1899.07.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 76

τῆς 13 Ἰουλίου 1899.

(Τρίτη).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 καὶ 30′ μ. μ. ἄρχεται ἡ συνεδρίασις).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ δὲν ἐτυπώθησαν εἰσέτι. Διὰ τοῦτο ἡ ἀνάγνωσις αὐτῶν ἀναβάλλεται. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Πετρίδης.

§2Π. Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωμα, ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ ἐμφαίνωνται τὰ ἑξῆς: Πόσοι ὑπάλληλοι, κατ’ ὄνομα, εἶναι προσκεκολλημένοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἢ εἰς διπλωματικὴν ἢ προξενικήν τινα ἀρχήν. Ἀπὸ πότε ἕκαστος, καὶ διὰ τίνος ἐγγράφου διαταγῆς. Ποῖον μισθὸν λαμβάνει ἕκαστος, ἢ ποίας ἀπολαυάς. Πόσοι ὑπάλληλοι, ὀνομαστί, κατὰ θέσιν ἕκαστος, ἐκλήθησαν διὰ λόγους ὑπηρεσίας, καὶ ἀπὸ πότε, καὶ διὰ τίνος ἐγγράφου, εἰ δυνατὸν δέ, καὶ διὰ ποίαν ὑπηρεσίαν. Πόσα ἔξοδα κατεβλήθησαν εἰς ἕκαστον τούτων. Ἂν ἀληθεύῃ, ὅτι προξενικοὶ ὑπάλληλοι, ὑπηρετοῦντες εἰς τὰ Κράτη τοῦ Αἵμου, προσεκολλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς φρονεῖ, ὅτι αἱ προσκολλήσεις ἢ αἱ προσκλήσεις ἕνεκα ὑπηρεσίας αὗται συμφωνοῦσι πρὸς τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ 10 τοῦ νομοσχεδίου του, καὶ ἂν σκέπτεται νὰ τὰς ἀνεχθῇ, ἢ θὰ διατάξῃ ἕκαστον ὑπάλληλον νὰ μεταβῇ εἰς τὴν θέσιν του.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Πάλλης κ. Μπασιᾶς ὑποβάλλει σύστασιν, ἔχουσαν οὕτω: «Ἀπὸ ἐτῶν τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ἔμεινεν ἐντελῶς στάσιμον, ὑπὸ ἔποψιν προσωπικοῦ καὶ μηχανημάτων, ἀντιστρόφως ὅλως τῆς καθ’ ἑκάστην αὐξανούσης ἐργασίας, ὥστε, μεθ’ ὅλην τὴν ἐπιμέλειαν τοῦ ἀόκνως ἐργαζομένου Διευθυντοῦ καὶ τοῦ προθύμως συντρέχοντος προσωπικοῦ, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπαρκῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, ἰδίᾳ ὅτε συνεδριαζούσης τῆς Βουλῆς αὐξάνεται κατὰ πολὺ ἡ ἐργασία, ὡς ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κοινοβουλευτικῶν ἐντύπων, ἅτινα τούτου ἕνεκα, ὡς εἰκός, μὲ ὅλην τὴν ἐπαινετὴν προθυμίαν τῶν ἁρμοδίων, κατ’ ἀνάγκην πλειστάκις καθυστεροῦσι, περιέχοντα ἔστιν ὅτε καὶ τυπογραφικὰ σφάλματα. Τὸ τοιοῦτον ἠδύνατο εὐχερῶς νὰ διορθωθῇ, ἐὰν ἐλαμβάνετο μέριμνα περὶ ἀνοργανώσεως τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου γενικωτέρας, διδομένου καὶ τῷ Διευθυντῇ ἀναλόγου βαθμοῦ τῆς θέσεως, ἣν κατέχει, καὶ ἥτις, ὡς μὴ ὤφελεν, ὑπεβιβάσθη εἰς τὴν τοῦ τμηματάρχου βʹ τάξεως ἐν ἔτει 1895, ἱδρυομένου σύναμα καὶ ἰδιαιτέρου τμήματος διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς, ἵνα οὕτω καὶ παρ’ ἡμῖν, ὅπως ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ συμβαίνει, δημοσιεύωνται καθ’ ἑκάστην ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως τὰ ἐπίσημα καὶ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ τῆς προτεραίας σὺν τοῖς παραρτήμασιν αὐτῶν, ἅτινα παρ’ ἡμῖν μετὰ μῆνας μόνον εἶναι κατορθωτὸν νὰ δημοσιευθῶσιν, ὡς ἐκ τοῦ ὀργανωθέντος συστήματος, καίπερ ἐπαίνου ἄξιος τυγχάνει ὁ ζῆλος τῶν ἐντεταλμένων τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην.»

§4Θ. ΜΑΡΚΕΤΟΣ. Συνιστῶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὐτοῦ ἐπὶ τῶν Τραπεζῶν τῶν ἐχουσῶν προνόμια εἰς τὸ Κράτος καὶ ἐκδιδουσῶν τραπεζικὰ γραμμάτια. Τὰ τραπεζικὰ αὐτὰ γραμμάτια ἐκδίδονται ἐπὶ χάρτου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐλεεινός, οὕτως ὥστε μετὰ χρῆσιν ὀλιγοχρόνιον τὰ γραμμάτια αὐτὰ γίνονται ἐλεεινὰ καὶ ἀγνώριστα, πρὸς βλάβην μεγίστην τοῦ κοινοῦ, τὸ ὁποῖον ἀπατᾶται ἐπανειλημμένως, διότι πολλάκις τὰ γραμμάτια αὐτὰ δὲν γνωρίζονται, εἰμὴ μόνον διὰ τῶν ἐρυθρῶν ἀριθμῶν, οὕτως ὥστε καὶ χάρτης παντοπωλείου μὲ ἐρυθρὸν ἀριθμὸν δύναται πολλάκις νὰ ἐξαπατήσῃ τοὺς ἁπλοϊκοὺς, καὶ νὰ λάβωσιν αὐτὸν ὡς τραπεζικὸν γραμμάτιον. Εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, ὅπου ἰσχύουσι τὰ προνόμια αὐτὰ, μεγίστη προσοχὴ δίδεται παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ποιότητος τοῦ χάρτου τῶν τραπεζικῶν γραμματίων, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ ἐξασφάλισις τοῦ κοινοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑποχρεωμένον, μάλιστα ἐνταῦθα, ὅπου ἡ κυκλοφορία τῶν τραπεζικῶν γραμματίων, εἶναι ἀναγκαστικὴ, νὰ λαμβάνῃ ταῦτα ὡς χρήματα. Ἔλαβον ἀφορμὴν, κύριοι Βουλευταὶ, ὅπως ποιήσωμαι τὴν παρατήρησιν ταύτην πρὸς τὴν Βουλὴν, διότι ἕνεκα τῆς κακῆς ποιότητος τοῦ χάρτου τῶν τραπεζικῶν γραμματίων ἄνθρωποι ἐπιτήδειοι ἐφεῦρον τρόπον καὶ χωρίζουσι τὰ γραμμάτια αὐτὰ, ἰδίως τὰ τῶν πέντε δραχμῶν, εἰς δύο, κυκλοφοροῦντες οὕτω ἀμφοτέρας τὰς ὄψεις τοῦ πενταδράχμου γραμματίου, τήν τε ἔμπροσθεν καὶ τὴν ὄπισθεν, καὶ ὠφελούμενοι 5 δραχμὰς ἐξ ἑκάστου. Ἀλλ’ ἐκ τούτου ἐπέρχεται διττὴ ζημία εἰς τε τὸ ἐμπόριον καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν· διότι ἡ Τράπεζα, παρὰ τὸ δίκαιον, ἀρνεῖται νὰ δεχθῇ τὰ παρουσιαζόμενα εἰς αὐτὴν πεντάδραχμα τραπεζογραμμάτια, ὧν λείπει τὸ ὄπισθεν μέρος, ἐνῷ τὸ τραπεζογραμμάτιον αὐτὸ ἰσχύει, διότι εἰς τὸ ἔμπροσθεν αὐτοῦ μέρος φέρει τὸν ἀριθμὸν, τὰ σήματα τῆς Τραπέζης, τὴν σφραγῖδα καὶ τὰς ὑπογραφὰς τὰς ἁρμοδίας. Φρονῶ ὅτι ἡ μὴ ἐξαργύρωσις τῶν τοιούτων γραμματίων, ἐκ τῶν ὁποίων λείπει τὸ ὄπισθεν μέρος, εἶναι κατάχρησις ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης. Ἔχω δὲ ἀνὰ χεῖρας τοιοῦτο τραπεζογραμμάτιον, τοῦ ὁποίου λείπει τὸ ὄπισθεν μέρος, καὶ ἀρνεῖται ἡ Τράπεζα νὰ τὸ δεχθῇ.

§5Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ ἐξοφλήσῃ καὶ τὸ ἄλλο ἥμισυ;

§6ΜΑΡΚΕΤΟΣ. Ὄχι. Τὸ ἄλλο δὲν ἔχει καμμίαν ὑπογραφήν. Τὸ γραμμάτιον δὲν ἔχει ἐσωτερικὴν ἀξίαν χρήματος, εἶναι παραστατικὸν τῆς ἀξίας. Ἀφοῦ δὲ τὸ ἔμπροσθεν μέρος ἔχει τὰς ὑπογραφὰς, εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Τράπεζα νὰ τὸ ἐξοφλήσῃ, μόνον δὲ τὸ ὄπισθεν μέρος τοῦ τραπεζογραμματίου, ἤτοι τὸ ἕτερον ἥμισυ, δὲν ὑποχρεοῦται ν’ ἀναγνωρίσῃ ἢ ἐξοφλήσῃ. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα τὴν ἀστυνομίαν ἐπὶ τῶν Τραπεζῶν τούτων καὶ ἐξασφαλίζουσα τὸ συμφέρον τοῦ κοινοῦ, νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν Τραπεζῶν, ὅπως προμηθεύωνται ἀφ’ ἑνὸς μὲν χάρτην ποιότητος τοιαύτης, ὥστε νὰ ἀντέχῃ εἰς τὴν χρῆσιν τῶν γραμματίων τούτων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ὑποχρεώσῃ αὐτὰς, ὅπως ἐξαργυρώνωσι τὰ γραμμάτια ταῦτα, τὰ ὁποῖα εἶναι ὑποχρεωμέναι νὰ ἐξαργυρώνωσιν, ἀδιάφορον ἂν λείπῃ τὸ ὄπισθεν μέρος αὐτῶν, τὸ ὁποῖον οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει.

§7Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε ὡς πρὸς τὰς ὑπογραφὰς, οὔτε ὡς πρὸς ἄλλο τι.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§9Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Συζητουμένου, Κύριοι, τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους, ὁ λίαν εὔγλωττος καὶ διακεκριμένος συνάδελφος κ. Μπουφίδης διεξετραγῴδησε τὴν κατάστασιν τοῦ ἐν Ἀθήναις Πλειμμελειοδικείου, ὅπως ἀποδείξῃ, ὅτι αἰτία τῆς κακῶς ἀπονεμομένης δικαιοσύνης εἶναι ἡ μεγάλη περιφέρεια τῶν Πρωτοδικείων. Ἐγὼ δὲ, ἀπαντῶν τότε εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὰ συμβαίνοντα ἐν Ἀθήναις συμβαίνουσι καὶ ἐν τοῖς μικροῖς δικαστηρίοις τῶν ἐπαρχιῶν. Πρὸς τοῦτο δὲ ἀνέφερα ὡρισμένα παραδείγματα, ἕνεκα τῶν ὁποίων μετά τινας ἡμέρας λαβόντες ἄλλοι συνάδελφοι τὸν λόγον ἐχαρακτήρισαν τὰ ὑπ’ ἐμοῦ ἀναφερθέντα εἰς τὴν Βουλὴν ὡς ὕβριν κατὰ τῆς δικαιοσύνης, καὶ ἀπέδωκαν ἰδιότητας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἥρμοζον εἰς τοὺς ἔχοντας τὸ θάρρος νὰ ἐλέγχωσι καὶ αὐτὰ τὰ δικαστικὰ πρόσωπα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ὅπως δὲ ἀποδείξω, ὅτι ἐσφάλλοντο οἱ συνάδελφοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐθεώρησαν τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν βουλευτικῶν καθηκόντων ὡς ὕβριν, ἐζήτησα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσαγάγῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν δικογραφίαν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἔχει σχέσιν μὲ τὸ ὡρισμένον παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερα εἰς τὴν Βουλὴν. Ὀφείλω νὰ εὐχαριστήσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι δι’ ἐπανειλημμένων τηλεγραφημάτων διέταξε τὸν Εἰσαγγελέα Τριπόλεως νὰ πέμψῃ αὐτῷ τὴν σχετικὴν ἐκείνην δικογραφίαν, ὅπως προσαγάγῃ αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν· λυποῦμαι ὅμως, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ συγχαρῶ αὐτὸν διὰ τὴν προθυμίαν, μεθ’ ἧς ἐξετέλεσαν οἱ ὑφιστάμενοι αὐτοῦ τὴν διαταγήν του. Ὀφείλω δὲ νὰ παραστήσω εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν, ὅτι διεξέφυγεν ἡ διοίκησις τοῦ Ὑπουργείου ἀπὸ τῶν χειρῶν του, διότι δὲν ἐκτελοῦνται αἱ διαταγαί του ὑπὸ τῶν ὑφισταμένων εἰς αὐτὸν προσώπων. Διότι ἀντὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς Τριπόλεως νὰ ἀποστείλῃ τὴν δικογραφίαν ἀκεραίαν, τὴν σχέσιν ἔχουσαν πρὸς τὸ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερα, ἔπεμψε μόνον τὰς σχετικὰς ἀποφάσεις καὶ τὰ πρακτικὰ, ἀφαιρέσας ἐκ τῆς δικογραφίας τὰ ἔγγραφα τὰ χρησιμεύσαντα ὡς ἀφετηρία τῆς κατηγορίας καθ’ ἑνὸς πολίτου, ὁ ὁποῖος ἠδικήθη ὑπὸ τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἐχρησιμοποίησε δικαίωμα χορηγούμενον αὐτῷ καὶ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καὶ ὑπὸ τοῦ νόμου. Ἀλλὰ τὴν εὐφυΐαν ταύτην τοῦ Εἰσαγγελέως δύναμαι νὰ ἀναπληρώσω διὰ τῶν πρακτικῶν καὶ διὰ τῆς ἀποφάσεως. Καὶ ἰδού, κύριοι Βουλευταὶ, περὶ τίνος πρόκειται. Κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν, ὅτε μετὰ τῶν ἀξιοτίμων συντρόφων μου περιώδευον τὴν ἐπαρχίαν μου, ἐπεσκέφθημεν καὶ τὸ χωρίον Πικέρνη, πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Μαντινείας. Ὅτε ἡμεῖς ἐφθάσαμεν εἰς τὸ χωρίον ἐκεῖνο, ὁ ἀστυνομεύων ἐνωμοτάρχης, — ὁ ὁποῖος λέγεται συγγενὴς τοῦ κ. Τριανταφυλλάκου, πρὸς τὸν ὁποῖον εὑρισκόμεθα ἐν ἀντιθέσει, — μόλις εἶχεν ἀναχωρήσει ἐκεῖθεν, ἀφοῦ πρὸ ὀλίγου εἶχε δείρῃ δύο χωρικούς, ὅπως ἐμπνεύσῃ τὸν φόβον εἰς τοὺς λοιπούς· τοὺς εἶχε δὲ δείρῃ διότι περιέφερε πρὸς ὑπογραφὴν ἀναφοράν, ἀπευθυνομένην πρὸς τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως κατασκευάσῃ δῆθεν μίαν ὁδὸν, τῆς ὁποίας ἀπόλυτον ἀνάγκην εἶχε τὸ χωρίον ἐκεῖνο, καὶ τὴν ἀναφορὰν ταύτην ἠρνήθησαν οἱ χωρικοὶ νὰ ὑπογράψωσι. Μόλις μετέβημεν ἡμεῖς ἐκεῖ καὶ εἴδομεν τοὺς χωρικούς ἐκείνους καταμεμωλωπισμένους, συνεβουλεύσαμεν αὐτοὺς νὰ καταγγείλωσι τὸν ἀστυνομεύοντα ἐνωμοτάρχην· καὶ ὄντως τὸν κατήγγειλαν καὶ ἐνεχείρισαν μήνυσιν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Ὁ Εἰσαγγελεὺς παρέπεμψε τὴν καταγγελίαν εἰς τὸν ἀνακριτὴν, καὶ ἐξεδόθησαν κλήσεις, ὅπως οἱ μηνυταὶ μεταβῶσιν εἰς τὸν ἀνακριτὴν πρὸς ἀνάκρισιν. Μετέβησαν πράγματι οἱ μηνυταὶ παρὰ τῷ ἀνακριτῇ, ἀλλ’ ἔξωθεν τοῦ ἀνακριτικοῦ γραφείου ἄλλος ἐνωμοτάρχης, συνεπείᾳ ἐπιστολῆς τοῦ μηνυθέντος ἐνωμοτάρχου, τοὺς συλλαμβάνει καὶ τοὺς ῥίπτει εἰς τὸ κρατητήριον τῆς χωροφυλακῆς, καὶ τοὺς κρατεῖ ἐκεῖ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας· τοὺς συνέλαβε δὲ ὡς ἐνεχομένους δῆθεν εἰς φόνον τινὸς συγγενοῦς των, μολονότι οὗτοι μετέβησαν εἰς Τρίπολιν κυρίως ἵνα καταγγείλωσι τὸν φόνον τοῦτον. Ὁ Εἰσαγγελεύς, λαβὼν γνῶσιν τῆς παρανόμου ταύτης κατακρατήσεως, τῷ ὄντι διέταξε τὴν ἀπόλυσιν αὐτῶν μετὰ τρεῖς ἡμέρας. Ἀφοῦ ἀπηλευθερώθησαν ὅμως, μετέβησαν εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν, ὅπως ἐγχειρίσωσι μήνυσιν κατὰ τοῦ συλλαβόντος αὐτοὺς ἐνωμοτάρχου καὶ κατὰ τοῦ Μοιράρχου, ὅτι ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας παρανόμως κατεκράτησαν δύο πολίτας, χωρικοὺς μὲν, ἐργατικούς, ἀλλὰ πολίτας Ἕλληνας. Ὁ Εἰσαγγελεὺς εἶπεν εἰς αὐτοὺς ν’ ἀποσύρωσι τὴν μήνυσιν, διότι συνελήφθησαν κατ’ ἐντολὴν τοῦ ἀνακριτοῦ· ἀλλ’ ἐπειδὴ αὐτοὶ ἐπέμενον, τοὺς ἀπέπεμψεν ἐκ τοῦ Εἰσαγγελικοῦ γραφείου καὶ δὲν ἔλαβε τὴν μήνυσιν. Ἐτόλμησαν ἐκεῖνοι δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν νὰ διευθύνωσι τὴν μήνυσιν. (Ἰδίως ἐπικαλοῦμαι ἐνταῦθα τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διότι θὰ ζητήσω τὴν ἐπανόρθωσιν μιᾶς ἀδικίας). Ἐν τῇ ἀναφορᾷ των δὲ πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, δι’ ἧς συναπέστελλον καὶ τὴν μήνυσιν, παρεπονοῦντο, ὅτι ἐνεχείρισαν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Τριπόλεως τὴν μήνυσιν ταύτην, ἀλλ’ ἠρνήθη οὗτος νὰ τὴν παραλάβῃ. Ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν, ὁ κύριος Πρωτοπαπᾶς, διηύθυνε τὴν ἀναφορὰν ταύτην (τὴν ὁποίαν δὲν βλέπω ἐν τῇ δικογραφίᾳ, διότι ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς Τριπόλεως δὲν εὐηρεστήθη νὰ πέμψῃ ταύτην, κατὰ δὲ τὰς πληροφορίας τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Βοζίκη, ἡ ἀναφορὰ αὕτη κατάκειται εἰς τὴν τράπεζαν τοῦ κ. Εἰσαγγελέως), ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς, λέγω, τῶν Ἐφετῶν διηύθυνε τὴν ἀναφορὰν πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Πρωτοδικῶν, καὶ παρήγγειλεν αὐτὸν νὰ δεχθῇ τὴν μήνυσιν, νὰ συντάξῃ ἔκθεσιν ἐγχειρίσεως καὶ νὰ ἐνεργήσῃ τὴν καταδίωξιν τῶν μηνυομένων. Ὁ Εἰσαγγελεὺς ὅμως, ἀντὶ τούτου, συνέταξε κατηγορητήριον κατὰ τῶν μηνυτῶν ἐπὶ ψευδεῖ μαρτυρίᾳ, ὅτι δηλ. ψευδῶς ἀναφέρθησαν πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν. Πόθεν δ’ ἐξάγονται ταῦτα; Ἰδοὺ τί λέγει τὸ κατηγορητήριον (ἀναγινώσκει): «... ἵνα δικασθῇ ὡς ὑπαίτιος, ὅτι διὰ τῆς ἀπὸ 26 Φεβρουαρίου 1899 ἀναφορᾶς του πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Ναυπλίῳ Ἐφετῶν ἀπήγγειλεν ἐν γνώσει ψευδῆ πράγματα, ἤτοι ὅτι τὴν αὐτὴν ἡμέραν ἐνεχείρισε τῷ Εἰσαγγελεῖ Τριπόλεως μήνυσιν, ἣν ἠρνήθη νὰ δεχθῇ οὗτος.» Αὐτὴ εἶναι ἡ κατηγορία κατὰ τῶν μηνυτῶν. Ἂς ἐξετάσωμεν, εἶναι ψευδὲς τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀνέφερον ἐν τῇ ἀναφορᾷ των, ἢ ἀληθές; Ἔχει ἐξετασθῆ αὐτὸς ὁ Εἰσαγγελεὺς, ὁ ὁποῖος συνέταξε τὸ κατηγορητήριον καὶ ὑπέγραψεν αὐτὸ, ἀλλὰ διέγραψεν εἶτα τὴν ὑπογραφήν του, καὶ ὑπέγραψεν ἄλλος· ἔχει ἐξετασθῆ αὐτὸς ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐνόρκως, ὡς μάρτυς κατηγορίας, καὶ ἰδοὺ τί λέγει: «... Ἐπειδὴ ὅμως μετὰ τοῦτο ἐπέμενε νὰ δώσῃ τὴν μήνυσιν, τῷ εἶπον ὅτι αὐτὴν τὴν μήνυσιν δὲν δύναμαι νὰ τὴν δεχθῶ, διότι πρέπει νὰ μοὶ ἐγχειρισθῇ καὶ παρὰ τῶν δύο, οἵτινες φέρονται ὡς μηνυταί, καὶ ὄχι παρὰ τοῦ ἑνὸς μόνον.» Τί ἄλλο, παρακαλῶ, ἔγραψεν ὁ πτωχὸς ἐκεῖνος χωρικὸς πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, παρ’ ὅτι ἠρνήθη ὁ Εἰσαγγελεὺς Τριπόλεως νὰ δεχθῇ τὴν μήνυσιν; Καὶ ταῦτα, Κύριοι, εἶχον ἀκούσει, δὲν τὰ εἶχον ἀντιληφθῆ ἰδίαις αἰσθήσεσιν, ὅταν τὸ παράδειγμα τοῦτο ἀνέφερα εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἐξεμάνησαν δύο τῶν συναδέλφων, ὅτι «καταρρίπτομεν τὴν Δικαιοσύνην», διότι δὲν συνηθίσαμεν νὰ προσφέρωμεν λίβανον εἰς αὐτήν.

§10Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι σᾶς διέκοψαν, ἐπίσης δὲν συνήθισαν νὰ προσφέρωσι λίβανον εἰς οὐδένα, ἀλλὰ συγκρατοῦσι τὴν γλῶσσάν των ἀπέναντι τοῦ ἀληθοῦς συμφέροντος τῆς Πολιτείας.

§11Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ ἤδη καὶ τὸ αἰτιολογικὸν τῆς κατ’ ἀντιμολίαν ἀποφάσεως, δι’ ἧς κατεδικάσθη ὁ πτωχὸς ἐκεῖνος χωρικὸς εἰς δεκαπενθήμερον φυλάκισιν (ἀναγινώσκει): «Ἐπειδὴ ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν πρακτικῶν ἀπεδείχθη καὶ τὸ δικαστήριον ἐπείσθη, ὅτι... ὁ κατηγορούμενος δὲν ἀνέφερεν ἐν τῇ ἀναφορᾷ του τὴν αἰτίαν, δι’ ἣν ὁ Εἰσαγγελεὺς δὲν ἐδέχθη τὴν μήνυσίν του, ἀνέφερε ψευδῆ γεγονότα ὡς ἀληθῆ...» (Δὲν λέγει πλέον αὐτὴ ἡ ἀπόφασις, ὅτι ψευδῆ γεγονότα ἀνέφερεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, ἀλλ’ ὅτι δὲν ἀνέφερε τὴν ἀληθῆ αἰτίαν, δι’ ἣν ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς δὲν ἐδέχθη τὴν μήνυσίν του, δηλ. δὲν ἐμωρολόγησεν ἐν τῇ μηνύσει του, νὰ εἴπῃ, ὅτι «ἐπῆγα εἰς τὸν Εἰσαγγελέα· ὁ Εἰσαγγελεὺς μοὶ ἔκαμεν αὐτὴν καὶ αὐτὴν τὴν διδασκαλίαν, δὲν ἐδέχθη τὴν μήνυσίν μου καὶ μοὶ εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ προσέλθῃ καὶ ὁ ἕτερος τῶν μηνυτῶν κλπ.»)... «Κηρύσσει αὐτὸν ἔνοχον κλπ.»

§12Ν. ΓΟΥΝΑΡΑΚΗΣ. Τί ἔγκλημα ἦτο;

§13ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον προβλέπεται καὶ τιμωρεῖται ἀπὸ τὸ ἄρθρον 271 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ἔχον οὕτω: «Μὲ φυλάκισιν τὸ πολὺ ἑνὸς μηνὸς, ἢ μὲ χρηματικὴν ποινὴν δραχ. ἑκατὸν, τιμωρεῖται ὅστις εἰς τὰς ἐξετάσεις, εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθη αὐτεπαγγέλτως παρὰ τῆς ἀρχῆς, ἢ εἰς τὰς πρὸς αὐτὴν διδομένας καταμηνύσεις ἀπαγγέλλει ἐν γνώσει ψευδῆ πράγματα ἢ ψευδεῖς σχέσεις.» Ἀνεφέρθη ὁ ἄνθρωπος εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, ἐβεβαίωσεν ἓν πραγματικὸν γεγονὸς, ἀληθέστατον, ἡ ἀκρίβεια τοῦ ὁποίου βεβαιοῦται διὰ τῆς ἐνόρκου καταθέσεως αὐτοῦ τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Πρωτοδικῶν, ἀλλ’ ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Πρωτοδικῶν ἠπείθησε πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, ἠπείθησε πρὸς τὸν Ὑπουργὸν, καὶ ἐν τούτοις κατεδικάσθη ὁ ἀτυχὴς χωρικός! Λυποῦμαι, κύριοι Βουλευταὶ, διότι οἱ δικασταὶ, οἱ ἐκδόντες τὴν ἀπόφασιν ταύτην, ἐὰν δὲν εἶναι οἱ χρηστότατοι τῶν δικαστῶν τοῦ Κράτους, βεβαίως ὅμως καταλέγονται μεταξὺ τῶν χρηστοτέρων, ἀλλὰ δὲν εἶναι καὶ αὐτοὶ ἀπηλλαγμένοι τοῦ συναδελφικοῦ φυλετισμοῦ. Ἄλλοτε εἰς τὴν Γαλλίαν κατεδικάσθη εἷς ἐκ πλάνης τοῦ δικαστηρίου καὶ ἐρρίφθη εἰς τὰς φυλακάς· ἀνακαλυφθείσης δ’ εἶτα τῆς πλάνης, τὸ Κράτος τὸν ἀπεζημίωσεν μὲ 100,000 φράγκα. Παρ’ ἡμῖν δὲ ὁ περὶ οὗ πρόκειται συνταγματικὸς πολίτης εὑρίσκεται εἰς τὰς φυλακὰς, διότι ἔκαμε χρῆσιν δικαιώματος διδομένου αὐτῷ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ νόμου.

