Ἀναγνωστόπουλος. Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς. Μιχ. Στελλάκης, Γ. Καπιτσίνης καὶ Πάϊκος Ρίτσος. Ἑρμιονίδος. Σταμάτιος Μήτσας. Εὐρυτανίας. Δημήτρ. Τσιτσάρας, Δημ. Χατζόπουλος, Γ. Ἀλεξανδρόπουλος καὶ Ἰωάν. Σερμπᾶνος. Ζακύνθου. Διον. Στεφάνου, Ἀλέξ. Σπ. Κ. Ρώμας, Κ. Ἀργασάρης Λομβάρδος καὶ Γ. Μελισσηνός. Ἠλείας. Χρῆστος Στεφανόπουλος, Ἀνδρέας Στεφανόπουλος, Ἰωάννης Σισίνης, Ἀνδρέας Σπηλιάδης, Διον. Παυλόπουλος, Ἰωάν. Ψημένος, Γ. Κρεστενίτης καὶ Δημοσθένης Δόγκας. Θηβῶν. Ν. Δαούτης, Ἰωάννης Κόλλιας καὶ Λουκᾶς Μπέλλος. Θήρας. Χριστόφορος Ἀσιμῆς, Πέτρος Δελένδας καὶ Ἀρ. Βαλέττας. Ἰθάκης. Τηλέμαχος Δενδρινὸς καὶ Γ. Καλλίνικος).

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλογὴ Καλαβρύτων. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τοῦ τμήματος).

§15Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§16Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων ἔπρεπε, φρονῶ, νὰ ἔλθῃ κἄπως κανονικώτερον· λέγων δὲ κανονικώτερον, ἐννοῶ ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπάρχωσιν ἐδῶ ὅλα τὰ μέσα, τὰ ἀποδεικνύοντα τὰς ἐνστάσεις τῶν ἐνισταμένων. Διότι δικαίως ὁ συνάδελφός μου κ. Φωτήλας διέκοψε τὸν ἀγορεύοντα πρὸ ὀλίγου, εἰπών: «πόθεν ἀποδεικνύονται αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε;» Δὲν ἔλειψα πρὸ πολλοῦ νὰ ὑποβάλω τὰς δεούσας ἐπερωτήσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τῶν ὁποίων ἐζήτησα ἔγγραφα, ἀποδεικνύοντα ὅλους τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ κυρίου Σοφιανοπούλου...

§17Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Διατὶ δὲν ὑπεβλήθησαν ἐνστάσεις ἐνώπιον τοῦ τμήματος;

§18Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τοῦτο ἀφορᾷ τοὺς ἐνισταμένους. Φαίνεται ὅτι τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς ἠμέλησε τὸ καθῆκόν του, καὶ διὰ τοῦτο ἠναγκάσθην χθὲς νὰ ὑποβάλω ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, παρακαλῶν αὐτὸν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσιν τοῦ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου παρὰ τῇ Ἱερᾷ Συνόδῳ καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνόδου, διότι ἦτο ἀνάγκη νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλὴ ταῦτα, ἵνα κρίνῃ ἐπὶ τοῦ πραξικοπήματος, ὅπερ συνετελέσθη διὰ τῆς ἀπονομῆς Β. χάριτος εἰς τοὺς 17 καταδίκους μοναχοὺς κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς. Ἕνεκα τούτου, Κύριοι, ἡμεῖς εἴμεθα ἠναγκασμένοι, χρονογραφικῶς μόνον νὰ ἀναφέρωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ λαβόντα χώραν. Δὲν γνωρίζω τὰς διαθέσεις τῆς Βουλῆς, δὲν γνωρίζω, ἂν αἱ διαθέσεις αὗται θὰ ἦναι ὅμοιαι πρὸς τὰς τῆς παρελθούσης Περιόδου. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι τότε προσεβλήθη ἡ ἐκλογὴ Καλαβρύτων ἕνεκα τῶν ὀργίων, τὰ ὁποῖα ἐτελέσθησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην καὶ τὰ ὁποῖα ἀπεδείχθησαν τότε ἓν πρὸς ἕν, διότι ἐλήφθη φροντὶς περὶ τῆς ἀποδείξεώς των. Ἀπεδείχθησαν τὰ δημόσια ἔργα, ἀπεδείχθησαν οἱ διορισμοί, ἀπεδείχθη δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων, τί ἔκαμαν οἱ διορισθέντες ἐκεῖνοι ὑπάλληλοι, οἱ 320 τὸν ἀριθμόν. Ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη εἶχεν ἀκυρωθῆ ὄχι μόνον εἰς τὰς συνειδήσεις τῶν δύο μερίδων, ὄχι μόνον διὰ τῆς ὁλομελείας τοῦ τμήματος, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ συνειδήσει ὁλοκλήρου τοῦ ἔθνους. Ὁλόκληρος ὁ τύπος τῆς Ἑλλάδος, καὶ τῆς πρωτευούσης καὶ τῶν ἐπαρχιῶν, διεμαρτύρετο διὰ τὰ γενόμενα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καλαβρύτων τότε, καὶ ἐζήτει τὴν ἀποπομπὴν τοῦ κ. Ζαΐμη ἐκ τῆς Βουλῆς· ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω, τίς ἄνεμος ἔπνευσεν ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ἀντὶ νὰ γείνῃ συζήτησις, ἡ Βουλὴ ἐπεκύρωσε δι’ ἀναστάσεως καὶ τὴν ἐκλογὴν Καλαβρύτων μαζὺ μὲ ὅλας τὰς ἄλλας ἐκλογάς...

§19Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Καὶ ἐν τῇ Βουλῇ ἐγένετο συζήτησις μεγάλη περὶ τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων.

§20Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἐν τῇ Βουλῇ;

§21Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Βεβαίως.

