1903.01.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 12

τῆς 21 Ἰανουαρίου 1903.

(Τρίτη).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 10 καὶ 30′ π. μ. παρόντων 157 Βουλευτῶν, ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΑΛΕΞ. ΣΠ. Κ. ΡΩΜΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὁ βουλευτὴς Μαντινείας κ. Παπαναστασίου ἐζήτησε νὰ προσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἔγγραφα τὰ σχετιζόμενα πρὸς ἀνίδρυσιν δημοτικῶν σχολείων ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μαντινείας. Ταῦτα καταθέτω.

§2Π. ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐὰν εἶναι δυνατὸν, νὰ προσαγάγῃ πίνακα ὅμοιον δι’ ὅλον τὸ Κράτος ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου τοῦ 1901 μέχρι τέλους Νοεμβρίου τοῦ 1902, διότι οὕτω θὰ φανῇ, ποῦ ἦτο ἐστραμμένη ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως ὡς πρὸς τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν κατοίκων.

§3ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ἔγγραφά τινα, ἀφορῶντα ἐκλογάς. Καὶ πρῶτον ἀπαντῶ εἰς ἐπερώτησιν τοῦ συναδέλφου κ. Βρυώνη περὶ ἐγγραφῆς εἰς τὸ δημοτολόγιον τοῦ δήμου Ἀθηναίων τοῦ Ν. Μαντζαβίνου. Ἐπίσης καταθέτω τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ κ. Σούλη, τὴν ἀφορῶσαν εἰς ἔργα τινὰ, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο εἰς τὴν ἐπαρχίαν Αἰγίνης, καὶ τὰ ὁποῖα σχετίζονται ἐπίσης πρὸς τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ὀλυμπίας κ. Φ. Μοσχούλας κατέθηκε τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: «Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τὸν Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Κυπαρισσίᾳ Πλημμελειοδικῶν, ἵνα ἀποστείλῃ πιστοποιητικὸν, ἐὰν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς ὑπεβλήθησαν μηνύσεις κατὰ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας.» Ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης. Ὁ κύριος Ἰωάννης Καλούτσης ἔχει τὸν λόγον.

§5Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐξετάζων, κύριοι Βουλευταὶ, τὰ κατὰ τὴν ἐκλογὴν Αἰγίνης χθὲς, σᾶς ἀνέφερα τὰ διαπραχθέντα ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἐν τῇ μικρᾷ ἐκείνῃ γωνίᾳ τῆς Ἑλλάδος πρὸ τῆς γενομένης ἐκλογῆς. Συνεχίζων δὲ σήμερον, θέλω σᾶς ἀναφέρει τὰ διαπραχθέντα κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς. Ὡς ἔλεγον πρὸς ὑμᾶς χθὲς, ἵνα συντελεσθῇ τὸ ἔργον κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ἔπρεπε πρὸ παντὸς νὰ διατεθῇ εὐμενῶς ὑπὲρ τοῦ ὑποψηφίου κ. Βενιζέλου ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς ὁποίας ὑπήγετο ἐν γένει ἡ διαδικασία τῆς ψηφοφορίας. Ἀτυχῶς διὰ τὸν κ. Βενιζέλον, τὰ πλεῖστα τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς διέκειντο φιλικῶς πρὸς τὸν ἀποτυχόντα κ. Καναβαριώτην. Ἔδει λοιπὸν ταῦτα παντὶ τρόπῳ νὰ ἐξευμενισθῶσι καὶ ταχθῶσιν ὑπὲρ τοῦ κ. Βενιζέλου. Προκειμένου δὲ περὶ αὐτοῦ, τὸ πρᾶγμα δὲν ἦτο δύσκολον. Δι’ αὐτὸν εἶχον ἀνοιχθῆ αἱ πύλαι ὅλων τῶν Ὑπουργείων, καὶ τοιαῦτα καὶ τοσαῦτα τῷ παρείχοντο μέσα ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν, ὥστε ἦτο δυνατὸν δι’ αὐτῶν νὰ βαυκαλήσῃ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ πρῶτον ἐπελάβετο τοῦ προέδρου αὐτῆς Νικολάου Καλούδη. Τοῦτον ἔπρεπεν ὁ κ. Βενιζέλος νὰ προσκτήσηται φίλον καὶ διαθέσῃ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας ὑπὲρ ἑαυτοῦ. Ἀλλ’ οὗτος ἐνόει διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὑτὴν νὰ λάβῃ ἀντισήκωμα, καὶ τοῦτο ἦτο ὁ διορισμός του εἰς δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Καὶ τῷ ὄντι τὸ συνάλλαγμα κατηρτίσθη, καὶ ἅμ’ ἔπος ἅμ’ ἔργον. Τὴν 28 Ὀκτωβρίου, 19 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς, ὁ Καλούδης διωρίζετο διευθυντὴς τοῦ Καπνοκοπτηρίου Ἁγυιᾶς, ὑπὸ τὸν ῥητὸν ὅρον, νὰ μὴ ἀπομακρυνθῇ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς. Καὶ παρέμεινεν οὗτος, καίτοι διωρισμένος ἀπὸ τῆς 28 Ὀκτωβρίου, καὶ ἐξετέλεσε κατὰ τὴν ἐκλογὴν τὰ ἔργα τοῦ προέδρου τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἐξεπλήρωσε δὲ, ὡς ἔδει, τοὺς ὅρους καὶ τὰς ὑποχρεώσεις αὑτοῦ, καὶ μετὰ τὴν ἐκλογὴν μετέβη εἰς τὴν θέσιν του. Ἀλλ’ ἔπρεπε καὶ τὰ ἄλλα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ προσελκυσθῶσι. Τὸ ἕτερον μέλος, ὁ Κωνσταντ. Ζωγράφος, ἔπρεπε κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον νὰ λάβῃ ἀντισήκωμα, καὶ ἔλαβε τοιοῦτον, διότι ὁ μὲν εἷς τῶν υἱῶν του διωρίσθη γραμματεὺς τῆς Λιμενικῆς ἐπιτροπῆς, ὁ δὲ ἕτερος ὑπογραμματεὺς τοῦ Πταισματοδικείου Ἀθηνῶν. Ὑπῆρχεν ὅμως καὶ τὸ τρίτον μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ αὐτὸς συνέπεσε νὰ ᾖναι διωρισμένος πολὺ πρὸ τῶν ἐκλογῶν φύλαξ Σωφρονιστηρίου, ὁ Γεώργιος Δήμου· καὶ ἐπειδὴ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτελέσῃ καθήκοντα μέλους τῆς ἐπιτροπῆς, ἐσχεδιάσθη ν’ ἀνασταλῇ ἡ ἐκπλήρωσις τῶν δημοσίων καθηκόντων του κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, καὶ εἰς τὰς 13 Νοεμβρίου παραιτεῖται τῆς θέσεώς του, γίνεται δεκτὴ ἡ παραίτησίς του, ἐκπληροῖ καθήκοντα μέλους τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ εἰς τὰς 20 Νοεμβρίου ἀναδιορίζεται, ἐκλιπόντος τοῦ λόγου τῆς παραιτήσεώς του. Καὶ οὕτω κατηρτίσθη ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς. Ἤδη προβαίνομεν εἰς τὰ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ψηφοφορίας. Εἰς πᾶσαν ἐκλογὴν γίνονται ἐνστάσεις περὶ τῆς ἀταξίας τῆς ψηφοφορίας, εἴτε διότι ἐψήφισαν ἀπόντες, εἴτε διότι ἐψήφισαν ἀνύπαρκτοι, εἴτε διότι ἐψηφίσθησαν τεθνεῶτες κλπ. Εἶναι συνήθεις ἐνστάσεις, αἱ ὁποῖαι προκαλοῦσι τὴν ἀγανάκτησιν τῶν πολιτευομένων, διότι θεωροῦνται, ὅτι αὗται ἐγένοντο εἴτε στηριζόμεναι ἐπὶ τυπογραφικοῦ λάθους τοῦ καταλόγου, εἴτε ἐκ λάθους τοῦ γραμματέως τῆς ἐπιτροπῆς ἢ ἄλλου τινὸς, καὶ ἀκούονται οὐχὶ μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς. Ἐν τῇ περιστάσει ὅμως ταύτῃ, τῇ εἰδικῇ, βεβαιωθῆτε ὅτι ἔχομεν ἀποδείξεις τῶν πράξεων· εἶναι δὲ τοιαῦται αἱ ἀποδείξεις, ὥστε θὰ σᾶς ἐπιβάλωσι ν’ ἀποδεχθῆτε, ὅτι συνετελέσθησαν οὕτω τὰ πράγματα· εἶναι ἐπίσημοι. Μέχρι μὲν τῆς μεσημβρίας ἡ ἐκλογὴ ἐνηργεῖτο νομίμως, καὶ καθ’ ἃ ἀναφέρει ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, μέχρι τότε 350 ἐκλογεῖς ἐψηφοφόρησαν. Τὸ σχέδιον ἦτο, μετὰ μεσημβρίαν ν’ ἀρχίσῃ ἡ ἀταξία τῆς ψηφοφορίας, μετὰ μεσημβρίαν ν’ ἀρχίσῃ τὸ πανδαιμόνιον, μετὰ μεσημβρίαν νὰ ἀρχίσωσι νὰ ψηφίζωνται εἴτε ἄγνωστοι, εἴτε ἀπόντες, εἴτε τεθνεῶτες. Ἀλλὰ πρὸς ἐπίτευξιν αὐτοῦ ἔπρεπεν εἰς τὸ ἐκλογικὸν κατάστημα νὰ εἰσέλθωσι πολλοὶ, διότι ἐπρόκειτο ἐκεῖ νὰ ἐνεργηθῶσι διάφοροι πράξεις, καὶ δι’ ἑκάστην ἔδει νὰ ταχθῇ καὶ εἷς εἰδικός. Ἀρύομαι τὰς πληροφορίας μου παρὰ τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου. Ἐντὸς τοῦ καταστήματος πρῶτον παρέμενεν ὁ δήμαρχος μονίμως, ἐπίσης ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Μπήτρου, περὶ οὗ ἐγένετο χθὲς ἀρκετὸς λόγος· ἐπίσης οἱ κ.κ. Πετρίδης, Ἐμ. Φλετουρίδης, Ι. Μάτσιος, Γ. Γαρουφάλλος, Σωτήρ. Οἰκονομίδης, Σ. Λεούσης, Ἀργύρ. Φουντούλης, Κ. Καλούδης, Δ. Παπαλεονάρδος, Θ. Λεούσης καὶ λοιποὶ ἄλλοι, ἰατροὶ καὶ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Δηλαδὴ ὅλοι οἱ ὅπως δήποτε δυνάμενοι νὰ διευκολύνωσι τὸ πρᾶγμα παρέμειναν ἐντὸς τοῦ καταστήματος καὶ ἔλαβον μέρος εἰς τὸ πανδαιμόνιον! Ὁ κύριος Καναβαριώτης, ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς ἐπισήμου ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου καὶ ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς ἐπιτροπῆς, διεμαρτύρετο, ἀλλ’ ἡ φωνή του ἦν φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ! Ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ μέτρα, ἦτο ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος· ἐν τούτοις, ἐνῷ ὁ εὐλογημένος ἀνέφερεν ἐν τῇ ἐκθέσει του, ὅτι πάντα ταῦτα ἐγένοντο, δὲν συνέλαβεν οὔτε ἕνα ἄνθρωπον νὰ τὸν στείλῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα!

§6Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Περίεργον!

§7Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δι’ ὑμᾶς εἶναι φυσικὸν, ἀλλὰ δι’ ἐμὲ εἶναι πολὺ περίεργον. Καὶ ἐπῆλθε τοιαύτη ἀταξία, ὥστε ἀπεκλείσθησαν ἀρκετοὶ φίλοι τοῦ κ. Καναβαριώτου, καὶ ἐδέησεν ἐπὶ 1500 ψηφοφορησάντων νὰ παραταθῇ ἡ ἐκλογὴ μέχρι τοῦ μεσονυκτίου! Πάντες ἔχομεν πεῖραν ἐκλογῆς· ἐπρόκειτο περὶ τριῶν καλπῶν καὶ 1500 ἐκλογέων. Δὲν ἦτο δυνατὸν οὗτοι νὰ ψηφίσωσιν ἐντὸς τῆς προθεσμίας τοῦ νόμου; Δὲν ἐπιβάλλει εἰς ἡμᾶς ἡ λογικὴ καὶ ἡ πεῖρα νὰ δεχθῶμεν, ὅτι κἄτι συνέβαινε, καὶ ν’ ἀναζητήσωμεν ἐκεῖνο, ὅπερ συνέβη, ὥστε νὰ παραταθῇ ἡ ἐκλογὴ μέχρι τοῦ μεσονυκτίου; Εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀναφέρει ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, ὁ ὁποῖος, ἐνῷ ὤφειλεν, ὡς εἶπον, νὰ συλλάβῃ τοὺς ἐγκληματοῦντας, ἐπεφυλάσσετο, ὡς λέγει, νὰ ἐκθέσῃ τὰ συμβάντα μόνον ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτοῦ—ἣν καὶ ὑπέβαλε—περὶ τῆς ἐκλογῆς. Ἀκούσατε, κύριοι Βουλευταί, σᾶς παρακαλῶ, ἓν μέρος τῆς ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ἵνα πεισθῆτε, ὅτι ὅσα λέγω εἶναι ἀληθῆ καὶ ἀποδεικνύονται ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων.

§8Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος εἶναι ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος;

§9Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Εἶναι ὁ κ. Κορφιωτάκης. Νομίζω, ὅτι εἶναι πρωτοδίκης. Ἀκούσατε λοιπόν, παρακαλῶ (ἀναγινώσκει): «Ἔκθεσις ἐπὶ τῆς ἐσχάτως ἐνεργηθείσης ψηφοφορίας πρὸς ἐκλογὴν Βουλευτῶν ἐν τῷ Αʹ ἐκλογικῷ τμήματι Αἰγίνης, ἐν ᾧ διετέλουν δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος. «Γνωρίζομεν ὑμῖν, κύριε ἔφορε, τὰ ἑξῆς: Ὅτι ἡ ψηφοφορία μέχρι μὲν τῆς μεσημβρίας, καθ’ ἣν εἶχον ψηφοφορήσει μόνον 350 ἐκλογεῖς ἐκ τῶν 1518 ἐν ὅλῳ ψηφοφορησάντων, οὐδὲν τὸ ἀξιοσημείωτον παρουσίασε...». (Σημειωτέον ὅτι εἶναι ἡ διατύπωσις ἀναλόγως τοῦ χαρακτῆρος ἑνὸς ἀνθρώπου. Φαίνεται ὅτι ὁ κ. Κορφιωτάκης εἶναι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος περιγράφει ὀλίγον ἀσθενῶς τὰ πράγματα). «... Ἀλλὰ μετὰ μεσημβρίαν παρετηρήθη ἀσυνήθης ἐπισώρευσις ἐκλογέων ἔξωθι τοῦ ἐκλογικοῦ καταστήματος καὶ ποιά τις ἔξαψις, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας... φόβῳ μή, παρερχομένης τῆς ὥρας, στερηθῶσι τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος ἐκλογεῖς, ἀφοῦ εἰσέβαλον πολλοί, παρὰ τὴν ἀντίστασιν τῶν φρουρῶν καὶ τὰς διαμαρτυρίας ἡμῶν...» — Ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ Βουλευτὴς Ἕλλην, ὅστις ἀκούων ἀναγινωσκομένην ἔκθεσιν δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου ἐμπείρου, ὡς εἶναι ὁ κ. Κορφιωτάκης, ὁ ὁποῖος παρεπονεῖτο, διεμαρτύρετο κατὰ τῆς καταστάσεως αὐτῆς, καὶ δὲν ἠκούετο, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ Βουλευτής, λέγω, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ πιστεύσῃ, ὅτι κἄτι ἔκνομον συνέβαινεν· ἄλλως ὁ κ. Κορφιωτάκης δὲν θὰ διεμαρτύρετο διὰ τὴν κατάστασιν ἐκείνην, ὅτι δὲν ἦτο ὁμαλή, διότι οὐδεὶς ἄλλος λόγος διαμαρτυρίας ὑπῆρχεν—(ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων): «...Διότι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ψηφοφορίας, ἰδίᾳ δὲ μετὰ μεσημβρίαν, τὰ πλεῖστα μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἠμφισβήτουν τὴν ταυτότητα ἐκλογέων ἐκ τῆς μερίδος Καναβαριώτου.... Τοὺς δὲ λοιποὺς ἀπέκλεισαν, ἐναντίον τῆς περὶ μὴ ἀποκλεισμοῦ αὐτῶν γνώμης ἡμῶν». Ἀπεκλείσθησαν λοιπόν, ναὶ ἢ οὔ; Ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος μᾶς βεβαιοῖ, ὅτι ἀπεκλείσθησαν. Ἔρχομαι ἤδη εἰς ἄλλην ἐπίσημον ἀπόδειξιν· εἰς τὰ πρακτικὰ τὰ ἐπίσημα τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Δὲν θὰ ἀναγνώσω τὸ ὅλον, ἀλλὰ περικοπὴν μόνον (ἀναγινώσκει): «Προκειμένου νὰ ψηφοφορήσωσιν οἱ προσελθόντες Φραγκούλης Α. Κλειδουχάκης, ὅστις ἐδήλωσεν ὅτι...»

§10Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν μᾶς λέγετε τὴν διαφορὰν τῶν ψήφων μεταξὺ τοῦ κ. Βενιζέλου καὶ τοῦ κ. Καναβαριώτου;

§11Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Θὰ τὴν εἴπω. Ἔχετε ὑπομονήν.

§12ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ....

§13Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὁ κ. Βοζίκης φαίνεται ὅτι δὲν βλέπει μὲ καλὸν ὄμμα τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, διότι εἶναι δυσμενὴς ἡ ἔκθεσις, ὡς καὶ τὴν πρᾶξιν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, διότι ῥητῶς βεβαιοῦται ὁ ἀποκλεισμός... (Διάλογοι). Ἐπίτηδες δὲ παρέτεινε τὴν ψηφοφορίαν ἡ ἐπιτροπή, χωρὶς νὰ φαίνηται ὅτι ὑπῆρξε λόγος τῆς παρατάσεως τῆς ὥρας, καὶ εἰς τὰς 11 τῆς νυκτὸς ἐξήλεγχε τὴν ταυτότητα τῶν ἐκλογέων αὐτῶν, καὶ εἰς τινας μὲν ἐπέτρεψε νὰ ψηφίσωσι, τοὺς δ’ ἄλλους ἀπέκλεισεν. Ἀλλὰ, κύριοι Βουλευταὶ, δὲν πρόκειται μόνον περὶ τῆς γνώμης τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου· δὲν τὸ ἀρνεῖται οὔτε αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή. Καὶ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ πρᾶξιν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐν Αἰγίνῃ, σήμερον, τὴν 17 Νοεμβρίου, ἡμέραν Κυριακὴν καὶ ὥραν 7 μ.μ., ἐν τῷ καταστήματι κλπ. προσῆλθον οἱ: 1) Φραγκούλης Ἀνδρέα Κλειδουχάκης· οὗτος ἀπεκλείσθη, διότι ἦτο ἐγγεγραμμένος Φραγκούλης Ἀνδρέα Κλειδουχάρης, διότι δηλαδὴ τὸ κ ἦτο ρ. 2) Γεώργιος Ἀναργυρόπουλος ἀπεκλείσθη καὶ οὗτος, διότι ὁ τυπογράφος, πλούσιος ὤν, τὸν Ἀναργυρόπουλον μετέβαλεν εἰς Ἀργυρόπουλον, καὶ ἦτο ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν κατάλογον Γεώργιος Δημ. Ἀργυρόπουλος...»

§14Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπεκλείσθησαν;

§15Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Βεβαίως ἀπεκλείσθησαν... Ἐξ ἐλλείψεως μιᾶς οὐρᾶς τοῦ Π ἀπεκλείσθη ὁ Πετρούδης, διότι ἦτο Πιερούδης, ὁ Παυλινάρης, διότι ἦτο Παυλινέρης, ὅ... Θέλετε νὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ ἄλλα;

§16ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα· πρέπει νὰ τὰ ἀκούσωμεν.

§17Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. (ἀναγινώσκει). «Ὁ Ἐλευθέριος Κορορὸς διότι ἦτο Ἐλευθέριος Κοκορὸς, ὁ Σακελλάριος Γερακίος, διότι ἦτο Σακελλάριος Γερακὸς, καὶ οὕτω καθεξῆς. Καὶ ταῦτα, καθὼς ἀναφέρει ἐν τῇ πράξει της ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπή, ἵνα μὴ καθιερώσῃ κακὸν προηγούμενον, καίτοι διεφώνησεν ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, ὡς φαίνεται ἐξ αὐτῆς τῆς πράξεως.

§18Π. ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μήπως παρετηρήσατε, ἐὰν τὰ ὀνόματα ταῦτα ἀναφέρωνται ἐν τῷ μητρῴῳ; (Διάλογοι).

§19Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Πρῶτον ἀνεχώρει ἀπὸ τὴν ἰδέαν ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπή, ὡς ἠκούσατε, νὰ μὴ καθιερώσῃ κακὸν προηγούμενον, καὶ δεύτερον, διότι δὲν ἦσαν σύμφωνα τὰ ὀνόματα μὲ τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ.

§20Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Πόσοι εἶναι αὐτοὶ, περὶ τῶν ὁποίων γίνεται λόγος ἐν τοῖς ἐγγράφοις ὅτι ἀπεκλείσθησαν;

§21Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐπισήμως ἀναφέρονται ἑπτὰ, ἀλλὰ δὲν δύναταί τις νὰ ὁρίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀποκλεισθέντων ἀσφαλῶς, διότι δὲν γνωρίζει, οὔτε προκύπτει, πῶς ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπή καὶ ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος ἀφῆκαν, ἵνα μετὰ τὸ τέλος τῆς ψηφοφορίας ἐξελέγξωσι τὰ ὀνόματα τῶν ἐκλογέων αὐτῶν, ἐὰν ἐδικαιοῦντο νὰ ψηφίσωσιν. Ἐὰν ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος εἶχε τὴν πρόνοιαν νὰ γνωρίζῃ, ὅτι οἱ ἐκλογεῖς δὲν ἠδύναντο νὰ παραμείνωσι μέχρι πέρατος τῆς ψηφοφορίας, βεβαίως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἕνα ἀσφαλῆ ἔλεγχον, ἤδη ὅμως δὲν ἔχομεν κανένα.

§22ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποίαν ὥραν ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία;

§23Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἡμίσειαν ὥραν πρὸ τῆς ἀνατολῆς τοῦ ἡλίου κανονικῶς. Ἐννοεῖτε, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι, ἀφοῦ ἔχομεν τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ὅτι εἰσῆλθον πολλοὶ φίλοι τοῦ Βενιζέλου εἰς τὸ ἐκλογικὸν κατάστημα, χωρὶς νὰ ἔχουν δικαίωμα, ὅτι παρέμειναν ἐκεῖ, ὅταν ἔχωμεν τὴν βεβαίωσιν, ὅτι ἡ ψηφοφορία ἔγεινεν ἀτάκτως, φυσικὸν εἶναι νὰ ἔγειναν καὶ ἄλλαι νοθεύσεις εἰς τὴν ἐκλογὴν, εἶναι φυσικὸν νὰ εὑρεθῶσι καὶ ἄνθρωποι πρὸ πολλοῦ ἀποβιώσαντες ὡς ψηφοφορήσαντες, ἢ νὰ ψηφίσωσι πρόσωπα ἀπουσιάζοντα ἐξ Αἰγίνης καὶ πρόσωπα ἄλλα ἀνύπαρκτα. Ἰδοὺ (ἀναγινώσκει): «Δημήτριος Μπέσης, Δημήτριος Μουτσᾶτσος, Δημ. Στεφανῆς, Δημ. Ἀληφαντῆς, Νικόλ. Ροδάκης» καὶ πλεῖστοι ἄλλοι, κατὰ τὸν κατάλογον τοῦτον, ἐπίσης ἐψηφοφορήθησαν ἀνύπαρκτοι, ἄλλοι δὶς, ἕτεροι ἀπουσιάζοντες εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ὡς λ. χ. Θ. Παπαμιχαὴλ εἰς Ἀμερικὴν, Χατζίνας εἰς Ἀμερικὴν, ὁ Γ. Γκίκας, τὸν ὁποῖον εἶχον δέσει ὅλην τὴν ἡμέραν εἰς τὴν οἰκίαν του, καὶ ὅτε ἦλθε νὰ ψηφοφορήσῃ τὴν ἑσπέραν, εὑρέθη ὅτι εἶχε ψηφισθῆ παρ’ ἄλλου· ὁ Δ. Λυκούρης ἐψήφισεν, ἐνῷ εἶναι κατάδικος εἰς τὰς φυλακὰς, ἐκτὸς ἐὰν προσήχθη. Καὶ πλεῖστοι ἄλλοι εὑρέθησαν ψηφισμένοι. Εἶναι κατάλογος ἐκ 350 τοιούτων! (Ἐπιδεικνύει κατάλογον). Ἠδύνατο βεβαίως ν’ ἀμφισβητηθῇ ἡ ἀκρίβεια τῶν λεγομένων ὡς πρὸς αὐτὸν, ἀλλ’ ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἔχῃ ἀνάγκην οὐδεμιᾶς ἀποδείξεως ἄλλης μετὰ τὴν ἐξιστόρησιν τῶν ἄλλων διαπραχθέντων ἐν τῇ ἐκλογῇ ταύτῃ, καὶ μετὰ τὴν βεβαίωσιν τῶν ἀταξιῶν καὶ ἀνωμαλιῶν διὰ τῆς ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου καὶ τῆς πράξεως ἐκείνης τῆς ἐπιτροπῆς. Δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ τελεία βεβαίωσις ὅλων τῶν ἐνστάσεων αὐτῶν, διότι ἀτυχῶς δὲν ὑπῆρχον τὰ μέσα εἰς τὸν ἐνιστάμενον, ἵνα προσκομίσῃ τὰς ἀποδείξεις αὐτάς. Ὁ δήμαρχος Αἰγινητῶν εἶναι φίλος τοῦ κ. Βενιζέλου, καὶ ἐν τούτοις, καίτοι εὑρίσκετο εἰς δύσκολον θέσιν ὁ ἐνιστάμενος, κατώρθωσε νὰ τοῦ ἀποσπάσῃ πιστοποιητικά τινα, βεβαιοῦντα τὴν βασιμότητα τῶν πλείστων ἐκ τῶν ἐνστάσεων αὐτῶν. Καὶ πρῶτον προσάγεται πιστοποιητικὸν τοῦ δημάρχου Αἰγινητῶν, δι’ οὗ βεβαιοῦται, ὅτι ὁ ψηφοφόρος Γεώργιος Ἰω. Κουκούλης ἀπεβίωσε πρό τινων ἐτῶν· καὶ ἐν τούτοις ἐψήφισεν! (ἀναγινώσκει): Πιστοποιητικὸν 1451. «Νικόλαος Κουκούλης, ἀπεβίωσε πρὸ ἐτῶν,» καὶ ἐν τούτοις ἐψήφισεν. Ὁμοίως ὁ Γ. Λάζαρος ἀπεβίωσε, καὶ ἐψήφισε. (Πιστοποιητικὸν 1444). Πιστοποιητικὸν τοῦ Χ. Δ. Μπέση. Πιστοποιεῖ, ὅτι οὗτος ζῇ, ἀλλὰ πιστοποιεῖ περὶ τοῦ ἐγγόνου, τοῦ ἀληθῶς ζῶντος, ἐνῷ ἐζητήθη τοῦ πάππου, ἀποβιώσαντος πρὸ πολλῶν ἐτῶν· ἀμφότεροι δὲ φαίνονται ψηφίσαντες. Τὴν αὐτὴν πονηρίαν μετῆλθε καὶ εἰς ἄλλα πιστοποιητικὰ ὁ δήμαρχος, βεβαιῶν διὰ τοὺς ἐγγόνους, ἐνῷ πρόκειται περὶ τῶν πάππων. Προσάγω καὶ καταθέτω 20 περίπου πιστοποιητικά. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ οὐδέποτε θὰ ἀρνηθῇ, ὅτι αἱ τοσαῦται καὶ τοιαῦται ἐπεμβάσεις τῆς Κυβερνήσεως, καθὼς καὶ τὰ διαπραχθέντα πρὸ καὶ κατὰ τὴν ἐκλογὴν, ἠδύναντο νὰ ἐπηρεάσουν τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων Αἰγίνης, καὶ ὅτι κατὰ συνέπειαν ἡ ἐκλογὴ Αἰγίνης εἶναι ἀκυρωτέα. Ἡ Βουλὴ, καλουμένη νὰ κρίνῃ καὶ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης, δὲν πρόκειται νὰ κρίνῃ καὶ ἀποφασίσῃ περὶ τοῦ ἂν πρέπει νὰ ἦναι βουλευτὴς ὁ κ. Βενιζέλος ἢ ὁ κ. Καναβαριώτης· ἡ Βουλὴ, κρίνουσα καὶ ἀποφασίζουσα περὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης, κρίνει, κατὰ τὴν γνώμην μου, καὶ ἀποφασίζει περὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ἥτις οὐχὶ διὰ τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ διὰ συμβάσεως διηύθυνε τὰ κοινὰ ἐπὶ ἔτος, διοικήσασα τὸν τόπον, ὡς διῴκησε τὴν μικρὰν ἐκείνην γωνίαν τῆς Ἑλλάδος· κρίνει καὶ ἀποφασίζει, ἂν ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ διοικηθῇ συνταγματικῶς καὶ κοινοβουλευτικῶς... (θόρυβος). Ἡσυχάσατε!... Εἰμὶ δὲ βέβαιος, ὅτι ἡ Βουλὴ τῆς Περιόδου ταύτης, ἐκπληροῦσα ἐπιτακτικὴν ἐντολὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ τῆς ψήφου αὑτῆς μετ’ ὀλίγον θέλει καταδείξει καὶ διδάξει, κατὰ τρόπον ἀντάξιον τῆς ἐννοίας της, ὅτι ἡ χώρα ἐννοεῖ νὰ διοικῆται συνταγματικῶς, καὶ οὐδεὶς οὐδέποτε θὰ δύναται νὰ ἐπιβάλῃ εἰς αὐτὴν τρόπον διοικήσεως, ὃν ἀποστέργει. (Εὖγε!).