§14ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἡ μήνυσις ἐπὶ παρανόμῳ κατακρατήσει τί γίνεται;

§15ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ μήνυσις αὕτη, ἡ ὁποία ἐχρησίμευσεν ὡς πειστήριον διὰ νὰ καταδικασθῇ ὁ χωρικὸς, κοιμᾶται ἐκεῖ! Λυποῦμαι, ἐπαναλαμβάνω, Κύριοι, ὅτι πέντε δικασταὶ χρηστότατοι, τοὺς ὁποίους ὑπολήπτομαι, παρεσύρθησαν ἐκ τοῦ αἰσθήματος τῆς συναδελφότητος καὶ κατεδίωξαν ἕνα πτωχὸν πολίτην, ζητήσαντα τὸ δίκαιόν του. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ὑποβάλῃ ἀμέσως σήμερον διάταγμα περὶ ἀπονομῆς χάριτος εἰς τὸν καταδικασθέντα, ὄχι διὰ νὰ ἀπαλλαχθῇ ὁ πτωχὸς αὐτὸς ἄνθρωπος τῆς φυλακίσεως τῶν ὀλίγων ἡμερῶν, αἵτινες ὑπολείπονται πρὸς ἀπότισιν τῆς ποινῆς του μέχρι τοῦ Σαββάτου, ὅτε λήγει αὕτη, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀποδοθῇ εἰς αὐτὸν δικαιοσύνη. Παρακαλῶ προσέτι αὐτὸν νὰ ἐξετάσῃ, διατὶ δὲν ἐνηργήθη ἡ μήνυσις τοῦ δυστυχοῦς ἐκείνου, καὶ διατὶ δὲν ἀπεστάλη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πλήρης ἡ δικογραφία. Προσέτι τὸν παρακαλῶ νὰ σκεφθῇ καὶ ἐξεύρῃ κατὰ ποῖον τρόπον πρέπει νὰ δικάζωνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι καταγγέλλονται ἀπὸ δικαστικὰ πρόσωπα. Ἡ πεῖρα μὲ διδάσκει, ὅτι οὐδεὶς καταγγελθεὶς ἐπὶ ἐξυβρίσει δικαστικοῦ προσώπου ἠθωώθη, καὶ ὅτι τοὐναντίον κατ’ οὐδενὸς δικαστικοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ τοῦ εἰρηνοδίκου ἐνηργήθη καταγγελία ἐπιδοθεῖσα ὑπὸ ἰδιώτου. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ὑποθέτω ὅτι οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι μὲ ἠδίκησαν κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους, θὰ μὲ δικαιώσωσιν ἤδη, ἀφοῦ ἐβεβαιώθησαν, ὅτι εὑρίσκομαι ἐν τῇ ἀληθείᾳ.

§16Κ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Μαντινείας, ὅπως μεριμνήσῃ ἡ Πολιτεία περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐκδικάσεως τῶν κατὰ δικαστικῶν προσώπων δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν ἀγωγῶν, πιστεύω ὅτι εἶναι ἀσπαστὴ ἀπὸ πάντας ἡμᾶς, διότι πάντες ἔχομεν ὑποστῆ μυρία ὅσα δικαστικὰ τραύματα. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὄχι μόνον ἡ ποινικὴ, ἀλλὰ καὶ ἡ πολιτικὴ ἀγωγὴ κατὰ δικαστικῶν πρέπει νὰ παραπεμφθῇ διὰ νόμου εἰς ἴδιον σῶμα, ἵνα ἐκδικάζηται, διότι δυστυχῶς ἀγωγὴ κακοδικίας, κατὰ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν, δὲν δύναται νὰ ἐγερθῇ, ἐὰν δὲν ἐπιτραπῇ ἡ ἔγερσις αὐτῆς παρὰ τοῦ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζομένου ἁρμοδίου· οὐδέποτε δὲ οἱ ἁρμόδιοι ἐπέτρεψαν νὰ ἐγερθῇ τοιαύτη ἀγωγὴ κακοδικίας, εἰμὴ μόνον καθ’ ἑνὸς εἰρηνοδίκου, Ζαχαρίου Νικολαΐδου. Παρακαλῶ λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μεριμνήσῃ περὶ τοιούτου μέτρου νομοθετικοῦ εἰς τὴν προσεχῆ Σύνοδον. Παρακαλῶ προσέτι αὐτὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, πόσα ὁριστικὰ παραπομπῆς βουλεύματα κατὰ δημοσιογράφων ὑπάρχουσιν ἐκδεδομένα, καὶ διατὶ δὲν ἐξεδικάσθησαν αἱ σχετικαὶ κατηγορίαι. Πρὸς δὲ, προκειμένου νὰ νομοθετήσωμεν περὶ τῶν δικαστῶν, ἀνάγκη νὰ ἐξετασθῇ καὶ ἡ ἑτέρα πλευρὰ, δηλ. κατὰ πόσον οἱ δικασταὶ οὗτοι ἐκτελοῦσι καὶ τὰς διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας. Παρεπονούμην προχθὲς, ὅτι ἔνιοι τῶν ἀνακριτῶν εἰς οὐδὲν λογίζονται τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν τῶν πολιτῶν, καὶ διὰ πλημμελήματα προφυλακίζουσι πλείστους ἀδίκως, οἵτινες κατόπιν ἢ ἀθωοῦνται ἢ κηρύσσονται ἔνοχοι πταίσματος, καὶ οἵτινες ἐξέρχονται μετὰ μακρὰν προφυλάκισιν συντετριμμένοι ἠθικῶς καὶ ὑλικῶς καὶ ἐν γένει κατεστραμμένοι. Λοιπὸν ἀνάγκη νὰ ῥυθμίσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Πολιτεία νόμον περὶ εὐθύνης εἴτε τῶν ἀνακριτῶν εἴτε τοῦ Δημοσίου διὰ τοιαῦτα δικαστικὰ ἀδικήματα. Παρακαλῶ δὲ τὸν αὐτὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν προσεχῆ Σύνοδον πίνακα τῶν κατὰ τὰ ἔτη 1898 καὶ 1899 προφυλακισθέντων ἐπὶ πλημμελήματι, νὰ ἀναφέρῃ δὲ καὶ τὴν αἰτίαν, δι’ ἣν ἐγένετο ἑκάστη προφυλάκισις ἐπὶ πλημμελήματι, καὶ πόσα ἐξ αὐτῶν τῶν ἐνταλμάτων ἀπερρίφθησαν δι’ ὁριστικῶν βουλευμάτων καὶ ἀποφάσεων. Γνωρίζω δὲ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ Ἐφετεῖον Ναυπλίας πάντα τὰ τοιαῦτα ἐντάλματα ἐξηφάνισεν ὡς παράνομα καὶ ἄδικα. Ἀλλὰ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸν Πρόεδρον καὶ τοὺς ἐφέτας Ναυπλίου, οἵτινές εἰσιν ἠγανακτημένοι κατὰ τῶν ἀνακριτῶν τῆς περιφερείας των, ὡς καταχρωμένων τῆς ἐξουσίας αὐτῶν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιμπρίτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἄλλου ζητήματος.

§18Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἐπειδὴ βεβαίως συντόμως θὰ λήξῃ ἡ σύνοδος αὕτη, κατὰ δὲ τὸ διάστημα αὐτῆς δὲν ὑπεβλήθη νομοσχέδιον περὶ συντελέσεως τῶν ἔργων τοῦ σιδηροδρόμου Ἀθηνῶν–Λαρίσης, ἐπωφελοῦμαι ἐκ τῆς στιγμῆς ταύτης, ἵνα ποιήσωμαι σύστασιν πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ ὁποία, ὑποθέτω, θὰ ἐγένετο καὶ παρὰ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. Καὶ ἄλλοτε εἶχον ὑποστηρίξει τὴν γνώμην ταύτην, καὶ σήμερον ἐπανέρχομαι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ὁ σιδηρόδρομος ὁ ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Λάρισαν, ἐκτὸς τῆς μεγάλης διεθνοῦς σημασίας, τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ δι’ ἧς ἐλπίζομεν ὅτι θ’ ἀναπτυχθῇ ἄμεσος μετὰ τῆς κεντρῴας Εὐρώπης συγκοινωνία, καὶ ταύτης διὰ τῆς ἡμετέρας χώρας μετὰ τῆς Αἰγύπτου καὶ τῶν ἄλλων χωρῶν τῆς Ἀσίας, ἐκτὸς τῆς σπουδαιότητος, τὴν ὁποίαν ἔχει διὰ τὰς ἡμετέρας ἐπαρχίας, δι’ ὧν θὰ διέλθῃ, ἔχει καὶ ἄλλην σπουδαιοτάτην σημασίαν, τὴν ὁποίαν θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ παρίδῃ. Μέχρι τοῦδε ἄλλο μέσον συγκοινωνίας τῆς πρωτευούσης πρὸς τὴν Θεσσαλίαν, ἥτις εἶναι τὸ σημεῖον τῆς συγκεντρώσεως τῶν στρατευμάτων ἡμῶν, δὲν ὑπάρχει, εἰμὴ μόνον ἡ διὰ θαλάσσης μέχρι Βόλου μετάβασις, καὶ ἐκεῖθεν σιδηροδρομικῶς· ἑτέρα γραμμὴ μεταφορᾶς πρὸς τὴν Θεσσαλίαν εἶναι ἡ ἐκ τῆς Πελοποννήσου μεταφορὰ τῶν ἐφέδρων, γινομένη διὰ τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς Πελοποννήσου μέχρις Ἀθηνῶν, ἥτις ἐκτὸς τοῦ ὅτι κατεσκευάσθη στενή, ἀναλόγως τῶν οἰκονομικῶν πόρων τῆς χώρας, διέρχεται καὶ διὰ μερῶν, τὰ ὁποῖα ἀπολύτως εἶναι εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ ἐχθροῦ, ἐὰν ὑποθέσωμεν ἐπὶ στιγμήν, ὅτι δὲν εἴμεθα κύριοι τῆς θαλάσσης, ὅτε βεβαίως ἡ συγκοινωνία τῆς πρωτευούσης μετὰ τῆς Πελοποννήσου θὰ ἐκλείψῃ, διότι παρὰ τὰς Σκιρωνίδας Πέτρας διερχομένη ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ εἶναι ἐκτεθειμένη εἰς πᾶσαν ἐπιχείρησιν τοῦ κρατήσοντος κατὰ θάλασσαν ἐναντίου· πρέπει ἑπομένως νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐπὶ στιγμὴν δὲν εἴμεθα κύριοι τῆς θαλάσσης. Ἀφ’ ἑτέρου ἡ συγκέντρωσις πάντων τῶν ἐφέδρων ἐν Ἀθήναις, ἵνα ἐντεῦθεν μεταβιβασθῶσιν εἰς Θεσσαλίαν σιδηροδρομικῶς, προσέτι ἡ ὑφισταμένη ἀποθήκευσις ἐν Ἀθήναις ὅλου σχεδὸν τοῦ ὑλικοῦ πολέμου καὶ ἡ ἐντεῦθεν ἀποστολὴ εἰς Θεσσαλίαν, σημεῖον συγκεντρώσεως τῶν στρατευμάτων, πάντα ταῦτα θὰ φέρωσι τοιαύτην συσσώρευσιν ἐπὶ τῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν–Λαρίσης, ὥστε ἡ μεταφορὰ τῶν στρατευμάτων θὰ καταστῇ ἀδύνατος. Διὰ τοῦτο ἀπαραίτητον εἶναι νὰ πράξωμεν ὅ,τι ἁπλῆ παρατήρησις μᾶς ὑπαγορεύει. Ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος εἶναι 2,433,000, συμφώνως πρὸς τὴν τελευταίαν ἀπογραφήν, ὁ δὲ πληθυσμὸς τῆς Πελοποννήσου, ἤτοι τῶν νομῶν Ἀργολίδος, Ἀρκαδίας, Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, Λακωνίας καὶ Μεσσηνίας, ἀνέρχεται εἰς 900,000 περίπου. Ἐὰν πάντες οἱ ὑπόχρεοι πρὸς στράτευσιν ἔλθωσιν εἰς Ἀθήνας, βραδύτης μεγίστη καὶ δυσχέρεια θὰ παραχθῇ, ἣν δέον νὰ προλάβωμεν. Ἐὰν ὅμως τοὺς ἐφέδρους τούτους ἀποστέλλωμεν εἰς τὴν Θεσσαλίαν διὰ τοῦ Κρισαίου κόλπου ἀπὸ τῆς καταντικρὺ Πελοποννησιακῆς παραλίας, μεταφερομένους ἐκεῖσε διὰ διώρου ἢ τριώρου πλοῦ, ἀναμφισβήτητον εἶναι, ὅτι θέλομεν ἀπαλλάξει ἐκ τῆς συσσωρεύσεως τὴν γραμμὴν Ἀθηνῶν–Λαρίσης. Ἀλλὰ πλὴν τούτου προλαμβάνεται καὶ ὁ κίνδυνος, ὡς εἶπον, τῆς παρὰ τὰς Σκιρωνίδας Πέτρας διακοπῆς τῆς μεταφορᾶς τῶν ἐφέδρων. Ἐν τῇ παλαιᾷ συμβάσει ὑπῆρχεν ἀναγεγραμμένη διακλάδωσις πρὸς τὴν Ἰτέαν ἀπὸ Μπράλου, ἀλλά, νομίζω, γραμμὴ στενή, ὡς τοιαύτη δέ, δὲν ἐκπληροῖ τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐγὼ ὑποδεικνύω. Εἶναι παραδεδεγμένον, ὅτι στράτευμα, ὁσάκις εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ διατρέξῃ διάστημα ἔλαττον τῶν 40 χιλιομέτρων, εἶναι προτιμότερον νὰ τὸ διανύσῃ πεζῇ, παρὰ νὰ κάμῃ χρῆσιν σιδηροδρόμου, διότι ἡ συσσώρευσις, ἡ ἐπιβίβασις καὶ ἀποβίβασις εἰς τὸν συρμὸν φέρει ἀπώλειαν χρόνου καὶ ἄλλας δυσχερείας· ἐὰν ἑπομένως ἡ γραμμὴ Ἰτέας– Μπράλου κατασκευασθῇ στενή, τότε ἐξ ἀνάγκης τὰ μεταφερόμενα στρατεύματα θὰ ὑποχρεωθῶσι ν’ ἀλλάξωσι συρμὸν ἐν Μπράλῳ, — περίστασις, ἥτις ματαιοῖ ὅλως τὴν χρῆσιν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς. — Διὰ τοῦτο ἤθελον συστήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ διστάσῃ εἰς τὴν δαπάνην τὴν ἐπὶ πλέον, ἥτις ἀπαιτεῖται διὰ τὰ 50 χιλιόμετρα, ἡ δαπάνη δὲ αὕτη ἡ ἐπὶ πλέον εἶναι τὸ πολὺ 40,000 δραχμαὶ κατὰ χιλιόμετρον, ὅπως ἡ γραμμὴ κατασκευασθῇ εὐρεῖα. Καὶ θὰ προστεθῇ μὲν δύο ἑκατομμυρίων δραχ. δαπάνη, αὕτη ὅμως οὐδὲν σημαίνει ἀπέναντι τῶν ὑψίστων συμφερόντων τῆς χώρας, ἡ δὲ Κυβέρνησις οὐδόλως πρέπει νὰ διστάσῃ, ὅπως ἀποδεχθῇ τὴν σύστασίν μου. Ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἔτι νὰ προσθέσω, ὅτι οἱ ἐκ τῆς κεντρικῆς Εὐρώπης κατερχόμενοι καθὼς καὶ οἱ ἐκ τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἐκ τῆς Αὐστρίας, ἐκ μερῶν τινῶν τῆς Ρωσσίας, τῆς Ρουμανίας καὶ τῆς Τουρκίας τῆς Εὐρωπαϊκῆς ὡς καὶ τῆς Ἀσιατικῆς πρὸς μετάβασιν εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ Μασσαλίαν δύνανται νὰ ἐπωφεληθῶσι τῆς γραμμῆς ταύτης, κατερχόμενοι εἰς τὸν Κορινθιακὸν κόλπον, καὶ ἐκεῖθεν μεταβαίνοντες εἰς τὰ εἰρημένα μέρη. Ἀλλὰ καὶ ἡ Πελοπόννησος καὶ ἡ Κρήτη θὰ συγκοινωνήσωσι διὰ τῆς γραμμῆς ταύτης μετὰ τῆς Στερεᾶς. Ἐκτὸς λοιπὸν τῶν λόγων, οὓς ἔχομεν, ὡς Κράτος, νὰ προνοήσωμεν περὶ τῶν ἰδίων ἀναγκῶν, καὶ ὑπὸ τὴν διεθνῆ ἔποψιν ἡ γραμμὴ αὕτη θέλει εἶναι ὠφέλιμος.

§19Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ γραμμὴ θὰ ἦναι πανταχοῦ εὐρεῖα.

§20ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Χαίρω πολύ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν γνώμην ταύτην, ἣν ὑποστηρίζω, καὶ ἐλπίζω ταχέως νὰ ἴδωμεν πραγματοποιούμενον τὸν πόθον, ὃν πάντες ἔχομεν, τῆς ἀμέσου συγκοινωνίας μετὰ τῆς Εὐρώπης.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διάφοροι κατάδικοι, κρατούμενοι εἰς τὰς φυλακὰς Καρδίτσης, δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν ζητοῦσι χάριν. Αἴτησις τῶν συζύγων Γρηγορίου καὶ Παναγιώτας Καπέρη, αἰτουμένων, ὅπως τὸ Δημόσιον χορηγήσῃ αὐτοῖς ἀνάλογον ἐτήσιον χορήγημα ἐφ’ ὅρου ζωῆς, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς παραχωρήσεως εἰς αὐτὸ τῆς οἰκίας των, ἀποφερούσης ἐτησίως εἰσόδημα 800 δραχμῶν.

§22Γ. ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην, παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κύριος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Οἱ σύζυγοι Γρηγόριος καὶ Παναγιώτα Καπέρη, ἐκ τοῦ δήμου Μέσσης τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου, προβεβηκότες ἤδη τὴν ἡλικίαν, κατοικοῦντες ἐν Γερολιμένι, προσφέρονται, ἵνα δωρήσωνται τῷ Δημοσίῳ μεγάλην νεόδμητον οἰκίαν αὐτῶν ἀντὶ ἐτησίου πρὸς αὐτοὺς χορηγήματος 600–700 δραχμῶν ἐφ’ ὅρου ζωῆς. Τὸ ἐνιαύσιον μίσθωμα τῆς οἰκίας ταύτης, δυναμένης νὰ περιλάβῃ τὸ Τηλεγραφεῖον, τὴν Ἀστυνομίαν καὶ τὸ Τελωνοσταθμαρχεῖον ἐν Γερολιμένι, ἀνέρχεται εἰς 800–900 δραχμάς. Ἡ προσφορὰ αὐτῶν εἶναι ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν συμφέρουσα τῷ Δημοσίῳ. Συνιστῶν δ’ αὐτὴν τῇ Κυβερνήσει, εἰμὶ βέβαιος, ὅτι τάχιστα θὰ διαταχθῶσι παρ’ αὐτῆς τὰ δέοντα. Ἐκ τῆς ἀποδοχῆς τῆς προσφορᾶς τῶν συζύγων Καπέρη προσγίγνεται τῷ Δημοσίῳ, χορηγοῦντι κατ’ ἔτος αὐτοῖς 600–700 δραχμάς, οἰκονομία νῦν μὲν 200 δραχμῶν καὶ πλέον, μετὰ δὲ τὸν θάνατον αὐτῶν, 800–900 δραχμῶν, δηλαδὴ τοῦ ὅλου κατ’ ἔτος μισθώματος τῆς οἰκίας των, δυναμένης ἐν εὐρυχωρίᾳ νὰ περιλάβῃ, ὡς προεῖπον, Τελωνοσταθμαρχεῖον, Τηλεγραφεῖον καὶ Ἀστυνομίαν ἐν Μέσσῃ. Τούτων δὲ ἕδρα καὶ ἐν τῷ μέλοντι ἔσται, ὡς καὶ νῦν, ὁ Γερολιμήν, κωμόπολις ἐγειρομένη ἐπὶ σχεδίου καὶ δεικνύουσα, εἴπερ τις καὶ ἄλλη ἐκεῖ, ἐμπορικὴν καὶ κοινωνικὴν πρόοδον καὶ δρᾶσιν. Βεβαίως ἡ περὶ ἧς πρόκειται οἰκονομία εἶναι μικρὰ, ἀλλὰ προκειμένου περὶ δημοσίων χρημάτων ἀνάγκη νὰ ἐπιδιώκηται, καὶ ἐλαχίστη ἂν ἦναι. Διότι ἄλλως, καὶ ἓν λεπτὸν, δαπανώμενον, ἐνῷ ἐδύνατο νὰ οἰκονομηθῇ, ἀποτελεῖ σπατάλην, μὴ ἐπιτρεπομένην πάντοτε μὲν, μάλιστα δ’ ἐν τοῖς νῦν καιροῖς. Αὕτη δὲ ἡ αὐστηρά, ἡ ἀδυσώπητος, περὶ οἰκονομιῶν ἀρχή, ἀποδεκτὴ γιγνομένη παρὰ τῶν Κυβερνήσεων, δύναται πράγματι σωτήριος ν’ ἀποβῇ.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Λακεδαίμονος κ. Ρουσσόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐγκρίσεως ὁλικῆς δαπάνης διὰ τὴν κατασκευὴν δημοσίων ἔργων ὁδοποιΐας. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 429).

§24Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. Μοὶ γράφουσιν ἐξ Αἰγίου, καὶ ὁ γράφων μοὶ ἀποστέλλει καὶ δύο φύλλα τοῦ «Χρόνου», νέας καθημερινῆς ἐφημερίδος, ἐκδιδομένης ἐν Πάτραις. Καὶ ἐν τῇ ἐπιστολῇ δὲ καὶ ἐν τῇ ἐφημερίδι γίνεται λόγος περὶ ἀνακαλύψεως κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας δικαστικῆς πλάνης, προκειμένου περὶ τεσσάρων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐδικάσθησαν πρὸ 16 ἐτῶν καὶ κατεδικάσθησαν ὁ μὲν εἰς θάνατον, ὁ δὲ εἰς ἰσόβια δεσμὰ καὶ οἱ ἕτεροι εἰς μικροτέρας ποινάς. Τούτων ὁ εἷς ἀπέθανεν εἰς τὰς φυλακὰς, οἱ δύο ἀπέτισαν τὴν ποινήν των, καὶ ὁ τέταρτος ἔχει ὑπόλοιπον ποινὴν δύο ἐτῶν. Μέχρι τοῦδε δὲν προέβησαν αἱ ἀποδείξεις, αἱ ὁποῖαι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν παρουσιάσθησαν, εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε νὰ ζητηθῇ νέα ἀνάκρισις, κατὰ τὰς διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. Ἐν τούτοις τὰ ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν ἔγγραφα παρέχουσιν ἰσχυρὰς ἐνδείξεις, ὅτι πρόκειται περὶ δικαστικῆς πλάνης. Τοῦτο ἐγὼ δὲν δύναμαι μήτε νὰ βεβαιώσω μήτε θὰ ἀρνηθῶ· θὰ ἐπικαλεσθῶ μόνον τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ δώσω καὶ τὰ φύλλα τῆς ἐφημερίδος καὶ τὴν ἐπιστολὴν, ἵνα ἐρευνήσῃ, καὶ εἴτε νὰ διατάξῃ τὴν αὐτεπάγγελτον ἐπανάληψιν τῆς ἀνακρίσεως, ἢ, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἐλαχίστου χρόνου ὑπολοίπου τῆς ποινῆς, νὰ προκαλέσῃ βασιλικὸν διάταγμα περὶ ἀπονομῆς χάριτος. Οἱ κατάδικοι ὀνομάζονται Σκουπιῶται. Ἐν περιπτώσει δὲ, καθ’ ἣν ὑποβάλωσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι αἴτησιν τοιαύτην πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ᾖναι ἐν γνώσει καὶ δείξῃ τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον καὶ οἴκοθεν θὰ ἔχῃ, ἄνευ τῆς ἐμῆς συστάσεως, ὑπὲρ τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης, πολλῷ δὲ μᾶλλον ἐὰν πρόκειται περὶ ἐπανορθώσεως τῆς δικαιοσύνης, ἐν περιπτώσει δικαστικῆς πλάνης.

§25ΣΩΤ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ ἄλλοτε Βουλευτὴς ἐξ Αἰγίου, ὁ κ. Ἀσημακόπουλος, εἶχε προσκομίσει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐνδείξεις σοβαρωτάτας περὶ τῆς δικαστικῆς ταύτης πλάνης. Ὁ τότε δὲ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐσκέφθη νὰ προβῇ εἰς ὑποβολὴν διατάγματος περὶ βασιλικῆς χάριτος, ἀλλὰ μετ’ ὀλίγον παρῃτήθη. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ὑπάρχουσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα. Ἤδη θὰ ὁμιλήσω περὶ ἄλλης ὑποθέσεως. Πρό τινων ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καρυστίας συνάδελφος κ. Δούνης ἐζήτησε τὴν κατάθεσιν τῆς ποινικῆς δικογραφίας τῆς ἀφορώσης τὸν καταδικασθέντα λοχαγὸν Ζαγοργιαννάκον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ καταθέσῃ τὴν δικογραφίαν. Ἐπειδὴ γνωρίζω τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, καὶ ἐπειδὴ ὁ ἄνθρωπος ἀναξιοπαθεῖ, ἐνόμισα καθῆκον νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ ἐκθέσω τὰ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Ὁ λοχαγὸς Ζαγοργιαννάκος κατεδικάσθη ὑπὸ τοῦ Στρατοδικείου εἰς πρόσκαιρα δεσμὰ 10 ἐτῶν καὶ ἑνὸς μηνὸς διὰ καταχρήσεις καὶ πλαστογραφίας...

§26Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Προσεκόμισα μόνον τὴν δικογραφίαν τὴν ἀφορῶσαν εἰς αἴτησιν τοῦ Ζαγοργιαννάκου περὶ ἀποκαταστάσεως.

§27ΚΡΟΚΙΔΑΣ. .. Ἀλλ’ εὐθὺς μετὰ τὴν καταδίκην του ὁ Βασιλικὸς Ἐπίτροπος δι’ ἐγγράφου του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐπρότεινεν, ὅπως ὁ Ζαγοργιαννάκος ἀπαλλαγῇ τῆς ποινῆς. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, κατὰ σύστασιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, προέβη μετὰ 6 μῆνας εἰς τὸν μετριασμὸν τῆς ποινῆς, μεταβαλὸν ταύτην εἰς δύο ἐτῶν φυλάκισιν. Συνεπείᾳ τοῦ μετριασμοῦ αὐτοῦ, ἐπειδὴ εἶχεν ὁ Ζαγοργιαννάκος καταδικασθῆ πρὸ δύο ἐτῶν, ἀπελύθη, ἀλλ’ ἐστερήθη τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων, καὶ ἡ οἰκογένειά του σήμερον λιμοκτονεῖ. Ἐζήτησεν ὅπως διὰ χάριτος χαρισθῶσιν αὐτῷ καὶ αἱ συνέπειαι τῆς ποινῆς. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἐζήτησε τὴν γνώμην τοῦ νομικοῦ συμβούλου καὶ τὴν γνώμην τῶν παρ’ Ἐφέταις καὶ παρὰ τῷ Ἀρείῳ Πάγῳ Εἰσαγγελέων, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρθῶσιν αἱ συνέπειαι τῆς ποινῆς διὰ βασιλικοῦ διατάγματος. Ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου δι’ ἐγγράφου ἐκτεταμένου πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης ἀπεφάνθη, ὅτι διὰ βασιλικοῦ διατάγματος αἱ συνέπειαι τῆς ποινῆς δὲν δύνανται νὰ χαρισθῶσιν. Ἐν τούτοις τὸ ζήτημα εἶναι συζητήσιμον, καὶ μᾶλλον φαίνεται κρατοῦσα ἡ ἐναντία γνώμη, ὅτι δηλ. εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφεθῶσιν αἱ συνέπειαι τῆς ποινῆς διὰ χάριτος· τοῦτο ὑποστηρίζει καὶ ὁ κ. Κωνσταντόπουλος, καὶ ὁ Ἄρειος Πάγος δι’ ἐπανειλημμένων ἀποφάσεων ἐδέχθη. Οἱ κατὰ καιροὺς Ὑπουργοί, πρὸς τοὺς ὁποίους ἐγὼ ὑπέβαλα τὴν αἴτησιν τοῦ Ζαγοργιαννάκου, ὡς ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ὅστις ἄλλως εὕρισκον ὅτι ὁ Ζαγοργιαννάκος ἔχει δίκαιον, δὲν ἐτόλμησαν νὰ προβῶσιν εἰς τὴν ἄρσιν τῶν συνεπειῶν τῆς ποινῆς διὰ βασιλικοῦ διατάγματος, οὐχὶ διότι ἐφρόνουν ὅτι τοῦτο δὲν ὑποστηρίζεται ὑπὸ τοῦ νόμου, ἀλλὰ διότι δὲν ἤθελον νὰ καθιερώσωσι προηγούμενον, ὅπερ ἐθεώρουν ἐπιβλαβές. Τὰ τοιαῦτα ἐπιχειρήματα θεωρῶ ἀνάξια τῶν Ὑπουργῶν. Πρέπει νὰ ἔχωσι τὸ θάρρος...

§28ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει νομολογία τοῦ Ἀρείου Πάγου;

§29ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὑπάρχει. Εἶναι ἡ νομολογία ὑπ’ ἀριθμὸν 60 τοῦ ἔτους 1851, καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 305 τοῦ 1862. Τοῦτο ὑποστηρίζει καὶ ὁ Κωνσταντόπουλος.

§30Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς τί φρονεῖτε;

§31ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἡ ἐμὴ γνώμη εἶναι, ὅτι διὰ βασιλικοῦ διατάγματος δύνανται νὰ χαρισθῶσιν αἱ συνέπειαι τῆς ποινῆς.

§32ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἐγὼ ἤμην ἐναντίος ἐν τῷ Ἀρείῳ Πάγῳ εἰς ὁμοίαν ὑπόθεσιν τοῦ Μήλα.

§33ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Εἰς τὰς 22 Δεκεμβρίου 1897 ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἀπαντῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, αὐτὰς τὰς ἀποφάσεις ἀναφέρει, δὲν ἀναφέρει ἐναντίας.