§22Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. .. Ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι μάλιστα, ὅτι δὲν ἐπετράπη οὔτε ὀνομαστικὴ ψηφοφορία, καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπήρτιζον τὸ τμῆμα, καὶ οἱ ὁποῖοι ὁμοφώνως ἐπρότειναν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης, δὲν ἠδυνήθησαν, ἢ δὲν τοῖς ἐπετράπη νὰ ζητήσωσιν ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν. Τώρα, Κύριοι, τί νὰ εἴπωμεν περὶ τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων; Ἐννοεῖτε σεῖς, ἐξ ὅσων ἐγένοντο ἐν ταῖς διαφόροις ἐπαρχίαις τοῦ Κράτους, εἰς ἃς ἐπρόκειτο περὶ φίλων τοῦ κυρίου Ζαΐμη,—ὁ ὁποῖος δὲν ἔπαυε νὰ ὁμολογῇ πάντοτε, ὅτι θέλει ἐργασθῆ κομματικῶς, ἵνα ἐπιβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δυνηθῇ διὰ τοῦ κόμματος νὰ κυβερνήσῃ τὸν τόπον ἐπὶ πολύ, —ἐννοεῖτε τί ἔπραττεν ἐν Καλαβρύτοις! Ἐκεῖ, Κύριοι, τὰ δικαιώματα τοῦ πολίτου, αἱ ἐλευθερίαι τῶν πολιτῶν ἀνηρέθησαν τέλεον, ἐκεῖ ἡ ζωή, ἡ ἐλευθερία, ἡ τιμή, τὸ οἰκογενειακὸν ἄσυλον, ἡ περιουσία τοῦ ἀτόμου παρ’ οὐδενὸς ἐσέβοντο. Ἔπρεπε, Κύριοι, νὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρασταθῆτε εἰς τὸν δῆμον Κερπινῆς, ὅπου οἱ χωροφύλακες εἰσέβαλον εἰς τὴν οἰκίαν ἑνὸς Χατζοπούλου, διότι ὁ ἄνθρωπος εἶχε τὸ ἁμάρτημα νὰ ἦναι φίλος μου καὶ ἦτο χρεώστης πρὸς τὸ Δημόσιον ἑνὸς φόρου ἀροτριώντων, ἀλλ’ ἀπεδήμει οἰκογενειακῶς εἰς τὸ Αἴγιον, ὅπου εἶχε τὰ κτήματά του, ἤτοι μίαν σταφιδάμπελον. Καὶ ἀφοῦ οἱ χωροφύλακες διέρρηξαν τὰ παράθυρα τῆς οἰκίας, διότι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ διαρρήξωσι τὴν θύραν, ἀνελθόντες διὰ κλιμάκων, εἰσῆλθον ἐντὸς αὐτῆς, ἥρπαζον πάντα τὰ ἐν αὐτῇ καὶ τὰ ἐπέτων ἐκ τοῦ παραθύρου! Τὸ χείριστον δὲ εἶναι, ὅτι, ἐνῷ τοιαῦτα ὄργια ἐτελοῦντο ἐν Καλαβρύτοις, οὐδεμίαν ἀκρόασιν ἔδιδον οὔτε ἡ ἀστυνομικὴ ἀρχὴ, οὔτε ἡ Εἰσαγγελία. Προσήγαγον ἐγὼ ὁ ἴδιος τὸν παθόντα ἐνώπιον τοῦ Εἰσαγγελέως, καὶ παρεκάλεσα νὰ ἐνεργηθῇ ταχέως ἀνάκρισις· ἐν τούτοις οὐδὲν ἀκόμη ἐνηργήθη ὑπὸ τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς Πατρῶν. Εἰς ἑτέρου πολίτου τὴν οἰκίαν, ὁ ὁποῖος ὀνομάζεται Βαρβιτσιώτης, εἰσῆλθον κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον, διότι ἦτο φίλος μου, καὶ ἐπειδὴ εἶχε τὸ θάρρος νὰ διαμαρτυρηθῇ, συνετάχθη ἀμέσως ἔκθεσις ἀντιστάσεως, καὶ μετὰ τὴν ἔκθεσιν ἐκείνην ἐδάρη τοσοῦτον ἀνηλεῶς, ὥστε ἔφριξαν οἱ ἰατροὶ, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐξήτασαν! Οὐδὲν σημεῖον τοῦ σώματός του ὑπῆρχε, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἦτο τετραυματισμένον! Ἐν τούτοις ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ Πατρῶν καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς, βασιζόμενοι ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως ἀντιστάσεως, τὸν ἐφυλάκισαν, καὶ διετέλεσεν ὁ ἄνθρωπος ἐπὶ ἓξ μῆνας εἰς τὰς φυλακάς! Εἶχε, βλέπετε, κύριοι Βουλευταὶ, γείνῃ κατάδηλος ἡ ἐπέμβασις ὄχι μόνον τῶν ἀστυνομικῶν ἀρχῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν δικαστικῶν. Δὲν ἠξεύρω ἂν εἴδετε εἰς τὰς ἐφημερίδας, ποσάκις μετετέθησαν δικασταὶ ἐκ Πατρῶν, ἵνα τοποθετηθῶσιν ἐκεῖ ἕτεροι, ἔχοντες ἀδύνατον χαρακτῆρα, ἵνα ὑπείκωσιν εἰς τὰς παραγγελίας τῶν ἰσχυόντων...

§23Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Τί ἔγεινεν ὁ Βαρβιτσιώτης;

§24Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπελύθη μετὰ ἓξ μῆνας.

§25Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Μήπως ἐδικάσθη εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον Πατρῶν;

§26Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν γνωρίζω.

§27Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἦσθε παρών.

§28Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι, δὲν ἤμην παρών. Εἰς τὰ Καλάβρυτα τὰ ἀποσπάσματα ἐστέλλοντο, ὄχι διὰ νὰ συλλάβωσι τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα, ἀλλὰ διὰ νὰ καταδιώξωσι τοὺς φίλους μου. Ἐκεῖθεν διῆλθε τὸ ἀπόσπασμα, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφός μου, ὑπὸ τὸν κ. Τυλιγάδην, ὁ ὁποῖος, ἀντὶ νὰ καταδιώξῃ τὰ κακοποιὰ στοιχεῖα, συνῆπτε σχέσεις μετ’ αὐτῶν, ἔδιδε δὲ καὶ ἀδείας ἀκαταδιώκτου. Ἰδοὺ ἕν φύλλον ἀδείας, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν εἰς ἕνα φυγόδικον (ἀναγινώσκει): «Παραχωροῦμεν ἄδειαν εἰς τὸν Π. Κόρπαν, ἀρχομένην ἀπὸ σήμερον καὶ λήγουσαν τὴν 4 Σεπτεμβρίου, ἐπειδὴ οὗτος συνέτεινεν εἰς τὴν σύλληψιν τοῦ φυγοδίκου Πανοπούλου». Καὶ ἐζήτησα ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων ἤθελεν ἀποδειχθῆ, ὅτι πολλοὺς μῆνας πρὸ τῆς συλλήψεως τοῦ Πανοπούλου ἐζητεῖτο δι’ ἀναφορῶν, ἵνα ἐπικηρυχθῇ, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐγίνετο· τὸ παράδοξον δὲ εἶναι, ὅτι ἐνῷ, τὸν Πανόπουλον τὸν ὑπεστήριζον τὰ ὄργανα τοῦ κυρίου Ζαΐμη, διέτασσεν ὁ κ. Ζαΐμης κατ’ οἶκον ἔρευναν εἰς τὴν οἰκίαν τὴν ἰδικήν μου, ἐνῷ ὁ Πανόπουλος ἐνδιῃτᾶτο εἰς τὴν οἰκίαν φίλου τοῦ κ. Ζαΐμη, ὁ ὁποῖος τὸν ἀπέκρυπτεν ἐν Πάτραις. Καὶ εἰς συγγενῶν μου ἐδῶ τὰς οἰκίας διὰ διαταγῶν μυστικῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν γνωρίζει κανεὶς ἀπὸ τίνα ἐδόθησαν, ἐνηργήθη κατ’ οἶκον ἔρευνα. Ἐνῷ ἐδημοσιεύθη μία ἐπιστολὴ εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἡ ὁποία κατετέθη καὶ εἰς τὴν ἀνάκρισιν, ἐπιστολὴ ἑνὸς ἐμπόρου ἐκ Καλαβρύτων, Τσαπάρα, φίλου στενοῦ τοῦ κ. Ζαΐμη, ὁ ὁποῖος μαζὺ μὲ ἕνα Χρυσαφίδην προσεφέροντο, ἐὰν εὐδοκήσῃ ὁ κ. Ζαΐμης καὶ διατάξῃ τὴν καταδίωξιν τοῦ Πανοπούλου, νὰ τὸν παραδώσωσιν οὗτοι εἰς τὰς ἀρχὰς, ἐν τούτοις ὁ Πανόπουλος ἔμενεν ἀκαταδίωκτος, καὶ πάντες οἱ Καλαβρυτινοὶ, Κύριοι, ἔκλινον πλέον τὸν αὐχένα, καὶ ἔλεγον «ἂς τὸν περιθάλψωμεν ἐπὶ τέλους»· καὶ τὸν περιέθαλπον πλεῖστοι, διότι ἀφ’ ἑνὸς ἐφοβοῦντο τὸν Πανόπουλον, ἀφ’ ἑτέρου ἐφοβοῦντο τὰ ἀποσπάσματα. Αὐτὸς, Κύριοι, ὁ ἀποσπασματάρχης ἔδωκεν εἰς ἕνα ἄλλον φυγόδικον ἄδειαν ἀκαταδιώκτου· τοιαύτην δὲ φιλίαν μετ’ αὐτοῦ συνῆψεν, ὥστε καὶ τὸν ἐστεφάνωσεν! Ὅτε δὲ εἷς φιλησυχώτατος πολίτης, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε καταδιωχθῆ ποτὲ, οὐδὲ καταγγελθῆ ποτὲ, οὐδὲ τιμωρηθῆ ποτὲ, ἦλθεν εἰς ἔριδα περὶ ἑνὸς λιβαδίου μετ’ αὐτοῦ τοῦ ληστοφυγοδίκου, τοῦ ἔχοντος τὴν ἄδειαν τοῦ ἀκαταδιώκτου, τὸ ἀπόσπασμα, Κύριοι, αὐτὸ, μεταβὰν ἐκεῖ, εὗρε τὸν ἄνθρωπον, ὀνομαζόμενον Ἀσημάκην Κύρκην ἐκ Μαζεΐκων, καὶ διέταξε πῦρ καὶ τὸν ἐφόνευσε! διότι ὁ ἄνθρωπος δὲν ἀνῆκεν εἰς τὴν μερίδα τοῦ κ. Ζαΐμη καὶ δὲν ἔκλινε τὸν αὐχένα νὰ προσκυνήσῃ τὴν μερίδα αὐτοῦ. Ἰδοὺ δὲ πιστοποιητικόν, διὰ νὰ ἴδητε πόσοι ἄνθρωποι ἐφονεύθησαν κατὰ τὸ διάστημα τῆς πρωθυπουργίας τοῦ κ. Ζαΐμη ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καλαβρύτων ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας, ἐν ὅλῳ ἕνδεκα, χωρὶς νὰ φονευθῇ κανεὶς ἄλλος πολίτης ὑπὸ ἄλλου πολίτου κατὰ τὸ διάστημα αὐτό. Τοιαύτη ἦτο, Κύριοι, ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐν Καλαβρύτοις!

