1902.03.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 27

τῆς 8 Μαρτίου 1902.

(Παρασκευή).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ πρὸς μελέτην τῆς συμβάσεως τῆς σιγαροποιΐας κατηρτίσθη ὡς ἑξῆς: Ν. Μπουφίδης, Ἐμμ. Ρέπουλης, Ι. Γιαννακίτσας, Δ. Τερτίπης, Ἠλ. Ζέγγελης, Κ. Χατζηπέτρος, Κ. Ζῶτος, Γ. Ἀναστασόπουλος, Θ. Βελλιανίτης, Ν. Χατζῖσκος, Α. Σκαλτσοδῆμος, Κ. Παπαμιχαλόπουλος.

§2ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι καὶ ἄλλαι καπνοφόροι ἐπαρχίαι.

§3Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶχεν ἀποφασίσει ἡ Βουλὴ νὰ τυπωθῶσιν εἰς φυλλάδια ὅλα τὰ ὑπομνήματα καὶ αἱ ἀναφοραὶ, αἱ σταλεῖσαι ἀπὸ τὰς καπνοφόρους ἐπαρχίας.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀπεφασίσθη. Εἶναι δὲ πολλὰ τηλεγραφήματα καὶ ἀναφοραὶ, ὥστε θὰ παρουσιάσῃ δυσχερείας ἡ ἐκτύπωσίς των· δυνάμεθα ὅμως νὰ τὰς παραδώσωμεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§5Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ κείμενον αὐτῶν εἶναι σύντομον· αἱ ὑπογραφαὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τυπωθῶσιν.

§6ΑΛ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι τότε ἐλέχθη ἐν τῇ Βουλῇ ὅτι ὄχι ἅπασαι αἱ ἀναφοραὶ, ἀλλὰ τὰ ὑπομνήματα ἔπρεπε νὰ τυπωθῶσι· καὶ εἶναι φυσικὸν, διότι τὰ ὑπομνήματα περιέχουσιν ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ φωτίσωσι τὴν Βουλήν. Τοιαῦτα εἶναι τὸ ὑπόμνημα τοῦ Ἀγρινίου, τὸ ὑπόμνημα τῶν καπνοπωλῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ ἄλλα τινὰ ἐξ ἑτέρων ἐπαρχιῶν. Συνεπῶς δὲν πρόκειται ν’ ἀποφασίσωμεν τώρα, ἀλλὰ νὰ ἐκτελέσητε ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἤδη ληφθεῖσαν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ θὰ διατάξωμεν νὰ τυπωθῶσιν. Οἱ καπνοπαραγωγοὶ Δελερίων διὰ τηλεγραφήματός των παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὴν περὶ σιγαροποιΐας σύμβασιν. Οἱ καπνεργάται τοῦ νομοῦ Καρδίτσης δι’ ἑτέρου τηλεγραφήματος παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ψηφίσῃ τὴν περὶ σιγαροποιΐας σύμβασιν. Διάφοροι κατάδικοι τῆς περιφερείας τοῦ Ἐφετείου Πατρῶν δι’ ἀναφορᾶς των παρακαλοῦσι νὰ τοῖς ἀπενεμηθῇ χάρις. Οἱ ἐν ταῖς ποινικαῖς φυλακαῖς Ρίου κρατούμενοι κατάδικοι δι’ ἀναφορᾶς των ζητοῦσι τὴν ἀπονομὴν γενικῶν χαρίτων. Ὁ Εὐθύμιος Κουφόπουλος, κατάδικος τῶν ποινικῶν φυλακῶν Τρικκάλων, δι’ ἀναφορᾶς του παρακαλεῖ ν’ ἀπαλλαγῇ τοῦ τετάρτου τῆς ποινῆς, διότι ἐτιμωρήθη αὐστηρῶς, πάσχει δὲ καὶ ἐξ ἐπικινδύνου νοσήματος.

§8ΤΙΜ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ αἴτησις αὕτη τοῦ καταδίκου Κουφοπούλου πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, διότι εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους τοὺς προσελθόντας ἐχαρίσθη τὸ τέταρτον τῆς ποινῆς.

§9Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Μετὰ τὸ 1897, ὅτε ἐξέλιπεν ἡ τουρκικὴ κατοχὴ ἐν Θεσσαλίᾳ καὶ ὅτε ἐκ σφάλματος τῆς Διοικήσεως βεβαίως εἶχον ἀνοιχθῆ αἱ θύραι τῶν φυλακῶν, καὶ οἱ κατάδικοι πάντες ἐξῆλθον, ἐλήφθη παρὰ τῆς τότε Κυβερνήσεως, τῆς προεδρευομένης ὑπὸ τοῦ καὶ νῦν Πρωθυπουργοῦ ἀξιοτίμου κ. Ζαΐμη, τὸ μέτρον, ὅπως χαρισθῇ τὸ ¼ τῆς ποινῆς εἰς ἐκείνους ἐκ τῶν ἐξελθόντων τῶν φυλακῶν καταδίκων, οἵτινες μόνοι θὰ προσήρχοντο ἐνώπιον τῶν οἰκείων ἀρχῶν καὶ θὰ εἰσήρχοντο εἰς τὰς φυλακάς. Μεταξὺ αὐτῶν συγκαταλέγεται καὶ ὁ ἀναφερόμενος Κουφόπουλος, ἀλλὰ μέχρις οὗ ὑποβληθῇ ἡ ἀναφορά του καὶ ἀποσταλῶσι τὰ ἔγγραφά του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, εἶχε γείνῃ Ὑπουργὸς ὁ μακαρίᾳ τῇ λήξει ὡς Ὑπουργὸς κ. Καράπαυλος, ὅστις εἶχε τὴν γνώμην, ὅτι δὲν ἔπρεπε ν’ ἀπονείμῃ χάριτας, ἔστω καὶ δεδικαιολογημένας, καθόσον θὰ τῷ ἐγίνοντο ἐπερωτήσεις ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἀπενεμήθη καὶ εἰς τὸν Κουφόπουλον χάρις. Παρακαλῶ ὅθεν τὸν νῦν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μελετήσῃ τὴν δικογραφίαν, καὶ ἂν πεισθῇ, ὅτι ὁ μόνος, ὁ ὁποῖος ἠδικήθη, εἶναι ὁ Κουφόπουλος, νὰ φροντίσῃ περὶ τῆς ἀπονομῆς καὶ εἰς αὐτὸν χάριτος.

§10Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ ἐξετάσω τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἂν ἔχωσι τὰ πράγματα ὡς ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξέθηκε, θὰ φροντίσω περὶ αὐτοῦ.

§11Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. (Ὄρα Παράρτημα).

§12Γ. ΚΟΡΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν). Καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν ἀπάντησιν εἰς ἐπερωτήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ, γενομένας τὴν 11 Φεβρουαρίου τρέχοντος ἔτους. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐζήτησε νὰ μάθῃ: «αʹ) ἐκ ποίων μονάδων στρατοῦ ἀποτελεῖται ἡ φρουροῦσα ἐν Βόλῳ δύναμις, καὶ ἐκ πόσων ἀνδρῶν ἀποτελεῖται ἑκάστη τῶν μονάδων τούτων». Καταθέτω τὴν κατάστασιν ταύτην. «βʹ) Ἄν ὑπάρχει ἐν Βόλῳ Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον, πόσοι καὶ τίνες κατὰ βαθμὸν ὑπηρετοῦσιν ἐν αὐτῷ ἀξιωματικοὶ καὶ στρατιῶται, ἰατροὶ καὶ νοσοκόμοι, γραφεῖς καὶ μάγειροι καὶ ὑπηρέται, πόσος δὲ ὁ ἑκάστῳ τούτων διδόμενος μισθὸς καθ’ ἕκαστον τῶν μηνῶν ἀπὸ Μαρτίου μέχρι τοῦδε». Καταθέτω καὶ τὰς πληροφορίας ταύτας. Τελευταῖον ἠρώτησε «πόσαι οἰκίαι χρησιμεύουσιν ἐν Βόλῳ ὡς ἀποθῆκαι ὑλικοῦ τοῦ στρατοῦ, πόσον εἶναι τὸ μηνιαῖον μίσθωμα ἑκάστης τῶν οἰκιῶν τούτων, ποῖον δὲ ὑλικὸν κατ’ εἶδος καὶ πόσον ἐξ ἑκάστου εἴδους ὑπάρχει ἀποτεθηκευμένον ἐν ἑκάστῃ αὐτῶν». Εἰς τὴν ἐρώτησιν ταύτην ἀπαντῶ, ὅτι, ἔχοντος τοῦ Δημοσίου δημόσιον κατάστημα, οὐδεμία ἰδιωτικὴ ἀποθήκη ἢ οἰκία ὑπάρχει κατεχομένη ὑπ’ αὐτοῦ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν δύο νομοσχέδια: 1) Περὶ τροποποιήσεως καὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου ͵ΒΨΞΓʹ τῆς 10 Ἀπριλίου 1900 περὶ μηχανικῶν τῶν ἑλληνικῶν ἐμπορικῶν ἀτμοπλοίων. 2) Περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐπιμηχανικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα συνοδεύονται καὶ ὑπὸ αἰτιολογικῶν ἐκθέσεων.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὄρα Παράρτημα, ἀριθ. 139–140).

§14Φ. ΝΕΓΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Καταθέτω τροπολογίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας, τῆς κατὰ τὸν νόμον ͵ΒΧϞΔʹ χορηγουμένης πρὸς ἀνανέωσιν τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον χρεῶν. Εἰς τὰς τροπολογίας ταύτας περιελήφθησαν ὅλαι αἱ προτάσεις, τὰς ὁποίας προέτεινεν ὁ ἐκ Παρνασσίδος ἀξιότιμος κ. Βουλευτής. Ἐνόμισα ὅμως, ὅτι ὤφειλον νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ χρέη ἐκ τοῦ φόρου τοῦ στρεμματικοῦ τῶν μεταλλείων, καὶ περιέλαβον διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας δωρεῖται μὲν ὁ φόρος οὗτος μέχρι τοῦ 1889, ζητεῖται δὲ τὸ ἥμισυ τοῦ φόρου ἀπὸ τοῦ 1890 ἕως τοῦ 1900. Ἐνόμισα ὅτι, καθ’ ἣν στιγμὴν κανονίζονται τὰ παρελθόντα χρέη, ἔπρεπε νὰ μεριμνήσω καὶ περὶ αὐτῶν.

§15Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὅσοι κατέβαλον, θὰ τὰ λάβωσιν ὀπίσω;

§16Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἔλαβον πρόνοιαν καὶ περὶ τούτου. Ἐπίσης ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Παπαμιχαλόπουλος, περὶ τῶν προσωρινῶν δόσεων διὰ δηλωθείσας γαίας. Ὡς γνωστὸν, δύνανται οἱ ἀνανεώνοντες τὰ χρέη των ταῦτα ἐκ προσωρινῶν δόσεων δι’ ἐξοφλήσεων ν’ ἀπολαύσωσιν ἔκπτωσιν τῆς ὀφειλῆς· ἀλλ’ ὡς γνωρίζετε, αἱ προσωριναὶ δόσεις ἐκκαθαρίζονται μετ’ ὀλίγον, καὶ μετατρέπονται εἰς παγίας· ἔπρεπε λοιπὸν νὰ μὴ λησμονηθῇ καὶ ἡ περίπτωσις αὕτη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, ὅπως μὴ κατὰ τὴν ἐκκαθάρισιν ταύτην ἀπολέσωσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι τὴν ἔκπτωσιν, ἣν ἀπήλαυσαν κατὰ τὴν ἀνανέωσιν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 141).

§18Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ἔχω ἐπίσης τὴν τιμήν, κύριοι Βουλευταί, νὰ καταθέσω τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθην κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου ἐπὶ τῆς εἰσηγήσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ παραχωρήσεως μεταλλείων ἀργυρούχου βαρυτίνης. Ὡς γνωρίζετε, περὶ τῶν μεταλλείων τούτων ἐλήφθη πολλάκις φροντίς· αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις ἐμελέτησαν τὸ ζήτημα, συνεστήθησαν δὲ ἐπιτροπαί, καὶ ἐξητάσθησαν λεπτομερῶς τὰ περὶ βαρυτίνης. Κατ’ ἀρχὰς ἐνόμισαν οἱ ἀσχοληθέντες περὶ τούτου, ὅτι ἠδύνατο τὸ Κράτος νὰ ἐλπίσῃ πολλὰ ἐκ τῶν μεταλλείων τούτων, ἀλλ’ αἱ γενόμεναι δοκιμαὶ ἀπέδειξαν δυστυχῶς, ὅτι ἡ περιεκτικότης εἰς ἄργυρον δὲν εἶναι μεγάλη, ὡς μὴ ὑπερβαίνουσα τὰ 250 γραμμάρια κατὰ τόννον μεταλλεύματος. Συνέβη δ’ ἔκτοτε καὶ τὸ δυσάρεστον γεγονός, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἀργύρου ἐξέπεσεν. Οὐχ ἧττον ἐπείσθην, ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ τύχωμεν προτάσεων περὶ ἐκμεταλλεύσεως, ἐὰν ἐδίδετο ἡ ἄδεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς παραχωρήσεις. Ἐνόμισα λοιπόν, ὅτι ὤφειλον νὰ καταθέσω νομοσχέδιον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προβλέπω, ὅτι ἡ φορολογία τοῦ Δημοσίου θὰ ᾖναι προοδευτική· ἐν ὅσῳ μὲν τὰ κέρδη τῆς ἐπιχειρήσεως δὲν θέλουσιν ὑπερβαίνει τὰ 10% ὁ φόρος τοῦ Δημοσίου θὰ ᾖναι οἷος καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων μεταλλείων, καθ’ ὅσον δὲ τὰ κέρδη θὰ ὑπερβαίνωσι τὰ 10%, τὸ μερίδιον τοῦ Δημοσίου θὰ αὐξάνῃ πέραν τῶν 20% τὸ μερίδιον τοῦ Δημοσίου θὰ φθάνῃ καὶ μέχρι 50% ἐπὶ τῶν καθαρῶν κερδῶν. Νομίζω, ὅτι διὰ τοῦ τρόπου τούτου προφυλάσσονται ἐπαρκῶς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, χωρὶς ν’ ἀποθαρρύνωνται καὶ οἱ ἐπιχειρηματίαι.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 142).

§20Α. ΜΟΜΦΕΡΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Καταθέτω τὰ ἔγγραφα περὶ τῶν ἀνταλλαγῶν κτημάτων τῆς Μονῆς Ἀσωμάτων–Πετράκη μετ’ ἄλλων κτημάτων διαφόρων ἰδιωτῶν, τὰ ζητηθέντα δι’ ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Εὐρυτανίας βουλευτοῦ κ. Τσιτσάρα.

§21Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν λογαριασμὸν τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν δοκιμαστικῶν ἐργασιῶν τῶν γενομένων ἐν Μήλῳ διὰ τὴν βαρυτίνην πρὸ τοῦ 1900. Πρὸ τοῦ 1900 εἶχε δοθῆ ἡ ἄδεια, ὅπως ἐξαχθῇ ποσόν, καὶ ἐξήχθη ποσὸν σημαντικὸν βαρυτίνης, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ φέρῃ εἰς τὸ Δημόσιον ὡρισμένον ἔσοδον. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι οἱ λογαριασμοὶ οὗτοι εἶχον ὑποβληθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω αὐτό, ἀλλ’ ὑπῆρχον διάφοροι διαφωνίαι μεταξὺ τῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ ἐνεργήσαντος τὰς δοκιμαστικὰς ἐργασίας, καὶ ἔμειναν οἱ λογαριασμοὶ ἐκκρεμεῖς. Δὲν ἠξεύρω τί ἐγένετο ἔκτοτε. Ἐπῆλθεν ἡ ἐκκαθάρισις τῶν λογαριασμῶν τούτων; ὡρίσθη τὸ ποσοστὸν τοῦ ἀργύρου, τὸ ὁποῖον ἐξήχθη ἐκ τοῦ ποσοῦ τῆς βαρυτίνης, ἥτις ἀπεστάλη εἰς τὴν Εὐρώπην; εἰσέπραξε τὸ Δημόσιον τὸ εἰς αὐτὸ ὀφειλόμενον δικαίωμα; δὲν γνωρίζω· καὶ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ μᾶς φωτίσῃ καὶ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ βαρυτίνης, εἶναι καλὸν νὰ ἔχωμεν τὴν ἐκκαθάρισιν καὶ τὰς πληροφορίας, ὅσον τὸ δυνατὸν πληρεστέρας, περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς γενομένης δοκιμαστικῆς ἐκμεταλλεύσεως πρὸ τοῦ 1900· διότι, ὅσον καὶ ἂν ἐξέπεσεν ἡ τιμὴ τοῦ ἀργύρου, ἡ ὁποία πράγματι ἐξέπεσεν, ὅσον καὶ ἂν παρίσταται ἡ βαρυτίνη ὡς μὴ ἔχουσα ποσοστὸν ἀργύρου ἄξιον λόγου, ὑπάρχουσιν ὅμως, ὡς ἐνθυμοῦμαι ἐκ τῶν μελετῶν, τὰς ὁποίας ἐποιήσαμην τότε, ὑπάρχουσι μέρη, τὰ ὁποῖα περιέχουσι βαρυτίνην ἐνέχουσαν ἀληθῆ πλοῦτον, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἐξ ἀρχῆς ἀντιληφθῆ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κοινωνία. Διὰ τοῦτο νομίζω καλὸν, πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἔχωμεν τὰς πληροφορίας ταύτας.

§22Φ. ΝΕΓΡΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§23Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κατέθεσε τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὰς ἀνταλλαγὰς μόνον, ἀλλ’ ἐγὼ τὴν περὶ τῆς Μονῆς Πετράκη ἐπερώτησιν τὴν ἔκαμα γενικωτέραν, ζητήσας νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, τὰ σχεδιαγράμματα, αἱ ἐκθέσεις κλπ., τὰ ὁποῖα ὑπηγόρευσαν τὴν μεταβολὴν τοῦ οἰκοδομήματος τῆς Μονῆς ἀπὸ τῆς θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει σήμερον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἂν ἦναι δυνατὸν, νὰ τὰ καταθέσῃ αὔριον, διότι θὰ γείνῃ συζήτησις περὶ τῶν ἀφορώντων τὴν Μονὴν ταύτην.

§24Α. ΜΟΜΦΕΡΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Μάλιστα.

§25Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω σημείωμα, διὰ τοῦ ὁποίου δίδεται ἀπάντησις εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου κ. Δεληγεώργη περὶ τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων τῆς Θεσσαλίας. Καταθέτω τὸν φάκελον τὸν ἀναγόμενον εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἐνοικιάσεως τοῦ ἐν Πύργῳ νομαρχιακοῦ καταστήματος· σχετίζεται μὲ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἐκ Πατρῶν βουλευτοῦ κ. Παπαγιαννακοπούλου. Ἐπίσης καταθέτω σημείωμα εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Καρυστίας κ. Δούνη περὶ τῶν ἐνωμοταρχῶν Παυλοπούλου, Ράντου, Δημητροπούλου κλπ. Ὁμοίως ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἀλεξάκη περὶ τῆς ἐν Βαλτεσινίκῳ ἐνσκηψάσης ἐπιδημικῆς νόσου. Ὁμοίως ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Δηλιγιάννη περὶ τοῦ ἐνωμοτάρχου Φωκίωνος Ἀδάμ. Ἐπίσης καταθέτω τὸν φάκελον τὸν ἀφορῶντα τὴν δολοφονίαν τὴν ἐκτελεσθεῖσαν κατὰ τοῦ Ἀντωνίου Παπαντωνίου ὑπὸ ἀγνώστων Ὀθωμανῶν στρατιωτῶν, εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Λιμπρίτου. Ἐπίσης καταθέτω διαφόρους πληροφορίας τῶν δημάρχων Λακεδαίμονος, σχετιζομένας πρὸς τὸ ζήτημα τῆς μεταναστεύσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἑτέρας πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι ἐζητήθησαν πρὸ πέντε ἢ ἓξ ἡμερῶν, τηλεγραφικῶς ἐζήτησε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν πληροφορίας παρὰ τῶν διαφόρων νομαρχῶν, καὶ αἱ πληροφορίαι ἀποστέλλονται τηλεγραφικῶς. Ὅταν συμπληρωθῶσιν ἅπασαι αἱ πληροφορίαι, θέλω καταθέσει αὐτάς.

§26Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Προτιμότερον νὰ ζητηθῶσι παρὰ τῶν δημάρχων πληροφορίαι, διότι πολλοὶ τῶν μεταναστευόντων δὲν λαμβάνουσιν ἐξωτερικὰ διαβατήρια.

§27ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Νὰ ζητηθῶσι πληροφορίαι παρὰ τοῦ νομάρχου Ἀρκαδίας, ἂν κατετέθησαν καὶ τὰ ἐγγυοδοτήρια, διότι, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ἐνῷ κατὰ χιλιάδας ἐλήφθησαν χρήματα πρὸς ἔκδοσιν ἐγγυοδοτηρίων, δὲν συνετάχθησαν εἰμὴ ἐλάχιστα.

§28Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ νομάρχαι αὐτοὶ ὑπέβαλον ἐκθέσεις πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον περὶ μεταναστεύσεως ἐν γένει;

§29Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἔχουν ὑποβάλει.

§30Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὰς τὰς ἐκθέσεις νὰ καταθέσητε.

§31Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Μάλιστα.

§32Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἐπειδὴ θὰ ζητήσητε πληροφορίας παρὰ τῶν δημάρχων καὶ τῶν ἄλλων νομῶν, παρακαλῶ νὰ ζητηθῶσι καὶ παρὰ τῶν δημάρχων τοῦ νομοῦ Λακεδαίμονος, διότι ἔχουν ζητηθῆ μέχρι τοῦ 1900 τῇ ὑποδείξει μου.

§33Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Μάλιστα. Καταθέτω ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Δραγούμη περὶ τῶν πτωμάτων τῶν φονευθέντων κατὰ τὴν 8ην Νοεμβρίου παρελθόντος ἔτους. Ἐπίσης καταθέτω τὰ ἔγγραφα τὰ ἀναγόμενα εἰς τὴν ἀπόδρασιν τοῦ ἀστυφύλακος Σπανοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο λόγος. Καταθέτω καὶ ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Παξῶν κ. Βελλιανίτου περὶ τοῦ ἐν Γαΐῳ τῶν Παξῶν ἐλαιουργείου. Πρὸς τὸν βουλευτὴν Σύρου κ. Βιτάλην δίδω τὴν ἀπάντησιν περὶ τῆς εἰς Σῦρον ἀποστολῆς τοῦ νομομηχανικοῦ κ. Τζουρᾶ ἐγγράφως· εἶναι δὲ αὐτὴ αὕτη, τὴν ὁποίαν ἔδωσα καὶ χθές.

§34ΑΛ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ὑπέβαλεν ἤδη τὴν ἔκθεσίν της, αὕτη δὲ τυπωθεῖσα διενεμήθη εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτάς· καθ’ ἃς δ’ ἔχω πληροφορίας, μετ’ ὀλίγον ἐκτυπουμένη θέλει διανεμηθῆ καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπιληφθῶμεν ἀμέσως τῆς συζητήσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ἐνόμισα μάλιστα καθῆκόν μου ν’ ἀνακοινώσω τοῦτο πρὸς τὴν Βουλήν, προσθέτων ὅτι σκοποῦμεν νὰ προτάξωμεν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους συζήτησιν κατὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν.

§35Γ. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν θὰ ἀναμείνῃ νὰ δαπανηθῇ καὶ ἡ πίστωσις τῶν 400,000 δραχμῶν, ὅπως καταθέσῃ τὸν φάκελον τὸν ἀφορῶντα εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ Θριασίου πεδίου.

§36Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπιμένετε νὰ κατατεθῇ ὁλόκληρος ὁ φάκελος;

§37Γ. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§38Ν. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Πολὺ καλά.

§39Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅ,τι εἶναι ἀναγκαῖον, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι νὰ ἔχωμεν τὴν ἔκθεσιν τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκοντο τὰ ἔργα ὅτε ἐχορηγήθη ἡ δευτέρα δόσις τῶν χρημάτων, καὶ τὴν ἔκθεσιν τῆς καταστάσεως τῶν ἔργων, ὅτε ἐχορηγήθη ἑκάστη τῶν ἑπομένων δόσεων.