§24ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐπεθύμουν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ μὴ ἤκουον τὸν ἐπίλογον τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀγαπητοῦ συμπολίτου μου. Καὶ ἂν ὁ συμπολίτης μου διετύπωσεν ἐν τῷ ἐπιλόγῳ ἰδίαν γνώμην, τότε τὸ πρᾶγμα δέν μοι φαίνεται σοβαρόν, ἀλλ’ ἄν, ὅπερ δὲν πιστεύω, διερμήνευσε καὶ τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας, τὸ πρᾶγμα εἶναι σπουδαῖον καὶ ἄξιον σοβαρᾶς παρατηρήσεως καὶ σοβαρᾶς ἐρεύνης. Διετύπωσεν ὁ κ. συνάδελφος ἐν ὀλίγαις λέξεσιν, ὅτι ἡ Βουλὴ σήμερον δὲν δικάζει ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν ὡς Σῶμα δικαστικόν, ἀλλ’ ὡς Σῶμα πολιτικόν, ἐξελέγχον τὴν πολιτικὴν τῆς πρώην Κυβερνήσεως. Ἐὰν ὁ ἀρχηγὸς τῆς πλειονοψηφίας υἱοθετῇ τοιαύτην γνώμην, δὲν ἔχω ἢ νὰ παραιτήσω ὡς ἄσκοπον τὴν ὑπεράσπισιν τῆς ἐκλογῆς, καὶ νὰ κατέλθω τοῦ βήματος· διότι θὰ ἦτο ματαιοπονία πᾶσα προσπάθεια πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς, ἀφοῦ ἡ πλειονοψηφία δηλοῖ, ὅτι ἐννοεῖ νὰ τὴν ἀκυρώσῃ, οὐχὶ διότι τὴν θεωρεῖ ἄκυρον, ἀλλὰ διότι νομίζει ὅτι οὕτω περιάπτει μομφὴν εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς πρώην Κυβερνήσεως. Καὶ λοιπὸν τί λέγει ἡ πλειονοψηφία καὶ ὁ ἀρχηγὸς αὐτῆς; Υἱοθετεῖ τὴν γνώμην τοῦ προαγορεύσαντος; Ἐκ τῆς σιωπῆς πρέπει νὰ ἐξαχθῇ τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ πλειονοψηφία δὲν τολμᾷ, καίπερ συμφερούσας αὐτῇ, νὰ υἱοθετήσῃ τὰς πρωτοφανεῖς θεωρίας τοῦ προαγορεύσαντος· καὶ οὕτως ἀληθῶς ἔχει τὸ πρᾶγμα. Ἀλλ’ ἐκ τούτου μετά τινων πλέον ἐλπίδων ὅτι θὰ ἀκουσθῶ, ἐπιχειρῶ τὴν ὑπεράσπισιν τῆς ἐκλογῆς, δηλῶν ὅτι δὲν θὰ κάμω λόγον περὶ πολιτικῆς, ἐκτὸς ἐὰν προκληθῶ νὰ δευτερολογήσω, θὰ περιορισθῶ δὲ εἰς τὸ δικαστικὸν μέρος, τὸ ὁποῖον εἶναι ἁρμοδία καὶ καλεῖται ἤδη ἡ Βουλὴ νὰ κρίνῃ. Προκειμένου νὰ δικάσῃ ἡ Βουλὴ τὸ ἔγκυρον ἢ μὴ ἐκλογῆς τινος, ἔχει νὰ ἐξετάσῃ, ἂν κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἔλαβον χώραν πλημμέλειαι, καὶ ἂν αἱ πλημμέλειαι αὗται μετέβαλον τὸ ἐκλογικὸν ἀποτέλεσμα. Διὰ νὰ ἀνεύρωμεν, ἂν ἔλαβον χώραν πλημμέλειαι κατὰ τὴν ἐκλογὴν Αἰγίνης, — διότι ὑποθέτω ὅτι πάντες εἶναι σύμφωνοι ὅτι αἱ πράξεις αἱ νομίμως ἐνεργούμεναι οὐδεμίαν ἐξασκοῦσιν ἐπιρροὴν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος, — εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζωμεν ὁποῖον ἤθελεν εἶσθαι τὸ ἀποτέλεσμα, ἂν δὲν ἐλάμβανον χώραν αἱ λαβοῦσαι χώραν πλημμέλειαι. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν ἐπακριβῶς νὰ γνωρίζωμεν τὴν κατάστασιν, ὁποία ἤθελεν εἶσθαι ἄνευ τῶν πλημμελειῶν, αἱ ὁποῖαι κατηγοροῦνται ὅτι μετέβαλον τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης; Εὐτυχῶς τὸ πρᾶγμα εἶναι εὔκολον. Ἀρκεῖ νὰ ἐξετάσωμεν τὴν θέσιν τῶν ὑποψηφίων καὶ τὴν κατάστασιν τῶν κομμάτων, καὶ θὰ ἔχωμεν ἀσφαλὲς συμπέρασμα ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος, ὁποῖον ἤθελεν εἶσθαι, καὶ ἂν δὲν ἐλάμβανον χώραν αἱ κατηγορούμεναι πράξεις. Ὑποψηφίους ἔχομεν ἀφ’ ἑνὸς τὸν κ. Βενιζέλον καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸν κ. Καναβαριώτην. Ἂς ἐξετάσωμεν τὴν θέσιν ἑκάστου ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἐπαρχίαν Αἰγίνης, διότι πολὺ συντελεῖ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα. Καὶ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τοῦτο καὶ δι’ ἕτερον λόγον, διότι κατηγορεῖται ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Βενιζέλου καὶ δι’ ἔλλειψιν ἐγκαταστάσεως. Ἐκεῖ ἐδόθη ἡ ἀπάντησις ἀπὸ ἔντιμον συνάδελφον καὶ δὲν ὑπεβλήθη ὡς ἔνστασις, ἀλλ’ ὡς κατηγορία, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι δὲν ἔχει θέσιν ἐν Αἰγίνῃ. Ὅπως δήποτε καὶ ἂν ὑπεβλήθη ἡ ἔνστασις, ἡ στενὴ σχέσις τοῦ Βενιζέλου μετὰ τῆς Αἰγίνης εἶναι γνωστή. Ὁ Βενιζέλος εἶναι ὁ γνησιώτερος Αἰγινίτης, καὶ δικαίως πρὸς τὴν οἰκογένειαν αὐτοῦ ἀποβλέπουσιν οἱ Αἰγινῆται εἰς πᾶσαν ἐκλογήν. Ὁ πάππος τοῦ τοῦ κ. Βενιζέλου, ὁ Παλαιολόγος Βενιζέλος, πρὸ τοῦ 1821 φεύγων τοὺς Τούρκους ἐγκατεστάθη εἰς Αἴγιναν, καὶ ἐκεῖ ἐνυμφεύθη κόρην γνωστῆς οἰκογενείας, τοῦ Λογοθέτου, ἐξ ἧς ἀπέκτησε τέκνα. Μετὰ τὸν θάνατον τῆς πρώτης συζύγου του ἐνυμφεύθη καὶ δευτέραν ἐκ τῆς οἰκογενείας Μοίρα, καὶ ἀπέκτησεν ἄλλα τέκνα. Μετὰ τοῦτο ὁ Παλαιολόγος Βενιζέλος ἦλθεν εἰς Ἀθήνας, χάριν τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν τέκνων του. Ἓν τούτων ἦτο ὁ Μιλτιάδης Βενιζέλος, πατὴρ τοῦ Βουλευτοῦ Αἰγίνης. Ἀλλ’ ἐγκατασταθεὶς εἰς τὰς Ἀθήνας, δὲν διέκοψε τὴν πρὸς τὴν Αἴγιναν σχέσιν του, διότι παρέδωκε τὴν περιουσίαν του πᾶσαν τὴν ἐν Αἰγίνῃ εἰς τοὺς υἱούς του καὶ πάσας τὰς ἐν Αἰγίνῃ πολιτικὰς σχέσεις του. Ὁ Μιλτιάδης Βενιζέλος ἐτράπη τὴν ἐπιστημονικὴν ὁδόν. Ἐσπούδασεν ἐν Γερμανίᾳ καὶ ἐπανῆλθεν. Ἀποθανὼν ἀφῆκε τέκνα, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὸν Βουλευτὴν Αἰγίνης. Ἕτερος ἀδελφὸς τοῦ Μιλτιάδου Βενιζέλου, ὁ Ἀντώνιος Βενιζέλος, ἐξηκολούθησε τηρῶν τὰς πολιτικὰς μετὰ τῆς Αἰγίνης σχέσεις του. Ἐπολιτεύθη ἐκεῖ ἱκανὸν χρόνον, καὶ ἐπὶ ἀρκετὰς Περιόδους ἀντεπροσώπευσε τὴν Αἴγιναν ὡς Βουλευτής. Τὴν πολιτικὴν ἐκείνην ἐκλήθη νὰ συνεχίσῃ ὁ Δημήτριος Βενιζέλος, ὅστις καὶ ἐξηκολούθησε τὰς στενὰς προσωπικὰς σχέσεις τῆς οἰκογενείας του μετὰ τῆς Αἰγίνης, ἐκεῖ δὲ καὶ κατὰ πᾶν θέρος παραθερίζει ἡ οἰκογένεια, καὶ θεωρεῖται ἐντοπία παρὰ πᾶσαν ἄλλην. Τοιαύτη ἡ θέσις τοῦ Δημητρίου Βενιζέλου πρὸς τὴν Αἴγιναν. Ποία δὲ ἡ θέσις τοῦ ἀντιπάλου του; Δὲν γνωρίζω πόθεν κατάγεται ὁ κύριος Καναβαριώτης. Γνωρίζω ὅτι εἶναι Ἀθηναῖος. Πρὸ ἑνὸς ἔτους μετήνεγκε τὰ πολιτικά του δικαιώματα εἰς Αἴγιναν, διότι ἔλαβεν ὡς κληρονομίαν ἡ σύζυγός του παρὰ τοῦ πατρός της μακαρίτου Π. Νικολοπούλου ἓν περιβόλιον. Μεταβαίνων δὲ εἰς Αἴγιναν ἐσχετίσθη μετά τινων προσώπων, καὶ ἐσκέφθη νὰ πολιτευθῇ. Καὶ δὲν εἶναι δύσκολον εἰς πάντα μεταβαίνοντα εἰς τόπον τινὰ νὰ ἀποκτήσῃ γνωριμίας. Ἀλλ’ ἐπειδὴ αὗται δὲν ἤρκουν, ἐζήτησεν ὑποστήριξιν καὶ ἐξ Ἀθηνῶν, ὁμοίαν ἐκείνης διὰ τὴν ὁποίαν κατηγορεῖ τὸν κ. Βενιζέλον. Διότι ὁ κ. Καναβαριώτης ἀπὸ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως τῆς 12 Νοεμβρίου, μέχρι τοῦ Μαΐου μηνός, καθ’ ὃν ἐδημοσιεύθη ἡ ὑποψηφιότης του, ἐχρησίμευεν ὡς ἰδιαίτερος γραμματεὺς τοῦ κ. Νέγρη...

§25Κ. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶχε θέσει ὑποψηφιότητα ὁ κ. Βενιζέλος· ἄλλως ὁ κ. Νέγρης δὲν θὰ προσελάμβανε τὸν κ. Καναβαριώτην γραμματέα.

§26ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶχε μεταβῆ εἰς Αἴγιναν ὁ Γεώργιος Βενιζέλος, ἵνα παραθερίσῃ, ὡς μετέβαινε κατὰ πᾶν ἔτος πρὸς ἐπίβλεψιν τῶν κτημάτων του. Καὶ ὅπως ἄλλοτε οἱ Αἰγινῆται τὸν εἶχον πιέσει καὶ παρακαλέσει νὰ ἐκτεθῇ εἰς Αἴγιναν, οὕτω καὶ τώρα ἐπέμενον παρὰ τῷ κ. Γεωργίῳ Βενιζέλῳ νὰ δεχθῇ νὰ γείνῃ ὑποψήφιος Αἰγίνης. Ἀλλ’ ὁ κ. Βενιζέλος δὲν εἶχεν ἀποφασίσει νὰ πολιτευθῇ ἐν Αἰγίνῃ, καὶ παρεκλήθη νὰ ὑποδείξῃ τὸν ἀδελφόν του, ὅπως ὑπάρχῃ ὑποψήφιος ἐκ τῆς οἰκογενείας Βενιζέλου. Ἐνόμιζον ὅτι ὑποστηρίζοντες ὑποψήφιον ἐκ τῆς οἰκογενείας Βενιζέλου ἱκανοποιοῦσι τὰ αἰσθήματα τοῦ τοπικισμοῦ, τὰ ὁποῖα εἰς πᾶσαν ἐπαρχίαν, καὶ εἰς ἐκείνας ἀκόμη τὰς ἐπαρχίας, ἐκ τῶν ὁποίων ἀντιπρόσωποι ἐκλέγονται διαρκῶς οὐχὶ ἐντόπιοι, πάντοτε ὑπάρχουσι, καὶ εὐκαιρίαν ἐπιζητοῦσι νὰ ἐκδηλωθῶσι· καὶ τηλεγραφοῦσιν ἐξ Αἰγίνης—τὸ ἀναφέρω διὰ νὰ ἀποδείξω πόσον εἶμαι σύμφωνος μαζύ σας—πρὸς τὸ «Σκρὶπ» τῆς 5 Μαΐου (ἀναγινώσκει): «Ἀφιχθέντος σήμερον ἐνταῦθα τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κ. Γ. Βενιζέλου, ἅπαντες οἱ κάτοικοι Αἰγίνης συνελθόντες, ἀπῄτησαν παρ’ αὐτοῦ τὴν ὑποψηφιότητα ὡς βουλευτοῦ τοῦ ἀδελφοῦ του κ. Δημ. Βενιζέλου. Τὴν αἴτησιν ταύτην ἀπεδέχθη ὁ κ. Βενιζέλος, εὐχαριστήσας τοὺς συνελθόντας, μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι καὶ ὁ ἀδελφός του Δημήτριος ἀποδεχθήσεται ταύτην. Ἡ ἐπιτυχία αὐτοῦ θεωρεῖται ἐξησφαλισμένη ἀπὸ τοῦδε ἐν Αἰγίνῃ. Ἐπὶ ἀποδοχῇ δὲ τῆς αἰτήσεως πανηγυρίζει ἡ πόλις.» Θέλετε νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ λεπτομερείας; θέλετε νὰ σᾶς εἴπω, τίνες εἶναι ὑπογεγραμμένοι ἐδῶ εἰς τὸ τηλεγράφημα;

§27Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Βεβαίως.

§28ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι πάντες οἱ τῆς οἰκογενείας τοῦ Λαμπαδαρίου, τοῦ συγγάμβρου τοῦ κ. Κ. Χατζηπέτρου...

§29Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Οἱ ὁποῖοι ὅμως δὲν ὑπεστήριξαν τὸν κ. Βενιζέλον.

§30ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Οἱ ὁποῖοι πάντες ὑπεστήριξαν τὸν κ. Καναβαριώτην...Εἶναι ὑπογεγραμμένος ἀκόμη καὶ αὐτὸς ὁ Σ. Ζαφειρίου, ὁ κομματάρχης τοῦ κ. Καναβαριώτου!

§31Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ φίλον τὸν κ. Ζαφειρίου, τὸν δραπέτην τοῦ κατέργου, ὁ κύριος Βενιζέλος!

§32ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ κ. Ζαφειρίου ἐξεδήλωσεν ἐδῶ τὴν γνώμην του. Ὁ κ. Βενιζέλος, ἐκδηλῶν τὴν ἰδικήν του, τὸν ἀπέστειλε πρὸς τὸν κ. Καναβαριώτην.

§33Κ. ΓΕΡΑΚΗΣ. Τί ἐστὶ Ζαφειρίου;

§34ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἔχω ἐδῶ μερικὰ ἔγγραφα περὶ τοῦ κυρίου αὐτοῦ, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἀναγνώσω κατόπιν, καὶ ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἴδωμεν διατὶ ἐπῆγεν εἰς τὸν Καναβαριώτην.

§35Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ τὸν βλέπετε ὑπογεγραμμένον εἰς τὴν ἀναφορὰν τοῦ κ. Βενιζέλου, τί ἐρωτᾶτε;

§36ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ταῦτα, Κύριοι, ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα τῶν ὑποψηφίων. Πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ τοῦτο, ὅτι ὁ ἕτερος τῶν ὑποψηφίων, περὶ τοῦ ὁποίου ὁ κ. Ἀγγελόπουλος ἔκαμε λόγον, ὁ κ. Παπαλεονάρδος, ἅμα τῇ δημοσιεύσει τοῦ τηλεγραφήματος τούτου ἐδήλωσεν ὅτι ὑποχωρεῖ, καὶ ὑπεχώρησεν ὑπὲρ τοῦ κ. Βενιζέλου, ὅπερ εἶναι προσθήκη ἑνὸς κεφαλαίου ἐκλογικοῦ ἀκόμη εἰς τὴν δύναμιν τῶν ἐντοπίων, τὴν ὑποστηρίζουσαν τὸν κ. Βενιζέλον. Ἀλλ’ ἀφοῦ τοιαύτη ἦτο ἡ κατάστασις τῶν προσώπων, ποία, νομίζετε, ὅτι ἦτο ἡ κατάστασις τῶν πραγμάτων; Ἔχω στατιστικὴν διαφόρων ἐκλογῶν προηγουμένων, τῶν τελευταίων πάντοτε ἐκλογῶν, τὴν ὁποίαν ἡτοίμασα διὰ τὸ ζήτημα τοῦ ἀποκλεισμοῦ τῶν ἐκλογέων, ἀλλὰ θὰ τὴν μεταχειρισθῶ καὶ διὰ ν’ ἀποδείξω τὴν κατάστασιν τῶν κομμάτων, διότι μόνον οὕτω θὰ δυνηθῆτε, κύριοι Βουλευταὶ, νὰ κρίνητε, ἐὰν μετεβλήθη ἡ κομματικὴ κατάστασις δι’ αὐτῶν τῶν φοβερῶν καὶ τρομερῶν πλημμελειῶν, τὰς ὁποίας διεπράξατο ἡ Κυβέρνησις ἐν Αἰγίνῃ! Τὸν κ. Βενιζέλον ὑπεστήριζεν, ὡς ἐλέχθη, τὸ δημαρχικὸν κόμμα. Τὸ δημαρχικὸν κόμμα νομίζω ὅτι κατέχει τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν ἐπὶ δύο ἤδη τετραετίας, ἐνήργησε δὲ δύο ἤδη βουλευτικὰς ἐκλογὰς, τὰς βουλευτικὰς τοῦ 1899 καὶ τὰς βουλευτικὰς τοῦ 1902. Κατὰ τὰς βουλευτικὰς ἐκλογὰς τοῦ 1899, καθ’ ἃς τὸ δημαρχικὸν κόμμα ὑπεστήριζε τὸν κ. Μωραϊτίνην, τὸν πρώην βουλευτὴν Αἰγίνης, τὸν μὴ ἔχοντα τὸ πλεονέκτημα τοῦ ἐντοπίου...

§37Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὑπῆρξε καὶ ἄλλοτε βουλευτὴς Αἰγίνης ὁ κ. Μωραϊτίνης.

§38ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἀναφέρομαι εἰς τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ κ. Μωραϊτίνη· ὁ κ. Μωραϊτίνης, ὅσας δήποτε φορὰς καὶ ἂν ἐκλεχθῇ βουλευτὴς Αἰγίνης, δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐντόπιος, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἐντοπίου, τὴν ὁποίαν οἱ Αἰγινῆται ἀποδίδουσιν εἰς τὸν κ. Βενιζέλον. Στερεῖται λοιπὸν τοῦ προσόντος αὐτοῦ ὁ κ. Μωραϊτίνης, καὶ ὁ κ. Μωραϊτίνης ἐξελέχθη βουλευτὴς διὰ πλειονοψηφίας 205 ψήφων.

§39Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐπὶ πόσων ψηφισάντων;

§40ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐκλογὴ τοῦ 1899· ἐψήφισαν 1563 ἐξ ὅλης τῆς ἐπαρχίας Αἰγίνης· ἤδη ἔχομεν 1911 ψηφίσαντας. Ἀλλὰ κατὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς τὸ δημαρχικὸν κόμμα ἐπὶ ψηφισάντων 1064—ἐνθυμεῖσθε ὅτι κατὰ τὴν δικαζομένην ἐκλογὴν ἐψήφισαν 1758—κατὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς λοιπὸν ἐπὶ ψηφισάντων 1064 ὁ κ. Πέπας ἐπλειονοψήφησε τοῦ ἀντιπάλου του καὶ ἐκέρδισε τὴν δημοτικὴν ἐκλογὴν διὰ πλειονοψηφίας ψήφων 363. Τὸ κόμμα τοῦτο, τὸ τοσάκις καὶ τοσοῦτον πλειονοψηφῆσαν, ὑπεστήριξε τὸν κ. Βενιζέλον...

§41ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἄλλον, ὁ ὁποῖος ἐπλειονοψήφησε κατὰ 300 καὶ πλέον ψήφους εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκλογὴν, καὶ εἰς τὴν βουλευτικὴν ἐμειονοψήφησε κατὰ 200;

§42ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἠξεύρω. Ἐὰν ἔχετε σεῖς, ἐγὼ δὲν ἔχω.

§43Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν Χαρίλαον Διγενόπουλον.

§44ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Νὰ ἐνθυμηθῆτε εἰς τὴν ἐκλογὴν Γορτυνίας νὰ τὸ εἴπητε. Θέλω νὰ ἀποδείξω ἄλλο ἐγώ· ὅτι τὸ δημαρχικὸν κόμμα ἐνισχύθη ἀπὸ τοὺς φίλους τοῦ Παπαλεονάρδου, καὶ ἐν τούτοις ἐπὶ μεγαλειτέρου ἀριθμοῦ ψηφισάντων δὲν ἔλαβεν ὁ κ. Βενιζέλος ἅπασαν τὴν πλειονοψηφίαν, ὅση ἀνῆκεν εἰς τὸ κόμμα. Διατὶ δὲν τὴν ἔλαβε, καὶ πῶς, ἀντὶ νὰ κερδίσῃ ὁ κ. Βενιζέλος ἐκλογεῖς τῆς ἀντιθέτου μερίδος, ἔπαθεν ἀπώλειαν ἰδικῶν του φίλων, ἐπηρεασθέντων ἀπὸ τοὺς ἀντιθέτους, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον πολλοὶ τὸ γνωρίζομεν. Κατόπιν θὰ τὸ ἀναπτύξω, διότι εἶναι ζήτημα, τὰς πλημμελείας τοῦ ὁποίου δὲν ὤκνησαν νὰ ἀποδώσωσιν ἐπίσης εἰς τὸν κ. Βενιζέλον. Μὲ τοιαύτην λοιπὸν τὴν κομματικὴν κατάστασιν καὶ τὴν προσωπικὴν κατάστασιν τῶν διαμαχομένων ἐνηργήθη ἡ ἐκλογὴ Αἰγίνης. Ἂς ἴδωμεν ἐν ταῖς λεπτομερείαις, ἂν ἔλαβον χώραν πλημμέλειαι, καὶ ποῖαι, καὶ ἂν ἐπέδρασαν ἐπὶ τὸ τοιοῦτον ἀποτέλεσμα. Θὰ ἐπεκαλούμην, προκειμένου περὶ διορισμῶν καὶ μεταθέσεων ὑπαλλήλων, τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν· ἀλλὰ δὲν τὸν βλέπω παρόντα. Συζητουμένης ἄλλοτε τῆς ἐκλογῆς Ἄρτης, προσβληθείσης ὡς ἀκύρου λόγῳ ὅτι ἔλαβον χώραν κυβερνητικαὶ ἐπεμβάσεις, διορισμοὶ, παύσεις καὶ ἄλλα τοιαῦτα, εἶχε δοθῆ ἡ ἀπάντησις: «τί ζητοῦσιν οἱ ἐνιστάμενοι; Ἤθελον νὰ διορίσωμεν τοὺς φίλους αὐτῶν εἰς τὰς δημοσίας θέσεις διὰ νὰ παλαίσωμεν κατόπιν πρὸς αὐτούς;» Ἐγὼ δὲν τὸ ἐπικαλοῦμαι αὐτό· ἐγὼ δὲν γνωρίζω, διότι χθὲς μοὶ ἐδόθη ὁ κατάλογος τῶν διορισθέντων, καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλὴν ποῖος ἐκ τῶν διορισθέντων τεσσάρων ἢ πέντε...

§45Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Κἄτι παραπάνω.

§46ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὡς ὑπολογίζω ἐγὼ, —ἀφαιρῶ τοὺς ἄλλους, καὶ θὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον διατὶ τοὺς ἀφαιρῶ —δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω ποῖοι ἐκ τῶν 5, ποῖοι ἐκ τῶν 13—θέλω νὰ μὴ μὲ διακόπτῃ ὁ κ. Καλούτσης—ποῖοι ἐκ τῶν 13 διωρίσθησαν ἀπὸ τὸν κ. Βενιζέλον, καὶ ποῖοι διωρίσθησαν κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπηρέτει ὡς ἰδιαίτερος γραμματεὺς τοῦ κ. Νέγρη ὁ κ. Καναβαριώτης· διότι δὲν εἶναι ἀπίθανον, διορισμοὶ προκληθέντες ἀπὸ τὸν κ. Καναβαριώτην ν’ ἀποδοθῶσιν εἰς τὸν κ. Βενιζέλον. Ὁ κ. Καλούτσης, προκειμένου περὶ διορισμῶν, ἐπεθύμουν νὰ μὴ μὲ διακόψῃ, διότι γνωρίζει ὅτι δὲν κερδίζονται αἱ ἐκλογαὶ μὲ θέσεις τοπικὰς, μὲ μικροδιορισμοὺς, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ γείνωσιν ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐπιρροῆς εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ἐκλογικόν.

§47ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Πρὸς βλάβην.

§48ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Γίνονται δὲ πρὸς βλάβην, ὅπως πολὺ ὀρθῶς μοὶ γίνεται ἡ παρατήρησις.

§49Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Σᾶς συνιστῶ νὰ μὴ διορίσητε κανένα.

§50ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Γνωρίζομεν δὲ πάντες, ὅτι, ὅταν διορίζηται εἷς, δυσαρεστοῦνται τρεῖς, ὅσοι θὰ διεξεδίκουν τὴν θέσιν· γνωρίζομεν πάντες, πῶς κατασυνετρίβησαν τὰ κόμματα, ὅσα ἐνήργησαν τὰς ἐκλογάς, κόμματα μεγάλα, τὰ ὁποῖα κατηγορήθησαν ὅτι ἔκαμον σπατάλην διορισμῶν· γνωρίζομεν ποῖα ἦσαν τ’ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1895 διὰ τὸ Τρικουπικὸν κόμμα, τὸ ὁποῖον κατηγορήθη ὅτι διώρισε πάντας τοὺς ἁλιεῖς καὶ τοὺς ἀνέδειξε πανσόφους· γνωρίζετε ἐπίσης, ποία ἦτο ἡ τύχη τοῦ Τρικουπικοῦ κόμματος, τὸ ὁποῖον σεῖς κατηγορήσατε, τὸ πρῶτον εἰς τὰ 1890 καὶ εἶτα εἰς τὰ 1895. Γνωρίζει ὁ συνάδελφος κ. Καλούτσης, τί ἀπωλείας ὑπέστην ἐγὼ κατὰ τὰ 1895, ὅτε ἐζήτησα νὰ διορισθῇ συμβολαιογράφος εἰς κενὴν θέσιν ὁ Γ. Γρηγορίου ἐν τῷ δήμῳ Τανίας· γνωρίζει, ὅτι ἔκαμα ἐχθρὸν τὸν πρῶτον ἐξάδελφον τοῦ διορισθέντος, καὶ ἔχασα τὴν ἐκλογήν. Γνωρίζει ἀκόμη ὁ κ. Καλούτσης—καὶ διὰ τοῦτο δὲν θέλω νὰ μὲ διακόπτῃ—ὅτι ἔχετε εἰς τὴν ἐξουσίαν ἕνα ἢ ἕνα καὶ ἥμισυν μῆνα, καὶ ἔχω σημείωσιν, ἣν κατήρτισα, ὅτι εἰς δύο δήμους τῆς Κυνουρίας ὁ κ. Καλούτσης ἔχει κάμει 15 μεταβολάς...

§51Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Πέντε μόνον μεταβολάς· τρεῖς φίλους σας διώρισα· συνέστησα δηλαδή.

§52ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐκάματε πολὺ καλά· δὲν ἔχω νὰ κατηγορήσω κανένα διορισμὸν ἀπὸ ὅσους ἐκάματε.

§53Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Ὁ κ. Καλούτσης δὲν εἶναι Ὑπουργὸς νὰ κάμνῃ διορισμούς.