§34ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑπάρχουν καὶ ἐναντίαι;

§35ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν σημειοῦνται οὔτε εἰς τὰς συλλογάς, οὔτε παρὰ τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἐναντίαι ἀποφάσεις. Ἄλλως δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Φρονῶ ὅτι τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης προβάλλουν, ὅτι, ἐὰν γένηται ἀρχή, θὰ ἔχωμεν ἀποτελέσματα δυσάρεστα, δὲν εἶναι δίκαιον. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης φρονεῖ, ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἠδικήθη, ἂς μελετήσῃ τὴν δικογραφίαν, καὶ ἂν πεισθῇ ὅτι ὁ περὶ οὗ πρόκειται ἀξιωματικὸς πράγματι ἠδικήθη, ἂς προβῇ εἰς τὴν ἀπονομὴν αὐτῷ τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων, ἵνα ἀπολαύσῃ ὁ ἄνθρωπος τὰ δίκαιά του· ἐὰν φρονῇ ὅτι δὲν ἠδικήθη, ἂς ἀφήσῃ αὐτὸν τιμωρημένον. Ὑπάρχει ὅμως καί τι ἰδιαίτερον εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν· ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς δὲν ἐστερήθη ἰσοβίως τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων, διότι ἡ ἀπόφασις, ἥτις τὸν κατεδίκασεν, ἔχει ὡς ἑξῆς: «...Τὸ Βʹ διαρκὲς Στρατοδικεῖον καταδικάζει αὐτὸν εἰς πρόσκαιρα δεσμὰ δέκα ἐτῶν καὶ ἑνὸς μηνὸς καὶ εἰς ἰσόχρονον στέρησιν τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων.» Βλέπετε ὅτι ἡ στέρησις τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων ἐδῶ δὲν εἶναι συνέπεια τῆς ποινῆς, εἶναι ὡς ποινὴ ἰδία, καὶ ἔχει ὁρισθῆ ὁ χρόνος. Ἐνῷ δὲ ὁ Βασιλεὺς, καθ’ ὃ εἶχε δικαίωμα, μετέβαλε τὴν ποινὴν αὐτοῦ εἰς διετῆ φυλάκισιν, ἐν τούτοις ἔχομεν συνέπειαν ποινῆς προσκαίρων δεσμῶν! Γνωρίζετε δὲ, ὅτι ἄλλη ἡ ποινὴ τῆς φυλακίσεως, ἄλλη ἡ τῆς εἱρκτῆς, καὶ ἄλλη ἡ τῶν προσκαίρων δεσμῶν. Ἔχομεν λοιπὸν συνεπείας ποινῆς μὴ ὑφισταμένης, ποινῆς, ἥτις μετεβλήθη.

§36ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τί λέγει, παρακαλῶ, ἡ ἀπόφασις;

§37ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τὸ εἶπον (ἀναγινώσκει): «Τὸ Βʹ Διαρκὲς Στρατοδικεῖον καταδικάζει τὸν Ζαγοργιαννάκον εἰς πρόσκαιρα δεσμὰ δέκα ἐτῶν καὶ ἑνὸς μηνὸς καὶ εἰς ἰσόχρονον στέρησιν τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων» (διάλογοι). Διότι ἡ στέρησις τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων ἔχει ἐπιβληθῆ ὡς κυρία ποινή.

§38ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν, διότι ὁ νόμος ἀναγράφει ποῖαι εἶναι αἱ ποιναί. Αὐτὸ δὲν ἀναγράφει ὡς ποινήν.

§39ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τοῦτο εἶναι γνωστὸν, ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις τί λέγει; Καὶ προκειμένου περὶ ἀποφάσεως, δυνάμει τῆς ὁποίας ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐστερήθη τῶν ἐπωμίδων τοῦ ἀξιωματικοῦ, μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ἄξιον νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀπόφασις, ἔστω καὶ διὰ νὰ ἴδητε τί γράφουν ἐν ταῖς ἀποφάσεσιν. Ἡ ἀπόφασις ἐπιβάλλει τὴν στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων ὡς κυρίαν ποινὴν, καὶ δυνάμει τοῦ δεδικασμένου ὑφίσταται ὡς κυρία ποινή. Ὅπως δήποτε εἶναι βέβαιον τοῦτο, ὅτι τὸ ζήτημα, ἐὰν διὰ βασιλικῆς χάριτος δύνανται νὰ ἀρθῶσι καὶ αἱ συνέπειαι τῆς ποινῆς, εἶναι ἐκ τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀμφισβητοῦνται καὶ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ νομοθεσίᾳ καὶ ἐν ἄλλαις· ἐγὼ δὲ νομίζω ὅτι, προκειμένου ν’ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη εἰς ἄνθρωπον πραγματικῶς παθόντα ἀδίκως, — ἐὰν πράγματι ἔπαθεν ἀδίκως, — εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀκολουθηθῇ ἡ ἐπιεικεστέρα νομολογία, ἡ ἐπιεικεστέρα δὲ εἶναι ἡ ἀπόδοσις τῶν δικαιωμάτων αὐτοῦ, ὅστις ἀδίκως ἐστερήθη αὐτῶν. Τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι, ἐὰν γείνῃ διὰ χάριτος ἀποκατάστασις εἰς τὰ πολιτικὰ δικαιώματα, θὰ ἔχῃ συνεπείας ὀλεθρίας διὰ τὸ μέλλον, διότι θὰ καταστήσῃ κακὸν προηγούμενον, δὲν εἶναι ἐπιχείρημα σοβαρὸν, οὔτε ἀντάξιον ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἀποδώσουν δικαιοσύνην εἰς ἄνθρωπον ἀδικηθέντα. Ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ σᾶς ἀνακοινώσω τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ἰδιαιτέρως δὲ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος, ἀφοῦ μελετήσῃ τὰ τῆς δικογραφίας, ἀφοῦ ἴδῃ ὅτι ὁ ἄνθρωπος, περὶ οὗ πρόκειται, ἔχει οὐσιαστικῶς δίκαιον, ὀφείλει νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν αὐτοῦ εἰς τὰ πολιτικά του δικαιώματα, μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι ἀποδίδει δικαιοσύνην, καὶ ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον ἐπὶ τέλους νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν τολμῶμεν ν’ ἀποκαταστήσωμεν τινα διὰ Β. Διατάγματος, διότι διάδοχοι ἡμῶν ἴσως ποιήσωνται κατάχρησιν τῆς τοιαύτης ἐξουσίας.

§40Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Τὴν δικογραφίαν, Κύριοι, ἐμελέτησα, καὶ τὴν ἐμελέτησα ἐπισταμένως· εἶχε δὲ μελετηθῆ αὕτη καὶ ὑπὸ δύο τῶν προκατόχων μου, καὶ τοῦτο γνωρίζω, διότι ἐντὸς τῆς δικογραφίας εὗρον σχέδια διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ὑπέμνησεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα οἱ προκάτοχοί μου δὲν ἤθελον νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὸν Βασιλέα, διότι προδήλως θὰ εἶχον τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ, ὅτι διὰ Β. χάριτος δὲν δύνανται νὰ ἐξαλειφθῶσιν αἱ συνέπειαι τῆς ποινῆς. Δὲν στηρίζεται δὲ ἡ γνώμη μας εἰς ὅ,τι εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, — διότι θὰ ἤμεθα πολὺ μικροὶ καὶ ἐγὼ καὶ οἱ προκάτοχοί μου, ἂν ἐστεροῦμέν τινα τῶν δικαιωμάτων τοῦ πολίτου ἐκ τοῦ φόβου ὅτι ἠδύνατο νὰ γείνῃ κατάχρησις. — Δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος. Ὁ λόγος, Κύριοι, εἶναι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον διατυποῖ ἀκριβῶς Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὅτι αἱ συνέπειαι τῆς ποινῆς δὲν εἶναι συνέπειαι κυρίως τῆς ποινῆς, ἀλλὰ τῆς καταδίκης. Ἐκ τῆς καταδίκης πηγάζουν αἱ συνέπειαι, ὄχι ἐκ τοῦ ποσοῦ τῆς ποινῆς. Ὁ δὲ Βασιλεὺς, δυνάμει τῶν διατάξεων καὶ τοῦ Συντάγματος καὶ τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, χαρίζων τὴν ποινὴν, δὲν ἐξαλείφει τὰς συνεπείας τῆς καταδίκης. Ἕνεκα τούτου λοιπὸν καὶ οἱ προκάτοχοί μου ἠρνήθησαν νὰ προτείνουν τὴν χάριν, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ αἰτῶν. Καὶ ὄχι μόνον οἱ προκάτοχοι ἐμοῦ οἱ δύο τελευταῖοι ἠρνήθησαν τοῦτο, ἀλλ’ ἀπὸ δεκάδων ἐτῶν δὲν ὑπεβλήθη ἀληθῶς ποτε εἰς τὸν Βασιλέα πρότασις, ὅπως ἐξαλειφθῶσιν αἱ συνέπειαι τῆς ποινῆς. Ἐνθυμοῦμαι δὲ μακροτάτας συζητήσεις, γενομένας ἐνταῦθα, τὰς ὁποίας ἐνθυμεῖσθε ὅσοι ἦσθε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτε ἐπρόκειτο, πρὸ δέκα περίπου ἐτῶν, περὶ ἑνὸς ἐνωμοτάρχου Παπαρώδη. Ἐνθυμοῦμαι, Κύριοι, ὅτι νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐδῶ ὁ συνάδελφος ἡμῶν κ. Γεροκωστόπουλος κατεῖχε τὸ βῆμα, ἰσχυριζόμενος ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπανέλθῃ ὁ Παπαρώδης, καὶ ἂν τὸ διάταγμα διέτασσε τοῦτο· ἐστηρίζετο δὲ εἰς τὸν λόγον αὐτὸν, ὅτι διὰ Β. Διατάγματος δὲν δύνανται νὰ ἐξαλειφθῶσιν αἱ συνέπειαι τῆς καταδίκης. Ἄλλως τε ἔχομεν, Κύριοι, τὰς διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας περὶ ἀποκαταστάσεως· ὅταν αἱ διατυπώσεις ἐκεῖναι πληρωθῶσι νομίμως, καὶ κατὰ τὰς διατάξεις ἐκείνας, θὰ ζητηθῇ ἡ ἀποκατάστασις αὐτοῦ. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἠρνήθην καὶ ἀρνοῦμαι νὰ προκαλέσω Β. Διάταγμα, ὅπως ἐξαλειφθῶσιν αἱ συνέπειαι τῆς ποινῆς.

§41ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ μέλλον θὰ ἀρνῆσθε;

§42ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Βεβαίως, ἀφοῦ τὸ λέγω· διότι ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι διὰ Β. Διατάγματος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρθῶσιν αἱ συνέπειαι τῆς ποινῆς. Κατὰ συνέπειαν οὔτε ὑπέβαλον οὔτε θὰ ὑποβάλω ποτὲ τοιοῦτον διάταγμα εἰς τὸν Βασιλέα.

§43Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ἐὰν ὅμως ὁ ἄνθρωπος ἦναι ἀθῶος καὶ δὲν δύνασθε νὰ τὸν ἀποκαταστήσητε διὰ Β. Διατάγματος, τότε δύνασθε νὰ ὑποβάλητε νομοσχέδιον, ὅπως ἐπανέλθῃ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς, ἐὰν ἔχῃ δίκαιον.

§44ΓΟΥΛΙΜΗΣ. Νομίζω ὅτι ἕνεκα τοῦ τύπου πιθανὸν εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν νὰ φαγωθῇ ἡ οὐσία. Ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος διατείνεται, — καὶ ἀπόδειξις ὅτι δικαίως διατείνεται, εἶναι, ὅτι ἔλαβε τὴν χάριν τρεῖς ἡμέρας μετὰ τὴν ἀναφορὰν τοῦ Β. Ἐπιτρόπου,—διατείνεται, λέγω, ὅτι εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τὴν καταδίκην του ἀπεδείχθη ὅτι ὑπαξιωματικοὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ συντάγματός του εἶναι οἱ διαπράξαντες τὸ ἀδίκημα. Συνεπῶς νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διαταχθῇ ἡ ἀναψηλάφησις τῆς ὑποθέσεως, καὶ ἂν ἦναι ἀθῶος ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς, ν’ ἀποκατασταθῇ τελείως, ἄν δὲν ἦναι ἀθῶος, ματαίως συζητοῦμεν ἐνταῦθα.

§45ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἰδοὺ τί ἐκάματε διὰ τῆς χάριτος, τὴν ὁποίαν τῷ ἐδώσατε. Τὸν ὑπεχρεώσατε νὰ τρέφῃ αὐτὸς ἑαυτὸν, ἐνῷ τὸν ἐτρέφετε σεῖς. Ἀφοῦ τὸν ἐβάλατε εἰς τὰς φυλακὰς, ὅτε ἀνεγνωρίσατε τὸ δίκαιον, τῷ εἴπετε: «σὲ βγάζω, ἀλλὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 548 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας πρέπει αἱ συνέπειαι τῆς καταδίκης νὰ ἀρθῶσι δι’ ἀποκαταστάσεως.» Αὐτὸ δὲν εἶναι λογικόν. Ἐνῷ ἔχετε νομολογίαν ἐναντίαν, ὅτι δύνανται νὰ ἀρθῶσιν αἱ συνέπειαι τῆς καταδίκης καὶ διὰ χάριτος, διατὶ δὲν τὴν ἐφαρμόζετε; Ἐφρημόσθη εἰς τὰ 1851, ἐφρημόσθη εἰς τὰ 1862· διατὶ τώρα ὄχι; Ὑπάρχουσιν ἐξαιρετικαὶ περιπτώσεις. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι, ὅτι δὲν ἔχετε τὴν τόλμην νὰ τὸ κάμητε. Νομίζετε ὅτι θὰ σᾶς κατηγορήσουν, καὶ νομίζετε ὅτι θ’ ἀφήσητε κακὸν προηγούμενον. Ἀλλ’ ὑπάρχουν ἐξαιρετικαὶ περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας δὲν πρέπει ν’ ἀκολουθῇ τις τὴν πεπατημένην ὁδόν· εἶναι δὲ ἐπίσης δίκαιον νὰ πράξητε τοῦτο, διότι δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ, ὅτι ὁ Ἄρειος Πάγος, ὁ Κωνσταντόπουλος, ὁ Παπαδιαμαντόπουλος παραλογίζονται, ὑποστηρίζοντες ὅτι δύναται νὰ γείνῃ ἀποκατάστασις διὰ Β. Διατάγματος. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ μελετήσητε τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, καὶ ἐὰν πεισθῆτε περὶ τῆς οὐσίας, νὰ δεχθῆτε τὴν ἐπιεικεστέραν γνώμην, μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι δὲν θὰ σφάλητε.

§46Α. ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὁ λόγος, δι’ ὃν ὀρθῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀρνεῖται νὰ παραδεχθῇ τὴν γνώμην τοῦ κ. συναδέλφου, εἶναι ἁπλούστατος. Αἱ συνέπειαι τῆς ποινῆς πολλάκις ἀφορῶσι δικαιώματα τρίτων, τὰ ὁποῖα ὁ Βασιλεὺς δὲν δύναται νὰ ἀφαιρέσῃ· καὶ ἰδοὺ ἓν παράδειγμα. Ὁ καταδικαζόμενος εἰς ἰσόβια δεσμὰ στερεῖται διὰ παντὸς τῆς περιουσίας του· πῶς λοιπὸν ὁ Βασιλεὺς θὰ εἴπῃ διὰ τῆς χάριτος «προσβάλλω τὰ δικαιώματα τῶν τρίτων»; Νομίζω ὅτι ὀρθῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς κρίνει.

§47ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τὸ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν, εἶναι ἀτυχές, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς ὡμίλησε περὶ ἐκείνων τῶν δικαιωμάτων, τῶν ὁποίων στερεῖται ὁ κατάδικος διαρκούσης τῆς ποινῆς. Ἐὰν ὁ Βασιλεὺς χαρίσῃ τὴν ποινὴν εἴς τινα, ὁ ὁποῖος εἶχε καταδικασθῆ εἰς ἰσόβια δεσμὰ, θὰ τοῦ κρατήσωμεν τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας του; Αὐτὸ δὲν δύναται νὰ λέγηται.

§48Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Οὐδαμῶς γνωρίζω τὸν ἀτυχῆ αὐτὸν ἄνθρωπον, λυποῦμαι δὲ, ἐὰν κατεδικάσθη ἀδίκως· ἀλλ’ εἰς ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος τούτου ἀναρμοδία εἶναι ὅλως ἡ Βουλὴ νὰ εἰσέλθῃ. Οὐχ ἧττον γνωρίζομεν, ὅτι ἐν παντὶ Κράτει οἱ νόμοι προνοοῦσι καὶ περὶ τῶν ζητημάτων τούτων, ὅπως τουτέστιν ἐπανορθῶσι τὰ ἀδικήματα τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας. Ἐὰν ἄρα ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος ἀξιωματικὸς φρονῇ, ὅτι ἀδίκως κατεδικάσθη, ἡ ποινικὴ νομοθεσία δίδωσιν αὐτῷ ὅλα τὰ μέσα, ὅπως ζητήσῃ τὴν ἐξάλειψιν τοῦ εἰς αὐτὸν γενομένου ἀδικήματος. Εὐτυχῶς οἱ νόμοι οἱ ποινικοὶ κατεσκευάσθησαν καὶ εἰσήχθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐξ ἄλλων Κρατῶν, εἰσὶ δὲ τοσοῦτον σοφοί, ὥστε, μεθ’ ὅλην τὴν σοφίαν, ἣν ἐνταῦθα νομίζομεν ὅτι ἔχομεν, φρονῶ ὅτι, εὐθὺς ὡς θελήσωμεν νὰ θίξωμεν αὐτοὺς, θέλομεν καταστρέψει αὐτούς. Ἐὰν λοιπὸν ὁ ῥηθεὶς ἀξιωματικὸς φρονῇ, ὅτι ἠδικήθη, δύναται νὰ ζητήσῃ κατὰ τὴν Ποινικὴν Δικονομίαν τὴν ἐπανάληψιν τῆς διαδικασίας. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρωτοφανὲς εἶναι τὸ νὰ συζητῆται τὸ ζήτημα τοῦτο ἐν τῇ Βουλῇ. Ἡ Βουλὴ οὐδὲν δικαίωμα ἔχει νὰ ὁδηγήσῃ τὸν Ὑπουργόν, τί περὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως ἔχει νὰ πράξῃ. Βεβαίως ὑπάρχουσι δύο ἢ τρεῖς ἀποφάσεις τοῦ Ἀρείου Πάγου, αἵτινες λύουσι καταφατικῶς τὸ ζήτημα, δὲν γνωρίζω ὅμως, προχείρως ὁμιλῶν περὶ τούτου, ἐὰν δὲν ὑπάρχωσι πολὺ πλειότεραι ἄλλαι, λύουσαι τὸ ζήτημα ἀποφατικῶς. Ἐκεῖνο, ὅπερ ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι, ὅτε ἐσπούδαζα τὰ νομικὰ, εἶναι ὅτι ἀμφότεροι οἱ καθηγηταὶ τῆς Ποινικῆς Νομοθεσίας ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, καὶ ὁ Σαρίπολος καὶ ὁ Κωστῆς, εἶχον τὴν ἀντίθετον περὶ τούτου γνώμην. Δέον δὲ νὰ ἐξετάσωμεν καὶ ποίαν γνώμην ἔχουσιν ἐκεῖνοι, παρ’ ὧν ἡμεῖς ἐλάβομεν τὴν νομοθεσίαν αὐτήν. Ἐν τῇ Γαλλίᾳ δὲ καὶ τῇ Γερμανίᾳ καὶ πανταχοῦ τοῦ κόσμου, ὅπου διέπονται ὑπὸ τῆς αὐτῆς ποινικῆς νομοθεσίας, ὑφ’ ἧς καὶ ἡμεῖς, φρονοῦσιν ἀνεξαιρέτως, ὅτι ἡ χάρις δὲν δύναται νὰ ἀπαλλάξῃ καὶ τῶν συνεπειῶν τῆς ποινῆς. Ὅταν ταῦτα οὕτως ἔχωσι, νομίζω ὅτι ματαίως ἀπασχολεῖτε τὴν Βουλὴν οἱ εἰσαγαγόντες τὴν ὑπόθεσιν, ἥτις τέλος πάντων ἠδύνατο ἐν ἄλλῃ ἑσπέρᾳ μᾶλλον ἐπισταμένως νὰ συζητηθῇ.

§49ΔΙΟΝ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα παρεξετράπη ὀλίγον ἀπὸ τῶν ἀληθῶν βάσεων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ σταθῇ. Ἡ Βουλὴ ἐπελήφθη τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος ἐν τῷ δικαιώματι, τὸ ὁποῖον κέκτηται, τοῦ ἐλέγχειν τὰς πράξεις τῶν Ὑπουργῶν. Νὰ ἐπιβάλῃ ἡ Βουλὴ γνώμην εἰς τὸν Ὑπουργὸν, βεβαίως δικαίωμα δὲν ἔχει. Ἐξεταστέον λοιπὸν, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς καλῶς ἔπραξεν ἢ κακῶς. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐξητάσθη ἀπὸ τὸν εἰσαγαγόντα τὴν ἐπερώτησιν, ἐλύθη ἀνέκαθεν ἀποφατικῶς, καθ’ ὅσον ἐγὼ γνωρίζω, ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ περὶ τούτου δύνανται νὰ μαρτυρήσουν οἱ κατὰ καιρὸν χρηματίσαντες Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἐλύθη δὲ ὁμοιομόρφως καὶ σταθερῶς, ὅτι δηλονότι διὰ Β. χάριτος δὲν ἐξαλείφονται αἱ συνέπειαι τῆς καταδίκης. Τώρα ἐξεταστέον, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς, ἀκολουθήσας τὴν παγίαν αὐτὴν νομολογίαν, τὴν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης καθιερωθεῖσαν ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου, (διότι δὲν ἤχθη παράδειγμα ἐναντίον) παρηνόμησεν ἢ ἔπταισεν. Βεβαίως οὔτε παρηνόμησεν, οὔτε ἔπταισε. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, νομίζω, ὅτι τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς παύει, δὲν δύναται δὲ ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τὴν μὲν ἢ τὴν δὲ τῶν γνωμῶν. Προκειμένου δὲ περὶ νομικοῦ ζητήματος, ἔστω καὶ ἀμφισβητουμένου, βεβαίως ὁ ἀκολουθῶν τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην γνώμην εὑρίσκεται ἐν τῷ ὀρθῷ· τοῦτο δὲ καὶ ἔπραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι πᾶσα περαιτέρω συζήτησις πρέπει νὰ παύσῃ. Ἂν δὲ ὁ καταδικασθεὶς ἠδικήθη ἐκ τῶν ἀποφάσεων τῶν δικαστηρίων, ἡ νομοθεσία μας παρέχει εἰς αὐτὸν τὰ ἔνδικα μέσα, διὰ τῶν ὁποίων δύναται νὰ ἀνορθωθῇ τὸ καταπατηθὲν δίκαιον, ἂν ὑπῆρξε δικαίου καταπάτησις.

§50Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Διὰ τῆς ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἐπερωτήσεως δὲν ἐσκοπεῖτο ὁ ἔλεγχος πράξεώς τινος τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Παρεκλήθη μόνον ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προσαγάγῃ τὴν δικογραφίαν, ἵνα γείνῃ σύστασις πρὸς αὐτὸν, ὅπως, ἐὰν ἐπείθετο ἐκ τῶν ἐν τῇ δικογραφίᾳ στοιχείων, ὅτι ὄντως ἠδικήθη ὁ λοχαγὸς ἐκεῖνος, μεριμνήσῃ, ἵνα αἱ συνέπειαι τῆς καταδίκης ἀρθῶσιν. Ἐνταῦθα ὑπάρχει γνώμη διττὴ, τὴν ὁποίαν ἀνέφεραν οἱ προαγορεύσαντες· ἀλλ’ ἡμεῖς ὑπομιμνήσκομεν, ὅτι ἔχομεν ἤδη διατάγματα, διὰ τῶν ὁποίων ἐπῆλθε πλήρης ἡ ἀποκατάστασις τῶν συνεπειῶν τῆς καταδίκης, ἀφορῶντα τὸν ἄλλοτε τελώνην Πειραιῶς Δαμιανὸν καὶ ἄλλον τινὰ καταδικασθέντα. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πείθεται ὅτι ἐτελέσθη ἀδίκημα κατὰ τοῦ ἀτυχοῦς ἀνθρώπου, περὶ οὗ πρόκειται, δύναται νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τοῦ προηγουμένου αὐτοῦ καὶ νὰ πράξῃ ὅ,τι ἂν βούληται. Ἡμεῖς σύστασιν ἁπλῆν ἐκάμομεν, παράκλησιν· ἂν θέλῃ, δύναται νὰ λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν ὁ Ὑπουργὸς, ἢ νὰ μὴ τὴν λάβῃ· ἑπομένως δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἐλέγχου πράξεώς τινος τῆς Δικαιοσύνης.

§51ΑΡ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἄν ὄντως ἐτελέσθη ἀδίκημα, ἀνάγκη νὰ μελετήσῃ τὴν δικογραφίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα τοῦτο, ἀφοῦ μάλιστα αἱ γνῶμαι διαιροῦνται ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἤτοι αἱ μὲν εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀποκαταστάσεως, αἱ δὲ κατ’ αὐτῆς. Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν χάριν, ἀλλ’ ἐπανόρθωσιν ἀδικήματος. Ὑπάρχουσι, μᾶς λέγουν, τὰ μέσα τῆς ἀναθεωρήσεως τῆς δίκης. Ἀλλὰ πάντες γνωρίζετε, πόσον εἶναι δύσκολος ἡ ἀπόδειξις αὕτη, ἐνῷ διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν οὗτος ἤθελε πεισθῆ ὅτι ὄντως ἐτελέσθη ἀδίκημα, εἶναι εὔκολον νὰ ἀποδώσωμεν τὸν ἀδικηθέντα ἐκεῖ, ὅπου ἀνήκει· δὲν λέγω εἰς τὸ στράτευμα, ἀλλὰ νὰ τῷ ἀποδοθῇ ἡ σύνταξίς του, ἵνα δυνηθῇ καὶ αὐτὸς νὰ ζήσῃ καὶ τὰ τέκνα του πτωχῶς νὰ ἀναθρέψῃ.

§52Θ. ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ. Ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχει διχογνωμία περὶ τοῦ ζητήματος, ἂν διὰ διατάγματος, ἀπονέμοντος χάριν, δύνανται νὰ ἐξαφανισθῶσι καὶ αἱ συνέπειαι τῆς καταδίκης. Τοῦτο προέρχεται ἀκριβῶς ἐκ τῆς ἐν Γαλλίᾳ ἀπὸ πολυετίας διαιρέσεως τῶν συγγραφέων. Καὶ εἶναι μὲν οὗτοι καὶ νῦν διῃρημένοι, εἶναι ὅμως ἀληθὲς, ὅτι παρὰ τοῖς πλείστοις αὐτῶν ἐπικρατεῖ ἡ καὶ κατ’ ἐμὲ ὀρθοτέρα γνώμη, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ Β. Διατάγματος νὰ ἐξαλειφθῶσιν αἱ συνέπειαι τῆς καταδίκης. Ἐκεῖ ἐγένετο ἄλλοτε μακρὰ συζήτησις, καὶ ὑπάρχει ἀκριβῶς ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας, ἥτις ἀποκρούει τὴν γνώμην, ὅτι ἐπιτρέπεται διὰ Β. Διατάγματος ἡ ἐξάλειψις τῶν ἐπακολουθημάτων τῆς καταδίκης. Ἀκριβῶς δὲ ὡς λόγος τῆς γνώμης ταύτης φέρεται αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πατρῶν, ὅτι δηλ. δύναται μὲν νὰ χαρισθῇ ἡ ποινὴ καὶ δύναται ἑπομένως ν’ ἀπαλλαγῇ τις τῆς φυλακίσεως καὶ νὰ ζῇ ἐλεύθερος, δύναται νὰ ἔχῃ ὅλα τὰ ἄλλα ἀγαθὰ τοῦ βίου, δὲν δύναται ὅμως νὰ τύχῃ διὰ τῆς χάριτος καὶ τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων, διότι διὰ τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων ἢ διὰ τῶν ἄλλων τυχὸν δικαιωμάτων, ἃ ἀπώλεσεν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ βλάβη εἰς τοὺς τρίτους, εἰς τὴν κοινωνίαν, ἥτις πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ εὑρίσκηται εἰς θέσιν νὰ προφυλάσσηται ἀπὸ τῆς κακοηθείας αὐτοῦ διὰ τῆς ἐξακολουθήσεως τῆς στερήσεως τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ δικαιωμάτων. Νομίζω λοιπὸν καὶ ἐγὼ, ὅτι ὀρθοτέρα εἶναι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης παρ’ ἡμῖν, συμφώνως καὶ πρὸς τὰ ἐν Γαλλίᾳ κατὰ τὸ πλεῖστον κρατοῦντα. Ἐγείρεται ὅμως ἤδη τὸ ζήτημα, ἂν ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἀθῷος καὶ ἐστερήθη τοῦ βαθμοῦ αὐτοῦ ἀδίκως, τὶ πρέπει νὰ γείνῃ; Ἐπιτρέπει μὲν βεβαίως ἡ Ποινικὴ Δικονομία τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐπαναλήψεως τῆς δίκης, τὸ ἄλλως ὀνομαζόμενον παλινδικία, ὁρίζονται ὅμως αἱ περιστάσεις, καθ’ ἃς ἐπιτρέπεται ἡ παλινδικία, καὶ αἱ περιστάσεις αὗται εἶναι πολὺ περιωρισμέναι, διότι ἐπιτρέπεται μόνον ἐὰν κατεδικάσθη τὶς ἐπὶ τῷ ὅτι ἐφόνευσεν ἄλλον, καὶ ὅμως ὁ δῆθεν φονευθεὶς ζῇ ἔτι, καὶ δεύτερον, ἂν οἱ μάρτυρες, εἰς τὰς καταθέσεις τῶν ὁποίων στηριχθὲν τὸ δικαστήριον κατεδίκασέ τινα, κατεδικάσθησαν ἔπειτα ἐπὶ ψευδομαρτυρίᾳ. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἓν ἄλλο μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη εἰς τὸν ἀδικηθέντα ἀθῷον ἂν τῷ ὄντι ἦναι ἐκτὸς ἀμφισβητήσεως ὅτι εἶναι ἀθῷος, καὶ δὲν ὑπάρχῃ ἄλλο τι μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἡ σωτηρία αὐτοῦ, δύναται νὰ ὑποβληθῇ εἰδικὸν νομοσχέδιον περὶ τούτου, χορηγοῦν εἰς τὸν καταδικασθέντα τὰ πολιτικὰ αὐτοῦ δικαιώματα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καπετανάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἄλλου ζητήματος.