§40Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ὑπενθύμισεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἔδει νὰ λήξῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀκυρώσεως τοῦ πίνακος τῶν ὑπαξιωματικῶν. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, βεβαίως ἡ ὑπενθύμισις αὕτη δὲν ἀπηυθύνετο πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἀπηυθύνετο πρὸς τὸν προκάτοχον αὐτοῦ, διότι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπε τὴν γνώμην του ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καθ’ ἣν ἐποχὴν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Φθιώτιδος ἀνέπτυξε τὸ ζήτημα, ἢ μᾶλλον προεκάλεσε τὴν συζήτησιν ἐπ’ αὐτοῦ, ἔχων ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν συνεπείᾳ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἀπουσιάζον τοῦ Βουλευτηρίου καθ’ ὃν χρόνον ὁ κ. Ὑπουργὸς κατέθηκε τὰ ἔγγραφα ταῦτα, καὶ ἑπομένως κατὰ τὴν συζήτησιν δὲν ἤμην παρεσκευασμένος, ὅπως λάβω τὸν λόγον, ὡς εἶχον καθῆκον, καὶ διαφωτίσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἐφ’ οὗ μακρὰ ἐγένετο συζήτησις παρά τε τῶν κυρίων Βουλευτῶν καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ σφάλμα δὲν εἶναι ἐμόν, διότι ὄντως τὴν ἐπιοῦσαν τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων εἶχον δηλώσει, ὅτι θὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἀλλὰ δυστυχῶς ἀπό τινος ἐπεκράτησεν ἔθιμον ἐν τῇ Βουλῇ ὅλως καινοφανές, καὶ τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν ἀναγράφει ὁ Κανονισμὸς αὐτῆς, ὅτι δηλαδὴ μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὅτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνακοινοῖ τὰς ἀναφορὰς καὶ τὰς αἰτήσεις, αἵτινες ὑποβάλλονται παρὰ διαφόρων δήμων, κοινοτήτων, πολιτῶν κλπ. εἰς τὴν Βουλὴν, εἰς τῶν Βουλευτῶν λαμβάνει τὸν λόγον, ὅπως συστήσῃ ἀναφορὰν ἢ αἴτησίν τινα, κατόπιν ἕτερος Βουλευτὴς ἐπὶ σχετικοῦ ζητήματος λαμβάνει τὸν λόγον, καὶ ἀπὸ σχετικοῦ εἰς σχετικὸν καὶ ἀπὸ στόματος εἰς στόμα λύεται ἡ συνεδρίασις, χωρὶς ὁ πρῶτος ἐγγεγραμμένος πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Τοῦτο συνέβη ἐπὶ τρεῖς κατὰ συνέχειαν συνεδριάσεις, ὁπότε ἐγὼ ἐτύγχανον πρῶτος ἐγγεγραμμένος πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, δὲν ηὐτύχησα ὅμως νὰ λάβω τὸν λόγον, ὅπως πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τοῦ τοσοῦτον σπουδαίου καὶ σοβαροῦ. Ἤδη ηὐτύχησα νὰ παρέλθω εἰς τὸ βῆμα, διότι τὰ σχετικὰ εὐτυχῶς δὲν ἦσαν πολλά. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Φθιώτιδος ὄντως διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς του ᾐτήσατο δύο τινά· πρῶτον, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, τί μέτρον ἔλαβε περὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν τῶν ἀποκλεισθέντων κατὰ τὸν δεύτερον διαγωνισμόν, τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων, ἀκυρωθέντος τοῦ πίνακος τῶν πρώτων ἐξετάσεων, καὶ τί σκέπτεται νὰ πράξῃ περὶ τῶν ἀποκλεισθέντων ὑπαξιωματικῶν τούτων· ἐὰν τουτέστι θὰ εἰσαγάγῃ καὶ τούτους εἰς τὴν Σχολὴν, ἢ θὰ ἀφήσῃ τὰ πράγματα ὅπως εἶναι. Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης ἐποιήσατο καὶ συζήτησιν, καθὼς εἶπον, καὶ ἡ συζήτησίς του περιεστράφη εἰς τὸ παράνομον τῆς ἀκυρώσεως· ἐπεκαλέσθη δὲ ὁ κύριος Βουλευτὴς τὴν νομικὴν διάταξιν, ἐξ ἧς κατὰ τὴν γνώμην του ἀπέδειξεν, ὅτι ὄντως ὁ Ὑπουργὸς κακῶς ἠκύρωσε τὰς ἐξετάσεις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τῇ συστάσει τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος, ὅπως ἀποφανθῇ, ὁποίαν εἶχε γνώμην ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως, ἐξήνεγκε τὴν γνώμην του. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, νομίζω ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ ἐξηγήσω, ποῖοι οἱ προκαλέσαντες τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἐξετάσεων λόγοι, οἵτινες, πιστεύσατε, κύριοι Βουλευταὶ, εἶναι καθαρῶς ὑπηρεσιακοὶ, καθαρῶς νομικοὶ, καὶ κατὰ καθῆκον ὤφειλον, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἀκυρώσω τὰς ἐξετάσεις. Ἔχω κατ’ ἀρχὴν τὴν γνώμην, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἀκυρώσεως τῶν ἐξετάσεων, ὁπόταν πεισθῇ ὅτι ἐγένετο παράλειψις τύπου οὐσιώδους ἐκ μέρους τῆς ἐπιτροπῆς (ὡς ἐπὶ τοῦ προκειμένου), καὶ ὅταν πεισθῇ, ὅτι ἀδικίαι ἔλαβον χώραν, εἴτε ἐκ κακῆς ἐκτιμήσεως, εἴτε ἐκ παραλείψεως καθήκοντος. Τὴν γνώμην ταύτην δὲν συμμερίζεται ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, διότι, ὁμιλῶν οὐχὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπὶ ἄλλου παρεμφεροῦς, εἶπεν, ὅτι δέον νὰ παύσωσιν αἱ ἀκυρώσεις τῶν ἐξετάσεων. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἔχῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἀκυρώσεως τῶν ἐξετάσεων ὁ Ὑπουργὸς, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ γίνονται αἱ ἐξετάσεις, καὶ διατὶ ὁ νόμος ἐπέβαλεν αὐτῷ τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πινάκων. Εἶναι γνωστὸν, Κύριοι, ὅτι αἱ ἐξετάσεις εἰς πάντα τὰ σχολεῖα ἐκτελοῦνται κατὰ δύο τρόπους, γραπτῶς καὶ προφορικῶς. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἐκλήθησαν οἱ κριθέντες ἱκανοὶ — διπλάσιοι τὸν ἀριθμὸν τῶν εἰσακτέων μαθητῶν — νὰ προσέλθωσιν ἐνώπιον τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὑποστῶσι τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις. Ἡ ἐπιτροπὴ καθορίζει τὸ θέμα, ἐφ’ οὗ ἕκαστος τῶν μαθητῶν θὰ ἐξετασθῇ. Καὶ διὰ μὲν τὰ γραπτὰ, ταῦτα γίνονται ὅπως ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει, δηλονότι ἐπὶ φύλλου χάρτου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπιτίθεται ἀδιαφανὴς χάρτης, καλύπτων τὸ ὄνομα τοῦ ἐξεταζομένου. Τὸ φύλλον τοῦτο μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐξετάσεως βαθμολογεῖται παρὰ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡγουμένου τοῦ διδασκάλου, οὗτινος ἡ βαθμολογία εἶναι γνωμοδοτικὴ, καὶ οὐχὶ ὑποχρεωτική. Αἱ προφορικαὶ ἐξετάσεις τελοῦνται ἐπίσης, καλουμένου ἑνὸς ἑκάστου τῶν μαθητῶν καὶ ἀποκρινομένου εἰς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον αὐτὸς ὁ ἴδιος ἐξάγει ἐκ τῆς κληρωτίδος. Μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐξετάσεως τοῦ προφορικοῦ μαθήματος, ἕκαστον μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἀναγράφει ἐπὶ τετραγώνου δελταρίου τὸ ὄνομα τοῦ ἐξετασθέντος, καὶ τὸν βαθμόν, ὃν δίδει, καὶ θέτει τὴν ὑπογραφὴν αὑτοῦ. Τὰ δελτάρια ταῦτα μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐξετάσεων παραδίδονται εἰς τὸν πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ ὁποῖος, ἀπαγγέλλων τὸ ὄνομα καὶ τὴν βαθμολογίαν ἑκάστου τῶν μελῶν, συντάσσει τὸ πρακτικὸν τῆς ἐξετάσεως. Ταῦτα πάντα φυλάσσονται καὶ ὑποβάλλονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀπ’ εὐθείας παρὰ τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς μετὰ τῶν δύο πρακτικῶν τῶν ἐγγράφων καὶ τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων. Μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐξετάσεων ὑποβάλλεται καὶ ὁ πίναξ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ φέρων τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐξετάσεων, συγχρόνως δὲ ὑποβάλλονται καὶ αἱ ἔγγραφοι ἐξετάσεις καὶ τὰ πρακτικὰ ἀμφοτέρων τῶν ἐξετάσεων, τοῦθ’ ὅπερ καὶ ἐγένετο· δὲν συνεβουλεύθησαν ὅμως τὰ δελτία τῆς βαθμολογίας τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων. Ὁ Ὑπουργός, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 63 τοῦ νόμου, ἔχει δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν νὰ ἐλέγχῃ τὸ κανονικόν, καὶ νὰ κυροῖ τὸν πίνακα τῶν ἐξετάσεων, ἂν μετὰ τὸν ἔλεγχον οὐδεμία προκύπτῃ ἀνωμαλία ἐν αὐτῷ. Ἐπειδὴ ὅμως ὑπεβλήθησαν παράπονα κατὰ τῆς ἀκριβείας τῶν ἐξετάσεων, ὅτι ἀδικίαι ἔλαβον χώραν περὶ τὴν ἐκτίμησιν τῆς ἱκανότητος τῶν μαθητῶν, βεβαίως ἔδει νὰ ἐξετασθῶσι μετὰ προσοχῆς καὶ τὰ πρακτικὰ καὶ τὰ δελτάρια τῆς βαθμολογίας τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων. Ἐκ τῆς ἐξετάσεως τοῦ πίνακος, ὅστις εἶναι ἐνταῦθα, παρετηρήθησαν ἀνωμαλίαι περὶ τὴν ἐκτίμησιν. Αὗται δὲ εἶναι αἱ ἑξῆς. Ἐπειδὴ πολλὰ τῶν μαθημάτων ἐξετάζονται δι’ ἐξετάσεων γραπτῶν καὶ προφορικῶν, ὁ μέσος ὅρος τῆς βαθμολογίας ἀποτελεῖ τὴν ἱκανότητα τοῦ μαθητοῦ. Λοιπὸν ἐγένετο ἡ ἑξῆς παρατήρησις ἐπὶ τῶν ἀποτυχόντων κατὰ τὴν δευτέραν ἐξέτασιν, περὶ ὧν πρόκειται σήμερον. Τὰ μαθήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐξητάσθησαν προφορικῶς καὶ ἐγγράφως, εἶναι: Ἑλληνικὰ, Ἀριθμητικὴ, Γεωμετρία, βολὴ ὅπλου, Λογιστική. Εἰς ταῦτα λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ὁ μέσος ὅρος. Πάντα τὰ ἄλλα, ἐπειδὴ εἶναι πρακτικά, ἐξετάζονται προφορικῶς, καὶ περὶ αὐτῶν δὲν ὑπάρχει ἔλεγχος. Καὶ μὴ ἀμφιβάλλετε περὶ τῆς ἀκριβείας τῶν γραπτῶν ἐξετάσεων, διότι αὗται γίνονται μετὰ μεγίστης ἐπιμελείας· οὐδεὶς δύναται νὰ ἀντιγράψῃ παρὰ τοῦ ἄλλου, εἴτε νὰ λάβῃ πληροφορίαν τινὰ παρὰ τρίτου, ἢ παρὰ τοῦ παρακαθημένου μαθητοῦ ὑπαξιωματικοῦ. Ἐγένετο λοιπὸν ἡ ἑξῆς παρατήρησις (ἀναγινώσκει): «Ποῦλος. Λαμβάνει εἰς τὴν Ἀριθμητήν: εἰς τὰ γραπτὰ 12 καὶ 20, εἰς τὰ προφορικὰ 17 καὶ 40». Τί ἐστὶ 12 καὶ 20; Μὴ προβιβάσιμος βαθμός· διότι μέχρι τοῦ 14 εἶναι ὁ προβιβάσιμος, κάτω τοῦ 14 εἶναι «σχεδὸν καλῶς», καὶ ἀποκλείεται. Τὸ 17 εἶναι «λίαν καλῶς». Ὁ μέσος ὅρος μεταξὺ 17 καὶ 12 εἶναι 14½, ἑπομένως προβιβάσιμος. (Ἐξακολουθεῖ): «Γεωμετρία· γραπτὰ 15 καὶ 20, προφορικὰ 18».—Βεβαίως εἶναι ἀντικείμενον ἱκανὸν νὰ διεγείρῃ ὁπωσδήποτε τοῦ Ὑπουργοῦ ἢ τοῦ ἀνακριτοῦ τὴν προσοχήν. — Ἕτερος (ἐξακολουθεῖ): «Ζώρας. Ἑλληνικά· γραπτὰ 13 καὶ 80, προφορικὰ 17 καὶ 40. Ἀριθμητική· γραπτὰ 15, προφορικὰ 17 καὶ 80. Γεωμετρία· 15,80 καὶ 18,40. Λογιστική· 14 καὶ 18,80».—Ἐννοεῖτε βεβαίως, ὅτι μία τοιαύτη βαθμολογία ἠδύνατο νὰ διεγείρῃ τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι πιθανὸν νὰ μὴ ἐγένετο καλὴ ἐκτίμησις τῆς ἱκανότητος τοῦ μαθητοῦ. Ποῦ λοιπὸν ἠδύνατο νὰ προστρέξῃ ὁ ἔλεγχος, διὰ νὰ ἴδῃ, ἂν ὄντως αὐτὴ εἶναι ἡ βαθμολογία, ἢ μήπως ἐπῆλθε τυχὸν λάθος τι; Ἔπρεπε νὰ προστρέξῃ εἰς τὰ δελτάρια· ἀλλὰ τὰ δελτάρια δὲν ὑπῆρχον. Ἐζητήθησαν ἀπὸ τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς, ὁ ὁποῖος ἀπήντησεν, ὅτι ταῦτα μετὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ πρακτικοῦ κατεστράφησαν. Ἀλλὰ λέγει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Φθιώτιδος, ὅτι δὲν εἶχεν ὑποχρέωσιν ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ὑποβάλῃ τὰ δελτία εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι τὸ ἄρθρον 57 δὲν ὑποχρεοῖ τὸν πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ὑποβάλῃ ταῦτα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον· ἀλλὰ πλανᾶται, διότι τὸ ἄρθρον 57 δὲν ὑποχρεοῖ αὐτὸν νὰ τὰ ὑποβάλῃ, ἀλλὰ λέγει, ὅτι αἱ ἐξετάσεις γίνονται ὡς ἐν ἄρθροις 32 καὶ 33, τὰ ὁποῖα κανονίζουσι τὸν τρόπον τῶν ἐξετάσεων, ἀλλὰ δὲν λέγει, ὅτι καταστρέφονται τὰ δελτάρια, ὅπως λέγει ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, ὅτι μετὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος τὰ δελτία καταστρέφονται. Καὶ δὲν λέγει τοῦτο, διότι εἶναι ἡ βάσις τῶν ἐξετάσεων, ἀλλὰ λέγει τὸ ἄλλο ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ὁ κύριος Βουλευτὴς δὲν ἐφρόντισεν, ἢ δὲν ἠθέλησε νὰ ἀναγνώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν (ἀναγινώσκει): «Ἕκαστος τῶν πινάκων τούτων, προσυπογραφόμενος ὑπό τε τοῦ προέδρου καὶ τῶν λοιπῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ὑποβάλλεται μετὰ τῶν πρακτικῶν τῶν ἐξετάσεων καὶ τῶν λοιπῶν σχετικῶν ἐγγράφων ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἀμέσως μετὰ τὴν σύνταξιν αὐτοῦ καὶ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐξετάσεων τοῦ ἑτέρου τμήματος. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐλέγχει τὸ κανονικὸν αὐτῶν, καὶ κυροῖ αὐτοὺς, μὴ δυνάμενος νὰ ἐπιφέρῃ οὐδεμίαν τροποποίησιν, πλὴν τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 65 προβλεπομένης.»

§41Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Ποῖον ἄρθρον εἶναι αὐτὸ, κύριε Βουλευτά;

§42Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Τὸ ἄρθρον 63. Καὶ ἐρωτῶ ὑμᾶς, κύριοι Βουλευταὶ, τὰ δελτάρια δὲν εἶναι ἔγγραφα ἐπίσημα, τὰ ὁποῖα φέρουν τὰς ὑπογραφὰς ὅλων τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἐξεταζομένου καὶ τὴν βαθμολογίαν ἑκάστου; Καὶ ποῖον ἄλλο ἔγγραφον δύναται νὰ ἦναι ἐπισημότερον τοῦ ἐγγράφου τούτου, τοῦ βεβαιοῦντος τὴν βαθμολογίαν τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων, τουτέστι τῶν δελταρίων τῶν περιεχόντων τὴν βαθμολογίαν ἑκάστου; Καὶ διατὶ εἶναι ἐπάναγκες νὰ τὸ γνωρίζῃ αὐτὸ ἡ ὑπηρεσία; Διότι κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ πρακτικοῦ, ὡς πολλάκις συνέβη,—καὶ πιστεύσατέ το, διότι ἐγὼ τὸ ἀπήντησα,—κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ πρακτικοῦ ὁ πρόεδρος τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, ἔχων νὰ καταρτίσῃ τὰ πρακτικὰ τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων ὅλων αὐτῶν τῶν μαθημάτων, προσθέτει τοὺς ἀριθμοὺς, πολλαπλασιάζει τούτους ἐπὶ τὸν συντελεστὴν τοῦ μαθήματος, καὶ εὑρίσκει τὸν ἀριθμὸν τῆς ἱκανότητος. Δὲν εἶναι τάχα πολὺ εὔκολον νὰ ὑποπέσῃ εἰς λάθος, καὶ ἀντὶ νὰ γράψῃ 120 νὰ γράψῃ 165 ἢ 140; Καὶ πόθεν θὰ πληροφορηθῇ ἡ ὑπηρεσία, ὅτι τοιοῦτον λάθος παρεισέφρησεν εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν βαθμῶν; Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἐπίσης εἶναι πολὺ φυσικὸν, ἡ κακὴ ἐκτίμησις τῆς ἱκανότητος· διότι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ πεζικοῦ, οἱ καλούμενοι ὡς μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἐκτιμήσωσι τὴν ἱκανότητα τῶν μαθητῶν, δὲν ἐχρημάτισαν καθηγηταὶ εἰς στρατιωτικὰ σχολεῖα,—τοὐλάχιστον οἱ πλεῖστοι τούτων,—καὶ ἑπομένως δὲν δύνανται ν’ ἀντιληφθῶσιν εὐθὺς ἀμέσως τῆς ἱκανότητος τῶν ἐξεταζομένων. Πόθεν ὁ ἁρμόδιος θὰ ἐξιχνιάσῃ πάντα ταῦτα, εἰμὴ ἀνατρέχων εἰς τὰ δελτάρια; Καὶ πολὺ πιθανὸν, ἓν δελτάριον νὰ ἔχῃ βαθμὸν ἐλάχιστον, τὰ δὲ ἄλλα νὰ ἔχωσι βαθμὸν μέγιστον, καὶ εὐσυνειδήτως νὰ ἐβαθμολόγησαν πάντες· ἐν τούτοις τὸ Ὑπουργεῖον ἐν τοιαύτῃ ἀνωμάλῳ βαθμολογίᾳ στερεῖται τοῦ μέσου τοῦ ἐλέγχου, διότι τὰ δελτάρια, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὴν βαθμολογίαν τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων, ἐξηφανίσθησαν. Δὲν εἶναι τάχα ὑποχρεωμένος ὁ Ὑπουργὸς νὰ γινώσκῃ, πῶς ἕκαστος τῶν ἐξετασθέντων ἐβαθμολογήθη; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἠκύρωσα τὰς ἐξετάσεις, πεποιθὼς ὅτι παρεισέφρησαν λάθη οὐχὶ ἐκ δολίας προαιρέσεως. Ἀλλὰ πλὴν τῆς εἰρημένης περιστάσεως πιθανὸν καὶ τὰ δελτάρια νὰ μὴ ἦναι διατετυπωμένα καλῶς εἰς τὰ πρακτικά. Ἠκύρωσα τὰς ἐξετάσεις, διότι ἐπείσθην, ὅτι παρεισέφρησαν ἀδικήματα· ὁ 13ος, πρῶτος ἐπιλαχών, Λαμπρόπουλος ἔχει 2 ἀριθμοὺς ἐπὶ ἔλαττον τοῦ προηγουμένου, καὶ φαίνεται, ὅτι δεκάδες ἀριθμῶν ἀφῃρέθησαν ἐξ αὐτοῦ ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ ἐρωτῶ: δὲν ἠδικήθη λοιπὸν ὁ ὑπαξιωματικὸς οὗτος; Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι δὲν ἐγένετο καλὴ ἐκτίμησις τῆς ἱκανότητος ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἐζήτησα παρὰ τῆς Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ, πρὸς ἣν ἔπεμψα τὴν διαταγὴν τῆς ἀκυρώσεως τοῦ πίνακος, νὰ προτείνῃ πέντε ἀξιωματικοὺς ἀνωτέρους καὶ κατωτέρους, οἵτινες ν’ ἀποτελέσωσι τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἐξετάσεων, τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας ἔφερε τὴν ἀποτυχίαν τριῶν ὑπαξιωματικῶν τῶν πρώτων ἐξετάσεων, καὶ τὴν ἐπιτυχίαν τριῶν ἄλλων. Ταῦτα ὅσον ἀφορᾷ τὸ τυπικὸν μέρος, τὸ προκαλέσαν τὴν ἀκύρωσιν. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, κληθεὶς νὰ ἀποφανθῇ γνώμην, τί φρονεῖ ἐπὶ τῆς περιστάσεως ταύτης, ἐξήνεγκε τὴν γνώμην ἐπὶ τῆς τύχης τῶν ὑπαξιωματικῶν αὐτῶν, τῶν ἀποτυχόντων κατὰ τὸν δεύτερον διαγωνισμόν· καὶ δὲν ἀπεφάνθη μὲν ὁριστικῶς, ἂν ἠδικήθησαν ἢ μὴ, — ἐγὼ τουλάχιστον ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἠδυνήθην ν’ ἀντιληφθῶ ἀκριβῶς, — εἶπεν ὅμως, ὅτι, ἐὰν οἱ τρεῖς οὗτοι ἦσαν κατὰ συνέχειαν τοῦ πίνακος μετὰ τοὺς ἐπιτυχόντας δώδεκα, ἐὰν τουτέστι κατεῖχον τοὺς ἀριθμοὺς 13, 14 καὶ 15, ἤθελεν εἰσαγάγει καὶ τούτους εἰς τὴν Σχολήν· αὐτὸ εἶναι δικαίωμά του, καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ διαμφισβητήσῃ· οὔτε εἶπεν, ὅτι ὑπῆρξεν ἀδίκημα, καὶ ἑπομένως ν’ ἀκυρώσῃ τὰς δευτέρας ἐξετάσεις καὶ ἐπικυρώσῃ τὰς πρώτας· εἶπεν ὅμως, ὅτι δὲν δύναται νὰ εἰσαγάγῃ πάντας, ὅπερ θὰ ἦτο καὶ τὸ δικαιότερον. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, φρονῶ, ὅτι δικαίωμά του εἶναι νὰ πράξῃ ὅ,τι νομίζει πρέπον, ὀρθὸν καὶ δίκαιον κατὰ τὴν κρίσιν του...

§43Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζετε, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ πράττῃ ὅ,τι οἱ νόμοι δὲν ἐπιτρέπουσι;

§44Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἐὰν οἱ νόμοι δὲν ἐπιτρέπουν νὰ πράξῃ τι αὐτοβούλως, θὰ δώσῃ δίκην τῶν πράξεών του. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, ἂν θέλητε νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου, μολονότι οὔτε ὑποχρεοῦμαι, οὔτε ἁρμοδιότητα ἔχω, ἐγὼ ἤθελον εἰσαγάγει καὶ τοὺς ἕνδεκα, διότι ὁ δωδέκατος ἀπεκλείσθη καταδιωχθεὶς ποινικῶς, διότι παρανόμως ἔπραξεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπραξε καὶ ὁ ἕτερος, ὁ ἀθωωθεὶς ὑπὸ τῶν Δικαστηρίων, ἐνῷ ἡ πρᾶξίς του δὲν ἦτο διὰ ν’ ἀθωωθῇ· ἀλλὰ δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός μου νὰ ἐπέμβω εἰς τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις· ὑπάρχει τὸ δεδικασμένον. Οὐχ ἧττον μετὰ τὴν ἀπόφασιν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφέρω γνώμην. Ἐὰν ἤμην στρατοδίκης, θὰ τὸν κατεδίκαζον. Δὲν νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἰσαγάγῃ καὶ τοὺς λοιποὺς εἰς τὴν Σχολὴν, διότι δὲν ὑπάρχει ἀπαγόρευσις ἐκ τοῦ νόμου. Ἔχομεν δὲ προηγούμενον, ὅτι, ἐνῷ ἐγένοντο αἱ ἐξετάσεις ὡρισμένου ἀριθμοῦ ὑπαξιωματικῶν, κατόπιν εἰσήχθησαν πλειότεροι· ἀλλ’ ἂν παραδεχθῶμεν, ὅτι εἰσήχθη εἰς ἐπὶ πλέον, δὲν θὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἠδύναντο νὰ εἰσαχθῶσιν οἱ πάντες. Τοῦτο εἶναι δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἑπομένως εἰς αὐτὰ δίδω γνώμην ἐντελῶς ἐξώδικον. Ἐγὼ ἔπραξα ὅ,τι ἐνόμισα ὀρθὸν καὶ ἐκ τῶν νόμων ἀπορρέον.