§54ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡσυχάσατε, κύριε Γουναράκη. Στηρίζετε παρατήρησιν ἐπὶ ἀκαταλλήλου φράσεως, ἣν ὅμως ἐγὼ μετεχειρίσθην καθ’ ἣν ἔννοιαν τὴν μεταχειρίζεται ὁ πολὺς κόσμος. Ὁμιλῶ περὶ τῶν διορισμῶν, ὅσοι ἔγειναν συστάσει τοῦ κ. Καλούτση. Ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι αἱ τοιαῦται μεταβολαὶ γίνονται καὶ ἄνευ σκοποῦ ἀκόμη πρὸς μεταβολὴν τοῦ ἀποτελέσματος· ἀλλὰ καὶ ἀπὸ σκοποῦ ἂν γίνωνται, οὐδόλως ἐπιδρῶσιν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος, τοὐναντίον βλάπτουσι, καὶ ὅπως ἔχουσι τὰ πολιτικὰ ἐν Ἑλλάδι, οἱ ὑπουργικοὶ ὑποψήφιοι, ὑποστηριζόμενοι ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὁσάκις ὑποστηρίζωνται, εἰς τὸ στάδιον τῶν ἐκλογῶν μειονεκτοῦσιν. Ἐγὼ, ὡς ὑποψήφιος ὑπουργικὸς, ὡς φίλος δηλ. τῆς Κυβερνήσεως Ζαΐμη, γνωστὸς εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, εἰς τὸν δῆμον Πάρνωνος, κατ’ ἐξαίρεσιν, καὶ παρὰ τὰς προσπαθείας τῶν συναδέλφων μου, τοῦ κ. Καλούτση καὶ τοῦ κ. Σπυράκη, κατεψηφίσθην προχθὲς ἀπὸ 100 ἀνθρακεῖς, διότι ἤμην ὑπουργικὸς καὶ δὲν τοῖς ἐχορήγησα ἀδείας πρὸς ἀνθρακοποιΐαν, ἐναντίον τοῦ Διατάγματος τοῦ ἀπαγορεύοντος τὴν χορήγησιν ἀδειῶν εἰς θέσεις ἐκτὸς τοῦ δασικοῦ πίνακος κειμένας. Δὲν ἴσχυσαν αἱ Ἡράκλειοι ὄντως προσπάθειαι τῶν συναδέλφων μου νὰ μεταπείσωσι τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, καὶ ἐμειονοψήφησα. Αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν ὑπουργικότητά μου. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ὑπουργικῆς ὑποστηρίξεως, ἐὰν θέλωμεν νὰ τὰ ζυγίσωμεν καὶ νὰ τὰ κρίνωμεν ἓν πρὸς ἓν ἀσφαλῶς. Ἀλλὰ πρέπει τέλος πάντων νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας, διὰ νὰ ἴδῃ ἡ Βουλή, ὅτι ἀνυπόστατα εἶναι πάντα, ὅσα κατηγορήθησαν, καὶ κατόπιν νὰ δυνηθῶμεν νὰ συζητήσωμεν περὶ τοῦ ἂν καὶ κατὰ πόσον ἠδυνήθησαν νὰ ἐπιδράσωσιν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς. Ἡ πρώτη ἔνστασις, ἡ ἀναγεγραμμένη εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. εἰσηγητοῦ, εἶναι ὅτι (ἀναγινώσκει) «ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, ἕνεκα τῆς συγγενείας τῆς συνδεούσης τὸν τέως Πρωθυπουργὸν μετὰ τοῦ ὑποψηφίου κ. Δ. Βενιζέλου... ἀντικατέστησεν ἅπαντας ἀνεξαιρέτως τοὺς ὑπαλλήλους, ἤτοι τελώνην, τηλεγραφητήν, λιμενάρχην, τὸν ὑπολοχαγὸν Χαρίλ. Ἀλεξάκην διὰ τοῦ Αἰγινήτου ἀνθυπολοχαγοῦ Γ. Μπήτρου, τὸν ἀστυνόμον Παππαγεωργίου διὰ τοῦ Λάμπρου Εὐσταθίου...» Αὐταὶ εἶναι αἱ μεταβολαὶ αἱ τοπικαί. Ἀληθῶς ὑπηρέτει εἰς τὴν Αἴγιναν ὡς ἀξιωματικὸς τῆς φρουρᾶς ὁ ὑπολοχαγὸς τοῦ πεζικοῦ Χαρίλαος Ἀλεξάκης. Ἡ θέσις τοῦ ἀξιωματικοῦ τῆς φρουρᾶς, γνωρίζετε πάντες, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὴν διοίκησιν. Ἐὰν δὲ πρόκειται νὰ γείνῃ μεταβολή τις, κατὰ τὸν νόμον περὶ Γενικῆς Διοικήσεως προτάσει τῆς Γενικῆς Διοικήσεως θὰ γείνῃ ἡ μεταβολή. Καὶ ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ὑπηρέτει ἐκεῖ ἐπὶ διετίαν. Κατὰ τακτικὴν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦσιν ἐν τῷ στρατῷ, μετὰ τὴν παρέλευσιν ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος ἀπὸ τῆς ἔν τινι τόπῳ ὑπηρεσιακῆς διαμονῆς, ὁ ἀξιωματικὸς ἀνακαλεῖται εἰς τὸ Σῶμα, καὶ ἀποστέλλεται ἀντ’ αὐτοῦ ἄλλος. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν εἶναι ἀκριβὲς, ὅτι ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Μπῆτρος ἀντικατέστησε τὸν Ἀλεξάκην. Ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Μπῆτρος, ἔχων ἀδελφὴν διδασκάλισσαν ἐν Αἰγίνῃ, ἐκεῖθεν καταγόμενος καὶ θέλων νὰ παραμένῃ εἰς τὸν τόπον του, κατέβαλεν ὅσας τῷ ἦτο δυνατὸν προσπαθείας, διὰ νὰ τοποθετηθῇ εἰς τὴν Αἴγιναν. Τὸ πρᾶγμα δι’ αὐτὸν δὲν ἦτο δύσκολον, ἀφοῦ τὸ ζήτημα ἐξηρτᾶτο ἐκ τῆς θελήσεως τοῦ διοικητοῦ τοῦ συντάγματός του, καὶ ὁ Μπῆτρος ἐπέτυχε νὰ τοποθετηθῇ εἰς τὴν Αἴγιναν· ὑπηρέτησε δὲ ἐπὶ ἀρκετὸν χρόνον μὲ τὸν Ἀλεξάκην ἐκεῖ, ὅπως ὑπηρέτησε καὶ κατὰ τὸ παρελθόν. Καὶ λέγω ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι ἀκριβὲς κατὰ τοῦτο μόνον, ὅτι ἀντικατεστάθη ὁ Ἀλεξάκης διὰ τοῦ Μπήτρου. Ἐτοποθετήθη ὁ Μπῆτρος ἐκεῖ, καὶ ὑπηρέτει καὶ ὁ Ἀλεξάκης. Ἀλλὰ τίνα λόγον εἶχεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μεταθέσῃ ἐκεῖθεν τὸν κ. Ἀλεξάκην; Πρέπει νὰ ὑποθέσητε, ὅτι διέκειτο δυσμενῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὸ κόμμα τοῦ κ. Βενιζέλου, ὅτι ἐνήργει τι, τὸ ὁποῖον ἔβλαπτε τὸ κόμμα τὸ Βενιζελικὸν, ὅτι ἦτο ἐχθρὸς τέλος πάντων τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἐπιζητηθῇ ἐκεῖθεν ἡ μετάθεσίς του. Τοιοῦτόν τι, κύριοι Βουλευταί, δὲν ὑπεστηρίχθη. Ὑπηνίχθη μόνον ὁ κ. Καλούτσης, ὅτι ἕνεκα τῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν δυσμενείας του ὁ ὑπολοχαγὸς μετετέθη. Ἀλλὰ δὲν μετετέθη. Τὰ γεγονότα παρίστανται ἐλλιπῆ, ἔπειτα δὲ καὶ στρεβλωμένα· εἶναι ἀνάγκη νὰ τοποθετηθῶσι, διὰ νὰ σχηματίσῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἀκριβῆ πεποίθησιν. Ὁ Χαρίλαος Ἀλεξάκης, ὁ ἐχθρὸς τῆς Κυβερνήσεως, ὁ καταδιώκων τὸν κ. Βενιζέλον καὶ διὰ τοῦτο προδιαγραφεὶς νὰ φύγῃ ἐκ τῆς Αἰγίνης, διὰ Β. Διατάγματος τῆς 4 Ὀκτωβρίου διωρίσθη ἀστυνόμος Λευκάδος. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐξέλεγε τοὺς ἀντιπαθοῦντας πρὸς αὐτὴν, τοὺς καταδιώκοντας τοὺς φίλους της, καὶ τοὺς διώριζεν ἀστυνόμους, τὸ πρᾶγμα διαφέρει. Ἀλλ’ ὁ Ἀλεξάκης δὲν ἔφυγεν ἐξ Αἰγίνης, εἰμὴ διορισθεὶς ἀστυνόμος...

§55Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ἐπαρχίαν, ὅπου ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχε κανὲν ἐνδιαφέρον.

§56ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἄλλο ζήτημα τοῦτο. Ἀλλ’ ἤθελε νὰ διορισθῇ. Ἀλλ’ ἰδοὺ καὶ αἱ ἄλλαι μεταβολαὶ, Κύριοι. Πρέπει πρὶν ἢ προβῶ εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῶν λεπτομερειῶν νὰ σᾶς καταστήσω γνωστὸν, πῶς ἐνόησα τὸ σχέδιον τῶν ἐνστάσεων κατὰ τῆς ἐκλογῆς, ὅτι συνελήφθη καὶ ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι εἰς κἄποιον τηλεγράφημα — τὸ ὁποῖον κατόπιν θὰ ἀναγνώσω — προκειμένου περὶ τοῦ ἀστυνόμου, οἱ Αἰγινῆται προλέγουσιν, ὅτι ὁ κ. Καναβαριώτης παραπονεῖται, προετοιμάζων τὰς κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ἐνστάσεις του. Ἤδη, ὅτε ἀνέγνωσα τὸ τηλεγράφημα, ἐθαύμασα τὸ προγνωστικὸν τῶν Αἰγινητῶν. Ὅτε μάλιστα ὁ κ. Καναβαριώτης ἐπείσθη ὅτι ἀποτυγχάνει, ἀφοῦ ἔλαβε πάντα τὰ μέτρα νὰ παραστήσῃ, χωρὶς νὰ λάβῃ καὶ τὰ μέτρα νὰ ἀποδείξῃ, ἐνστάσεις κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς, ἐνήργησε τὴν ἐκλογὴν φέρων μεθ’ ἑαυτοῦ καὶ νομικὸν σύμβουλον! Εἶχε προσλάβει δικηγόρον ἐξ Ἀθηνῶν...

§57Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐγνώριζεν ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι θὰ διαπραχθῶσιν ὄργια, διὰ νὰ τὰ καταγγείλῃ.

§58ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐκ τῶν προτέρων ἡτοίμαζε τὰς ἐνστάσεις. Ἐνηργήθη ἡ ἐκλογὴ μὲ νομικὸν σύμβουλον τὸν κ. Δημητρακόπουλον.

§59Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μίαν πληροφορίαν. Ὁ Δημητρακόπουλος εἶναι συγγενὴς τοῦ κ. Καναβαριώτη, καὶ δὲν εἶχε θέσιν νομικοῦ συμβούλου, ἀλλ’ ἐπῆγεν ἐκεῖ διότι ἦτο συγγενής του.

§60ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὄχι βέβαια διὰ νὰ τῷ παράσχῃ πολιτικὴν ὑποστήριξιν, ὁ ξένος πρὸς τὸν ξένον ἐν Αἰγίνῃ, ἀλλὰ τὴν νομικήν του ὑποστήριξιν πρὸς νομικὴν διατύπωσιν τῶν ἐνστάσεων. Ἀλλ’ ἐὰν ἐξετάσῃ τις τὸ σύνολον τῶν ἐνστάσεων, ἀνευρίσκει ὅτι παρέλαβον τὰ φύλλα τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ἀνέγραψαν ὡς λόγον κυβερνητικῆς ἐπεμβάσεως πᾶσαν μεταβολὴν ἀναγραφομένην εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἐξήγησαν ὡς ἐχθρικὴν πρὸς τὸν Καναβαριώτην πᾶσαν κίνησιν κυβερνητικήν, — καὶ τὴν ἀναγκαιοτέραν καὶ νομιμωτέραν! — ἐν τέλει δέ, ὅπως εἴδομεν χθές, ἡτοίμασαν μετὰ τὴν ἐκλογὴν καὶ μίαν καταγγελίαν, οὐχὶ διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι παρηνόμησεν ὁ ἀστυνόμος, ἀλλὰ διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἓν πρωτότυπον αὐτῆς, τὸ ὁποῖον νὰ ἀναγνωσθῇ ἀντὶ πάσης ἄλλης ἀποδείξεως εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κατάλογος, τὸν ὁποῖον ἡτοίμασαν, τῶν ἀποκλεισθέντων καὶ διορισθέντων ὑπαλλήλων, ἐνθυμεῖσθε ἀπὸ πόσων ἡμερῶν παραπονοῦμαι ὅτι δὲν μοὶ ἐδόθη· ἐνθυμεῖσθε τί ἀνεπτύχθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς περὶ τῆς πορείας, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν. Οὔτε χθὲς ἀκόμη δὲν ἠθέλησαν νὰ μοὶ δώσωσι τὸν κατάλογον τῶν 380 ἀποκλεισθέντων, ἢ τῶν, δὲν ἠξεύρω πόσων, παρανόμως ψηφισάντων...

§61Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Σήμερον ὅμως τὸν ἔδωκαν.

§62ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Σήμερον μοὶ τὸν ἔδωκαν αὐτὴν τὴν ὥραν, ἐνῷ εὑρίσκομαι ἐπὶ τοῦ βήματος, διότι δὲν τοῖς ἦτο δυνατὸν νὰ μοὶ τὸν ἀρνηθῶσι, καὶ διότι ἦσαν βέβαιοι, ὅτι δὲν μοὶ εἶναι δυνατὸν τώρα, ἐπὶ τοῦ βήματος, νὰ τὸν μελετήσω καὶ ἐξελέγξω. Μοὶ τὸν ἠρνοῦντο δὲ ἕως τώρα, διατὶ νομίζετε; Διότι, ἀφοῦ δὲν ἔχουσι καμμίαν ἀπόδειξιν ὅλων αὐτῶν τῶν ψευδῶν ἰσχυρισμῶν, ἔπρεπε νὰ μὴ δοθῇ καὶ εἰς ἐμὲ εὐκαιρία νὰ ζητήσω πιστοποιητικὰ ἀναιροῦντα τοὺς ἰσχυρισμοὺς τούτους καὶ ἀποδεικνύοντα ὅτι αὐταὶ αἱ ἐνστάσεις προπαρεσκευάσθησαν διὰ ν’ ἀποτελέσωσι τὸν θόρυβον, ὁ ὁποῖος ἐπεζητήθη νὰ γείνῃ, διὰ νὰ δικαιολογηθῇ, νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον λοιπὸν καὶ μὲ τοῦτο τὸ σχέδιον ἠκολούθησαν οἱ ἐνιστάμενοι παρεξηγοῦντες ἀπὸ σκοποῦ πᾶσαν ὑπηρεσιακὴν κίνησιν, καὶ ἀποδίδοντες αὐτὴν εἰς λόγους ἐνισχύσεως τοῦ κόμματος τοῦ κ. Βενιζέλου. Ὁ κατάλογος λοιπὸν αὐτὸς φέρει τὴν κατηγορίαν, ὅτι μετετέθη ὁ ὑποτελώνης! Διατί; Διότι διέκειτο πρὸς τὴν Κυβέρνησιν δυσμενῶς! Ὑποθέτω ὅτι δὲν μᾶς κατηγοροῦσιν, ὅτι δι’ ἄλλον τινὰ λόγον...

§63ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Διότι ἐξετέλει τὸ καθῆκόν του.

§64ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Διότι ἐξετέλει τὸ καθῆκόν του — πολὺ σωστά. — Ἐξετέλει τὸ καθῆκόν του. Καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἀναγνωρίζουσα ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐξετέλει τὸ καθῆκόν του, τὸν μετέθεσε, προαγαγοῦσα αὐτὸν εἰς τελώνην — αὐτὸν τὸν ἐχθρόν! — Ἰδοὺ ἡ πρώτη παρανομία! Καὶ ἀκόμη τὸν τηλεγραφητὴν κ. Π. Πομόνην, ἄλλον ἐχθρὸν αὐτὸν, ἀλλ’ ὑπάλληλον τοῦ καθήκοντος, δὲν μετέθεσεν, ἀλλ’ ἀπὸ τῆς δευτέρας τάξεως προήγαγεν εἰς τὴν πρώτην. Ἐννοεῖται ὅτι δὲν ὤφειλε τίποτε ὁ Πομόνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὁ Πομόνης εἶχε δώσει κατὰ τὸν νόμον τὸν τηλεγραφικὸν ἐξετάσεις, ἐνεκρίθη, ἔλαβεν ἕνα ἀριθμὸν εἰς τὴν σειρὰν ἱκανότητος εἰς τὸ βιβλίον, τὸ ὁποῖον κρατοῦσιν, ὑποθέτω, ἐκεῖ, εἰς τὴν Διεύθυνσιν τῶν ταχυδρομείων, καὶ μὲ τὴν σειράν του προήχθη. Προαχθεὶς δὲν ἠδύνατο νὰ μείνῃ εἰς τὴν Αἴγιναν. Καὶ ἐτοποθετήθη ποῦ; Δυσμενέστατα! Εἰς τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων! Ἄλλη παρανομία!

§65Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ποῦ ἡ δυσμένεια λοιπόν;

§66ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἠξεύρω κ’ ἐγώ! Σεῖς τὴν ζητεῖτε· σεῖς χαρακτηρίζετε τὴν προαγωγὴν ὡς δυσμένειαν, ὡς παρανομίαν! Μὴ νομίσητε ὅμως, ὅτι ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς κενώσεως τῆς θέσεως ἐφρόντισε νὰ τοποθετήσῃ ἡ Κυβέρνησις κανένα φίλον της, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν κ. Βενιζέλον. Ἐτοποθετήθη εἰς τὴν Αἴγιναν ὁ Γεωργαντόπουλος παρὰ τὴν θέλησίν του, καὶ ἐπεδίωκε μέχρι πέρατος τῆς ἐκλογῆς νὰ μετατεθῇ ἐξ Αἰγίνης, καὶ δὲν τὸ κατώρθωσεν. Ἠξεύρετε δὲ, διατὶ μετετέθη παρὰ τὴν θέλησίν του ἐξ Ἀκράτας εἰς Αἴγιναν; Διότι ὁ ἄνθρωπος κατάγεται ἐξ Ἀκράτας. Τὸν ἐξεδίωξαν ἐκ τοῦ τόπου του, καὶ τὸν ἐτοποθέτησαν εἰς μίαν νῆσον, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἤθελεν. Ἐντεῦθεν εἶχε λόγους νὰ μὴ συμπαθῇ πρὸς τὸν κυβερνητικὸν ὑποψήφιον, καὶ ἐντεῦθεν ἐξηγεῖται τὸ λεχθὲν εἰς τὸ τμῆμα καὶ μὴ ἀμφισβητηθὲν, ὅτι κατὰ τὴν ἑσπέραν τῆς ἐκλογῆς ὁ κ. Καναβαριώτης ἔστειλε τὰς σημειώσεις του εἰς τὸ τηλεγραφεῖον, ὁ τηλεγραφητὴς δὲν τὰς ἐπέστρεψε, καὶ ὁ κ. Καναβαριώτης τὸ ἐξήγησεν ἄλλως· ὅτι: «ἀφοῦ τὸ Δηλιγιαννικὸν κόμμα κερδίζει, τὰ ἐγύρισε ’πίσω πρὸς ἐμέ». Ἀλλὰ δὲν τὸ εἶχεν ἴδει ἀκόμη ὁ τηλεγραφητής! Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ τὴν μετάθεσιν τὴν δυσμενῆ τοῦ ὑποτελώνου Ν. Τούμπα. Καὶ ἡ μετάθεσις τοῦ ὑποτελώνου Ν. Τούμπα ἀπεδόθη εἰς κυβερνητικὴν ἐνέργειαν ἕνεκα τῶν ἀντιζαϊμικῶν φρονημάτων αὐτοῦ, ἢ τῶν ἀντιβενιζελικῶν, ἕνεκα τῶν μεγάλων φροντίδων, τὰς ὁποίας κατέβαλλεν ἐκεῖνος πρὸς καταπολέμησιν τοῦ κόμματος τοῦ κ. Βενιζέλου, ἢ πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ κόμματος τοῦ κ. Καναβαριώτη! Ὁ κ. Τούμπας ὑπηρέτει εἰς τὴν Αἴγιναν ὑπὲρ τὴν τριετίαν. Δὲν ἠξεύρω, ἂν τὸ ὑπὲρ τὴν τριετίαν εἶναι ὅρος προαγωγῆς ἢ διαμονῆς εἰς τὴν Αἴγιναν. Καὶ ὁ Τούμπας, διὰ νὰ τιμωρηθῇ διὰ τὴν στάσιν του τὴν ἀντιβενιζελικὴν, προήχθη εἰς τελώνην Ἄνδρου ἢ ὑποτελώνην! Αὐταὶ εἶναι αἱ μεταβολαὶ, τὰς ὁποίας ἐνεργεῖ ἡ Κυβέρνησις κατὰ τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπήκουον εἰς τὰς παροτρύνσεις αὐτῆς πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ κ. Βενιζέλου! Οὕτω κατεδιώχθησαν οἱ ἀντιφρονοῦντες ἢ οἱ ἐπιτελοῦντες τὰ καθήκοντά των! Μετετέθη — ἐλέχθη χθὲς — καὶ ὁ εἰρηνοδίκης Στάης...

§67Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε;

§68ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁρίστε.

§69Κ. ΤΟΠΑΛΗΣ. Εἰς τὴν Αἴγιναν ὑπάρχουσι ποινικαὶ φυλακαί. Ὡς γνωρίζετε, πρόεδρος τῆς Ἐφορείας, ὅπου δὲν ὑπάρχει πρόεδρος Πρωτοδικῶν, εἶναι ὁ εἰρηνοδίκης. Ἤθελον λοιπὸν νὰ ἔχω ὡς πρόεδρον τῆς Ἐφορείας ἐν ταῖς ποινικαῖς φυλακαῖς Αἰγίνης ἕνα εἰρηνοδίκην δεδοκιμασμένης ἀξίας καὶ ἱκανότητος — χωρὶς νὰ θέλω νὰ ὑποτιμήσω τὴν ἀξίαν καὶ τὴν ἱκανότητα τοῦ προκατόχου εἰρηνοδίκου κ. Στάη. — Ἐπειδὴ εἶχον ἐμπιστοσύνην καὶ πεποίθησιν εἰς τὸν εἰρηνοδίκην Θαλῆν, τὸν μετέθεσα ἐκ Βόλου καὶ τὸν ἐτοποθέτησα εἰς τὴν Αἴγιναν. Μόνος αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ μετάθεσις αὕτη. Καὶ δὲν περιωρίσθην μόνον εἰς τὴν μετάθεσιν, ἀλλὰ καὶ προήγαγον αὐτὸν εἰς εἰρηνοδίκην πρώτης τάξεως, τὸν προήγαγον ἐν τῷ Εἰρηνοδικείῳ Αἰγίνης, διότι ἐνόμιζον ὅτι ὁ εἰρηνοδίκης Θαλῆς ἦτο ἄξιος τοιαύτης ἐκτιμήσεως καὶ ἱκανοποιήσεως. Τὴν ἐκτίμησιν ταύτην παρετήρησα μετ’ εὐχαριστήσεως, ὅτι τὴν συμμερίζεται καὶ ἡ νῦν Κυβέρνησις, διότι ἐξ Αἰγίνης τὸν μετέθεσεν, ὄχι βεβαίως δυσμενῶς, εἰς Πειραιᾶ.

§70Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἀμειβόμενος δηλαδὴ μετατίθεται ὁ Θαλῆς!

§71ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ τοιουτοτρόπως, μετὰ τὴν ἐξήγησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βόλου Βουλευτοῦ καὶ πρώην Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης περὶ τοῦ εἰρηνοδίκου, τὸ ζήτημα τῶν μεταθέσεων τῶν διαφόρων ὑπαλλήλων τελειώνει. Ἀλλ’ ὑποθέτω ὅτι τελειώνει μὲ ἐντύπωσιν οὐχὶ ἐνθαρρυντικὴν διὰ τοὺς προσβάλλοντας λόγῳ τῶν μεταθέσεων τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς. Ὑποθέτω δὲ καὶ ὅτι ὁ κ. Καλούτσης εἰλικρινῶς θὰ ὁμολογήσῃ εὐθὺς ὡς ἐξέλθῃ ἐκ τῆς αἰθούσης, ὅτι ἐπλανήθη. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα, βλέπετε, δὲν εἶναι ζήτημα ἐντυπώσεων. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἐὰν ὑπῆρξαν παρανομίαι, καὶ ἂν ἐπέδρασαν αὗται ἐπὶ τῶν ἐκλογικῶν ἀποτελεσμάτων. Ἐπὶ τούτου δὲ ἀκριβῶς θέλετε πεισθῆ, καὶ θὰ δώσητε ψῆφον ἐπικυρωτικήν...

§72ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν. Ἐγὼ παρηκολούθησα τὰς συζητήσεις ἐν τῷ τμήματι, καὶ γνωρίζω πάντα τὰ τῆς ἐκλογῆς.

§73ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀπὸ τῆς μιᾶς μόνον ὄψεως· καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς συζητῶ μαζύ σας, διὰ νὰ τὰ μάθητε καὶ ἀπὸ τῆς καλῆς. Ἀλλὰ μετὰ ταῦτα κατηγορεῖται ἡ ἐκλογὴ διὰ τὴν ἐκεῖ τοποθέτησιν τοῦ ἀστυνόμου Εὐσταθίου Λάμπρου, καὶ τὴν μετάθεσιν τοῦ ἀστυνόμου Δ. Παπαγεωργίου, ὅστις ἤθελε νὰ μεταβῇ εἰς Λεβαδείαν, διὰ νὰ ἦναι πλησίον τῶν ἐκεῖ κτημάτων του. Εἶναι αὕτη δυσμενὴς μετάθεσις;

§74Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Πολὺ ζωηρὸν ἐνδιαφέρον δεικνύετε καὶ διὰ τὰ κτήματα τῶν ὑπαλλήλων!

§75Ι. Γ. ΛΑΠΠΑΣ. Δὲν μετέβη ἐκεῖ χάριν τῶν κτημάτων του.

§76ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κατάγεται ἢ ὄχι ἐξ Ἀταλάντης; Ἔχει ἢ δὲν ἔχει ἐν Λεβαδείᾳ κτήματα; Ἂν ἔχῃ, τότε θὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἐὰν ἤθελε νὰ μετατεθῇ ἐκεῖ, καὶ συνεπῶς ἐὰν μετετέθη δυσμενῶς ἢ εὐμενῶς. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν προβάλλω ταῦτα ὡς ἰσχυρισμόν. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀκριβεῖς...

§77Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Οὔτε τοῦτο δύνασθε νὰ βεβαιώσητε.

§78ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀλλὰ βλέπετε, ὅτι ὁ κ. Λάππας δὲν ἀρνεῖται ὅτι ὁ Παπαγεωργίου ἔχει κτήματα ἐν Λεβαδείᾳ, καὶ τοῦτο ἀρκεῖ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἀκριβῆ λέγω. Ἀλλ’ εἶναι πασίγνωστον τὸ πρᾶγμα εἰς Αἴγιναν, καὶ δὲν θὰ θελήσω νὰ προβάλω ἀνακριβείας πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς ἐκλογῆς, διότι δὲν θέλω ἢ οἱ ἀκούοντες ἢ οἱ ἀναγινώσκοντες εἰς τὰς ἐφημερίδας νὰ μὲ χαρακτηρίσωσιν ὅτι ἐν γνώσει ὑποστηρίζω ψευδῆ, ἵνα σώσω τὴν ἐκλογὴν Αἰγίνης, ἥτις δὲν εἶναι διόλου ἁμαρτωλὴ καθ’ ἑαυτήν, καὶ ἥτις δὲν ἔχει ἀνάγκην ὑπερασπίσεως, διὰ νὰ σταθῇ, ὡς θὰ σταθῇ. Ἐτοποθετήθη λοιπὸν ἐκεῖ ὁ ἀστυνόμος Εὐσταθίου, ἀντὶ τοῦ θελήσαντος καὶ ἐπιζητήσαντος νὰ μετατεθῇ ἐκεῖθεν Παπαγεωργίου καὶ μετατεθέντος ἐκεῖθεν πέντε μῆνας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, τρεῖς μῆνας πρὸ τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς, τὴν 29 Ἰουνίου 1902, χωρὶς οὐδεὶς νὰ γνωρίζῃ οὐδὲ ὑπὸ τίνων θὰ ἐνεργηθῶσιν αἱ ἐκλογαί, οὐδὲ τίνες θὰ ᾖναι ὑποψήφιοι! Κατ’ αὐτοῦ ἐλέχθησαν καὶ ἐν τῷ τμήματι καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ πολλὰ τὰ παράνομα. Ἀνέμενον σαφεῖς τινας ἰσχυρισμοὺς, καὶ ἀπόδειξίν τινα, ὅτι ἐξετέλεσεν ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς παρανομίαν τινά. Διότι δὲν ἦτο δυνατὸν ἐγὼ νὰ συλλέξω πληροφορίας ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους καὶ ἀντικρούσω τὰς κατηγορίας τῶν ἐνισταμένων. Ἐν τούτοις ἀφοῦ ἐκρατήθησαν ὅλαι αἱ κατηγορίαι αἱ κατὰ τοῦ ἀστυνόμου μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς, τῆς χθὲς, ὁ δὲ συνάδελφός μου κ. Καλούτσης δὲν ἠθέλησε νὰ μοὶ δώσῃ ἀντίγραφον τῆς μηνύσεως, ἢ τὸ πρωτότυπον, ἵνα τὸ ἴδω, ἔρχομαι ἤδη ν’ ἀντικρούσω τὰς κατηγορίας μὲ τί; Ἰσχυρίζομαι ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὴς, ὡς ἀναπόδεικτος, ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος τοῦ κ. Καλούτση, καὶ δύναμαι νὰ ἀρκεσθῶ εἰς τοῦτο. Ἀντίδικος δέ τις, θέλων διὰ παντὸς τρόπου νὰ στρεψοδικήσῃ, θὰ ἠρνεῖτο καὶ ὅτι ὑπεβλήθη κἄν μήνυσις εἰς τὸν Εἰσαγγελίαν, διότι δὲν βλέπω τί θὰ ἠμπόδιζε τοῦτον πρὸς τοῦτο, — ἀφοῦ μάλιστα δὲν ἐδόθη οὔτε ἀπάντησις πρὸς ἐμὲ, ἐρωτήσαντα περὶ τῆς μηνύσεως, οὔτε χρονολογία κἄν ἀνεφέρετο ἐν αὐτῇ. — Ἐν τῇ μηνύσει ἐκείνῃ ἀνεφέροντο πράξεις τινὲς καταγγελλόμεναι κατὰ τοῦ ἀστυνόμου. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ταύτας, οὔτε ἦτο δυνατὸν, ὡς ἐκ τῆς ταχύτητος, μεθ’ ἧς ἀνεγινώσκετο ἡ μήνυσις, νὰ κρατήσω σημειώσεις. Ἀλλὰ μοὶ ἀπέμεινεν εἰς τὴν μνήμην μου τοῦτο, ὅτι δὲν προεβλήθη ἰσχυρισμὸς, ἐνῷ κατηγορεῖτο ὁ ἀστυνόμος ὅτι κατεδίωκεν ἢ συνελάμβανεν ἐνταλματίας φίλους τοῦ κ. Καναβαριώτου, δὲν προεβλήθη ὁ ἰσχυρισμὸς ἐκ μέρους τῶν ἐνισταμένων, ὅτι ἀφῆκεν ἀκαταδιώκτους φίλους τοῦ κ. Βενιζέλου. Διότι, ἐὰν τοιοῦτόν τι εἴχομεν καὶ ἀπεδεικνύετο, ὁ ἀστυνόμος πράγματι θὰ ἐφατρίαζε...

§79Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὁ ἀστυνόμος ἔκαμεν ἐπίσκεψιν εἰς τὸν φυγόδικον Καλούδην!