§29Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ χρηστὴ διοίκησις τοῦ κ. Ζαΐμη!

§30Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἰδοὺ δὲ πιστοποιητικὸν τοῦ Εἰσαγγελέως περὶ τοῦ φονευθέντος. (Ἀναγινώσκει αὐτό). Μίαν γυναῖκα, Κύριοι, εἰς τὸ χωρίον Δούνιτσαν, ἀνήκουσαν εἰς φιλικήν μου οἰκογένειαν, διότι δὲν ἔστερξε νὰ τῆς κάμουν τὰς συνήθεις καταχρήσεις ἐν τῇ οἰκίᾳ της, τὴν ἀφαίρεσιν δηλαδὴ τῶν ὀρνίθων της, ἐξήγαγον πιστόλαν καὶ τὴν ἐφόνευσαν! Ἐκεῖνο δὲ, Κύριοι, τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἐντύπωσιν καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς ὅλον τὸν κόσμον, δὲν εἶναι μόνον ἡ διάπραξις αὐτῶν τῶν ὀργίων, ἀλλ’ εἶναι ἡ ἀνοχὴ, τὴν ὁποίαν ἐδείκνυεν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα διατηρῶνται ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καλαβρύτων ὅλα τὰ ὄργανα αὐτά! Καὶ ἠπόρησα, Κύριοι, ὅτε εἶδον ἕνα ἄνθρωπον δερόμενον ἐν τῇ ἀγορᾷ τῶν Καλαβρύτων, ὀνόματι Κράσον, ἐκ Βισσωκᾶς. Αὐτὸς ἦτο φίλος μου· τὸν συνέλαβον οἱ χωροφύλακες καὶ τὸν ἔδειραν ἐν μέσῃ ἀγορᾷ, διότι δὲν συνῄνει νὰ παραιτηθῇ τῆς κατοχῆς ἑνὸς ἀγροῦ, τὸν ὁποῖον διεξεδίκει πρὸς ἄλλους! Εὐτυχῶς ἔτυχεν ἐκεῖ ὁ δασάρχης, εἷς ἀνθυπομοίραρχος, καὶ ἀπέσπασεν ἀπὸ τὰς χεῖρας αὐτῶν τὸν δερόμενον ἐκεῖνον πολίτην. Ἠρώτησα, ποῖοι ἦσαν οἱ χωροφύλακες ἐκεῖνοι, διὰ νὰ τοὺς καταγγείλω, καὶ μοὶ εἶπον ὅτι εἷς ἐξ αὐτῶν ἦτο ὁ φονεύσας τὴν γυναῖκα! Καὶ ἐγένετο τοῦτο τὴν Παρασκευὴν, δύο ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς, καὶ ὁ φονεὺς χωροφύλαξ ἔμενεν ἀκαταδίωκτος, διατελῶν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, διὰ νὰ συνεχίζῃ τὸ ἀποτρόπαιον ἔργον του! Ἐκτὸς, Κύριοι, τοῦ εἰρημένου Κόρπα, ἐδόθησαν τοιαῦται ἄδειαι ἀκαταδιώκτου καὶ εἰς τοὺς ληστοφυγοδίκους Λυμπέρην καὶ ἄλλους...

§31ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Τίνος φίλος εἶναι ὁ Παναγιώτης Κόρπας;

§32Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τοῦ κυρίου Ζαΐμη.

§33ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Λοιπὸν σᾶς λέγω ἐγὼ, ὅ,τι αὐτὸς εἶναι φίλος ἰδικός σας.

§34Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σεῖς δύνασθε νὰ λέγητε ὅ,τι θέλετε.

§35ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Θὰ τὸ ἀποδείξω διὰ τῶν πρακτικῶν τῆς ψηφοφορίας.

§36Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Φαίνεται ὅτι ἐλησμόνησε τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1899 ὁ κ. Φωτήλας, ὅτε διεμαρτύρετο δι’ αὐτὰ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα μετεχειρίσθησαν καὶ εἰς τὰ 1899 καὶ εἰς τὰ 1902. Ἐὰν, Κύριοι, δὲν ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῶν Καλαβρύτων, πρέπει ν’ ἀνακληθῇ καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης, διότι τὰ αὐτὰ ὄργια διέπραξαν πανταχοῦ. Μαζὺ, κύριε Φωτήλα, κατηγορήσαμεν τὴν ἐκλογὴν Καλαβρύτων κατὰ τὸ 1899, καὶ ἡ Βουλὴ ἔφριξε πρὸ τῶν τελεσθέντων ὀργίων, ἀλλὰ τὴν νύκτα ἐκείνην κἄτι συνέβη εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Σιμοπούλου, καὶ ἡ Βουλὴ μετέβαλε γνώμην.

§37ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὅταν θὰ λάβω τὸν λόγον, θὰ εἴπω τί ἐγένετο καὶ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1899 καὶ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1902. Παρακαλῶ δὲ, καὶ ὑμεῖς νὰ λάβητε τὸν λόγον.

§38Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δι’ αὐτῶν, Κύριοι, τῶν ὀλίγων, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον, μὴ νομίζετε, ὅτι ἐξήντλησα τὰ γενόμενα· ὑποδεικνύω εἰς τὴν Βουλὴν μόνον κατὰ τίνα τρόπον εἰργάσθη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, καὶ ἐκ τούτων δύνασθε νὰ ἐννοήσητε, τί συνέβη. Γνωρίζω, Κύριοι, ὅτι τοσοῦτον κατεπτοήθησαν οἱ ἄνθρωποι εἰς τὰ Καλάβρυτα, ὥστε εἰς τὸ χωρίον Βισσωκὰ, ὅπου ὁμολογουμένως — καὶ δὲν δύναται νὰ τὸ ἀρνηθῇ ὁ κ. Φωτήλας — ἔχω ἐγὼ τὸ ἥμισυ τῶν ἐκλογέων ὑπὲρ ἐμοῦ, κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν οὐδεὶς ἐτόλμα νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι φίλος μου. Οἱ χωροφύλακες ἐστέκοντο ἕτοιμοι νὰ προβῶσιν εἰς κακοποιήσεις! Εἰς τὴν οἰκίαν, Κύριοι, ἑνὸς φίλου μου ἐκ τοῦ δήμου Λευκασίων — καὶ ποῦ νὰ τὰ ἐνθυμηθῶ ὅλα! — εἰσῆλθον οἱ χωροφύλακες, καὶ ἀφοῦ ἔκαμαν διαφόρους καταχρήσεις ἐν τῇ οἰκίᾳ, ἠθέλησαν νὰ ἐπιβουλευθῶσι καὶ τῶν θυγατέρων του τὴν τιμὴν — καὶ ὑπάρχει καταγγελία, τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὁ κ. Φωτήλας, διότι ἀντηλλάγησαν τηλεγραφήματα ἐν τῷ τύπῳ, καὶ τὰ ἐνθυμεῖται, πιστεύω. Αὐτὸς, τὸν ὁποῖον γνωρίζει ὁ κ. Φωτήλας, δὲν πιστεύω νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι εἶναι φίλος μου.