§45Γ. ΚΟΡΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐγώ, Κύριοι, δὲν ἔρχομαι νὰ ἐλέγξω πράξεις τῶν προκατόχων μου· ἡ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία νὰ ἐλέγξῃ ταύτας. Ἐγώ, ὅτε ἐγένετο ἡ ἐπερώτησις ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτοῦ, δὲν προεκλήθην νὰ φέρω γνώμην, ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἔπραξεν ὁ προκάτοχος Ὑπουργός, ἀλλὰ νὰ δηλώσω, τί σκέπτομαι νὰ πράξω περὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν, τῶν παραπονουμένων ὅτι ἠδικήθησαν κατὰ τὰς δευτέρας ἐξετάσεις. Ὡς καὶ τότε εἶπον, δὲν γνωρίζω τοὺς λόγους, ὧν ἕνεκα ὁ προκάτοχος ἠκύρωσε τὰς ἐξετάσεις, διότι δὲν εἶχον λάβει γνῶσιν τῶν λόγων, οἵτινες προὐκάλεσαν τὴν ἀκύρωσιν τοῦ πίνακος τῶν πρώτων ἐξετάσεων· μετὰ τοῦτο ἐζήτησα πληροφορίας καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, καὶ ἔλαβον γνῶσιν αὐτῶν, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἐλέγξω τὸν προκάτοχόν μου, ὅστις εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγξῃ τὴν ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν καὶ ἤλεγξε, καὶ ἐκ τοῦ ἐλέγχου συνήγαγε τὰ συμπέρασμα, ὅτι αἱ ἐξετάσεις δὲν ἐνηργήθησαν νομίμως. Ἐγὼ ἐκφέρω γνώμην, ὅτι κατὰ τύπους ἠκυρώθησαν αἱ ἐξετάσεις· εἰς τὴν οὐσίαν δὲν ἐπεμβαίνω, δηλαδὴ ἐὰν ἐγένοντο ἀδικήματα, ἢ ἂν ἡ βαθμολογία ἦτο καλὴ ἢ κακή. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ ἔλεγχος δὲν ἠδύνατο νὰ ἐνεργηθῇ, ὡς εἶπε καὶ ὁ προκάτοχός μου, διότι δὲν ὑπάρχουσι τὰ δελτάρια, τὰ ὁποῖα ἔδει νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§46Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Καὶ δὲν εἶναι ἄξιοι ἐμπιστοσύνης οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἐπιτροπήν;

§47Γ. ΚΟΡΠΑΣ. Τότε πῶς θὰ ἐνηργεῖτο ὁ ἔλεγχος; Ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῶσι τὰ σχετικά. Βλέπω τὴν παρατυπίαν, καὶ ἀναγνωρίζω αὐτήν, διότι δὲν συνυπεβλήθησαν τὰ δελτάρια. Τὸ ἄρθρον 57 τοῦ νόμου λέγει, ὅτι αἱ ἐξετάσεις ἐνεργοῦνται ὡς ἐνεργοῦνται κατὰ τὸ ἄρθρον 33 ἐν τοῖς σώμασι. Τοῦτο οὐδεμίαν, κατ’ ἐμέ, γεννᾷ ἀμφιβολίαν· διὰ τοῦτο προεκάλεσα Βασιλικὸν Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου τροποποιοῦνται αἱ διατάξεις, αἱ ἀναγραφόμεναι ἐν τῷ κανονισμῷ, καὶ ἵνα ἐκλείψῃ τὸ παράπονον, τὸ ὁποῖον καὶ πρὸ ὀλίγου ἠκούσαμεν ἐκφερόμενον ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτὴν καὶ ἀπὸ τὸν προκάτοχον Ὑπουργὸν, ὅτι οἱ ἀποτελοῦντες μέλη τῶν ἐπιτροπῶν δὲν εἶναι ἁρμόδιοι διὰ τὴν ἐξέτασιν τῶν μαθημάτων, εἰς τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται οἱ ὑπαξιωματικοί· διὰ τοῦτο πλὴν τῶν ἄλλων τροποποιήσεων προσθέτω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἀποτελεῖται ἐκ τριῶν καθηγητῶν, ἐκ τοῦ καθηγητοῦ τοῦ ἐξετάζοντος τὸ μάθημα, καὶ ἐξ ἑτέρων καθηγητῶν μαθημάτων συναφῶν. Ἐλπίζω δὲ, ὅτι εἰς τὸ μέλλον οὐδὲν θὰ ἐγερθῇ παράπονον, διότι λαμβάνονται ἐγγυήσεις ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε πείρας, ὥστε θὰ ἐκλείψῃ πᾶν παράπονον κατὰ τῶν ἐπιτροπῶν τῶν ἐξετάσεων.

§48Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Μεθ’ ὅλα, ὅσα εἶπεν ὁ κ. ἐξ Ὕδρας συνάδελφος καὶ πρώην Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως, περὶ ἧς πρόκειται, δὲν ἠδυνήθην νὰ πεισθῶ, ὅτι ἐγὼ σφάλλομαι εἰς τὰς κρίσεις μου καὶ εἰς πᾶν ὅ,τι ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης σήμερον καὶ ἄλλοτε εἶπον. Ὅτι ὁ πρῶτος διαγωνισμὸς τῶν ὑπαξιωματικῶν πρὸς εἰσαγωγὴν εἰς τὸ Σχολεῖον τῶν ὑπαξιωματικῶν ἠκυρώθη ἀδίκως καὶ ἄνευ οὐδενὸς ἀποχρῶντος λόγου, δι’ ἐμὲ τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον. Τὴν πεποίθησίν μου δὲ ταύτην περὶ τῆς ἀκυρώσεως κρατύνει ἔτι μᾶλλον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀρξάμενος τῆς ἀγορεύσεως αὑτοῦ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας εἶπε, τουτέστιν, ὅτι αὐτὸς φρονεῖ κατ’ ἀρχήν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται νὰ ἀκυρώσῃ διαγωνισμόν, ἔστω καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ ὀφθαλμοφανὴς τυπικὴ παράλειψις. Ἀλλ’ ὅταν τοῦτο ἔχῃ ὡς φρονεῖ ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Ὕδρας καὶ πρώην Ὑπουργός, ὅταν τὰ ζητήματα, κατὰ τὴν ἰδέαν τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ, λύωνται κατὰ τὴν διακριτικὴν τῶν Ὑπουργῶν ἐξουσίαν, δὲν ἐννοῶ πρὸς τί αἱ Κυβερνήσεις κοπιάζουσι καὶ συντάσσουσι τόσα καὶ τόσα κανονιστικὰ Διατάγματα, ἐντελλόμενα τῷ τε Ὑπουργῷ καὶ τοῖς ἄλλοις ἁρμοδίοις τὴν ἀκριβῆ αὐτῶν τήρησιν. Ὁ κ. πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, προχωρῶν ἐν τῇ ἀγορεύσει αὑτοῦ, ἐπεκαλέσθη καὶ τὸ ἄρθρον 57, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ σᾶς ἀναγνώσω, ἵνα ἴδητε κατὰ πόσον ἔχει δίκαιον ὁ κ. ἐξ Ὕδρας Βουλευτὴς νὰ τὸ ἐπικαλῆται. Τὸ ἄρθρον 57 ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Αἱ προφορικαὶ ἐξετάσεις, ἀρχόμεναι ἀπὸ τῶν πρακτικῶν ἀσκήσεων, ἐνεργοῦνται παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς ὡρίσθη ἐν τοῖς ἄρθροις 32 καὶ 33 διὰ τὰς ἐν τοῖς σώμασι μερικὰς ἐξετάσεις, τῇ διαφορᾷ ὅτι ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς μετὰ τὴν σύνταξιν τῶν πρακτικῶν ἑκάστου μαθήματος ὑποβάλλει τῷ Ὑπουργείῳ τὸν ὁλικὸν ἀριθμὸν βαθμολογίας τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ὃν οἱ ἐξεταζόμενοι ἔλαβον» — καὶ ὄχι τὰ δελτία, ὡς ἐπιμένει λέγων ὁ πρώην Ὑπουργός.

§49ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ «ὄχι τὰ δελτία» τὸ λέγει τὸ ἄρθρον;

§50Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Ὄχι, δὲν τὸ λέγει· τὸ λέγω ἐγώ.

§51ΦΩΝΑΙ. Ἆ! ἆ! ἆ!

§52Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Δὲν θὰ σᾶς ἀφήσω καμμίαν ἀμφιβολίαν, καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ γείνω τόσῳ καταληπτός, ὥστε αὐτὸ τὸ ἆ! ἆ! ἆ! νὰ γείνῃ ἆ μόνον. Τὸ ἄρθρον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κύριος πρώην Ὑπουργός, παραπέμπει εἰς τὰ ἄρθρα 32 καὶ 33. Τί δὲ λέγουσι τὰ ἄρθρα ταῦτα; λέγουσιν ὅτι ὑποβάλλονται σὺν τοῖς πρακτικοῖς καὶ τὰ δελτάρια, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνουσι τοὺς βαθμούς, οὓς ἕκαστον μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἔδωκεν εἰς τοὺς ἐξεταζομένους; Ἂς ἴδωμεν τὰ ἄρθρα ταῦτα. Ἄρθρον 32 (ἀναγινώσκει): «Μετὰ τὸ πέρας τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων ἐν ἑκάστῳ μαθήματι, αἵτινες προφορικαὶ ἐξετάσεις ἄρχονται ἀπὸ τῶν πρακτικῶν ἀσκήσεων, ἕκαστος τῶν ἀποτελούντων τὴν ἐπιτροπὴν βαθμολογεῖ κατ’ ἰδίαν καὶ ἐν ἐχεμυθίᾳ, σημειῶν ἐπὶ τετραγώνου μικροῦ δελτίου τὸ ὄνομα τοῦ ἐξεταζομένου, τὸν βαθμόν, ὃν δίδει, καὶ τὴν ὑπογραφήν του, καὶ πτύσσων τὸ δελτίον εἰς τέσσαρα παραδίδει τῷ προέδρῳ, ὅστις, συνδέων διὰ καρφίδος ἐν δεσμίδι ἅπαντα τὰ δελτία, σημειοῖ ἄνω ἐπὶ τοῦ ὑπερκειμένου δελτίου τὸ ὄνομα τοῦ ἐξετασθέντος, καὶ θέτει αὐτὰ ἐντὸς κυτίου. Μετὰ δὲ τὸ πέρας τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων ἑκάστου μαθήματος ὁ πρόεδρος διατάσσει τὴν ἀπομάκρυνσιν ἐκ τῆς αἰθούσης πάντων τῶν ἀκροατῶν, ὡς καὶ τοῦ ἐξεταζομένου, πρὸς συνδιάσκεψιν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ σύνταξιν ἀμέσως τοῦ πρακτικοῦ. Πρὸς τοῦτο λαμβάνων ἀνὰ μίαν τῶν εἰρημένων δεσμίδων δελτίων, καὶ ἀναφωνῶν μεγαλοφώνως τὸ ὄνομα τοῦ ἐξετασθέντος, τὸ ὄνομα τοῦ βαθμολογήσαντος καὶ τὸν βαθμὸν τὸν δοθέντα παρὰ τούτου, ἀναγράφει ταῦτα διὰ τοῦ εἰσηγητοῦ ἐνώπιον πάσης τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ κατὰ τὸ ὑπόδειγμα Βʹ πρακτικοῦ εἰς τὴν οἰκείαν ἕκαστον στήλην. Οἱ ἅπαξ σημειωθέντες βαθμοὶ ἐπὶ τῶν δελτίων ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ μεταβάλλονται.» Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν καὶ τὸ ἄρθρον 33 (ἀναγινώσκει): «Τὸ μετὰ τὴν ἐξέτασιν ἑκάστου μαθήματος συνταχθὲν πρακτικὸν ὑπογράφεται παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς καὶ φυλάσσεται ὑπὸ τοῦ προέδρου, ὅπως ὑποβληθῇ ἱεραρχικῶς τῷ Ὑπουργείῳ μετὰ τὸ τέλος τῶν ἐξετάσεων καὶ μετὰ τῶν λοιπῶν σχετικῶν ἐγγράφων. Οὐδεμία ἀπολύτως διόρθωσις βαθμολογίας ἐπὶ τοῦ πρακτικοῦ τούτου ἐπιτρέπεται. Ἀμέσως μετὰ τὸ πέρας τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων ἑκάστου μαθήματος κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ πρακτικοῦ ἀντίγραφον μόνον τοῦ ὁλικοῦ ἀριθμοῦ βαθμολογίας τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ὃν οἱ ἐξεταζόμενοι ἔλαβον, παραδίδεται τῷ διοικητῇ τοῦ σώματος, ὅστις κοινοποιεῖ αὐτὸ διὰ τῆς ἡμερησίας διαταγῆς.» Σᾶς ἀνέγνωσα καὶ τὸ ἄρθρον 57 καὶ τὰ ἄρθρα 32 καὶ 33, εἰς τὰ ὁποῖα ἐκεῖνο μᾶς παραπέμπει, καὶ μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν πάντων τούτων σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε, κατὰ τί ταῦτα σχετίζονται πρὸς τὴν ὑπόθεσιν, περὶ ἧς πρόκειται; Ὅλα ταῦτα λέγουσιν, ὅτι ὄχι τὰ δελτάρια, τὰ τετράγωνα ἐκεῖνα χαρτιά, ἀλλὰ μόνον ὁ ὁλικὸς βαθμὸς σημειοῦται, καὶ ἡ κατάστασις μόνον τῶν ὁλικῶν βαθμῶν ὑποβάλλεται. Λέγει μόνον τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Διατάγματος, ὅτι καὶ ἐνώπιον τῆς γενικῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς ὁ τρόπος τῶν ἐξετάσεων εἶναι ὁ αὐτὸς, οἷος ἀναγράφεται καὶ διὰ τὴν ἐξέτασιν ἐνώπιον τῶν ἐξεταστικῶν ἐπιτροπῶν τῶν σωμάτων, καὶ οὐδὲν πλέον. Καὶ διὰ νὰ μὴ ἀφήσω οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι δὲν ὑποβάλλονται τὰ δελτία, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐσημειώθησαν οἱ ἀριθμοὶ οἱ μονομερεῖς τῶν μελῶν τῶν ἐπιτροπῶν δι’ ἕκαστον ἐξεταζόμενον, ὅτι δίδονται αἱ βαθμολογίαι κατὰ συνείδησιν, καὶ ὅτι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, δίδοντα ἕνα ἢ ἄλλον βαθμὸν, δὲν ἔχουν νὰ δώσουν λόγον παρὰ μόνον εἰς τὴν συνείδησίν των, ἀνέγνωσα τὸ ἄρθρον 57, τὸ ὁποῖον μεθ’ ὑπερηφανείας ἐπεκαλέσθη ὁ κ. πρώην Ὑπουργὸς πρότερον, καὶ τὸ ὁποῖον λέγει ὅλως τὰ ἀντίθετα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα φρονεῖ ὁ ἐπικαλεσθεὶς αὐτό. Σὺν τούτῳ ὅμως ἀκούσατε καὶ τὸ ἄρθρον 58 ἐδάφ. βʹ, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ σχετικὸν (ἀναγινώσκει): «Ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐγγράφων ἐξετάσεων ἑκάστου μαθήματος ἀποστέλλει τῷ Ὑπουργείῳ ἀντίγραφον μόνον τοῦ ὁλικοῦ ἀριθμοῦ βαθμολογίας τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ὃν οἱ ἐξετασθέντες ἔλαβον, μετὰ τῶν ἐγγράφων ἀπαντήσεων αὐτῶν.» Ὅλα, βλέπετε, τὰ ἄρθρα λέγουσιν, ὅτι ὁ τότε κ. Ὑπουργὸς κακῶς ἠκύρωσε τὰς ἐξετάσεις, καὶ ὅτι συνεπῶς ἠδικήθησαν οἱ ὑπαξιωματικοί. Ἀλλὰ τί τὰ θέλομεν ὅλα ταῦτα, κύριε Πρόεδρε, ὅταν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὕδρας Βουλευτὴς καὶ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ τοῦ βήματος εἶπεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν, ὅτι δὲν ἐξετάζει ἂν ἔγειναν λάθη, δὲν ἐξετάζει ἂν παρωράθησαν τὰ Διατάγματα καὶ οἱ κανονισμοί, δὲν ἐξετάζει τίποτε, ἀρκεῖ μόνον, ὅτι κατὰ τὴν ἑαυτοῦ γνώμην, ἢ μᾶλλον τὴν ἑαυτοῦ ὑπόνοιαν, ἔλαβον χώραν τινά, τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ δώσωσιν εἰς αὐτὸν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι δύναται νὰ πιστεύσῃ ὅτι κἄτι τι ἐγένετο; Καὶ ἵνα δικαιολογήσῃ τὴν κατ’ ἐμέ, τὸν ἐπὶ τῶν πραγμάτων καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν ὑποθέσεων στηριζόμενον, ὅλως ἀδικαιολόγητον πρᾶξιν τῆς ἀκυρώσεως, εἶπε πολλὰ καὶ διάφορα, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὸ ὅτι παρετήρησε διαφορὰν μεταξὺ τῆς βαθμολογίας ἐπὶ τῶν γραπτῶν καὶ ἐπὶ τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων τοῦ αὐτοῦ μαθήματος. Ἀλλ’ εἶναι δυνατόν ποτε εἷς ἐξεταζόμενος ν’ ἀπαντήσῃ μετὰ τῆς αὐτῆς ἐπιτυχίας καὶ κατὰ τὰς δύο περιπτώσεις; Εἶναι φυσικώτατον νὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ τῶν δύο ἐξετάσεων διαφορά, καὶ τὴν διαφορὰν ταύτην ἔχον ὑπ’ ὄψει τὸ Β. Διάταγμα λέγει τάδε ἐν ἄρθρῳ 59 (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 59. Ὁ μέσος ὅρος τῶν ἐξαγομένων τῶν προφορικῶν καὶ ἐγγράφων ἐξετάσεων ἐμφαίνει τὴν ἱκανότητα τοῦ μαθητοῦ ἐπὶ τοῦ ἐξετασθέντος ἀντικειμένου.» Ἀλλ’ ἔστω. Ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι καὶ τοῦτο δὲν εἶχεν ἀνάγκην ὁ πρώην κ. Ὑπουργός, ὡς ὁ ἴδιος εἶπε, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, καὶ ὅτι δικαίωμά του ἦτο νὰ παρατηρήσῃ τὰς διαφορὰς μεταξὺ τῶν βαθμῶν ἐπὶ τῶν γραπτῶν καὶ τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων τοῦ αὐτοῦ μαθήματος. Τούτου ὅμως τεθέντος, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν τὴν αὐτὴν προσοχὴν κατέβαλε, καὶ ἂν δὲν παρετήρησε μεγαλειτέρας διαφορὰς ἐν τῇ βαθμολογίᾳ τοῦ δευτέρου διαγωνισμοῦ· διότι ἐγὼ τὸν βεβαιῶ, ὅτι ἐν τῷ δευτέρῳ διαγωνισμῷ ἀπαντῶσι κατὰ πολὺ μεγαλείτεραι διαφοραί, αἱ ὁποῖαι ἀπεσιωπήθησαν. Ἀλλ’ ὁ πρώην κ. Ὑπουργὸς παρέπεμψεν ἡμᾶς καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 63, τὸ ὁποῖον, ἀναφερόμενον εἰς τὰ προηγούμενα, τὰ κανονίζοντα τὸν τρόπον τῆς συντάξεως τῶν πινάκων, λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 63. Ἕκαστος τῶν πινάκων τούτων, προσυπογραφόμενος ὑπό τε τοῦ προέδρου καὶ τῶν λοιπῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ὑποβάλλεται μετὰ τῶν πρακτικῶν τῶν ἐξετάσεων καὶ τῶν λοιπῶν σχετικῶν ἐγγράφων ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἀμέσως μετὰ τὴν σύνταξιν αὐτοῦ καὶ πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐξετάσεων τοῦ ἑτέρου τμήματος. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐλέγχει τὸ κανονικὸν αὐτῶν, καὶ κυροῖ αὐτούς, μὴ δυνάμενος νὰ ἐπιφέρῃ οὐδεμίαν τροποποίησιν, πλὴν τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 65 προβλεπομένης.» Δὲν δύναμαι ἀληθῶς νὰ ἐννοήσω τὸν λόγον, δι’ ὃν μᾶς παρέπεμψεν εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο. Τὸ ἄρθρον τοῦτο ἕνα, κατ’ ἐμέ, σκοπὸν ἔχει, τὸν ἑξῆς. Ἐνίοτε εἰσέρχονται εἰς τὸ Σχολεῖον πολλοὶ ὑπαξιωματικοί· ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὸ Βασ. Διάταγμα ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑποβαλλομένων εἰς ἐξέτασιν πρέπει νὰ ᾖ διπλάσιος τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσαχθησομένων, ἂν οὗτοι λ. χ. ὦσιν ὀγδοήκοντα, οἱ ἐξετασθησόμενοι θ’ ἀνέλθωσιν εἰς 160. Ἡ ἐξέτασις ὅλων τούτων ὁμοῦ, ὀφειλόντων νὰ ἔλθωσιν εἰς Ἀθήνας, οὐ μόνον ἐπὶ πολὺν χρόνον στερεῖ τὰ συντάγματα τῶν βαθμοφόρων, ἀλλὰ καὶ ὡς ἐκ τῆς πληθύος τῶν ἐξεταζομένων ἡ ἐπιτροπὴ δὲν δύναται νὰ ἐργασθῇ χωρὶς νὰ σκοτισθῇ. Διὰ τοῦτο, ὅταν οἱ ἐξεταζόμενοι ᾖναι πολλοί, ἡ ἐξέτασις γίνεται κατὰ τμήματα, ἐκ τριάκοντα ἢ τεσσαράκοντα ὑπαξιωματικῶν ἕκαστον. Κατὰ τὸ Διάταγμα λοιπόν, ἤτοι κατὰ τὸ ἄρθρον 63, εἰς ὃ μᾶς παρέπεμψεν ὁ κ. πρώην Ὑπουργός, συντάσσεται ἴδιος πίναξ δι’ ἕκαστον τμῆμα, καὶ ὁ πίναξ οὗτος μετὰ τῶν ἄλλων σχετικῶν ὑποβάλλεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ὑποβάλλεται δὲ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐξετάσεων ἄλλου τμήματος πρὸς τὸν σκοπόν, ἵνα μὴ οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἐπιτροπήν, ἔχοντες τυχὸν ὑπ’ ὄψιν τοὺς βαθμούς, οὓς ἔλαβον οἱ τοῦ πρώτου τμήματος, ῥυθμίζωσι τοὺς βαθμοὺς τῶν τοῦ δευτέρου τμήματος οὕτως, ὥστε νὰ προστατεύσωσί τινα ἐκ τούτων. Τίνα σχέσιν ἔχει λοιπὸν ἡ διάταξις αὕτη μὲ τοὺς λόγους τῆς ἀκυρώσεως, ἤτοι μὲ τὴν μὴ ὑποβολὴν τῶν δελταρίων, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, πολὺ δὲ μᾶλλον νομίζω, ὅτι ἡ παραπομπὴ εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο ὑπῆρξεν ἀτυχής, διότι σήμερον πρόκειται περὶ εἴκοσι καὶ τριῶν μόνον ἐξετασθέντων, οἱ ὁποῖοι, ὡς ἐκ τοῦ ὀλιγαρίθμου αὐτῶν, ἐξητάσθησαν ὅλοι ὁμοῦ, καὶ οὐχὶ κατὰ τμήματα. Ταῦτα πάντα, Κύριοι, μὲ ἀναγκάζουσι νὰ πιστεύσω, ὅτι ὁ κ. πρώην Ὑπουργός, ὑποστηρίζων τὴν πρᾶξιν τῆς ἀκυρώσεως, δὲν στηρίζεται εἰς τὸ δίκαιον καὶ νόμιμον. Ἐπειδὴ δὲ ἐξ ἄλλου δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω, ὅτι ὁ κύριος συνάδελφος εἶναι δυνατὸν ἐν γνώσει νὰ ἐπικαλῆται ἄρθρα οὐδεμίαν σχέσιν ἔχοντα πρὸς τὰ πράγματα, φοβοῦμαι μήπως τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑπ’ ὄψιν του, δὲν εἶναι τὸ Διάταγμα τῆς 12 Φεβρουαρίου 1899, ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ Διατάγματος τῆς 7 Ἰουνίου τοῦ αὐτοῦ ἔτους. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ κ. πρώην Ὑπουργοῦ ἔλαβεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τὸν λόγον καὶ ὁ νῦν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅσα εἶπεν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἐκείνῃ, τὰ ὁποῖα ἐν τῷ τέλει τῆς ἀγορεύσεώς του ἀνέφερε καὶ ὁ πρώην Ὑπουργός. Εἶπεν ὅτι δικαίωμα ἔχει ὁ νῦν Ὑπουργός, μὴ ἐξετάζων τὰ γενόμενα, νὰ προβῇ εἰς τὴν εἰσαγωγὴν καὶ ἄλλων ἀκόμη ὑπαξιωματικῶν. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω, ἂν εἶναι δικαίωμα ἢ ἄλλο τι. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω, καὶ τὸ ὁποῖον μεθ’ ὅλου τοῦ θάρρους λέγω ἐνταῦθα, εἶναι, ὅτι ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει καθῆκον νὰ δώσῃ ἓν τέλος εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, καὶ νὰ μὴ κρατῇ ἐν μετεώρῳ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀναμένουσιν ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν νὰ ἐκδοθῇ διαταγή, ὅπως καὶ αὐτοὶ εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν. Δὲν θὰ συνίστων καὶ δὲν θὰ συνεβούλευον τίποτε, ἂν καὶ τὴν ἐλαχίστην ὑπόνοιαν εἶχον, ὅτι ἡ διὰ διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου εἰσαγωγὴ καὶ ἄλλων ὑπαξιωματικῶν θὰ προὐκάλει παράπονόν τι. Τὸ Ὑπουργεῖον δύναται νὰ ᾖ βέβαιον, ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ εἰς τὸ Σχολεῖον τῶν ὑπαξιωματικῶν οὐχὶ μόνον τῶν τεσσάρων, τῶν προφανῶς ἀδικηθέντων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἕνδεκα ὑπολειπομένων, οἵτινες παρ’ ὅλων τῶν ἐπιτροπῶν ἐκρίθησαν ἱκανοί, οὐδὲν κατ’ αὐτοῦ παράπονον θέλει προκαλέσει· διότι, ἐνῷ οἱ εἴκοσι τρεῖς οὗτοι καὶ μόνοι ἐκρίθησαν ὑπὸ τῆς ἐλεγκτικῆς ἐπιτροπῆς ἱκανοὶ νὰ ὑποστῶσι τὴν ἐξέτασιν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς τῶν γενικῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων, οὐδεὶς ἄλλος ὑπάρχει ὁ δυνάμενος ἢ ὁ δικαιούμενος νὰ εἴπῃ, ὅτι κακῶς οὗτοι εἰσήχθησαν. Χηρεύουσιν ἄλλως εἰς τὸ πεζικὸν τόσαι θέσεις ἀνθυπολοχαγῶν, ὥστε καὶ πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν ἂν εἰσήγοντο ἀκόμη εἰς τὸ Σχολεῖον τῶν ὑπαξιωματικῶν, πάλιν θὰ ὑπῆρχεν ἔλλειψις.