§80ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι νέον, ἀλλὰ καὶ ἡ μόνη κατ’ αὐτοῦ κατηγορία! Ἀλλ’ ἀκούσατε! Ἀληθῶς ὁ Καλούδης ἦτο φυγόποινος, καὶ δὲν συνελήφθη ἀπὸ τὸν ἀστυνόμον, καὶ ἦτο φίλος ἀκόμη τοῦ κ. Βενιζέλου· ἀλλ’ ὅτε ἐδόθη ἀπάντησις διατὶ δὲν συνελήφθη, ἠναγκάσθη ὁ κ. Καναβαριώτης νὰ σιωπήσῃ... Θέλετε νὰ μάθητε καὶ ὑμεῖς, κύριοι Βουλευταί, διατὶ δὲν συνελήφθη ὁ Καλούδης; διότι ὁ Καλούδης παρεφρόνησε, καὶ ἀπέθανεν εἰς τὸ φρενοκομεῖον! Ὁ κύριος Καναβαριώτης, ὁ ὁποῖος ἠκολούθησεν, ὡς σᾶς εἶπον, τὸ σχέδιον τῆς προπαρασκευῆς τῶν ἐνστάσεων πρὸ τῆς ἐκλογῆς, διότι τὰ πράγματα ἦσαν φανερὰ, διότι προέβλεπε τὴν ἀποτυχίαν του, καὶ πᾶς καὶ ὀλίγον πεπειραμένος ὀφθαλμὸς δύναται εἰς μίαν τόσον μικρὰν ἐπαρχίαν, ἐν τόσῳ στενῷ κύκλῳ, νὰ προΐδῃ τὰ ἀποτελέσματα, ὅταν γνωρίζῃ μάλιστα τὰ πρόσωπα τὰ ὑποστηρίζοντα ἕν κόμμα, ἀλλὰ καὶ διότι προέβλεπεν ὅτι θὰ ἀποβῶσι τὰ πράγματα γενικῶς, ὅπως ἐφαίνοντο, ὑπὲρ τοῦ Δηλιγιαννικοῦ κόμματος, προητοίμαζε τὰς ἐνστάσεις του, ἵνα παράσχῃ καὶ στάδιον συζητήσεων, ἀλλὰ καὶ περιστατικὰ δυνάμενα νὰ προκαλέσωσι τὸν προσήκοντα θόρυβον, δι’ ἔλλειψιν ἄλλου λόγου ἀκυρότητος τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἐτηλεγράφησεν. Ἀλλ’ ὅτε ἐτηλεγράφησεν ὁ Καναβαριώτης εἰς τὴν «Ἀκρόπολιν» καὶ τὴν «Πρωΐαν» καὶ εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν τοῦ στρατοῦ κατὰ τοῦ ἀστυνόμου, ἐστάλη ἐξ Αἰγίνης ἡ ἑξῆς ἀπάντησις, δημοσιευθεῖσα εἰς τὸ «Νέον Ἄστυ» καὶ εἰς ἄλλας ἐφημερίδας τῆς 16 Ὀκτωβρίου (ἀναγινώσκει): «Διαμαρτυρόμεθα ἐντόνως, ἐντονώτατα, δι’ ὅσα ἀηδῆ ψεύδη ὁ ὑποψήφιος κ. Εὐάγγελος Καναβαριώτης ἐτηλεγράφησε πρὸς τὰς ἐφημερίδας «Ἀκρόπολιν», «Πρωΐαν» καὶ Γενικὴν Διοίκησιν τοῦ στρατοῦ. Ὁ νομοταγέστατος καὶ τοῦ καθήκοντος ἀξιωματικὸς ἀστυνόμος κ. Εὐστάθιος Λάμπρου ἀληθῶς συνέλαβε ταραχοποιούς τινας φίλους τοῦ κυρίου Καναβαριώτου, ὑβρίζοντας δι’ ἀκατονομάστων ὕβρεων τὸν δήμαρχον κ. Νικόλαον Σ. Πέπαν καὶ ἁπάσας τὰς ἀρχάς· ἵνα δὲ μὴ συμβῶσιν ἀληθῶς ἀπευκταῖα, ὁ κ. Λάμπρου ὡδήγησεν αὐτοὺς εἰς τὸ κρατητήριον, ὅπου ἐκεῖ ἔθραυσαν πᾶν τὸ προστυχόν, ὑβρίζοντες τὸν κ. Λάμπρου διὰ τῶν λέξεων κλέπτης, πρόστυχος καὶ τραμποῦκος, δι’ ἃς ὕβρεις ὁ κ. ἀστυνόμος ἐπέδωκε μήνυσιν ἐναντίον των, ὁμοίαν δὲ τοιαύτην ἐπέδωκε καὶ ὁ δήμαρχος κ. Πέπας, δι’ ὅσας ὕβρεις οἱ ταραχοποιοὶ οὗτοι ἐξεστόμισαν, ἀποκαλοῦντες αὐτὸν ἄτιμον, λωποδύτην κτλ. Δι’ αὐτὰς καὶ μόνας τὰς παραβάσεις, ἐὰν θεωροῦνται παραβάσεις, καταγγέλλεται ὁ κ. Λάμπρου ἀπὸ τὸν κ. Καναβαριώτην, ἐνῷ ἐκ τῶν πράξεών του καὶ ἐκ τῆς ἐν γένει συμπεριφορᾶς του δείκνυται ἀστυνόμος τοῦ καθήκοντος, νομοταγής, εὐγενὴς καὶ ὑπομονητικώτατος, πρότυπον ἀληθῶς τῆς πλέον ἐξευγενισμένης εὐρωπαϊκῆς ἀστυνομίας. Ἄλλως τε ὁ κ. Καναβαριώτης ἂς ὀνομάσῃ ποῖα καταστήματα ἐν πλήρει μεσημβρίᾳ ἔκλεισε, καὶ ποίους ἐκ τῶν φίλων του, ἐν ἄκρᾳ ἡσυχίᾳ ἐκφράζοντας τὸ πολιτικὸν ὑπὲρ αὐτοῦ φρόνημά των, ἐφυλάκισεν ὁ κ. Λάμπρου. Ἢ μήπως ταῦτά εἰσιν ἐκ τῶν συνήθων ἐκλογικῶν τερτιπίων, ἵνα δι’ αὐτῶν κατορθώσῃ καὶ σωθῇ ἐκ τῆς προβλεπομένης βεβαιοτάτης ἀποτυχίας του; Θεόδ. Λεούσης, Νικ. Ἡριώτης κλπ.» Καὶ εἶναι ὑπογεγραμμένοι εἰς τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ, ὅπως ἠρίθμησα, 595, ἀναφέρει δὲ, ὅτι «ἕπονται πλεῖσται ἄλλαι ὑπογραφαί». Δὲν δέχομαι ὅτι ἕπονται καὶ ἄλλαι ὑπογραφαί· δέχομαι ἀκόμη, ὅτι, ὅταν ὁ κατηγορούμενος ὑπάλληλος ζητήσῃ πιστοποιητικὰ ἀπὸ τοῦ τόπου τῆς διαμονῆς του, εἶναι εὔκολον νὰ λάβῃ καὶ νὰ συλλέξῃ πολλὰς ὑπογραφὰς, ἀλλὰ μοὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν σοβαρὰν ἓν, ὅτι μεταξὺ τῶν ὑπογεγραμμένων εἶναι καὶ ὁ Δημήτριος Μπέσης. Δημήτριος δὲ Μπέσης, κατὰ τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς, εἶναι ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Καναβαριώτου εἰς τὴν κάλπην του!

§81Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τὸ βεβαιοῦτε αὐτό, ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Καναβαριώτου;

§82ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐδῶ βλέπω ἐγώ, ὅτι Δημήτριος Μπέσης εἶναι ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Καναβαριώτου. (Διάλογοι). Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἶμαι ἐντεταλμένος νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ βεβαιώσῃ τὴν Βουλὴν, ποίαν ἰδέαν ἐσχημάτισε μετὰ τὴν πρὸς αὐτὸν ἀπολογίαν τοῦ ἀστυνόμου, τὴν προφορικήν.—Διότι μετεκλήθη ἐνταῦθα ὁ ἀστυνόμος, καὶ ἐνεφανίσθη εἰς τὸν Ὑπουργόν, ἐζητεῖτο δὲ ἡ παῦσις τοῦ ἀστυνόμου.— Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀκροασθεὶς τῆς ἀπολογίας τοῦ ἀστυνόμου, ἔδωσε, ποίαν διαταγήν; «Νὰ πηγαίνετε εἰς τὴν θέσιν σας». Κατόπιν δὲ, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, κατ’ ἐπίμονον ἀπαίτησιν, δὲν ἐπαύθη ὁ ἀστυνόμος, ὡς ἐπαύθησαν ὅλοι σχεδὸν οἱ ἄλλοι, ὅσοι κατηγορήθησαν καὶ μόνον ὅτι συνεπάθουν ὑπὲρ τῆς ἀντιθέτου μερίδος, ἀλλὰ μετετέθη εἰς τὴν ἀστυνομίαν Ἐλευσῖνος. Ἐὰν ἦτο ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργός, ὑποθέτω ὅτι θὰ μὲ ἀπήλλασσε τῆς ἀνάγκης τοῦ νὰ φροντίζω νὰ ἀποδείξω δι’ ἰσχυρισμῶν καὶ μόνην τὴν ἀνακρίβειαν τῶν ἐνστάσεων σχετικῶς πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ ἀστυνόμου. Ἐννοεῖται ὅτι ἐν τῷ σχεδίῳ τοῦ καταρτισμοῦ ἐνστάσεων καὶ τῆς προκλήσεως θορύβου κατὰ τῆς ἐκλογῆς πολλὰ μὲν καὶ ἄλλα μέσα ἐτέθησαν εἰς ἐνέργειαν, ἀλλ’ ἕν, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἐδυσκολεύθην νὰ πιστεύσω, καὶ, ἂν θέλητε, ἀκόμη δυσκολεύονται νὰ πιστεύσωσι πολλοὶ εἰς τὴν Αἴγιναν, καὶ ὅπερ ἔκαμε πολὺν θόρυβον καὶ πολὺ κακὴν ἐντύπωσιν εἰς βάρος τῆς ἀποτυχούσης μερίδος, εἶναι τὸ γεγονὸς τῆς ἀποπείρας δολοφονίας κατὰ τοῦ κ. Καναβαριώτου. Ὅτε οἱ χορηγοῦντές μοι τὰς πληροφορίας μὲ ἐβεβαίουν ὅτι ἡ ἀπόπειρα δολοφονίας ἦτο πλαστὴ, δὲν ἐπίστευον ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν τοιοῦτο μέσον· ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ἐπέμενον νὰ τὸ πιστεύσω. Καὶ ἀπὸ προχθές, ὅτε ἔμαθον ὅτι θὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Αἰγίνης, ἔρχονται ἄνθρωποι εὐϋπόληπτοι ἐξ Αἰγίνης καὶ μὲ βεβαιοῦσιν ὅτι τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι πλαστόν. Καὶ ἐνῷ μετέβη ἀμέσως, συνεπείᾳ τῶν τηλεγραφικῶν διαδόσεων, τακτικὸς ἀνακριτὴς, ὁ κ. Σουλτάνης, εἰς Αἴγιναν, καὶ ἐνήργησεν ἀνακρίσεις, ἡ ὑπόθεσις ἐγκατελείφθη, — μία ἀπόπειρα δολοφονίας καθ’ ἑνὸς τοιούτου προσώπου, ἐξόχου, τῆς πόλεως Αἰγίνης! — ἐγκατελείφθη, διότι, ὡς λέγουν, οὐδὲν ἀπεδείχθη, τοὐναντίον ἐνισχύθη ἡ ἰδέα τῆς πλαστότητος τῆς δολοφονίας. Ἐγὼ ἐξακολουθῶ νὰ μὴ ἔχω πεποίθησιν εἰς τὴν πλαστότητα τῆς δολοφονίας, ἀλλ’ οἱ Αἰγινῆται πάντες, καὶ ἴσως πασῶν τῶν ἀποχρώσεων, τὸ βεβαιοῦσι...

§83Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐννοεῖτε «ἐγκατελείφθη»;

§84ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἐξεδόθη ἀκόμη οὔτε βούλευμα. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν περάτωσιν τῶν ἀνακρίσεων, τὴν τελεσθεῖσαν ἀμέσως μετὰ δύο ἡμέρας, ἡ ὑπόθεσις οὔτε ὑπεβλήθη κἄν εἰς τὸ Συμβούλιον, καὶ ἡ ἰδέα ὅτι δὲν ἀποδεικνύεταί τι διὰ τὴν κατηγορίαν εἶναι εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ τὴν ἀποδείξουν. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι παρῆλθον ἔκτοτε δύο καὶ πλέον μῆνες, καὶ ἡ καταδιωκτικὴ ἀρχὴ εὑρίσκεται εἰσέτι ἐν ἀρχῇ. Ταῦτα παρεμπιπτόντως, διότι μοὶ ἐπεβλήθη νὰ τὰ ἀναφέρω. Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ ἄλλην κατηγορίαν, τὸ ζήτημα τοῦ διορισμοῦ διαφόρων ὑπαλλήλων, τῆς προαγωγῆς διαφόρων ὑπαλλήλων, καὶ τῆς προσωπικῆς ἐπεμβάσεως τοῦ τότε Πρωθυπουργοῦ. Κατηγορεῖται ὅτι διωρίσθησαν ἐξ Αἰγίνης: ὁ Νικόλαος Καλούδης διευθυντὴς Καπνεργοστασίου. Νικόλαος Καλούδης εἶναι καὶ μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, διὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἡ ἔνστασις κατωτέρω. Ἀλλ’ ὁ Νικόλαος Καλούδης οὔτε ἔλαβε διορισμὸν, οὔτε ἀπεδέχθη τὴν θέσιν του. Τοῦτο τὸ λέγω, ὄχι διὰ νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει διορισμὸς,— ὁ διορισμὸς ὑπάρχει, — ἀλλ’ ἵνα ἀποδείξω τὴν σπουδαιότητα τοῦ διορισμοῦ...

§85Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὁ Νικόλαος Καλούδης ἐζήτησε πληροφορίας ἀπὸ τὸν Καναβαριώτην, ἐὰν πρέπει νὰ μεταβῇ εἰς Ἀγυιὰν, καὶ εἶχε τὸν διορισμὸν εἰς τὴν τσέπην του.

§86ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀποκαλύπτετε ἓν περιστατικόν, τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν εἶχον ὄρεξιν νὰ τὸ ἀποκαλύψω· ὅτι ὑπῆρχε σχέσις συνδέουσα τὸν Καναβαριώτην μὲ τὸν Καλούδην.

§87Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε διωρίσθη;

§88ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἠξεύρω πότε, ἀλλὰ διωρίσθη.

§89Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τρεῖς ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς τὸν διώρισαν, ἵνα ἐξασφαλίσουν τὴν ψῆφον αὐτοῦ καὶ τῶν συγγενῶν του.

§90ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀλλ’ ἐὰν ἀποδειχθῇ, ὅτι ὁ Καλούδης ἦτο φίλος τοῦ κ. Βενιζέλου, τίνα μεταβολὴν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ἔφερεν ὁ διορισμός;

§91Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὑποθέτω, ὅτι πολὺ θὰ δυσκολευθῆτε εἰς τὸ ζήτημα αὐτό.

§92ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι συζήτησις αὐτὴ πλέον! εἶναι διάλογοι!

§93ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Παρατηρῶ ὅτι καὶ εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁμολογῶ, μὴ ἀκολουθῶν τὴν τακτικὴν τῆς γενικῆς ἀρνήσεως, καὶ εἰς ἐκεῖνα προκαλεῖτε διακοπὰς καὶ ἀντιρρήσεις, ἐνῷ ἔπρεπε ν’ ἀποδέχησθε εὐχαρίστως αὐτά, διὰ νὰ χρησιμεύσουν ὡς ὅπλον ἐναντίον μου αἱ τοιαῦται ὁμολογίαι. Ὁμολογῶ ἀκόμη, ὅτι διωρίσθη εἰρηνοδίκης ὁ Ἰωάννης Κατσῆς, καὶ ὁμολογῶ ἀκόμη, ὅτι ὁ Μιλτιάδης Καμπανάος διωρίσθη τελωνοσταθμάρχης, καὶ ὁ Ζωγράφος ὑπογραμματεὺς τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς. Διατυπώσατε τώρα, ποίαν ἐπιρροὴν ἔσχον οἱ διορισμοὶ οὗτοι ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος ὑπὲρ τοῦ ἐπιτυχόντος; Μὴ ἦσαν ἐχθροί του καὶ ἔγειναν φίλοι; Ἐγὼ ἓν μόνον δηλῶ, ὅτι οὗτοι διορισθέντες δὲν ἐψήφισαν. Ἔχομεν καὶ τὸν Ἀθανασιάδην τὸν συμβολαιογράφον. Ὁ Ἀθανασιάδης ἦτο συμβολαιογράφος Ἑρμουπόλεως· δὲν διωρίσθη συμβολαιογράφος Πειραιῶς. Ὁ Ἀθανασιάδης, κατὰ τακτικὴν τηρουμένην ὑπὸ τῶν συμβολαιογράφων, τὴν ὁποίαν γνωρίζετε, συνεβλήθη μετ’ ἄλλου συμβολαιογράφου ἐν Πειραιεῖ, καὶ ὑπέβαλον αἴτησιν ἀμοιβαίας μεταθέσεως, καὶ μετετέθησαν ἀμοιβαίως. Φαίνεται δέ, ὅτι ὁ τέως ἐν Πειραιεῖ συμβολαιογράφος τὴν μέθοδον αὐτὴν τῆς ἀμοιβαίας μεταθέσεως τὴν θέτει τακτικῶς εἰς ἐνέργειαν, διότι μανθάνω ὅτι καὶ ἐξ Ἑρμουπόλεως ὑπέβαλεν ἄλλην αἴτησιν ἀμοιβαίας μεταθέσεως...

§94Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τί θέλετε νὰ εἰπῆτε μὲ αὐτό;

§95ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θέλω νὰ ἀποδείξω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ διορισμοῦ, ἀλλὰ περὶ μεταθέσεως μόνον, τῇ αἰτήσει του, τὴν ὁποίαν καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ μὴ κάμῃ τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ δι’ ἣν οὐδὲν οὗτος ὤφειλε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ θέλω ἀκόμη καί τι ἄλλο· ὅτι ὁ κλητὴρ τῆς Ἐφορείας Πειραιῶς — τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω, καὶ περὶ τοῦ ὁποίου λέγετε ὅτι διωρίσθη χάριν τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης — δὲν εἶναι οὔτε κἄν ἐκλογεὺς Αἰγίνης, οὐδέποτε δὲ μετέβη ἵνα ψηφίσῃ ἐκεῖ. Ἀπελύθη ἀπὸ τῆς θέσεως ὑπαλλήλου εἰς τὸ ταχυδρομεῖον, καὶ διωρίσθη κλητὴρ τῆς Ἐφορείας. Νομίζω δέ, ὅτι σοβαρῶς δὲν δύναται νὰ γείνῃ λόγος περὶ τούτου, ἀσχέτου τελείως πρὸς τὰ τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης.

§96Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Καὶ ὅμως ἀπελύθη δι’ ἀναξιοπρεπῆ συμπεριφοράν, διότι ἔλαβε μέρος εἰς τὴν διαδήλωσιν καὶ ἐφώναζε «ζήτω τὸ κορδόνι».

§97ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ ταῦτα περὶ τῶν διορισμῶν. Ἀλλ’ ὅταν πρόκηται περὶ διορισμῶν 5, ποῖος δύναται νὰ γείνῃ λόγος περὶ αὐτῶν, ὅταν οἱ μὲν ἐκ τῶν διορισθέντων ἀπουσίαζον, οἱ δὲ καὶ διορισθέντες δὲν ἐψήφισαν; Ἀλλ’ οἱ ἐνιστάμενοι ἀνεῦρον καὶ ἄλλους ὑπαλλήλους ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἀνέφεραν τὴν προαγωγὴν τοῦ κ. Φουντούλη εἰς τὴν θέσιν Γεν. Προξένου. Ἐδόθη ὅμως χθὲς ἡ ἀπάντησις ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καλαβρύτων περὶ τῆς ποιότητος τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ καὶ τῆς ὑπηρεσιακῆς ἀνάγκης, ἡ ὁποία ἐπέβαλλε τὴν προαγωγήν του. Ἐγὼ δὲ γνωρίζω, ὅτι ὁ κ. Φουντούλης, ἀπὸ εἰκοσιπενταετίας προξενικὸς ὑπάλληλος, ἦτο μακρὰν τῆς Αἰγίνης, δὲν ἦτο δὲ οὔτε ἐκλογεὺς κἄν ἐν αὐτῇ.

§98Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἔχει συγγενεῖς ἐν Αἰγίνῃ; Ἐὰν σᾶς προβιβάσουν τὸν ἀδελφόν σας, δὲν ἔχει τοῦτο ἐπιρροήν;

§99Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. πρώην Πρωθυπουργόν, ὅτι φοιτηταὶ ὄντες καὶ παραθερίζοντες ἐν Αἰγίνῃ ἐγνωρίσαμεν, ὡς ἐξακολουθεῖ ἔτι νὰ γνωρίζῃ, τὴν οἰκογένειαν Φουντούλη. Ἐκεῖ μετέβαινεν ἔκτοτε ὁ κ. πρώην Πρωθυπουργός.

§100ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Ἐγὼ, ὅτε προεβίβασα τὸν κύριον Φουντούλην, ὃν εὗρον κατὰ τὰ 1898 ἢ 1899 εἰς κατωτέραν προξενικὴν θέσιν, ὅτε, λέγω, προεβίβασα αὐτὸν εἰς πρόξενον πρώτης τάξεως, δὲν ἐγνώριζον ὅτι ἦτο Αἰγινήτης, οὔτε ἔπραξα τοῦτο διὰ τὸν λόγον ὅτι ἦτο Αἰγινήτης. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὁ κ. Φουντούλης ἦτο πρόξενος Αʹ τάξεως, διευθύνων τὸ Γενικὸν Προξενεῖον Φιλιππουπόλεως, ὅτε δὲ συνεπληρώθησαν καὶ ἄλλαι θέσεις — τὰς ὁποίας δὲν ἐνθυμοῦμαι· νομίζω ἡ ἐν Ἱεροσολύμοις καὶ ἄλλαι τινὲς, — τότε προεβιβάσθη καὶ ὁ κ. Φουντούλης καὶ ἔλαβε τὸν βαθμὸν τοῦ Γενικοῦ Προξένου.

§101Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προετιμήθη φυσικὰ αὐτὸς μεταξὺ δύο ἢ τριῶν ἄλλων.

§102ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μετὰ τὸν κ. Φουντούλην ἔχομεν προαγωγὴν εἰς τὴν τελωνιακὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Γεωργίου Μπακούρη, ἡ ὁποία δῆθεν ἐγένετο διὰ νὰ περιποιηθῇ ὁ κ. Βενιζέλος τοὺς συγγενεῖς αὐτοῦ καὶ τοὺς συγκρατήσῃ. Οὗτος ὅμως ἀπὸ δεκαπενταετίας εἶναι εἰς τελωνιακὴν ὑπηρεσίαν, προήχθη δὲ τώρα ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ εἶναι βέβαιον, ὅτι οἱ ἐν Αἰγίνῃ συγγενεῖς του ἦσαν φίλοι τοῦ Καναβαριώτου κατὰ τὴν ἐκλογήν. Ἰδοὺ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς προαγωγῆς αὐτοῦ! Καὶ ἀπομένει ἡ προαγωγὴ τοῦ Ἰωάννου Λογοθέτου. Οὗτος διετέλεσεν ὑπελεγκτὴς τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς ἐπὶ 8 ἔτη καὶ προήχθη· ἀλλ’ οὗτος ἔχει ἀδελφὸν ὑπάλληλον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ 15 ἔτη. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν Βουλευτής, ἐὰν ὁ κ. Βενιζέλος ἐζήτησε τὴν προαγωγήν του, ἢ ἡ ὑπηρεσία προήγαγεν αὐτόν, ἀλλὰ γνωρίζω τοῦτο μόνον, ὅτι οὔτε αὐτὸς, οὔτε ὁ ἀδελφός του, ὁ ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, μετέβαινε νὰ ψηφίσῃ εἰς τὴν Αἴγιναν. Αὐταὶ ἦσαν αἱ προαγωγαί, ἃς χάριν τοῦ κόμματος ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπέδρασεν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος! Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει ἐγὼ νὰ ἀποκρούσω, μεθ’ ὅσα χθὲς ἐλέχθησαν, τὴν ἔνστασιν, ὅτι ὁ πρώην Πρωθυπουργὸς ἐκάλει παρ’ ἑαυτῷ τοὺς διαφόρους κομματάρχας καὶ ἐπίεζεν αὐτοὺς νὰ ὑποστηρίξωσι τὴν ὑποψηφιότητα τοῦ κ. Βενιζέλου. Ἐδόθη ἀπάντησις ἀρκοῦσα, ἧς τὴν ἀξίαν δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μειώσω...

§103Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν εἶπον «ἐπίεζεν», ἀλλὰ «παρώτρυνε».