§39ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Γνωρίζω, ἐπειδὴ μὲ προκαλεῖτε, ὅτι ἀπεπειράθη νὰ βιάσῃ ἢ ἐβίασε τὴν θυγατέρα τοῦ φίλου σας εἷς πολίτης, καὶ παρεπέμφθη εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον. Καὶ διὰ μὲν τοῦ βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου τῶν Πλημμελειοδικῶν ἀπηλλάγη, ἀλλὰ διὰ βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἐφετῶν, μεταρρυθμίσαντος τὸ βούλευμα τῶν Πλημμελειοδικῶν, παρεπέμφθη.

§40Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· θὰ ἐνθυμεῖσθε ἄλλην περίστασιν. Δὲν ἐπερατώθη διόλου ἡ ἀνάκρισις ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως, περὶ ἧς ἐγὼ ὁμιλῶ.

§41ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐπερατώθη, καὶ παρεπέμφθη εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον εἷς, τοῦ ὁποίου δὲν ἐνθυμοῦμαι τὸ ὄνομα καὶ τὸ ἐπώνυμον.

§42Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, ὁ κ. Φωτήλας κατήγγειλε κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον τῆς Βουλῆς ὄργια πολὺ χείρονα τούτων. Τώρα τὰ ἐλησμόνησε τὰ ὄργια, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς, διότι τὰ ὄργια αὐτὰ ὠφελοῦσι καὶ αὐτόν.

§43ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὥστε ἐξ αὐτῶν ἐγενόμην Βουλευτής!

§44Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βεβαίως, συνεπείᾳ αὐτῶν ἐγένεσθε Βουλευτής. Ἀλλὰ, Κύριοι, εἶναι περιττὸν νὰ καταγίνωμαι εἰς τὰς λεπτομερείας αὐτάς. Σᾶς λέγω ἐν ὀλίγοις, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν πιστεύῃ—διότι ἡ ἐκλογὴ προσβάλλεται ὡς πρὸς τοὺς κ. κ. Ἀλέξ. Φωτήλαν καὶ Ἀλέξ. Θ. Ζαΐμην, δὲν πιστεύω δὲ νὰ νομίζῃ ὁ κ. Φωτήλας, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος καὶ ὡς πρὸς ἐμέ, ὁ ὁποῖος ὑπερτερῶ κατὰ χιλίας ψήφους τὸν κ. Ζαΐμην, ἄνευ ἐξουσίας, ἄνευ οὐδενὸς ἄλλου μέσου...

§45ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Νὰ ἀκυρωθῇ ὅλη ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς ὅλους· εἶμαι σύμφωνος.

§46Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή. Τοῦτο ζητῶ, Κύριοι, ἐν ὀλίγαις λέξεσιν. Εἰς τὰ Καλάβρυτα ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐκ βάθρων διεσαλεύθη· ἐκεῖ δὲν ὑπῆρχεν ἀσφάλεια περιουσίας, ζωῆς, τιμῆς, ὑγείας, ἐλευθερίας! Ἀλλὰ δὲν περιωρίσθησαν εἰς ταῦτα μόνον. Μήπως ἐλησμόνησαν τὴν παλαιὰν μέθοδον; Ἀπείροι διορισμοί, Κύριοι, βροχηδὸν ἔπιπτον κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν· ἀναφέρει δὲ ὁ ἐνιστάμενος 75 μόνον διορισμοὺς, γενομένους κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν· ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ἐκ τῶν 340 ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι εἶχον διορισθῆ κατὰ τὴν προηγουμένην Περίοδον, ἐλάχιστοι ἀπεπέμφθησαν τῆς ὑπηρεσίας· ὅλοι οἱ ἄλλοι διετηροῦντο καὶ διατηροῦνται ὡς γνωρίζετε, λόγῳ τῆς συμμαχίας μεταξὺ τοῦ κ. Ζαΐμη καὶ τοῦ κ. Θεοτόκη. Εἰς ἐκείνους λοιπὸν τοὺς 340 διορισμοὺς προσετέθησαν καὶ ἄλλοι. Καὶ ἀναφέρει ἐδῶ 75 διορισμούς, διορισμοὺς σπουδαίους, Κύριοι. Οἱ πλεῖστοι τῶν ὑπαλλήλων τούτων εἶναι σχεδὸν ἰσόβιοι, διότι ἐγένοντο εἰρηνοδίκαι, καὶ πολὺ εὐφυῶς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου εἶπεν, ὅτι εἰς τὰς πλείστας ἐπαρχίας τῆς Ἑλλάδος ἡ δικαιοσύνη θὰ ἀπονέμηται ὑπὸ τῶν Καλαβρυτινῶν. Ἀλλ’ ἐκ τῆς πληθύος ταύτης, Κύριοι, τῶν ὑπαλλήλων πλεῖστοι ἦλθον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων καὶ ἐνήργουν κομματικῶς. Ἀναφέρεται δὲ καὶ ἐν ταῖς ἐνστάσεσι—καὶ διὰ τοῦτο ὑπέβαλον ἐπερώτησιν καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὸ διαβεβαιώσῃ—ὁ ὑποταμίας Πατρῶν Σωτηρχόπουλος. Δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὁ κύριος Φωτήλας, ὅτι μετέβη οὗτος εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων, εἰς τὸν δῆμον Λαπαθῶν, καὶ ὅτι ἔμεινε μέχρι τῆς ἐκλογῆς ἐκεῖ, ἀναμιγνυόμενος ὑπὲρ τοῦ κ. Ζαΐμη; Δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ἦλθεν εἰς τὸν δῆμον Ψωφίδος ὁ ὑποταμίας Λεχουρίτης, καὶ διέμεινε περὶ τὸν ἕνα μῆνα ἐκεῖ, ἐνεργῶν ὑπὲρ τοῦ κ. Ζαΐμη; Ὁ ἔμμισθος κλητὴρ τοῦ Πρωτοδικείου Πατρῶν, ὀνομαζόμενος Οἰκονομίδης, ὁ ὁποῖος εἶναι ἓν πρόσωπον σημαῖνον, διότι ἀντιπροσωπεύει ἐκεῖ τὸ κόμμα τοῦ κ. Ζαΐμη, εἶναι πρόσωπον, εἰς τὸ ὁποῖον προστρέχουσιν, ἵνα διορισθῶσι καὶ ἵνα προαχθῶσι, καὶ δικασταὶ ἀκόμη! — δὲν δύναται ν’ ἀρνηθῇ οὐδὲ τοῦτο ὁ κ. Φωτήλας· διότι, ἐὰν τὸ ἀρνηθῇ, θὰ ἀναφέρω, τί εἶπε κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1899. —Αὐτὸς, Κύριοι, ὁ Οἰκονομίδης, μετέβη ἐκεῖ καὶ ἔμεινε καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῶν ἐκλογῶν ἐπὶ ἕνα μῆνα, παριστάμενος ἐν τῷ τμήματι τοῦ δήμου Λαπαθῶν, ὅπου ἐνηργεῖτο ἡ ἐκλογή! Ἐπαύθη εἷς καθηγητὴς τοῦ Γυμνασίου Καλαβρύτων, τὸν ὁποῖον εἶχε διορίσει ὁ κ. Ζαΐμης καὶ ὁ ὁποῖος μεταβὰς εἰς τὸν δῆμον Φελλόης, τόσον σκανδαλωδῶς ἐνήργει, Κύριοι, ὥστε προεκάλεσε συμπλοκὴν, καὶ ἐφονεύθη εἷς ὑπὸ τοῦ ἀδελφοῦ του, καὶ ἐπαύθη διὰ τοῦτον τὸν λόγον. Ἄλλος καθηγητής, ὁ κ. Σακᾶς, μετέβη εἰς τὸν δῆμον Λαπαθῶν καὶ ἐνήργει κομματικῶς· ὅλοι οἱ διδάσκαλοι, Κύριοι, ἑλληνοδιδάσκαλοι καὶ σχολάρχαι, διεσπάρησαν ἀνὰ τὰ διάφορα χωρία τῆς ἐπαρχίας καὶ ἐνήργουν ὑπὲρ τοῦ κ. Ζαΐμη, διορισθέντες ἢ προαχθέντες ὑπ’ αὐτοῦ. Δὲν δύνανται, Κύριοι, ταῦτα νὰ ἐπιδράσωσιν ἐπὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς; δὲν δύνανται ταῦτα νὰ μεταβάλωσι τὸ φρόνημα 125 ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀρκοῦσι διὰ νὰ ἀποδείξωσιν ἀποτυχόντα τὸν κ. Ζαΐμην; Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι Βουλευταί, πόσα ἔργα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν πρωθυπουργίαν του ἐξετέλεσεν ὁ ἐκ Καλαβρύτων κ. Βουλευτής. Καὶ τοῦτο, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ φέρηται εἰς βάρος αὐτοῦ, διότι ἦσαν ἀγαθοεργίαι πρὸς τὴν ἐπαρχίαν. Τὸ ἐννοῶ. Ἀλλὰ διατὶ ἐγένοντο κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν; Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν 34 δημοσίων ἔργων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερα, ὑπῆρχον καὶ ἄλλα, περὶ τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ ἔλθωσι διαταγαὶ ἐκ τῶν Ὑπουργείων, διότι ἄλλα ἐκ τῶν ἔργων ἐτελείωσαν καὶ ἄλλα προεκηρύχθησαν. Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο μετεχειρίσθησαν τοὺς μηχανικοὺς τῆς ἐπαρχίας, τρεῖς ἐν ὅλῳ, οὓς οἱ ὑποψήφιοι ἔλαβον μεθ’ ἑαυτῶν καὶ περιήρχοντο τὴν ἐπαρχίαν...