§54Γ. ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. Οἱ ἀντιπρόσωποι, ὡς γινώσκετε, πασῶν τῶν Δυνάμεων ἐν Καΐρῳ ἔχουσι μὲν τὸν βαθμὸν γενικοῦ προξένου ἢ πολιτικοῦ πράκτορος, φέρουσι δὲ τὸν ἐπίτιμον τίτλον τοῦ πληρεξουσίου Ὑπουργοῦ (ministre plénipotentiaire), τινὲς μάλιστα πρώτης τάξεως. Φρονῶ, ὅτι ἐπιβάλλεται καὶ τῇ Ἑλληνικῇ Κυβερνήσει, ἵνα ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως ἡμῶν φέρῃ τὸν σχετικῶς ἀνώτερον δυνατὸν τίτλον τοῦ προσέδρου Ὑπουργοῦ (ministre resident), τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἐκεῖ μεγαλείτερα πολλῶν ἄλλων ἐκ τῶν Δυνάμεων συμφέροντα, ὁ δὲ ἀριθμὸς τῶν Ἑλλήνων ὑπηκόων, ἀνερχόμενος εἰς 60,000 καὶ πλέον, εἶναι ἀνώτερος ἢ ὁ τῶν ἄλλων ὁμοῦ ὅλων. Αἱ ἄλλαι Κυβερνήσεις, ἀπονέμουσαι τὸν εἰρημένον ἐπίτιμον τίτλον τοῖς ἀντιπροσώποις αὐτῶν, δεικνύουσι τὴν σπουδαιότητα, ἣν ἀναγνωρίζουσι τῇ ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς Αἰγύπτου ἀντιπροσωπείᾳ. Αὐτὸ τοῦτο ἀκριβῶς πρέπει νὰ ὁδηγήσῃ καὶ ἡμᾶς. Ἄλλως τε δέον ν’ ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν ὡς οἷόν τε ταχίστην λῆψιν καταλλήλων μέτρων πρὸς διευκόλυνσιν τῆς μεταναστεύσεως τῶν Ἑλλήνων κυρίως εἰς τὴν Αἴγυπτον, ἔνθα τὴν μὲν ὑπηκοότητα αὐτῶν δὲν ἀποβάλλουσι, διανοίγεται δ’ ἐκεῖ ποικίλη καὶ μεγάλη κοινωνικὴ δρᾶσις διὰ τῶν μεγάλων ἐπὶ τοῦ Νείλου ὑδραυλικῶν ἔργων, δι’ ὧν, κανονιζομένων τῶν ἀρδεύσεων, μεγάλαι, τέως ἄγονοι ἐκτάσεις, θὰ καταστῶσιν εὐφορώταται. Πρὸς τούτοις προσεχὴς τυγχάνει καὶ ἡ εἰρήνευσις τοῦ Σουδὰν, ἐν ᾧ τοσοῦτον ἀνεδείχθησαν δρῶντες οἱ Ἕλληνες ὑπήκοοι. Τοὐναντίον ὅμως ἀνάγκη προσηκόντως νὰ περισταλῇ ἡ μετανάστασις εἰς Ρωσσίαν, Ρουμανίαν, Ἀμερικὴν, ἐν αἷς χώραις, κυρίως ταῖς πρώταις, ἀποβάλλουσιν, ὡς τὰ πολλὰ, οἱ μετανάσται τὸν ἐθνισμὸν αὐτῶν, ὡς τοῦτο εἶναι λίαν γνωστὸν, ἐπικυρούμενον ὑπὸ τῆς πικρᾶς πείρας. Τοιαῦτα δὲ μέτρα, κατασταλτικὰ ἢ ἀπαγορευτικὰ, συμφώνως πρὸς τὰ κρατοῦντα πολιτεύματα, λαμβάνουσι καὶ ἄλλαι Κυβερνήσεις. Ἐν τῇ ὁμόρῳ μάλιστα Αὐτοκρατορίᾳ ἀπαγορεύεται ἡ μετανάστευσις. Αἰτία δὲ τούτου, ὡς καὶ πολλῶν ἄλλων, εἶναι ἡ ἀξιέπαινος μέριμνα τοῦ Σουλτάνου, εἰς οὗ τὴν ῥηξικέλευθον πρωτοβουλίαν (bahnbrechende initiative) ὀφείλεται καὶ ἡ ἵδρυσις Κτηματικῆς Τραπέζης καὶ ἡ ὑποστήριξις τῆς βιομηχανίας καὶ ἡ ἀνάπτυξις τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας καὶ παντὸς ὑπὲρ τοῦ Κράτους αὐτοῦ ὠφελίμου ἔργου. Τοιαύτη δ’ ἔξοχος μέριμνα καὶ πρόνοια ἀνωτάτων ἀρχόντων Κρατῶν, ἢ ἰθυνόντων ταῦτα κυβερνητῶν, δέον νὰ ἐγείρῃ τὸν δίκαιον ἔπαινον παντὸς ἀμερολήπτου κριτοῦ καὶ τοῦ θέλοντος νὰ διδάσκηται καὶ ὁδηγῆται ἐκ τῶν καλῶν ἔργων τῶν ἄλλων. Ἀλλ’ αἱ Δυνάμεις, ἀπονέμουσαι ἀνώτερον ἐπίτιμον τίτλον τοῖς ἐν Καΐρῳ ἀντιπροσώποις αὐτῶν, θέλουσι νὰ τιμῶσιν ἔτι μᾶλλον τὴν Α. Ὑψ. τὸν Χεδίβην. Εὐνόητον δ’ ἐπίσης, ὅτι ὁ φέρων ἀνώτερον βαθμὸν ἢ τίτλον, καὶ εὐκολώτερον ἐν γένει δύναται νὰ διεξαγάγῃ ὑπόθεσίν τινα, προστιθεμένου, οὕτως ἢ ἄλλως, εἰς τὴν ἱκανότητα αὐτοῦ ἰσχυροτέρου μέσου, καὶ ἀποδιδομένης μεγαλειτέρας προσοχῆς αὐτῷ. Διὰ τροπολογίας μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων καὶ περὶ συστάσεως νέων προξενικῶν ἀρχῶν», — ἣν εὐηρεστήθη νὰ συνυπογράψῃ καὶ ὁ ἔντιμος ἐκ Πάλλης συνάδελφος κ. Μπασιᾶς, — τῷ μὲν Γενικῷ Προξένῳ ἢ Πολιτικῷ Πράκτορι ἐν Καΐρῳ ἀπονέμεται ὁ τίτλος τοῦ προσέδρου Ὑπουργοῦ (ministre resident), ἀντὶ δὲ γραμματέως αʹ τάξεως διορίζεται ἐν τῷ Γεν. Προξενείῳ Καΐρου πρόξενος βʹ τάξεως, εἰς ὃν, ἐκπληροῦντα καθήκοντα γραμματέως (Chancellier), δὲν ὑποχρεοῦται ἡ Κυβέρνησις νὰ παρέχῃ κατοικίαν, ἀλλὰ δι’ αὐτοῦ θὰ διενεργῆται, ὡς εὐνόητον, κάλλιον ἡ προξενικὴ ὑπηρεσία, ἧς, ἐκτελουμένης ὡς δεῖ, τόση ἀνάγκη ἐκεῖ ὑπάρχει. Ὑποβάλλων λοιπὸν τὴν τροπολογίαν μου, μετὰ τῆς ἀπαιτουμένης αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὴν Βουλὴν, ἵνα στέρξωσι νὰ προταχθῇ τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον καὶ τροποποιούμενον ἐπιψηφισθῇ, προτιμώμενον ἄλλων.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ Οἰτύλου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 430).

§56Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ὑπάρχει νόμος, καθ’ ὃν τὰ φαρμακεμπορεῖα δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐκτελοῦν συνταγάς. Ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἐφηρμόζετο ἀπὸ ἐτῶν, τὰ δὲ φαρμακεμπορεῖα ἐξετέλουν συνταγάς. Ἤδη ἠγέρθη αἰφνιδίως ἐκ τοῦ ὕπνου ὁ νόμος, καὶ εἰσάγονται ὅλοι οἱ φαρμακέμποροι νὰ δικασθοῦν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον καθ’ ἑκατοντάδας. Τί δὲ συμβαίνει; Ὅταν ἐπὶ πολὺν καιρὸν δὲν ἐφαρμόζηται ὁ νόμος, γεννᾶται ἡ ἰδέα εἰς τοὺς πολίτας, ὅτι, ἅμα ἐφαρμοσθῇ εἰς αὐτοὺς, οὗτοι ἀδικοῦνται. Διὰ τοῦτο ἐπὶ τοῦ προκειμένου πρέπει νὰ ληφθῇ μέτρον ἐπιεικέστερον, οὐχὶ τόσον βίαιον καὶ σπασμωδικόν.

§57Θ. ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ. Πολλάκις ἀκούω πλείστους ὅσους ὁμιλοῦντας περὶ φαρμακείων καὶ φαρμακεμπορείων. Παρ’ ἡμῖν δὲν ὑπάρχει νόμος περὶ τούτου, καὶ τὰ περὶ τούτου πρέπει νὰ κανονισθῶσι νομοθετικῶς. Ὁ νόμος διακρίνει μὲν τὰ ἔργα τοῦ φαρμακεμπόρου τῶν τοῦ φαρμακοποιοῦ, ὁρίζει δὲ καὶ προσόντα φαρμακοποιοῦ, ἀλλὰ δὲν ὁρίζει καὶ προσόντα φαρμακεμπόρου, καθιερώθη δὲ μόνον ἐν τῇ πρακτικῇ, ὅτι ὁ νομάρχης παρέχει τὴν ἄδειαν μετὰ προηγουμένην δοκιμασίαν. Εἶναι ἀνάγκη λοιπὸν νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια, εἰς τρόπον ὥστε νὰ γνωρίζωμεν, τίς δύναται νὰ ἦναι φαρμακέμπορος.

§58Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει ὁ νόμος ΩΜΒʹ καὶ τὸ διάταγμα τοῦ 1835, τὰ ὁποῖα κανονίζουν τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον παρέχεται τρόπον τινὰ δικαίωμά τι εἰς τοὺς φαρμακεμπόρους πρὸς ἐκτέλεσιν συνταγῶν τινῶν. Ἕνεκα τοῦ ἀπροσδιορίστου τοῦ δικαιώματος τούτου ἐπεξετάθη ἡ ἐκτέλεσις τῶν συνταγῶν ὑπὸ τῶν φαρμακεμπόρων, μάλιστα δὲ ἐσχάτως, ὅτε φαρμακέμποροι ἐγένοντο ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον καὶ δίπλωμα φαρμακοποιοῦ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ διάταγμα τοῦ 1835 ἀπαγορεύει τὴν ἐκτέλεσιν συνταγῶν ὑπὸ τῶν φαρμακεμπόρων, διότι τότε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἦναι ἐπιστήμονες οἱ φαρμακέμποροι, σήμερον ὅμως τὰ ἐννέα δέκατα τῶν φαρμακεμπόρων εἶναι ἐπιστήμονες. Συμφωνῶ ἐντούτοις μετὰ τοῦ ἐκ Τυρνάβου κ. Βουλευτοῦ, ὅπως ἀνασταλῇ ἡ ἀστυνομικὴ καταδίωξις τῶν φαρμακεμπόρων, ἡ οὕτως ἀθρόως γινομένη. Τὴν παρελθοῦσαν Τετάρτην εἰσήχθησαν 17 φαρμακέμποροι διὰ τοῦ αὐτοῦ κατηγορητηρίου ὡς ἐκτελέσαντες συνταγὰς, δύναται δέ τις νὰ εἴπῃ, ὅτι τινὲς ἐκ τῶν φαρμακεμπόρων εἶναι κρείττονες φαρμακοποιῶν τινων ἐξ ἐπαγγέλματος νὰ ἐκτελῶσι συνταγὰς, ἑπομένως οὐδεὶς κίνδυνος τῆς κοινωνίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἂς ζητήσῃ, παρακαλῶ, πληροφορίας παρὰ τοῦ Εἰσαγγελέως, καὶ ἐκ συνεννοήσεως μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἂς προέλθωσιν εἰς διοικητικόν τι μέτρον, κανονίζον τὴν θέσιν τῶν φαρμακεμπόρων.

§59Κ. ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, νὰ διατάξητε τὴν αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, διότι κινδυνεύει ἡ ὑγεία τοῦ κόσμου ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τῶν συνταγῶν ὑπὸ τῶν φαρμακεμπόρων.

§60Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν κινδυνεύει κἀνενὸς ἡ ὑγεία ἐκ τῆς ἐκτελέσεως συνταγῶν ὑπὸ φαρμακεμπόρων, διότι ὅλοι οἱ φαρμακέμποροι σήμερον εἶναι καὶ φαρμακοποιοί, ἐφωδιασμένοι μὲ ἄδειαν πρὸς ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των. Τὸ ζήτημα εἶναι ἄλλο, ὅτι εἰς πᾶσαν πόλιν εἶναι ὡρισμένος ὁ ἀριθμὸς τῶν φαρμακοποιῶν, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ προκαλῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα ἐπιφέρῃ κἄποιαν θεραπείαν, τουτέστι νὰ μὴ καταδιώκωνται οἱ φαρμακέμποροι οἱ ἐκτελοῦντες συνταγάς, οἵτινες φυλακίζονται ἐπὶ τρεῖς μῆνας κατ’ ἐλάχιστον ὅρον, ὅπερ εἶναι λίαν βαρύ.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν καὶ ποτῶν. Ὁ κ. Ρικάκης ἔχει τὸν λόγον.

§62Α. ΡΙΚΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ νομίζω ὅτι ὅλοι ἐννοοῦμεν ὅτι εὑρισκόμεθα περὶ τὸ τέλος τῆς συνόδου. Προετάχθησαν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει σήμερον τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, καὶ τὰ ὁποῖα ἐθεωρήθησαν ἀναγκαῖα, ἵνα ψηφισθῶσι πρὸ τῆς λήξεως τῆς συνόδου. Ἀλλὰ δυστυχῶς νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλεν ὡς νομοσχέδιον ἐνδιαφέρον τὴν κοινωνίαν, νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη μετ’ ὁμοφωνίας σχεδὸν καὶ πλήρους ἐπιδοκιμασίας, νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ἡ κοινωνία ὁλόκληρος ἐπεκρότησε, καὶ ἡ ὑποβολὴ τοῦ ὁποίου, δύναμαι νὰ εἴπω, ἔκαμε τιμὴν εἰς τὴν σημερινὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, διότι ἔρχεται νὰ καταργήσῃ τὸν βάρβαρον θεσμὸν τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένον μεταξὺ τῶν πρώτων. Λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις ἐννοεῖ νὰ τὸ ἐγκαταλίπῃ, ἀναβάλλουσα αὐτὸ διὰ τὴν ἐρχομένην σύνοδον; Ἂν ὄχι, παρακαλῶ νὰ προταχθῇ καὶ ψηφισθῇ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, ὅπως γείνῃ νόμος τοῦ Κράτους.

§63Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν νομοσχέδιον ἐκ τῶν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἐγκαταλείπει· παρακαλῶ ὅμως νὰ μὴ μεταβληθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις.

§64Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰσάγων τὸ προκείμενον νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῶν οἰνοπνευματούχων ποτῶν, ἐδήλωσεν, ὅτι διττὸς εἶναι ὁ σκοπὸς αὐτοῦ, ὁ εἷς ταμιευτικός, διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματούχων ποτῶν, καὶ ὁ ἕτερος ἡ περιστολὴ τοῦ ἀλκολισμοῦ. Μετὰ τὰς εὐγλώττους ὅμως ἀγορεύσεις τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, τῶν λαβόντων μέρος εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς ἠναγκάσθη νὰ φανῇ εἰλικρινέστερος καὶ νὰ ὁμολογήσῃ τὸν ἀληθῆ σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου, ὅστις εἶναι ἡ μετ’ οὐ πολὺ σύστασις τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν...

§65Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν τὸ εἶπον.

§66ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, τὸ εἴπετε.

§67ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε εἰς ἐμέ. Ἐγὼ εἶμαι ὁ καλλίτερος ἑρμηνευτὴς τῶν λόγων μου. Ἐγὼ δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§68ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἔχω μεγάλην ὑπόληψιν εἰς τοὺς λόγους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ ἔχω μεγαλειτέραν ὑπόληψιν εἰς τὴν ἰδίαν μου ἀντίληψιν. Εἴπετε ὑμεῖς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὅτι μετ’ οὐ πολὺ εἰσάγεται τὸ μονοπώλιον τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν (θόρυβος). Τὸ προκείμενον λοιπὸν νομοσχέδιον εἶναι ἀπόρροια τοῦ ψηφισθέντος ἤδη νόμου περὶ παρακρατήσεως τῆς σταφίδος καὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης, καὶ ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, μετ’ οὐ πολὺ βεβαίως θέλομεν ἔχει ἀμπελουργικὴν κρίσιν, καὶ θ’ ἀναγκασθῶμεν νὰ μεταβάλωμεν τὰ οἰκήματα τῶν Ἀθηνῶν εἰς ἀποθήκας, ὅπως καταθέσωμεν ἐκεῖ τὸ παρακρατούμενον προϊὸν τῶν ἀμπέλων. Ἕνεκα τῶν νόμων τῶν ἰσχυόντων ἤδη ἀνεπτύχθη ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου μία βιομηχανία ἀρκούντως σημαντική, διὰ τῆς ὁποίας εἰσάγεται χρυσὸς ἀρκετός, διότι τὰ οἰνοπνεύματα ἀποστέλλονται εἰς Ἀλεξάνδρειαν, εἰς Ρουμανίαν, εἰς Ρωσσίαν κλπ. Εἶναι δὲ ἀπολύτως ἀναγκαία ἡ βιομηχανία ἐκείνη, ἐξ ἧς ἀποζῶσι πολλοὶ βιομήχανοι, ἐργαζόμενοι νυχθημερόν, καὶ ἥτις συντελεῖ, ὅπως τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου ἐνισχυθῇ καὶ ὄχι καταστραφῇ. Συνήθως ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου τὸ γλεῦκος οὐδεμίαν ἀξίαν ἔχει· ἀλλ’ οἱ συμπολῖταί μου δὲν συνηθίζουν νὰ ἐνοχλοῦν μήτε τὴν Κυβέρνησιν μήτε τὴν Βουλήν, δημιουργοῦντες ἀμπελουργικὸν ζήτημα, ἀλλὰ ζητοῦσι νὰ ἀπωθῶσι τὴν ἑκάστοτε παρουσιαζομένην κρίσιν διὰ τῆς ἰδίας αὑτῶν ἐνεργείας, καὶ ἀντὶ νὰ προβαίνωσιν εἰς συλλαλητήρια καὶ νὰ ἐπικαλῶνται τὴν παρέμβασιν τῆς Πολιτείας, καταγίνονται εἰς τὸ νὰ κατασταθῶσι βιομήχανοι, καὶ πρὸς τοῦτο κατηνάλωσαν πολλὰ ἔτη ἐργασίας καὶ διέθεσαν ἀνάλογα χρηματικὰ κεφάλαια πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς οἰνοπνευματοποιΐας. Ἤδη διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ στεροῦνται τοῦ ἐπαγγέλματός των καὶ τῆς περιουσίας των, ἡ ὁποία προτιμότερον βεβαίως θὰ ἦτο, ἂν ἐδημεύετο, — διότι δήμευσις λέγεται ὅταν ἡ περιουσία ἀφαιρῆται ἀπὸ τὸν πολίτην καὶ μεταβαίνῃ εἰς τὴν Πολιτείαν, — ἐνῷ ἤδη καθίσταται ἄχρηστος, παυομένης τῆς βιομηχανίας, ὡς ἂν νὰ ἦναι ὑπάλληλος τοῦ Κράτους! Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου ὑπάρχουν βιομηχανικὰ καταστήματα, ἱδρυθέντα πρὸ 10 καὶ 15 ἐτῶν, τὰ ὁποῖα παράγουσιν ὄχι μόνον μέγα μέρος σούμας, διὰ τῆς ὁποίας τροφοδοτοῦνται τὰ ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ μεγάλα ἐργοστάσια οἰνοπνευματοποιΐας, ἀλλὰ καὶ ποτὰ διάφορα, καὶ ἰδίως κονιάκ, τὸ ὁποῖον ἀποστέλλεται εἰς Αἴγυπτον, Ρουμανίαν, Ρωσσίαν καὶ Βουλγαρίαν. Ἀλλ’ ἡ παραγωγή των καὶ τὰ κέρδη των δὲν εἶναι τοσαῦτα, ὥστε νὰ ἀντέχουν εἰς τὴν ἐπιβολὴν τηλικαύτης φορολογίας· μόλις δὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μεταβληθῇ εἰς νόμον τοῦ Κράτους, βεβαίως οἱ βιομήχανοι ἐκεῖνοι εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ σφραγίσουν τὰ μηχανήματά των. Ἐρωτῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν, οἱοσδήποτε καὶ ἂν ἦναι ὁ σκοπὸς τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, εἴτε φορολογικός, εἴτε κατασταλτικὸς τοῦ ἀλκολισμοῦ, οἱ δυστυχεῖς ἐκεῖνοι βιομήχανοι, ἐὰν ἀφαιρέσητε ἀπ’ αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ μετέλθωσι τὸ ἐπάγγελμα, τὸ ὁποῖον διὰ πολλῶν χρόνων καὶ πολλῶν μόχθων καὶ οὐ σμικρᾶς δαπάνης ἔμαθον καὶ ἐξήσκησαν, ἐὰν ἐμποδίσητε τὴν χρῆσιν τῆς περιουσίας αὐτῶν, καθιστῶντες ταύτην ἀδρανῆ, δηλαδὴ ἐὰν καταστήσητε ἄχρηστα τὰ μηχανήματα, πρὸς ἀγορὰν τῶν ὁποίων ἐδαπάνησαν ὅ,τι εἶχον, πόθεν θ’ ἀποζημιωθῶσιν αὐτοί; Πολλαὶ, Κύριοι, ἐγείρονται φωναὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν παραγωγὴν καὶ τὴν γεωργίαν, καὶ ἐνῷ οἱ πάντες πρὸς τοῦτο εἴμεθα σύμφωνοι, ἐν τούτοις τὰ κατὰ καιροὺς εἰσαγόμενα νομοσχέδια τείνουσιν εἰς ὅλως ἀντίθετον σκοπόν. Ἕν δὲ ἐκ τῶν νομοσχεδίων τούτων εἶναι καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν, δι’ οὗ ἀπαγορεύομεν τὴν παραγωγὴν, καὶ καταστρέφομεν τὴν γεωργίαν, ἀφαιροῦντες τὰ μέσα πρὸς ἐκμετάλλευσιν τῶν προϊόντων τῆς ἀμπέλου. Βεβαίως οἱ μὴ ζῶντες ἐν ἐπαρχίαις ἀμπελοφόροις θεωροῦσι μικρὰν τὴν ζημίαν, ἥτις θὰ ἐπακολουθήσῃ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀλλ’ ἡμεῖς, οἱ ζῶντες εἰς ἐπαρχίας ἀμπελοφόρους, γνωρίζομεν ὅτι εἶναι καταστρεπτικώτατον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι οὐδεμία πρόνοια λαμβάνεται πρὸς ἀντιστάθμισιν τῆς καταστροφῆς βιομηχανίας, διὰ τῆς ὁποίας καταναλίσκονται τὰ προϊόντα τῆς ἀμπέλου. Οὐδένα ἄλλον βλέπω σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, παρὰ τὸν πλουτισμὸν τοῦ κ. Καμπᾶ, τοῦ κ. Κοτσώνη καί τινων ἄλλων μεγάλων βιομηχάνων ἐν Πειραιεῖ ἢ ἐν Ἀθήναις διὰ τῆς καταστροφῆς ἐκείνων, οἵτινες δὲν θέλουσι δυνηθῆ νὰ ἀνθέξωσιν εἰς τὴν τοιαύτην φορολογίαν, καὶ τοιοῦτοί εἰσι πλεῖστοι, εἰσὶν ὅλοι οἱ βιομήχανοι τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος. Διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν, ἐὰν δὲν ἤθελε δεχθῆ νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, νὰ λάβῃ τοὐλάχιστον πρόνοιαν περὶ ἀποζημιώσεως τῶν βιομηχάνων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι βεβαίως ἀπὸ εὐπορούντων βιομηχάνων θέλουν μετατεθῆ εἰς τὴν τάξιν τῶν ἐπαιτῶν, διότι οὐδὲν ἄλλο ἐπάγγελμα δύνανται νὰ ἐξασκήσωσιν εἰς τὸ μέλλον.

§69Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Νομίζω ἀναγκαῖον νὰ εἴπω δύο λέξεις εἰς ἀπάντησιν τοῦ προλαλήσαντος, διότι ἐκ τῆς εὐγλώττου ἀγορεύσεώς του δύναται νὰ ὑπολάβῃ τις, ὅτι δύναται νὰ ὑποστῇ μεγίστην βλάβην ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος βιομηχανία, καὶ ὅτι ἀπειλεῖται γενικωτέρα κοινωνικὴ καταστροφή. Ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἠδύνατο νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι ἡ ἐπαρχία, ἣν ἀντιπροσωπεύει, ἔχει 2000 βιομηχάνους. Κατὰ πίνακα ἐπίσημον, ἐν Μαντινείᾳ ὑπάρχουν 20 οἰνοπνευματοποιεῖα πρώτης κατηγορίας καὶ ἥσσονα δευτέρας κατηγορίας. Ποῖοι εἶναι οἱ φόροι οἱ ἐπιβαλλόμενοι; Διὰ τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς αʹ κατηγορίας δρ. 200. Ἐν τῷ αὐτῷ νομοσχεδίῳ ὑπάρχει διάταξις, ὅτι ἀπαλλάσσονται τοῦ δικαιώματος οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ αʹ κατηγορίας, οἱ κατὰ τοὺς μῆνας Ἰούνιον καὶ Ἰούλιον κατασκευάζοντες οἰνόπνευμα ἐκ μορεῶν, καὶ οἱ ἐργαζόμενοι κατὰ τοὺς μῆνας Αὔγουστον, Σεπτέμβριον, Ὀκτώβριον, Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον δι’ ἁπλῶν ἀμβύκων, ἐὰν τὸ σύνολον τῆς χωρητικότητος αὐτῶν δὲν ὑπερβαίνῃ τὰς 200 ὀκάδας. Ἀλλὰ κατὰ τί αὐτοὶ διαφέρουν τῶν ἄλλων βιομηχάνων, ὥστε νὰ μὴ φορολογηθῶσι; καὶ διατὶ νὰ μὴ πληρώσουν ἕνα μικρὸν φόρον, ἐὰν παραδεχθῆτε, ὅτι εἶναι ἐργοστάσια μεταφέροντα χρυσὸν ἐξ ὅλου τοῦ κόσμου, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, καὶ διατὶ νομίζετε, ὅτι θὰ καταστραφῶσιν, ἐνῷ εἰσάγουσι τοσοῦτον χρυσὸν, ἐὰν πληρώσουν ἕνα ἐλάχιστον φόρον 200 δραχμῶν; Φρονῶ, ὅτι εἶναι πρέπον καὶ δίκαιον νὰ πληρώσουν οἱ βιομήχανοι οὗτοι τὸν μικρὸν τοῦτον φόρον, καὶ νὰ μὴ μένωσι πάντη ἀφορολόγητοι. Φρονῶ, ὅτι οὐδεὶς εἶναι ἀντίθετος τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν. Εἶπον τὰ ὀλίγα ταῦτα, ἵνα μὴ μείνῃ ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἡ ἐντύπωσις, ὅτι θὰ καταστραφῇ ὅλη ἡ ἐπαρχία τῆς Μαντινείας.