§104ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀναγινώσκω τὴν ἔκθεσιν τοῦ εἰσηγητοῦ. — Δὲν ἀποτείνομαι δὲ πρὸς ὑμᾶς, διότι καὶ ἄλλοι ῥήτορες ἠγόρευσαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου. — Ἡ ἔκθεσις ἔχει οὕτως (ἀναγινώσκει): «... ὅτι ὁ τέως Πρωθυπουργὸς... τακτικώτατα ἐπεσκέπτετο τὴν Αἴγιναν, καλῶν παρ’ ἑαυτῷ διαφόρους κομματάρχας καὶ πιέζων αὐτοὺς πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ κ. Βενιζέλου...» Τελειώνων οὕτω τὰ προσωπικὰ, ἔρχομαι εἰς τὰς σοβαρὰς καταχρήσεις καὶ τὰ μεγάλα ἐγκλήματα, ἅπερ διεπράχθησαν ἵνα ὑποστηριχθῇ ἡ ἐπιτυχία τοῦ κ. Βενιζέλου! Πρώτη πρᾶξις καταγγελλομένη εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἵνα ἀμείψῃ τὸν κομματάρχην τοῦ Βενιζέλου Βασίλειον Σημαντώνην, ἐνῷ ἡ πρὸ τῶν φυλακῶν πλατεῖα ἦτο δημοτικὴ, καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Αἰγίνης τὴν κατήργησεν, ἡ Κυβέρνησις προσηνέχθη νὰ τὴν ἀγοράσῃ, μεταβαπτίζουσα αὐτὴν εἰς δημοσίαν. Τὸ τελευταῖον μέρος τῆς ἐνστάσεως κατέπεσε χθὲς θορυβωδῶς· ἀλλὰ θὰ ἀναπτύξω τοῦτο, ἵνα πεισθῆτε ὅτι ἄλλως, παρ’ ὅτι ἔχουσι, τὰ πράγματα παρεστάθησαν, ἵνα προκαλέσωσιν οὕτως ἐντύπωσιν κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὡς παρίστανται ἔλαβον χώραν, οὐδεμίαν ἐπιρροὴν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος ἤσκησαν. Ἡ πλατεῖα, περὶ ἧς γίνεται λόγος, ἔχει ἔκτασιν 26,000 μέτρων· εἶναι ἡ πλατεῖα Σωφρονιστηρίου. Εἰς τὴν ὅλην ἔκτασιν περιλαμβάνεται καὶ μέρος ἐκ 3757 μέτρων, ἀνῆκον εἰς τὸν Σημαντώνην καὶ ἄλλους Αἰγινήτας. Κατὰ τὸ 1896 τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Αἰγινητῶν τὴν ὅλην πλατείαν ἐχαρακτήρισεν ὡς δημοτικὴν, τροποποιῆσαν τὸ σχέδιον τῆς πόλεως, διότι ἦτο ἠσφαλισμένον, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν θὰ ἐπλήρωνεν ὁ δῆμος ἀποζημίωσιν. Ἀλλ’ ἐνῷ τὴν ἐθεώρει ὡς δημοτικήν, ἐξ ἄλλου ὑπῆρχε διεκδίκησις κατὰ τοῦ Δημοσίου ἐκ μέρους διαφόρων κατοίκων, καὶ τοῦ Σημαντώνη καὶ ἄλλων. Ἀπὸ τοῦ ἔτους 1901 ὁ Διευθυντὴς τοῦ Σωφρονιστηρίου Αἰγίνης διὰ δύο ἀναφορῶν του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης περὶ τῶν ὑπὸ τοῦ Παναγῆ Λυκούρη, Ἀντωνίου Φοροροῦ, Β. Σημαντώνη καὶ ἑτέρου Λυκούρη κατεχομένων γηπέδων, τῶν κειμένων ὄπισθεν τοῦ Σωφρονιστηρίου Αἰγίνης, ἐζήτησε νὰ ἐπέμβῃ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ λύσῃ τὸ ζήτημα τῆς κυριότητος καὶ κατοχῆς τῶν οἰκοπέδων ἐκείνων καὶ λάβῃ πρόνοιαν, ὥστε ἡ φρουρὰ Αἰγίνης νὰ γνωρίζῃ, ἐὰν δύναται ἢ ὄχι ἐλευθέρως νὰ κινῆται ἐπὶ τῶν οἰκοπέδων ἐκείνων. Μετὰ τὴν ἀναφορὰν τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Σωφρονιστηρίου καὶ μετὰ τὰς αἰτήσεις θεραπείας καὶ τὰς ἐπακολουθησάσας ἀγωγὰς κατὰ τοῦ Δημοσίου τῶν διαφόρων κατόχων, — διότι ἡ φρουρὰ ἤθελε νὰ κατέχῃ τὸ μέρος ἐκεῖνο διὰ τὴν ἀλλαγήν της καὶ τὰ γυμνάσιά της, ἐνῷ ἐξ ἄλλου ὁ δῆμος τὸ εἶχε χαρακτηρίσῃ ὡς δημοτικὴν πλατεῖαν, ἐκ τρίτου δὲ οἱ ἰδιοκτῆται ἠγέρθησαν δικαστικῶς κατὰ τοῦ Δημοσίου, — τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ μῆνα Φεβρουάριον τοῦ 1902, ἀφοῦ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους 1901 ἐνήργησεν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, ἀπέστειλεν εἰς Αἴγιναν τὸν οἰκονομικὸν ἐπιθεωρητὴν Κωνσταντῖνον Σταμπολῆν, ὁ ὁποῖος ἐξετάσας μάρτυρας ὑπέβαλε πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4 καὶ ἀπὸ 7 Φεβρουαρίου 1902 ἐκθέσεώς του τὸ ἀποτέλεσμα, ἀλλὰ συγχρόνως διετάχθη, συνεπείᾳ ἀναφορᾶς τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Πειραιῶς, ὁ γεωμέτρης Πράπας καὶ ὑπέβαλε διάγραμμα, συγχρόνως δὲ ὑπέβαλον καὶ οἱ διεκδικοῦντες τὸ μικρὸν ἐκεῖνο τμῆμα τῶν 3000 περίπου μέτρων, ἀπέναντι τοῦ ὅλου, Σημαντώνης καὶ λοιποὶ, τὰ ἔγγραφά των πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον. Καὶ τίνα, Κύριοι, εἶναι τὰ ἔγγραφα ταῦτα; Εἶναι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2357 συμβόλαιον τοῦ ἔτους 1840, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 633 συμβόλαιον τοῦ 1864 καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1240 τοῦ 1874 συμβόλαιον τοῦ συμβολαιογράφου Αἰγίνης Λαμπαδαρίου, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ Σημαντώνης ἐπροίκισε τὴν θυγατέρα αὑτοῦ ἐκ τοῦ γηπέδου, περὶ οὗ πρόκειται. Ἐκ τοῦ γηπέδου τούτου εἶχεν ἀγορασθῆ τὸ μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον ἱδρύθη τὸ Σωφρονιστήριον. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν πάντα ταῦτα· τὴν δὲ ὑπηρεσίαν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο τὴν κανονίζει ὁ σχετικὸς τμηματάρχης· τμηματάρχης δὲ ἐπὶ τῶν δημοσίων κτημάτων εἶναι πρόσωπον εἰς ὑμᾶς πάντας γνωστὸν καὶ διακεκριμένον διὰ τὴν ἐντιμότητα καὶ τὸ φρόνημά του· δὲν πιστεύω δὲ, ὅτι θὰ ἰσχυρισθῇ τις ἐξ ὑμῶν, ὅτι ὁ κ. Γεωργαντόπουλος ἀνήκει εἰς τὸ Ζαϊμικὸν κόμμα ἢ εἰς τὸ Θεοτοκικόν· εἶναι ἔντιμος ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος κήδεται ὑπὲρ πάντα ἄλλον τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Τῇ εἰσηγήσει λοιπὸν αὐτοῦ τὸ Ὑπουργεῖον ἐξέδωκεν ἀπόφασιν, καθ’ ἣν (ἀναγινώσκει): «Ἐπειδὴ ἐκ τῶν καταθέσεων τῶν ἐξετασθέντων μαρτύρων ἐξάγεται, ὅτι ὁ Β. Σημαντώνης καὶ οἱ λοιποὶ κληρονόμοι Ι. Λυκούρη κατέχουσιν αὐτοὶ καὶ οἱ δικαιοπάροχοί των τὸ ἐν τῷ διαγράμματι τοῦ γεωμέτρου Πράπα γήπεδον ἐκ στρεμ. 3, μέτρων 857 καὶ 87/00 ἀπὸ ἀμνημονεύτων χρόνων, σπείροντες αὐτὸ κριθὴν καὶ σῖτον, καὶ μόνον 200–300 μέτρα ἐκ τούτου κατέχει τὸ Δημόσιον διὰ τῶν στρατιωτῶν τῶν ἀποτελούντων τὴν φρουρὰν τοῦ Σωφρονιστηρίου, καὶ ἐν ᾧ χώρῳ οἱ στρατιῶται κατὰ τὰς ὥρας τῆς ἀναπαύσεως μένουσι παίζοντες. Ἐπειδὴ ἑτέρωθεν τὸ Δημόσιον δὲν ἔχει τίτλους, ἐφ’ ὧν νὰ στηρίξῃ πραγματικὰ δικαιώματα ἐπὶ τῶν ἀμφισβητουμένων μερῶν, ἡ δὲ χρῆσις τῶν στρατιωτῶν δὲν δύναται ν’ ἀποτελέσῃ διανοίᾳ κυρίου ἀνεπίληπτον κατοχὴν ἐπὶ τῆς ἐκ μέτρων 300 ἐκτάσεως. Ἐπειδὴ ἐκ τῶν παρουσιασθέντων ἡμῖν ὡς ἄνω ὑπ’ ἀριθ. 2357 τοῦ 1840, 633 τοῦ 1864 καὶ 1240 τοῦ 1874 συμβολαίων συνάγεται, ὅτι οὗτοι οἱ κληρονόμοι Λυκούρη κατέχουσι τὰ περὶ ὧν πρόκειται γήπεδα.... Διὰ ταῦτα.... ἀναγνωρίζει τὴν κυριότητα καὶ κατοχὴν εἰς τοὺς κληρονόμους Λυκούρη, καὶ παραγγέλλει τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον Πειραιῶς νὰ ἀπέχῃ πάσης διαταράξεως.» Αὐτὸ διέταξε τὸ Ὑπουργεῖον. Ὁ δῆμος, ὅτε εἶδεν ὅτι ἀπετύγχανεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπεδίωκε, καὶ ὅτι ἐκεῖ, ὅπου ἐνόμιζεν ὅτι ἔκαμνε δημοτικὴν πλατεῖαν, ἔτρεχε τὸν κίνδυνον νὰ πληρώσῃ ἀποζημιώσεις εἰς τὸν Σημαντώνην καὶ λοιποὺς,—αὐτὸν δὲ τὸν κίνδυνον δὲν τὸν ἀπέφυγεν ἀκόμη, ἔχει δὲ πολλὰς ἀνάγκας ὁ δῆμος, καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ διατηρήσῃ δημοτικὴν πλατεῖαν ἐν Αἰγίνῃ ἐκτάσεως 26 στρεμμάτων, — ἐσκέφθη, καὶ ἐσκέφθη ἄριστα, τὸ μέρος αὐτὸ νὰ τὸ καταργήσῃ, καὶ προέβη εἰς ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ τὴν τροποποίησιν τοῦ σχεδίου τῆς πλατείας Αἰγίνης κατὰ τοσοῦτον μέρος, ὅσον καταλαμβάνουσι τὰ τρία στρέμματα καὶ 300 μέτρα τὰ ἰδιόκτητα· προτείνει ἐν τούτοις νὰ γείνῃ μία δημοτικὴ ὁδὸς εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο διὰ λόγους συγκοινωνίας. Τοῦτο, ὡς καὶ ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ εἰσηγητοῦ ἐξάγεται καὶ ὡς χθὲς ἐλέχθη, ἦτο τὸ μόνον, ὅπερ ἔπρεπε νὰ γείνῃ· ἀλλ’ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν τὰ ἔγγραφα ἔχουσιν ὑποβληθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀφοῦ μελετήσῃ ταῦτα, διότι κήδεται τῶν δημοτικῶν συμφερόντων, καὶ ἀφοῦ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ὅλην ὑπόθεσιν καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ δήμου Αἰγίνης, αὐτὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν θέλει σπεύσει νὰ ὑποβάλῃ Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ τροποποιῆται ἡ πλατεῖα καθ’ ὃν τρόπον ὑπέδειξε τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον.

§105Κ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Θέλω μελετήσει τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἀφοῦ τὴν μελετήσω, θέλω ὑποβάλει τὰ ἔγγραφα, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε. Ἀλλ’ ἔμαθον πρὸ μικροῦ, ὅτι ἐπεκαλέσθητε τὴν μαρτυρίαν μου περὶ τοῦ ἀστυνόμου κ. Λάμπρου. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὸν ἀστυνόμον τοῦτον μετέθεσα κατόπιν παραστάσεων σοβαρῶν, αἱ ὁποῖαι μοὶ ἐγένοντο· δὲν ἠδυνάμην ὅμως τὴν στιγμὴν ἐκείνην νὰ γνωρίζω θετικῶς περὶ τίνος ἐπρόκειτο, διότι τὰ πράγματα δὲν εἶχον ἐκτυλιχθῆ οὔτε ἐνώπιον τοῦ τμήματος, οὔτε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς· ἀλλὰ κατόπιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο γνωστά, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐσχημάτισα τὴν πεποίθησιν, ὅτι καλῶς ἔπραξα, μεταθέσας τὸν ἀστυνόμον ἐκεῖνον, καὶ δὲν εἶναι ἀπίθανον ὅτι καὶ θὰ τὸν ἀπολύσω, ἐὰν τὰ κατ’ αὐτοῦ καταγγελλόμενα βεβαιωθῶσι.

§106ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὅτι καὶ θὰ τὸν ἀπολύσητε, τὸ εὑρίσκω ἀπίθανον, διότι ὑμεῖς δὲν εἶσθε ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος κατόπιν τῆς ἀναγνώσεως ἑνὸς σχεδίου μηνύσεως θ’ ἀπολύσητε ἕνα ἀστυνόμον. Ἀλλὰ τοὐλάχιστον ὁμολογεῖτε, ὅτι τὰ καταγγελλόμενα δὲν ἐβεβαιώθησαν. Ἰδοὺ τὸ ὅλον.

§107Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Εἴχετε ὑποβάλει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τίτλους ἰδιοκτητῶν, ἐκ τοῦ δήμου μας καταγομένων, ἐκ τῶν ὁποίων φαίνονται κάτοχοι ἐκτάσεων, καὶ ὁ κ. Νέγρης δὲν ἔστερξε νὰ χορηγήσῃ ἀδείας πρὸς ὑλοτομίαν ἐπὶ τῶν ἰδιοκτησιῶν ἐκείνων, ἀμφισβητήσας τὴν κατοχὴν καὶ κυριότητα τῆς ἀποδεδειγμένης κατοχῆς καὶ κυριότητος. Καὶ ἐν τούτοις ἐν Αἰγίνῃ ἐπὶ ἁπλῇ μαρτυρίᾳ δωρεῖται περιουσίαν τοῦ Δημοσίου ἑκατοντάδος χιλιάδων δραχμῶν!

§108ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὄχι! Ἓν ζήτημα περὶ τῆς Κυνουρίας ἦτο ἐκκρεμὲς πρὸ τριῶν ἐτῶν, καὶ ἐλύθη ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Σιμοπούλου.

§109Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Λυποῦμαι, ὅτι ὁ κ. Νέγρης δὲν εἶναι ἐν τῇ Βουλῇ, ἵνα ζητήσωμεν παρ’ αὐτοῦ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν πρᾶξίν του.

§110ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Ἐὰν ἐπιθυμῆτε νὰ κατηγορήσητε τὸν κ. Νέγρην ἐπὶ παραβάσει τοῦ νόμου, τοῦ δικαιώματος τούτου δὲν σᾶς στερεῖ ἡ ἀπουσία τοῦ κ. Νέγρη.

§111Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐγκρίνετε ὑμεῖς τὴν πρᾶξιν τοῦ κ. Νέγρη;

§112ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Ἐγὼ τὰς πράξεις τῶν Ὑπουργῶν τὰς κρίνω, ἐξετάζων μόνον ἐὰν εἶναι νόμιμοι ἢ παράνομοι, ἡ δὲ πρᾶξις τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι νομιμωτάτη.

§113ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἀποδείξω, ὅτι μόνον τύποις εἶναι νόμιμος ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν· ἐγὼ ἐστηρίχθην εἰς ἅπασαν τὴν γενομένην ἐνέργειαν, καὶ ἀπέδειξα, ὅτι καὶ οὐσιαστικῶς εἶναι νομιμωτάτη, ἐξεδόθη δὲ ἡ ἀπόφασις κατ’ ἀνάγκην ἐπιβεβλημένην εἰς τὸν Ὑπουργόν· διότι, ἐὰν οὗτος δὲν ἔπραττεν οὕτω, ἤθελεν ὑποβάλει τὸ Δημόσιον εἰς ἀποζημιώσεις, τὰς ὁποίας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφύγῃ, διότι τὰ δικαιώματα τῶν ἰδιοκτητῶν εἶναι ἀποδεδειγμένα.

§114Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ὑπάρχει γνωμοδότησις τοῦ δικαστικοῦ συμβούλου;

§115ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ τμηματάρχης καὶ ὁ Ὑπουργὸς εἶναι σύμφωνοι, δὲν βλέπω διατὶ νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τοῦ δικαστικοῦ συμβούλου.

§116Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Θὰ ἴδωμεν μεθαύριον, ἐὰν εἶναι νόμιμος ἡ πρᾶξις.

§117ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐὰν ἰσχυρίζετό τις, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δὲν ἠκολούθησε τὴν γνώμην τοῦ δικαστικοῦ συμβούλου, ὅτι διεφώνησε καὶ εἶχε καὶ αὐτὸς ἀμφιβολίας, ἠδύνασθε νὰ ζητήσητε νὰ σᾶς προσαχθῇ τοιαύτη γνωμοδότησις· ἀλλὰ τοιοῦτοι ἰσχυρισμοὶ ἐνταῦθα δὲν προεβλήθησαν. Ἰσχυρίζομαι λοιπόν, ὅτι νομιμώτατα καὶ ὅπως ὤφειλον νὰ ἐνεργήσωσιν ἐνήργησαν οἱ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἀκόμη δὲν ἐπετεύχθη, διότι ἡ ὑπόθεσις εἶναι δυστυχῶς ἀκόμη ἐκκρεμής. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν ἦτο νόμιμος ἡ ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργείου, τίνα λόγον ἐπιρροῆς εὑρίσκετε, ὅτι ἤσκησεν ἐπὶ τῶν ἐκλογέων;

§118Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἔδωκε τίτλον τὸ Ὑπουργεῖον εἰς αὐτὰ τὰ πρόσωπα.

§119ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τίτλος εἶναι ἡ διαταγὴ πρὸς τὸν ἔφορον νὰ παύσῃ διαταράττων, ἢ τὰ συμβόλαια, τὰ ὁποῖα ἔχουν οἱ ἰδιοκτῆται αὐτοὶ ἀπὸ τοῦ 1840; (Διάλογοι). Κύριε Φωτήλα, ἐσχημάτισα τὴν ἰδέαν, ὅτι, ἀντὶ ὁ συνάδελφος νὰ μὲ παρακολουθῇ, διὰ ν’ ἀκούσῃ τί λέγω, προσπαθεῖ νὰ μεταβάλῃ ὅσα θὰ εἴπω, πρὶν τὰ εἴπω. Νομίζει, ὅτι πρέπει νὰ ἀναιρέσῃ πᾶν ὅ,τι θὰ ἐκστομίσω, καὶ ἀρχίζει τοῦτο εἰς ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἦλθεν ἡ ἁρμοδία περίστασις νὰ ἐξετασθῇ· δὲν ἀκούει τὰ ἔγγραφα πλήρη, ὡς ἀναγινώσκονται. Ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ πρὸς τὸν ἔφορον, νὰ ἀπέχῃ τοῦ νὰ διαταράττῃ, δὲν στηρίζεται ἐπὶ μαρτύρων μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ἐγγράφων τοῦ 1840, 1864 καὶ 1874, καὶ εἰς τὰ ἔγγραφα ἀναφέρεται ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου, μόνον ὅσον ἀφορᾶ τὸ ζήτημα τῆς κυριότητος. Καὶ ἠκούσθη ποτέ, ὅτι ἠδύνατο νὰ βεβαιωθῇ ἡ ὕπαρξις κατοχῆς δι’ ἄλλου μέσου ἢ διὰ μαρτύρων; Ὁ Ὑπουργὸς εἶναι ὑπόχρεως, εἰς τὸν οἰκονομικὸν ἔφορον, ζητοῦντα πληροφορίας, ἂν πρέπει νὰ διαταράξῃ τὴν κατοχὴν τοῦ ἄλλου, εἶναι ὑπόχρεως νὰ δώσῃ διαταγὴν διαταράξεως ἢ μὴ διαταράξεως, καὶ ὤφειλε νὰ δώσῃ διαταγὴν περὶ μὴ διαταράξεως, διότι ἡ διατάραξις εἶναι πρᾶξις ἔκνομος καὶ βιαία, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸ Δημόσιον· δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸ κατ’ ἐξοχὴν ἠθικὸν αὐτὸ πρόσωπον νὰ διδάσκῃ εἰς τοὺς πολίτας τὴν βίαν. Μετὰ τὸ ζήτημα τοῦτο ἔρχεται τὸ περιλάλητον ζήτημα περὶ τῶν κτημάτων τῆς Μονῆς Αἰγίνης. Εἶναι γνωστὸς εἰς ὅλους ὑμᾶς ὁ τρόπος, καθ’ ὃν γίνεται ἡ διαχείρισις τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, καὶ ὁ τρόπος τῆς διαθέσεως τῶν εἰσπραττομένων κεφαλαίων. Ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου ἀκόμη ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ ληφθῇ πρόνοια, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἐξασφαλίζωνται τὰ εἰσοδήματα τῶν Μονῶν, καὶ δὲν εὑρέθη ἄλλο μέσον ἀπὸ τὸ μέσον τῆς ἐνοικιάσεως τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων διὰ δημοπρασίας, διὰ νὰ ἦναι τοιουτοτρόπως ἀναγεγραμμένον καὶ βέβαιον τὸ εἰσόδημα τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, νὰ μὴ δύναται νὰ μειωθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμόν, καὶ συνεπῶς νὰ μὴ δύναται νὰ γείνῃ κατάχρησις. Εἰς τὰ μέτρα ταῦτα, ὡς παρετήρησα χθές, ἀπὸ τοῦ 1833 πᾶσαι αἱ Κυβερνήσεις προέβησαν, καὶ κατήντησαν αἱ Μοναὶ νὰ τὸ θεωροῦν ὄχι μόνον νόμιμον καὶ φυσικόν, ἀλλὰ καὶ ἀναπόφευκτον τοῦτο, τὸ νὰ προκαλοῦν δημοπρασίας. Προεκηρύχθη δημοπρασία διὰ τὴν ἐνοικίασιν ὀκτὼ κτημάτων τῆς Μονῆς Αἰγίνης. Δημοπρασία προεκηρύχθη καὶ τὸ 1891, ἀλλ’ ἐνῷ ἐπανελήφθη αὕτη κατὰ τὸ 1891 τετράκις, οὐδεὶς προσῆλθε πλειοδότης, ὄχι διότι δὲν ἔχουν τὰ κτήματα ἀξίαν, ἀλλὰ διότι ὑπὸ τῶν μοναχῶν καταβάλλεται πάντοτε προσπάθεια νὰ ματαιωθῇ ἡ ἐνοικίασις. Εἰς τὴν Μονὴν Αἰγίνης μάλιστα ἕκαστος μοναχὸς ἔχει ἰδιαίτερον ποίμνιον, καὶ δὲν τὸν συμφέρει νὰ ἐνοικιασθοῦν τὰ κτήματα, διότι θὰ πληρώνῃ τότε βοσκὴν εἰς τὸν ἐνοικιαστήν, καὶ τοῦτο δὲν τὸν συμφέρει. Ἀλλὰ κατὰ τὸ 1902 προεκηρύχθη δημοπρασία μὲ ὡρισμένον ἐλάχιστον ὅρον προσφορᾶς,— ἐλάχιστος δ’ ὅρος τῆς προσφορᾶς εἶναι κατὰ νόμον τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη ὡς ἔσοδον κατὰ τὸ πρὸ τῆς ἐνοικιάσεως ἔτος· — καὶ ἐνῷ προεκηρύχθη δημοπρασία, οὐδεὶς προσῆλθεν ἐνοικιαστής. Ἡ πρώτη δημοπρασία πενταετοῦς ἐνοικιάσεως τῶν κτημάτων τῆς Μονῆς Αἰγίνης προκηρύσσεται τῇ 18 Μαΐου· δὲν ἠξεύρω διὰ ποίαν ἡμέραν. Μετὰ τοῦτο εἰς τὸ φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 4 Ἰουλίου εὑρίσκομεν, ὅτι «θεωρηθείσης ἀσυμφόρου τῆς ὑπὸ τοῦ Σπ. Ρόδη δοθείσης προσφορᾶς ἐκ δραχ. 725 διὰ τὸ τμῆμα Νησίδος, καὶ ἀποτυχούσης ὡς πρὸς τὰ λοιπὰ ἐν γένει κτήματα τῆς δημοπρασίας διὰ τὴν πενταετῆ ἐνοικίασιν, ἐπαναλαμβάνεται αὕτη ὑπὸ τοὺς ὅρους καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τῆς ἀρχικῆς διακηρύξεως...» Ἡ δημοπρασία ἔληγε τὴν 14 Ἰουλίου. Ἔχομεν οὕτω δύο δημοπρασίας. Ἀλλὰ καὶ ἡ δημοπρασία τῆς 14 Ἰουλίου ἀπέτυχε, καὶ διετάχθη ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς διὰ διακηρύξεως δημοσιευθείσης εἰς τὸ φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τῆς 30 Ἰουλίου. Διετάχθη ἡ ἐπανάληψις διὰ τὴν 2–4 Αὐγούστου, ἀλλὰ διότι διεξήχθη καὶ αὐτὴ ἀσυμφόρως (ἀναγινώσκει): «Θεωρηθείσης ἀσυμφόρου τῆς ὑπὸ τοῦ Σ. Ρόδη δοθείσης προσφορᾶς τῶν δρ. 735...» — δηλαδὴ μόνον ὁ Ρόδης ηὔξησε καὶ κατὰ 10 μόνον δραχμὰς τὴν προσφοράν — διατάσσεται νέα δημοπρασία κατ’ ἐπανάληψιν. Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ τετάρτην δημοπρασίαν, τὴν γενομένην κατὰ Ὀκτώβριον. Ἀπέτυχε καὶ ἡ τετάρτη δημοπρασία, δηλαδὴ ἐδόθη μία προσφορὰ ἐλαχίστη ἐπὶ πλέον, καὶ κατεκυρώθησαν μετὰ τέσσαρας δημοπρασίας εἰς τὸν πλειοδότην τὰ κτήματα τῆς Μονῆς, οὐχὶ πάντα, ἀλλὰ τινὰ ἐξ αὐτῶν. Ἡ κατηγορία εἶναι, ὅτι, ἐνῷ ἐδόθη προσφορὰ ἀνωτέρα τοῦ ἐνοικίου τῶν 3500 δραχμῶν, τὰ κτήματα κατεκυρώθησαν εἰς τὸν τελευταῖον αὐτὸν πλειοδότην· προσέτι δέ, ὅτι ὁ ἐγγυητὴς εἶναι ἀφερέγγυος καὶ ὀφειλέτης τῆς Μονῆς, ὅτι ὁ ἐγγυητὴς εἶναι ἱερεὺς, καὶ ἀκύρως ἠγγυήθη. Μετὰ τὴν ἀποτυχίαν καὶ τῆς τετάρτης δημοπρασίας — καὶ ὅταν λέγω ἀποτυχίαν, ἐννοῶ ὅτι δὲν προσῆλθον ἄλλοι πλειοδόται, ἵνα προσφέρωσι ποσὸν μεγαλείτερον κατὰ πολὺ τοῦ ἐλαχίστου ὅρου, — καὶ μὲ τὴν προσθήκην τὴν μόνην τοῦ Γαλάρη, κατεκυρώθη ἐπ’ ὀνόματι αὐτοῦ ἡ δημοπρασία. Τὸ συμφέρον τὸ κομματικὸν εἰς τοιαύτας δημοπρασίας δὲν κεῖται ἐν τῇ ἐπιτυχίᾳ τῆς δημοπρασίας καὶ ἐν τῇ κατακυρώσει διὰ τοὺς γνωρίζοντας τί συμβαίνει εἰς τὰ μοναστηριακὰ κτήματα, τὸ κομματικὸν συμφέρον κεῖται ἐν τῇ ἀποτυχίᾳ τῆς δημοπρασίας. Ὅταν τὰ κτήματα περιέρχωνται εἰς ἐνοικιαστὰς, δὲν εἶναι εὔκολον εἰς κάθε χωρικὸν νὰ βόσκῃ τὰ ποίμνιά του ἢ ὅπως δήποτε νὰ οἰκειοποιῆται τοὺς καρποὺς τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων, διότι ὁ ἐνοικιαστής, ἀμυνόμενος ὑπὲρ τῶν ἰδίων συμφερόντων, ἀπαγορεύει πᾶσαν τοιαύτην εἰσβολὴν, ἐνῷ, ὅταν μένουν εἰς τὴν Μονὴν, ἔχουν συμφέρον πάντες οἱ χωρικοί, ἰδίως μάλιστα ὅταν πρόκηται περὶ κτημάτων ἐλαιοφόρων, ἔχουν συμφέρον οἱ χωρικοὶ, διότι αὐτοὶ θὰ συνάξουν τὰς ἐλαίας, αὐτοὶ θὰ ἐργασθοῦν καὶ εἰς τὴν συλλογὴν καὶ τὴν ἔκθλιψιν τοῦ ἐλαίου, καὶ θὰ βοσκήσωσι καὶ τὰ ποίμνιά των. Τὸ κομματικὸν συμφέρον λοιπὸν εἶναι νὰ μὴ περιέρχωνται τὰ κτήματα εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν, διότι ὁ ἐνοικιαστὴς ἀποκλείει αὐτοὺς ἀπὸ πάσης φθορᾶς ξένης ἰδιοκτησίας ἢ καταχρήσεως. Ἐκεῖ λοιπὸν κεῖται τὸ κομματικὸν συμφέρον. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου διὰ τὸν ἐνοικιαστὴν Γαλάρην δὲν προεβλήθη κἂν ἰσχυρισμὸς, ὅτι εἶναι φίλος τοῦ Βενιζέλου, καὶ ὅτι ἐπεδιώχθη νὰ ὠφεληθῇ ὁ φίλος τοῦ Βενιζέλου, ὁ ἀφερέγγυος, διὰ νὰ ἐνισχυθῇ τὸ κόμμα, οὔτε ὅτι μετέστη ἐκ τῶν τάξεων τῶν ἀντιθέτων εἰς τὰς τάξεις τοῦ Βενιζέλου.

§120Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεὶς ἰσχυρίσθη τοῦτο, διότι ὁ Γαλάρης αὐτὸς εἶναι ὑπηρέτης, ἀλλ’ ὄπισθεν τοῦ Γαλάρη κρύπτεται ὁ κομματάρχης τοῦ Βενιζέλου.

§121ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀλλὰ ποῖαι πράξεις, παρακαλῶ, ἐνηργήθησαν, ὥστε νὰ δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς λόγοι ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης;

§122Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἀφερέγγυον καὶ τοῦ ἐνοικιαστοῦ καὶ τοῦ ἐγγυητοῦ.

§123ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὅταν ὁμιλῆτε περὶ τοῦ ἀφερεγγύου, πρέπει νὰ δύνασθε καὶ νὰ τὸ ἀποδείξητε.

§124Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως τὸ ἀποδεικνύω. Ὑπάρχει τὸ ἔγγραφον τῆς Μονῆς, διὰ τοῦ ὁποίου τὸ Ἡγουμενοσυμβούλιον κραυγάζει πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν: «μὴ ἐγκρίνετε τὴν δημοπρασίαν ταύτην, διότι ὁ μὲν εἷς εἶναι ἀφερέγγυος, ὁ δὲ ἐγγυητὴς εἶναι ὀφειλέτης τῆς Μονῆς!»

§125ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἔχετε τὸ ἔγγραφον;

§126Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Νὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω. Καὶ ἐνώπιον τοῦ τμήματος ἀνεγνώσθη τὸ ἔγγραφον. (Ἀναγινώσκει μεγαλοφώνως τὸ ἔγγραφον): «...Εἶναι ὁ ἀφερεγγυώτερος ἄνθρωπος τῆς Αἰγίνης, τὸ δὲ ἐνοίκιον εἶναι ἀσύμφορον. — Τὸ Ἡγουμενοσυμβούλιον τῆς ἐν Αἰγίνῃ ἱερᾶς Μονῆς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου.»

§127ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Λοιπὸν προβάλλει τὸ ἀφερέγγυον τοῦ ἐνοικιαστοῦ καὶ τὸ ἀσύμφορον τοῦ ἐνοικίου. Διὰ ποίους λόγους;

§128Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ὑπῆρχεν ἄλλος ἐνοικιαστὴς, ὁ Μαλτέζος, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν ἐγγύησιν τοῦ κυρίου Καναβαριώτου προσέφερεν 7,000 δραχμὰς ὡς ἐνοίκιον.

§129ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Λοιπὸν ἠκούσατε τὸ ἔγγραφον. Καὶ ἰσχυρίζεται ὁ κύριος Ἀγγελόπουλος, ὅτι ὑπῆρχεν ἄλλος, ὁ ὁποῖος προσέφερε μίσθωμα μεγαλείτερον, καὶ διὰ τοῦτο ἐθεωρήθη ὡς ἀσύμφορος ἡ πρώτη τιμή. Ἀλλὰ πότε ἐδόθη ἡ νεωτέρα προσφορά; Μετὰ τὴν 26 Ὀκτωβρίου, ἤτοι μετὰ τὴν ἔγκρισιν! Εἰς τὰς τόσας δημοπρασίας διατὶ δὲν προσῆλθεν ὁ Μαλτέζος, ἵνα πλειοδοτήσῃ; Ὁ κ. Μαλτέζος ἐξευρέθη ὑπὸ τῶν καλογήρων, διὰ νὰ ματαιώσῃ καὶ αὖθις τὴν δημοπρασίαν. Τὸ Ἡγουμενοσυμβούλιον ἐνόει διὰ παντὸς τρόπου νὰ ματαιώσῃ τὴν δημοπρασίαν... Ὑποθέτω ὅτι ὁ κ. Φαρμακόπουλος, ὅν βλέπω ἀνησυχοῦντα, ἔχει ἀφορμὰς νὰ πιστεύῃ τοῦτο...

§130Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ μόνος λόγος εἶναι, ὅτι τὰ κτήματα ἐνοικιάζοντο ἀντὶ 7,000 δραχμῶν.