§47ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Λέγετε τοῦτο ἐν τιμῇ;

§48Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐν τιμῇ. Γνωρίζω, ὅτι ὁ Παναγιώτης Ζαΐμης περιήρχετο τὴν ἐπαρχίαν μεθ’ ἑνὸς μηχανικοῦ ἐκ Καλαβρύτων...

§49Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἴδιον δὲν ἐγένετο εἰς τὰ 1899;

§50Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. .. Μετέβη εἰς τὸν δῆμον Κλειτορίας μετὰ τοῦ μηχανικοῦ, καὶ εἰς πάντα τὰ χωρία ἔστηναν πασσάλους, ἐσχεδίαζον δρόμους, ἔκαμνον προϋπολογισμοὺς δαπάνης, καὶ ὑπέσχοντο, ὅτι δῆθεν θὰ προβῶσιν εἰς νέα ἔργα,—διότι τὰ ἔργα, ἅπερ ἐδημοπρατήθησαν καὶ εὑρίσκοντο ἐν τῷ γίγνεσθαι, δὲν ἠδύνατο βεβαίως νὰ ἔχωσιν ἐπιρροὴν, ὅσην ἔχει ἡ ἀπατηλὴ ἐνέργεια τῆς ἐξουσίας περὶ κατασκευῆς νέων ἔργων.— Δὲν ὑπῆρχε χωρίον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ὑποσχεθῶσιν, ὅτι θὰ κάμωσιν ἔργα· καὶ ἐπίστευον οἱ δυστυχεῖς χωρικοί, ὅτι θὰ ἐγίνοντο γέφυραι, ὑδραγωγεῖα, ἀποξηράνσεις ἑλῶν καὶ τόσα ἄλλα! Σχολεῖα δημοτικὰ τετρατάξια, τριτάξια καὶ διτάξια ἐγένοντο εἰς ὅλα τὰ χωρία. Εἰς τὰ Μαζέϊκα ἐγένετο τετρατάξιον σχολεῖον, εἰς τὰ Καλάβρυτα τετρατάξιον, εἰς τὴν Στρέβοζαν τετρατάξιον, καὶ διτάξια καὶ μονοτάξια εἰς ὅλα τὰ χωρία. Ὅλον τὸ χρῆμα, ὅπερ ἦτο προωρισμένον, ὅπως συντελεσθῶσι σχολεῖα τοιαῦτα ἐν τῷ Κράτει, σχεδὸν κατὰ τὸ πλεῖστον διετέθη ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καλαβρύτων! Εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωσιν ἐπιρροὴν ὅλα ταῦτα τοσαύτην, ὥστε νὰ μεταβάλωσι τὸ φρόνημα 115 ἀνθρώπων ἢ δὲν εἶναι δυνατὸν; Καὶ ἄνευ τοιούτων μέσων θὰ ἠδύνατο νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ζαΐμης; Ἂς γείνωσι τώρα πάλιν ἐκλογαὶ, ἵνα ἴδωμεν, ἂν θὰ δυνηθῇ νὰ ἔλθῃ πάλιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ, Κύριοι, οὐδὲν μέσον παρέλειψαν πρὸς τοῦτο. Γνωρίζετε τὴν ὑπόθεσιν τῶν Νηφωνιστῶν. Αὐτοὶ κατεδικάσθησαν, διὰ λόγους, οὓς γνωρίζετε, εἰς 15 ἐτῶν ἐξορίαν. Ἐζήτησα χθὲς νὰ κατατεθῇ ἡ ἔκθεσις τοῦ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου παρὰ τῇ Ἱερᾷ Συνόδῳ, διὰ νὰ ἴδητε, ἂν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ δοθῇ χάρις εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Ἐζήτησα ἐπίσης νὰ κατατεθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Ἱερᾶς Συνόδου, δι’ ἧς ἐγνωμοδοτεῖτο ν’ ἀπονεμηθῇ χάρις εἰς αὐτοὺς, διὰ νὰ ἴδητε ἐν τῇ μικρᾷ μειονοψηφίᾳ τῆς ἀποφάσεως, ἂν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ δοθῇ χάρις εἰς τοὺς Νηφωνιστάς. Καὶ ἐν τούτοις ἐδόθη ἡ χάρις αὕτη, καὶ μάλιστα τὴν Παρασκευὴν, δύο ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς, ἐδημοσιεύθη δὲ τὴν Δευτέραν, ἀμέσως μετὰ τὰς ἐκλογὰς, εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Νηφωνιστὴς δὲ λίαν ἐνδιαφερόμενος, ὡς εἶναι φυσικὸν, μετέβη ὁ ἴδιος εἰς τὸν δῆμον Κερπινῆς, ὅθεν κατήγετο, καὶ ἐνήργησεν ὅσον ἠδύνατο. Διὰ τοῦτο δὲ βλέπετε ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ πλειονοψηφίαν 400 ψήφων, διότι οἱ καλόγηροι ἅπαντες συνεδέοντο πρὸς πλείστας ἐκεῖ οἰκογενείας, τῶν ὁποίων μετέβαλον τὸ πολιτικὸν φρόνημα ὡς ἐκ τῆς χάριτος αὐτῆς. Εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς Κυβέρνησιν, ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ τοῦ Πρωθυπουργοῦ νὰ δίδῃ τοιαύτην χάριν, κατὰ τὴν Παρασκευὴν μάλιστα τῆς ἐκλογῆς; Καὶ δύναταί τις ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ἡ χάρις αὕτη ἐπέδρασεν ἐπὶ τοῦ πνεύματος τῶν ἐκλογέων; Πλὴν τούτου, Κύριοι, εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν—ἵνα ἴδητε πῶς δικαιολογεῖται ἡ μεγάλη πλειονοψηφία—πολλοὶ ἐκλογεῖς, ἄνω τῶν 150, ἔχουσι γαίας ἐν τῷ δήμῳ Αἰγίου, ἃς ἐξ ἀγορᾶς ἀπέκτησαν ἀπό τινα Μελετόπουλον. Ἀλλ’ οὗτος, πωλήσας πρὸς αὐτοὺς περὶ τὰ χίλια στρέμματα γῆς, εἶχεν ἀναμὶξ ἐθνικὰς καὶ ἰδιοκτήτους γαίας· ἐπώλησεν ὁ Μελετόπουλος ταύτας ὡς ἰδιοκτήτους, οἱ δὲ χωρικοὶ κατέλαβον καὶ τὰς ἐν αὐταῖς ἐθνικὰς, καὶ μετέβαλον ταύτας εἰς φυτείας, εἰς σταφιδαμπέλους. Ἐννοεῖτε δὲ ποίαν ἀξίαν ἔχουσιν αὐταὶ αἱ σταφιδάμπελοι τῆς Αἰγιαλείας. Ὁ κ. Ζαΐμης λοιπὸν ὑπεσχέθη νὰ μεταβάλῃ τὰς ἐθνικὰς ταύτας γαίας εἰς ἰδιοκτήτους, διότι ὑπὲρ τοὺς 300 ἐκλογεῖς ἐνδιεφέροντο διὰ τὴν σπουδαίαν ταύτην ὑπόθεσιν. Ἐν τῷ μεταξὺ δὲ εἶχον ἐκδοθῆ πρωτόκολλα τοῦ μηχανικοῦ, δι’ ὧν κατελογίζετο εἰς τοὺς κατέχοντας τὰς γαίας ταύτας νὰ πληρώσωσι δόσεις ἐθνικῶν γαιῶν εἰς τὸ Δημόσιον χιλιάδας ὅλας δραχμῶν, διότι ἐπὶ πολλὰ ἔτη δὲν ἐπλήρωνον. Ὁ κ. Ζαΐμης ὑπεσχέθη, ἵνα διὰ συμβιβασμοῦ, διὰ τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, ἀποφασισθῇ, ὅπως αἱ γαῖαι αὗται ἦναι ἰδιόκτητοι. Δὲν ἠδύνατο νὰ πράξῃ τοῦτο βεβαίως, ἀλλ’ ἐν τούτοις μετεχειρίσθη τὴν ἀπάτην ταύτην πρὸς ὄφελός του· καὶ διὰ τοῦτο ἀκριβῶς ἐζήτησα δι’ ἐπερωτήσεώς μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Πρωθυπουργὸν νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ἀλληλογραφία μεταξὺ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Αἰγιαλείας καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐξ ἧς θ’ ἀπεδεικνύετο, ὅτι κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τοιαύτη ὑπόθεσις ἐπεσπεύδετο. Ἕνεκα ταύτης δὲ παρέμενεν ἐπίτηδες ἄνθρωπος ἐνταῦθα, ὅστις τὴν Παρασκευὴν ἐτηλεγράφησεν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις ἐτελείωσε, καὶ ὅτι ἑπομένως αἱ γαῖαι ἐγένοντο ἰδιόκτητοι. Ἐκ τούτου δὲ 300 ἄνθρωποι μετέστησαν πρὸς τὸ κόμμα τοῦ κ. Ζαΐμη... Ἂς γείνῃ πάλιν ἐκλογὴ, κύριε Φωτήλα, καὶ θὰ ἴδητε, πῶς θὰ ψηφίσωσιν ἐν τῷ δήμῳ Κερπινῆς οἱ ἄνθρωποι, οὓς ἐξηπάτησαν....