§53Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις. Ἐξ ὅσων ἐρρήθησαν φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐσχημάτισε τὴν πεποίθησιν, ὅτι οὐχὶ δικαίως, οὐδὲ νομίμως ἐγένετο ἡ ἀκύρωσις. Ὁ κ. πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κατέχεται ἐκ τῆς ἰδέας, ὅτι δύναται νὰ ἐλέγχῃ καὶ κατ’ οὐσίαν τ’ ἀποτελέσματα τῶν ἐξετάσεων τῆς ἐπιτροπῆς. Τοιοῦτον δικαίωμα δὲν ἔχει ἐκ νόμου τινὸς, τὸ συνάγει δ’ ἁπλῶς ἐκ τοῦ ὅτι εἶναι ἡ προϊσταμένη ἀρχὴ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλ’ ἂν ἐκ τούτου τὸ συνάγῃ, τότε δύναται νὰ συναγάγῃ καὶ ἄλλα δικαιώματα σπουδαιότερα· διατὶ νὰ μὴ δύναται καὶ αὐτὰς τὰς ἀποφάσεις τῶν Στρατοδικείων κατ’ οὐσίαν νὰ ἐξελέγχῃ; Ἀλλ’ ἅπαξ ὁ νόμος ὥρισεν ἐξεταστικὰς ἐπιτροπὰς μεταξὺ τῶν διαγωνιζομένων, κατ’ οὐσίαν δὲν δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐξετάζῃ τὰ δοκίμια αὐτῶν καὶ ἑπομένως νὰ κρίνῃ τὰς ἀποφάσεις τῶν ἐπιτροπῶν. Εἶναι καὶ αὗται περὶ δικαιωμάτων ἀποφάσεις, καὶ ὅταν οἱ ἐξεταζόμενοι καὶ αἱ ἐπιτροπαὶ ὑπεβλήθησαν εἰς ὅλους τοὺς τύπους, εἰς ὅλας τὰς δοκιμασίας, καὶ ἐτήρησαν τὰς διατάξεις, ἃς ἀνέγραψαν τὰ Διατάγματα καὶ οἱ κανονισμοὶ ὡς ἐγγύησιν εἰλικρινοῦς ἰσότητος, δὲν νομίζω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ ἐξετάσῃ κατ’ οὐσίαν τὸ ἀποτέλεσμα. Ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ πρὸς τοῦτο ῥητὴ διάταξις, τοιοῦτον δὲ δικαίωμα δὲν δύναται νὰ συναγάγῃ ὁ Ὑπουργὸς ἐκ τῆς ἐξουσίας του, καὶ διαγράψῃ ὁλόκληρον τὸ ἀπαγγελθὲν ὑπὸ τῶν ἐξεταστῶν ἀποτέλεσμα, διατάσσων νέας ἐξετάσεις. Ἀλλὰ πόθεν συνήγαγε καὶ τὰς ἀμφιβολίας περὶ τοῦ κατ’ οὐσίαν μὴ δικαίου τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ἐξετάσεων; Ἐκ τοῦ ὅτι εἶδε μεγάλην διαφορὰν μεταξὺ τοῦ βαθμοῦ τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων καὶ τοῦ βαθμοῦ τῶν ἐγγράφων ἐξετάσεων. Ἐν τῇ καθημερινῇ πράξει τῶν ἐξετάσεων δὲν εἶναι ἀδύνατον νὰ συμβῇ τοιοῦτόν τι· μαθητής τις δηλονότι, ἐξεταζόμενος προφορικῶς, ν’ ἀπαντήσῃ καλλίτερον ἢ ὅσον ἀπήντησεν ἐγγράφως. Καὶ τὰ θέματα δύνανται νὰ ἔχωσιν ἐπιρροὴν εἰς τοῦτο, καὶ ὁ τρόπος τοῦ ἐξεταστοῦ, καὶ τὸ θάρρος καὶ ἡ ἑτοιμότης τοῦ ἐξεταζομένου καὶ ἄλλα. Ἀλλὰ συνέλαβεν αὐτὴν τὴν ὑπόνοιαν περὶ μὴ ἀκριβοῦς ἀναγραφῆς τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν βαθμῶν ὡς πρός τινας τῶν ἐξεταζομένων. Τί ἐζήτησεν; Ἐζήτησε τὰ δελτάρια, ὅπως ἐξελέγξῃ, ἂν καὶ πόσα εἶχον λάθη. Ἀλλ’ ἀφοῦ εἶχεν ἀποτελέσματα καὶ τῶν προφορικῶν καὶ τῶν ἐγγράφων ἐξετάσεων, ὑπογεγραμμένα παρ’ αὐτῶν τῶν ἰδίων ἐξεταστῶν, οἱ ὁποῖοι βεβαίως, ἰδόντες κατὰ τὰς ἐξετάσεις τ’ ἀποτελέσματα κατὰ τὰς ἰδίας αὐτῶν ἐντυπώσεις περὶ ἑκάστου μαθητοῦ, καὶ ὑπογράψαντες εὐθὺς ἀμέσως αὐτά, καλλίτερον ἦσαν εἰς θέσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ κρίνωσι, δὲν ἔπρεπε νὰ δυσπιστήσῃ. Ἂν τοιαῦται ἀπορίαι δὲν ἐγεννήθησαν εἰς αὐτοὺς, ὅτε ὑπέγραψαν, ἕπεται ὅτι ἐθεώρησαν ἀκριβῆ καὶ σύμφωνα μὲ τὰς ἰδίας αὐτῶν ἐντυπώσεις καὶ τοὺς βαθμοὺς αὐτῶν τ’ ἀποτελέσματα τ’ ἀναγραφόμενα ἐν τοῖς πρακτικοῖς. Λοιπὸν δὲν ἔπρεπεν, εὐθὺς ὡς ἐβεβαιώθη, ὅτι τὰ δελτάρια δὲν ὑπάρχουσι, νὰ τὰ θεωρήσῃ ἄκυρα, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν ἐπείθετο εἰς τὰς ἐπιτροπὰς καὶ εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν ὑπογραψάντων ἀξιωματικῶν. Ἠδύνατο νὰ καλέσῃ αὐτοὺς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, καὶ νὰ τοῖς εἴπῃ: «Κύριοι, οἱ δεῖνα καὶ δεῖνα μαθηταὶ φέρονται ἐν τοιαύτῃ σειρᾷ, τοιαῦτα δὲ ἀναγράφονται ἀποτελέσματα, τοιοῦτοι βαθμοὶ, ὅσον ἀφορᾷ τὰ προφορικὰ καὶ τὰ ἔγγραφα· παρατηρῶ ὅμως μεγάλην διαφορὰν ἐν αὐτοῖς· εἶναι ἀληθής, πραγματική; ἢ συνέβη λάθος;» Ἐὰν αὐτοὶ ἐξέφραζον ἀμφιβολίαν καὶ ἔλεγον: «Κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἡμεῖς ἀποροῦμεν· δὲν ἐπροσέξαμεν· νομίζομεν ὅτι συνέβη λάθος», ἠδύνατο ἴσως νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόφασιν, εἰς ἣν προέβη. Ἂν ὅμως αὐτοὶ ἤθελον ἐπιμείνει, καλούμενοι παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, θεωροῦντες ἀληθῆ ὅσα ἀναγράφει τὸ πρακτικόν, ὅτι αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ ἐντύπωσίς των, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀκρίβεια καὶ ἡ ἀλήθεια, ὅτι αὐτοί, παραστάντες καθ’ ὅλας τὰς δοκιμασίας τῶν μαθητῶν, βεβαιοῦσιν ὅ,τι ἐβεβαίωσαν, δὲν ἔπρεπε καὶ τότε νὰ προβῇ εἰς ἀκύρωσιν, παραβλέπων πάντα ταῦτα. Λοιπόν, καὶ διότι δὲν στηρίζεται ἐπὶ τοῦ νόμου, καὶ διότι δὲν ἐξήλεγξε δι’ ἄλλων μέσων, δι’ ἄλλων τρόπων, ὅσα ἠδύνατο νὰ ἐξελέγξῃ ὁ κ. πρώην Ὑπουργὸς, καὶ διότι δὲν ἐνεπιστεύθη, ὅσον ὤφειλε νὰ ἐμπιστευθῇ, τὴν ἀπόφανσιν τῶν ἀξιωματικῶν, νομίζω ὅτι ὑπερέβη τὴν ἐξουσίαν αὑτοῦ, καὶ ἔφθασεν εἰς ἀπόφασιν, ἡ ὁποία, μεθ’ ὅσα ἐξετέθησαν ὑπὸ τοῦ ἐντίμου ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτοῦ, δὲν δύναται ἢ νὰ θεωρηθῇ, ἂν ὄχι ὡς ἐντελῶς ἄδικος, ἀλλ’ ὡς καθ’ ὑπέρβασιν γενομένη παρ’ αὐτοῦ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον συνηγορῶ καὶ ἐγὼ μετὰ τοῦ προλαλήσαντος, ὅπως ὁ κ. νῦν Ὑπουργὸς εὐαρεστηθῇ νὰ θεραπεύσῃ τὸ πρᾶγμα, ἀφοῦ ἄνευ ζημίας τινὸς εἰς τὸν στρατόν, διότι 80 καὶ πλέον ἀνθυπολοχαγοὶ ἐλλείπουσιν ἐκ τοῦ στρατοῦ, δύναται νὰ εἰσαγάγῃ αὐτοὺς ἀπὸ τοῦδε, ὅπως διακούσωσιν, ἐφ’ ὅσον ὑπολείπεται ἔτι χρόνος σπουδῶν, τὰ μαθήματα, ἐκγυμνασθέντες δὲ μετὰ τῶν ἄλλων ὑποστῶσι κατὰ τὰς ἐξετάσεις τὴν δοκιμασίαν καὶ κριθῶσιν ἱκανοὶ νὰ προβιβασθῶσιν, ἢ μείνωσιν, ἢ ἄλλως ἀποβληθῶσι. Δὲν νομίζω δέ, ὅτι θέλει διαπράξει ἄδικόν τι καὶ παράνομον ὁ κ. νῦν Ὑπουργός, ἐὰν θελήσῃ τοιαύτην λύσιν νὰ δώσῃ εἰς τὸ ζήτημα αὐτό.

§54Θ. ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ. Νομίζω καὶ ἐγὼ, ὅτι πρέπει τις νὰ συνηγορήσῃ ἀκριβῶς ὑπὲρ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Φθιώτιδος συνάδελφος, καὶ τὸ ὁποῖον κατόπιν ὑπεστήριξε διὰ προσθέτων ἰσχυρῶν ἐπιχειρημάτων ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μεσολογγίου. Κατ’ ἐμέ, οὐδέποτε, οὐδαμῶς ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργός, οἱουδήποτε κλάδου προϊστάμενος, νὰ ἀκυρώσῃ ἐξετάσεις, αἵτινες διετάχθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου, ἢ ἔστω καὶ ἐπὶ τῇ βάσει κανονιστικοῦ Διατάγματος, ὅπερ ἐξέδωκεν αὐτὸς οὗτος, ἢ ἄλλος προκάτοχος Ὑπουργός, ἐκτὸς ἂν ἀνεκλήθη ἐκεῖνο τὸ Διάταγμα δι’ ἄλλου Διατάγματος πρὸ τῶν ἐξετάσεων. Εἴτε ἐπὶ τῇ βάσει νόμου, εἴτε ἐπὶ τῇ βάσει γενικοῦ ἢ κανονιστικοῦ Διατάγματος ἐνεργηθῶσιν αἱ ἐξετάσεις, δὲν δικαιοῦται νὰ ἀκυρώσῃ τὰς ἐξετάσεις ταύτας ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι κακῶς ἐξετίμησαν οἱ ἐξετασταὶ τοὺς ἐξετασθέντας. Ἐὰν παρεβιάσθη διατύπωσις ὁριζομένη ῥητῶς ὑπὸ τοῦ ὁρίζοντος τὰς ἐξετάσεις νόμου, ἢ τοῦ τυχὸν ὁρίζοντος αὐτὰς κανονιστικοῦ Διατάγματος, τότε βεβαίως ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀκυρώσῃ· ἀλλ’ ἀπαιτεῖται ἡ παράβασις αὕτη νὰ ἦναι σαφὴς καὶ ὡρισμένη, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἦναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία περὶ τούτου. Ἐὰν βεβαίως ὁρίζῃ ὁ νόμος, ὅτι καταρτίζεται ἡ δεῖνα ἢ δεῖνα ἐξεταστικὴ ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν ἐχόντων τὰ δεῖνα ἢ δεῖνα προσόντα, ἢ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τοσούτων ἐξεταστῶν, καὶ ὅμως δὲν παρευρεθῶσι τοσοῦτοι ἐξετασταὶ, ὅσους ἀπαιτεῖ ὁ νόμος ὀνομαστικῶς, ἢ ἀντὶ τῶν ἐξεταστῶν ἐκείνων μετάσχωσι τῶν ἐξετάσεων ἄλλα πρόσωπα, μὴ ἔχοντα ἐκεῖνα τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ὁρίζονται, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει βεβαίως ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἀκυρώσῃ τὰς ἐξετάσεις· ἀλλὰ τοιοῦτόν τι, καθ’ ὅσον ἀντελήφθην ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτοῦ, δὲν προκύπτει. Οὕτως ἔχοντος τοῦ πράγματος, νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι ὁ νῦν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἀξιότιμος Ὑπουργὸς θέλει πράξει ἔργον δικαιοσύνης, εἰσάγων τοὺς ἀδικηθέντας ἱκανοὺς, οἵτινες ἀπεκλείσθησαν διὰ τοῦ νέου διαγωνισμοῦ, τοῦ ἀντικαταστήσαντος τὸν πρῶτον.

§55Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§56Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου, δι’ ἧς ἠκυρώθη ὁ πρῶτος διαγωνισμός, καὶ τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα πρὸ ἡμερῶν, ἔχει οὕτως (ἀναγινώσκει): «Ἐπειδὴ δὲν ὑπεβλήθησαν ἡμῖν παρὰ τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς τῶν γενικῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων διὰ τὸ Σχολεῖον ὑπαξιωματικῶν ὁμοῦ μετὰ τῶν πρακτικῶν τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων καὶ τὰ δελτία, ἐν οἷς ἐσημειοῦτο ἡ παρ’ ἑκάστου μέλους τῆς ἐπιτροπῆς δοθεῖσα τοῖς ἐξεταζομένοις βαθμολογία, συμφώνως τοῖς ἄρθροις 52 καὶ 32 τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 16 Φεβρουαρίου τοῦ 1899, ὡς ἐκ τούτου δὲ κατέστη ἀδύνατος ὁ παρ’ ἡμῶν ἔλεγχος τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων, παρετηρήθησαν δὲ ἀνωμαλίαι κατὰ τὴν βαθμολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς, ἀκυροῦμεν τὰς γενομένας ἐξετάσεις, καὶ διατάσσομεν τὴν ἐκ νέου ἐξέτασιν τῶν διὰ τὴν Σχολὴν ὑποψηφίων κλπ.» Μόνον ἀναφέρει αὕτη τὰ ἄρθρα 52 καὶ 32, τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσα καὶ τὰ ὁποῖα οὐδόλως ἐπιβάλλουσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὰ δελτάρια ἐκεῖνα, ὡς ἐκ τῆς μὴ ὑποβολῆς δῆθεν τῶν ὁποίων ἠκυρώθησαν αἱ ἐξετάσεις.

§57Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§58Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ συζήτησις εἶναι σπουδαιοτάτη, προεκλήθη δὲ διὰ καταγγελίας τῆς παραβάσεως νόμου. Κατὰ δυστυχίαν, ἀπό τινος χρόνου εἰσήλθομεν εἰς περίοδον, τὴν ὁποίαν μαστίζει τοῦτο τὸ νόσημα τῆς ἀσεβείας πρὸς τοὺς νόμους· καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχει συμφέρον ἡ Πολιτεία, καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχει συμφέρον ἡ κοινωνία νὰ ἀνορθωθῇ τὸ κῦρος τῶν νόμων, καὶ νὰ περισταλῇ τὸ θράσος, μετὰ τοῦ ὁποίου παραβαίνονται οἱ νόμοι, ἐπὶ τοσοῦτον νομίζω, ὅτι αἱ συζητήσεις, αἱ γινόμεναι ἐπὶ παραβάσεων τῶν νόμων, εἶναι σπουδαιόταται, ἄξιαι τῆς προσοχῆς ὄχι μόνον τοῦ Κοινοβουλίου, ἀλλὰ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἰς τὴν ῥάχιν τοῦ ὁποίου ἐπιτίθενται αἱ ἀθετήσεις τῶν νόμων. Ἐὰν πρόκηται περὶ ἀδικήματος, τὸ ὁποῖον ἐπῆλθεν εἰς Ἕλληνας πολίτας, εἰς ὑπαξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ, ἐκ παραβάσεως τοῦ νόμου, οὐδαμῶς ἀντιλέγω ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ν’ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην, ὡς αὐτὸς ἐγκρίνει. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπράχθη ἢ δὲν ἐπράχθη παράβασις τοῦ νόμου, εἶναι τὸ θέμα, εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ ἐγκύψωμεν. Ἡ ἀνάμιξις τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐγένετο κατ’ ἐμὴν πρόκλησιν, ἀλλ’ ἦτο ὄντως προαιρετική, δὲν ἦτο ὑποχρεωτική, διότι ὑποχρεωτικὴ ἤθελεν εἶσθαι, ἐὰν συνιστᾶτο ἀνακριτικὴ ἐπιτροπή, ἢ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων, καὶ ἐκαλεῖτο ὁ Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ πληροφορίας, ἵνα ἀποδειχθῇ, ἐὰν παρέβη ἢ δὲν παρέβη τὸν νόμον, δηλαδή, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ποινικῆς εὐθύνης· ποινικὴν δ’ εὐθύνην μόνον ὑπέχουσιν οἱ ἐκπεπτωκότες τοῦ ὑπουργικοῦ ἀξιώματος, πολιτικὴν δὲ εὐθύνην δὲν ὑπέχουσιν, ἀφοῦ εἴτε διὰ παραιτήσεως, εἴτε διὰ παύσεως ἐδηλώθη, ὅτι δὲν ἔχουσι πλέον τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Κοινοβουλίου. Τῆς πολιτικῆς εὐθύνης ὁ σκοπὸς εἶναι ἡ ἀπόδειξις, ὅτι ἔχουσι τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς οἱ Ὑπουργοί· ἀλλ’ ὅταν δὲν ὑπάρχωσι πλέον ἐπὶ τῶν ὑπουργικῶν ἑδρῶν, ὅταν δὲν πρόκηται πλέον περὶ ἐμπιστοσύνης τοῦ Κοινοβουλίου πρὸς τοὺς Ὑπουργούς, τότε δὲν ζητεῖται πλέον πολιτικὴ εὐθύνη. Νομίζω δέ, ὅτι καλῶς ἔπραξεν ὁ κύριος πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν, διότι, ὅταν ἀποδίδηται εἰς αὐτὸν πρᾶξις κατὰ παράβασιν τῶν νόμων, βεβαίως ὑπέχει ποινικὴν εὐθύνην, διότι ὁ νόμος τιμωρεῖ τὰς πράξεις, τὰς ἐπὶ παραβάσει τῶν νόμων τελουμένας ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν. Παρέβη λοιπὸν τὸν νόμον ὁ πρώην ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς, ἢ ἐνήσκησε δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ὁ νόμος ἔδιδεν εἰς αὐτόν; Τῇ ἀληθείᾳ ἐξεπλάγην, ὅτε ἤκουσα τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ὁ πρώην Ὑπουργὸς προέβαλεν, ἵνα δικαιολογήσῃ τὴν πρᾶξιν αὐτοῦ. Ἐὰν οἱ προταθέντες ὑπ’ αὐτοῦ λόγοι ἦσαν λόγοι ἀληθεῖς, λόγοι βεβαιούμενοι ὑπὸ τῶν πραγμάτων, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἀνῃρεῖτο πλέον πᾶσα ἡ πρόνοια, τὴν ὁποίαν ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἔλαβε διὰ νὰ κανονίσῃ τὸν τρόπον τῆς εἰσαγωγῆς τῶν μαθητῶν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἢ τῆς προαγωγῆς αὐτῶν εἰς διαφόρους βαθμούς. Ὄταν λοιπὸν διὰ τοῦ νόμου ὡρίσθη ὁ τρόπος, καθ’ ὃν εἰσάγονται εἰς τὴν Σχολὴν οἱ ὑπαξιωματικοὶ, ἀφῃρέθη ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν ἡ ἐξουσία ἡ διακριτικὴ, νὰ εἰσάγῃ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον, διότι ὑποχρεοῦται νὰ εἰσαγάγῃ ἐκεῖνον, ὃν αἱ ἐξετάσεις ἢ ὁ διαγωνισμὸς ἀνέδειξαν ὡς ἔχοντα τὰ προσόντα πρὸς εἰσαγωγὴν εἰς τὴν Σχολήν. Τὰ Διατάγματα λοιπὸν περὶ διαγωνισμῶν εἶναι Διατάγματα ἀφαιροῦντα τὴν ἐξουσίαν τὴν ἀπόλυτον τοῦ Ὑπουργοῦ, καὶ ὑποχρεοῦντα αὐτὸν νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰς διατάξεις, τὰς ὁποίας ἐν αὐτοῖς ἀνέγραψαν οἱ συντάξαντες τὰ Διατάγματα, ὁ Βασιλεύς. Συνεμορφώθη λοιπὸν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μὲ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου ἢ τῶν Διαταγμάτων, ὅτε ἠκύρωσε τὰς ἐξετάσεις, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι δὲν εἶχον ὑποβληθῆ εἰς αὐτὸν καὶ τὰ δελτάρια, ἐν οἷς ἀνεγράφοντο οἱ βαθμοὶ ὑπὸ τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς; Ἀναντιρρήτως παρέβη τὸν νόμον· διότι τί κανονίζει ὁ νόμος; κανονίζει τὸν τρόπον τῆς εἰσαγωγῆς· ὅταν δὲ δὲν ἐτήρησε τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, παρεβίασεν ὁλόκληρον τὸν ὀργανισμὸν, καὶ ἀντεποιήθη ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία εἶχεν ἀφαιρέσει ἀπὸ αὐτόν. Ὁ κ. πρώην Ὑπουργὸς ἔλεγε πρὸς δικαιολογίαν του, ὅτι ἐξήτασεν ἐν ἀντιπαραβολῇ τ’ ἀποτελέσματα τῶν ἐξετάσεων τῶν γραπτῶν πρὸς τ’ ἀποτελέσματα τῶν ἐξετάσεων τῶν προφορικῶν, καὶ ἐπειδὴ εὗρε διαφορὰν μεγάλην, μὴ δικαιολογουμένην, συνέλαβε τὴν εἰκασίαν, ὅτι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἐβαθμολόγησαν τοὺς ἐξετασθέντας ἀληθῶς καὶ δικαίως, καὶ διὰ τοῦτο ἠκύρωσε τὰς ἐξετάσεις. Ἀλλὰ τότε δὲν ἦτο πλέον ἀνάγκη νὰ ἔχωμεν ἐξεταστικὰς ἐπιτροπὰς, διότι ἤρκει ὁ Ὑπουργὸς νὰ κρίνῃ αὐτὸς, ποῖοι εἶναι οἱ βαθμοὶ, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ δοθῶσιν εἰς τοὺς ἐξεταζομένους, ἀφοῦ μακρὰν ὤν, μὴ ἔχων δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ αὐτοὺς, ἐπικρίνει τοὺς ἐξετάσαντας, καὶ λέγει ὅτι κακῶς ἐβαθμολόγησαν τοὺς ἐξεταζομένους, καὶ προέβη εἰς ἀκύρωσιν τοῦ πίνακος, διότι περιεῖχε βαθμολογίας, τὰς ὁποίας αὐτὸς δὲν ἐθεώρει εὐλόγως δοθείσας. Νομίζετε ὅτι μένει πλέον σύστημα διαγωνισμοῦ, ὅτι μένει ἐγγύησίς τις, σκοποῦσα τὴν περιστολὴν τῆς ἀπολύτου ἐξουσίας τῶν Ὑπουργῶν; Ποῖοι ὀργανισμοὶ ἐτέθησαν ὡς ἐγγύησις τῆς ἀπολύτου ἐξουσίας τοῦ Ὑπουργοῦ; Οἱ Ὑπουργοὶ εὑρίσκονται ἐν τῷ σταδίῳ τοῦ πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ, ἔχουσι πολιτικοὺς φίλους, ἔχουσι συμπαθείας, ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ θεραπεύσωσι συμφέροντα ἀτόμων, νὰ περιποιηθῶσι πρόσωπα· ἐὰν ἦτο ἐν τῇ ἀπολύτῳ αὐτῶν ἐξουσίᾳ νὰ εἰσάγωσιν εἰς τὴν Σχολὴν οἵους αὐτοὶ ἤθελον, ἤθελε συμβαίνει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γίνεται, παρανόμως πάντως, ὅταν ἀναστέλλωσι τὴν ἐξουσίαν τοῦ δημάρχου ἐκείνου, ὅστις δὲν εἶναι φίλος τοῦ Ὑπουργείου, τὴν καθιστῶσι δὲ ἐνεργὸν, ὅταν ὁ δήμαρχος ἦναι φίλος τοῦ Ὑπουργείου. Ἠθέλομεν εἰσαγάγει μίαν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν ἀποκρούουσιν οἱ φίλοι τῆς ἀποκεντρώσεως, δηλαδὴ οἱ διατεινόμενοι, ὅτι πρέπει νὰ μάθωσιν οἱ Ὑπουργοὶ, ὅτι δὲν ἔχουσι δικαίωμα νὰ πράττωσιν ἢ ὅ,τι οἱ νόμοι ἐπιτρέπουσιν αὐτοῖς, καὶ ὅτι δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ πράττωσιν ὅ,τι οἱ νόμοι δὲν ἐπιτρέπουσιν αὐτοῖς. Διὰ τοῦτο πρὸ μικροῦ ἀπηύθυνα τὴν παρατήρησιν πρὸς τὸν νῦν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν: νομίζετε ὅτι ἔχουσιν οἱ Ὑπουργοὶ τὸ δικαίωμα νὰ πράττωσιν ὅ,τι οἱ νόμοι δὲν ἐπιτρέπουσιν εἰς αὐτούς; Βεβαίως δὲν τὸ ἔχουσι, διότι, ἐὰν τὸ εἶχον, θὰ ἐξέλειπε πᾶς περιορισμὸς, τὸν ὁποῖον ὡς ἐγγύησιν διὰ τοῦ νόμου ἐζήτησεν ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ θέση εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς, περιορίζουσα τὴν ἐξουσίαν τὴν ἀπόλυτον τῶν Ὑπουργῶν. Ὁ πρώην Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἀπήντησεν, ὅτι διὰ τοῦ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον ἐκανόνισε τὰ τῶν ἐξετάσεων, ὁρίζεται, ὅπως τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ὑποβάλλωσι μετὰ τοῦ πίνακος τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐξετάσεων καὶ τὰ δελτία τῆς βαθμολογίας. Ὁ πρώην Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι δεινὸς μαχητὴς, ἄριστος ἀξιωματικὸς, ὑποθέτω, ὅτι ἔχει καὶ ἡρωϊσμὸν, ὅτι δύναται νὰ παλαίσῃ μὲ δόρυ καὶ μὲ ἀσπίδα εἰς τὰς χεῖρας, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐγκρατὴς τῶν νόμων. Λέγει λοιπὸν, ὅτι τὸ ἄρθρον 52 τῷ δίδει τὸ δικαίωμα, περὶ οὗ πρόκειται· ἀλλ’ ἐκ τοῦ ἐναντίου τὸ ἄρθρον 58, τὸ ὁποῖον κανονίζει τὸν τρόπον, καθ’ ὃν γίνονται αἱ εἰσιτήριοι εἰς τὴν Σχολὴν ἐξετάσεις, λέγει ῥητῶς, ὅτι δὲν ὑποβάλλονται τὰ δελτάρια, ἀλλὰ μόνον τὰ πρακτικὰ καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς βαθμολογίας, ἐνῷ τὸ ἄρθρον 105 ἀναφέρει ῥητῶς, ὅτι ὑποβάλλονται τὰ δελτάρια, ὅταν πρόκηται νὰ γείνωσιν ἐξετάσεις προαγωγικαὶ ἀπὸ τάξεως εἰς τάξιν. Τότε ὑποβάλλονται τὰ δελτάρια, τότε δίδεται δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὰ δελτάρια τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοὺς δοθέντας βαθμούς. Ἀλλὰ διὰ τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις δὲν ἐζήτησε τὸν ἔλεγχον τοῦ Ὑπουργοῦ ὁ νόμος, καὶ δὲν ἀπῄτησε νὰ ὑποβάλλωνται εἰς αὐτὸν τὰ δελτάρια, διατάξας ῥητῶς, ὅτι μόνον οἱ πίνακες ὑποβάλλονται, οὐχὶ καὶ τὰ δελτάρια, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλονται μόνον ὅταν πρόκηται περὶ προαγωγικῶν ἐξετάσεων. Πρό τινος εἴχομεν μίαν ἄλλην μακρὰν συζήτησιν, ἀναγομένην εἰς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν λειτουργεῖ τὸ Σύνταγμα· τώρα ἔχομεν ἄλλην μακρὰν συζήτησιν, ἀναγομένην εἰς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἐφαρμόζονται οἱ νόμοι. Νομίζω, ὅτι βαίνομεν εἰς πλήρη ἀναρχίαν· διότι, ἐὰν κατορθώσωμεν δι’ ἑρμηνειῶν τοιούτων, ὁποίας ἠκούσατε, νὰ ὑπονομεύωμεν τοὺς νόμους, ἐὰν κατορθώσωμεν διὰ τῶν ἀκουσθεισῶν γνωμῶν πρό τινος κατὰ τὴν γενομένην συζήτησιν νὰ ὑπονομεύωμεν καὶ νοθεύωμεν τὴν τοῦ πολιτεύματος λειτουργίαν, νομίζω ὅτι βαίνομεν πρὸς τὴν ἀναρχίαν· καὶ λυποῦμαι, διότι τίθεται ὑπὸ δοκιμασίαν τὸ καθεστὼς ὁλόκληρον. Τοὺς νόμους πρέπει νὰ εὐλαβώμεθα, καὶ ὅσοι μάλιστα λαμβάνουσι τὴν τιμὴν νὰ ἀνέλθωσιν εἰς τὸ ὑπουργικὸν ἀξίωμα πρέπει νὰ σέβωνται αὐτοὺς, καὶ νὰ περιστέλλωσι τὰ ἴδια δικαιώματα, διὰ νὰ ἐξασφαλίσωσιν εὐρύτερον τὴν λειτουργίαν τῶν νόμων. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι παρεβάθη ὁ νόμος κατὰ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ πίνακος, ὅστις συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πρώτων εἰσαγωγικῶν εἰς τὴν Σχολὴν ἐξετάσεων.