§131ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Περιμένετε νὰ ἀκούσητε πλήρη τὴν γνώμην. Οἱ καλόγηροι τοῦτο ἐπιδιώκουσι πάντοτε, τὴν ἀποτυχίαν τῶν δημοπρασιῶν, καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὸ αὐτὸ μετῆλθον μέτρον, νὰ κατορθώσωσι ν’ ἀποτύχῃ ἡ δημοπρασία, καὶ κατώρθωσαν τοῦτο τετράκις, καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὸ τέλος τὸ Ὑπουργεῖον ἐνέκρινε τὴν ἐνοικίασιν, παρὰ τὴν γνώμην τῶν καλογήρων. Νομίζετε ὅτι τοῦτο, τὸ παρὰ τὴν γνώμην τῶν καλογήρων, σημαίνει ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰργάσθη ὑπὲρ τῶν φίλων τοῦ κυρίου Βενιζέλου; Τὴν τακτικὴν αὐτὴν ἠκολούθησε τὸ Ὑπουργεῖον, διότι ἐνόμιζεν, ὅτι πᾶσαι αἱ ἀντιρρήσεις τῶν μοναχῶν δὲν προήρχοντο ἐξ εἰλικρινοῦς ἐνδιαφέροντος ὑπὲρ τῆς Μονῆς, ἀλλὰ προήρχοντο ἐκ λόγων ματαιώσεως τῆς δημοπρασίας καὶ ἰδιοποιήσεως τῶν εἰσοδημάτων ὑπὸ τῶν καλογήρων. Ἓν δὲ κατώρθωσαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὅτι, ἐνῷ ἔπρεπε τὰ κτήματα νὰ τὰ παραδώσουν τὴν 1 Σεπτεμβρίου, εἶχον κατορθώσει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ δημοπρασία περὶ τὸ τέλος Ὀκτωβρίου, καὶ ἦτο ἠναγκασμένον τὸ Ὑπουργεῖον νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν αὐτήν, διότι ἄλλως τὸ Ἡγουμενοσυμβούλιον θὰ ἐπετύγχανεν ὅ,τι ἐζήτει. Ἀλλ’ ἐνήργησε τὸ Ὑπουργεῖον ἐντὸς τοῦ νόμου, ἢ ἐνήργησε πρᾶξιν παράνομον; Τὸ Ὑπουργεῖον λέγει, ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐπικυρώσῃ τὰς δημοπρασίας, παρὰ τὴν θέλησιν καὶ τὴν γνώμην τοῦ Ἡγουμένου, ὡς ἠδύνατο νὰ ἐκθέτῃ εἰς δημοπρασίαν κτήματα μοναστηριακὰ παρὰ τὴν γνώμην τοῦ Ἡγουμένου, διότι μόνον οὕτως ἠδύναντο νὰ ἔχουν σκοπὸν καὶ ἀποτέλεσμα αἱ δημοπρασίαι. Αἱ διακηρύξεις, ὡς συντάσσονται, εἰς οἱονδήποτε χρόνον, ἀποδεικνύουσι τοῦτο, καὶ ἂν θέλητε, δύνασθε νὰ ἴδητε τὴν ἐπίσημον γνώμην τῆς ὑπηρεσίας. Ἐπειδὴ δ’ ἐγὼ δὲν ἠδυνάμην νὰ ἔχω ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἐπιχειρήματα, διότι δὲν ἐνόμισα ὅτι θὰ ἐστέφετο ὑπὸ ἐπιτυχίας τοιαύτη προσπάθεια, δὲν ὑπῆγα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ ἐμελέτησα τὸ ζήτημα μὲ τὰ βιβλία, τὰ ὁποῖα εὗρον. Εὗρον μερικὰς ἐγκυκλίους συνειλεγμένας ὑπὸ τοῦ Μάμουκα, καὶ εἰς αὐτὰς κατέφυγον...

§132ΑΛΕΞ. ΣΠ. Κ. ΡΩΜΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἠδύνασθε δι’ ἐπερωτήσεως νὰ ζητήσητε.

§133ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἐσκέφθην νὰ κάμω ἐπερώτησιν, διότι καὶ αἱ ἄλλαι μου ἐπερωτήσεις οὐδὲν ἔφεραν ἀποτέλεσμα. Εἰς τὸ κεφάλαιον λοιπὸν «περὶ ἐνοικιάσεως μοναστηριακῶν κτημάτων» λέγει ὁ Μάμουκας, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἐνεργεῖ αὐτὸ ἄνευ γνώμης τοῦ Ἡγουμενοσυμβουλίου τὰς δημοπρασίας. Καὶ καταχωρεῖ ἐν τῷ κεφαλαίῳ τούτῳ ὁ Μάμουκας ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργοῦ Μ. Ποτλῆ, τοῦ ἐκδότου τοῦ «Συντάγματος τῶν Θείων καὶ Ἱερῶν Κανόνων» καὶ μόνου εἰδικοῦ εἰς ἐκκλησιαστικὰ ζητήματα, πρὸς τὸν ἔπαρχον Ἄνδρου (ἀριθ. 6529 τῆς 6 Νοεμβρίου 1861), ἔχον οὕτως (ἀναγινώσκει): «Αἱ δημοπρασίαι, μὴ ἐξαιρουμένων μηδ’ αὐτῶν τῶν μονοετῶν ἐνοικιάσεων κτήματος ἐν γένει, ἐνεργοῦνται ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, διοικητικῆς τε καὶ οἰκονομικῆς, συμπράττοντος ἐν αὐταῖς, ὡς ἐκ περισσοῦ, καὶ ἀντιπροσώπου τῆς Μονῆς, τῆς ὁποίας τὸ κτῆμα δημοπρατεῖται· καὶ ἄν ποτε Συμβούλιον Μονῆς, ἐπισήμως λαβὸν γνῶσιν τῆς προκηρύξεως τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, δὲν ἐμφανισθῇ ἐν καιρῷ δι’ ἀντιπροσώπου, ἡ τούτου ἀπουσία δὲν ἐλαττώνει τὸ νόμιμον τῆς κατὰ τὰς περὶ δημοπρασιῶν γενικὰς διατάξεις ὑπὸ τῶν μνημονευθεισῶν δημοσίων ἀρχῶν ἐνεργηθείσης δημοπρασίας.» Καὶ προσέτι ἐνεργεῖται ἡ δημοπρασία χωρὶς νὰ λάβουν μέρος οἱ καλόγηροι, διότι ἐνεργεῖται δυνάμει τοῦ νόμου. Τόσον δὲ εἶναι τοῦτο κεκανονισμένον, ὥστε καὶ εἰς τὴν ἔγκρισιν ῥητὸς ὅρος καὶ συμφωνία τίθεται ἡ ἑξῆς: «Ἡ ἔγκρισις τοῦ ἀποτελέσματος τῆς δημοπρασίας ἀπόκειται εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κλπ. Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐγκρίνῃ ἢ νὰ ἀκυρώσῃ τὰ πρακτικὰ, χωρὶς ἐκ τούτου οὐδὲν δικαίωμα νὰ ἔχῃ ὁ τελευταῖος πλειοδότης». Αὐτὸς εἶναι ὁ 48ος ὅρος τῆς δημοπρασίας. Περὶ γνώμης τοῦ Ἡγουμένου οὐδὲ λόγος γίνεται ἐν τῇ διακηρύξει, καὶ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ γείνῃ, ἢ μᾶλλον ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ μὴ γείνῃ, διότι, ἂν ἐξηρτᾶτο ἡ πραγματοποίησις τῆς δημοπρασίας ἐκ τῆς γνωμοδοτήσεως τῶν Ἡγουμένων, οὐδεμία δημοπρασία θὰ ἐπραγματοποιεῖτο, καὶ θὰ ἀπέβαινε ματαία πᾶσα ἡ ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ νὰ περιστείλῃ τὰς καταχρήσεις τὰς διαπραττομένας ὑπὸ τῶν Ἡγουμένων. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἴδωμεν ἐνταῦθα, καὶ κατὰ ποσὸν τί συνέβη. Μήπως ἐδόθη εἰς μικρότερον ποσόν; Κατὰ τὸν ὅρον τῆς δημοπρασίας, ὡς πρώτη προσφορὰ χρησιμεύει τὸ ποσὸν τὸ ἀναγεγραμμένον ὡς ἔσοδον τοῦ τελευταίου ἔτους. Τοῦτο καὶ ἐγένετο ἐνταῦθα, καὶ μετὰ τετάρτην ἀποτυχίαν κατεκυρώθη τὸ ποσὸν εἰς τὸν Γ. Γαλάρην. Ἐκ τῶν κτημάτων δὲ τούτων δὲν κατεκυρώθη εἰς ἐκεῖνον τὸ λεμονοπερίβολον, διὰ τὸ ὁποῖον ὡς πρώτη προσφορὰ ἀνεγράφη τὸ ποσὸν τῶν τριῶν χιλιάδων δραχμῶν, καὶ κατεκυρώθη εἰς ἕτερον, εἰς τὸν Ρόδην. Τὸ ὑπόλοιπον κατεκυρώθη εἰς τὸν Γαλάρην, ἀφοῦ μέχρι τῆς κοινοποιήσεως τῆς ἐγκρίσεως δὲν ἐδόθη ἄλλη προσφορά.

§134Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἐδόθη κατὰ 2½ τοῖς ἑκατὸν περισσότερον, καὶ ἀπερρίφθη. Περὶ αὐτοῦ πρόκειται, ὅτι ἐδωρήθησαν τὰ κτήματα εἰς τὸν Γαλάρην.

§135ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω ἐκ προσώπων ὑπερτέρων πάσης ὑπονοίας, ἡ προσφορὰ ἐδόθη τὴν 28 Ὀκτωβρίου, ἐνῷ ἡ ἔγκρισις ἐκοινοποιήθη τὴν 26, καὶ ὁ σκοπὸς τῆς προσφορᾶς ἦτο ἡ ματαίωσις τῆς δημοπρασίας. Ἐὰν ἔχητε ἔγγραφα ἀποδεικνύοντα τὸ ἐναντίον, σημαίνει ὅτι ὁ δοὺς τὰς πληροφορίας εἰς ἐμὲ ἐπλανᾶτο. Ἀλλὰ χθὲς προεβλήθη καὶ ἕτερος λόγος, ὅτι ἐγένετο δεκτὸς ὁ ἱερεὺς ὡς ἐγγυητής. Καὶ καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸ ἀφερέγγυον, βεβαίως τοῦτο δὲν δύναται νὰ τὸ κρίνῃ οὐδὲ ὁ ἐνιστάμενος κ. Καναβαριώτης, οὐδὲ τὸ Ἡγουμενοσυμβούλιον. Τὸ φερέγγυον ἢ μὴ τοῦ ἐγγυητοῦ θὰ ἐξετασθῇ κατὰ τοὺς ὅρους τῆς δημοπρασίας. Ἐὰν ὁ ἐγγυητὴς προσήγαγεν ὅσα ἔγγραφα ἐζήτει ἡ διακήρυξις, ἤτοι πιστοποιητικὸν τοῦ οἰκείου δημάρχου καὶ τοῦ ὑποθηκοφύλακος, βεβαιούντων ὑπ’ εὐθύνην των τὴν ὕπαρξιν περιουσίας, ἐὰν προσήγαγε τοιαῦτα ἔγγραφα, ἀποδεικνύοντα τὸ φερέγγυον, καλῶς ἡ ὑπηρεσία τὸν ἐδέχθη ὡς ἐγγυητήν...

§136Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καθυστέρει προηγούμενον ὁλόκληρον μίσθωμα.

§137ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἔχει ἢ δὲν ἔχει τὰ ἔγγραφα ταῦτα; Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι καὶ ἄλλοτε αὐτὸς ὁ ἱερεὺς ὡς ἐγγυητὴς εἶχε λογαριασμὸν μετὰ τῆς Μονῆς· ἀλλ’ ὅμως ποία εἶναι ἡ ἰδική μου πληροφορία; Καὶ ἠξεύρετε τί ἔχω ἐντολὴν νὰ βεβαιώσω; Ὅτι ἐξώφλησε τὴν Μονήν.

§138Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Μονὴ λέγει, ὅτι ὁ ἀφερεγγυώτερος ἄνθρωπος τῆς νήσου εἶναι αὐτός!

§139ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ Μονὴ λοιπὸν ψεύδεται! (θόρυβος ἐν τῇ δεξιᾷ). Χωρὶς νὰ θορυβῆσθε, ἔχω ἔγγραφα. Ἐζητήθη ἀπὸ τὸν δήμαρχον ἡ βεβαίωσις περὶ τοῦ φερεγγύου ἢ μὴ τοῦ ἱερέως.

§140Θ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ ἠξεύρει ὁ δήμαρχος τῆς Μονῆς τὰ κατάστιχα;

§141ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ.

§142Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἡ ἐγγύησις δὲν εἶναι προσωπική, εἶναι πραγματική.

§143ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Βεβαίως. Εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτὸ τοῦ δημάρχου εἶναι καὶ ἓν ἐπιχείρημα ὑπὲρ ὑμῶν. Φροντίσατε νὰ τὸ παραλάβητε. (Ἀναγινώσκει)...

§144Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διατὶ δὲν ἐπλήρωσε τὸ παλαιόν;

§145ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μοὶ ὑπέδειξε μίαν πολὺ ὀρθὴν ἀντίρρησιν ὁ συνάδελφος ἐκ Λεβαδείας, τείνουσαν εἰς τὴν λύσιν τῶν ἀποριῶν σας πασῶν. Τὸ ζήτημα τῆς ἐγγυήσεως δὲν εἶναι προσωπικόν· εἶναι πραγματικόν. Ἔχει κτηματικὴν περιουσίαν ἐξασφαλίζουσαν τὴν Μονήν, καὶ ἐχορήγει ὑποθήκην ἐπὶ τῆς περιουσίας αὐτῆς; τότε ἡ Μονὴ ἐξησφαλίσθη· εἶναι περιττὸν νὰ γίνεται συζήτησις περὶ τοῦ φερεγγύου ἢ μὴ τοῦ ἀνθρώπου.

§146Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Μὲ πόσας ὑποθήκας εἶναι ἐπιβεβαρημένη ἡ περιουσία αὐτή;

§147ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν θὰ τὸν ἐδέχετο, ἐὰν ἡ περιουσία ἦτο βεβαρημένη. Ἔχετε λόγους νὰ εἴπητε, ὅτι τὸν ἐδέχθη μὲ βεβαρημένην περιουσίαν; Ἐγὼ φέρω ἔγγραφα, ἀποδεικνύοντα ὅτι ὅσα ἐντεῦθεν προεβλήθησαν ἀπὸ χθὲς κατὰ τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης εἶναι πάντα ἀνακριβῆ. Ἐὰν νομίζητε ὅτι πρόκειται μόνον περὶ ἐντυπώσεων, δυνάμεθα νὰ προβάλλωμεν ἰσχυρισμοὺς καὶ νὰ ὑποστηρίζωμεν ὅτι οὗτοι εἶναι ἀληθεῖς· ἀλλ’ ὅταν πρόκηται περὶ κρίσεως δικαστικῆς, εἴμεθα ὑπόχρεοι ν’ ἀποδεικνύωμεν πᾶν ὅ,τι λέγομεν. Ἐγὼ δὲ ἀποδεικνύω πᾶν ὅ,τι λέγω, — καὶ εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι τὸ ἀποδεικνύω, διότι σᾶς βλέπω νὰ θορυβῆσθε, ὅταν προσάγω ἀποδείξεις...

§148Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προβάλλετε, ὅτι ἐξώφλησε τὴν Μονήν. Φέρετε τὰς ἀποδείξεις. Ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Ἡγουμενοσυμβουλίου πρὸς τὸν νομάρχην, ὅτι ὁ ἱερεὺς αὐτὸς ὀφείλει 7000 δραχμὰς εἰς τὴν Μονήν.

§149ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν λέγει ἀληθῆ. Ἀναγκάζεται νὰ ἐπικαλεσθῇ πᾶν ὅ,τι θέλει, διὰ νὰ ματαιώσῃ τὴν δημοπρασίαν. Γνωρίζετε, τί εἶναι τὰ Ἡγουμενοσυμβούλια! Θέλετε νὰ κρίνωμεν ἀσφαλῶς;

§150ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ τίνα μέτρα ἔλαβον ὁ νομάρχης καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἂν, ὡς λέγετε, ἦναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ Ἡγουμενοσυμβούλιον ἐβεβαίωσε ψευδῆ γεγονότα;

§151ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐζήτησαν πληροφορίας ἀπὸ τὸν δήμαρχον, διὰ νὰ λύσωσι τὸ ζήτημα τῆς φερεγγυότητος, καὶ ὁ δήμαρχος ὑπέβαλε πιστοποιητικόν. Τὸ λάθος τοῦ νομάρχου καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ ἦτο, ὅτι...

§152Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ὅταν οἱ νομάρχαι δέχωνται ἕνα ἀφερέγγυον ἐγγυητὴν, περὶ οὐδενὸς ἄλλου πρόκειται ἢ περὶ λωποδυτικῆς δημοπρασίας.

§153ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ λάθος τοῦ νομάρχου καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ ἦτο, ὅτι δὲν ἀπηυθύνθησαν εἰς τὸν κ. Καναβαριώτην, ἵνα ζητήσωσι πληροφορίας! Τὰ λοιπὰ, τὰ ὁποῖα λέγετε, δεικνύουσιν, ὅτι ἔχετε πλήρη τὴν συναίσθησιν τοῦ ἀνευθύνου, τὸ ὁποῖον περιβάλλει ὑμᾶς καὶ ἐμέ, ὡς ἐκ τῆς θέσεως ἡμῶν.

§154ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ ἐξηγηθῆτε, τί ἐννοεῖτε.

§155ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐχαρακτηρίσατε τὴν πρᾶξιν ὡς λωποδυτικὴν καὶ ἀχρείαν.

§156ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ ἀναλαμβάνομεν πᾶσαν τὴν εὐθύνην ἀπέναντι οἱουδήποτε, ὅτι εἶναι τοιαύτη.

§157ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ εἰς τὴν λωποδυσίαν αὐτὴν συνήργησαν ὁ Ὑπουργὸς καὶ ὁ νομάρχης!

§158Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν εἴπομεν αὐτό. Φαντάζεσθε πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς δὲν διενοήθημεν, καὶ κάμνετε πολὺ κακὰ νὰ ἀναμιγνύητε πρόσωπα, τὰ ὁποῖα καὶ σεῖς ὑπολήπτεσθε καὶ ἡμεῖς.

§159ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ὑποσχεθεῖσαν ἀπὸ χθὲς παρέμβασιν τοῦ σεβαστοῦ μοι κ. Πρωθυπουργοῦ, διὰ νὰ τακτοποιηθῶμεν.

§160Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ οὐδὲν περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον φρονῶ ἢ ὅ,τι κελεύει ὁ Κανονισμός. Αἱ διακοπαὶ ἀπαγορεύονται. Ὁ ἀγορεύων νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀνέχηται, οὐδὲ νὰ ἐπιτρέπῃ διακοπάς.

§161ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐπεκαλέσθην τὴν παρέμβασίν σας οὐχὶ δι’ ἐμέ, ἀλλὰ διὰ τοὺς διακόπτοντας.

§162Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅ,τι παρετήρησα χθὲς πρὸς ὑμᾶς παρατηρῶ καὶ πρὸς τοὺς διακόπτοντας. Ἀλλὰ νὰ μὴ δέχησθε καὶ ὑμεῖς διακοπάς.

§163ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ κακὸν εἶναι, ὅτι σᾶς παρεκάλεσα νὰ δικάσητε μεταξὺ φίλων.

§164Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἀλήθεια εἶναι μία· ὁ Κανονισμὸς εἶναι εἷς.

§165ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ τοιουτοτρόπως τὸ ζήτημα τῆς ἐνοικιάσεως τῶν κτημάτων λύεται. Διὰ τοὺς φρονοῦντας ὅτι κακῶς ἐγένετο δεκτὸς ὡς ἐγγυητὴς ὁ ἱερεύς, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἀναφέρω ὅσα νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνωσι γνωστά, διὰ νὰ προσθέσω ὅτι ἐγκύρως ἐγένετο δεκτὸς ὡς πλειοδότης καὶ ἐγγυητὴς ὁ ἱερεύς. Ἀληθῶς, κατὰ τὴν Νεαρὰν 123 κεφάλαιον 6, ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς κληρικοὺς νὰ γίνωνται ἐνοικιασταὶ ἀλλοτρίων κτήσεων, ἢ ἐγγυηταὶ τοιούτων ἐνοικιαστῶν, καίτοι γίνεται ἐξαίρεσις διὰ τὰ μοναστηριακὰ κτήματα· ἀλλ’ ἡ ἐξαίρεσις αὕτη δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διότι ἀναφέρεται εἰς τὰ κτήματα τῶν Μονῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἀνήκουσιν οἱ μοναχοί, ἢ τῶν ἐκκλησιῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἀνήκουσιν οἱ κληρικοί. Ἀλλ’ αἱ διατάξεις αὗται δὲν ἰσχύουσι σήμερον· καὶ ἔχω σημείωσιν, νὰ ἀναγνώσω τὴν γνώμην τοῦ Παπαρρηγοπούλου, τὴν γνώμην τοῦ Βιντσάϊδ. Παπαρρηγόπουλος τόμ. 5, βιβλ. 2, § 40: «Ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη ἀργεῖ παρ’ ἡμῖν, καθὸ ἀναγομένη εἰς τὸ Δημόσιον Δίκαιον». Καὶ Βιντσάϊδ, κατὰ τὴν μετάφρασιν, § 339, σημ. 15: «Οἱ κανόνες οὗτοι ἀνάγονται εἰς τὸ Ρωμαϊκὸν Διοικητικὸν Δίκαιον, καὶ δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι σήμερον ἀξίωσιν ἐφαρμογῆς». Φαίνεται δέ, ὅτι τὴν γνώμην αὐτὴν ἀκολουθεῖ ἡ ὑπηρεσία καὶ δέχεται τοὺς κληρικοὺς καὶ τοὺς μοναχοὺς εἰς ἐνοικιάσεις, διότι, ὡς παρετηρήσατε, ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς ὑποθέσεως προκύπτει, ὅτι καὶ ἄλλοτε ὁ αὐτὸς ἱερεὺς εἶχε χρησιμεύσει ὡς ἐγγυητής, ἐξ οὗ καὶ ὁ ἰσχυρισμὸς τῆς Μονῆς, ὅτι τῇ ἀπομένει ὀφειλέτης. Τὸ ζήτημα οὕτω λύεται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Ἐγώ, ἐὰν θέλητε, ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι, μολονότι γνωρίζω ὅτι ὑπάρχουσι κανόνες οὐχὶ ἐπιτρέποντες, ἀλλ’ ἐπιβάλλοντες τὴν ἔκδοσιν τῶν μοναστηριακῶν κτημάτων εἰς κληρικούς, καὶ νομίζω ὅτι ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν καθαρῶς ἐκκλησιαστικὴν ἡ διάταξις αὕτη ἔχει καταργηθῆ, ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι καὶ σήμερον ἐξακολουθοῦσι νὰ ἰσχύωσιν αἱ διατάξεις αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὸ ἐκκλησιαστικὸν μέρος καὶ αἱ διατάξεις τῶν κανόνων, καὶ οἱ κληρικοὶ οἱ ἀναμιγνυόμενοι εἰς τὰς τοιαύτας ἐνοικιάσεις εἶναι ἄξιοι ἐπιπλήξεως, ποινῆς ἀναγεγραμμένης εἰς τοὺς ἱεροὺς κανόνας.

§166Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρακαλῶ, ἐπιτρέπετε;

§167ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁρίστε.

§168Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (ἀναγινώσκει).: «Περὶ ἀνικανότητος πρὸς ἐγγύησιν ἰσχύουσιν οἱ γενικοὶ περὶ πάσης συμβάσεως κανόνες· ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ ἐξαιρέσεις· αʹ)....βʹ).... γʹ). Ὁ Ἰουστινιανὸς ἀπηγόρευσεν οἱουδήποτε βαθμοῦ τὴν ἐγγύησιν εἰς ὑποθέσεις ἀφορώσας δημοσίας προσόδους, μισθώσεις ἀλλοτρίων κτημάτων κλπ. Ἐκ τῶν ἀπαγορεύσεων τούτων ἰσχύουσι σήμερον ἡ πρώτη τῶν γυναικῶν καὶ ἡ τελευταία τῶν κληρικῶν.» (Καλλιγᾶς).

§169ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Παρακαλῶ, ἀνοίξατε εἰς τὸ περὶ μισθώσεως, διὰ νὰ δικαιολογηθῶ καὶ ἐγώ. Τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει ἀξίαν, ὅπως καὶ ἂν ἔχῃ. Ἐπειδὴ ὅμως ἐγὼ ἀνέφερα ὡρισμένον τεμάχιον, ἔχω ἀνάγκην νὰ τὸ βεβαιώσω, διὰ νὰ μὴ φανῇ, ὅτι ἀναφέρω πράγματα ἀνακριβῆ.

§170Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸς μοναχὸς εἶναι ἢ ἱερεύς;

§171ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν γίνεται διάκρισις.

§172Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀλλὰ μοναχὸς πῶς δύναται νὰ ἔχῃ περιουσίαν;

§173ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Λοιπὸν σελ. 432 — κύριε συνάδελφε ἐξ Ἀττικῆς — εἰς τὸ περὶ μισθώσεως (ἀναγινώσκει): «Περὶ τῶν συμβαλλομένων προσώπων ἀπαντῶμέν τινας ἐξαιρετικοὺς περιορισμοὺς, ἀργοῦντας σήμερον, ὡς συνεχομένους μετὰ τοῦ τότε διοικητικοῦ συστήματος· αʹ).... δʹ) εἰς κληρικοὺς καὶ μοναχοὺς ἀπηγορεύθη ἡ μίσθωσις ἀλλοτρίων κτήσεων, πλὴν ἐκκλησιαστικῶν.»

§174ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὁμιλεῖ περὶ μισθώσεως, κύριε Βουλευτά· ἐκεῖ ὁμιλεῖ περὶ ἐγγυήσεως.

§175ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τώρα ἐξηγήσατε σεῖς, πῶς ἐκ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς διατάξεως τῆς Νεαρᾶς τὸ πρῶτον μέρος, τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν μίσθωσιν, ἰσχύει, τὸ δὲ ἄλλο, τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν ἐγγύησιν, δὲν ἰσχύει, καίτοι καὶ τὰ δύο μέρη ἀνάγονται εἰς τὸ Ἀστικὸν Δίκαιον; Ἀλλ’ ἐγὼ ἐζήτησα νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ σχετικὸν μέρος ἐκ τοῦ βιβλίου, διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ, ὅτι ἀνακριβῆ ἀνέφερα εἰς τὴν Βουλήν. Ἐὰν ἡ γνώμη αὕτη εἶναι ὀρθὴ ἢ ὄχι, τὸ ζήτημα εἶναι ἄλλο. Ἐπικαλοῦμαι δὲ ὑπὲρ τῶν ἐκδόντων τὴν ἀπόφασιν καὶ τὴν τακτικὴν τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ἀπὸ τόσων ἐτῶν πιστῶς ἀκολουθουμένην, ἀποδεικνυομένην δὲ ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς ὑποθέσεως, καὶ τὰς γνώμας τῶν συγγραφέων Παπαρηγοπούλου καὶ Βιντσάϊδ, οἱ ὁποῖοι βεβαιοῦσιν, ὅτι αἱ διατάξεις αὗται δὲν ἰσχύουσι σήμερον.

§176ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μίσθωσιν.

§177ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Διατὶ κάμνετε αὐτὴν τὴν διάκρισιν;

§178ΜΙΧ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Γίνεται καὶ περὶ τῶν γυναικῶν, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ μισθώσωσιν, ἀλλὰ δὲν δύνανται νὰ ἐγγυηθῶσι.

§179ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μεταξὺ γυναικῶν καὶ καλογήρων ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις (ἱλαρότης). Ἀλλ’ ἔχομεν, Κύριοι, καὶ πέμπτην ἔνστασιν, τὴν ἔνστασιν, ὅτι «ἡ Κυβέρνησις ὀλιγίστας ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς προεκήρηξε δημοπρασίας περὶ ἐπισκευῆς ἀνυπάρκτων ἐπαρχιακῶν ὁδῶν, ἐναντίον καὶ τοῦ νόμου καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, ζημιωθέντος οὕτως ἄνω τῶν 15,000 δραχμῶν.»

§180Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ τῆς διαφορᾶς τοῦ μισθώματος, ἐπὶ τῆς ὁποίας εἴπετε, ὅτι θὰ ὁμιλήσητε εἰς τὸ τέλος.

§181ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὡμίλησα. Ἀνέφερα τὴν προσφοράν.

§182Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τῶν τριῶν προηγουμένων ἐτῶν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν, οὐχὶ τοῦ ἔτους.

§183ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ ὅτι αἱ ὁδοὶ, τῶν ὁποίων διετάχθη ἡ ἐπισκευή, ὀρθῶς ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς ἐπαρχιακαὶ, ἔπαυσε νὰ ἀμφισβητῆται, διότι κατεδείχθη καὶ ἐν τῷ τμήματι τῆς Βουλῆς καὶ ἐνταῦθα χθές, ὅτι ἡ ἐπαρχιακὴ ὁδὸς καλῶς χαρακτηρίζεται ὡς συνδέουσα τοὺς λιμένας πρὸς ἀλλήλους καὶ τὴν πόλιν. Ἀλλὰ διὰ νὰ καταδειχθῇ, ὅτι ἐγένοντο παρανομίαι, ὅτι εἶναι πλημμελὴς ἡ διοικητικὴ ἐνέργεια καὶ ὅτι συνεπῶς διὰ πλημμελείας ἐπετεύχθη ἡ ἐπιτυχία τοῦ κυρίου Βενιζέλου, ἰσχυρίσθησαν οἱ ἐνιστάμενοι, ὅτι δὲν ὑπάρχει κἂν ὁδὸς εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, ὅπου διετάχθη ἡ ἐπισκευή, καὶ ἰσχυρίσθησαν ἀκόμη, ὅτι θ’ ἀποδειχθῇ, ὅτι τοιαύτη ὁδὸς δὲν ὑπάρχει ἐπειδὴ δὲ ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς ὑπεβλήθη εὐθὺς ἅμα τῷ πέρατι τῆς ἐκλογῆς, ἐστάλη καὶ μηχανικὸς ἀνώτερος, ἐπιθεωρητὴς, ἵνα ἐξελέγξῃ τὰ κατὰ τὰς ὁδοὺς ἐκείνας, κατέθηκε δὲ σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἔγγραφον γνώμην τοῦ μηχανικοῦ τούτου. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ διάκρισις μεταξὺ ὁδοῦ ἐπισκευαστέας καὶ τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα γίνονται πρὸς ἐπισκευήν, ἐὰν ταῦτα εἶναι ἔργα ἐπισκευῆς ἢ κατασκευῆς, διὰ νὰ ἀρθῇ πᾶσα ἀντίρρησις κατόπιν. Ὁ κ. Σούλης βεβαιοῖ, ὅτι «διὰ τὸ ἀπὸ Αἰγίνης εἰς Πλακάκια τμῆμα... (ἀναγινώσκει)». Πρόκειται περὶ τῆς πρώτης ὁδοῦ, καί, ὡς καταλήγει ὁ κ. Σούλης νὰ ὑποστηρίξῃ, πρόκειται περὶ κατασκευῆς. Διότι περαιτέρω ὁ κ. Σούλης λέγει τὰ ἑξῆς: «Ὁ ἐργολάβος ἤρχισε τὰς ἐργασίας του (ἀναγινώσκει)... διέρχονται καὶ κάρρα ἀποκομίζοντα τὰς πλάκας». Ἑπομένως ὑπάρχει ὁδὸς βατὴ, διὰ τῆς ὁποίας διέρχονται καὶ κάρρα. Καὶ ὅμως μετὰ πολλοῦ θάρρους προεβλήθη, ὅτι δὲν ὑπάρχει κἂν ὁδὸς, καὶ ὅτι τὴν ἐφαντάσθη ἡ ὑπηρεσία, ἵνα ἐξυπηρετήσῃ τὰ ἐκλογικὰ συμφέροντα τοῦ κ. Βενιζέλου!... Καὶ ἐνῷ λέγει τοῦτο διὰ τὴν πρώτην ὁδὸν, περιμείνατε νὰ ἀκούσητε, τί λέγει διὰ τὴν δευτέραν: «Τὸ τεμάχιον αὐτὸ εἶναι σχεδὸν ἰσοπεδωμένον...» (ἀναγινώσκει). Νομίζω, ὅτι ἐκ τούτων ἀρκούντως βεβαιοῦται ἡ ὕπαρξις ὁδῶν, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι ἐνηργήθησαν ἐπισκευαὶ ἐπὶ ὁδῶν ἀνυπάρκτων. Ἔλεγον δὲ χθὲς, καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον, ὅτι, ἐὰν ἀληθῶς δὲν ὑπῆρχον ὁδοὶ, ἐὰν ἀληθῶς δὲν ὑπῆρχεν ἴχνος ὁδοῦ, δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη ἐπισκευῆς ἢ κατασκευῆς ὁδῶν ἐξοχικῶν· ἐὰν δὲν ὑπῆρχε βατὴ ὁδὸς, ἐξυπηρετοῦσα τὴν συγκοινωνίαν τῶν λιμένων μετὰ τῶν χωρίων, σημαίνει ὅτι συγκοινωνία τοιαύτη δὲν ὑπάρχει. Τί θὰ ἐξυπηρετήσῃ ἡ ὁδὸς ἡ γενομένη;

§184Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Διὰ νὰ πηγαίνῃ ὁ κ. Βενιζέλος εἰς τὸ κτῆμά του!