§70Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ὀφείλω εὐγνωμοσύνην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι τὴν ὁμιλίαν μου ἐθεώρησεν ὡς παραγαγοῦσαν τοιαύτην ἐντύπωσιν, ὥστε ὑπέθεσεν, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μετατρέψῃ τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας. Ἀλλ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μοὶ φαίνονται ἐναντία τοῦ νομοσχεδίου, διότι διὰ τοῦ ἄρθρου 2 ὁρίζεται ποῖοι εἶναι τῆς αʹ κατηγορίας καὶ ποῖοι εἶναι τῆς βʹ. Ὑπάρχουν πολλοὶ χωρικοὶ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, οἱ ὁποῖοι παράγουν σοῦμαν δι’ ἀμβύκων, ἀλλ’ ὑπάρχουν περὶ τὰ 20 οἰνοπνευματοποιεῖα ἐν Τριπόλει, τὰ ὁποῖα κυρίως παράγουν σοῦμαν, ὄχι ὅμως δι’ ἀμβύκων, ἀλλὰ διὰ μηχανημάτων, διὰ τῶν ὁποίων ἄλλοι παράγουν οἰνόπνευμα ἄνυδρον. Ἐν Τριπόλει δύο μόνον οἰνοπνευματοποιεῖα εἶναι, τὰ ὁποῖα παράγουν κονιὰκ, καὶ εἰς ἐλαχίστην ποσότητα, διότι δὲν ἔχουν κεφάλαια, καὶ οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ αὐτοὶ θὰ ἀποθάνωσι τῆς πείνης, διότι δὲν ἀντέχουν νὰ πληρώσουν 5,000 δραχμὰς φόρον. Ὁ φόρος αὐτὸς εἶναι τόσον βαρὺς, ὥστε ἀποβαίνει φόρος ἀπαγορευτικὸς τῆς ἐνασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος. Τοῦτο πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν, καὶ νὰ λάβητε μέτρα, διότι ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἀναχαιτίσω τὴν τοιαύτην ἐπιμονὴν ὑμῶν.

§71ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 16. Κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο, ἐπιστρέφεται εἰς τοὺς ἐξάγοντας ἄνυδρον οἰνόπνευμα, εἴτε αὐτούσιον, εἴτε εἰς κονιὰκ, τὸ ἥμισυ τοῦ πληρωθέντος φόρου καταναλώσεως, ἤτοι ἐπιστρέφονται 10 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Τὸ νομοσχέδιον βεβαίως ἔχει ταμιευτικὸν χαρακτῆρα· ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπε, νομίζω, ὅτι ἔχει καὶ ἄλλον σκοπὸν, τὸν περιορισμὸν τοῦ ἀλκολισμοῦ. Ἐὰν τοῦτο ἔχεται ἀκριβείας, μοὶ φαίνεται, ὅτι τὸ ἓν δὲν συνάδει πρὸς τὸ ἄλλο· διότι, ἐὰν ἡ βιομηχανία παράγῃ ἄνυδρον οἰνόπνευμα ἢ κονιὰκ, καὶ ἐξάγῃ αὐτὸ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, διατὶ νὰ παρεμποδισθῇ ἡ ἐξαγωγὴ ὅλου τοῦ παρ’ αὐτῆς ἐξαγομένου κονιὰκ, καὶ ἑπομένως ν’ ἀναγκασθῇ αὕτη νὰ κάμῃ κατανάλωσιν ἐν τῷ τόπῳ τοῦ ἑτέρου ἡμίσεος; Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, νομίζω ὅτι λείπει κἄτι τι ἐκ τοῦ ἄρθρου 16. «Ἐπιστρέφεται διὰ τὴν ἐξαγωγὴν ἀνύδρου οἰνοπνεύματος εἴτε αὐτουσίου, εἴτε εἰς κονιὰκ, τὸ ἥμισυ τοῦ πληρωθέντος φόρου», λέγει τὸ ἄρθρον. Καὶ ἂν ἐξαγάγῃ τις τὸ ἄνυδρον οἰνόπνευμα οὐχὶ αὐτούσιον, ἀλλ’ ἀναμεμιγμένον μετὰ οἴνου, τότε δὲν θὰ ἐπιστρέφηται εἰς αὐτὸν, ἔστω καὶ τὸ περιωρισμένον, κατ’ ἐμὲ, ποσὸν τοῦ ἡμίσεος; Φρονῶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ προΐδῃ τὴν περίπτωσιν, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Ὅλοι γνωρίζομεν διατὶ γίνεται αὐτὴ ἡ εὐκολία, πρὸς ἐμψύχωσιν τῆς οἰνοπνευματικῆς ἡμῶν βιομηχανίας, διότι ὑπάρχουσι πολλοὶ οἶνοι παρ’ ἡμῖν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν ἀρκετὸν βαθμὸν οἰνοπνεύματος, διὰ νὰ ἐξαχθῶσι δὲ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, διὰ ν’ ἀντέχωσιν εἰς τὰς ἐπηρείας τῆς ἀτμοσφαίρας, πρέπει νὰ ἔχωσι δέκα ἢ δώδεκα ἕως δεκαπέντε, ἢ καὶ ἄνω, βαθμοὺς οἰνοπνεύματος, καὶ διὰ τοῦτο εἶναι καὶ ἡ ἀτέλεια τοῦ ἔξωθεν εἰσαγομένου οἰνοπνεύματος. Λοιπὸν ἴσως σήμερον ἀκόμη δὲν συμφέρει — πρὸς στιγμὴν, ἐννοῶ, — ἡ ἀνάμιξις τοῦ ἐντοπίου οἰνοπνεύματος, διότι τὸ μὲν ἐξωτερικὸν κοστίζει σήμερον 75 ἕως 80 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν...

§72Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). 60 μόνον.

§73ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἄλλοτε ναὶ, σήμερον ὄχι. Σήμερον εἶναι μεταξὺ 75 καὶ 80. Ἠξεύρετε δὲ, ὅτι αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς τιμῆς τοῦ χρυσοῦ καὶ διαφόρων ἄλλων λόγων. Λοιπὸν σήμερον εἶναι μεταξὺ 75 καὶ 80. Τὸ ἡμέτερον δὲ οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον σήμερον περιφέρεται εἰς τιμὴν 1,20 ἡ ὀκᾶ, ἐὰν γείνῃ δεκτὸν,—ὅτε ἐπιστρέφεται ὅλος ὁ φόρος, τὸν ὁποῖον ἐπλήρωσεν ὁ παραγωγὸς τοῦ οἰνοπνεύματος,—θὰ ἔλθῃ εἰς μίαν μικρὰν διαφορὰν, ἡ ὁποία ἴσως δύναται νὰ ὑποστῇ τὸν συναγωνισμόν. Καὶ θὰ δύναται νὰ ὑποστῇ τὸν συναγωνισμὸν διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Γνωρίζετε πολὺ καλῶς, ὅτι τὰ ἔξωθεν εἰσαγόμενα οἰνοπνεύματα εἶναι τὰ κοινότερα οἰνοπνεύματα, —ἀπὸ ἀραβόσιτον, ἀπὸ σίκαλιν, ἀπὸ διάφορα τοιαῦτα, τὰ δὲ τῆς Βορείου Γερμανίας ἀπὸ γεώμηλα (πατάταις)—καὶ πάντοτε, ὅσον καλῶς ἀνακεκαθαρμένα καὶ ἂν ἦναι, αὐτὰ τὰ οἰνοπνεύματα ἔχουσι τὰ ἔλαια τὰ μεθυλικὰ καὶ τὰ λοιπὰ, τὰ ὁποῖα παρ’ ὅλων εἶναι ἀνεγνωρισμένα ὡς βλαπτικὰ εἰς τὴν ὑγείαν, ἐνῷ παρ’ ἡμῖν τὸ οἰνόπνευμα παράγεται, ὡς γνωρίζομεν, εἴτε ἀπὸ στέμφυλα, εἴτε ἀπὸ σταφίδα, εἴτε ἀπὸ κρασὶ, τὸ ὁποῖον βεβαίως εἶναι ἁγνότερον καὶ προτιμότερον τοῦ ξένου οἰνοπνεύματος. Διατὶ λοιπὸν νὰ μὴ παράσχητε αὐτὴν τὴν δυνατὴν εὐκολίαν, ὥστε ἐνθαρρυνόμενον τὸ ἡμέτερον οἰνόπνευμα νὰ βελτιώνῃ τὴν ποιότητα τοῦ οἴνου; ὅστις ἐξερχόμενος, βεβαιώθητε, καὶ ἐκεῖ θὰ εὕρῃ μίαν βελτίωσιν τῆς τιμῆς, διότι διὰ τῶν χημικῶν ἀναλύσεων δύνανται νὰ ἴδωσιν, ἂν τὸ οἰνόπνευμα εἶναι ἀμυλῶδες ἢ ἀπὸ σακχαρώδεις οὐσίας. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς πρέπει νὰ προβλέψῃ καὶ περὶ τούτου. Θέλω δὲ συστήσει εἰς αὐτὸν, ἐὰν νομίζῃ δίκαιον, πρῶτον νὰ μὴ περιορίσῃ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ φόρου εἰς τὸ ἥμισυ, ἀλλ’ εἰς τὸ ὅλον, δεύτερον δὲ ἤθελον τὸν ἐρωτήσει, πῶς ὁρίζει τὸ ἐπιστρεφόμενον εἰς δέκα λεπτὰ; Ἐθεώρησεν, ὅτι τόση εἶναι ἡ ἀναλογία τοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον πληρώνουσιν οἱ τῆς δευτέρας κατηγορίας;

§74Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν, τὸ ἄρθρον, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, προσετέθη κατόπιν τῶν γενομένων ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεων, διότι ὑπεστηρίχθη ἡ γνώμη, ὅτι εἶναι πρέπον νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἡμετέρου οἰνοπνεύματος· διὰ τοῦτο προέτεινα τὴν τροπολογίαν ταύτην, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξάγουσιν οἰνόπνευμα, θὰ ἐπιστρέφωνται δέκα λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, διότι δέκα λεπτὰ εἶναι περίπου κατ’ ἀναλογίαν τοῦ ἐξαγομένου τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον πρόκειται κυρίως νὰ εἰσπράξῃ τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ πάντοτε μέχρι τοῦ ἡμίσεος τοῦ πληρωθέντος δικαιώματος καταναλώσεως. Οὐδέποτε δὲ προεβλήθη ὡς δικαιολογικὸς λόγος τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἡ καταστολὴ τοῦ ἀλκολισμοῦ. Ἐὰν ἐπρόκειτο κυρίως καὶ μόνον ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν καταστολὴν τοῦ ἀλκολισμοῦ νὰ προσέξῃ, ἤθελεν ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν ἕτερα νομοθετικὰ μέτρα. Θὰ ἠδυνάμεθα δὲ νὰ συζητῶμεν ἐνταῦθα ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ ἀλκολισμοῦ, καὶ ἐπὶ πολὺ νὰ παρατείνωμεν τὰς συζητήσεις! (γέλωτες). Πρόκειται νῦν περὶ νόμου καθαρῶς φορολογικοῦ· πρόκειται δὲ περὶ φορολογίας, τῆς ὁποίας τὸ δίκαιον καὶ τὸ ὀρθὸν πάντες ἀναγνωρίζουσι, μὴ ἐξαιρουμένων καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν φορολογίαν ταύτην.

§75ΣΚΟΥΖΕΣ. Δὲν ἀντέτεινα εἰς αὐτό.

§76ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς παρετήρησεν, ὅτι, ἐνῷ τοιαύτη λαμβάνεται πρόνοια διὰ τοὺς ἐξάγοντας οἰνόπνευμα, ἰδίως δὲ κονιὰκ, δὲν λαμβάνεται πρόνοια καὶ διὰ τοὺς ἐξάγοντας οἶνον, ὁ ὁποῖος περιέχει οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον ἀναμιγνύεται πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐνισχύσεως καὶ τῆς βελτιώσεως τῶν οἴνων. Ὁ λόγος εἶναι προφανὴς, ὅτι, τό γε νῦν, οἰνόπνευμα ἐγχώριον δὲν ἀναμιγνύεται μὲ οἶνον, διότι πάντες μεταχειρίζονται τὸ ἔξωθεν εἰσαγόμενον, τοῦ ὁποίου ἡ τιμὴ εἶναι κατὰ τὸ ἥμισυ καὶ πλέον κατωτέρα τῆς τοῦ ἐγχωρίου οἰνοπνεύματος. Ὄταν ἡ τοῦ ἀνύδρου οἰνοπνεύματος παραγωγὴ προαχθῇ ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ προτιμᾶται τοῦτο ἐν τῇ ἀναμίξει πρὸς τὸ γλεῦκος ἢ τὸν οἶνον, τότε δυνάμεθα νὰ σκεφθῶμεν περὶ τούτου. Ὑπάρχει ὅμως καὶ μία ἄλλη δυσκολία. Ἐνταῦθα περιώρισα τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ τέλους μόνον διὰ τὸ οἰνόπνευμα, διότι εἶναι εὔκολος πολὺ ἡ ἐξακρίβωσις τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον παρήχθη ἐν τῷ ἐργοστασίῳ.

§77ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Διατὶ περιορίζετε τὴν ἐπιστροφὴν μόνον εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ παραγομένου;

§78ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ παραγομένου. Δέκα λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, μέχρι τοῦ ἡμίσεος τοῦ πληρωθέντος παρὰ τοῦ ἐργοστασιάρχου φόρου. Ἐὰν ἐπρόκειτο ὁλόκληρος ὁ φόρος νὰ ἐπιστρέφηται, τίνα λόγον εἶχε τότε ὁ νόμος;

§79ΣΚΟΥΖΕΣ. Διότι ὑποτίθεται, ὅτι ὁ φόρος τίθεται ἐπὶ τῆς καταναλώσεως, κύριε Ὑπουργέ. Ὅταν ἐγὼ παράγω ἐδῶ ἕν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐξάγω, τοῦτο δὲν ὑπάγεται εἰς φόρον. Ὅταν τὸ καταναλώσω, βεβαίως ὑπάγεται εἰς φόρον.

§80ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι, ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ φορολογικοῦ νόμου, ἡ θεωρητικὴ ἐξέτασις τῆς ὑποστάσεως τοῦ νόμου δὲν εἶναι ὀρθή.

§81Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀλίγα θὰ προσθέσω, κύριοι Βουλευταὶ, εἰς ὅσα εἶπον κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν καὶ συζήτησιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Διότι ὅ,τι ἐλέχθη τότε ὑπὸ τῶν ἀγορευσάντων κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ οὐχὶ ἴσως καὶ κατὰ τῆς οἰκονομικῆς ἀνάγκης, ἥτις ὑπηγόρευσεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὴν εἰσαγωγὴν αὐτοῦ, δὲν ἀντεκρούσθη ποσῶς διὰ τῶν ἀπαντήσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, περιορισθέντος εἰς τοὺς οἰκονομολογικοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων προέβη εἰς τὴν εἰσαγωγὴν, καὶ ἀνομολογήσαντος ὅτι δυσχερὲς εἶναι νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος ἕτερος φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος, ἀφοῦ ἐν τῷ πνεύματι αὐτοῦ, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶχεν ὡριμάσει ἡ ἰδέα, ὅτι ἔδει νὰ ἐπιβληθῇ φόρος ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων τῆς χώρας. Διὰ τοῦτο ὀλίγα θὰ εἴπω, συμπληρῶν μᾶλλον τὰ λεχθέντα κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου μᾶς δίδει, Κύριοι, τὰ σοφὰ διδάγματα τοῦ παρελθόντος· ἐκεῖθεν θὰ ἴδωμεν, ἂν καὶ ὁ προκείμενος νόμος θέλῃ ἔχει τὴν αὐτὴν τύχην, ἣν καὶ οἱ πρὸ τούτου ὑπάρξαντες καὶ ναυαγήσαντες. Ἡ φορολογία τῶν οἰνοπνευμάτων ἐν Ἑλλάδι ἤρξατο ἀπὸ τοῦ 1883. Ὑπῆρχε τὸ ἐνδόσιμον, ὅτι δὲν θέλει ἐπιτύχει ἡ φορολογία αὕτη. Οἱ μελετήσαντες τὰ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων ἐν ταῖς ἄλλαις χώραις ἤθελον παρατηρήσει, ὅτι πᾶσαι αἱ φορολογίαι αὗται μετὰ πάροδον πολλῶν ἐτῶν καὶ μετὰ πολλὰς δοκιμασίας ἐπήνεγκον ἀποτελέσματα οἰκονομικὰ ὁπωσδήποτε πάγια. Ἀγὼν καὶ ζήτημα ἐξ ἀρχῆς ὑπῆρξε παρὰ τοῖς νομοθέταις μεταξὺ συστημάτων φορολογίας ἐπὶ τῆς παραγωγῆς καὶ φορολογίας ἐπὶ τῆς καταναλώσεως, καὶ τὸ ζήτημα, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, μένει ἄλυτον. Τὸ ζήτημα μόνον ἐν Ῥωσσίᾳ ἐλύθη, ἔνθα ἐφορολογήθη ἡ κατανάλωσις, φορολογηθεῖσα διὰ τοῦ φόρου τοῦ βαρυτάτου ἐπὶ τοῦ ἐπιτηδεύματος τῶν πωλούντων οἰνοπνεύματα, καὶ σήμερον ἡ Ῥωσσία διὰ τῆς φορολογίας ταύτης εἰσάγει εἰς τὸν δημόσιον πλοῦτον περὶ τὰ 200 ἑκατομμύρια ῥούβλια, νομίζω. Εἶναι ἡ μεγαλειτέρα φορολογία, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπήχθη ἓν Κράτος διὰ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον τῆς φορολογίας ἐπὶ τῆς καταναλώσεως.

§82Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. 500 ἑκατομμύρια φράγκα, ὄχι ῥούβλια.

§83Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. 200 ἑκατομμύρια ῥούβλια κάμνουσι 500 ἑκατομμύρια φράγκα.

§84Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἡ Ἀγγλία 700 ἑκατομμύρια φράγκα.

§85Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀλιγώτερα ἡ Ἀγγλία. Τουλάχιστον κατὰ τὰς στατιστικὰς, αἱ ὁποῖαι προσήχθησαν κατὰ τὴν συζήτησιν περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου ΒΡΞΓʹ, τὰ τότε εἰσπραττόμενα οὔτε εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἀναφέρετε, ἀνῆλθον ἐν Ἀγγλίᾳ.

§86Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Ἀλλ’ ἔστω.

§87Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς ἄλλως δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νὰ παρατηρήσωμεν τὴν ἱστορίαν τοῦ οἰνοπνεύματος ἐν ταῖς ἄλλαις χώραις. Ἡμεῖς θέλομεν ἀκολουθήσει τὴν ἱστορίαν τοῦ οἰνοπνεύματος ἐν τῇ ἡμετέρᾳ χώρᾳ, καὶ θέλομεν ἴδει, ὅτι ἀείποτε τὰ ἀποτελέσματα εἶναι δυσανάλογα πρὸς τὰς προσδοκίας τῶν νομοθετῶν, οἵτινες ὑπέβαλλον ἑκάστοτε ὑπὸ τὸ κῦρος τῆς Βουλῆς τὰς σκέψεις αὐτῶν, τὰ σχέδια. Διὰ τοῦτο ἄρχομαι ἀπὸ τοῦ νόμου ᾼΡΙΗʹ τῆς 5 Ἀπριλίου 1883, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐπῆλθε φορολογία ἐπὶ τοῦ ἀνύδρου οἰνοπνεύματος μιᾶς δραχμῆς κατ’ ὀκᾶν. Τίνα ἔχομεν ἀποτελέσματα εἰσπράξεων; Ὅτι, ἐνῷ κατὰ τὸ 1884 εἰσεπράχθησαν 568,423 δραχμαί, μετὰ τρία ἔτη, ἤτοι τῷ 1887, ἀντὶ νὰ ἦναι προϊοῦσα ἡ αὔξησις ἐκ τῆς φορολογίας ταύτης, κατόπιν τῶν μηχανῶν καὶ τῶν διαφόρων συστημάτων, τὰ ὁποῖα ἐπεχειρήθησαν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ δι’ ὅλων τῶν ὑπηρεσιῶν, ἵνα αὐξήσῃ ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου, ἔχομεν εἰσπράξεις 372,739 δραχμῶν, ἤτοι ἐπὶ ἔλαττον, Κύριοι, 200,000. Ἀμέσως λοιπὸν ἔχομεν τὸ πρῶτον ναυάγιον τοῦ νόμου τοῦ πρώτου, τοῦ εἰσαγαγόντος τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος. Ἡ Κυβέρνησις ἐπεχείρησε νὰ εἰσαγάγῃ ἕτερον σύστημα, οὐχὶ ἐπιτυχέστερον ἐκείνου. Καὶ τοιουτοτρόπως ἔχομεν τὸν νόμον ᾼΦΙΒʹ, ἀντικαταστήσαντα τὸν ᾼΡΙΗʹ. Καὶ τίνα εἶναι τ’ ἀποτελέσματα; Προϊόντος τοῦ χρόνου καὶ τῆς φορολογίας, ἔχομεν ἀντίθετα ἀποτελέσματα, ἤτοι κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νομοσχεδίου εἴχομεν ἀποτελέσματα πλουσιώτερα, μετὰ πάροδον δὲ δύο ἐτῶν ἀποτελέσματα τοιαῦτα, ὥστε νὰ παρουσιάσωσι τὴν ἀνάγκην νέας μεταβολῆς τῆς φορολογίας. Πᾶσαι αὗται αἱ πληροφορίαι εἶναι ἐργασία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὄχι μόνον στατιστικὴ, ἀλλὰ καὶ ἱστορική. Οὕτως, ἐνῷ κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς ἐφαρμογῆς εἴχομεν ἐκ τοῦ νόμου ᾼΦΙΒʹ εἰσπράξεις δρ., 243,446 ἐκ τοῦ ἐγχωρίου οἰνοπνεύματος, καὶ οὐχὶ ἐκ τοῦ εἰσαγομένου, κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος εἴχομεν, παρ’ ὅλα τὰ δραστήρια καὶ αὐστηρὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπεβάλλοντο συνεπείᾳ τῆς ἀτυχίας τοῦ νόμου, ὅστις εἶχε καταργηθῆ, μόνον 390,034, ἤτοι καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἴχομεν ἐλάττωσιν 150,000. Ἐπέστη ἑπομένως ἄμεσος ἀνάγκη μεταβολῆς καὶ τοῦ τοιούτου συστήματος, καὶ τοιουτοτρόπως κατὰ τὸ 1889, τὴν 2 Δεκεμβρίου, ἐγένετο ὁ ᾼΨΠʹ νόμος, ὁ καταργήσας τὸν ᾼΦΙΒʹ. Ποῖα δὲ εἶναι τ’ ἀποτελέσματα τῆς τριετίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐφηρμόσθη ὁ νόμος; Εἴχομεν κατὰ τὸ 1890, τὸ πρῶτον ἔτος, δρ. 168,393, κατὰ δὲ τὸ 1892, παρ’ ὅλην τὴν μεταβολὴν ἐπὶ τὰ βελτίω, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει καὶ ἐπὶ τῇ κλίμακι τῆς ἀναλογίας τῆς ἐκπτώσεως τῆς φορολογίας, εἴχομεν πλῆρες ναυάγιον. Εἴχομεν κατὰ τὸ 1892 μόνον 148,000 δρ. Οὕτως ἔχομεν μετὰ τέσσαρας νομοθεσίας παγιωθεῖσαν πλέον ἐν ταῖς σκέψεσι τῶν νομοθετῶν τὴν ἀνάγκην τῆς καταργήσεως τοῦ φόρου τούτου. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἔτος 1893, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐσημάνθη ὁ κώδων τοῦ κινδύνου τῆς σταφίδος, εἴχομεν δὲ καὶ τὰ ἀτυχῆ ἀποτελέσματα πάντων τῶν προηγουμένων νόμων, καὶ τότε ὁ ἀείμνηστος Τρικούπης εἰσήγαγε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου κατήργησε τὸν φόρον, καὶ ἐγένετο ὁ νόμος ὁ τελευταῖος ὅλων, ὁ ΒΡΘʹ (ὁ ᾼΦΙΒʹ εἶναι τοῦ 1887, ὁ ᾼΨΠʹ εἶναι ὁ προτελευταῖος, ὁ ὁποῖος παρουσίασε καὶ οὗτος κατὰ τὸ διάστημα τῶν ὀλίγων μηνῶν τῆς ἐφαρμογῆς του ἐντελῶς δυσανάλογα ἀποτελέσματα πρὸς τὰς βλέψεις τῆς Κυβερνήσεως). Οἱ τελευταῖοι ἐκ τῶν νόμων τούτων συνεδυάσθησαν μὲ τὴν ἀνάγκην τῆς προστασίας τῆς σταφίδος, ἥτις ὑφίστατο κρίσιν ἐν τῇ ἐνάρξει τότε· ἐπῆλθεν ἑπομένως ἐπιτακτικὴ ἡ ἀνάγκη τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου τούτου. Βεβαίως, κύριοι Βουλευταί, οἱ λόγοι, οἵτινες ὑπηγόρευσαν τὸν νόμον τὸν καταργήσαντα τὴν φορολογίαν τοῦ οἰνοπνεύματος, δὲν ἦσαν μόνον ἡ κρίσις τῆς σταφίδος, ἣν διήρχετο τότε αὕτη· ἦσαν καὶ τὰ πορίσματα τὰ ἐκ τῶν ἀλλεπαλλήλων νομοθεσιῶν ἐπὶ τῆς φορολογίας ἐν τῇ ἡμετέρᾳ χώρᾳ· ἦσαν τὰ πορίσματα ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος ἐν ταῖς ξέναις χώραις· ἀλλ’ ἦτο ἀκόμη καὶ ἑτέρα σκέψις, τὴν ὁποίαν ἀνεκοίνωσεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ τότε εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, εἰπὼν ὅτι, ὅπου ὑπάρχουσι σακχαρώδεις ἄφθονοι ὗλαι, ὅπως ἐν τῇ χώρᾳ ἡμῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῶσι περιορισμοὶ ἐν τῇ βιομηχανίᾳ τοῦ οἰνοπνεύματος, ἥτις τείνει εἰς κατανάλωσιν τῶν περισσευμάτων τῶν σακχαρωδῶν τούτων ὑλῶν. Αὕτη ἦτο ἡ πρώτη βάσις, νομίζω, ἡ ratio legis, ἡ δικαιολογικὴ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον κατήργησε τὸν φόρον. Παραλαμβάνω πρὸς κύρωσιν τῆς γνώμης ταύτης ἀποσπάσματα, σταχυολογῶ γνώμας, ὡς δόγματα οἰκονομικὰ, ὡς κείμενα ἱστορικά, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὰ ὁποῖα ἐξήγγειλεν ὁ μακαρίτης Τρικούπης ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. «Δὲν εἶναι δυνατὸν, ἔλεγε, νὰ ἐπιτευχθῇ σπουδαία εἴσπραξις ἐκ τῆς φορολογίας τῶν πνευματωδῶν ποτῶν ἄνευ τῆς καταπιέσεως τῆς γεωργίας, ἄνευ τῆς καταπιέσεως τῶν ἀμπελοκτημόνων ἰδίως». Ἐὰν δὲ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, Κύριοι, ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν τὸ πνεῦμα τῆς προστασίας τῶν ἀμπελοκτημόνων, οἵτινες οὐδένα κίνδυνον διέτρεχον, πολλῷ μᾶλλον δέον νὰ ἐπικρατήσῃ σήμερον, ὅτε δυσοίωνα σημεῖα περὶ τῆς εὐεξίας τῆς οἰνοπαραγωγῆς ἐδόθησαν. Καὶ ἐξακολουθεῖ δι’ ἄλλων σκέψεων ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου (ἀναγινώσκει): «Εἰς ἐπαύξησιν τῶν ἀποστακτηρίων ἀπαιτεῖται ἡ ἀπαλλαγὴ αὐτῶν ἀπὸ πάσης φορολογίας, τουτέστιν ἀπὸ ὅλων τῶν διατυπώσεων, αἵτινες καθιστῶσι τὴν παραγωγὴν οἰνοπνεύματος ἐπαχθῆ. Πρέπει ἑπομένως νὰ καταστήσωμεν φορολογικῶς ἐλευθέραν τὴν βιομηχανίαν ταύτην, ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ ὅτι ἡ ἀτέλεια θέλει πολλαπλασιάσει τὰ καταστήματα τὰ ἀποστάζοντα τὰς σακχαρώδεις ὕλας καὶ πρόσφορα εἰς ἀπόσταξιν σταφίδος, ὅταν ἡ σταφὶς, ἐν πλεονασμῷ εὑρισκομένη, διατίθηται πρὸς τοιούτους σκοπούς.» Καὶ πάλιν ἄλλην φέρει σκέψιν (ἀναγινώσκει): «Ἐφ’ ὅσον ἄρα πρόκειται περὶ ἀποστάξεως τοῦ πλεονάζοντος ἐν Ἑλλάδι, ἡ ἐνδεικνυομένη πρόνοια ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἐν παντὶ τῷ Κράτει πολλαπλασιασμοῦ τῶν καταστημάτων τῆς ἀποστάξεως, ὅπως δι’ αὐτῶν μεταποιῆται εἰς οἰνόπνευμα ἡ πλεονάζουσα σταφίς· ἀλλὰ ἡ βάσις τῆς ἐνεργείας πρὸς πολλαπλασιασμὸν τῶν καταστημάτων τούτων εἶναι ἡ ἀπαλλαγὴ τῆς βιομηχανίας τοῦ οἰνοπνεύματος ἀπὸ πάσης φορολογίας, ἀπὸ παντὸς βάρους ἐκ φόρου, ἀπὸ παντὸς βάρους ἐκ τῶν συνεπειῶν τοῦ φόρου, τουτέστιν ἐκ τῶν καταπιέσεων, ἃς ἡ φορολογία ἐπάγεται.» Καὶ κατωτέρω: «Ἀφορῶντες εἰς τὴν διέξοδον ἀπὸ τῆς κρίσεως τῆς σταφιδικῆς, συντελεστικὴν θεωροῦμεν τὴν διὰ τῆς ἀτελείας ἐμψύχωσιν τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν ἀποστακτηρίων.» Ὅσα ἐπηγγέλθη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διὰ τῶν σκέψεων τοῦ εἰσηγητοῦ αὐτοῦ ἐπραγματοποιήθησαν. Τῇ αἰτήσει ἀξιοτίμων Βουλευτῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εὐηρεστήθη νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακας, ἐκ τῶν ὁποίων ἐμφαίνεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποστακτηρίων, τῶν ὁποίων τὴν αὔξησιν ἐζήτησεν ὁ καταργήσας τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος νόμος. Καὶ διὰ τοῦτο ἔχομεν ἀτμοκίνητα ἀποστακτήρια 50 τὸν ἀριθμόν. Ἔχομεν λοιπὸν τὸν πρῶτον σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου πραγματοποιούμενον διὰ τῆς αὐξήσεως κατὰ 25 τῶν ἀτμοκινήτων ἀποστακτηρίων. Ἐνῷ δ’ ἔχομεν κατὰ τοιοῦτον τρόπον πραγματοποιηθείσας τὰς ἐλπίδας τῆς αὐξήσεως τῶν ἀποστακτηρίων, ἔχομεν τὴν δευτέραν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰς σκέψεις αὐτοῦ ἐπίσης πραγματουμένας, ἤτοι τὴν προστασίαν τῆς σταφίδος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν τῇ ὁμιλίᾳ αὐτοῦ ἐφάνη διστάζων περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τούτων, ἀλλ’ ἐν περικοπῇ τοῦ λόγου τοῦ ἰδίου κ. Ὑπουργοῦ εἴδομεν ἔγγραφον κατατεθὲν περὶ τοῦ ποσοῦ τῆς σταφίδος τῆς καταναλωθείσης πρὸς κατασκευὴν οἰνοπνεύματος, κυροῦν τὰ λεγόμενά μου. Διότι ἐπὶ 125 ἑκατομμυρίων λιτρῶν σταφίδος, ὅσον εἶναι ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τοῦ παρακρατήματος ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς παρακρατήσεως, ἔχομεν ποσὸν καταναλωθὲν ὑπὸ τῆς βιομηχανίας τῆς σταφίδος μέχρι τῆς 29 Μαΐου 1899, ἐκποιηθὲν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καὶ παραδοθέν, 101,001,486 λίτρας, ἕτερον δὲ ποσὸν πωληθέν, ἀλλὰ μήπω παραδοθὲν μέχρι τῆς 29 Μαΐου, παραδοθὲν ὅμως μέχρι σήμερον, 17,659,597, ἤτοι τὸ ὅλον καταναλωθὲν ὑπὸ τῆς βιομηχανίας τῆς οἰνοπνευματοποιΐας ποσὸν εἶναι λίτραι 118,661,083. Ὁλόκληρον δηλαδὴ τὸ ποσὸν τοῦτο τῆς παρακρατήσεως κατηναλώθη ἀπὸ τὴν βιομηχανίαν τοῦ οἰνοπνεύματος.