§59Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἴσως κατὰ τὴν πρώτην ἀγόρευσίν μου δὲν ἐγενόμην καταληπτός. Λόγος τῆς ἀκυρώσεως τῶν ἐξετάσεων εἶναι ἡ παράλειψις τῆς ὑποβολῆς τῶν δελταρίων. Περὶ τούτου οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία. Μεθ’ ὅσα καὶ ἂν λέγῃ ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς καὶ οἱ κύριοι προλαλήσαντες, ὡς καὶ ὁ κ. ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς, δὲν πηγάζει ἐκ τοῦ Διατάγματος, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν συνυποβάλλει καὶ τὰ δελτάρια. Τὸ ἄρθρον 57 εἶναι σαφές. Αἱ προφορικαὶ ἐξετάσεις, ἀρχόμεναι ἀπὸ τῶν πρακτικῶν ἀσκήσεων, ἐνεργοῦνται παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς ὡρίσθη ἐν τοῖς ἄρθροις 32 καὶ 33. Τὰ ἄρθρα δὲ 32 καὶ 33 ὁμιλοῦσι περὶ τῶν δελταρίων ἀκριβῶς, καὶ ὁμιλοῦσι διὰ τὰς ἐξετάσεις τὰς προκαταρκτικάς. Ἀλλ’ ὁμιλοῦντα περὶ τῶν προκαταρκτικῶν ἐξετάσεων, κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἐνεργείας τῶν γενικῶν ἐξετάσεων βεβαίως ἀπαιτοῦσι τὴν ὕπαρξιν τῶν δελταρίων. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπὸν ὁ νομοθέτης νὰ ἦναι εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὸ ἴδιον αὑτοῦ νομοθέτημα, ὅταν εἰς τὸ Διάταγμα τὸ κανονιστικὸν τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν, προκειμένου περὶ τῶν ἐξετάσεων τῶν ἐνιαυσίων καὶ τῶν ἀπολυτηρίων, λέγῃ τὰ ἑξῆς; «Τὰ πρακτικὰ τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων ἑκάστου μαθήματος συντάσσονται εἰς διπλοῦν καὶ ὑπογράφονται παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ τὸ πρῶτον τούτων μετὰ τῶν δελταρίων τῆς βαθμολογίας τοῦ μαθήματος καλῶς ἐσφραγισμένα πέμπονται μετὰ τὴν ἐξέτασιν ἑκάστου μαθήματος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον». Εἶναι τὸ ἄρθρον τὸ ἀφορῶν εἰς τὰς ἐξετάσεις τὰς ἐνιαυσίους καὶ τὰς ἀπολυτηρίους τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν. Πῶς εἶναι δυνατὸν αὐτὸς ὁ νομοθέτης νὰ ἀπαιτήσῃ εἰς μὲν τὰς ἐνιαυσίους καὶ ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις τὴν συνυποβολὴν τῶν δελταρίων, εἰς δὲ τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, ν’ ἀποκλείσῃ τὴν ὑποβολὴν αὐτῶν, τὴν ἀναγκαιοτάτην γενικῶς διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐξετάσεων αὐτῶν; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκλείσῃ τὰ δελτάρια αὐτὰ τῆς ὑποβολῆς πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν;

§60Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Εἶναι ὑπόθεσις αὐτό.

§61Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὄχι, δὲν εἶναι ὑπόθεσις· εἶναι γράμμα τοῦ Διατάγματος. Καὶ διὰ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, κατά τε τὰς εἰσιτηρίους, τὰς ἐνιαυσίους καὶ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις, ὑπάρχει ῥητὴ διάταξις τοῦ νόμου, ὑπαγορεύουσα τὴν ὑποβολὴν τῶν δελταρίων μετὰ τῶν λοιπῶν πρακτικῶν καὶ ἐπισήμων ἐγγράφων τῶν ἐξετάσεων.

§62Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰς προηγουμένας ἐξετάσεις ὑπεβλήθησαν τὰ δελτάρια;

§63Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Μάλιστα.

§64Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐξήτασεν αὐτά;

§65Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Αὐτὸ λέγω. Πῶς ἠρύσθη ἡ ἐπιτροπὴ τὸ δικαίωμα νὰ σχετίζῃ τὰ δελτάρια τὰ ὑποβαλλόμενα μετὰ τῶν λοιπῶν ἐγγράφων; Λοιπὸν μὴ σχετιζόμενα τὰ δελτάρια αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὴν βάσιν τῶν ἐξετάσεων καὶ κανονίζονται ὑπὸ τοῦ Διατάγματος, ἢ μὴ συνυποβαλλόμενα, φέρουσι τὴν ἀκυρότητα τῶν ἐξετάσεων· καὶ ἐπὶ τούτου ἀκριβῶς ἐστηρίχθην, καὶ ἠκύρωσα τὰς ἐξετάσεις.

§66Γ. ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. Τώρα ἐξηγεῖται εὐκρινέστερον τὸ πρᾶγμα.

§67Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξηγεῖτε σεῖς ὡς εὐκρινέστερον.

§68Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρέπει νὰ ἐκθέσω τινά, διὰ νὰ παραστήσω ποίαν ἔννοιαν καὶ σημασίαν ἔχουσιν αἱ ἀντιρρήσεις, ἃς προέβαλεν ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, αἵτινες μάλιστα κατώρθωσαν νὰ πείσωσι καὶ ἕνα τῶν κυρίων Βουλευτῶν...

§69Γ. ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. Ἐὰν τὰ δελτάρια ἔχωσι τυπικὴν σημασίαν, τότε νομίζω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα αὐτό.

§70Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχει κεφάλαιον ἐν τῷ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Σχολείου τῶν ὑπαξιωματικῶν Βασιλικῷ Διατάγματι τῆς 17 Ἰουνίου 1893, ὅπερ ἐπιγράφεται «περὶ ἐξετάσεων». Τὸ κεφάλαιον τοῦτο ἐν τῷ ἄρθρῳ 105 διατάσσει, ὅτι «τὰ περὶ εἰσιτηρίων ἐξετάσεων τῶν ὑπαξιωματικῶν μαθητῶν κανονίζονται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος». Ἀλλ’ ὁ κανονισμὸς περὶ ἐξετάσεων, ὁ περιλαμβανόμενος ἐν τῷ κεφαλαίῳ τούτῳ, δὲν ἀφορᾷ τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις, ἀλλὰ τὰς ἐνιαυσίους καὶ τὰς ἀπολυτηρίους. Δι’ αὐτὰς τὰς ἐξετάσεις διατάσσονται διὰ τοῦ ἄρθρου 122 τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Τὰ πρακτικὰ τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων ἑκάστου μαθήματος συντάσσονται εἰς διπλοῦν, καὶ ὑπογράφονται παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ τὸ μὲν ἓν τούτων, μετὰ τῶν δελταρίων τῆς βαθμολογίας τοῦ μαθήματος, καλῶς ἐσφραγισμένον, πέμπεται μετὰ τὴν ἐξέτασιν ἑκάστου μαθήματος ἀμέσως τῷ Ὑπουργείῳ, τὸ δ’ ἕτερον φυλάσσεται, ὅπως ἀποσταλῇ μετὰ τὸ τέλος τῶν ἐξετάσεων». Λοιπὸν διὰ τὰς ἐξετάσεις τὰς προαγωγικάς, τὰς γινομένας εἴτε κατὰ τὴν μετάβασιν ἀπὸ τάξεως εἰς τάξιν, εἴτε κατὰ τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις, ἀπαιτεῖται νὰ ὑποβάλλωνται καὶ τὰ δελτάρια τῆς βαθμολογίας. Ἀλλὰ διὰ τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις δὲν διατάσσεται τοιοῦτόν τι. Διὰ τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις πραγματεύεται τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 16 Φεβρουαρίου 1899 περὶ ἐξετάσεως καὶ εἰσαγωγῆς ὑπαξιωματικῶν μαθητῶν ἐν τῷ Σχολείῳ τῶν ὑπαξιωματικῶν· τὸ ἄρθρον δὲ τοῦτο διατάσσει ταῦτα (ἀναγινώσκει): «Αἱ προφορικαὶ ἐξετάσεις, ἀρχόμεναι ἀπὸ τῶν πρακτικῶν ἀσκήσεων, ἐνεργοῦνται παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, ὡς ὡρίσθη ἐν τοῖς ἄρθροις 32 καὶ 33 διὰ τὰς ἐν τοῖς Σώμασι μερικὰς ἐξετάσεις, τῇ διαφορᾷ, ὅτι ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, μετὰ τὴν σύνταξιν τοῦ πρακτικοῦ ἑκάστου μαθήματος, ὑποβάλλει τῷ Ὑπουργείῳ τὸν ὁλικὸν ἀριθμὸν βαθμολογίας τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ὃν οἱ ἐξεταζόμενοι ἔλαβον.» Τὸ ἄρθρον 58 δ’ ἐπιφέρει: «Ἡ βαθμολογία τῶν ἐγγράφων ἐξετάσεων καὶ ἡ σύνταξις τοῦ πρακτικοῦ δι’ ἕκαστον μάθημα ἐνεργοῦνται καθ’ ὃν τρόπον ὡρίσθη ἐν τοῖς ἄρθροις 44 καὶ 45. Ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐγγράφων ἐξετάσεων ἑκάστου μαθήματος ἀποστέλλει τῷ Ὑπουργείῳ ἀντίγραφον μόνον τοῦ ὁλικοῦ ἀριθμοῦ βαθμολογίας τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ὃν οἱ ἐξετασθέντες ἔλαβον, μετὰ τῶν ἐγγράφων ἀπαντήσεων αὐτῶν.» Λοιπὸν ἐπὶ τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων δὲν ἀπαιτεῖται νὰ ὑποβληθῶσι καὶ τὰ δελτάρια, καὶ ἀφοῦ δὲν ἀπαιτεῖται ὑπὸ τοῦ νόμου, οὐδεμία διάταξις αὐτοῦ παρεβάθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ἐὰν δὲν ὑπέβαλε τὰ δελτάρια, διότι ὁ νόμος δὲν ὑπεχρέωσεν αὐτὴν πρὸς τοῦτο· οὐδεμία δ’ ἐξουσία ἠδύνατο ν’ ἀκυρώσῃ τὰς γενομένας ἐξετάσεις ἐπὶ λόγῳ τοιούτῳ· ἂν δ’ ἤθελε πράξει τοῦτο, πράττει αὐτὸ αὐθαιρέτως. Διατὶ δὲ ἡ διαφορὰ αὕτη μεταξὺ τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων καὶ τῶν ἐνιαυσίων καὶ ἀπολυτηρίων; Κατὰ τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις, ἐὰν ἤθελε δειχθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπιεικής, εἰσαχθῶσι δὲ ἕνεκα τούτου μαθηταὶ μὴ ἔχοντες βεβαιωμένα πάντα τὰ προσόντα, ἅτινα ὁ νόμος ἀπαιτεῖ, ὑπάρχει θεραπεία, διότι θ’ ἀποδειχθῇ ἡ ἀνικανότης αὐτῶν αὕτη κατὰ τὰς ἐνιαυσίους ἐξετάσεις καὶ τὰς ἀπολυτηρίους. Ἀλλὰ κατὰ τὰς ἐνιαυσίους καὶ ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις, τότε ἀπαιτεῖται μεγαλειτέρα αὐστηρότης, καὶ διὰ τοῦτο ὁ νόμος ἀπαιτεῖ νὰ ὑποβάλλωνται καὶ τὰ δελτάρια. Ὁ Ὑπουργὸς λοιπὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐφαρμόσας ἐπὶ τοῦ προκειμένου διατάξεις ἀναγομένας εἰς τὰς ἀπολυτηρίους ἐξετάσεις καὶ τὰς ἐνιαυσίους, ἔπραξε κακῶς, καὶ ἡ ἀπόφασις αὐτοῦ τυγχάνει παράνομος.

§71Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἐγὼ ἀπορῶ, κύριε Πρόεδρε, πῶς, ἐνῷ ὁ κ. πρώην ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸς ἐκ πεποιθήσεως φρονεῖ, ὅτι ἡ ἐπιτροπή, ἧς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐργασίας ἠκυρώθη διὰ τῆς γνωστῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου, παρέβη τοὺς κανονισμούς ἢ τὰ Διατάγματα, ἅτινα κανονίζουσι τὸν τρόπον, δι’ οὗ διεξάγονται οἱ διαγωνισμοί, πῶς, λέγω, δὲν ἐτιμώρησε τοὺς παραβάντας τὸ Διάταγμα. Τοῦτο τὸ ζήτημα πρέπει νὰ λυθῇ.

§72Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§73ΕΛ. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Κύριοι, διετέλεσα πολλάκις πρόεδρος ἐπιτροπῶν ἐξεταστικῶν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 33 τοῦ νόμου, ἢ κατὰ τὸ ἄρθρον 57, συνδυαζόμενον μὲ τὰ ἄρθρα 32 καὶ 33, μετὰ τὴν ἐξέτασιν τοῦ τμήματος — διότι διαιροῦνται οἱ ἐξεταζόμενοι εἰς τμήματα — ἀπομακρύνονται ἐκ τῆς αἰθούσης ὅλοι οἱ ἀκροαταί, ὅπως μυστικῶς ἀποφανθῇ ἡ ἐπιτροπὴ περὶ τῆς βαθμολογίας τῶν ἐξετασθέντων, καὶ διὰ νὰ μὴ ἐπηρεασθῇ τὸ ἓν μέλος ἀπὸ τὸ ἄλλο κατὰ τὴν βαθμολογίαν, τὴν ὁποίαν δίδει, σχηματίζονται τὰ δελτάρια, σημειοῦται κατὰ πεποίθησιν ὁ βαθμός, ὑπογράφεται παρὰ τοῦ μέλους τῆς ἐπιτροπῆς, δίδεται εἰς τὸν πρόεδρον, σημειοῖ ὁ πρόεδρος τὸ ὄνομα τοῦ ἐξετασθέντος, καὶ ῥίπτεται εἰς τὴν κληρωτίδα. Μετὰ τοῦτο γίνεται ἡ ἄθροισις τῶν ἀριθμῶν, καὶ δίδεται τὸ ὁλικὸν ἀποτέλεσμα ἑκάστου μαθητοῦ. Ὁ λόγος λοιπὸν τοῦ δελταρίου δὲν εἶναι ἄλλος παρὰ νὰ μὴ ἐπηρεασθῇ τὸ ἓν ἄτομον ἀπὸ τὸ ἄλλο. Κατόπιν τῆς ἀπαριθμήσεως τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς τὰ δελτάρια καταστρέφονται. Καὶ διατὶ καταστρέφονται; διὰ νὰ μὴ λάβουν γνῶσιν κατόπιν οἱ ἐξετασθέντες, ποῖοι ἐβαθμολόγησαν καὶ ποῖον βαθμὸν ἔδωσαν εἰς αὐτούς. Διὰ τοῦτο λέγει τὸ ἄρθρον 32, ὅτι γίνεται μυστικὴ ἡ ψηφοφορία τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Μετὰ τὴν ἐξέτασιν τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τίθεται ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς, καὶ παραδίδονται οἱ πίνακες εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Δὲν ὑποβάλλονται δελτάρια. Ἐγὼ, ὡς πρόεδρος ἐξεταστικῶν ἐπιτροπῶν, δὲν ὑπέβαλον ποτὲ δελτάρια, παρὰ μόνον τοὺς πίνακας. Αὐτὰ ἤθελον νὰ εἴπω, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, τὸν ὁποῖον καὶ ἄλλοτε παρεκάλεσα, νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Σχολὴν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἄλλως τε εἶναι ἐκ τῶν ἱκανωτέρων ὑπαξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ. Ὁ Ὑπουργὸς μοὶ εἶπεν, ὅτε τὸν παρεκάλεσα, ὅτι «παρῆλθον τώρα δύο μῆνες· πῶς νὰ γείνῃ!» Ἀλλὰ παρῆλθον τέσσαρες μῆνες δι’ ἕνα ἄλλον ὑπαξιωματικόν, καὶ ἀπεφάνθη τὸ Συμβούλιον νὰ εἰσαχθῇ, καὶ εἰσήχθη.

§74Ν. ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω διὰ τὰ δελτάρια. Ἄλλοτε, πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν δελταρίων, ὑπῆρχον φύλλα λιθογραφημένα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπὶ κεφαλῆς κατακορύφων στηλῶν ἀνεγράφοντο τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἀνεγράφοντο οἱ βαθμοὶ, οὓς ἕκαστον τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς ἀπήγγελλεν, ὅτι ἀπένειμεν εἰς ἕκαστον μαθητὴν, μετὰ τὸ τέλος τῆς ἐξετάσεως ἑκάστου μαθήματος, κατόπιν δ’ ἐγίνετο τὸ ἄθροισμα. Αὐτὸ ἐγίνετο εἰς πάσας τὰς ἐξετάσεις τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων, καὶ ἐκοινοποιεῖτο ὁ πίναξ, καὶ ἔβλεπον οἱ ἐξεταζόμενοι καὶ τίνα ἀριθμὸν ἔδιδεν ἕκαστον τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Πρὸ πολλῶν ἐτῶν ἠγέρθη σκάνδαλον εἰς μίαν ἐπιτροπὴν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων, καὶ ἠκύρωσε τὸ Ὑπουργεῖον τὰς ἐξετάσεις, καὶ διετάχθησαν νέαι ἐξετάσεις. Πρὸς πρόληψιν δὲ ὁμοίου σκανδάλου διετάχθη ὁ νέος τρόπος παρὰ τοῦ Ὑπουργείου, καὶ ἐκανονίσθη, ὥστε νὰ μὴ ἀπαγγέλληται ὁ βαθμὸς προφορικῶς παρ’ ἑκάστου τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ μετὰ τὸ τέλος τῆς ἐξετάσεως τοῦ μαθήματος, ἀλλὰ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ βαθμολογῶσιν ἕκαστον μαθητὴν εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τὴν ἐξέτασίν του εἰς δελτίον, τὸ ὁποῖον ἔφερε τὸ ὄνομα τοῦ μαθητοῦ καὶ τὴν ὑπογραφήν τοῦ βαθμολογοῦντος μέλους τῆς ἐπιτροπῆς, παρεδίδοντο δὲ τὰ δελτία ἀμέσως εἰς τὸν πρόεδρον, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ ἕκαστον μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τίνα βαθμὸν ἔδιδεν ἕτερον μέλος· ὅτε δ’ ἐτελείωνεν ἡ ἐξέτασις τοῦ μαθήματος, τότε ὁ πρόεδρος ἀπήγγελλε τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔφερε τὸ δελτίον ἑκάστου μέλους τῆς ἐπιτροπῆς, κατόπιν δὲ διὰ προσθέσεως εὑρίσκετο ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς καὶ εἶτα ὁ μέσος ὅρος τῆς βαθμολογίας τῶν πέντε μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Τὰ δελτία ὅμως ταῦτα συνυπεβάλλοντο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἄλλως ἔλεγχος, ἂν ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς εἶναι πραγματικῶς ὁ μέσος ὅρος τῆς βαθμολογίας τῶν πέντε μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, διότι συνέβαινον πολλάκις καὶ λάθη, ὄχι ἐκ δολίας προαιρέσεως, ἀλλ’ ἀριθμητικὰ καὶ ἐξ ἀντιγραφῆς. Λοιπὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἄλλως ἔλεγχος, καὶ εἶναι τερατῶδες εἰς τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις τοῦ Σχολείου τῶν ὑπαξιωματικῶν νὰ μὴ δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἔλεγχος διὰ τῆς συνυποβολῆς τῶν δελταρίων.