§185ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Τοῦτο εἶναι μία ἀναστροφὴ τοῦ κατ’ ἀρχὰς ῥηθέντος· εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὸ τμῆμα, ὅτι καὶ ὁ κ. Ζαΐμης ἠγόρασε κἄποια κτήματα καὶ ἤθελε νὰ τὰ κάμῃ οἰκόπεδα.

§186ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν τὸ ὑπεστήριξα ἐγώ.

§187ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Βεβαίως τοῦτο ὄχι μόνον δὲν τὸ ὑπεστηρίξατε ὑμεῖς, ἀλλὰ καὶ διὰ νευμάτων προσεπαθήσατε νὰ ἐμποδίσητε νὰ τὸ ἀναφέρωσιν.... Ἤδη μετεστράφη ἡ ἔνστασις, καὶ λέγουσιν ὅτι ἔγεινεν ἡ ὁδός, ἵνα μεταβαίνῃ ὁ κ. Βενιζέλος εἰς τὸ κτῆμά του! Ἀλλ’ ἐὰν ἔγεινε διὰ νὰ μεταβαίνῃ ὁ κ. Βενιζέλος εἰς τὸ κτῆμά του, τότε δὲν ἐγένετο ἡ ὁδὸς δι’ ἐκλογικοὺς σκοπούς. Ἡ μία ὁδὸς, ἡ ἀπὸ τοῦ λιμένος Αἰγίνης, ἡ διερχομένη διὰ τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀφροδίτης εἰς τὸν ὅρμον Σουβάλα, ἐξυπηρετεῖ πλὴν τῶν ἄλλων ἀναγκῶν καὶ τὰ λουτρὰ (θέρμας) τοῦ Δημοσίου, τὰ ὁποῖα τὸ Δημόσιον ἔχει ἐκμισθώσει πολυετῶς. Ἡ δὲ ἄλλη ὁδὸς, ἡ ἄγουσα εἰς τὸν ὅρμον Πέρδικα, ἐξυπηρετεῖ τοὺς δύο ὅρμους Πέρδικα καὶ Αἰγίνης, τοὺς συχναζομένους πάντοτε ἀπὸ πλοῖα εἰς ὅλας τὰς ἐποχὰς, καὶ σήμερον δὲ εἰς τὴν θέσιν Μαραθῶνα πλοῖα τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ἐλλιμενίζονται. Ἐὰν δὲ δεχθῶμεν, ὅτι κατασκευὴ τοιούτων ὁδῶν ἐγένετο πρὸς ἐκλογικοὺς σκοποὺς, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἡ κατασκευὴ αὕτη ἐπρόκειτο νὰ πληρώσῃ ἀνάγκας σοβαρὰς, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ μετατρέψῃ τὸ ἐκλογικὸν φρόνημα. Ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν ὑπῆρχον ἀνάγκαι, τίνος τὸ φρόνημα μετεβλήθη; τοῦ μόνου ἐνδιαφερομένου κ. Βενιζέλου; Ἄλλη σοβαρὰ ἔνστασις, ἡ τιθεμένη εἰς κίνδυνον τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου Αἰγίνης, εἶναι ἡ τοῦ δανείου τῶν ἑκατὸν χιλιάδων δραχμῶν, δανείου μὴ πραγματοποιηθέντος. Καὶ ἐνταῦθα γίνεται κατηγορία δι’ ἀπόπειραν μεταβολῆς τοῦ ἐκλογικοῦ φρονήματος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι βάσιμος ἡ κατηγορία αὕτη, ὡς κατηγορία ἀποπείρας. Εἰς τὴν Αἴγιναν, ὡς γνωρίζετε, ὕδωρ πηγαῖον δὲν ὑπάρχει, ὑδρεύονται ἀπὸ τῶν φρεάτων, ἡ δὲ ἀπὸ τῶν φρεάτων ὕδρευσις μιᾶς πόλεως τοσούτου πληθυσμοῦ γνωρίζετε κατὰ πόσον εἶναι δυσχερής. Τὸ πρῶτον μέλημα τοῦ δημάρχου κ. Πέπα, ἀφ’ ἧς ἐξελέγη, ἦτο ἡ λύσις τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, τῆς ὑδρεύσεως τοῦ τόπου, καὶ μία ὑπεδεικνύετο λύσις, ἡ δι’ ἐρεύνης ἐν τῷ ἐδάφει τῆς ὅλης νήσου ἀνακάλυψις ὕδατος. Περὶ τὴν ἐργασίαν αὐτὴν ἐτράπη εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὁ δήμαρχος Αἰγινητῶν, ἔχων καὶ τὴν γνώμην τοῦ κατὰ τὴν 14 Ἰανουαρίου τοῦ 1901 ἀφιχθέντος εἰς Αἴγιναν μηχανικοῦ κ. Τζουρᾶ, ὅστις, «παρακολουθήσας τὴν γραμμὴν τῶν ἀρχαίων ὑδάτων...» (ἀναγινώσκει). Ἐλέχθη χθὲς, ὅτι ἐγένοντο ἔρευναι ἢ ἐργασίαι πρὸς ἀνεύρεσιν ὑδάτων, παρὰ τὴν γνώμην τοῦ νομομηχανικοῦ κ. Τζουρᾶ. Ἀλλ’ ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ νομομηχανικὸς κ. Τζουρᾶς εἶναι ὁ καθοδηγήσας τὸν δήμαρχον πρὸς ἀνεύρεσιν τοῦ ὕδατος. Πότε δ’ ἐγένοντο ταῦτα; Τὴν 15 Δεκεμβρίου 1900 φέρει ὡς χρονολογίαν ἡ διαταγὴ τοῦ νομάρχου Ἀττικῆς, διὰ τῆς ὁποίας χορηγεῖται πίστωσις τριῶν χιλιάδων δραχμῶν πρὸς τὸν δήμαρχον Αἰγινητῶν διὰ τὰς ἐργασίας πρὸς ἀνεύρεσιν ὕδατος. Μετὰ τὴν ἔγκρισιν τῆς πιστώσεως ταύτης, τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1901, ὁ κ. Τζουρᾶς μετὰ τοῦ δημάρχου ἀνεκάλυψαν τὴν ὕπαρξιν ὑδραγωγείου χρονολογουμένου ἀπὸ ἐποχῆς προϊστορικῆς, ἀπὸ τοῦ ἕκτου π. Χ. αἰῶνος, ὑδραγωγείου, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην τοῦ μηχανικοῦ δύναται νὰ χορηγήσῃ εἰς τὴν πόλιν ὅλον τὸ ἀναγκαῖον ὕδωρ. Ὁ δήμαρχος δὲν ἐνόμισεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὰς ἰδίας γνώσεις, ἢ εἰς τὰς γνώμας, τὰς ὑπὲρ τῆς κατασκευῆς τοῦ ὑδραγωγείου, τοῦ κυρίου Τζουρᾶ, ἀλλὰ κατέφυγε καὶ εἰς ἄλλους εἰδήμονας, καὶ δὴ κατέφυγεν εἰς τὸν νομομηχανικὸν κ. Σοῦτσον, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλεν ὑπηρεσιακῶς τὴν ἑξῆς περὶ τοῦ ὑδραγωγείου καὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ὑδρεύσεως τῆς πόλεως δι’ αὐτοῦ ἔκθεσιν (ἀναγινώσκει): «Ἐκ τῆς μελέτης ταύτης ἐξάγεται, ὅτι οὐδεμία ἄλλη ἐλπὶς ὑπάρχει νὰ εὑρεθῇ ὕδωρ δι’ ἀρτεσιανῶν φρεάτων, διότι ὅσον ὕδωρ καταπίπτει ἐπὶ τῆς νήσου θὰ διευθύνηται εἰς τὴν θάλασσαν· φρονῶ δὲ, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὸν δῆμον ὁ καθαρισμὸς τοῦ ὑδραγωγείου, καὶ ὅτι ἡ παράλειψις αὐτοῦ ἤθελεν εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος. Ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἐκτελέσεως, φρονῶ ὅτι συμφερώτερον διὰ τὸν δῆμον θὰ ἦναι νὰ δώσῃ τὴν ἐργασίαν κατ’ ἀποκοπήν, ὁ δὲ δῆμος νὰ παρακολουθῇ τὰς διὰ τὸ ὑδραγωγεῖον ἐργασίας μέχρις οὗ τοῦτο καθαρισθῇ ὁλόκληρον, κατόπιν δὲ νὰ προβῇ, ἐν ἐπιτυχίᾳ, εἰς τὴν γενικὴν ἐπισκευὴν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀναγκαίων ἐργασιῶν πρὸς ἐντελῆ ἀποπεράτωσιν τοῦ τε ἐξωτερικοῦ συστήματος τῆς περισυλλογῆς ὡς καὶ τῆς διοχετεύσεως τοῦ ὕδατος ἐντὸς τῆς πόλεως.»

§188Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τίνα ἡμερομηνίαν φέρει ἡ ἔκθεσις αὕτη;

§189ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. 5 Νοεμβρίου 1901, πρὶν σχηματισθῇ ἡ Κυβέρνησις Ζαΐμη. Ἀλλὰ διῆλθεν ἐξ Αἰγίνης—δὲν γνωρίζω πῶς καὶ διὰ τίνας λόγους—ὁ καθηγητὴς ἐν Βερολίνῳ κ. Fr. Graiber, καὶ ἐζητήθη καὶ ἐκείνου ἡ γνώμη περὶ τοῦ ὑδραγωγείου, καὶ ὑπεβλήθησαν εἰς αὐτὸν καὶ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ προηγούμενα, γνωματεύει δὲ ὁ κ. Γραῖβερ τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «... Ἐκ τοῦ σχήματος τῆς λεκάνης καὶ τῶν ὀρέων, ἃ ταύτην περιβάλλουσι, τεκμαίρομαι, ὅτι ἐνταῦθα ἄνω, ἐγγὺς τῆς διχορροίας, μεγίστη ἀφθονία ὕδατος εὑρίσκεται...» Καὶ κατωτέρω: «Ἡ πεποίθησίς μου εἶναι, ἐὰν ἡ παλαιὰ διῶρυξ ἐπανορθωθῇ καὶ ἐκκαθαρισθῇ, τότε ἡ πόλις Αἴγινα καθ’ ὁλοκληρίαν ἀρκετὸν ὕδωρ θὰ λάβῃ...» Ἔχομεν λοιπὸν οὐχὶ μόνον τὴν γνώμην τοῦ μηχανικοῦ κ. Τζουρᾶ ὑπὲρ ἡμῶν, —περὶ τοῦ ὁποίου ἐλέχθη χθές, ὅτι εἶχε γνώμην ἀντίθετον, —ἀλλὰ καὶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Σούτσου, ἀλλὰ καὶ τὴν γνώμην τοῦ Γερμανοῦ κ. Γραῖβερ. Καὶ ἔχων τοιαύτας γνώμας ὁ δήμαρχος, καὶ θέλων, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, νὰ κατορθώσῃ νὰ φανῇ εὐεργετικὸς εἰς τὸν τόπον του διὰ τῆς ἀνευρέσεως καὶ διοχετεύσεως ὕδατος, ἀπηυθύνθη πρὸς τὴν Ἐθν. Τράπεζαν, ζητῶν νὰ τῷ χορηγηθῇ δάνειον πρὸς κατασκευὴν τοῦ ὑδραγωγείου καὶ καθαρισμὸν αὐτοῦ. Ἀλλὰ πότε, νομίζετε, Κύριοι, ὅτι ἀπηυθύνθη ὁ δήμαρχος Αἰγινητῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν, ζητῶν τὸ δάνειον; Καὶ ἀπὸ ποίας ἐποχῆς ἄρχονται αἱ περὶ δανείου διαπραγματεύσεις; Ἀντίγραφον τῆς πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἀναφορᾶς τοῦ δημάρχου χρονολογεῖται ἀπὸ τῆς 16 Ἰουνίου 1901. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ὁ δήμαρχος ἀνεφέρθη εἰς τὴν Τράπεζαν, ζητῶν νὰ συνάψῃ δάνειον «πρὸς ἐπισκευὴν καὶ ἀνακαίνισιν τοῦ ἐν τῇ νήσῳ ἐσχάτως ἀνακαλυφθέντος ἀρχαιοτάτου ὑδραγωγείου, καὶ διοχέτευσιν τοῦ δι’ αὐτοῦ διερχομένου ἀφθονωτάτου ὕδατος εἰς τὴν πόλιν.» Τὸ σχέδιον εἶχεν ἐν νῷ ἐν τῷ συνόλῳ ὁ δήμαρχος, καὶ ἀπηυθύνετο ἀφ’ ἑνὸς πρὸς τὴν Τράπεζαν, ἀφ’ ἑτέρου προεκάλει τὰς γνώμας τῶν μηχανικῶν, ὥστε νὰ δύναται, ἀφοῦ συγκεντρώσῃ καὶ ἐκ τῆς Τραπέζης τὰς πληροφορίας περὶ τοῦ τρόπου τῆς συνάψεως τοῦ δανείου, καὶ ἐκ τῶν μηχανικῶν ὅσα ἐχρειάζοντο, ἵνα ἀποδειχθῇ, ἂν εἶναι ἀναγκαία ἡ σύναψις τοῦ δανείου, νὰ προβῇ εἰς διαπραγματεύσεις περὶ τῆς συνάψεως· ἀφοῦ δὲ ἐπείσθη, ὅτι καὶ ὕδωρ ὑπῆρχε καὶ ἀνάγκη ἀπόλυτος ἦτο νὰ μεταφερθῇ τὸ ὕδωρ εἰς τὴν πόλιν, καὶ ἀφοῦ ἡ Τράπεζα, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τοὺς προϋπολογισμοὺς καὶ ἀπολογισμοὺς τοῦ δήμου τῶν παρελθόντων ἐτῶν, ἐσχημάτισε τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἐξησφαλισμένον ἓν δάνειον 100,000 δραχμῶν διὰ τῶν φόρων, τοὺς ὁποίους παρεῖχεν ὁ δῆμος πρὸς ἐγγύησιν, καὶ ἀπήντησεν εἰς τὸν δήμαρχον, ὅτι δέχεται νὰ τῷ παραχωρήσῃ δάνειον, προσεκάλεσεν ὁ δήμαρχος τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, καὶ προέβη τοῦτο εἰς τὴν ἔκδοσιν ψηφίσματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζητήθη ἡ διοικητικὴ ἄδεια πρὸς σύναψιν τοῦ δανείου. Ὑπεβλήθησαν πάντα τὰ σχετικὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ κατὰ τὸ λῆξαν ἔτος—τὸ ψήφισμα ἦτο τῆς 5 Ἰουλίου—τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, μετὰ γνώμην τοῦ νομομηχανικοῦ, εὑρίσκον ὅτι ἦτο ἀναγκαία ἡ σύναψις δανείου πρὸς μεταφορὰν ὕδατος εἰς τὴν πόλιν τῆς Αἰγίνης, ἐνέκρινε κατ’ ἀρχὴν τὸ ψήφισμα. Ὡς γνωρίζετε, κατόπιν, μετὰ τὴν σύναψιν τοῦ δανείου, ἐπέρχεται ἄλλη ἔγκρισις, νομίζω, ἡ ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν. Ἔγκρισις τοῦ δανείου κατ’ ἀρχὴν θὰ εἰπῇ τίποτε· τὴν Τράπεζαν δὲν τὴν ὑποχρεοῖ νὰ χορηγήσῃ δάνειον, οὔτε τὸν δῆμον ὑποχρεοῖ νὰ συνάψῃ δάνειον· εἶναι ἡ ἄδεια πρὸς ἔναρξιν διαπραγματεύσεων, τὰς ὁποίας ὁ δήμαρχος εἶχεν ἀρχίσει ἀπὸ τόσου καιροῦ. Καὶ ἕως ἐδῶ τὰ πράγματα σταματῶσι. Δὲν ἐδόθη τὸ δάνειον. Δὲν ἐπραγματοποιήθη.

§190ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (ἐκ δεξιῶν). Διατί;

§191ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἴσως δὲν ἐπραγματοποιήθη δι’ ὃν λόγον ἑτοιμάζεται κἄποιος τῶν κυρίων συναδέλφων νὰ προσθέσῃ· διότι δηλαδὴ ἔλαβε τὸ μέτρον ἡ Τράπεζα νὰ μὴ κάμῃ κανὲν δάνειον εἰς δήμους ἢ λιμενικὰ ταμεῖα πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Καὶ τὸ δάνειον δὲν ἐγένετο. Καὶ εἰς τὴν Κυνουρίαν δὲν ἐγένετο. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ, καὶ μέχρι ποίου σημείου εἶχον φθάσει αἱ διαπραγματεύσεις. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: εἶναι πρᾶξις παράνομος; ἀλλ’ εἶναι πρᾶξις, ἡ ὁποία, εἴτε παράνομος εἴτε νόμιμος, συνετέλεσεν εἰς τὴν μεταβολὴν τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος, ἀφοῦ δὲν ἐπραγματοποιήθη; Καὶ εἶναι πράξεις αὗται, διὰ νὰ φέρωνται ὡς ἐνστάσεις κατὰ τοῦ κύρους τῶν ἐκλογῶν, κακιζόμεναι ὡς καλύπτουσαι προθέσεις κλοπῆς τοῦ δημοτικοῦ πλούτου; ἢ τοὐναντίον εἶναι ζητήματα, διὰ τὰ ὁποῖα ἀκριβῶς οἱ ἐνεργοῦντες, ἀκριβῶς ὁ δήμαρχος εἶναι ἄξιος συγχαρητηρίων, ὡς τὰ ἐδέχθη παρ’ ὅλων τῶν μηχανικῶν, δι’ ὅσα προσεπάθει ὑπὲρ τοῦ δήμου του; Καὶ ἐν τούτοις ἡ ἔνστασις αὕτη, ἕνεκα τοῦ μεγάλου ποσοῦ, τὸ ὁποῖον κατ’ ἀριθμὸν περιέχεται ἐν αὐτῇ, προεκάλεσε τὸν μεγαλείτερον θόρυβον! Ἐπρόκειτο τάχα — δὲν ἐλέχθη, ἀλλ’ ἀφίνετο νὰ ὑπονοηθῇ — περὶ διαχειρίσεως 100 χιλιάδων δραχμῶν, ἃς δὲν ἐπρόφθασε νὰ τὰς πάρῃ! Ἀλλὰ, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, Κύριοι, ὅτι, καὶ ἂν ἀκόμη ἐπρόκειτο περὶ παρανόμου συνάψεως δανείου, καὶ ἂν ἀκόμη ἐπρόκειτο νὰ μὴ χρησιμοποιηθῇ εἰς ἀνάγκας τοῦ δήμου τὸ δάνειον, ἀλλὰ νὰ τὸ σφετερισθῇ ὁ δήμαρχος, καὶ πάλιν δὲν ἔχετε κανένα λόγον ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς, διότι τὸ δάνειον δὲν ἐπραγματοποιήθη, καὶ δὲν ὑπῆρχε λόγος, πλὴν τοῦ λόγου τοῦ ἐγερθέντος θορύβου, οὔτε νὰ ἀναγραφῇ κἄν εἰς τὰς ἐνστάσεις ἡ τοιαύτη πρᾶξις, μὴ ἀναγομένη ἄλλως εἰς χρόνον, καθ’ ὃν διετέλει ἐν τῇ Κυβερνήσει ὁ κύριος Ζαΐμης.

§192Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀπόπειρα!

§193ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ναί.

§194Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Θὰ ὁμιλήσητε πολὺ ἀκόμη, κύριε συνάδελφε;

§195ΒΟΖΙΚΗΣ. Βεβαίως.

§196ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Αὔριον, αὔριον.

§197Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Νὰ γείνῃ διακοπὴ νὰ φάγωμεν καὶ νὰ ἐπιστρέψωμεν.

§198ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἂς λυθῇ τὸ ζήτημα ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ τὸ λύσω.

§199ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Ὁρίστε, Κύριε! σᾶς ἀκούομεν.

§200ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Αἱ ὑπόλοιποι ἐνστάσεις, ἡ μὲν ἀφορῶσα τοὺς διορισμοὺς ἀνάγεται εἰς τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα, αἱ δὲ ἄλλαι ἀναφέρονται εἰς ἀποκλεισμὸν ἐκλογέων κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς καὶ εἰς ψηφοφορίαν ὀνομάτων ἀνυπάρκτων. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξαγάγῃ ἡ Βουλὴ ἓν τεκμήριον τέλος πάντων ἐκ τοῦ ὅτι τὸν μακροσκελῆ κατάλογον τῶν ἀποθανόντων, τῶν ἀνυπάρκτων, τῶν ἀποκλεισθέντων, ἐπιμόνως ζητηθέντα, ἐπιμόνως ἠρνήθησαν νὰ μοὶ χορηγήσωσιν οἱ ἐνιστάμενοι, διὰ νὰ ἐξελέγξω αὐτόν. Ποῖον θὰ ἦναι τὸ τεκμήριον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξαγάγῃ ἡ Βουλὴ, ἢ τὸ συμπέρασμά της, ἐκ τῆς τοιαύτης ἀρνήσεως, βεβαίως ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω· τὴν παρακαλῶ ὅμως νὰ ἐπιστήσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τὴν προσοχήν της, νὰ μὴ ἀνεύρῃ δὲ ὡς ἐλαττωματικῶς ὑπερασπιζομένην παρ’ ἐμοῦ τὴν ἐκλογὴν, καὶ ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἔχει ἐλλείψεις, ὅταν βλέπῃ, ὅτι μόλις τὴν στιγμὴν ταύτην, ἐπὶ τοῦ βήματος, μοὶ ἐνεχειρίσθη ὁ κατάλογος τῶν ἀποκλεισθέντων, ὁ ὁποῖος, ὑποθέτω, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, εἰμὴ ἀντιγραφὴ τῶν ὀνομάτων τῶν μὴ ψηφοφορησάντων ἐκλογέων, τῶν ὑπολειπομένων εἰς τὸν κατάλογον, ὅπως γίνεται εἰς ὅλας τὰς ἐκλογὰς τοῦ Κράτους· ἀλλ’ ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, νομίζω ὅτι θὰ ἦμαι εἰς θέσιν ν’ ἀποκρούσω ὅσα ἐλέχθησαν κατὰ τῆς ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς διὰ τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας, καὶ νὰ ἀποδείξω, ὅτι ἀνακριβῶς ἐξετέθησαν ὅσα ἐξετέθησαν, ἀνακριβῶς δὲ ἐκτίθενται καὶ ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει. Κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ πρώτῳ τμήματι— κατὰ τὴν ἔκθεσιν πάντοτε τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, τὴν ὁποίαν ἐθαύμασαν οἱ προαγορεύσαντες, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ θαυμάζω—ἐπέκειντο συγκρούσεις, διότι εἰς τὸ ἓν μέρος ἦσαν φίλοι τοῦ κ. Καναβαριώτου, — δὲν ἠξεύρω ἂν ἦτο ἐκτὸς τῶν φυλακῶν ὁ Ζαφειρίου, διὰ νὰ τοὺς διευθύνῃ, — εἰς τὸ ἄλλο φίλοι τοῦ κ. Βενιζέλου. Ἐπέκειντο συγκρούσεις· πόθεν ἐπέκειντο αἱ συγκρούσεις, πόθεν ἠδύναντο νὰ προέλθωσι, δὲν εἶναι ζήτημα, ὅπερ νὰ ἐξετάσω ἐπὶ τοῦ παρόντος, — θὰ τὸ ἐξετάσω δευτερολογῶν· — ἀλλ’ ἐπέκειντο συγκρούσεις, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου καὶ ὄχι μόνον κατὰ τὴν γνώμην τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν γνώμην τοῦ στρατιωτικοῦ ἐπόπτου, ταγματάρχου κυρίου Κοντιάδου. Πρὸς πρόληψιν τῶν συγκρούσεων τί ἔπρεπε νὰ γείνῃ; Τί γίνεται εἰς ὅλα τὰ ἐκλογικὰ καταστήματα, ὅταν ὑπάρχῃ εἰλικρινὴς διάθεσις νὰ προληφθῶσι συγκρούσεις, ὅταν μάλιστα καὶ τὰ ἐνδιαφερόμενα κόμματα ὑποδεικνύωσι τὸ μέτρον τοῦτο; Διαίρεσις τῶν ἐκλογέων νὰ εἰσέρχωνται οἱ μὲν ἀπὸ τὴν Α θύραν, οἱ δὲ ἀπὸ τὴν Β θύραν, διὰ νὰ χωρισθῇ ὁ τόπος εἰς δύο κόμματα, νὰ ψηφίσωσι κατὰ σειρὰν, διὰ νὰ μὴ προβάλλωνται κατόπιν ἀντιρρήσεις, ὅτι ἀπεκλείσθησαν. Καὶ διῃρέθησαν οἱ ἕτοιμοι νὰ ψηφίσωσιν ἐκλογεῖς εἰς δύο, καὶ εἰσήρχοντο ἐκ δύο διαφόρων θυρῶν, ἐκ τῆς μιᾶς οἱ φίλοι τοῦ κυρίου Καναβαριώτου, ἐκ τῆς ἄλλης οἱ φίλοι τοῦ κυρίου Βενιζέλου· εἰσήρχοντο δὲ κατὰ σειρὰν καὶ ἀνὰ 5. Ἐνταῦθα ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος ἀναφέρει τὸ ἑξῆς ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν: «Κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἐκλογέων σπευδόντων, καὶ καθ’ ὑπόδειξιν τῶν ἐνδιαφερομένων, ὅπως ἐνασκήσωσι τὸ ἐκλογικόν των δικαίωμα, φόβῳ μὴ, παρερχομένης τῆς ὥρας, στερηθῶσιν αὐτοῦ, εἰσέβαλον καὶ πλείονες τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ, ἐκ τῆς μερίδος Βενιζέλου, παρὰ τὴν ἀντίστασιν τῶν φρουρῶν καὶ τὴν διαμαρτυρίαν ἡμῶν. Ἐν τέλει ὅμως κατωρθώθη, ὥστε ἅπαντες οἱ ἐμφανισθέντες ἐκλογεῖς ἑκατέρων τῶν μερίδων νὰ ἐνασκήσωσι τὸ ἐκλογικόν των δικαίωμα». Τοῦτο ἦτο ἡ μόνη παρανομία, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, παρανομία ἐπιβαλλομένη ἐκ τοῦ νόμου πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς αὐτοὺς, διότι ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποκλεισθῶσι φίλοι τοῦ κυρίου Βενιζέλου, διότι ἦτο προφανὴς ἡ διαφορὰ τῶν ἐκλογέων, καθόσον οἱ φίλοι τοῦ κ. Βενιζέλου ἦσαν πλειότεροι κατὰ τριακοσίους, ἦτο δὲ εὔκολον ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ διακρίνῃ τὴν διαφορὰν ταύτην ὀφθαλμὸς πολιτικοῦ πεπειραμένου, καὶ ἕνεκα ταύτης νὰ ἐπιδιώξῃ τὸν ἀποκλεισμὸν τῶν φίλων τοῦ κυρίου Βενιζέλου. Ἀλλ’ ἀφοῦ εἰσήρχοντο, τί ἔκαμνον; Ἐσταμάτων διὰ νὰ ψηφίσωσιν οἱ ἄλλοι.

§201Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τί ἐπεδιώκετο διὰ τούτου;

§202Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ὀλίγοι ν’ ἀποκλείσουν τοὺς πολλούς!

§203ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὄχι! Διότι ἡ παράτασις τῆς ψηφοφορίας ἦτο καὶ αὐτὴ ἐκλογικὸν τέχνασμα· ἐπεδιώκετο δι’ αὐτῆς κἄτι τι, ὅπως οἱ ἀσθενεῖς, οἱ γέροντες, οἱ ὁπωσδήποτε μὴ ἔχοντες ὑγιῶς ἀναγκασθῶσι νὰ ἀπέλθωσιν. Ἦτο δὲ δυνατὸν μεταξὺ τόσων ἐκλογέων νὰ εὑρεθῶσι καὶ 50 τοιοῦτοι, οἱ ὁποῖοι ν’ ἀποχωρήσωσι χωρὶς νὰ ψηφίσωσιν. Ἐν τέλει ὅμως πάντες ἐψήφισαν. Ἕνεκα δὲ τῆς ὥρας, καθ’ ἣν μοὶ ἐνεχειρίσθη ὁ κατάλογος τῶν ἀποκλεισθέντων, δὲν δύναμαι τὴν στιγμὴν ταύτην νὰ ἀποδείξω, ὅτι οὗτος εἶναι ἀνακριβὴς ἐν ταῖς λεπτομερείαις αὐτοῦ. Θὰ ἀποδείξω ὅμως τοῦτο, λέγων γενικῶς, ὅτι οὐδεὶς ἀπεκλείσθη, καὶ ὅτι ἀνακριβῶς λέγεται, ὅτι ἀπεκλείσθησαν ἐκλογεῖς. Ἐπειδὴ δὲ πρόκειται δι’ ὀλίγων νὰ ἀποκρούσω γενικῶς ἰσχυρισμὸν, — ἀλλὰ δι’ ὀλίγων λέξεων ἐπισήμων, — παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀκούσῃ τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, περὶ τῆς ὑπολήψεως καὶ τῆς τιμιότητος τοῦ ὁποίου οὐδεμία ἐγεννήθη ἀμφιβολία, οὐδ’ ἐγένετο ἀντίθετος λόγος.