§88Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κατ’ ἔτος ὁλόκληρον τὸ ποσόν;

§89Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁλόκληρον τὸ ποσόν, ἀλλ’ ὄχι κατ’ ἔτος, ἀλλὰ καθ’ ὅλον τὸ διαρρεῦσαν χρονικὸν διάστημα. Εἶπον οἱ νομοθετήσαντες τὴν παρακράτησιν, ὅτι τὸ ποσὸν τὸ πλεονάζον τῆς σταφίδος θὰ τὸ ἀπορροφήσουν τὰ ἀποστακτήρια, τοῦτο δὲ ἐπετεύχθη, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῶν πινάκων, τοὺς ὁποίους εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἑπομένως ἐπὶ τοῦ παρόντος ἔχομεν τὰς βλέψεις τοῦ νομοθέτου ἐκείνου ἁπάσας πραγματοποιηθείσας, ἔχομεν πραγματοποιηθέντα τὸν σκοπὸν τῆς ἐνισχύσεως τῆς βιομηχανίας κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ τραπῇ αὕτη καὶ ἐκτὸς τοῦ Κράτους εἰς ἐπιτυχῆ συναγωνισμὸν πρὸς τὴν εὐρωπαϊκὴν παραγωγὴν διὰ τοῦ ἐξαχθέντος κονιὰκ καὶ οἰνοπνεύματος. Ἑτέρα δὲ στατιστικὴ περὶ τοῦ ἐξαχθέντος κονιὰκ καὶ οἰνοπνεύματος μᾶς δίδει ἁδρὰς ἐλπίδας περὶ τοῦ μέλλοντος τῆς βιομηχανίας ταύτης. Ἔχομεν κατὰ τὸ ἔτος 1896 ποσὸν κονιὰκ ἐξαχθὲν εἰς Εὐρώπην πρὸς κατανάλωσιν ὀκ. 320,719, ἐν συνόλῳ δὲ εἰσαχθὲν ἐκ τοῦ κονιὰκ καὶ ὀλίγου οἰνοπνεύματος, 14,000 ὀκάδων, ποσὸν εἰς χρυσὸν 996,357 φράγκων, ἤτοι περὶ τὸ ἓν καὶ ἥμισυ περίπου ἑκατομμύριον χαρτίνων δραχμῶν. Κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος 1897 θέλομεν ἴδει προϊοῦσαν τὴν αὔξησιν τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ κονιὰκ καὶ εἰσαγωγῆς τοῦ ἀνταλλάγματος αὐτοῦ εἰς χρυσόν.

§90Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κατὰ τὸ 1897, ἕνεκα τοῦ πολέμου, θὰ ἠλαττώθη ἡ ἐξαγωγή.

§91Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις δὲν ἠλαττώθη, καὶ εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι κατὰ τὸ 1899 θὰ φθάσωμεν εἰς πολὺ ἀνώτερον ποσόν.

§92Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Φοβοῦμαι ὅτι θέλομεν περιέλθει εἰς πλάνην, ὑπερτιμῶντες ἐπὶ τοσοῦτον τὰς ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς κονιὰκ καὶ οἰνοπνευμάτων ὠφελείας· τὸ παρελθὸν δὲν ἐνθαρρύνει ἐμὲ τοὐλάχιστον.

§93Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εὑρεθῶμεν εἰς πλάνην καὶ θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἀποθάρρυνσίν σας, ἐὰν οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ ἐξακολουθήσωσι νὰ νοθεύωσι τὸ προϊόν αὐτῶν.

§94Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ, κύριε συνάδελφε, καὶ εὔχομαι ἡ φωνή σας, αὐτόθεν, ἀπὸ τοῦ ὑψηλοῦ τούτου βήματος ἐκφερομένη, νὰ φθάσῃ εἰς τὰ ὦτα τῶν βιομηχάνων καὶ νὰ σωφρονίσῃ αὐτούς.

§95Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀρκεῖ ἡ φωνή μου νὰ συντελέσῃ εἰς παρακώλυσιν τῆς τοιαύτης νοθεύσεως. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ καὶ θὰ λάβῃ βεβαίως μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν μὴ νόθευσιν τοῦ προϊόντος τούτου, ὡς καὶ εἰς ἄλλας χώρας ἐγένετο τοῦτο.

§96Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι οὔτε διὰ τὴν σταφίδα κατωρθώθη τοῦτο, εἰ καὶ τοσάκις ἐπεζητήθη καὶ συνεστήθη. Ματαία ἀπέβη πᾶσα προσπάθεια.

§97Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦτο ἐπιτάσσεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα διὰ καταλλήλου νομοθεσίας καὶ ἐργασίας καὶ προσοχῆς αὐστηρᾶς ὠθήσῃ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο καὶ ἐνισχύσῃ διὰ καταλλήλου προστασίας τὴν ἐπικράτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ τούτου προϊόντος εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐξακολουθῶ. Μετὰ τὸ 1896, τὸ ὁποῖον βεβαίως ἦτο δυνατὸν ἀμέσως νὰ ἐπενέγκῃ ἄριστα ἀποτελέσματα εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ οἰνοπνεύματος, ἔρχεται τὸ ἔτος 1897, ἔτος κρίσεως διὰ τὸν τόπον. Ἐν τούτοις ἔχομεν κατὰ τοῦτο αὔξησιν εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ κονιὰκ εἰς ποσὸν 371,116 ὀκάδων, καὶ ἐκ τούτου εἴχομεν εἰσαγωγὴν εἰς χρυσὸν 1,153,438 φρ. Καὶ τὸ 1898 εἴχομεν ἐπίσης αὔξησιν τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ κονιὰκ εἰς 388,511 ὀκάδας, εἰσαγωγὴν δὲ χρυσοῦ 1,209,695 φρ. Ἔχομεν λοιπὸν πάσας τὰς βλέψεις τοῦ τότε νομοθέτου πραγματοποιηθείσας. Ἔχομεν τουτέστιν αὐξάνοντα τὰ ἀποστακτήρια συνεπεία τῆς ἐλλείψεως τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος. Ἔχομεν τὸ πλεονάζον ποσὸν τῆς σταφίδος καταναλισκόμενον, καὶ τὴν τύχην τῆς σταφίδος βελτιουμένην, ἔχομεν τὴν βιομηχανίαν τοῦ οἰνοπνεύματος προαγομένην ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε, καὶ ἂν δὲν χωρήσωμεν εἰς τὰ εὐοίωνα ἀποτελέσματα, ἅτινα ἐγὼ διαβλέπω, πάντως ὅμως δὲν δικαιολογοῦνται οἱ δισταγμοὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς. Ἐπόθουν δὲ, ὅσοι ἐκ τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἐκτιμῶσι καὶ ἐνθυμοῦνται τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν κατηργεῖτο ὁ φόρος, νὰ δώσωσι ἀκριβεστέραν προσοχὴν εἰς τὴν καινὴν πολιτικὴν, δι’ ἧς σείεται τὸ θεμέλιον τοῦ νομοθετήματος ἐκείνου, καὶ νὰ σεβασθῶσιν ἔργον, ὅπερ ἐστηρίχθη εἰς τὴν μελέτην τοῦ παρελθόντος, εἰς τὴν γνῶσιν τοῦ παρόντος καὶ ἐπὶ τῶν ἐλπίδων τοῦ μέλλοντος. Ἀλλὰ μὴ τάχα ἐξέλιπον οἱ λόγοι, κύριοι Βουλευταί, οἵτινες ὑπηγόρευσαν τὴν νομοθεσίαν ἐκείνην; Δὲν τὸ φρονῶ. Ἡ κρίσις ἡ σταφιδικὴ εἶναι ἡ αὐτή. Καὶ εἴδομεν τὴν μακρὰν καὶ σφοδρὰν συζήτησιν, ἥτις ἔλαβε χώραν καὶ κατηνάλωσε τὰς πλείονας ἡμέρας τῆς παρούσης συνόδου τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐνῷ ἔχομεν τὴν ὀξεῖαν κρίσιν ὑφισταμένην, ὑπάρχει τι, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη συνεπείᾳ τῆς ἐν ἰσχύϊ νομοθεσίας, ἔχομεν τὰ ἐργοστάσια τῆς οἰνοπνευματοποιίας, τὰ ἀνθοῦντα σήμερον καὶ ἐπαγγελλόμενα βελτίονα τύχην καὶ δι’ ἑαυτὰ καὶ διὰ τὸ ἐμπόριον τοῦ τόπου, τό τε ἐξωτερικὸν καὶ τὸ ἐσωτερικὸν, τιθέμενα εἰς κίνδυνον. Τί λοιπὸν ἐξηνάγκασε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Τὸ εἶπε· λόγοι οἰκονομικοί, πνεῦμα ταμιευτικόν, ἵνα εἰσκομίσῃ περισσότερον ποσὸν, λόγῳ τῶν δαπανῶν τῶν αὐξηθεισῶν τοῦ Δημοσίου. Δὲν δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ τὴν ἀλήθειαν εἰς τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλ’ ἐξέλεξε τὸ κατάλληλον προϊόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου νὰ ἐπαγάγῃ τὴν ἀντίρροπον φορολογίαν; Τοῦτο, Κύριοι, εἶναι τὸ προέχον, τοῦτο δέον νὰ ἐξετασθῇ. Καὶ ἐξέλεξε τὸν καταλληλότερον τρόπον πρὸς φορολογίαν; Αὐτὸ ἐπίσης πρέπει νὰ ἐξετασθῇ. Ἡ σύνοδος αὕτη τῆς Βουλῆς ἀπέδειξεν, ὅτι, ὅπου ἐκράτησεν ἡ ἀρχὴ τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, ταῦτα ἀπέληξαν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ εἰς ἀποτελέσματα ἀγαθὰ, καὶ δὲν ἀντεκρούσθησαν κατὰ τρόπον ἀποδοκιμαστικὸν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἢ τοὐλάχιστον ὑπὸ τῆς μειονοψηφίας τῆς Βουλῆς, ὅπου δὲ δὲν ἐμελετήθησαν τὰ νομοσχέδια ἢ δὲν συνεζητήθησαν ἀρκούντως, ἔχομεν τὰ ἀποτελέσματα ἐπὶ τῶν ἐντυπώσεων τῆς κοινωνίας τοιαῦτα, ἐκ τῶν ὁποίων εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι μεταμέλονται αὐτοὶ οἱ εἰσαγαγόντες τὰ νομοσχέδια. Τὸ νομοσχέδιον, Κύριοι, τῶν ἐπιτηδευμάτων δὲν εἶναι ἔργον ἀμελέτητον, εἶναι ἔργον βαθείας μελέτης, ἔργον ὑπαγορευθὲν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐκ ταμιευτικωτάτου πνεύματος. Ἐπίσης τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν εἶναι ἀμελέτητον, καὶ ἀκόπως δύναται νὰ μαντεύσῃ ἀκριβῶς τὸν ἀπώτερον σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἀκροθιγῶς ἀνέφερεν ἐν γενικαῖς γραμμαῖς ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔν τισι στίχοις τῆς εἰσηγήσεώς του, καὶ τὸν ὁποῖον κατήγγειλεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μαντινείας, ὅτι εἶναι προοδοποίησις τοῦ μέλλοντος μονοπωλίου τοῦ οἰνοπνεύματος ἐν τῷ τόπῳ. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ θεμελιωθῇ τὸ μονοπώλιον τοῦτο τῶν οἰνοπνευμάτων ἐπὶ τῶν ἐρειπίων, τὰ ὁποῖα θὰ συσσωρεύσῃ ἡ ψήφισις καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Διότι, καὶ ἐὰν, Κύριοι, κατ’ ἀρχὴν δεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον, λόγῳ τῶν οἰκονομικῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου, καὶ σεβόμενοι τὰς προαιρέσεις καὶ τὰς μελέτας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις ὄντως εἰργάσθη κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην τῆς Βουλῆς, ἵνα παρασκευάσῃ διάφορα νομοθετήματα, προέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ, θέλομεν σταματήσει ἀκριβῶς ἀπέναντι τοῦ τρόπου τῆς φορολογίας. Διότι εἶναι τόσον ἄνισος, τόσον ἐπαχθὴς αὕτη, ὥστε, καὶ ἂν κατ’ ἀρχὴν παραδεχθῶμεν τὴν ἀνάγκην τῆς φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος, θὰ σταυρώσωμεν τὰς χεῖρας ἀπέναντι τοῦ ὀλέθρου, ὁ ὁποῖος σημειοῦται διὰ τοῦ τρόπου τῆς φορολογίας ταύτης. Ποῖον δὲ ἄρθρον κανονίζει τὸν τρόπον τοῦτον; Εἶναι τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ ἄρθρον δὲ τοῦτο τοῦ νομοσχεδίου κανονίζει αὐτὸν διὰ κλίμακος φορολογικῆς πρωτοφανοῦς. Εἶπον πρὸ ὀλίγου, καὶ ἐνθυμοῦμαι μίαν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὅτε πάντες οἱ ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀγορεύσαντες κατὰ τοῦ τοιούτου νομοσχεδίου προεσημάνομεν τὸν ὄλεθρον τῆς βιομηχανίας τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ τὸ κλείσιμον τῶν καταστημάτων, τῶν ἀποστακτηρίων, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, — καὶ ἔχω σημειώσει τὴν ἀπάντησιν ταύτην, — «διατὶ δὲν ἐκλείσθησαν καὶ ἄλλοτε τὰ ἀποστακτήρια ταῦτα, ὅτε καὶ πάλιν φορολογία ἦτο ἐπιβεβλημένη;» Ναὶ, φορολογία ἦτο ἐπιβεβλημένη, ἀλλ’ ἡ φορολογία ἦτο ἐπὶ πραγματικῆς, Κύριοι, παραγωγῆς, οὐχὶ εἰκαζομένης, ἐνῷ τὴν εἰκαζομένην παραγωγὴν φορολογεῖ τὸ νομοσχέδιον, ὑπολογίζον τὴν ἡμερησίαν παραγωγὴν ὡς νὰ εἶχον τὰ διϋλιστήρια εἰκοσιτετράωρον ἀδιάλειπτον ἐργασίαν, ἄνευ διαλείμματος ὡρῶν κατὰ τὸ ἡμερονύκτιον, ἄνευ διαλείμματος ἡμερῶν, Κυριακῶν ἢ ἄλλων ἑορτασίμων ἡμερῶν, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνηται ἡ ἐργασία αὕτη καὶ δὲν γίνεται ἀδιαλείπτως, καὶ λόγῳ κοινωνικῷ καὶ λόγῳ ὑλικῷ καὶ λόγῳ θρησκευτικῷ. Λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον λαμβάνει ὡς βάσιν οὐχὶ τὴν πραγματικὴν παραγωγὴν, ὡς οἱ προηγούμενοι νόμοι, ἀλλὰ τὴν εἰκαζομένην. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ φορολογία διὰ τῶν παρελθόντων νόμων ἦτο βαρυτέρα, διότι μία δραχμὴ καὶ κάτι νομίζω ὅτι ἐπεβάλλετο ὡς φορολογία κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, ἐνῷ ἐδῶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀναλογία αὕτη, εἶναι πολὺ ἔλασσον τὸ ποσὸν τῆς φορολογίας· ἀλλ’ ἡ φορολογία ἦτο ἐπὶ τῆς πραγματικῆς παραγωγῆς. Διότι ἔχομεν τὸν νόμον τοῦ 1889, ὅστις λέγει ἐν ἄρθρῳ 2: «Οἰνοπνευματοποιοὶ βʹ κατηγορίας, ἐργαζόμενοι δι’ ἀνακαθαρτήρων (διϋλιστηρίων) καὶ ἀνακαθαίροντες οἰνοπνευματοῦχα ὑγρὰ, προερχόμενα ἐκ τῶν ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ ἀναφερομένων ὑλῶν, ὑποχρεοῦνται εἰς πληρωμὴν δικαιώματος δι’ ἑκάστην ὀκᾶν τῆς χωρητικότητος τοῦ λέβητος ἑκάστου ἀνακαθαρτῆρος· αʹ) δραχμῆς μιᾶς τῶν διὰ πυρὸς θερμαινομένων· βʹ) δραχμῶν δύο τῶν θερμαινομένων δι’ ἀτμοῦ, καὶ γʹ) δραχμῶν τεσσάρων τῶν διηνεκῶς ἐργαζομένων.» Καὶ ἐὰν δὲν ἐδηλοῦτο συμφώνως πρὸς τὴν ἀλήθειαν τὸ ποσὸν τῆς παραγωγῆς, τὸ συνεχὲς τῆς ἐργασίας καὶ ἐν γένει ἡ πραγματικὴ παραγωγὴ τοῦ βιομομηχάνου, τότε ἐπήρχοντο ποιναὶ βαρύταται, προσωπικαὶ καὶ χρηματικαὶ, ἑπομένως διὰ τῶν νόμων ἐκείνων ἐβεβαιοῦτο ἡ πραγματικὴ παραγωγὴ, καὶ ἐπὶ τῆς πραγματικῆς παραγωγῆς ἐπεβάλλετο ἡ φορολογία, ἥτις, ὅσον καὶ ἂν ἦτο βαρεῖα, ἦτο ὅμως ἴση, ἦτο γνωστὴ ἀπέναντι τῆς ἀληθοῦς ποσότητος τῆς παραγωγῆς, καὶ οἱ βιομήχανοι ἐκανόνιζον τὸ συμφέρον των, ἐνῷ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο λέγει, ὅτι εἰς δραχμὰς 5,000 ἀνέρχεται τὸ ποσὸν τοῦ φόρου τῆς καταναλώσεως διὰ τοὺς οἰνοπνευματοποιούς, ἐὰν ἡ ἡμερησία παραγωγὴ ἐξ εἴκοσι τεσσάρων ὡρῶν τῶν μηχανημάτων τοῦ οἰνοπνευματοποιείου ἦναι κατωτέρα τῶν 500 ὀκάδων ἀνύδρου οἰνοπνεύματος. Τί δὲ λέγει ἡ κατωτέρω παράγραφος; (ἀναγινώσκει): «Πρὸς ὑπολογισμὸν τῆς ἡμερησίας παραγωγῆς λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ παραγωγὴ τῶν ἀνακαθαρτήρων (διϋλιστηρίων), ἤ, ἂν τοιοῦτοι δὲν ὑπάρχωσι, τῶν στηλῶν, ἢ τῶν ἄλλων μηχανημάτων, ὡς νὰ εἰργάζοντο διαρκῶς ἐπὶ 24 ὥρας πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος.» Ἐποιησάμην τοὺς ὑπολογισμοὺς ἐν τῇ παρελθούσῃ συζητήσει, καὶ θέλω κεφαλαιωδῶς ἀναφέρει αὐτοὺς, Κύριοι, ἵνα κατίδητε κατὰ τίνα τρόπον εἶναι ἄνισος ἡ φορολογία αὕτη, κατὰ τίνα τρόπον, καίτοι δεκτὴ γενομένη κατ’ ἀρχὴν ἡ φορολογία τοῦ οἰνοπνεύματος, κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐπιβαλλομένη, εἶναι καὶ ἄνισος καὶ ὀλεθρία διὰ τὴν τύχην τῶν πλειόνων βιομηχάνων τοῦ κονιάκ. Ἔχομεν δρ. 5,000 φορολογίαν δι’ ἕκαστον ἐργοστάσιον, ἐὰν ἡ εἰκαζομένη ἡμερησία παραγωγὴ ὁρίζηται μέχρι 500 ὀκάδων. Ἐπὶ 500 ὀκάδων ἡμερησίας παραγωγῆς ἔχομεν περίπου 190,000 ὀκάδας ἐτησίαν παραγωγὴν, καὶ ἔχομεν ἐπὶ τούτων τῶν 190,000 ὀκάδων 5,000 δραχμὰς φορολογίαν. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν δύο βιομήχανοι νὰ ἔχωσι τὰ αὐτὰ μηχανήματα, ἤτοι μηχανήματα τῆς αὐτῆς δυνάμεως παραγωγῆς, ἀλλὰ νὰ μὴ ἔχωσι τὴν αὐτὴν ἀδιάλειπτον ἐργασίαν τῶν εἰκοσιτεσσάρων ὡρῶν, νὰ μὴ ἔχωσι τὴν αὐτὴν κατανάλωσιν, καὶ ἑπομένως ὁ μὲν εἷς νὰ παράγῃ τὸ maximum αὐτὸ τῆς ἐτησίας παραγωγῆς, ὁ δὲ ἕτερος μόνον 50,000 ὀκάδας· ἐν τούτοις θὰ φορολογηθῇ καὶ ὁ πρῶτος διὰ 5,000 δραχμῶν καὶ ὁ δεύτερος. Ἑπομένως ὁ δεύτερος, ὁ ἔχων τὸ ὀλιγώτερον ποσὸν, πάντως θὰ ἐπιβαρυνθῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἦναι εἰς αὐτὸν ἀνέφικτος ὁ συναγωνισμὸς πρὸς τὸν βαρυνόμενον διὰ τῆς ἰδίας φορολογίας, ἀλλὰ παράγοντα τετραπλάσιον ἐτησίως ποσὸν οἰνοπνεύματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ γείνῃ κλῖμαξ ἀναλογικὴ, κατὰ προσέγγισιν, καὶ νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν, ἣν ἔσχομεν τὴν τιμὴν ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει νὰ ὑποβάλωμεν, καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν προτείνομεν, ἀφορῶντες εἰς τὴν ὑμετέραν πεῖραν καὶ εἰς τὰς γνώσεις ὑμῶν ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων, νὰ νομοθετήσῃ ἡ Βουλὴ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐξευρίσκηται ἡ παραγωγή, ἀλλὰ, κατὰ τὴν τροπολογίαν, νὰ ἐμπιστευθῇ ὑμῖν τὸν κανονισμὸν τῆς ποσότητος τῆς ἀληθοῦς ἐτησίας παραγωγῆς διὰ Β. Διατάγματος; (ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν). Ἤτοι νὰ ψηφίσωμεν μὲν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πλειονοψηφία τὸ θεωρῶσιν ἀναγκαῖον, νὰ διαβαθμίσωμεν δὲ κατὰ κλίμακα ἐπιεικεστέραν τὴν φορολογίαν τὴν ἐπιβαλλομένην εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς τῆς βʹ κατηγορίας.

§98Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πάντοτε ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ τεκμηρίου;

§99Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πραγματικῆς παραγωγῆς.

§100Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τότε μεταβάλλετε τὰς βάσεις τοῦ νομοσχεδίου.

§101Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς δύο βάσεις ζητῶ νὰ μεταβληθῶσιν ἐν τῷ ἄρθρῳ· πρῶτον, ἡ φορολογία νὰ μὴ ἀνέρχηται εἰς 5,000 δραχμὰς, ἀλλὰ νὰ ἦναι 2,000, καὶ δεύτερον ἐπὶ πραγματικοῦ ποσοῦ παραγωγῆς νὰ ἐπαχθῇ ἡ φορολογία...

§102Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι εἰκαζομένης παραγωγῆς.