§75ΠΕΡ. ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὸ λέγει ὁ νόμος αὐτό;

§76ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Δὲν ἐξετάζω, ἐὰν τὸ λέγει ὁ νόμος· λέγω ἁπλῶς ποίαν σπουδαίαν σημασίαν ἔχουσι τὰ δελτάρια διὰ τὸν ἔλεγχον τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων.

§77ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἤθελεν ὁ νομοθέτης.

§78ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ νομοθέτης νὰ ἠθέλησεν αὐτό. (Θορυβώδεις διάλογοι).

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, Κύριοι· δὲν εἶναι δυνατὸν οὕτω νὰ γείνῃ συζήτησις.

§80ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Ἑπομένως ἡ ὑποβολὴ τῶν δελταρίων αὐτῶν ἔχει μεγάλην σπουδαιότητα, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἔλεγχον τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐὰν θέλητε ν’ ἀφαιρέσητε τὸν ἔλεγχον τῶν ἐργασιῶν τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων, τότε βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται τὰ δελτάρια· ἀλλ’ ἐὰν πρέπῃ νὰ ὑπάρχῃ ἔλεγχος, πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται τὰ δελτάρια. Ἀλλ’ ἔρχομαι καὶ εἰς ἕτερον λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ γνωρίζῃ τὴν βαθμολογίαν τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς. Ὅταν βλέπῃ εἷς Ὑπουργός, ὅτι π.χ. ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς δίδει ἀριθμὸν βαθμοῦ 20, καὶ ἄλλο δίδει 10 ἢ 0, τί θὰ εἴπῃ; Πρέπει νὰ δύναται νὰ ἐλέγξῃ τὸ τοιοῦτον.

§81Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τότε ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς ἀναφέρει εἰς τὴν προϊσταμένην ἀρχήν. (Διάλογοι).

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§83Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ἄλλοτε ἐγένοντο διακοπαί, κ. Πρόεδρε, ἀλλὰ δὲν ἐπενέβητε νὰ μὴ διακόπτουν, καὶ πρέπει πάντοτε μίαν τακτικὴν νὰ ἀκολουθῆτε (θόρυβος).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, Κύριοι.

§85ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριε Δραγούμη.

§87ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μοὶ φαίνεται, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν ἀφῆκε τὴν παραμικρὰν ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ ὅτι τὰ γενόμενα καὶ ἐν τῇ προκειμένῃ ὑποθέσει, τὰ γενόμενα περὶ τὴν ἀκύρωσιν τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς πρώτης ἐξετάσεως, ἅτινα κατὰ μέρος ἀπέβησαν ὑπὲρ ἄλλων, ἢ ὅτι ἀπέδειξαν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐξετάσεως, ὅτι ἐγένοντο ἔξω τῶν νομίμων βάσεων. Δὲν ἠδυνήθην νὰ πεισθῶ, μετὰ προσοχῆς ἀκροασθεὶς καὶ τῆς δευτέρας ἀγορεύσεως τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, μετὰ προσοχῆς ἀκροασθεὶς καὶ τῆς συνηγορίας, ἣν ἀκαδημαϊκῶς μᾶλλον ὑπέβαλε τελευταῖον ὑπὲρ αὐτοῦ ὁ ἔντιμος ἐκ Βονίτσης Βουλευτής, δὲν ἠδυνήθην νὰ πεισθῶ, ὅτι ὑπάρχει ἔρεισμά τι τυπικὸν οἱονδήποτε, ἐφ’ οὗ δύναται νὰ στηριχθῇ ἡ πρᾶξις τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀκυρώσαντος τὰς ἐξετάσεις, διὰ τὸν λόγον ὅτι δὲν συνυπεβλήθησαν καὶ τὰ δελτάρια, τὰ χρησιμεύσαντα εἰς τὴν βαθμολογίαν τῆς προφορικῆς δοκιμασίας. Ὅπως ὑπάρξῃ ἔδαφος νόμιμον τοιούτης ἐνεργείας, ἔδει, ὡς παρετηρήθη ἤδη, νὰ ὑπάρχῃ νόμος, ὑποχρεῶν εἰς τὴν ὑποβολὴν τῶν δελταρίων τούτων, ἔπρεπε τὸ Διάταγμα, τὸ παραγόμενον ἐκ τοῦ νόμου καὶ κατ’ ἐντολὴν αὐτοῦ ἐκδοθὲν, ὅπως ὁρίσῃ τὰς λεπτομερείας, νὰ περιέχῃ εἰδικὴν περὶ τούτου παραγγελίαν. Ἐρευνήσας δὲ καὶ ἐγὼ μετὰ τῶν ἄλλων τὸν νόμον, οὐδαμοῦ ἠδυνήθην νὰ ἀνακαλύψω, ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη διάταξις ἐν τῷ Διατάγματι. Ἀλλὰ παραπέμπουσιν ἡμᾶς εἰς διατάξεις ἀναγομένας εἰς ἄλλα θέματα. Καὶ ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν διὰ τοιούτου τρόπου νὰ κανονισθῶσι τὰ ζητήματα ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἐν ᾧ αἱ διατάξεις τελείως διαφέρουσιν; Ἂν τοῦτο ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, ἠθέλομεν βεβαίως τὰς διατάξεις ταύτας μεταβιβάσει καὶ εἰς τοὺς διαγωνισμοὺς τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, καὶ ἠθέλομεν εἴπει, ἐπειδὴ εἰς τὰς προεισαγωγικὰς ἐξετάσεις τῆς δεῖνος ἢ δεῖνος Σχολῆς τὰ δελτάρια συνάπτονται καὶ πέμπονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ τοῦτο καὶ εἰς τὰς ἐξετάσεις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ εἰς τὰς ἐξετάσεις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τὰ δελτάρια καὶ ἐκεῖ, ἐὰν πρόκηται περὶ δελταρίων, πρέπει νὰ συναφθῶσι καὶ ἀποσταλῶσιν εἰς τὸν Ὑπουργόν. Ἡ ἐξ ἀναλογίας ἑρμηνεία οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος, ὅπως περιορισθῇ ἐντὸς τοῦ κύκλου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὁ εἷς νόμος καὶ ὁ ἄλλος νόμος· Διάταγμα νόμιμον καὶ τὸ ἕν, Διάταγμα νόμιμον καὶ τὸ ἕτερον· ἐὰν τὰ δελτάρια εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν πρέπει, ἐξ ἀναλογίας διατάξεως περὶ ἄλλων ἐξετάσεων, νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὸν Ὑπουργὸν καὶ ἐπὶ τῆς ἐξετάσεως, περὶ ἧς ὁ λόγος, καὶ τὰ δελτάρια εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται ἐξ ὁμοίας ἀναλογίας εἰς τὸν Ὑπουργὸν, καὶ οὕτω καθεξῆς. Ἦτο βεβαίως ἀτυχὴς ἡ δικαιολογία τοῦ ἐξ Ὕδρας Βουλευτοῦ, ἐπὶ τῶν λόγων τούτων στηριχθέντος εἰς δικαιολογίαν τῆς ἀποφάσεως αὑτοῦ. Εἶναι δὲ καὶ αἱ διατάξεις, οἱ ὅροι, οἵτινες κανονίζουσι τὸ θέμα, τοσοῦτον σαφεῖς, ὥστε βεβαίως δὲν ἐννοεῖ τις, διὰ ποῖον λόγον εἶχε τοιαύτην ἀξίωσιν ὁ Ὑπουργὸς ὁ πρώην, οὐδὲ τί ἐσκόπει νὰ ἐξελέγξῃ, βλέπων τὰ δελτάρια· ἐσκόπει νὰ ἐξελέγξῃ, μήπως ὑπάρχει μεταξὺ τῶν δελταρίων καὶ τοῦ πίνακος τοῦ συνταχθέντος ἐπὶ τοῖς δελταρίοις διαφορά τις; Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον, ἐφ’ οὗ στηρίζονται τὰ ἀναγόμενα εἰς τὴν βαθμολογίαν τῶν προφορικῶν ἐξετάσεων, εἶναι ἀκριβολογώτατον, καὶ ἔχει οὕτω. (Ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 32 τοῦ Διατάγματος). Λαμβάνει ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς τὸ ὄνομα τοῦ βαθμολογηθέντος, τὸ ὄνομα τοῦ βαθμολογήσαντος...

§88Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Πρόκειται περὶ ἐξετάσεων ἐν τοῖς σώμασι.

§89ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐκεῖ, ὅπου παραπέμπει τὸ ἄρθρον καὶ ἀναγράφει αὐτὰ ἐν τοῖς πίναξιν. Ἔχει λοιπὸν ὁ Ὑπουργὸς ἐκ τῆς ἀναγραφῆς ταύτης, τῆς γενομένης ἐπὶ παρουσίᾳ ὁλοκλήρου τῆς ἐπιτροπῆς γεγονυίᾳ τῇ φωνῇ καὶ κατ’ ἀντιπαραβολὴν, ἔχει ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα, ἅτινα δύνανται νὰ πείσωσιν αὐτὸν, ἂν θέλῃ νὰ πεισθῇ περὶ τούτου, ἂν ἐγένετό τι τὸ ἄτοπον ἐν τῇ βαθμολογίᾳ, ἢ καὶ λάθος οἱονδήποτε. Ὅταν ταῦτα ἔχῃ, εἰς τί χρησιμεύουσι τὰ δελτάρια; ἀπολύτως εἰς οὐδὲν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐκοπίασε ματαίως τὸ Διάταγμα, ἐκεῖ, ὅπου παραπέμπει εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο, νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀξιοῖ σὺν τῷ πρακτικῷ νὰ συνυποβληθῶσι καὶ τὰ δελτάρια. Τὸ ἄρθρον, εἰς ὃ παραπέμπει, — καὶ εἶναι τὸ ἄρθρον 57 — λέγει, ὅτι ὑποβάλλεται μόνον τὸ ὁλικὸν ἀποτέλεσμα· ὅταν λέγῃ, ὅτι ὑποβάλλεται μόνον τὸ ὁλικὸν ἀποτέλεσμα, ὑπῆρχε καμμία δυσκολία εἰς τὸν νομοθέτην νὰ εἴπῃ: «πρὸς τούτοις ὑποβάλλονται καὶ τὰ δελτάρια»; Οὐδεμία βεβαίως. Παραπέμπει εἰς ἄρθρον, ὅπερ λέγει, ὅτι ὑποβάλλονται καὶ τὰ δελτάρια; Ὄχι· οὐδὲν λέγει· διότι ἠθέλησεν ὁ νομοθέτης, ὁ ἐκδότης τοῦ Διατάγματος, ὁ κατ’ ἐντολὴν τοῦ νομοθέτου διατάσσων ταῦτα, νὰ μὴ ἀξιώσῃ τὴν ὑποβολὴν τῶν τοιούτων δελταρίων. Ἀλλ’ ἀνάγκη νὰ ἐξετάσωμεν, ποῖα εἶναι τὰ δικαιώματα τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὁ πρώην Ὑπουργὸς ἐνταῦθα θελήσας νὰ στηρίξῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτοῦ τὴν τυπικὴν, — διότι ἡ ἀπόφασις ἐπικαλεῖται παράβασιν τύπου πρὸς ἀκύρωσιν — ἀνεκοίνωσεν ἡμῖν τινα, ἐξαγόμενα ἐκ τῶν πινάκων τῶν ὑποβεβλημένων εἰς αὐτὸν, ἵνα ἀποδείξῃ, ὅτι ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῆς βαθμολογίας τῆς προφορικῆς καὶ τῆς βαθμολογίας τῆς ἐγγράφου δοκιμασίας, ὅπως οὕτω, καταδεικνύων τοιαύτην τὴν διαφορὰν, δείξῃ, ὅτι ἐκ τῆς οὐσίας ἐπηρεάσθη, ἵνα ἐφαρμόσῃ τὸν τύπον αὐστηρῶς, καθ’ ὃν τρόπον οὗτος διαγινώσκει αὐτόν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἴδωμεν, τί λέγει τὸ Διάταγμα τοῦτο περὶ τῆς ἐξουσίας, ἣν παρέχει εἰς τὸν Ὑπουργόν. Τὸ Διάταγμα ἐν ἄρθροις 64 καὶ 65 ἀποφαίνεται κατὰ τρόπον, ὅστις οὐδεμίαν καταλείπει ἀμφιβολίαν περὶ ἐκείνου, ὅπερ δι’ ἁπλῆς σκέψεως λογικῆς πᾶς ὁ ὀλίγον τι γευσάμενος τῶν νομικῶν πραγμάτων θέλει ἀντιληφθῆ, δὲν ἐπιτρέπει ἀνάμιξιν τοῦ Ὑπουργοῦ παντάπασιν εἰς τὴν οὐσίαν, δὲν ἐπιτρέπει ἄλλο τι ἢ μόνον τοῦτο, καὶ ἀξιοῖ παρ’ αὐτοῦ τοῦτο μόνον νὰ ἐξετάσῃ, ἂν αἱ ἐξετάσεις διεξήχθησαν κανονικῶς, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων διατάξεων· μετὰ τὴν τοιαύτην δ’ ἐξέτασιν δὲν παρέχει εἰς αὐτὸν ἐξουσίαν νὰ ἐξετάσῃ ἄλλο τι ἢ ἓν καὶ μόνον, ὅπερ καὶ ῥητῶς ὁρίζεται ἐν τῷ νόμῳ. Μίαν καὶ μόνην ἐξαίρεσιν περιλαμβάνει ὁ νόμος, τὴν ἐξέτασιν προσόντος, ὅπερ ἀναφέρεται ἐν τῷ ἄρθρῳ 65. Κατὰ τὸ ἄρθρον 63, «ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐλέγχει μόνον τὸ κανονικὸν τῶν πινάκων τῶν ἀποτελεσμάτων, οἵτινες ὑποβάλλονται εἰς αὐτὸν, καὶ οὐδὲν ἔχει δικαίωμα νὰ φέρῃ εἰς αὐτοὺς οὐδεμίαν τροποποίησιν, πλὴν τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 65 προβλεπομένης». Καὶ τίς εἶναι ἡ τροποποίησις ἡ προβλεπομένη διὰ τοῦ 65 ἄρθρου; Ἀκούσατε αὐτὴν (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 65. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διατάσσει τὴν ἐκ τοῦ πίνακος διαγραφὴν παντὸς ἐν αὐτῷ ἐγγεγραμμένου ὑποψηφίου, ὑποπεσόντος κατὰ τὸ διάστημα τὸ ἀπὸ τῆς ἐν αὐτῷ ἐγγραφῆς του ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν γενικῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων εἰς βαρέα πειθαρχικὰ καὶ ἄλλα παραπτώματα, ἐπισύροντα ποινὰς ὑπερβαινούσας τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ σωματάρχου, καὶ δικαιολογοῦντα τὸ αὐστηρὸν τοῦτο κατ’ αὐτοῦ μέτρον. Ἡ τοιαύτη διαταγὴ κοινοποιεῖται εἰς τὸ σχετικὸν τοῦ διαγραφέντος ὑποψηφίου Σῶμα.» Ἐφρόντισε τὸ Διάταγμα ν’ ἀπαγορεύσῃ πᾶσαν ἄλλην ἀνάμιξιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν, ἐκτὸς μόνον ἐκείνης, ἥτις ἐκ τῶν ὅρων τῆς πειθαρχίας τοῦ στρατοῦ ἐπιβάλλεται εἰς αὐτόν· λέγει πρὸς αὐτὸν, ὅτι ὀφείλει νὰ σεβασθῇ τοὺς πίνακας καὶ τ’ ἀποτελέσματα, εὐθὺς ὡς πεισθῇ, ὅτι αἱ ἐξετάσεις διεξήχθησαν κανονικῶς καὶ οἱ πίνακες συνετάχθησαν κανονικῶς, καὶ τότε μόνον ἐπιτρέπει αὐτῷ νὰ ἀνατρέψῃ τ’ ἀποτελέσματα τῆς βαθμολογίας, τῆς δοθείσης ὑπὸ τῶν νομίμως πρὸς τοῦτο τεταγμένων, ὅταν μετὰ τὰς ἐξετάσεις προκύψωσι βαρέα πταίσματα, δι’ ἃ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἰσέλθῃ ὁ ὑποστὰς τὴν ἐξέτασιν εἰς τὴν Σχολήν. Ταῦτα οὕτως ἔχουσι, καὶ ἀπέναντι τῆς τοιαύτης ῥητῆς τοῦ νόμου θελήσεως, τῆς πολλαπλῶς ἐκδηλωθείσης, δὲν ἐπιτρέπει εἰς οὐδένα Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ θίξῃ ἀποτελέσματα, ὑπὸ τοῦ νόμου κληθέντα ἀνεπίδεκτα θίξεως, καὶ ν’ ἀπομακρύνῃ τῆς Σχολῆς τοὺς ἐπιτυχόντας, ἵνα ἐπιδιώξῃ διὰ νέου διαγωνισμοῦ τὴν εὕρεσιν ἄλλων. Ἡ μέθοδος αὕτη, κύριε Πρόεδρε, δυστυχῶς δὲν ἐμφανίζεται τὸ πρῶτον νῦν· ἴσως σήμερον ἐγένετο μετὰ μείζονος παραβλέψεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου, μετὰ περισσοτέρου θάρρους· ἀλλὰ δυστυχῶς ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα παραδείγματα, καὶ ὑπάρχουσι τὰ παραδείγματα δυστυχῶς πάλιν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν, — δὲν ἐνθυμοῦμαι ἂν ἤκουσα, ὅτι ὑπῆρξαν παρόμοια καὶ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν. — Ἐν τοῖς πολιτικοῖς Ὑπουργείοις οὐδέποτε παρετηρήθη τοιοῦτόν τι, καὶ ἐν τοῖς πολιτικοῖς Ὑπουργείοις, ὅπου τὰ πράγματα ἐξετάζονται μετὰ περισσοτέρας προσοχῆς πρὸς τὰ κείμενα τῶν νόμων καὶ μετ’ ὀλιγωτέρας διαθέσεως πρὸς ἀπολυταρχικὰς ἀποφάσεις, τ’ ἀποτελέσματα τῶν διαγωνισμῶν κυροῦνται πάντοτε, οὐδ’ ὑπάρχει παράδειγμα ἐπαναλήψεως διαγωνισμοῦ διὰ λόγον τοιοῦτον. Ὑποβάλλονται τ’ ἀποτελέσματα. Ἐνίοτε εἶναι δυνατὸν ὁ Ὑπουργὸς, ἐξετάζων κατὰ τὴν ἰδίαν ἑαυτοῦ κρίσιν τὰ πράγματα, νὰ διαφωνῇ καθ’ ἑκυτὸν πρὸς τὸ δεῖνα ἢ τὸ δεῖνα ἀποτέλεσμα, ἀλλ’ ὀφείλει καὶ αἰσθάνεται ὅτι ὀφείλει νὰ ἐκπληρώσῃ καθῆκον, ἐπικυρῶν τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις αὐτὴ καὶ μόνη ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ, αὐτὴ καὶ μόνη ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ καὶ νὰ βαθμολογήσῃ. Ἀλλ’ εἶπον ὅτι ἀντίθετος τάσις πλέον ἢ ἅπαξ ἐνεφανίσθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, μετά τινος ἐπιφυλάξεως πρότερον, ταύτην δὲ τὴν φορὰν ἐνεφανίσθη πολλαπλῆ καὶ μετὰ θάρρους ἐξακολουθοῦντος μέχρι καὶ ταύτης τῆς στιγμῆς, ὅτε ἠκούσαμεν τὸν διαπράξαντα τὴν ἀληθῶς μὴ νόμιμον ταύτην πρᾶξιν Ὑπουργὸν νὰ ἔλθῃ ἐνταῦθα ὡς Βουλευτὴς ν’ ἀπολογηθῇ ὑπὲρ αὐτῆς. Τοῦτο εἶναι ἀσύγγνωστον. Θίγεται δὲ ἐκ τοιαύτης ἐνεργείας ἱερὸν δικαίωμα, κύριε Πρόεδρε, θίγεται αὐτὸ τὸ μέλλον τοῦ νέου, ὅστις διὰ τῶν εἰσαγωγικῶν ἐξετάσεων πρόκειται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ στάδιον, εἰς ὃ προώρισεν ἑαυτὸν καὶ εἰς ὃ ἡ μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης προαίρεσις αὐτοῦ ἐδικαίωσεν αὐτὸν νὰ ἀποβλέπῃ, καὶ θίγεται αὐθαιρέτως· λόγῳ προτιμήσεως τούτου ἢ ἐκείνου ἀποκλείεται ὁ ἀληθῶς, κατὰ τὴν κρίσιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἄξιος νὰ εἰσέλθῃ, ἵνα εἰσέλθῃ ἄλλος, οὗτινος ἡ εἴσοδος ἔπειτα προπαρασκευάζεται ἐπιτηδείως, ἂν ἀπ’ εὐθείας διστάζῃ νὰ κατασκευάσῃ αὐτὴν ὁ ἀποκλείσας τὸν ἐπιτυχόντα Ὑπουργός. Γινώσκομεν δυστυχῶς ὁποία εἶναι ἡ ἀδυναμία τῶν χαρακτήρων τῶν ἀνθρωπίνων, καὶ πρὸ πάντων ὁπόσον δύσκολος γίνεται ἡ θέσις τῶν εἰς στρατιωτικὴν πειθαρχίαν ὑποβεβλημένων κατωτέρων, ἂν κατασταθῇ εἰς αὐτοὺς δῆλον, ὅτι ὁ ἀνώτατος ἔχει προτιμήσεις· ἡ ἀδυναμία εἶναι δυνατὸν νὰ παρασύρῃ καὶ τὸν ἄλλως ἔχοντα εὐθεῖαν τὴν προαίρεσιν εἰς τὸ νὰ κλείσῃ τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ ἀφήσῃ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Σχολὴν ὁ μὴ προσήκων, ἀποκλειομένου τοῦ προσήκοντος. Τοιαῦτα δὲ βλέπετε γινόμενα κατὰ τὰς ἐξετάσεις τὰς εἰσαγωγικάς. Οἱ μαθηταὶ, οἱ προαγόμενοι ἐτησίως δι’ ἐξετάσεων ἀπὸ τάξεως εἰς τάξιν, ἔχουσι συνήθεις τοὺς καθηγητάς· ἐν ἁπάσαις ταῖς Στρατιωτικαῖς Σχολαῖς ἔχουσιν αὐτοὺς αὐτοτελεῖς καὶ δικαίους κριτὰς, καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε συχνὰ τὸν εἰσελθόντα ἕκτον, ἕβδομον ἢ δέκατον εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Σχολὴν, τὸ δεύτερον καὶ τὸ τρίτον ἔτος ἀνερχόμενον τρίτον, δεύτερον, πρῶτον. Διατί; Διότι κατὰ τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις, ἐξ ἐπιθυμίας ὅπως προτιμηθῇ ἰσχυρὸς, ἐγένετο προσπάθεια, ὅπως ἐκεῖνος καταβιβασθῇ, ἀλλ’ αὐτοὶ οὗτοι πολλάκις, οἱ προσπαθήσαντες ἢ ἐκ πλάνης ἢ καὶ ἐξ ἐπηρεασμῶν ἔξωθεν, ἵνα ἀναβιβάσωσιν ἄλλον κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν, ἐρχόμενοι καὶ ἐξετάζοντες αὐτὸν κατὰ τὸ τέλος τοῦ ἔτους, καθ’ ὃ ἀπέδειξε τὴν πρὸς εἴσοδον εἰς τὴν Σχολὴν ἱκανότητα, αἰσθάνονται πληρέστατα τὴν ὑποχρέωσιν ν’ ἀναβιβάσωσιν αὐτὸν ἐκεῖ, ὁπόθεν κατεβιβάσθη, ὅπως εἰσαχθῇ ἕτερος ἀντ’ αὐτοῦ. Καὶ ἔχομεν παραδείγματα τοιαῦτα. Διὰ τοῦτο ὀφείλομεν νὰ προσφερώμεθα αὐστηρότατοι, ἀμείλικτοι, ὁσάκις τοιαύτη περίστασις παρουσιάζεται ἐνώπιον ἡμῶν. Ἐγὼ τὸν διὰ τοιούτου τρόπου ἀποκλεισμὸν τοῦ ἱκανοῦ ἀπὸ τῆς εἰσαγωγῆς εἰς τὴν Σχολὴν θεωρῶ μετέχοντα πολὺ τῆς ἠθικῆς καταπτώσεως, ἥτις περιβάλλει τὴν δολοφονίαν τὴν σωματικήν. Φρονῶ, ὅτι ὁ ἐπιδιώκων τὸν ἀποκλεισμὸν τοῦ ἐπιτυγχάνοντος ἀπὸ τῆς Σχολῆς, εἰς ἣν ἐργασθεὶς καὶ κοπιάσας ἐζήτησε νὰ εἰσέλθῃ, δολοφονεῖ αὐτὸν ἠθικῶς, καὶ ἡ δολοφονία ἡ ἠθική, κατ’ ἐμέ, εἶναι πολὺ χείρων τῆς δολοφονίας τῆς σωματικῆς. Ἐκ τῶν τοιούτων ἀδίκων ἀποκλεισμῶν δὲν ἠξεύρω, ἂν ἕκαστος ὑμῶν δὲν γνωρίζει πόσων ὁ βίος δὲν κατεστράφη, πόσοι ἔπαθον, πόσοι ηὐτοκτόνησαν, πόσοι ἠστόχησαν ἐν τῷ περαιτέρω βίῳ, πόσοι ἠναγκάσθησαν νὰ τραπῶσιν ἄλλην ὁδὸν, παρὰ τὴν ὁδὸν τῆς ἀρετῆς, τῆς ἐργασίας, τοῦ κόπου, ἥτις ἄγει ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν ἐπιτυχίαν καὶ τὴν ἀνάδειξιν. Διὰ τοῦτο λέγω καὶ πάλιν, ὅτι ἀμείλικτοι πρέπει νὰ δειχθῶμεν πρὸ τοιούτων παραδειγμάτων, ὁσάκις ἐμφανίζωνται. Καὶ ἐν τῇ προκειμένῃ περιστάσει, μὴ γνωρίζων τί θέλει πράξει ἢ τί δύναται νὰ πράξῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ὀφείλω καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις ἐξεδήλωσεν ὁπωσδήποτε γνώμην, ἔχει καθῆκον νὰ συσχετίσῃ τὰς πράξεις αὑτοῦ πρὸς τὴν γνώμην, διότι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν ταύτην τὴν ἑσπέραν περιεκάλυψε τὴν γνώμην αὑτοῦ, ἀφήσας μόνον νὰ ὑπονοήσωμεν αὐτὴν, ἐν προγενεστέρᾳ συνεδριάσει ἐδήλωσεν, ὅτι κατὰ τὴν πεποίθησιν αὐτοῦ ὑπάρχει περίπτωσις ἀνορθώσεως ἀδικήματος. Ἐὰν δὲ τοῦτο φρονῇ καὶ σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ πόρισμα τῆς συζητήσεως ἔσται, ὅτι, ἀναγνωριζομένης τῆς ἀδικίας, ὀφείλει νὰ ἐξεύρῃ τρόπον, ἵνα ἐπαναφέρῃ τὸ δίκαιον εἰς τὴν οἰκείαν θέσιν.