§51ΑΛΕΞ. ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐγὼ τὰ ἠξεύρω αὐτά.

§52Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀκριβῶς διότι τὰ ἠξεύρετε. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἴδητε ὅτι οὐδὲν ἀφῆκαν ἀνεκμετάλλευτον, σᾶς ἀναφέρω καὶ τὸ ἑξῆς. Μεταξὺ τοῦ δήμου Φελλόης τῶν Καλαβρύτων καὶ τοῦ δήμου Εὐρωστίνης τῆς Κορινθίας ὑπῆρχε διένεξις περὶ ὁρίων. Κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν διετάχθησαν οἱ νομάρχαι Ἀχαΐας καὶ Κορινθίας, ἵνα συνέλθωσι καὶ κανονίσωσι τὰ ὅρια, καὶ μάλιστα ὑπὲρ τοῦ δήμου Φελλόης· πράγματι δὲ διὰ τῆς ἐπιμονῆς τοῦ τότε Ὑπουργοῦ συνῆλθεν ἡ ἐπιτροπή, καὶ συνέταξε πρακτικὸν, δι’ οὗ ἐδικαίου τὸν δῆμον Φελλόης. Ἐζήτησα νὰ κατατεθῶσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἀλλὰ δὲν ὑπεβλήθησαν ἀκόμη, ἴσως διότι δὲν περιεμένετο νὰ γείνῃ τόσον ταχέως ἡ συζήτησις· διὰ τοῦτο δὲ οὔτε ἐγὼ ἔχω ταξινομημένα τὰ πράγματα, οὔτε τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα ἀπήντησαν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις μου. Ταῦτα χρονογραφικῶς σᾶς ἀναφέρω, ἡ δὲ Βουλὴ εἶναι ἐλευθέρα νὰ πράξῃ ὅ,τι θέλῃ. Ἐὰν νομίζῃ, ὅτι, διότι ἦτο Πρωθυπουργὸς ὁ κύριος Ζαΐμης, δὲν πρέπει νὰ ἐξέλθῃ οὗτος τῆς αἰθούσης ταύτης, ἂς ἐπικυρώσῃ τὴν ἐκλογήν.

§53Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἦναι αὐστηροτέρα.

§54Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι εἰς οὐδενὸς τὴν συνείδησιν ὑπάρχει οὐδ’ ἴχνος ἀμφιβολίας, ὅτι εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ Καλαβρύτων. Ὅσοι δὲ θὰ ψηφίσωσιν ὑπὲρ αὐτῆς θὰ τὸ κάμωσιν εἴτε ἐκ λόγου πολιτικοῦ, εἴτε διότι φρονοῦσιν, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀποπεμφθῇ ἐκ τῆς Βουλῆς εἷς πρώην Πρωθυπουργός. Ὁ νόμος ὅμως πρέπει νὰ ἦναι ἴσος πρὸς πάντας· προκειμένου μάλιστα περὶ Πρωθυπουργοῦ, πρέπει νὰ κρίνῃ αὐστηρότερον ἡ Βουλή, ἐὰν θέλῃ νὰ μὴ δολιεύηται τὸ πολίτευμα διὰ τοιούτων Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔρχονται ἢ διὰ νὰ ὑποβοηθήσωσι τὴν καταδολίευσιν τοῦ πολιτεύματος.