§103Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι εἰκαζομένης... Τὸ δὲ πραγματικὸν ποσὸν πῶς θὰ τὸ ὁρίσωμεν; Ἐπειδὴ ὁ χρόνος δὲν ἐπαρκεῖ, ὑπάρχει δὲ καὶ εἷς ἄλλος τρόπος, ἐκτὸς τῆς δηλώσεως εἰς τὸν ἔφορον, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἐπαρκὴς, καίτοι βαρυτάτας συνεπείας ἐπάγεται ἡ ψευδὴς δήλωσις, λέγομεν: «Ὁ τρόπος τοῦ ὑπολογισμοῦ καὶ τῆς βεβαιώσεως τῆς πραγματικῆς ἡμερησίας παραγωγῆς ἑκάστου ἐργοστασίου θέλει κανονισθῆ διὰ Β. Διατάγματος.» Διὰ τῆς πείρας δὲ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, συνεννοουμένου μετὰ εἰδικῶν ἀνδρῶν ἢ βιομηχάνων, καὶ διαπυνθανομένου καὶ τὰ γινόμενα ἐν ξέναις ἐπικρατείαις, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ βεβαιοῦται καὶ νὰ ὑπολογίζηται ἡ πραγματικὴ ἡμερησία παραγωγὴ, καὶ ἑπομένως νὰ ἐπάγηται, ἐὰν ἦναι ἀνάγκη νὰ ἐπαχθῇ, ἡ φορολογία καὶ ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ ἐπὶ τοῦ κονιὰκ ἀνάλογος. Ὅσον παράγει ὁ βιομήχανος, τόσον φόρον κατ’ ἀναλογίαν νὰ πληρόνῃ. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπὸ μείζονα μελέτην ταῦτα. Ἡ δὲ παράκλησις αὕτη δηλοῖ τὴν ἐκτίμησιν, ἣν ὀφείλει τις νὰ τρέφῃ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφοῦ ἀπὸ τῆς κρίσεως αὐτοῦ ἀφίνομεν νὰ ἐξαρτηθῇ ὁ τρόπος τῆς βεβαιώσεως, ὁ ὁποῖος, ὅσον καὶ ἂν ἦναι ἀτυχὴς, ὅσον καὶ ἂν δὲν φθάνῃ εἰς τὰς προσδοκίας ἡμῶν, τῶν ὑποστηριζόντων τοῦτο, πάντοτε ὅμως θὰ κανονίσῃ τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πραγματικῆς παραγωγῆς καὶ οὐχὶ τῆς πρωτοτύπου εἰκαζομένης. Οὕτω, Κύριοι, ἐνῷ δὲν ἐξέλιπον, ὡς εἶπον, οἱ λόγοι, ἕνεκα τῶν ὁποίων ὑπεβλήθη καὶ ἐψηφίσθη ὁ νόμος ὁ καταργήσας τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, ὁ τρόπος τῆς συζητουμένης φορολογίας εἶναι τόσον ἐπαχθὴς, ὥστε, ὡς εἶπον, θὰ σημάνῃ τὸν ὄλεθρον τῆς βιομηχανίας ταύτης, ἐὰν δὲν γείνωσι δεκταὶ αἱ τροποποιήσεις αὗται ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ. Ἀλλ’ εἶπον, ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὑπάρχει διάταξις, ἥτις καταστρέφει καὶ ἓν θεμέλιον τοῦ ἐμπορίου, ἀνατρέπει ἓν οἰκονομολογικὸν ἢ πλουτολογικὸν δόγμα, τὸν συνεταιρισμόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅμως εὐτυχῶς δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προσηλοῦνται πεισμόνως ἐπὶ τῶν ἰδεῶν των, ὅταν αὗται ἦναι ἀτυχεῖς. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 7, κατὰ τὴν ὁποίαν πᾶς συνέταιρος, ἐκτὸς τοῦ γενικοῦ φόρου τοῦ ἐργοστασίου, φορολογεῖται καὶ μὲ τὸ ἥμισυ τοῦ φόρου, ὅστις ἐπάγεται εἰς τὸν προϊστάμενον, εὐτυχῶς κατηργήθη διὰ τροπολογίας, ἣν ὑπέβαλεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἡ ὁποία προλαμβάνει τὰς ἀντιρρήσεις μας κατὰ τῆς περιπτώσεως ταύτης. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔσχε τὴν καλωσύνην νὰ συναινέσῃ καὶ εἰς ἄλλην παράκλησιν ἡμῶν, τῶν συζητησάντων ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Προέτεινε διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν, πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐθνικῆς βιομηχανίας τοῦ κονιὰκ, δίδεται ποσότης τις, ἀμοιβή τις εἰς τοὺς ἐξάγοντας τοῦτο εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐγὼ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, οὐχὶ τόσον φειδωλὴν, ὡς εἶναι ἡ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις, ἀφοῦ κατ’ ἀρχὴν ἀπεδέχθη τὴν ὀρθὴν θεωρίαν καὶ ἀνάγκην τῆς ὑπὸ τοῦ Κράτους προστασίας τοῦ ἐξαγομένου τούτου βιομηχανικοῦ προϊόντος τοῦ τόπου, τοῦ κονιὰκ, ἔπρεπε τὴν ἀμοιβὴν ταύτην νὰ παραδεχθῇ ἀνάλογον πρὸς τὰς αἰτίας, αἵτινες ὑπηγόρευσαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν παραδοχὴν τοῦ μέτρου τούτου. Ἡμεῖς ἐλέγομεν νὰ προστεθῇ ὡς τελευταία παράγραφος ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, ἀλλὰ δύναται νὰ προστεθῇ καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 16, εἰς τὸ ὁποῖον προσέθηκεν αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς (ἀναγινώσκει): «Οἱ φορολογούμενοι ὡς ἄνω οἰνοπνευματοποιοὶ, λέγει ἡ τροπολογία ἡμῶν, ἐξάγοντες εἰς ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν ἐγχώριον κονιὰκ, ἀμείβονται διὰ 20 λεπτῶν καθ’ ἑκάστην φιάλην ἡμισείας ὀκᾶς· τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο ἐκπίπτεται ἐκ τοῦ φόρου τοῦ καταλογισθέντος αὐτοῖς κατὰ τὰς ἀνωτέρω διατάξεις. Οὐδέποτε δὲ δύναται ἡ ἀμοιβὴ αὕτη νὰ ὑπερβῇ τὸν ἐτησίως καταλογιζόμενον τοῖς οἰνοπνευματοποιοῖς φόρον.» Τί ἐπὶ τοῦ προκειμένου πρόκειται; Ἐνῷ κατ’ ἀρχὴν συμφωνοῦμεν μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἢ μᾶλλον συνεφώνησε μεθ’ ἡμῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς, διαφωνεῖ εἰς λεπτομερείας, λεπτομερείας δὲ ἀναξίας λόγου διὰ τὸν δημόσιον πλοῦτον, ἀξιωτάτας δὲ λόγου διὰ τὴν βιομηχανίαν τοῦ κονιὰκ, ἐὰν συναινέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα ἀμείβηται ἐπαρκέστερον ἑκάστη ὀκᾶ κονιὰκ ἢ οἰνοπνεύματος ἐξαγομένου· περὶ δὲ οἰνοπνεύματος οὐδὲ λόγος πρέπει νὰ γείνῃ, διότι ἐλάχιστον τὸ ἐξαγόμενον ποσόν. Τίς εἶναι ἡ δαπάνη, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστῇ τὸ Δημόσιον; Ἔχομεν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τὴν μελέτην, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ποσὸν τὸ ἐξαχθὲν κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος ἀνέρχεται εἰς 338,000 ὀκάδας. Πρὸς 10 λεπτὰ δι’ ἑκάστην ὀκᾶν, ἔχομεν 34,000 περίπου δραχ. ἀμοιβὴν, δηλαδὴ ποσὸν δαπανηθησόμενον ὑπὸ τοῦ Δημοσίου. Κατὰ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλομεν διὰ τῆς τροπολογίας ἡμῶν, θὰ διπλασιάσωμεν αὐτὸ τὸ ποσὸν, θὰ ἔχωμεν 70,000 ἕως 75,000 δραχμὰς, αἱ ὁποῖαι θ’ ἀποδοθῶσιν εἰς τοὺς ἐξάγοντας κονιὰκ...

§104ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Οὐχὶ ὡς ἀμοιβή· ὡς ἀπόδοσις.

§105Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς ἀπόδοσις... Ἀλλὰ νομίζετε, Κύριοι, ὅτι θὰ βλαβῇ τὸ Δημόσιον διὰ τοῦ ποσοῦ τῶν 34,000 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον ὑπόσχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τῆς δεκαλέπτου ἀμοιβῆς; Ὄχι· διότι διὰ τῆς μικρᾶς ταύτης ἀμοιβῆς θὰ κεντρισθῇ ἡ ἅμιλλα τῶν βιομηχάνων, καὶ θὰ ἐπιδοθῶσιν οὗτοι, ὅπως καταναλίσκωσι τὸ κονιὰκ ἐκτὸς τῆς χώρας. Ἑπομένως θὰ ἔχωμεν, ἂν ὄχι βελτίωσιν, οὐχὶ τοὐλάχιστον τόσον ὀλεθρίαν ἀνακοπὴν τοῦ βιομηχανικοῦ τούτου ἔργου τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, καὶ ἡ μὴ ἀνακοπὴ τοῦ ἔργου τούτου θὰ παραγάγῃ ἀποτελέσματα οἰκονομικὰ, ἤτοι προσόδους πλείονας, καὶ ἑπομένως θὰ χάσῃ μὲν ἐκ τῆς ἀμοιβῆς τὸ Δημόσιον 34,000 δραχμὰς, ἀλλὰ βεβαίως θὰ κερδήσῃ δεκαπλασίας διὰ τῆς ἀνακοπῆς τοῦ ὀλεθρίου ἔργου ἐναντίον τῆς βιομηχανίας τοῦ οἰνοπνεύματος.

§106Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀρθῶς!

§107Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐταὶ εἶναι αἱ κεφαλαιώδεις παρατηρήσεις ἐπὶ τοῦ θέματος, τὰς ὁποίας εἶχον τὴν τιμήν, Κύριοι, νὰ ποιήσωμαι πρὸς ὑμᾶς, καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Παρατηρῶ δὲ, καταλήγων, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι πολλάκις ἐπὶ τῶν νομοθετημάτων δὲν πρέπει νὰ ἀφορῶμεν εἰς τὰ ἄμεσα αὐτῶν ἀποτελέσματα, — καὶ ἄμεσον ἀποτέλεσμα τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς εἰσαγωγῆς χρήματος εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, — ἀλλὰ δέον νὰ ἀφορῶμεν εἰς τ’ ἀποτελέσματα τῆς φορολογίας ταύτης τὰ ἀπώτερα, τά τε κοινωνικὰ καὶ τὰ ἐμπορικά.

§108Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε; Προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁμιλήσας εἶπεν, ὅτι ἓν μόνον κατάστημα — καὶ ὡς τοιοῦτον ἀνέφερε τὸ τοῦ κ. Κοτσώνη — δύναται νὰ παραγάγῃ ὅλον τὸ οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ ἐν Ἑλλάδι. Τίς μᾶς ἐγγυᾶται, ὅτι ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐργοστασιάρχαι δὲν θὰ κλείσωσι τὰ ἐργοστάσιά των καὶ νὰ ἐργάζηται μόνον ἐκεῖνο τὸ κατάστημα;

§109Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐὰν ὁ κ. Κοτσώνης πληρώνῃ 50,000 δραχμὰς, ἕκαστος τῶν συνεταίρων του θὰ πληρώνῃ 25,000.

§110ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλει συνεταίρους. Θὰ κλείσουν τὰ καταστήματά των, καὶ μόνον ὁ κ. Κοτσώνης καὶ ἓν ἢ δύο ἄλλα τὸ πολὺ καταστήματα θὰ ἐργάζωνται. Οἱ λοιποὶ θὰ μεταβληθῶσιν εἰς ἐπαίτας, καὶ θὰ καταστραφῇ μία σπουδαία βιομηχανία τοῦ τόπου.

§111ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ κατέχησθε ὑπὸ τοῦ φόβου, ὅτι ὡς ἐκ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νόμου θὰ καταστραφῇ ἡ βιομηχανία τῆς οἰνοπνευματοποιΐας.

§112Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, μὴ διακόπτετε, ἵνα τελειώνω. Ἐπὶ τοιούτων νομοσχεδίων, Κύριοι, μὴ ὑποδουλοῦσθε εἰς τὰ κυβερνητικὰ κελεύσματα· ἀκούσατε τί λέγει ὁ λαός! Αὔριον θὰ μεταβῆτε εἰς τὰς ἐπαρχίας σας, θὰ μεταβῆτε εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ θὰ ἴδητε τὴν ἐξέγερσιν τῶν συμπολιτῶν σας. Διότι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, κύριοι Βουλευταί, ἔχομεν ἁδρὰν τὴν φορολογίαν, ἔχομεν τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, ἔχομεν τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῆς καταναλώσεως, ἐψηφήσατε δὲ καὶ ἕτερον νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἐφορολογήσατε εἰδικῶς τοὺς ἐπιτηδευματίας τοὺς πωλοῦντας τὰ ποτά. Ὁ εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου τοῦ καταργήσαντος τὸν φόρον περαίνων ἔλεγεν (ἀναγινώσκει): «Ἀφορῶντες εἰς τὴν διέξοδον ἀπὸ τῆς κρίσεως τῆς σταφιδικῆς, συντελεστικὴν θεωροῦμεν τὴν διὰ τῆς ἀτελείας ἐμψύχωσιν τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν ἀποστακτηρίων.» Ἀλλ’ ἡ κρίσις ἡ σταφιδικὴ δὲν ἐξέλιπε, τοὐναντίον διέρχεται ἤδη στάδιον τοιοῦτον, ὥστε ἡ Πολιτεία τὸ προσωρινὸν καὶ ἀνώμαλον μέτρον τῆς παρακρατήσεως, παρὰ πάντα ἐπιστημονικὸν κανόνα, σχεδὸν ἐπαγίωσε, καὶ συνέστησε τὴν τόσον συζητηθεῖσαν Σταφιδικὴν Τράπεζαν. Εἶναι ἐπιτετραμμένον ἤδη νὰ προσβάλητε τὴν βιομηχανίαν, ἥτις ἀνεκούφισε τὴν σταφίδα, τὴν βιομηχανίαν, εἰς τὰ μηχανήματα τῆς ὁποίας ἐχωνεύθη ἡ παρακρατηθεῖσα σταφίς; Εἶναι ἐπιτεραμμένον νὰ θίξωμεν τὸ σύστημα τῆς ἀτελείας τῶν οἰνοπνευμάτων, ὅπερ ἐκληροδότησε μετὰ μελέτην καὶ βάσανον πολυετῆ ἡ ὑπέροχος νομοθετικὴ πρόνοια τοῦ Τρικούπη, ὅστις συνεδύασεν ἐν τούτῳ τὴν προστασίαν τῆς σταφίδος μετὰ τῆς δημιουργίας μιᾶς εὐέλπιδος βιομηχανίας; Ἀλλὰ πρὸ πάντων εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐπιβάλητε τὴν φορολογίαν κατὰ τοιοῦτον ἄνισον, ἐπαχθῆ καὶ αὐθαίρετον τρόπον, μὴ ἐγγυώμενον τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ὑπολογιζομένου ἐσόδου, ἐξασφαλίζοντα δὲ μόνον τὴν ἀπότομον καταστροφὴν τῆς οἰνοπνευματοποιΐας; Ἐὰν δὲν συγκινῇ τοῦτο τὴν Κυβέρνησιν, ἂς τὴν συγκινήσῃ ὁ κίνδυνος, ὃν διατρέχει ἡ ὑπόληψίς της, ἡ πολιτική της ὑπόστασις, παρὰ τῷ ἑλληνικῷ λαῷ. Διότι τὸ φορολογικὸν τοῦτο νομοσχέδιον, οὕτω ψηφιζόμενον, ἄνευ συστήματος, ἄνευ οἴκτου, θὰ προκαλέσῃ ἐκρήξεις, θὰ ὑποσκάψῃ εἰς τὸν λαὸν αὐτὸ τὸ Κυβερνητικὸν οἰκοδόμημα! Ἐγὼ δὲν θὰ μείνω ἀπαρηγόρητος, ἐὰν ὑποσκαφῇ ἡ Κυβέρνησις. Λυποῦμαι ὅμως μεγάλως, καὶ μετὰ πολλῆς δυσφορίας ἀποβλέπω εἰς τὸ γεγονὸς, ὅτι συγχρόνως ὑποσκάπτεται διὰ τοῦ μέτρου τούτου μία μεγάλη βιομηχανία τοῦ τόπου, ἥτις δικαίως ἐκλήθη ἐθνική. (Ἐπιδοκιμασίαι).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, τυπωθέντα ἤδη καὶ διανεμηθέντα. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκριθέντα ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς δεκάτης ὥρας. Ἀλλὰ παρακαλῶ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ ἐπανέλθωσιν ἐγκαίρως, ἵνα μὴ χάνωμεν ματαίως τὸν καιρόν μας. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 καὶ 50′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 10 καὶ 45′ μ. μ.)

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ὁ κ. Δραγούμης ἔχει τὸν λόγον.

§116ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιβάλλεται δικαίωμα καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν καὶ ποτῶν εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς αʹ καὶ βʹ κατηγορίας· ὁρίζεται δὲ, ὅτι καταβάλλεται εἰς περίοδον ἐτησίαν, ἀρχομένην ἀπὸ 1 Αὐγούστου καὶ λήγουσαν τῇ 31 Ἰουλίου. Κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ὁ ἔχων μηχανήματα καὶ κατάστημα οἰνοπνευματοποιείου αʹ ἢ βʹ κατηγορίας εἶναι ὑπόχρεως νὰ πληρώσῃ δικαίωμα καταναλώσεως, εἴτε ἐργασθῇ ἐντὸς τοῦ ἔτους, εἴτε δὲν ἐργασθῇ. Ἀλλὰ τὸ δικαίωμα καταναλώσεως προϋποθέτει παραγωγήν· καὶ δύναται μέν τις νὰ ὁρίσῃ ταύτην διὰ τεκμηρίων, ὁποῖα τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου καθιεροῖ, ἀλλ’ ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν παραγωγὴ δὲν ὑπάρχει, δὲν γνωρίζω πῶς θέλει δικαιολογηθῆ ἡ φορολογία ἡ ἐπιβαλλομένη εἰς τὸν κάτοχον τῶν μηχανημάτων, ἅτινα οὐδὲν παρήγαγον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἐπανειλημμένως λαβὼν τὸν λόγον, ἵνα ἀπαντήσῃ εἰς τοὺς προλαλήσαντας, ἔδειξεν ὅτι δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ μεταβάλῃ τὸ σύστημα αὑτοῦ· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς φορολογίας εἶναι δίκαιον καὶ πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος, ὥστε ὁ μὴ παράγων νὰ μὴ φορολογῆται· καὶ διὰ τοῦτο ἔλαβον τὸν λόγον ἐνταῦθα. Κατὰ τὸ ἄρθρον 2, τὸ ἐπιβαλλόμενον δικαίωμα εἰς μὲν τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς πρώτης κατηγορίας εἶναι δραχμαὶ 200, ἐφ’ ὅσον οὗτοι δὲν ἐργάζονται ὡς ἐν τῇ τελευταίᾳ παραγράφῳ τοῦ ἄρθρου ὁρίζεται, διότι οἱ ἐργαζόμενοι δι’ ἁπλῶν ἀμβύκων κατωτέρων τῶν 200 ὀκάδων μεταξὺ Αὐγούστου καὶ Σεπτεμβρίου ἀπαλλάσσονται τῆς φορολογίας. Ὁμολογῶ, ὅτι ἤθελον προτιμήσει ν’ ἀπηλλάσσοντο ἐντελῶς τῆς φορολογίας οἱ ἐργαζόμενοι δι’ ἁπλῶν ἀμβύκων οἰνοπνευματοποιοὶ τῆς πρώτης κατηγορίας, διότι ἐν χώρᾳ ἀμπελουργῶν, οἵα ἡ Ἑλλὰς, ἐν χώρᾳ ἥτις παράγει οἰνοπνεύματα καὶ ἐξάγει καὶ ἔχει ἀνάγκην ὑποστηρίξεως ἐν τῇ τοιαύτῃ ἐργασίᾳ, δὲν ἔπρεπε νὰ φορολογῆται ἡ οἰνοπνευματοποιΐα τῆς πρώτης κατηγορίας, ἥτις καὶ ἐν Γαλλίᾳ εἶναι ἀπηλλαγμένη πάσης φορολογίας. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐπιμένῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω ἄλλο τι· ἄλλως τε δὲ καὶ τὸ δικαίωμα καταναλώσεως εὐτυχῶς δὲν εἶναι ὑπερβολικόν. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει οὕτως ἐπὶ οἰνοπνευματοποιῶν βʹ κατηγορίας, οἵτινες βαρύτατα φορολογοῦνται. Προκειμένου περὶ δικαιώματος καταναλώσεως, ὅπερ διαβαθμίζεται εἰς 4 τάξεις, ἀπὸ 5,000 μέχρι 30,000, ἐπὶ ποσοῦ παραγωγῆς κάτω τῶν 500 ὀκάδων μέχρι 2000 ὀκάδων καθ’ ἡμέραν, πάντως ἐπιβάλλεται ἐξεύρεσις τρόπου, ὅπως φορολογῆται μόνον τὸ παραγόμενον καὶ οὐχὶ τὸ μὴ παραγόμενον. Νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι εὔκολον, ἐὰν δεχθῇ τις τὴν ἑξῆς διάκρισιν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 15 τοῦ νομοσχεδίου, «πάντα τὰ ὑποκείμενα κατὰ τὸν παρόντα νόμον εἰς δήλωσιν μηχανήματα οἰνοπνευματοποιείων καὶ ποτοποιείων θεωροῦνται ὡς ἐν ἐνεργείᾳ καὶ ὑπόκεινται εἰς τὰς συνεπείας τῆς ἄνευ ἀδείας ἐργασίας, ἐκτὸς ἂν διατελῶσι δαπάνῃ αὐτῶν ὑπὸ κανονικὴν σφράγισιν, ἐνεργηθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου οἰκονομικοῦ ἐφόρου ἢ ἀστυνόμου ἢ δημάρχου.» Ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου, συνδυαζομένη πρὸς τὰ λοιπὰ τοῦ νομοσχεδίου ἄρθρα, εἶναι, ὅτι ὁ ἔχων μηχανήματα, ὅτε ἐπέρχεται ὁ χρόνος τῆς δηλώσεως, ἐὰν φροντίσῃ νὰ σφραγίσῃ αὐτά, δὲν εἶναι ὑπόχρεως νὰ δηλώσῃ οὐδὲ νὰ πληρώσῃ φόρον δι’ ὅλον τὸ ἔτος· ἀλλὰ δὲν φαίνεται ὅτι τὸ ἄρθρον τοῦτο τοῦ νομοσχεδίου ἀπαλλάσσει ἀναλόγως καὶ τὸν ἔχοντα μηχανήματα λειτουργοῦντα, ἐὰν διακόψῃ τὴν ἐργασίαν καὶ σφραγίσῃ τὰ μηχανήματα. Ἂν ἦτο δυνατὸν ἡ διάταξις αὕτη νὰ ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τῆς περιπτώσεως, ἣν δεικνύω, τὰ ἄτοπα τοῦ ἄρθρου 2 οὐσιωδῶς θὰ ἐμειοῦντο. Λοιπὸν προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου προτείνω νὰ προστεθῇ δευτέρα παράγραφος, ἔχουσα οὕτω: «Ὁ οἰνοπνευματοποιὸς ὁ διακόπτων τὸ ἔργον αὑτοῦ ἐντὸς τοῦ ἔτους ὑποβάλλεται εἰς τὸ ἐν ἄρθρῳ 2 δικαίωμα, κατὰ λόγον τῆς ἡμερησίας παραγωγῆς, μόνον μέχρι τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐπὶ τῇ αἰτήσει αὐτοῦ ἐκτελεσθῇ ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 15 σφράγισις τῶν μηχανημάτων αὐτοῦ.» Ἐὰν τοῦτο δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργός, τότε προφανῶς ὁ ἐργασθεὶς ἐπὶ μίαν ἑβδομάδα ἢ 15 ἡμέρας, ἢ ἐπὶ δύο μῆνας, ὅταν ἀντιληφθῇ ὅτι ἡ ἐργασία αὐτοῦ δὲν εἶναι παραγωγὸς ἢ φέρει ζημίαν, ἵνα μὴ κλείσῃ τὸ κατάστημα αὐτοῦ, προσκαλεῖ τοὺς ὑπαλλήλους, σφραγίζει τὰ μηχανήματα, καὶ φορολογεῖται, ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ ἐργασθῇ ἐπὶ 30 ἢ 60 ἡμέρας, διὰ μόνας ταύτας καὶ τὴν κατ’ αὐτὰς παραγωγήν, ἀναλογοῦσαν πρὸς ὡρισμένον ποσοστὸν φόρου, κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ἄρθρου 2 ὑπολογιζόμενον...

§117Δ. ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἂν κατ’ αὐτὰς τὰς ἡμέρας παραγάγῃ τὴν ἐτησίαν παραγωγήν;

§118ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ Δημόσιον δὲν ἀπώλεσε τίποτε· θέλει πληρωθῆ ὁλόκληρος ὁ φόρος. Ἐὰν ταῦτα γένωνται δεκτὰ, ἐπανερχόμεθα εἰς τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως, ἐνῷ, ὡς ἔχει τὸ νομοσχέδιον, ἀντὶ τοιούτου φόρου, ἔχομεν ἄμεσον φορολογίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν βεβαίως σκοπὸν ἔχει νὰ φορολογήσῃ, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ φορολογῇ δι’ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως εἰς προϊὸν μὴ ὑπάρχον, μὴ παραχθέν, μὴ καταναλωθέν. Ὅταν ὁ οἰνοπνευματοποιὸς κλείσῃ τὸ κατάστημά του, οὐδὲν θέλει παράγει. Ἐνῷ αὐτὸς παρήγαγε 2,000 ὀκάδας μόνον ἐν ὅλῳ, πῶς θέλετε ὑποχρεώσει αὐτὸν νὰ πληρώσῃ 5,000 δραχμὰς, αἵτινες κατὰ τὸ πλεῖστον ἀναλογοῦσιν εἰς οἰνόπνευμα, ὅπερ αὐτὸς δὲν παρήγαγε; Τὸ πρᾶγμα εἶναι σαφές· εἷς ἐκ τῶν λόγων τοῦ νομοσχεδίου εἶναι καθαρῶς ταμιευτικός. Δὲν καταδικάζω τὴν πρόθεσιν, ἀλλὰ μόνον τὸ ὅτι ὁ φόρος ζητεῖται διὰ τρόπου ἐκρύθμου. Ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἐρχόμενος εἰς δευτέρας σκέψεις, εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην, ἥτις, γινομένη ἀποδεκτή, αἴρει τὸ κύριον ἁμάρτημα τοῦ νομοσχεδίου καὶ καθιστᾷ εὐκολωτέραν τὴν ψήφισιν αὐτοῦ. Ἐπὶ τῶν ἄρθρων ἔχω νὰ ὑποβάλω παρατηρήσεις τινάς. Ἰδίως θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν ἐπὶ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 16, ἐφ’ ἧς καὶ ἄλλοι πρὸ ἐμοῦ ὡμίλησαν. Διὰ τοῦ ἄρθρου 16 ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνδοὺς εἰς παρατηρήσεις διαφόρων συναδέλφων καὶ υἱοθετήσας τὴν τροπολογίαν τοῦ ἐντίμου ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτοῦ, ἐδέχθη ν’ ἀποδοθῶσιν εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς 10 λεπτὰ καθ’ ἑκάστην ὀκᾶν, ἐξαγομένην εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ἀνύδρου οἰνοπνεύματος, εἴτε αὐτουσίου, εἴτε εἰς κονιάκ. Ἡ ὑποχώρησις αὕτη βελτιοῖ τὴν θέσιν τῶν παραγωγῶν. Ἀλλ’ ἡ μερικὴ ὑποχώρησις τίνα ἔχει δικαιολογίαν; Λόγος τῆς ἀποδόσεως εἶναι, ὅτι τὸ οἰνόπνευμα τὸ παραχθὲν ἐξέρχεται τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ ἀφοῦ οὗτος εἶναι ὁ λόγος, δι’ ὃν ἀποδίδεται ὁ φόρος, διατὶ γίνεται ἡ ἀπόδοσις μερική; Τὰ κρατοῦντα ἐν Ἑλλάδι εἶναι, ὅτι τὰ ἐξαγόμενα δὲν ὑπάγονται εἰς φόρον ἐξαγωγῆς· διὰ τίνα λόγον ἐξαιρεῖται τοῦ κανόνος προϊόν, ὅπερ ἔχομεν συμφέρον νὰ ἐξαγάγωμεν καὶ διαδώσωμεν ἔξω, καὶ διὰ λόγους ἐμπορικοὺς καὶ διὰ λόγους ὑγιεινοὺς, οἵτινες βλέπομεν ὅτι ἐμποιοῦσιν ἐντύπωσίν τινα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτε δὲ τὸ προϊὸν τοῦτο ἐξάγεται, ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ ν’ ἀποδώσῃ ὁλόκληρον τὸν εἰσπραχθέντα φόρον καταναλώσεως, κρατεῖ ἓν μέρος καὶ λέγει πρὸς τὸν παραγωγὸν: «ἂν ἐκράτεις τὸ οἰνόπνευμα εἰς τὴν Ἑλλάδα, θὰ ἐπλήρονες τόσα, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ ἐξάγεις, σοὶ ἀποδίδομεν ἐκ τοῦ φόρου 10 λεπτὰ, τὰ δὲ ἐπίλοιπα κρατοῦμεν δι’ ἡμᾶς»; Καὶ ἐνταῦθα καταδεικνύεται ὑπερβολικὸν τὸ πνεῦμα τὸ ταμιευτικόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἐκ τοῦ νομοσχεδίου τούτου φαίνεται καὶ ἐκ τοῦ νόμου περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης καὶ ἐκ τῶν νομοθετημάτων ἔτι, ἅτινα ὑπέβαλε, περὶ τῆς ἀμέσου φορολογίας λόγῳ αὐξήσεως τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους, τείνει εἰς τὴν ὅσον οἷόν τε ταχυτέραν ὑποβολὴν τῶν οἰνοπνευμάτων ὑπὸ μονοπώλιον. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν θέλῃ ἔλθει ποτὲ ἡμέρα, καθ’ ἣν ὁ Ὑπουργὸς καὶ οἱ ὁμόφρονες αὐτοῦ θέλουσι δυνηθῆ νὰ ἴδωσιν ἐφαρμοζόμενον τὸ μονοπώλιον ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων, ἀλλ’ ἡ ἡμέρα ἐκείνη θὰ ἦναι μακρὰν, ἐὰν κρίνωμεν περὶ τῶν πραγμάτων ἡμῶν ἐξ ἀναλογίας τῶν ἐν Γαλλίᾳ. Ἡ ταυτότης τῶν περιστάσεων, ὑφ’ ἃς διατελοῦσι καὶ ἡ Γαλλία καὶ ἡ Ἑλλὰς, ὡς χῶραι οἰνοφόροι, πείθουσιν ἡμᾶς, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἄνευ καταστροφῆς τῆς ἀμπελουργίας νὰ εἰσαχθῇ τοιοῦτον μονοπώλιον. Ἐν Γαλλίᾳ ἀνεκινήθη τὸ ζήτημα πολλάκις, ὑπῆρξαν δὲ καὶ ἐκεῖ οἱ ὑποστηρίξαντες τὸ μονοπώλιον διὰ τῶν ἐπιχειρημάτων αὐτῶν ἐκείνων, ἅτινα ἠκούσατε παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπιχειρημάτων ταμιευτικῶν, ἐπιχειρημάτων ὑγιεινολογικῶν. Ὑπεβλήθη δὲ καὶ νομοσχέδιον ἐν Γαλλίᾳ, ὅπερ, καίτοι, ἐξετασθὲν ὑπὸ τῆς ἐπὶ τούτῳ ἐπιτροπῆς τῆς Γερουσίας, ὑπεστηρίχθη ἐν ἐκθέσει τοῦ εἰσηγητοῦ αὐτῆς, τοῦ γερουσιαστοῦ Claude, οὐχ ἧττον παρεπέμφθη εἰς μεγάλην εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, ἣν ἠναγκάσθησαν νὰ καταρτίσωσιν ἐκ Γερουσιαστῶν, Βουλευτῶν καὶ ἄλλων ἔξω τῶν Βουλῶν εἰδικῶν ἀνδρῶν, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ διασήμου Léon Say. Ἐκεῖ ἐπρόκειτο περὶ μονοπωλίου ἐπανορθώσεως (de rectification)· ἰδοὺ δὲ τί λέγει ἐν τῇ ἐκθέσει ὁ Léon-Say, ἀφοῦ ἀπέκρουσε καὶ τὰ τρία εἴδη τοῦ μονοπωλίου, κατασκευῆς, πωλήσεως καὶ ἐπανορθώσεως: «Τὸ μονοπώλιον, ὑπὸ οἱανδήποτε μορφὴν, ἀποκρούεται ὑπ’ αὐτῆς τῆς ἀρχῆς τῆς ἐλευθερίας ἐργασίας τε καὶ βιομηχανίας, ἔτι δὲ καὶ ὑπὸ τοῦ γενικοῦ συμφέροντος, ὅπερ ἐν χώρᾳ οἰνοπαραγωγῷ, ὡς ἡ ἡμετέρα, συνδέεται στενῶς πρὸς τὴν εὐπραγίαν ἐμπορίου ἐξαγωγικῶν προϊόντων ἐχόντων φήμην παγκόσμιον». Τοῦτο, ὅπερ, περὶ Γαλλίας λεγόμενον, εἶναι ἀκριβέστατον μέχρι καὶ αὐτῆς τῆς τελευταίας φράσεως, διότι τὰ οἰνοπνευματικὰ προϊόντα τῆς Γαλλίας εἶναι παγκοσμίως πεφημισμένα, τοῦτο κατωρθώθη ἐν τῇ ἡμετέρᾳ χώρᾳ νὰ ἦναι ἐντὸς ὁρίων τινῶν ἀληθὲς καὶ ὑπὲρ τῶν ἑλληνικῶν προϊόντων, διότι κατώρθωσαν τὰ οἰνοπνεύματα τὰ Ἑλληνικὰ, ὑπὸ τὴν μορφὴν κονιὰκ, νὰ κατακτήσωσι τὰς Ἀνατολικὰς ἀγοράς· καθ’ ἣν δὲ ὥραν αἱ ἀγοραὶ αὗται διαφεύγουσιν ἡμᾶς ἕνεκα τῶν νοθεύσεων καὶ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ, καθ’ ἣν ὥραν βλέπομεν ἤπειρον ὁλόκληρον ἀνοιγομένην εἰς τὰ προϊόντα ἡμῶν, διότι ἡ Ἑλλὰς πρώτη δύναται νὰ εἰσαγάγῃ τὰ ἐμπορεύματα αὑτῆς εἰς τὴν Ἀφρικὴν, εἰς ἣν πρῶτοι εἰσδύουσιν οἱ Ἕλληνες, ὡς πρόσκοποι τοῦ πολιτισμοῦ, καθ’ ἣν ὥραν πρόκειται νὰ εἰσαγάγωμεν ἀφθονώτερα τὰ οἰνοπνεύματα ἡμῶν, καὶ νὰ πολλαπλασιάσωμεν τὴν κατανάλωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ προϊόντος, παράδοξον εἶναι, ὅτι ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιβάλῃ εἰς αὐτὰ φορολογίαν τοσοῦτον αὐστηρὰν, παρεμβάλλουσα οὕτως ἐμπόδια εἰς τὴν ἐξαγωγὴν διὰ τῆς φορολογίας αὐτοῦ, ἐλαφροτέρας μὲν κατά τι, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε αὐξανούσης τὴν τιμὴν αὐτῶν, εἰς τρόπον ὥστε ὁ ἀνταγωνισμὸς πρὸς τὰ ξένα ὁμοειδῆ ἐμπορεύματα νὰ καθίσταται δύσκολος, ἢ καὶ ἀδύνατος· μοὶ φαίνεται δὲ, ὅτι ἡ πρᾶξις αὕτη ἡ κυβερνητικὴ δὲν διακρίνεται ἐπὶ εὐστοχίᾳ.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραπᾶνος ἔχει τὸν λόγον.