§90Γ. ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα)

§91Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅτι ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, Κύριοι, παρενόμησεν, αὐτὸ εἶναι τόσον πασιφανὲς, ὥστε δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνεται τόσος θόρυβος, διότι ὁ νόμος καὶ τὸ Διάταγμα ἔχουσι τὰς διατάξεις αὑτῶν ῥητάς. Ἀλλ’ ἡ συζήτησις αὕτη εἶναι ἐντελῶς ἀκαδημαϊκή, διότι τὸν πρώην Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν παρανομήσαντα δὲν δυνάμεθα νὰ φέρωμεν εἰς εἰδικὸν Δικαστήριον. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν, εἶναι, τί πρέπει νὰ γείνῃ διὰ τοὺς ὑπαξιωματικούς, οἵτινες ὄντως ἠδικήθησαν, διότι, κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, οἱ ὑπαξιωματικοί, οἵτινες ἠδικήθησαν, ἦσαν ἱκανώτατοι καὶ διημφισβήτουν τὴν θέσιν τοῦ πρώτου κατὰ τὰς ἐξετάσεις, εἶναι δὲ ἀνάγκη καὶ ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Πολιτεία νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτῶν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ τις, ποία θὰ ἦναι ἡ μέλλουσα κατάστασις τῶν ἀτόμων τούτων, πρὸς τὰ ὁποῖα τόσον ἀστόργως ἡ Πολιτεία προσηνέχθη. Ἡ Πολιτεία λοιπὸν ἔχει καθῆκον ἀπαραίτητον ν’ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ χρόνος ὁ σχολικὸς παρῆλθε σχεδόν, διότι δὲν ὑπολείπονται πλέον παρὰ δύο μόνον μῆνες, διὰ τοῦτο ἤθελον ἐκφέρει γνώμην πρὸς τὸν νῦν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως κατὰ τὰς ἐπερχομένας ἐξετάσεις παρουσιάσῃ τοὺς εἰρημένους ὑπαξιωματικοὺς εἰς αὐτὰς καὶ ἐπιστήσῃ πᾶσαν τὴν προσοχὴν αὑτοῦ, ἵνα τοὐλάχιστον εἰς τὸ μέλλον μὴ ἀδικηθῶσι· διότι σήμερον, τό γε νῦν ἔχον, ἐπειδὴ ὁ χρόνος παρῆλθε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἀπολύτως τίποτε, κατὰ τὴν γνώμην μου· ἐγὼ δὲ, ἐὰν ἤμην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἤθελον δηλώσει τὴν γνώμην ταύτην.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραπάνος.

§93Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν προτίθεμαι νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον εὐρέως συνεζητήθη, καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ἐξηντλήθη. Ἐπειδὴ ὅμως καὶ ἐγὼ ἔτυχε νὰ γνωρίζω ἕνα ἐκ τῶν ἀδικηθέντων ὑπαξιωματικῶν, καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ ζήλου τοῦ στρατιωτικοῦ καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἱκανότητος εἶναι ἐκ τῶν ἀρίστων, νομίζω καθῆκόν μου νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις πρὸς ὑποστήριξιν τῆς γενομένης προτάσεως, ὅτι ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὀφείλει νὰ ἐπανορθώσῃ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἐξετελέσθη ἀναμφισβητήτως παρὰ τοῦ προκατόχου αὐτοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ἐδικαιοῦτο ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀκυρώσῃ τὰς ἐξετάσεις, τὰς γενομένας ἐν πλήρει τάξει, διότι τὰ δελτία κατεστράφησαν παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ δὲν ἀπεστάλησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐὰν τὸ τοιοῦτον ἤθελε παραδεχθῆ ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, παρέβη ἄλλο καθῆκον σπουδαιότατον, ὅτι παρέλειψε νὰ τιμωρήσῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐπὶ καταστροφῇ δημοσίων ἐγγράφων· διότι, ἐὰν πράγματι ἦσαν ὑποχρεωμένοι κατὰ τὸν νόμον καὶ τὰ καθιερωθέντα προηγούμενα νὰ πέμψωσι τὰ δελτία τῶν ἐξετάσεων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, κατέστρεψαν δὲ ταῦτα, κατέστρεψαν δημόσια ἔγγραφα. Ἀλλὰ βεβαίως δὲν ἔπραξαν τοῦτο, δὲν κατέστρεψαν δημόσια ἔγγραφα, διότι δὲν ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ πέμψωσι τὰ δελτία ταῦτα. Ὥστε ἡ παρανομία τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, κατ’ ἐμὲ, δὲν εἶναι ἀμφισβητήσιμος. Ἀλλ’ ἡ παρανομία αὕτη, ἡ παραβλάψασα δικαιώματα ἀναμφισβητήτως ἱκανῶν ὑπαξιωματικῶν, ἐπιβάλλει εἰς τὸν νῦν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἐπανόρθωσιν τοῦ ἀδικήματος τούτου. Δὲν εἶναι δὲ ἐπανόρθωσις τοῦ ἀδικήματος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος ἐξ Οἰτύλου Βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι εἰς προσεχεῖς ἐξετάσεις πρέπει νὰ δοθῇ περισσοτέρα προσοχὴ εἰς αὐτοὺς, διότι εἰς προσεχεῖς ἐξετάσεις θὰ ἐξετασθῶσι καὶ οὗτοι, ἐὰν παρουσιασθῶσιν, ἐν ἴσῃ μοίρᾳ μετ’ ἄλλων ὑπαξιωματικῶν. Δύναται δὲ νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐπανόρθωσις τοῦ ἀπολεσθέντος χρόνου τῆς διδασκαλίας αὐτῶν διὰ πλειοτέρας ἐπιμελείας αὐτῶν, ἐὰν ἀπὸ τοῦδε εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν· καὶ ἐὰν θελήσωσιν ὄντως νὰ συμβαδίσωσι πρὸς τοὺς προηγηθέντας ἐν τῇ εἰσαγωγῇ αὐτῶν, θὰ συμβαδίσωσι καὶ ἐν τῇ προαγωγῇ αὐτῶν· ἐὰν δὲ ἦναι ἀνίκανοι, θὰ μείνωσιν ἐν τῇ ἰδίᾳ τάξει, θὰ θεραπευθῇ δ’ οὕτω τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἰς αὐτοὺς κατὰ τὰς ἐξετάσεις, αἵτινες παρανόμως ἠκυρώθησαν.

§94Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὡς μανθάνω ταύτην τὴν στιγμὴν, καὶ ἄλλοτε συνέβη ὅμοιον πρᾶγμα ἐν τῷ μέσῳ τοῦ ἔτους, καὶ κατὰ τὴν λῆξιν μάλιστα τοῦ ἔτους...

§95Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Κατὰ μῆνα Μάϊον.

§96Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατὰ μῆνα Μάϊον εἰσήχθησαν εἰς τὴν Σχολὴν, ἔδωσαν ἐξετάσεις διὰ τὴν ἄλλην τάξιν καὶ ἐπέτυχον. Ὥστε εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ τὸ αὐτὸ καὶ τώρα, ἐὰν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὰ προηγούμενα καὶ κανονίσῃ τὰ περὶ τούτου συμφώνως πρὸς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἄλλοτε.

§97Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε εἴμεθα σύμφωνοι.

§98Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§99Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§100Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Δὲν προτίθεμαι ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἐπὶ πλέον, καθόσον νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις ἐγένετο εὐρυτάτη, καὶ κατεδείχθη ἐξ αὐτῆς, ὅτι πάντως ἐγένετο παράβασις νόμου. Ἐπειδὴ ὅμως ἠκούσαμεν παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Μυκωνίου, ὅστις πολλάκις ἔλαβε μέρος εἰς τοιαύτας ἐπιτροπὰς καὶ γινώσκει καλῶς ἐξ ἰδίας πείρας, ὅτι τὰ δελτάρια ταῦτα ἐξηφανίζοντο πάντοτε καὶ δὲν συνυπεβάλλοντο μετὰ τῶν πινάκων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ ἐπειδὴ γνωρίζομεν πάντες, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ὕδρας Βουλευτὴς δὲν ἐχρημάτισε τὸ πρῶτον Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὴν περίοδον ταύτην, κατὰ τὴν ὁποίαν συνέβη ἡ παρανομία, ἀλλὰ πολλάκις, καὶ ἑπομένως πολλάκις ἐφήρμοσε τὸν νόμον αὐτὸν, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως, πρὸς διάλυσιν τῶν ἀμφιβολιῶν, τῶν ὑπαρχουσῶν οὐχὶ πλέον περὶ τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου, διότι κατὰ τὴν γνώμην μου — πιστεύω δὲ καὶ κατὰ τὴν γνώμην πάντων ὑμῶν —ἀπεδείχθη αὕτη πληρέστατα ἐκ τῆς συζητήσεως ταύτης, ἀλλὰ περὶ τῆς προθέσεως τοῦ παραβάντος τὸν νόμον τότε Ὑπουργοῦ, ἤθελον, λέγω, παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως, εἰ δυνατὸν, προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς φακέλους τῶν ἐξετάσεων κατὰ παρελθόντα ἔτη, κατὰ τὰ ὁποῖα Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἦτο ὁ αὐτὸς ἐξ Ὕδρας κύριος Βουλευτὴς, ἵνα ἴδωμεν, ἂν τὴν γνώμην ταύτην, τὴν ὁποίαν εἶχε κατὰ τὰς ἐξετάσεις ταύτας, τὰς ὁποίας ἠκύρωσεν, εἶχε καὶ ἄλλοτε, καὶ ἂν ἐφήρμοσε κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τότε τὸν νόμον, ἂν δηλαδὴ ὑπεβλήθησαν καὶ τότε παρὰ τῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς σὺν τοῖς πίναξι καὶ τὰ δελτάρια, τὰ ὁποῖα σήμερον λέγει ὅτι δὲν ὑπεβλήθησαν, καὶ διὰ τοῦτο ἠναγκάσθη νὰ ἀκυρώσῃ τὰς ἐξετάσεις. Νομίζω ὅτι ἡ σύστασίς μου καὶ ἡ παράκλησίς μου αὕτη εἶναι νομιμωτάτη καὶ δικαιοτάτη, καὶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ἀποδειχθῇ καὶ ἡ ἔλλειψις πάσης προθέσεως περὶ παραβάσεως τῶν νόμων ἐκ μέρους τοῦ προκατόχου του, θέλει σπεύσει νὰ φέρῃ εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν τοὺς φακέλους τούτους.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαυρομμάτης... Ἐπὶ ἑτέρου θέματος;

§102ΕΠ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Μάλιστα.

§103Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος ἐγώ. Πάντες οἱ ἀγορεύσαντες συνεφώνησαν, ὅτι πραγματικῶς ἐγένετο παρανομία, ὅσον ἀφορᾷ τὸ νόμιμον τῶν ὑπὸ τοῦ ἐξ Ὕδρας Βουλευτοῦ ἀκυρωθεισῶν ἐξετάσεων, ἐκτὸς τοῦ κ. ἐκ Κερκύρας Βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος εὑρίσκει, ὅτι ἡ παρανομία ἴσως ἐγένετο ὑπὸ τῆς δευτέρας ἐπιτροπῆς, ἥτις ἐνήργησε τὰς ἐξετάσεις μετὰ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ πρώτου πίνακος...

§104ΑΡ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Ἐὰν ἐγένετο.

§105Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ἐὰν ἐγένετο βεβαίως... Ἀλλὰ πάντες, καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας συνάδελφος καὶ οἱ ἄλλοι ἀγορεύσαντες, κατέληξαν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι, εἴτε παρὰ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ κ. ἐξ Ὕδρας Βουλευτοῦ, εἴτε παρὰ τῆς δευτέρας ἐπιτροπῆς προέκυψεν ἡ παρανομία αὕτη, ὄντως ἠδικήθησαν οἱ ὑπαξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις, καὶ πάντες συνεφώνησαν, ὅπως συστηθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εἰσαγάγῃ αὐτοὺς εἰς τὴν Σχολὴν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον παρατηροῦνται κενὰ ἐν τῷ στρατῷ, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ δικαιολογήσωσι τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν τούτων ἐν τῇ Σχολῇ, χωρὶς νὰ παραβλαβῇ οὐδενὸς ἑτέρου δικαίωμα. Διὰ τοῦτο ἐνόμισα, μετὰ τὴν μακρὰν συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξήχθη ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἤθελε γνωρίσει εἰς τὴν Βουλὴν, ποῖα τυχὸν μέτρα ἤθελε λάβει ὑπὲρ τῶν ἀδικηθέντων τούτων ὑπαξιωματικῶν,—καθόσον, ὅτι ἐγένετο ἀδικία, οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία. Ἐγένετο ἡ ἀδικία παρὰ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ κ. ἐξ Ὕδρας Βουλευτοῦ; ἐγένετο ἡ ἀδικία ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐξετασάσης ἐκ δευτέρου τοὺς ὑποψηφίους τούτους μαθητὰς τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν; δὲν γνωρίζω· ἀλλὰ πάντες συνεφώνησαν εἰς τὸ ζήτημα, ὅτι κάπου ἐγένετο ἀδικία, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει ὑποχρέωσιν, οὕτως εἰπεῖν, μετὰ τὴν συζήτησιν, τὴν διεξαχθεῖσαν ἐνταῦθα, νὰ εἰσαγάγῃ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς τούτους εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν, νὰ τοὺς καταστήσῃ μαθητὰς, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον παρόμοιον συνέβη καὶ ἄλλοτε, καὶ μαθηταὶ εἰσήχθησαν πολὺ ἀργότερον παρ’ ὅ,τι δύνανται νὰ εἰσαχθῶσι σήμερον. Ὥστε μεταξὺ τῶν ἄλλων συνηγορεῖ καὶ τὸ προηγούμενον. Τὴν γνώμην τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τούτου ἐπεθύμουν νὰ ἀκούσω, διότι νομίζω, ὅτι μία τοιαύτη συζήτησις πρέπει νὰ ἔχῃ ἓν συμπέρασμα, καὶ ἰδίως πρέπει νὰ γνωρίσῃ ἡ Βουλὴ τὴν γνώμην τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπανόρθωσιν τοῦ γενομένου ἀδικήματος εἰς τοὺς ὑπαξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὴν Σχολὴν, διότι ἔχουσι δικαίωμα πρὸς τοῦτο, ἀφοῦ ἀδικία ἐγένετο κατ’ αὐτῶν, ἀδιάφορον ἂν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ ἢ παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐξετασάσης αὐτούς.

§106Γ. ΚΟΡΠΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Νομίζω, Κύριοι, μετὰ τὰ λεχθέντα καὶ μετὰ τὴν γενομένην σύστασιν ὑπὸ διαφόρων κ. Βουλευτῶν, ὅτι μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ μοὶ δοθῇ ὀλίγος καιρὸς, ἡμερῶν ὀλιγίστων, ὅπως οὐχὶ μόνον μελετήσω ἐπισταμένως τὸ ζήτημα, ἀλλὰ καὶ συνεννοηθῶ μετὰ τῶν συναδέλφων μου, διότι πρόκειται περὶ πράξεως οὐχὶ συνήθους, πρόκειται περὶ πράξεως σοβαρᾶς βεβαίως, διὰ τὴν ὁποίαν ἔχω καθῆκον νὰ μελετήσω μετὰ πολλῆς προσοχῆς, μετὰ πολλῆς ἐπιστασίας, χωρὶς βεβαίως νὰ παραγνωρίσω τὴν διαγνωσθεῖσαν διάθεσιν τῆς Βουλῆς.

§107Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Ὀφείλω νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, εἰπόντα, ὅτι πρέπει νὰ μελετήσῃ ἐπισταμένως τὸ ζήτημα, διότι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι πρωτοφανὲς, ὅτι καὶ ἄλλοτε τὸ αὐτὸ ζήτημα ἀναφυὲν ἐλύθη καθ’ ὃν τρόπον ἡ Βουλὴ σύσσωμος σήμερον προτείνει. Κατὰ τὸ 1898, νομίζω, ἐνεργήθησαν ἐξετάσεις, καθ’ ἃς εἰσήχθησαν μαθηταὶ εἰς τὴν Σχολὴν, ἠγέρθη δὲ ζήτημα περὶ ἑνὸς, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα δὲν ἐνθυμοῦμαι, καὶ ἐπὶ τέλους ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου κατώρθωσε ν’ ἀποφανθῇ τὴν γνώμην αὐτῆς κατὰ μῆνα Μάϊον, ὅτε καὶ εἰσῆλθεν ὁ ὑπαξιωματικὸς ἐκεῖνος εἰς τὴν Σχολήν. Ἐνῷ δὲ εἰσῆλθε τὸν Μάϊον, καὶ οὐχὶ Μάρτιον, ὃν διανύομεν σήμερον, ὑπέστη τὰς ἐνιαυσίους ἐξετάσεις του μετὰ τῶν συμμαθητῶν του, καὶ ὄχι μόνον προεβιβάσθη, ἀλλὰ καὶ ἠρίστευσε, τοῦτο δὲ, διότι ἐν τῇ πρώτῃ τάξει τοῦ Σχολείου τῶν ὑπαξιωματικῶν διδάσκονται μαθήματα μὴ χρῄζοντα ἰδιαιτέρων γνώσεων, διδάσκονται μαθήματα, τὰ ὁποῖα διδάσκονται καὶ ἐν τοῖς Γυμνασίοις καὶ ἐν τῷ Σχολαρχείῳ, ἐὰν δὲ ὑπάρχῃ καὶ μάθημά τι, τὸ ὁποῖον εἶναι κἄπως εἰδικὸν, οἱ ὑπαξιωματικοὶ αὐτοὶ δύνανται νὰ μελετήσωσι, καὶ ἂν μὲν κατορθώσωσι νὰ μάθωσι τὸ μάθημα ἐκεῖνο, νὰ τὸ χωνεύσουν, ὡς λέγομεν, ὑφιστάμενοι τὰς ἐξετάσεις των δύνανται νὰ προβιβασθῶσιν, ἂν δὲ πάλιν, ὑφιστάμενοι τὰς ἐξετάσεις των τὰς ἐνιαυσίους ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἐκείνης, νομισθῶσιν, ὅτι δὲν ἔχουσι τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα, ὅπως προαχθῶσιν εἰς τὴν Βʹ τάξιν, οὐδὲν κωλύει τὴν ἐπιτροπὴν ν’ ἀποφανθῇ τὴν γνώμην, ὅτι οἱ ὑπαξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, μὴ καταρτισθέντες ὅπως ἔπρεπε νὰ καταρτισθῶσι, μένουσιν ἐν τῇ ἰδίᾳ τάξει, — πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ὁ νόμος δὲν ἀπαγορεύει.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαυρομμάτης ἔχει τὸν λόγον.