§55Α. ΜΟΝΟΚΡΟΥΣΟΣ. Συγχαίρω τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Τρικκάλων κ. Χατζηπέτρον, ὅστις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξήγησεν, ὅτι ἡ πρώην Κυβέρνησις τοῦ κ. Ζαΐμη εἶναι ἀνίκανος πρὸς τὴν διοίκησιν. Ἀπεδείχθη ἐξ ὅλων τῶν περιστατικῶν, ὅσα παρουσιάσθησαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Ζαΐμη δὲν ἐκράτησε σεβασμὸν πρὸς τὸ πολίτευμα τῆς χώρας. Αἱ Κυβερνήσεις, Κύριοι, ὅταν κυβερνῶσι τὰ Κράτη, πρέπει νὰ σέβωνται καὶ τὰ δικαιώματα καὶ τὰ συμφέροντα αὐτῶν. Δυστυχῶς ὅμως, ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν ἐνταῦθα ἀποδεικνύεται, ὅτι σεβασμὸς τοῦ πολιτεύματος δὲν ὑπῆρχε παρὰ τῆς διοικήσεως τοῦ κ. Ζαΐμη. Ἔχουσι καθῆκον οἱ ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι κυβερνῶσι τὸ Κράτος, νὰ τὸ κυβερνῶσι συμφώνως πρὸς τὸ πολίτευμα τῆς χώρας. Ὅταν οὕτω δὲν πράττωσιν, ὄχι μόνον δὲν πρέπει νὰ παρακάθηνται εἰς τὸ Κοινοβούλιον τὸ Ἑλληνικὸν, ἀλλὰ πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ τοὺς ἀποδοκιμάζῃ καὶ νὰ τοὺς ἀποπέμπῃ, πρὸς παραδειγματισμὸν τῶν μεταγενεστέρων Κυβερνήσεων. Ἀληθῶς δὲν πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸν κ. Ζαΐμην, ὃν καὶ σέβομαι καὶ ἐκτιμῶ διὰ τὸ οἰκογενειακόν του ὄνομα, ἀλλὰ τὸν Πρωθυπουργὸν, ὅστις ἐθεωρήθη ἀνίκανος πρὸς τὴν διοίκησιν τῆς χώρας. Ἐὰν ἐξετάσωμεν τὴν ἐκλογὴν Καλαβρύτων, ποίαν πλειονοψηφίαν ἔχομεν; 220 ψήφους διὰ τὸν κ. Ζαΐμην, αἵτινες πράγματι εἶναι 110. Ἐὰν λάβωμεν ὅμως ὑπ’ ὄψιν τὰ στοιχεῖα τῶν ἐπεμβάσεων ἐκείνων, τὰς ὁποίας μετεχειρίσθη ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ του, Πρωθυπουργὸς ὤν, ὁ κ. Ζαΐμης καὶ διευθύνων τὴν χώραν καὶ ἐξασκῶν ἐπιρροήν, βεβαίως δὲν εἶναί τι σπουδαῖον αἱ 110 ψῆφοι, καὶ ἦτο εὔκολον νὰ τὰς φέρῃ πρὸς τὸ κόμμα του, καὶ νὰ ἔλθῃ νὰ καταλάβῃ ἓν ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Ἐμὲ, κύριοι Βουλευταὶ, τὸν Μονοκροῦσον, ὁ ὁποῖος οὔτε κομματάρχας εἶχον, οὔτε χρήματα, οὔτε ἄλλα μέσα δελεάζοντα τὸ φρόνημα τῶν συμπολιτῶν μου, μὲ ἔφερεν ἐνταῦθα ἡ ἀγάπη τῶν συμπολιτῶν μου—διὰ τὴν διαγωγήν, τὴν ὁποίαν ἔδειξα πρὸς αὐτούς—διὰ πλειονοψηφίας 927 ψήφων. Ὥστε δὲν πρόκειται περὶ ὀνομάτων μικρῶν ἢ μεγάλων. Δὲν πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν οὔτε πρόσωπα, οὔτε οἰκογενειακὸν ὄνομα, διότι ἐπὶ τοῦ προκειμένου πρόκειται περὶ αὐτοῦ τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦτο ἐγὼ ζητῶ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων· διότι ὅσα ἦτο δυνατὸν νὰ συμβῶσι συνέβησαν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καλαβρύτων. Σᾶς προσθέτω δὲ ἀκόμη καὶ τὸ ἑξῆς· ὅτι καὶ τὰ ὄργανα τῆς Κυβερνήσεως, ὅλων τῶν Ὑπουργῶν τῆς Κυβερνήσεως Ζαΐμη,—καὶ παρακαλῶ τὸν συνάδελφόν μου κ. Μαντζαβῖνον νὰ ἐπιβεβαιώσῃ καὶ αὐτὸς ταῦτα—ἐστάλησαν εἰς διάφορα μέρη πρὸς ἐπηρεασμόν. Εἰς τὴν πατρίδα μας ἐστάλη ὁ ἰδιαίτερος γραμματεὺς τοῦ κ. Μομφερράτου, καὶ σταθεὶς εἰς μίαν τράπεζαν τῆς ἀγορᾶς ἐλάμβανε σημειώσεις ὅλων τῶν ὑποδεικνυομένων ὡς ἀντιθέτων ὑπαλλήλων, καὶ διεκήρυττεν, ὅτι αὐτοὶ θὰ παυθῶσιν, ἂν δὲν ἀκολουθήσωσι τοὺς ἀντιθέτους μας. Εἶναι κατάστασις πραγμάτων αὐτή; εἶναι διοίκησις;

§56Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ ἐνιστάμενος, Κύριοι, δὲν προσβάλλει τὸ κῦρος ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς, προσβάλλει τὴν ἐκλογὴν μόνον τῶν δύο Βουλευτῶν· ἠκούσατε δὲ, διὰ ποίους λόγους. Παρέλειψα νὰ εἴπω, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἀροανείας ἡ ἐκεῖ Μονὴ τῶν Ἁγίων Θεοδώρων ἐξετέλεσε καὶ αὐτὴ ὄργια, χαριζομένη εἰς τὸν πρώην Πρωθυπουργόν. Ἐκεῖ ὅλα τὰ κτήματα τῆς Μονῆς, ὡς ἀνέφερα μάλιστα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἐξεμισθώθησαν δωρεὰν, ἄνευ ἐνοικίου καὶ ἄνευ τῶν νομίμων διατυπώσεων, ἐδάνεισε δὲ ἡ Μονὴ ἄνευ ἀδείας τοῦ Ὑπουργείου χρήματα. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ εἰδικῶς ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἔχετε δὲ πάντοτε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ προσβάλλεται ὡς πρὸς τοὺς δύο μόνον ἐκ τῶν Βουλευτῶν.

§57ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐμπρὸς, κύριε Πρόεδρε.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων, καὶ ἀνεγνώρισεν ὡς νομίμους βουλευτὰς τοὺς κ.κ. Λεωνίδαν Πετιμεζᾶν, Ἀλέξ. Θ. Ζαΐμην, Ἀλέξ. Φωτήλαν καὶ Γ. Παπαδημητρίου.

§59Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κ. Πρόεδρε.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε 15.

§61ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐγειρόμενοι). Εἴμεθα.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε.

§63ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Παρακάτω, κύριε Πρόεδρε.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλογὴ Καλαμπάκας. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τοῦ οἰκείου τμήματος).

§65Β. ΓΙΑΝΝΟΥΣΙΟΥ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§66Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι καλλίτερον νὰ ἐπικυρωθῇ διὰ μιᾶς ὁλόκληρον τὸ τεῦχος τῶν ἐκθέσεων; (ἱλαρότης).

§67Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἡ γνώμη τοῦ κυρίου Λεβίδου εἶναι ὀρθοτάτη.

§68Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ αὐτὸ, διότι ὑπάρχουσιν ἐν τῷ τεύχει καὶ ἐκθέσεις ἀκυρωτικαί.

§69Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Διὰ νὰ μὴ χάνωμεν χρόνον εἰς συζητήσεις ἀσκόπους.

§70ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὴν γνώμην σας δὲν θὰ δεχθῶμεν. Ἕκαστος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ.

§71Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀφοῦ πρόκειται περὶ εἰκονικῶν συζητήσεων!

§72Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δαπανῶμεν ματαίως χρόνον.

§73ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην σας.

§74Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀφοῦ ἐπεκυρώθη ἡ ἐκλογὴ Καλαβρύτων, πρέπει ὅλαι νὰ ἐπικυρωθῶσι.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Γιαννουσίου.