§204Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Οὔτε ἠδύνατο νὰ γείνῃ.

§205ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. (ἀναγινώσκει). «.... Ἐν τέλει ὅμως κατωρθώθη, ὥστε ἅπαντες οἱ ἐμφανισθέντες ἐκλογεῖς ἑκατέρας τῶν μερίδων νὰ ἐξασκήσωσι τὸ ἐκλογικόν των δικαίωμα.» Ἐὰν συνέπεσε δὲ νὰ φύγῃ ἐκλογεὺς χωρὶς νὰ ψηφίσῃ, οὗτος ἦτο ἐκλογεὺς τῆς πλειονοψηφούσης μερίδος τοῦ κ. Βενιζέλου. Οἱ φίλοι τοῦ κ. Καναβαριώτου εἶχον ψηφίσει ὅλοι καὶ εἶχον ἀναχωρήσει.

§206Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἄλλως τε οἱ ἐκλογεῖς, ἂν ὑπῆρχον ἀκόμη τοιοῦτοι, δὲν ἔπρεπε ν’ ἀναχωρήσουν.

§207ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἀπεδείξαμεν λοιπὸν, ὅτι οὐδεὶς ἀπεκλείσθη, ὅτι μάλιστα κατὰ τὴν ἐκλογὴν, τὴν νῦν δικαζομένην, ἐψήφισαν ἐκλογεῖς ὑπέρτεροι κατ’ ἀριθμὸν τῶν καθ’ ὅλας τὰς ἐκλογὰς ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου ψηφισάντων...

§208Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Ἀφοῦ ἐψήφισαν καὶ οἱ κατάδικοι καὶ οἱ ἀποβιώσαντες!

§209ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐκεῖθεν προέρχεται ἡ αἰτία; Πολὺ ἐνωρὶς, ὅσον δὲν περιέμενον, ἐγκαταλείπετε τὰς τόσον θορυβωδῶς προβληθείσας ἐνστάσεις σας περὶ ἀποκλεισμοῦ ψηφοφόρων ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς, ἰσχυριζόμενοι ἤδη, ὅτι οὐχὶ ἀποκλεισμὸς, ἀλλὰ ψευδὴς ψηφοφορία ἔλαβε χώραν. Λοιπὸν οὐδεὶς ἀπεκλείσθη, κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου. Φρονῶ δὲ, ὅτι ὑμεῖς, προκειμένου νὰ δικάσητε, δὲν πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰ παράπονα ἢ τὰς δικαιολογίας τῶν ἐνισταμένων ἢ ἀντενισταμένων, ἀλλὰ μᾶλλον τὴν ἐπίσημον ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου...

§210Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Καὶ μάλιστα τοιούτου ἀντιπροσώπου!

§211ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. .. περὶ τοῦ ὁποίου δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ δευτέρα γνώμη. Ἀλλὰ προεβάλετε ἄλλον λόγον· κατηγορεῖτε τὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ, ὡς ψυχρῶς καὶ ἀπαθῶς κρίνουσαν περὶ τῶν πραγμάτων. Κατηγορήθη ἔπειτα ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ διὰ δύο λόγους· τὸ μὲν, ὅτι ἐκράτησε τοὺς ἐκλογεῖς, — καὶ ἐξεδηλώθη ἡ ἀπορία, μὲ τί δικαίωμα ἐκράτησεν αὐτοὺς μέχρι τέλους τῆς ψηφοφορίας, — τὸ δὲ προεβλήθη ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι ἡ ψηφοφορία παρετάθη μέχρι τῆς 11ης ὥρας τῆς νυκτός. Ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ κρίνωμεν ἐκ τῶν πληροφοριῶν τῶν ἐνισταμένων, ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ κρίνωμεν ἐκ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων καὶ συμφώνως πρὸς τὸν νόμον. Ὅταν πρόκηται περὶ ἐκλογέων, τῶν ὁποίων ἀμφισβητεῖται ἡ ταυτότης, ἢ περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει οἱαδήποτε ἀμφιβολία, ἓν ἔχει καθῆκον ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, ἀναγραφόμενον εἰς τὸ ἄρθρον 57 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Τοῦτο δίδει τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν δῆθεν παρανομίαν, ὅτι ἐκρατήθησαν οἱ ἐκλογεῖς μέχρι τοῦ μεσονυκτίου (ἀναγινώσκει): «... Δὲν δύναται νὰ διακοπῇ ἡ ἐξακολούθησις τῆς ψηφοφορίας ἕνεκα τῶν τοιούτων ἀμφισβητήσεων. Οἱ ψηφοφόροι, περὶ ὧν ἐγείρεται οἱονδήποτε ζήτημα, εἴτε παραπέμπονται ἀμέσως πρὸς ψηφοφορίαν ὑπὸ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, εἴτε ἀποχωρίζονται τῶν λοιπῶν, ὅπως ἡ ψηφοφορία τούτων ἐξακολουθήσῃ ἀκωλύτως. Ἐν τῇ τελευταίᾳ ταύτῃ περιπτώσει τὸ ἐγερθὲν ζήτημα λύεται διαρκούσης τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 64 προσθέτου ὥρας». Ὥστε καλῶς ἔπραξεν ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἀφοῦ μάλιστα κατὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου τῇ ὑποδείξει αὐτοῦ ἐγένετο τοῦτο. Ἀλλ’ εἰς ποῖον τέλος τῆς ψηφοφορίας ἐκράτησεν αὐτούς; Μέχρι τοῦ μεσονυκτίου; Δὲν εἴμεθα ὑπόχρεοι, ὡς εἴπομεν, νὰ κρίνωμεν ἐκ τῶν ἰσχυρισμῶν τῶν ἐνισταμένων, ἀλλ’ ἐκ τῶν δημοσίων ἐγγράφων. Πότε ἔληξεν ἡ ψηφοφορία; ἢ πότε ἔπρεπε νὰ λήξῃ; Τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς, τὰ φέροντα τὰς ὑπογραφὰς καὶ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου καὶ αὐτῶν τῶν ὑποψηφίων καὶ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῶν, τί λέγουσιν; «Ἐν Αἰγίνῃ ὥρᾳ 4 καὶ 42′ μετὰ μεσημβρίαν»—εἶναι ἡ ὥρα, καθ’ ἣν καὶ τὸ πρόγραμμα λέγει, ὅτι δέον νὰ λήξῃ ἡ ψηφοφορία, — «ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπή, ἀποτελουμένη κλπ.» (ἀναγινώσκει). «Καὶ παρατείνει τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τρεῖς ὥρας. Περὶ ὥραν 7 λύει τὸ ζήτημα, ἐὰν θὰ ψηφίσουν οἱ ἐκλογεῖς, περὶ ὧν ὑπῆρξεν ἀμφιβολία.

§212Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Τρεῖς ὥραις νύκτα!

§213ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. «Περὶ ὥραν 7 καὶ 42′, λέγει, συμπληρωθέντος τοῦ χρονικοῦ διαστήματος κλπ.» Ποῦ εἶναι λοιπὸν ἡ ὥρα 11 ἢ 12 τοῦ μεσονυκτίου;

§214Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Εἶναι πρακτικὰ τοῦ πρώτου τμήματος;

§215ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Μάλιστα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Ἐκλήθησαν, καὶ οὐδεὶς προσῆλθε νὰ ψηφίσῃ. Τὴν δὲ περὶ τούτου πρᾶξιν ἔχει προσυπογράψει καὶ ὁ κ. Λαμπαδάριος, ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Καναβαριώτου, ὅστις συνομολογεῖ, ὅτι οὐδεὶς ἀπεκλείσθη, ἀλλὰ πάντες ἐκλήθησαν νὰ ἐνασκήσωσι τὰ δικαιώματά των, ἀλλ’ οὐδεὶς τοιοῦτος ὑπῆρχε μὴ ἐκπληρώσας τὰ δικαιώματά του ταῦτα. Καὶ μετὰ τοιαῦτα ἔγγραφα καὶ πράξεις τῆς ἐπιτροπῆς, ὑπογεγραμμένας καὶ ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἐνισταμένων, μετὰ τοιαύτην ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, δύναται σοβαρῶς νὰ εἴπῃ τις, ὅτι ἐνηργήθη ἀποκλεισμός ἐκλογέων; Ἢ προβάλλεται τοῦτο ὡς λόγος ἀκυρωτικὸς μόνον, χωρὶς νὰ ἐνδιαφέρωνται οἱ ἐνιστάμενοι, ἐὰν θὰ μείνωσι πιστευτοὶ παρὰ τῷ κόσμῳ τῷ θέλοντι νὰ κρίνῃ δικαστικῶς; Ἐγένετο καὶ περὶ ἄλλου πολὺς θόρυβος, ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως ὅτι ἐψήφισαν ἀποδημοῦντες ἢ τεθνεῶτες, ἢ ἄλλοι ἀντὶ ἄλλων. Ἐπειδὴ ἡ ἔνστασις δὲν ὑποστηρίζεται δι’ οὐδενὸς πιστοποιητικοῦ, προσήχθησαν δὲ πιστοποιητικὰ ζητηθέντα ἀπὸ τὸν δήμαρχον, ἐξ ὧν οὐδὲν ἀποδεικνύει ὅτι ἐψήφισαν ἐκλογεῖς τεθνεῶτες, δὲν νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀσχοληθῶ, ἵνα ἀναιρέσω τὸν ὅλον ἰσχυρισμόν, ὅτι πληθὺς τεθνεώτων ἢ ἀποδήμων ἐψήφισαν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δύο ἢ τρία ἐκ τῶν προσαχθέντων δώδεκα πιστοποιητικῶν ἀναφέρουσιν, ὅτι ἐψήφισαν τεθνεῶτες, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναγνωσθῇ ἓν ἕκαστον τῶν πιστοποιητικῶν τούτων, διὰ νὰ μὴ μείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν δισταγμός τις, ὅτι πρόκειται περὶ τεθνεώτων ἀληθῶς. Ἐγένετο μία αἴτησις ἐκδόσεως πιστοποιητικῶν διὰ τοὺς τεθνεῶτας, ἐχαρακτηρίσθησαν δὲ ὡς τεθνεῶτες πάντες οἱ ἐκλογεῖς, ὅσοι εἶχον τυχὸν ἐπώνυμα, ὀνόματα καὶ ὀνόματα πατρὸς ὅμοια πρὸς τὰ τῶν ἀποθανόντων προγόνων· ἐζήτησαν δέ, τὰ πιστοποιητικὰ νὰ βεβαιῶσιν, ὅτι ἐκεῖνοι ἔχουσιν ἀποθάνει, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι ἐψήφισαν τεθνεῶτες. Τὸ πρῶτον πιστοποιητικὸν ἀναφέρεται εἰς τὸν Γεώργιον Ι. Κουκούλην. Ὁ Γεώργιος Ι. Κουκούλης, ὁ ὑποδεικνυόμενος, ἀληθῶς ἀπεβίωσεν, ἀλλ’ εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον ὁ ἀποβιώσας εἶναι ἐγγεγραμμένος ὑπὸ τὸν ἀριθμὸν 626. Εἰς τὸν ἐκλογικὸν ὅμως κατάλογον εἶναι ἐγγεγραμμένος καὶ ἄλλος Γεώργιος Ι. Κουκούλης ὑπ’ ἀριθ. 2529. Ἀλλ’ εἶναι καὶ Ἰωάννης Γ. Κουκούλης ἐν ἀριθ. 447. Ἤκουσα, ὅτε ἀνεπτύσσετο ἡ ἔνστασις, ὅτι κακῶς ἀπεκλείσθησαν οἱ 7 ἐκλογεῖς, καὶ ὅτι δὲν σημαίνει τίποτε, ἂν εἶχον πρωθυστέρως τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς πρὸς τὸ ὄνομα τὸ κύριον. Ἀλλ’ ἐνταῦθα ἔχει συμβῆ, τί νομίζετε; ἀντὶ νὰ διαγραφῇ τὸ ὄνομα τοῦ Γεωργίου Ι. Κουκούλη, τοῦ ψηφίσαντος, ὁ πρωτοκολλητὴς τῆς ἐπιτροπῆς διέγραψε τὸ ὄνομα τοῦ ἄλλου, καὶ φαίνεται ὅτι ἐψήφισεν ὁ ἀποθανών, ἀλλὰ συγχρόνως φαίνεται, ὅτι δὲν ἐψήφισεν ὁ ζῶν, διότι τὸ ὄνομά του δὲν ἔχει διαγραφῆ. Καὶ ἔχομεν δεύτερον πιστοποιητικὸν περὶ τοῦ Νικολάου Δ. Κουκούλη. Ὁ Νικόλαος Δ. Κουκούλης ἀπεβίωσε πρό τινων ἐτῶν· ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὅμως ὄνομα, Νικόλαος Δ. Κουκούλης, εἰς ἡλικίαν μικροτέραν, 52 ἐτῶν, ὑπάρχει ἕτερον πρόσωπον, ὅπερ ζῇ. Εἰς τὸν ἐκλογικὸν λοιπὸν κατάλογον μὲ τὸ ὄνομα Νικόλαος Δ. Κουκούλης, ὑπὸ μὲν τὸν ἀριθμὸν 446 εἶναι ἐγγεγραμμένος ὁ ἀποβιώσας, ὑπὸ δὲ τὸν ἀριθμὸν 732 εἶναι ἕτερος Νικόλαος Δ. Κουκούλης. Εἶναι λοιπὸν ὑπὸ τὸ ὄνομα Ν. Δ. Κουκούλης δύο ἐγγεγραμμένοι, ἀλλ’ ἐψήφισεν ὁ εἷς. Ἀλλὰ πλὴν τούτου ἔχει συμβῆ καὶ ἄλλο τι· ἐν τῷ δήμῳ Αἰγίνης ὑπάρχουσιν ὑπὸ τὸ ὄνομα Ν. Κουκούλης, μὲ τὴν διαφορὰν μόνον εἰς τὸ ὄνομα τοῦ πατρός, τέσσαρες ἐγγεγραμμένοι: Ν. Ι. Κουκούλης ἀριθ. 468, Ν. Γ. Κουκούλης ἀριθ. 469. Ἀλλὰ δὲν ἔχω ἀνάγκην ν’ ἀναφέρω τοῦτο· μοὶ ἀρκεῖ, ὅτι ὑπάρχει ἐν τῇ ζωῇ Νικόλ. Δ. Κουκούλης, ἄλλος παρὰ τὸν τεθνεῶτα, δὲν φαίνεται δὲ ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ τῆς ψηφοφορίας, ὅτι καὶ αὐτὸς ἐψήφισε· πλὴν τοῦ τεθνεῶτος τοὐλάχιστον δὲν ὑπεβλήθη τοιοῦτός τις ἰσχυρισμός. Δὲν πρόκειται λοιπὸν ἢ περὶ λάθους τοῦ πρωτοκολλητοῦ τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ ὁποῖος, ἀντὶ νὰ διαγράψῃ τὸν ζῶντα Νικόλαον Δ. Κουκούλην, διέγραψε τὸν τεθνεῶτα. Πάντες οἱ ἄλλοι, περὶ τῶν ὁποίων ἐζητήθησαν τὰ πιστοποιητικὰ, καὶ πάντες οἱ ἄλλοι, περὶ τῶν ὁποίων ὑπεβλήθη ἡ ἔνστασις, ὅτι ἐψήφισαν τεθνεῶτες ἀντ’ αὐτῶν, ἢ ὅτι ἐψήφισαν τεθνεῶτες μὲ πρόσωπα ζώντων, κατὰ τὰ πιστοποιητικὰ τοῦ Δημάρχου, ὁ ὁποῖος — ὁ εὐλογημένος! — ἀπεδείχθη ἐλαττωματικὸς εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα, διότι, ἐνῷ τῷ ἐζητεῖτο νὰ βεβαιώσῃ ἐὰν ὑπάρχει ἐν τῇ ζωῇ ὁ ὑπὸ τὸν ἀριθμὸν δεῖνα ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ ἐγγεγραμμένος Νικόλαος Χρήστου.... ἐβεβαίωσεν, ὅτι αὐτὸς ὑπάρχει ἐν τῇ ζωῇ, ἀλλ’ ὅτι εἶναι ἄλλος ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὄνομα, ὁ ὁποῖος ἀπεβίωσε πρὸ ἐτῶν. Δὲν ἔδωκε τὴν πιστοποίησιν ὅπως ἐζητεῖτο, ἀλλ’ ἔδωκε τὴν πιστοποίησιν, ὅπως ἀπῄτει ἡ ἀλήθεια, καὶ ἡ ἀλήθεια ἀπῄτει νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι αὐτοὶ οἱ ἰσχυρισμοὶ δὲν εἶναι ἀληθεῖς. Ἀληθῶς ὑπάρχει τὸ ὄνομα τοῦ ἀποβιώσαντος, ἀλλ’ ὑπάρχει ἐν τῷ καταλόγῳ ἐγγεγραμμένος καὶ ἄλλος μὲ τὸ αὐτὸ ὄνομα, ὁ ὁποῖος ζῇ. Τοιουτοτρόπως ἀπήντησεν εἰς ὅλα τὰ πιστοποιητικὰ, τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν, ὁ δήμαρχος. Δὲν ἀποδεικνύεται λοιπὸν ἡ ἔνστασις τῆς ψηφοφορίας τῶν τεθνεώτων, πλὴν μόνον διὰ τοὺς τρεῖς, περὶ ὧν σᾶς εἶπον ἤτοι διὰ μὲν τὸν Νικόλαον Δ. Κουκούλην, ὅτι εἶναι καὶ ὁ ἄλλος, ὁ ζῶν Νικόλαος Δ. Κουκούλης, ὁ ὁποῖος καὶ ἐψήφισε, διὰ τὸν Γ. Ι. Κουκούλην, ὅτι ὑπάρχει ἐν τῇ ζωῇ καὶ ἄλλος ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὄνομα, ὁ ὁποῖος ἐψήφισε, καὶ δι’ ἕνα Κοντραφούρην, περὶ τοῦ ὁποίου ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὅτι ἐδόθη μία ἔνστασις ἔγγραφος ἐκ μέρους φίλου τοῦ κ. Βενιζέλου, ὅτι κακῶς ἐδέχθησαν αὐτὸν, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω, ποῦ εὑρίσκεται ἡ ἔνστασις αὕτη. Ἀλλὰ δὲν ἔχω, Κύριοι, κανένα λόγον νὰ μὴ δεχθῶ, ὅτι ἐψήφισε καί τις ἀντὶ τεθνεῶτος· τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι σπουδαῖον. Δὲν εἶναι σπουδαῖον, διότι πρόκειται περὶ ἀποτελεσμάτων ἐκλογικῶν, ἐπὶ μικροῦ ἀριθμοῦ σχετικῶς ψηφοφόρων, ἀποτελεσμάτων μεγάλων, ἀλλὰ καὶ διότι, ὡς ἐνομολογήθη καὶ κοινοβουλευτικῶς καὶ δικαστικῶς, ἡ ψηφοφορία τεθνεώτων ἢ ἀντὶ τεθνεώτων δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς λόγος μεταβάλλων τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ἐκλογικόν, διότι δὲν εἶναι γνωστὸν ὑπὲρ τίνων ἐψηφοφόρησαν. Ἐκ τῆς κοινοβουλευτικῆς νομολογίας ἀπέσπασα τεμάχιον ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ εἰσηγητοῦ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Πάλλης τοῦ 1892, ἀναφερόμενον εἰς τὸ ζήτημα τὸ προκείμενον. Δὲν νομίζω ἄσκοπον νὰ ἀναγνώσω τὸ μέρος τοῦτο, τὸ μηδόλως ἀμφισβητηθὲν, ἵνα ἴδῃ ἡ Βουλὴ καὶ πῶς ἐνομολογήθη κοινοβουλευτικῶς τὸ ζήτημα τοῦτο (ἀναγινώσκει): «... Ὡς πρὸς τὴν δευτέραν ταύτην ἔνστασιν, καὶ ἂν παραδεχθῶμεν, ὅτι τινὲς ἐψήφισαν ἀντὶ ἄλλων ἀποδημούντων, καθ’ ἃ τεκμαίρεται ἐκ τῶν ὑποβληθέντων τῷ τμήματι πιστοποιητικῶν τοῦ οἰκείου δημάρχου ὑπὸ τοῦ κ. Π. Εὐδιᾶ καὶ ὅτι τινὰ ὀνόματα ἐκλογέων εἰσὶ κατά τι ἐσφαλμένα, παραβαλλόμενα πρὸς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, οὐδαμοῦ ὅμως παρατηρεῖται ἀνύπαρκτόν τι ὄνομα, ὡς διϊσχυρίσθη ὁ κ. Ξυδιᾶς κατὰ τὴν προφορικὴν ἐν τῷ τμήματι ἀνάπτυξιν τῶν ἐνστάσεών του· ἀλλ’ ἡ τοιαύτη ἔνστασις περὶ ταυτότητος τῶν ἐκλογέων ἔδει νὰ ὑποβληθῇ διαρκούσης τῆς ψηφοφορίας καὶ σημειωθῇ ἐν τοῖς πρακτικοῖς αὐτῆς, ὅπως ἐκτιμηθῇ ὑπὸ τῆς ἐπὶ τούτῳ ἁρμοδίας ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς· ἄλλως προτασσομένη μετὰ τὴν ἐκλογὴν δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, καὶ καθόσον δὲν δύναται νὰ ἐξακριβωθῇ, ἂν οἱ οὕτω παρανόμως ἐνασκήσαντες τὸ ἐκλογικὸν αὐτῶν δικαίωμα ἠλλοίωσαν τὸ ἀποτέλεσμα πρὸς ὠφέλειαν ἢ πρὸς βλάβην τοῦ ἐνισταμένου κ. Εὐδιᾶ...»

§216Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τί εἶναι αὐτό;

§217ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι ἀπόσπασμα ἐκθέσεως εἰσηγητοῦ, συντεταγμένης ὑπὸ τοῦ ἐντίμου ἐκ Φθιώτιδος συναδέλφου κ. Χατζίσκου, καὶ ἀφορώσης τὴν ἐκλογὴν Πάλλης. Τὸ ἀνέφερα, ἵνα δείξω, ὅτι ἡ κοινοβουλευτικὴ νομολογία εἶναι τοιαύτη, καὶ ἀκόμη ὁσάκις ἐγεννήθη τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ἐν τῇ Βουλῇ, ὑπεστηρίχθη ὅτι τοιαύτη πρέπει νὰ ἦναι ἡ νομολογία, διότι ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ ὑποβάλλωνται αἱ ἐνστάσεις εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν, ἵνα ἐξελέγχωνται, διότι εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ βάλῃ κανεὶς τοὺς φίλους του νὰ ψηφίζουν ἀντὶ τεθνεώτων, καὶ ἐν γένει νὰ ἐνεργῇ αὐτὸς τὰς παρανομίας, ὅσαι τυχὸν λαμβάνουν χώραν κατὰ τὴν ἐνέργειαν μιᾶς ἐκλογῆς, καὶ εἰς τὸ τέλος νὰ ἔρχηται ἐνιστάμενος, ὅτι ἔλαβον χώραν αὐταὶ αἱ παρανομίαι, καὶ πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή. Δι’ αὐτὸ εἶναι ὀρθὴ, ὀρθοτάτη ἡ νομολογία ἡ τοιαύτη, νὰ προβάλλωνται αἱ ἐνστάσεις ἐκεῖ, διὰ νὰ δύναται ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ καὶ μόνη ἁρμοδία, νὰ ἀποφαίνηται περὶ τῆς ταυτότητος τῶν ἐκλογέων. Εἶναι γνώμη, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε καὶ ὁ κύριος Παυλόπουλος, ὁ ἐξ Ἠλείας ἀξιότιμος συνάδελφος, ὑπεστήριξεν, ἀποκρούων ἔνστασιν τοῦ ἑτέρου ἐξ Ἠλείας συναδέλφου κ. Κρεστενίτου. Ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω τὴν γνώμην τοῦ κ. Παυλοπούλου, διότι περὶ τοῦ κ. Παυλοπούλου ἐξαιρετικῶς ἐπείσθην, ὅτι παρακολουθεῖ τὸ στάδιον τῶν ἐξελέγξεων καὶ ψηφίζει κατὰ συνείδησιν...

§218ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Οἱ ἄλλοι ψηφίζουν ἀσυνειδήτως;

§219ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν λέγω τοῦτο. Ὁ κύριος Παυλόπουλος ἐδήλωσεν, ὅτι εἰς τὴν ψῆφόν του δὲν δίδει πολιτικὴν χροιὰν καμμίαν, καὶ πρὸς ἐκεῖνον ἀπευθύνομαι· περὶ ὑμῶν δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ἀλλὰ μὲ ἐζάλισαν αἱ δηλώσεις τοῦ εἰσηγητοῦ καὶ τοῦ κυρίου Καλούτση, ὅτι θὰ κρίνωσι πολιτικῶς! Λέγει λοιπὸν ὁ κ. Παυλόπουλος (ἀναγινώσκει): «Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἔνστασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν (ὁ ἐνιστάμενος), ὅτι ἐψηφίσθησαν τεθνεῶτες ἢ ἀποδημοῦντες, δὲν ἔπρεπε νὰ ἀρκεσθῇ εἰς ἁπλοῦν περὶ τούτων λόγον, ἔπρεπε νὰ εἴπῃ καὶ ποῖοι ἐψήφισαν. Ἄλλως τε ὁ κ. Κρεστενίτης αὐτὸς ὁ ἴδιος διηύθυνε τὴν ἐκλογὴν τοῦ πρώτου τμήματος, καὶ ἄν τις τεθνεὼς ἢ ἀποδημῶν ἐψήφισεν, αὐτὸς τὸν ἐψήφισε, διότι ἄλλως ἠδύνατο, ὅτε ἤκουεν ὄνομα τοιοῦτον, νὰ δηλώσῃ, ὅτι ὁ φέρων τὸ ὄνομα ἐκεῖνο ἐκλογεὺς εἶναι τεθνεὼς ἢ ἀποδημῶν.» Τοιαύτη εἶναι ἡ γνώμη τῶν Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐν τῇ κοινοβουλευτικῇ νομολογίᾳ ἀναφέρονται ὁμιλήσαντες ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, καὶ ἡ γνώμη, ἡ ὁποία φαίνεται ὅτι ἀσφαλῶς ἔχει γείνῃ δεκτὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καὶ ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι ταύτην τὴν γνώμην θὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἐν τῇ προκειμένῃ ἐκλογῇ, διότι ἀπαρεγκλίτως αὐτὴν τὴν νομολογίαν ἐτήρησαν ἐν γένει τὰ Δικαστήρια...

§220ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκετὰ πλέον. Νὰ διακόψωμεν.

§221ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἰδοὺ τί θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν. Ἐγὼ ἔχω νὰ ὁμιλήσω ἀκόμη, ἀλλ’ ἔχω ἀνάγκην νὰ διακόψω, ὄχι μόνον διότι ἐκουράσθην, ἀλλὰ καὶ διότι ἔχω ἀνάγκην νὰ μελετήσω τὰς λεπτομερείας τῶν ἐνστάσεων αὐτῶν. Θέλω λοιπὸν ἀναγκασθῆ νὰ δευτερολογήσω. Διὰ τοῦτο, ἐὰν ἄλλος τις ἐπιθυμῇ νὰ λάβῃ τὸν λόγον, διακόπτω ἐγώ, καὶ ἂς ἔλθῃ νὰ ὁμιλήσῃ.

§222ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὁ κύριος Ἀγγελόπουλος.

§223Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πιθανὸν νὰ μὴ ὁμιλήσω.

§224ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Θ’ ἀναγκασθῆτε νὰ ὁμιλήσητε, διότι θὰ τερματίσω τὴν ἀγόρευσίν μου, καὶ θὰ ὁμιλήσητε, καὶ ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἐπανέλθω.

§225ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν ἐπὶ πέντε λεπτά.

§226ΕΤΕΡΟΙ. Καταβῆτε τοῦ βήματος, κύριε Βοζίκη.

§227ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος, διὰ νὰ ἐξελέγξω τοὺς καταλόγους τῶν ἀποκλεισθέντων, τῶν τεθνεώτων, τῶν ἀποδημούντων, νὰ διακόψω τὴν ἀγόρευσίν μου· δὲν κρύπτω δὲ ἀπὸ τὴν Βουλήν, ὅτι ἀγορεύων ἐπὶ τέσσαρας σχεδὸν ὥρας αἰσθάνομαι καὶ κἄποιαν κούρασιν, εἶμαι δὲ καὶ νῆστις· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι λόγος νὰ συγκινήσῃ τὴν Βουλήν, οὐδ’ ἐπιχειρῶ νὰ τὴν συγκινήσω. Ἔχω τὸν λόγον τὸν νόμιμον, ὅτι θέλω νὰ ἐξελέγξω τὰς ἐνστάσεις τὰς σήμερον ὑποβληθείσας, ὡς μὴ ὤφειλε, καὶ διὰ τοῦτο κατέρχομαι τοῦ βήματος, διακόπτων τὴν ἀγόρευσίν μου.

§228Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κυρίου Βοζίκη παρήχθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἡ ἐπιθυμία τοῦ ἀγορεύοντος ὑπῆρξε νὰ καταδείξῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι αἱ ἐνστάσεις αἱ ὑποβληθεῖσαι εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης δὲν εἶναι πραγματικαί, ἀλλ’ ὅτι ἐκουράσθη ὁ ἀγορεύων, καὶ θέλει ἀκόμη νὰ ἐκτυλίξῃ τὸ ζήτημα. Ἄλλοτε συνέβη τὸ ἴδιον εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἡ Βουλὴ ἐνόμισεν ἀναγκαῖον νὰ ἀναβάλῃ διὰ τὴν αὔριον. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω τὴν πλειονοψηφίαν νὰ δηλώσῃ τὴν γνώμην της ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§229Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν νὰ γένηται τὸ στάδιον τῶν ἐξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν ὅσῳ τὸ δυνατὸν βραχύτερον, διότι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐφαρμόσωμεν τὰ μέτρα τὰ οἰκονομικά, τὰ ὁποῖα σκοποῦμεν νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν ὑποθέτομεν δέ, ὅτι ἐκουράσθη ἡ Βουλὴ διὰ τῆς τετραώρου σημερινῆς συζητήσεως.

§230Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ ἀγορεύων, εἶπον, ἐκουράσθη, ὄχι ἡ Βουλή.

§231Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἀντιλέγομεν νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως· ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμοῦμεν, εἶναι, νὰ τελειώσωμεν ὅσῳ τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Αὔριον ὅμως, κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ συνέλθωμεν τὴν δεκάτην ὥραν ἀκριβῶς.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 2 καὶ 45′ μ. μ.)