§109ΕΠΑΜ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Χθὲς, κύριε Πρόεδρε, ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος, μόλις ἀρξαμένης τῆς συνεδριάσεως, ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημά τι πρὸς αὐτὸν περὶ στυγεροῦ ἐγκλήματος, γενομένου ἐν Μαχαλᾷ, καὶ ἐκ τούτου ὁρμώμενος, ἐξέθηκε τὰς ἐντυπώσεις του περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Ἐπειδὴ δὲν ἔτυχε νὰ παρίσταμαι ἐνταῦθα κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, ἐν τοῖς πρακτικοῖς δὲ εἶδον τὴν ἀνακοίνωσιν ταύτην, θὰ λάβω τὴν ἐλευθερίαν νὰ ἀπασχολήσω δι’ ὀλίγων τὴν Βουλὴν περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας τῆς ἐπαρχίας Βονίτσης. Εἰ καὶ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ ἡ δημοσία ἀσφάλεια δὲν εἶναι συνήθως ὁμαλή, οὐχ ἧττον, ὁσάκις παρουσιάσθη τὸ ζήτημα τοῦτο ἐν τῇ Βουλῇ, δὲν ἔλαβον τον λόγον, καὶ διότι πολλοὶ συνήθως λαμβάνουσι τὸν λόγον ἐν τῷ ζητήματι τούτῳ, καὶ διότι ἐθεώρησα καταλληλότερον ν’ ἀπευθύνωμαι ἰδιαιτέρως, καὶ ὅταν ἔτι κατέχω τὴν θέσιν τοῦ ἀντιπολιτευομένου, πρὸς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς. Δι’ ὃ καὶ πολλάκις ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀπετάθην καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἀμφότεροι εὐμενὲς ἔτειναν οὖς πρὸς τὰς παραστάσεις μου ἐκείνας. Ἀναγκάζομαι ὅμως ἤδη νὰ λάβω τὸν λόγον, καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης νὰ ἀπευθύνω τὰς παραστάσεις μου, καὶ ἐκ τῆς ὄντως σοβαρωτάτης καταστάσεως, ἐν τῇ ὁποίᾳ διατελεῖ ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης, καὶ ἐξ ἐπιστολῶν πολυαρίθμων συμπολιτῶν μου. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀναγνώσω δύο ἐπιστολὰς καὶ ἕν τηλεγράφημα, καὶ διότι ἀποστέλλονται αὗται ὑπὸ προσώπων διακεκριμένων συμπολιτῶν μου καὶ ἐπιστημόνων, καὶ διότι αἱ ἐπιστολαὶ αὗται σχετίζονται πρός τε τὴν ἐκεῖ δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ πρὸς τὸ στυγερὸν κακούργημα, τὸ ὁποῖον ἀνεκοίνωσεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος. Ἡ μία τῶν ἐπιστολῶν τούτων, γραφεῖσα ὑπὸ συμπολίτου μου διακεκριμένου ἰατροῦ, ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Πρὸ καιροῦ ἡ κατάργησις τῶν ἀποσπασμάτων ἐπήνεγκεν ἐντελῆ παραλυσίαν ἐν τῷ δήμῳ μας. Δὲν παρέρχεται ἡμέρα, χωρὶς νὰ ἔχωμεν κρούσματα, καὶ δυστυχῶς οὐκ ὀλίγα, ζῳοκλοπῶν, ζῳοκτονιῶν κλπ. καὶ χωρὶς νὰ ἀκούωμεν παράπονα ἀπὸ τοὺς διερχομένους τὸ χωρίον μας, ὅπερ, ὡς γνωρίζετε, εἶναι τὸ κέντρον τῶν διερχομένων, καὶ ἰδίως ἀπὸ τοὺς ἐργάτας τῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ Κουβαρᾶ–Μαχαλᾶ, ὅτι τοὺς λῃστεύουσι· τοῦθ’ ὅπερ ἐξηνάγκασεν αὐτοὺς νὰ φύγωσι, καὶ φόβος εἶναι, ἂν ἡ κατάστασις αὕτη ἐξακολουθήσῃ, νὰ μὴ προσέλθωσιν ἄλλοι ἐργάται, ὁπότε ὁ δρόμος οὗτος θέλει μείνει ἀτελείωτος, πρὸς μεγίστην βλάβην τῆς ἐπαρχίας μας ὑπὸ ἔποψιν συγκοινωνίας καὶ ἐμπορικῆς κινήσεως. Φωνάξατε ἑπομένως, παρακαλοῦμεν, ὑπὲρ τῆς ἀνασυστάσεως τῶν ἀποσπασμάτων, διότι, ἂν δὲν ληφθῇ μέτρον τι, τὰ ἀποτελέσματα τῆς καταστάσεως ταύτης θὰ ἦναι πολὺ δυσάρεστα.» Κατόπιν δὲ τῆς ἐπιστολῆς ταύτης ἔλαβον παρὰ τοῦ αὐτοῦ προσώπου καὶ τὴν ἑξῆς ἐπιστολὴν (ἀναγινώσκει): «Εἰς ἀναστάτωσιν εὑρίσκονται τὸ χωρίον Μαχαλᾶ καὶ τὰ πέριξ ἕνεκα στυγεροῦ ἐγκλήματος, συμβάντος σήμερον ἐν πλήρει μεσημβρίᾳ, εἰς ἀπόστασιν μόλις 15′ λεπτῶν τῆς ὥρας ἀπὸ τοῦ χωρίου μας καὶ εἰς καταφανέστατον μέρος. Δίκην ἀμνῶν παρ’ ἀγνώστων ἐσφάγησαν δύο ἐκ Τζουμέρκων ἀτυχῆ παιδία, κτίσται τὸ ἐπάγγελμα. Ἡ συγκίνησις, ἥτις κατέχει ὅλους μας, εἶναι ἀπερίγραπτος, ὡς καὶ ἡ ἀπογοήτευσίς μας ἐκ τῆς ἀδρανείας τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις, μ’ ὅλας τὰς πρὸς ὑμᾶς διαβεβαιώσεις διὰ τὴν ἀνασύστασιν τῶν ἀποσπασμάτων, κωφεύει ἔτι. Ἐὰν τὰ ἐπανειλημμένα ταῦτα ἐγκλήματα, ἤτοι δολοφονίαι, ζωοκτονίαι, ζωοκλοπαί, ἀπαγωγαὶ κλπ., συνέβαινον πρὸ τοῦ Ἰανουαρίου, ὅτε, κατὰ τὸ σύνηθες, γίνονται αἱ πρὸς τὸ Δημόσιον πληρωμαί, βεβαιωθῆτε, ὅτι ἠθέλομεν ἔχει στάσιν πληρωμῶν, καὶ δικαίως· διότι τί ἄλλο ἀναμένει ὁ φορολογούμενος οὗτος λαὸς ἢ ἀσφάλειαν ζωῆς, τιμῆς καὶ περιουσίας; Ὡς ταύτην δὲ τὴν στιγμὴν πληροφοροῦμαι, ἀπεστάλη ἀπόσπασμα ἐξ ὀλιγίστων ἀνδρῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας, εὑρισκόμενον ἤδη ἐν τῷ δήμῳ Ἀστακοῦ, ἀλλὰ διευθύνεται τοῦτο ὑπὸ λοχίου τινὸς τῶν εὐζώνων καὶ μὲ τὴν ἐντολὴν νὰ καταδιώκῃ καὶ συλλαμβάνῃ, οὐχὶ τοὺς ληστοφυγοδίκους καὶ ζωοκλέπτας, ἀλλὰ τοὺς ὀφειλέτας τοῦ Δημοσίου· δηλ. δὲν ἐστάλησαν στρατιῶται, ἀλλὰ εἰσπράκτορες· ὀρθὸν ἑπομένως εἶναι τὸ λεγόμενον ὑπὸ τῶν κακοποιῶν στοιχείων, ὅτι τώρα εἶναι καιρὸς νὰ κλέψωσι καὶ νὰ ἐκδικηθῶσι, διότι ἦλθεν ὁ καιρὸς τῆς Μεσοβασιλείας! Ἐκ τῶν ὀλιγίστων τούτων, ἅτινα δέον νὰ θεωρηθῶσιν ὡς σταγὼν ἐν Ὠκεανῷ, ἀπέναντι τῶν ὅσων ἔχουσι γείνῃ, δύνασθε νὰ φαντασθῆτε τὴν κατάστασιν τῆς ἐπαρχίας μας. Δι’ ὃ καὶ αὖθις παρακαλῶ νὰ ὑψώσητε φωνὴν διαμαρτυρίας πρὸς διαφύλαξιν τῆς ζωῆς τῶν συμπολιτῶν μας, οἵτινες, φοβούμενοι μὴ ὑποστῶσι τὴν τύχην τῶν ἀτυχῶν παιδίων Τζουμερκιωτῶν, δὲν τολμῶσι νὰ ἐξέλθωσι τῆς οἰκίας των καὶ ἐργασθῶσι.» Καὶ πλεῖστοι δὲ ἄλλοι συμπολῖταί μου, κύριε Πρόεδρε, μοὶ περιγράφουσι διὰ τῶν αὐτῶν χρωμάτων τὴν ἐλεεινὴν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκεται ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης, ἀποστέλλοντές μοι συνάμα σήμερον καὶ τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα, μὲ τὴν παράκλησιν, ὅπως τὸ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλὴν (ἀναγινώσκει): «Ὁ ἐπὶ δολοφονίᾳ δὶς καὶ διαφόροις ἐγκληματικαῖς πράξεσι κατηγορηθείς, ῥομφαίᾳ δ’ ἐγκαθιδρυθεὶς δήμαρχος Ἀνακτορίων Κωνσταντῖνος Σερεπίσος, καταγγελθεὶς δ’ ἐσχάτως ἐπὶ πλαστογραφίᾳ ὑπὸ Νικολάου Πουρνάρα (τελειοφοίτου τῆς Νομικῆς), ἣν πρὸς καταδολίευσιν περιουσίας του ἔπραξεν, ἐτραυμάτισεν αὐτὸν ἐν Βονίτσῃ καὶ ἐν καφενείῳ διὰ ῥοπάλου εἰς τὴν κεφαλὴν ἐκ τῶν ὄπισθεν ἐπικινδύνως. Ἰδοὺ Δήμαρχος! Κοινωνία διατελεῖ ἀνάστατος. Προστατεύσατε ζωὴν φορολογουμένων πολιτῶν κατὰ χειρῶν κακούργων. Πουρνάρας, Λογοθέτης, Κατσιγιάννης, Νικάκης, Δρίβας.» Ὁ δήμαρχος οὗτος δὲν εἶναι ἄγνωστος εἰς τὴν Βουλήν, διότι καὶ ἄλλοτε ὁ ἀείμνηστος συμπολίτης μου βουλευτὴς Σακελλαρόπουλος ἐν ἐκτάσει ἀπηθανάτισεν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καθόσον περὶ τοῦ δημάρχου τούτου ἐπὶ πολὺ ἠσχολήθη ἡ Δικαιοσύνη. Ἐνεθαρρύνθη δὲ ἤδη βεβαίως εἰς τὸ τηλεγραφικῶς καταγγελλόμενον νέον κακούργημά του ἐκ τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν διατελεῖ ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐκεῖ. Εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγου, ὅτι δὲν ἔχω παράπονον κατὰ τῆς ἐνεστώσης Κυβερνήσεως, διότι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς οὓς ἀνεκοίνωσα τὴν κατάστασιν ταύτην, μετ’ εὐμενείας πολλῆς ἠκροάσαντο τῶν παραπόνων μου τούτων, καὶ ἔπραξαν ὅ,τι ἦτο δυνατὸν πρὸς ἐπαναφορὰν τῆς τάξεως. Ἀλλὰ δυστυχῶς τὴν τοιαύτην κατάστασιν διέπλασαν οἱ νόμοι τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, καὶ ἰδίως ὁ νόμος περὶ Γενικῆς Διοικήσεως τοῦ στρατοῦ καὶ ὁ περὶ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς χωροφυλακῆς, τὴν ὁποίαν λαθροχειρικῶς ὑπήγαγον ὑπὸ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν. Ὅτε εἰσήγαγον τοὺς νόμους τούτους, προέταξαν ὡς κύριον ἐπιχείρημα, ὅτι θ’ ἀπαλλάξωσι τὸν στρατὸν καὶ τὴν χωροφυλακὴν ἀπὸ τῆς ἐπιδράσεως τῆς πολιτικῆς. Καὶ ἐν τούτοις οὐδέποτε ἄλλοτε ἠσκήθη μεγαλειτέρα ἐπίδρασις τῆς πολιτικῆς ἢ ἡ ἀσκουμένη ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νόμων τούτων. Μεθ’ ὅσα καὶ ἂν κατελάλησαν καὶ καταλαλοῦσι περὶ συναλλαγῆς καὶ περὶ ἐπιδράσεως τῶν Βουλευτῶν ἐπὶ τῆς διοικήσεως, θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ εἴπωσιν, ἂν κατώρθωσάν ποτε ν’ ἀποσπάσωσι συμπολίτας των ἐντεῦθεν ἢ ἐξ ἄλλου τάγματος καὶ νὰ τοὺς μεταφέρωσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας των, χάριν δῆθεν ὑπηρεσίας! Καὶ ἐν τούτοις ταῦτα κατωρθώθησαν ἐπὶ τῶν εὐκλεῶν ἡμερῶν τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως, καὶ ἰδίως ἀφ’ ὅτου τὸ Ἀρχηγεῖον ἀπεσπάσθη ἀπὸ τῆς χωροφυλακῆς καὶ ἐτέθη ὑπὸ τὴν Γενικὴν Διοίκησιν. Μοὶ εἶχεν ἀνακοινωθῆ ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου, ὅτι στρατιῶται φίλοι τῶν ἀντιθέτων μου ἀπεσπάσθησαν ὀνομαστὶ ἐντεῦθεν καὶ ἀπεστάλησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βονίτσης χάριν δῆθεν τῆς καταδιώξεως τῆς λῃστείας. Παρεπονέθην εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς χωροφυλακῆς, ὅστις, στενῶς συνδεόμενος μετὰ τῆς ἐπαρχίας Βονίτσης, μοὶ ἔλεγεν ἐπὶ ταῖς τοιαύταις παραστάσεσί μου: «Προκειμένου ν’ ἀποσπάσωμεν δι’ Ἀκαρνανίαν στρατιώτας, διατὶ νὰ μὴ ἀποσπάσωμεν τοὺς συμπολίτας μας;» Ἐπὶ τῇ παρατηρήσει μου δὲ, ὅτι «οἱ ἀποσπασθέντες εἶχον ἐκλεχθῆ πάντες ἀντίθετοί μου», μοὶ ἀπεκρίθη: «διατὶ δὲν προέτεινες καὶ σὺ τοὺς ἰδικούς σου;»! Ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω, ὅτι, ἀποταθεὶς τότε πρὸς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν, εἰσηκούσθην, καὶ ἐπανωρθώθη τὸ κακὸν, διότι ἀνεκλήθησαν ἐκεῖθεν οἱ ἀποσπασθέντες ἀντίθετοί μου εὔζωνοι, ἀλλ’ ἀνεκλήθησαν συνάμα καὶ τὰ ἀποσπάσματα, καὶ διεσκαλεύθη οὕτως ἔκτοτε ἡ δημοσία ἀσφάλεια. Ἐν παρόδῳ δὲ ἀναφέρω, ὅτι μεταξὺ τῶν ἀποσπασθέντων τότε ἦτο καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ῥηθέντος δημάρχου Ἀνακτορίων Σερεπίσου, ὅστις εἶχε προσκολληθῆ εἰς τὴν ἀστυνομίαν Βονίτσης!! Σημειωτέον δὲ πρὸς τούτοις, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ἐχίνου, ἐν ᾧ συνέβη τὸ στυγερὸν ἐκεῖνο ἔγκλημα, καὶ ὅστις κατ’ ἔκτασιν εἶναι ἴσως ὁ μᾶλλον ἐκτεταμένος δῆμος τοῦ Κράτους, καὶ ὅστις μετὰ τοῦ δήμου Ἀνακτορίων εἶναι κατ’ ἔκτασιν μεγαλείτερος πολλῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους, ὑπάρχουσι τρεῖς μόνον χωροφύλακες, οἵτινες ἀποκλειστικῶς συνοδεύουσι τοὺς εἰσπράκτορας, καὶ οὐδεὶς ἀπολύτως ὑπάρχει, ὅπως συγκρατῇ τὴν δημοσίαν τάξιν, μόλις δ’ ἐσχάτως, καὶ κατόπιν τῶν παραστάσεων ἐμοῦ καὶ ἄλλων Βουλευτῶν, κατωρθώθη νὰ σταλῶσι μεταβατικά τινα ἀποσπάσματα. Μεθ’ ὅσα δὲ καὶ ἂν ἐρρήθησαν κατὰ τῶν ἀποσπασμάτων, ἕνεκα τῶν καταχρήσεων, αἱ ὁποῖαι γίνονται πολλάκις ὑπ’ αὐτῶν, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι τὰ ἀποσπάσματα, διευθυνόμενα ὑπὸ καλῶν ἀξιωματικῶν, μεγάλας προσήνεγκον ὑπηρεσίας εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ διὰ τοῦτο ζητοῦμεν τὴν ἐπαναφορὰν αὐτῶν. Δι’ ὃ καὶ θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς καταστάσεως ταύτης τῆς ἐπαρχίαν Βονίτσης. Τὰ ἀποσταλέντα μέχρι τοῦδε ἀποσπάσματα δὲν εἶναι ἐπαρκῆ, διότι, ὡς εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγου, οὐδέποτε ἄλλοτε ἡ διατάραξις τῆς τάξεως ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βονίτσης περιῆλθεν εἰς ὃ σημεῖον εὑρίσκεται σήμερον· θὰ ἐπιστήσω δὲ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἐπὶ τοῦ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσα, κατὰ τοῦ δημάρχου Ἀνακτορίων, καθ’ οὗ τοσαῦτα καταγγέλλονται.

§110Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας συνεζητήθη τοσάκις ἐν τῇ Βουλῇ, ἴσως δὲ συζητηθῇ καὶ ἄλλοτε. Δὲν νομίζω δὲ, ὅτι τὴν ὥραν ταύτην δύναμαι νὰ προσθέσω τι. Ἡ δημοσία ἀσφάλεια εἶναι ὁμολογουμένως οἰκτρά. Θέλω μόνον εἰπεῖ ὀλίγας λέξεις σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τοῦ φόνου τῶν δύο ἀτυχῶν κτιστῶν ἐν Μαχαλᾷ. Οἱ κτίσται ἐκεῖνοι κατάγονται ἐκ τῆς ἐπαρχίας μου, ἀπετέλουν δὲ μέρος μιᾶς ὁμάδος, ἡ ὁποία ἐργάζεται ἐν Βονίτσῃ, καὶ, ὡς ἐξέθηκε χθὲς ὁ κ. Βουλευτὴς Εὐρυτανίας, εὑρέθησαν ὡς πρόβατα ἐσφαγμένοι. Ἐκ τούτου φοβηθέντες οἱ συγγενεῖς των μὲ παρακαλοῦσιν, ὅπως καὶ ἐγὼ συντελέσω νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ζωὴ τῶν λοιπῶν μελῶν τῆς ὁμάδος ταύτης τῶν κτιστῶν, διότι αἱ ἐγχώριοι ἀρχαὶ, εἰς τὰς ὁποίας ὑπέδειξαν τὸν κίνδυνον, ὃν διατρέχουσι, τοῖς ἀπήντησαν, ὅτι δὲν ἔχουσιν ἀρκετοὺς ἄνδρας, ἵνα τοὺς προστατεύσωσι. Θὰ συστήσω λοιπὸν καὶ ἐγὼ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως λάβωσι τὰ ἀναγκαῖα μέτρα πρὸς σωτηρίαν τῶν ἀτυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων, διότι, ἀγνοοῦντες τὸν λόγον τοῦ φόνου τῶν δύο συντρόφων των, δὲν γνωρίζομεν, ἐὰν οἱ δράσται δὲν προβῶσιν εἰς τὸν φόνον καὶ ἄλλων ἐκ τῆς ὁμάδος. Ἐπειδὴ δὲ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουσιν ἀκόμη ἐργασίαν, καὶ ἐκ τούτου δέον νὰ μένωσιν ὀλίγας ἡμέρας ἐκεῖ, ὅπως τελειώσωσιν αὐτὴν καὶ εἶτα ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς ἑστίας των, παρακαλῶ, ὅπως ἐντονώτερον καὶ συντομώτερον ληφθῇ ἡ δέουσα πρόνοια πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ζωῆς αὐτῶν.

§111Ν. ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἤμην ἐδῶ κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως, κύριε Πρόεδρε, ἤδη πληροφοροῦμαι, ὅτι μοὶ ἐκάματε τὴν τιμὴν νὰ μὲ συμπεριλάβητε μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς τῆς εἰδικῆς πρὸς ἐπεξεργασίαν τῆς συμβάσεως περὶ σιγαροποιΐας. Ἐπειδὴ μοὶ εἶναι ἀδύνατον, ἕνεκα τῶν πολλῶν μου ἐργασιῶν, νὰ ἐργασθῶ καὶ ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, παρακαλῶ νὰ μὲ ἀντικαταστήσητε.

§112Δ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Χθὲς ἀνεκοινώθη τηλεγράφημα συμπολιτῶν μου, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐγὼ ἀπουσίαζον ἐντεῦθεν. Εὐτυχῶς οἱ κύριοι συνάδελφοί μου διεμαρτυρήθησαν διὰ τὸ ζήτημα τῆς οἰκτρᾶς τῳόντι καταστάσεως τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Τὸ ζήτημα εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσι, καὶ εἰς τὴν τέως καὶ εἰς τὴν νῦν Κυβέρνησιν, ὅτι καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν εἰς τὸ Κράτος δὲν ὑφίσταται δημοσία ἀσφάλεια· ἀλλ’ ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς, καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὑτῆς ἐπὶ τῆς παρατηρήσεώς μου. Ἡ Εὐρυτανία εἶναι ἐπαρχία, ἡ ὁποία ὑπῆρξε κατ’ ἐξοχὴν ἥσυχος μετὰ τὴν ἐξόντωσιν τῆς ληστείας. Τοῦτο λέγω πρὸς τιμὴν τῆς ἐπαρχίας μου. Ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἀνέλαβεν ἡ Πολιτεία τὴν ἐξόντωσιν τῶν ληστῶν, ἔκτοτε οὐδέποτε κατώρθωσε ληστής τις, ἢ κακοποιὸν στοιχεῖον, νὰ παραμείνῃ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου οὐδ’ ἐπὶ μίαν ἡμέραν. Ἀπὸ τεσσάρων ὅμως ἐτῶν τὸ ἔγκλημα τῆς δολοφονίας λαμβάνει καθ’ ἑκάστην χώραν ἐν Εὐρυτανίᾳ, ὅπου πρὶν ἦτο ἄγνωστον. Καὶ ἔχομεν ὀκτὼ δολοφονίας εἰς διάστημα δύο ἐτῶν, καὶ δὲν κατωρθώθη ἀκόμη νὰ συλληφθῶσιν οἱ δράσται, καὶ τοῦτο, διότι, ἐνῷ ἔχομεν 9 δήμους, μόλις εἰς τὸν ἕνα κατορθοῦται νὰ παραμένῃ ἀξιωματικὸς ἀστυνόμος, εἰς πάντας δὲ τοὺς λοιποὺς παραμένουσι χωροφύλακες ἢ ὑπενωμοτάρχαι διαρκῶς, δύναμίς τις δὲ ἀστυνομικὴ δὲν ὑπάρχει, ἐκτὸς ἑνὸς ἢ δύο χωροφυλάκων, οἱ ὁποῖοι διατίθενται καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν εἰσπρακτόρων. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεριμνήσῃ καὶ τοποθετήσῃ ἀξιωματικοὺς εἰς τὰς διαφόρους ἀστυνομίας τῆς Εὐρυτανίας, καὶ ἐνισχύσῃ αὐτὰς, ὅπως μὴ τὸ κακὸν προχωρήσῃ, διότι τότε ἀλλοίμονον εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην! Ἀφίνω δὲ τὴν ζωοκλοπὴν, ἡ ὁποία μαστίζει τὴν Εὐρυτανίαν ἀπηνέστερον ὅλων τῶν ἄλλων μερῶν, καὶ αὐτοῦ τοῦ Ξηρομέρου, τὸ ὁποῖον ὡς πρὸς τοῦτο κατέχει τὴν πρώτην θέσιν, καὶ τῆς Φθιώτιδος, ἡ ὁποία κατέχει τὴν δευτέραν, καὶ τῆς Δωρίδος, ἡ ὁποία κατέχει τὴν τρίτην, καὶ τῆς Θεσσαλίας, ἡ ὁποία κατέχει τὴν πρώτην καὶ τὴν τελευταίαν. Εἴμεθα ἀποκεκλεισμένοι ἡμεῖς κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε, ἐὰν ἀφεθῶμεν εἰς τὸ ἔλεος τῆς τύχης, θὰ καταστραφῶμεν! Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ στείλῃ ἀξιωματικοὺς ἀστυνόμους καὶ ἐνισχύσῃ τὰς ἀστυνομίας.

§113ΕΥΑΓΓ. ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἡ ἀθλιότης τῆς δημοσίας ἀσφαλείας τῶν ἐπαρχιῶν, ἡ ἐκτεθεῖσα παρὰ τῶν κυρίων συναδέλφων, ἔτι μᾶλλον καταφαίνεται ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ, ἣν ἀντιπροσωπεύω, τοῦτο δὲ ἀποδοτέον εἰς τὴν ἀδράνειαν καὶ ἀδιαφορίαν τῆς Κυβερνήσεως, πρὸ πολλοῦ ἐμπιστευθείσης τὴν ἀσφάλειαν τῶν πολιτῶν εἰς ἐνωμοτάρχας καὶ ὑπενωμοτάρχας μὲ δύναμιν τεσσάρων ἢ πέντε χωροφυλάκων ἐν δήμοις, ἔνθα ὁ πληθυσμὸς ἀνέρχεται εἰς πολλὰς χιλιάδας, ὡς οἱ δῆμοι Ἀπολλωνίων, Εὐγείρου καὶ ἄλλοι τῆς ἐπαρχίας Λευκάδος. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ ἡ περιουσία καὶ ἡ ζωὴ τῶν κατοίκων εὑρίσκεται εἰς τὴν διάθεσιν τῶν φαύλων στοιχείων, τὰ ὁποῖα καθημερινῶς ἐγκληματοῦσι, καταστρέφοντα τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν πολιτῶν, φονεύοντα τὰ κτήνη αὐτῶν, διαρρηγνύοντα ἢ καὶ δι’ ἀντικλείδων ἀνοίγοντα τὰς ἀποθήκας, καὶ βίᾳ ἔνοπλα εἰσδύοντα ὁμαδὸν εἰς κατοικουμένας οἰκίας, ἐξαναγκάζοντα δὲ τοὺς ἐν αὐταῖς δι’ ἀπειλῶν, ὅπως τοῖς παραδώσωσιν ὅ,τι οἱ κακοποιοὶ αὐτοὶ ἰδίαις χερσὶ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἀφαιρέσωσιν· ἐπίσης δὲ καὶ πολὺ συχνὰ ἀπαγωγαὶ καὶ φόνοι διαπράττονται· καὶ ἡ κατ’ αὐτοῦ δὲ τοῦ δημάρχου Ἀπολλωνίων ἐπιχειρηθεῖσα ἀπόπειρα δολοφονίας, διότι ἀπετόλμησε νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ δήμου του τὴν κατάστασιν, ἐπιβεβαιοῖ τὰ λεγόμενά μου. Ἡ τοιαύτη τῆς Κυβερνήσεως ἀδιαφορία ἔδωκε θάρρος εἰς τὰ φαῦλα στοιχεῖα, ὅπως συνεταιριζόμενα ἀθεμιτουργῶσι, καὶ περιήγαγε τὴν ἐπαρχίαν εἰς ἣν εὑρίσκεται κατάστασιν. Οἱ δὲ φιλήσυχοι τῶν κατοίκων δὲν τολμῶσι νὰ καταγγείλωσι τοὺς ἐγκληματίας, ἢ νὰ καταμαρτυρήσωσιν αὐτῶν, φοβούμενοι τὰς λυπηρὰς συνεπείας, ὧν ἡ ἐλαχίστη εἶναι τὸ ξυλοκόπημα ἐν μέσῃ ἀγορᾷ! Τῆς καταστάσεως ταύτης εὐελπιστῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει ἀπαλλάξει τὴν ἐπαρχίαν μου, ἐνισχύουσα τὰς ἀστυνομίας, καὶ ἀποστέλλουσα καταλλήλους ἀξιωματικοὺς ἀστυνόμους, συνιστῶσα δὲ τὴν ταχεῖαν καταδίωξιν καὶ ποινικὴν τιμωρίαν τῶν ἐγκληματιῶν.

§114Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα ἐμφαίνοντα, εἰς τί ποσὸν ἀνήρχοντο κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1900 καὶ εἰς τί ποσὸν ἀνέρχονται κατὰ τὴν 28 Φεβρουαρίου 1902 αἱ ἑξῆς καταθέσεις παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ: αʹ) Εἰς πίστιν τῆς ὑπηρεσίας τῶν δανείων τῶν σιδηροδρόμων ἐκ τῶν εἰσπράξεων τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ. βʹ) Εἰς πίστιν τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως τὸ ὑπὲρ αὐτῆς προωρισμένον ἐκ τῶν ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. γʹ) Διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ὁπλισμοῦ τοῦ στρατοῦ ἐκ τοῦ ἐσόδου τῆς ἐξαγορᾶς προσθέτου στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. δʹ) Εἰς πίστιν τοῦ δημοσίου ταμείου ἐκ τοῦ ἐντόκου τρεχουμένου λογαριασμοῦ αὐτοῦ.

§115Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν θὰ διακόψωμεν;

§116ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Ἔχω ἐγὼ τὸν λόγον.

§117Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Νὰ διακόψωμεν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν.

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινεῖ ἡ Βουλὴ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§120ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Ἐὰν πρόκηται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συνεδρίασις, θὰ ὁμιλήσω.

§121ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις τὴν ἑσπέραν ταύτην. Ἀπὸ τῆς αὔριον ὅμως θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπόφασις, ἣν εἶχε λάβει, νὰ διακόπτωμεν τὴν συνεδρίασιν κατὰ τὴν 8ην ὥραν, καὶ νὰ ἐπαναλαμβάνωμεν αὐτὴν τὴν 9ην.

§122ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 9 μ. μ.)