§76Β. ΓΙΑΝΝΟΥΣΙΟΥ. (Ὅρα Παράρτημα).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον;

§78Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ὁ προλαλήσας ἐπεκαλέσθη τὴν γνώμην μου, ὡς προέδρου τοῦ τμήματος, ὀφείλω νὰ εἴπω δύο λέξεις, ἵνα ἐξηγήσω τὴν γνώμην τῶν περισσοτέρων, οἱ ὁποῖοι τὴν τελευταίαν ἔνστασιν ἐθεώρησαν ἀνεπαρκῆ. Ἐν τῷ τμήματι ἀνεπτύχθη μετὰ τῆς αὐτῆς δυνάμεως, ἂν οὐχὶ μετὰ περισσοτέρας, ἡ ἔνστασις περὶ ἀποκλεισμοῦ δῆθεν, ὑπὸ τοῦ κ. Σιβιτανίδου, τοῦ ὁποίου εἶναι γνωστὴ ἡ δύναμις τοῦ λέγειν. Τὸ τμῆμα ὅμως κατὰ πλειονοψηφίαν ἐθεώρησεν, ὡς καὶ ἤδη ἀντελήφθητε, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἀποκλεισμοῦ. Ἡ λέξις ἀποκλεισμὸς δὲν χωρεῖ ἐν τῇ περιπτώσει, τὴν ὁποίαν περιέγραψεν ὁ προλαλήσας, καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπῆλθε σύγκρουσις μεταξὺ τῶν διαμαχομένων μερῶν. Ἡ σύγκρουσις διελύθη, ἡ στρατιωτικὴ δύναμις, ἡ ὁποία παρευρίσκετο ἐκεῖ, καὶ κατὰ τῆς ὁποίας οὐδ’ ἐν τῇ ἐκθέσει οὐδ’ ἐν τῇ προφορικῇ ἀναπτύξει κατηγγέλθη τι ἐπὶ μεροληψίᾳ, προσεπάθησε μᾶλλον νὰ διαχωρίσῃ τοὺς συμπλακέντας· τότε δὲ κατέφυγεν εἰς τὸ μέσον τοῦ νὰ πυροβολῇ πρὸς ἐκφοβισμὸν εἰς τὸν ἀέρα δι’ ἀσφαίρων βολῶν. Ἐκ τούτου, παρελθούσης καὶ τῆς ὥρας, ἀπέσχεν, ὡς ἑκατέρωθεν ὁμολογεῖται, ἀριθμός τις—150 ἢ 200, ὡς λέγεται, —ψηφοφόρων. Τὸ τμῆμα οὐδ’ ἐκ τῶν ἐκθέσεων τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων, οὐδ’ ἐκ τῶν προφορικῶν ἀναπτύξεων ἠδυνήθη νὰ εὕρῃ, ὅτι ἡ ἀποχώρησις αὕτη τῶν ψηφοφόρων προεκλήθη ἐκ τῆς μερίδος, κατὰ τῆς ὁποίας ἀπευθύνεται ἡ ἔνστασις ὑπὸ τῶν ἀποτυχόντων. Καὶ αἱ δύο ἐκθέσεις βεβαιοῦσιν, ὅτι τοῦτο δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ ἐξακριβωθῇ, οἱ δὲ ἐπιτυχόντες Βουλευταὶ καὶ ἐν τῷ τμήματι ἰσχυρίσθησαν καὶ ἐνταῦθα ἰσχυρίζονται, ὅτι καὶ οἱ δύο αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐπρωτοστάτουν ἐν τῇ συμπλοκῇ, ἀνῆκον εἰς τὴν μερίδα τῶν ἀντιθέτων. Ἐκ τούτων τὸ τμῆμα κατὰ πλειονοψηφίαν ἐμόρφωσε τὴν πεποίθησιν, ὅτι πρόκειται περὶ γεγονότος, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς τυχαῖον, τοὐλάχιστον ἀπέναντι τῶν ἀποδείξεων, αἱ ὁποῖαι προσήχθησαν, καὶ ὅτι ἑπομένως τοιαύτη ἀποχώρησις ψηφοφόρων προελθοῦσα ἐκ γεγονότος, δὲν ἰσχυρίζομαι, δυναμένου ν’ ἀποδοθῇ εἰς τοὺς ἐνισταμένους, ἀλλὰ βεβαίως δυναμένου νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς τυχαίου, δὲν δικαιολογεῖ σήμερον τὴν Βουλήν, ὅπως θεωρήσῃ τὴν ἀποχώρησιν αὐτὴν τῶν ψηφοφόρων ὡς δυναμένην ν’ ἀποδοθῇ εἰς σκοπὸν ἀποκλεισμοῦ ἐκ μέρους τῶν καθ’ ὧν ἡ ἔνστασις, καὶ ὅτι ἑπομένως πρέπει νὰ καταλογίσῃ τὰς ψήφους τῶν ἀποσχόντων ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς ἢ ὑπὲρ τοῦ ἄλλου ἢ κατὰ τοῦ ἑνὸς ἢ κατὰ τοῦ ἄλλου. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ δέον νὰ ἐξομοιωθῇ πρὸς πᾶν τυχαῖον γεγονὸς, τὸ ὁποῖον θὰ ἐγίνετο παραίτιον ν’ ἀποχωρήσῃ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας ἀριθμός τις ἐκλογέων. Ὑποθέσατε βροχὴν ῥαγδαίαν, ἢ ἄλλην οἱανδήποτε αἰτίαν ἀπομακρύνσεως τοιαύτης τῶν χωρικῶν ἀπὸ τοῦ ἐκλογικοῦ τμήματος, ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ παρατείνωσι περισσότερον τὴν διαμονήν των εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας. Ὅταν δὲ λάβῃ ἡ Βουλὴ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι μετὰ τὸ γεγονὸς τοῦτο, ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς ὥρας, νομίζω, ἐξηκολούθησεν ἡ ψηφοφορία, καὶ ὅσοι παρίσταντο ἐκεῖ ἠδύναντο νὰ ψηφίσουν, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ θεωρήσῃ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὡς λόγον ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ ἐκλογικῷ ἐκείνῳ τμήματι. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ τμῆμα τῆς Βουλῆς κατὰ πλειονοψηφίαν οὕτως ἐξετίμησε τότε τὴν ἔνστασιν, καὶ νομίζω, ὅτι δίκαιον εἶναι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ τὴν ἐκτιμήσῃ καὶ ἡ Βουλή.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον;

§80ΠΟΛΛΟΙ. Ἐμπρὸς, κύριε Πρόεδρε.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Καλαμπάκας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§82ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν παρεδέχθη.

§83Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς γείνῃ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία.

§84ΠΟΛΛΟΙ. Ἐρωτήσατε τὸ ἀντίστροφον, κύριε Πρόεδρε.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς. Ἑπομένως ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Καλαμπάκας οἱ κύριοι Βασιλάκης Γιαννουσίου, Αὐγερινὸς Ἀβέρωφ καὶ Κωνστ. Κρίτσας. Ἐκλογὴ Καλαμῶν. Τὸ τμῆμα προτείνει κατὰ πλειονοψηφίαν—δύο μόνον μελῶν αὐτοῦ ἐπιφυλακτικῶν ὄντων — τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμων βουλευτῶν τῶν κ. κ. Ἰωάννου Δαμηλάτη, Κωνστ. Φλέσσα καὶ Ἠλία Μαυρομιχάλη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ νομίμους βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν τοὺς κυρίους Ἰωάν. Δαμηλάτην, Κ. Φλέσσαν καὶ Ἠλίαν Μαυρομιχάλην. Ἐκλογὴ Καρδίτσης...

§86Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὥρα εἶναι 1 καὶ 30′. Ἂν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλή, παρακαλῶ νὰ ἀναβάλωμεν διὰ τὴν Δευτέραν.

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 1 καὶ 30′ μ.μ.)