§120Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, ὅπως τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα μὴ φορολογῶνται, εἰμὴ ἀναλόγως τοῦ χρόνου τῆς ἐργασίας των καὶ τοῦ ποσοῦ τῆς παραγωγῆς των, ἀπορρέει ἐξ ἰδέας ὅλως ἀντιθέτου ἐκείνης, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται τὸ νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον δὲν στηρίζεται ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῆς παραγωγῆς, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς παραγωγικῆς δυνάμεως τῶν οἰνοπνευματοποιείων, κακῶς δ’ ἐπιγράφεται «περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως». Ἡ ἀληθὴς ἐπιγραφὴ αὐτοῦ εἶναι «φόρος ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματοποιείων». Ἡ φορολογία αὕτη βεβαίως δὲν εἶναι μήτε ἡ ὀρθοτέρα, μήτε ἡ δικαιοτέρα. Ἴσχυε παρ’ ἡμῖν φορολογία πρὸ τοῦ 1895, ἥτις ἦτο ἀληθὴς φορολογία ἐπὶ τῆς παραγωγῆς. Ἴσως ὁ τρόπος, καθ’ ὃν ἐπεβάλλετο, καὶ αἱ λεπτομέρειαι τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου ἔδιδον ἀφορμὴν εἰς καταχρήσεις, ἀλλ’ ἦτο ἡ ἀληθὴς φορολογία ἐπὶ τοῦ παραγομένου οἰνοπνεύματος καὶ καταναλισκομένου ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Κατηργήθη δὲ δι’ οἰκονομικὸν λόγον ἀρκετὰ σημαντικὸν, διὰ νὰ διευκολυνθῇ ἡ κατανάλωσις τοῦ περισσεύματος τῆς σταφίδος. Ὁ λόγος οὗτος δὲν νομίζω ὅτι ἐξέλιπε σήμερον. Νομίζω μάλιστα, ὅτι ὑφίσταται πλειότερον παρὰ κατὰ τὸ 1895, διότι τότε, ὅτε ἐψηφίσθη ἡ παρακράτησις, ἐπετρέπετο ἡ χρησιμοποίησις τοῦ παρακρατουμένου ποσοῦ σταφίδος πρὸς παραγωγὴν ὄχι μόνον οἰνοπνεύματος, ἀλλὰ καὶ ἄλλων βιομηχανικῶν εἰδῶν, ὡς π. χ. τοῦ μιστέλ. Σήμερον ὅμως ἀπηγορεύθη τοῦτο, περιορισθείσης τῆς χρησιμοποιήσεως αὐτοῦ εἰς μόνην τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν. Ἄν ὅμως τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν θεωροῦμεν ὡς τὸ μόνον μέσον καταναλώσεως τοῦ παρακρατουμένου ποσοῦ σταφίδος, δὲν δικαιούμεθα νὰ εἰσαγάγωμεν περιορισμόν τινα εἰς τὴν παραγωγὴν τοῦ οἰνοπνεύματος. Ἐκτὸς τοῦ ἐλαττώματος τούτου, τὸ νομοσχέδιον νομίζω ὅτι καὶ ὑπὸ ταμιευτικὴν ἔποψιν ἔχει τι τὸ οὐσιαστικῶς ἄδικον, διότι ἐξ ὅσων ἀνεπτύχθησαν καὶ ἐξ ὅσων δύναταί τις νὰ εἰκάσῃ ἐκ τῶν διατάξεων αὐτοῦ τὰ μεγάλα οἰνοπνευματοποιεῖα ἀναμφισβητήτως θὰ παραγάγουν σχετικῶς πολὺ ἀνώτερον ποσὸν τῶν μικρῶν, ὄχι μόνον διότι εἶναι μεγαλείτερα, ἀλλὰ καὶ διότι θὰ δύνανται νὰ ἐργασθῶσιν ὁλόκληρον τὸ ἔτος. Θὰ ἔχουν τὰ ἀπαιτούμενα μέσα πρὸς τοιαύτην ἐργασίαν καὶ παραγωγήν. Ἔχουν δ’ ἐπίσης διὰ τῶν εὐρυτέρων σχέσεων καὶ ἀνταποκρίσεών των τὴν εὐκολίαν τῆς καταναλώσεως τῶν προϊόντων. Φυσικὴ ἑπομένως συνέπεια εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες ἀνέπτυξαν, οὐχὶ πλέον θεωρητικῶς κρίνοντες τὸ ζήτημα, ἀλλὰ κρίνοντες αὐτὸ ἐκ τῶν περιστάσεων τῆς ἰδίας ἑαυτῶν ἐπαρχίας. Ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Μαντινείας, ὅτι ὅλα τὰ καταστήματα ἐν Τριπόλει εἶναι ἀδύνατον νὰ συναγωνισθῶσι πρὸς τὰ μεγάλα καταστήματα. Ὅθεν, ἐὰν τοῦτο ἦναι ἀληθές, —καὶ κατ’ ἐμὲ εἶναι ἀναμφισβήτητον,— οἱ ταμιευτικοὶ ὑπολογισμοὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν θ’ ἀποδειχθῶσιν ἐσφαλμένοι· διότι, ἐὰν τὰ μεγάλα καταστήματα κατορθώσωσι νὰ ἐξαναγκάσωσι τὰ μικρὰ νὰ παύσωσιν ἐργαζόμενα, τὸ ἔσοδον τοῦ Δημοσίου θὰ ἦναι πολὺ κατώτερον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ὑπολογίζεται. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι πρόκειται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ἰδέα τῆς ἐν προσεχεῖ μέλλοντι συστάσεως τοῦ μονοπωλίου τῶν οἰνοπνευμάτων, καὶ πάλιν τὸ νομοσχέδιον δὲν παρουσιάζει τὰ στοιχεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ στηρίζηται νομοθέτημα δίκαιον καὶ λογικόν. Δὲν θέλω νὰ συζητήσω τὸ ζήτημα τοῦ μονοπωλίου, ἐὰν ἦναι δυνατὸν νὰ εἰσαχθῇ καὶ ἂν θὰ παρουσιάσῃ συμφέροντα ταμιευτικά, διότι δὲν ἔχομεν ἐνώπιον ἡμῶν οὔτε σχέδιον τοιοῦτον, οὔτε πρότασιν· ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅτι ἤθελεν ἐν τῷ μέλλοντι εἰσαχθῇ, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν σύστασιν μονοπωλίου διὰ τῆς καταστροφῆς ἐκ τῶν προτέρων καὶ ἄνευ ἀποζημιώσεως τοῦ μεγαλειτέρου μέρους τῶν σήμερον λειτουργούντων οἰνοπνευματοποιείων. Μία τοιαύτη ἀδικία ἤθελεν εἶναι ἀσύγγνωστος διαπραττομένη παρὰ τοῦ Δημοσίου. Οὐδένα ὅμως ἄλλον λόγον βλέπω δικαιολογοῦντα τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, εἰμὴ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς ἀμέσου προετοιμασίας ἑνὸς μονοπωλίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἱδρυθῇ ἐμμέσως, κρύφα, πρὸς ὄφελος τριῶν ἢ τεσσάρων οἰνοπνευματοποιείων μεγάλων, διότι βεβαίως οἱ μικροὶ παραγωγοὶ οἰνοπνευμάτων δὲν θὰ δύνανται νὰ παραγάγουν τὸ οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον παράγουν σήμερον. Ἐὰν ἐπρόκειτο διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ προσπορισθῇ τὸ Δημόσιον ἔσοδα τοιαῦτα, ὥστε νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς μεγάλας αὑτοῦ ἀνάγκας, τὰς ταμιευτικὰς, αἵτινες θὰ παρουσιασθῶσιν εἰς τὸν προσεχῆ προϋπολογισμὸν ἡμῶν, οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦσαν τὰ ἐλαττώματα αὐτοῦ, ἴσως θὰ ἐδικαιολογεῖτο ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐκ τῶν ὑπολογισμῶν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐξ ὅσων ἀνεπτύχθησαν πρέπει νὰ πεισθῶσιν οἱ κύριοι Βουλευταί, ὅτι τὰ ταμιευτικὰ ἀποτελέσματα ἔσονται πολὺ ὀλιγώτερα παρ’ ὅ,τι προβλέπονται, καὶ τοσοῦτον πενιχρὰ, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς ἀνάγκας τοῦ Δημοσίου, ὥστε νομίζω ὅτι δὲν ἄγουσιν ἡμᾶς εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω δὲ, ὅτι ὀφείλομεν νὰ μὴ βιασθῶμεν νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον, καθόσον ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι πρέπει νὰ φορολογήσωμεν θετικώτερον καὶ οὐσιωδέστερον τὸ οἰνόπνευμα τὸ παραγόμενον παρ’ ἡμῖν πρὸς ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Νομίζω ὅτι ὀλίγα εἴδη φορολογικά εἰσι τόσον ἐπιτήδεια πρὸς φορολογίαν, ὅσον τὸ οἰνόπνευμα τὸ παραγόμενον πρὸς ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, διότι καὶ ἐναντίον τῆς ὑγείας εἶναι τὸ προϊὸν αὐτὸ, καὶ οὐδεμίαν χρησιμότητα παρέχει ὡς πρὸς τὸν ἐν γένει κοινωνικὸν βίον, εὔκολος δὲ καὶ δικαία ἡ πληρωμὴ τοῦ ἐπ’ αὐτοῦ φόρου παρὰ τοῦ καταναλίσκοντος. Τοῦτο δὲ εἶναι παραδεδεγμένον πανταχοῦ. Δὲν θέλω νὰ ἐκταθῶ, ὅπως ἀναφέρω τί εἰσπράττουσι τὰ πλεῖστα τῶν εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν ἐκ τῆς φορολογίας τῶν οἰνοπνευμάτων. Εἶναι εἷς ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων φόρων, καὶ θεωρεῖται ὡς εἷς ἐκ τῶν δικαιοτέρων καὶ τῶν μᾶλλον ἐπιδεκτικῶν διαρκοῦς ἀναπτύξεως καὶ προόδου. Ἐὰν σήμερον ψηφίσωμεν τὸν νόμον ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων διὰ τῆς ἀμέσου φορολογίας οὐχὶ ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, ἀλλ’ ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματοποιείων, δὲν ἐγκαταλείπομεν μὲν τὴν ἰδέαν τῆς φορολογίας τῶν οἰνοπνευμάτων, βεβαίως ὅμως θὰ παρεμποδίσωμεν τὴν δικαίαν καὶ παραγωγικὴν ἐπιβολὴν αὐτῆς ἐπὶ πολὺν χρόνον. Εἶναι λοιπὸν καὶ τοῦτο εἷς λόγος, ὅπως μὴ ἐπισπεύσωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὀλίγον συνδέεται μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1898, ὅστις δὲν ἀναγράφει σπουδαῖον ἐξ αὐτοῦ ἔσοδον.

§121Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀναγράφει 250,000.

§122Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι τὸ ποσὸν τοῦτο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μᾶς κάμῃ νὰ σταματήσωμεν ἀπέναντι ἄλλων λόγων σοβαρωτέρων. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἔμμεσος φορολογία ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος παρουσιάζει δυσκολίας εἰς τὴν βεβαίωσιν αὐτῆς· ἀλλ’ αἱ δυσκολίαι αὗται παρουσιάσθησαν πανταχοῦ, ὅπου λειτουργεῖ αὕτη· ἀλλ’ ἐκεῖ ἠσχολήθησαν εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τοῦ τρόπου τῆς ὑπερνικήσεως τῶν δυσκολιῶν τούτων καὶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ καταναλισκομένου ἐν τῷ τόπῳ, ἐξεῦρον δὲ τὸν τρόπον. Παρ’ ἡμῖν ἴσως τὰ ὄργανα τῆς φορολογίας εἶναι ἀτελέστερα ἢ ἀλλαχοῦ. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι λόγος ἰσχυρὸς, ὅπως μᾶς πείσῃ, ἵνα ἐξακολουθήσωμεν ἐπιμένοντες εἰς τὴν ἄμεσον φορολογίαν τοῦ οἰνοπνεύματος. Ἐὰν παρατηρήσωμεν τὴν φορολογίαν κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη, δὲν θὰ εὕρωμεν τ’ ἀποτελέσματα ἀπελπιστικά, μολονότι καὶ τότε δὲν ἐμείναμεν δυστυχῶς εἰς τὸ αὐτὸ σύστημα τῆς φορολογίας, ἀλλ’ ἐντὸς 7 ἢ 8 ἐτῶν μετεβάλομεν τρία συστήματα, χωρὶς νὰ θελήσωμεν νὰ μελετήσωμεν ποῖον ἐκ τῶν συστημάτων τῶν ἐφαρμοζομένων ἐν Εὐρώπῃ εἶναι τὸ τελειότερον. Ἀναφέρω δὲ ἓν παράδειγμα. Δυσκολίαι παρουσιάζονται εἰς τὴν ἐπίβλεψιν τῆς ἀποστάξεως καὶ τῆς ἐκκαθαρίσεως· ὑπῆρξαν δὲ καὶ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἐφάνησαν καταχρασταὶ ἢ ἀνίκανοι νὰ παρεμποδίσωσι τὰς καταχρήσεις τῶν οἰνοπνευματοποιῶν. Πρὸς ἀποφυγὴν τῶν δυσκολιῶν τούτων, εἰς τὴν Εὐρώπην ἐπέβαλον προσθήκην τινὰ εἰς τὸν φόρον, καὶ τὸ ἐκ τῆς προσθήκης ταύτης ἔσοδον χρησιμεύει διὰ τὴν αὔξησιν καὶ τὴν ἀμοιβὴν τῶν ὑπαλλήλων, τῶν ἀλληλοδιαδόχως ἐπιβλεπόντων τὰ καταστήματα, τὰ ὁποῖα παράγουσι τὸ οἰνόπνευμα, αἱ δὲ διατυπώσεις, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλουσι, καὶ ἡ ἀλληλοδιάδοχος ὑπὸ διαφόρων ὑπαλλήλων ἐντὸς τῆς αὐτῆς ἡμέρας ἐπίβλεψις τῆς παραγωγῆς προέλαβον τὰς καταχρήσεις. Ἡμεῖς βεβαίως δὲν ἐδοκιμάσαμεν τοῦτο. Ἠρκέσθημεν εἰς τὴν ἐργασίαν τῶν ἐφόρων, καὶ ἐκ τῆς ἀμελείας αὐτῶν ἢ ἐκ τῆς ἀνικανότητός των ἐπῆλθον αἱ καταχρήσεις. Οἱ λόγοι οὗτοι πείθουσι πάντας, καὶ νομίζω ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔστω καὶ ἂν κατέχηται ὑπὸ ταμιευτικοῦ μόνον πνεύματος, δὲν πρέπει ν’ ἀποκρούσῃ τὴν ἰδέαν, ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ μελετηθῇ ὁ φόρος ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων καὶ ἐπιδιωχθῇ ἡ ὑπερπήδησις τῶν δυσκολιῶν τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ, ὅπως ἀποβῇ δυνατὴ ἡ ἐπιβολή του κατὰ τρόπον καθιστῶντα δυνατὴν τὴν ἀπόδοσιν ἐσόδου σπουδαίου εἰς τὸ Κράτος καὶ ἄνευ ἀδικίας πρὸς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς καὶ βλάβης εἰς τὴν κατανάλωσιν τῆς σταφίδος, τὴν ὁποίαν ἔχομεν πολλαπλοῦν συμφέρον νὰ ὑποστηρίξωμεν.

§123Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, Κύριοι, ἐξέφρασα τὴν γνώμην, ὅτι τὰ πλεονάσματα τοῦ ἔτους 1899 θὰ ἦναι τοσαῦτα, ὥστε νὰ μὴ δικαιολογήσωσι προσθήκην νέων φόρων. Ἀφήσατε τὰς εἰσπράξεις ἀνεπηρεάστους, διατηρήσατε τοὺς ἐντίμους ὑπαλλήλους εἰς τὰς θέσεις των, καταδιώξατε τοὺς καταχραστὰς ἀπηνῶς, καὶ θὰ ἴδητε τὰ περισσεύματα νὰ αὐξάνουν κατ’ ἔτος καὶ καταπληκτικῶς. Ὡς ἐκ τούτου ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι εἶμαι ἐναντίον παντὸς νέου φόρου, καὶ δὴ καὶ τοῦ προτεινομένου. Ἐπειδὴ ὅμως βεβαίως ἡ γνώμη μου δὲν θὰ ἐμποδίσῃ τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, θέλω τοὐλάχιστον προσθέσει τὴν φωνήν μου εἰς τὴν φωνὴν τῶν πρὸ ἐμοῦ λαλησάντων ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὅπως, εἰ δυνατόν, φέρωμεν τροποποιήσεις τινὰς εἰς τὸ νομοσχέδιον, αἵτινες δύνανται νὰ τὸ βελτιώσουν ἐπαισθητῶς καὶ νὰ φέρωσιν ἧττον δυσάρεστα ἀποτελέσματα. Καὶ καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ καταναλισκομένου ἐν τῷ τόπῳ, οὐδεμίαν θὰ εἶχον ἀντίρρησιν, ἂν δὲν ἐκηρυττόμην ἀπ’ ἀρχῆς κατὰ πάσης νέας φορολογίας, ὡς ἀδικαιολογήτου, ἀφοῦ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1899 τοσαῦτα θ’ ἀφήσῃ περισσεύματα. Ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξαγωγήν, πρέπει νὰ ἤμεθα λίαν προσεκτικοί. Εὐηρεστήθη ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φέρῃ τροπολογίαν τινὰ σχετικὴν εἰς τὸ ἄρθρον 16 τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη πολλοῦ γε καὶ δεῖ νὰ ἦναι ἐπαρκής. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Τὰ οἰνοπνεύματα τοῦ ἐξωτερικοῦ κυμαίνονται μεταξὺ 60 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν καὶ 80. Εἰς τὰς ὁμαλὰς περιστάσεις ἡ τιμὴ εἶναι 60 λεπτά, σήμερον ὅμως, ὅτε τὰ σιτηρὰ ἀπέτυχον ἐν Εὐρώπῃ, ἡ τιμὴ τοῦ οἰνοπνεύματος εἶναι 80 λεπτά. Ἐννοεῖται ὅτι, ἐὰν ἡ Ἑλλὰς δυνηθῇ νὰ ἐπωφεληθῇ ἐκ τῆς περιστάσεως ταύτης καὶ ῥίψῃ εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς Εὐρώπης τὰ ἀποθηκευμένα οἰνοπνεύματα αὐτῆς, τὰ ὁποῖα εἶναι πολλά, τοῦτο θὰ ἦναι μεγάλη ὠφέλεια. Τοῦτο πρέπει νὰ ἐπιζητήσωμεν ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους, ὅπως μὴ χάσωμεν τὴν εὐκαιρίαν.

§124Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μέχρι τοῦδε ἡ ὑφισταμένη μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῆς τιμῆς καθ’ ἣν πωλεῖται τὸ ἐγχώριον ἄνυδρον οἰνόπνευμα, ὑπερβαινούσης τὰ λεπτὰ 120, καὶ τῆς τιμῆς εἰς ἣν ἀγοράζεται τὸ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγόμενον, κυμαινομένης μεταξὺ 60 καὶ 80 λεπτῶν, δὲν ἐπέτρεψε νὰ γένηται οὐδ’ ἦτο δυνατὸν νὰ γένηται ἀνάμιξις τοῦ ἐγχωρίου οἰνοπνεύματος μετὰ οἴνου ἢ γλεύκους.

§125Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι δύναται ἐνταῦθα νὰ παραχθῇ τὸ οἰνόπνευμα πρὸς δρ. 1 κατ’ ὀκᾶν. Ἐὰν τοῦτο λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, εἶναι φανερόν, ὅτι, ἂν δώσωμεν βραβεῖον, ἀμοιβήν, κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ οἰνοπνεύματος, ὄχι 10 λεπτά, ὡς προτείνει ὁ κ. Ὑπουργός, κατ’ ὀκᾶν ἀνύδρου οἰνοπνεύματος, ἀλλὰ 25, ὡς εἶχον προτείνει ἐγώ, τότε τὰ ἑλληνικὰ οἰνοπνεύματα εὐκόλως συναγωνίζονται πρὸς τὰ εὐρωπαϊκά, ἰδίως ἂν ἡ ἀμοιβὴ χορηγῆται κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν ὄχι μόνον ὑπὸ μορφὴν κονιάκ, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ μορφὴν μικτοῦ προϊόντος (οἰνοπνεύματος ἐντὸς οἴνου, ἢ ἐντὸς γλεύκους). Βεβαίως οὕτω θέλουν παραγκωνισθῆ τὰ ἐξωτερικὰ οἰνοπνεύματα ἀπὸ τῶν ἀγορῶν μας. Θεωρῶ λοιπόν, ὅτι εἶναι κρῖμα μέγα, ἀφοῦ δυνάμεθα νὰ παράσχωμεν αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν παραγωγήν μας, νὰ μὴ τὸ πράττωμεν. Ἤκουσα πρὸ ὀλίγου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν λέγοντος, ὅτι δὲν δύναται νὰ δίδῃ ἀμοιβὴν δι’ οἰνόπνευμα ἐξαγόμενον ἀνάμικτον μετ’ οἴνου ἢ μετὰ γλεύκους, διότι αἱ διατυπώσεις κατὰ τὴν ἀνάμιξιν θὰ ἦναι πολύπλοκοι. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ προβάλληται τοιαύτη πρόφασις, ὅταν ἅπασαι αἱ διατυπώσεις αὗται γίνωνται κατὰ τὴν ἀνάμιξιν τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐρχομένου, καὶ δὴ πολὺ ὀχληρότεραι; Ὅ,τι λοιπὸν γίνεται περὶ οἰνοπνεύματος ξένου, θέλομεν ἀρνηθῆ νὰ τὸ πράξωμεν ὑπὲρ οἰνοπνεύματος ἐγχωρίου παραγωγῆς; Ποτὲ δὲν πιστεύω, ὅτι δύναται ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, οὗ γνωρίζομεν τὰ πατριωτικὰ αἰσθήματα, νὰ προβῇ εἰς μέτρον τόσον ἀντεθνικόν. Δὲν ἀμφιβάλλω λοιπὸν, ὅτι θὰ σπεύσῃ νὰ αὐξήσῃ τὴν ἀμοιβὴν εἰς λεπτὰ 25 κατ’ ὀκᾶν, καὶ νὰ χορηγῇ αὐτὴν καὶ διὰ τὸ οἰνόπνευμα τὸ ἀναμιγνυόμενον μετ’ οἴνου ἢ γλεύκους. Ἂς ἦναι δὲ βέβαιος, ὅτι, ἂν τοῦτο γείνῃ, ἐντὸς τοῦ τρέχοντος ἔτους θὰ κατωρθωθῇ νὰ ἐξαχθῇ ὅλον τὸ ἐν Ἑλλάδι ἀποθηκευμένον οἰνόπνευμα, καὶ τοῦτο πρὸς μέγιστον ὄφελος τῆς ἀμπελοπραγωγῆς, τῆς σταφιδοπαραγωγῆς καὶ αὐτῆς τῆς παρακρατήσεως, ὑπὲρ ἧς τόσον κοπτόμεθα. Καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπιμείνω ὀλίγον. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως ἐτάχθην ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, μόνον ἕνεκα τοῦ λόγου, ὅτι κατωρθώθη τὸ παρακρατούμενον ποσὸν νὰ ἐξοδεύηται εἰς τιμὰς ἱκανοποιητικάς. Τοῦτο κατωρθώθη ἰδίως ἕνεκα τῆς συνδρομῆς, ἣν παρέσχεν εἰς τὴν παρακράτησιν ἡ βιομηχανία τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, ἥτις κατηνάλωσε σχεδὸν αὐτὴ καὶ μόνη ὅλον τὸ παρακρατούμενον ποσὸν σταφίδος. Τοιοῦτον ἀποτέλεσμα ἐσκόπει νὰ φέρῃ ὁ νόμος ΒΡϚΓʹ τῆς 30 Νοεμβρίου 1893, ἀπαλλάσσων τὴν βιομηχανίαν τῆς οἰνοπνευματοποιΐας παντὸς βάρους, πάσης ἐνοχλήσεως, καὶ οὐδέποτε νόμος ἐπέτυχε κάλλιον τοῦ σκοποῦ του. Ἡ βιομηχανία αὕτη ἔκτοτε, ἐλευθέρα ὄχι τόσον τοῦ φορολογικοῦ βάρους, ὅσον τῶν πεδῶν τῆς γραφειοκρατίας, ἀπήλαυσε τῶν εὐεργετημάτων, ἅτινα ὕμνησεν ὁ Βιργίλιος («libertas quae sera tandem venit»), καὶ ἀνεπτύχθη, ὡς γνωρίζετε, καταπληκτικῶς, πρὸς μέγιστον ὄφελος τῆς παραγωγῆς, τῆς τε ἀμπελοπαραγωγῆς καὶ τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Ἂς προσέξωμεν λοιπὸν νὰ μὴ ὑποδουλώσωμεν πάλιν τὴν μόλις ἀναπτυχθεῖσαν βιομηχανίαν τῶν οἰνοπνευμάτων, ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν κατάθλιψιν τὴν ἐκ τῆς οἰνοπνευματοποιΐας τοῦ ἐξωτερικοῦ διὰ τῆς νέας φορολογίας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν τῶν ἐπιτροπῶν (ἰδίως δὲ τῆς ἐπιτροπῆς τῶν εἰδημόνων) τῶν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 10 ὁριζομένων, αἵτινες θὰ ὁρίζωσι τὴν δύναμιν τῶν λεβήτων ὅλως αὐθαιρέτως. Εἶναι δι’ ἐμὲ ἅπαντα ταῦτα σημεῖα σκοτεινὰ καὶ ἐπίφοβα, ἅτινα, ἂν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, κρέμανται ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τοῦ ἐντίμου ἰδίως ἐργοστασιάρχου ὡς σπάθη Δαμοκλέους, ἐνῷ ἐξ ἄλλου μέρους ἀναπτερώνουσι τὰς ἐλπίδας τῶν διὰ τοῦ δόλου καὶ τῶν καταχρήσεων ζητούντων τὴν πρόοδόν των. Ἀλλ’ ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν παρακράτησιν. Ἐρωτῶ, δὲν θὰ συντρέξῃ τὰ μέγιστα εἰς τὴν κατανάλωσιν τοῦ παρακρατουμένου ποσοῦ, ἂν κατορθωθῇ, ὥστε ἡ ἐγχώριος οἰνοπνευματοποιΐα νὰ ὑποσκελίσῃ τὰ ξένα οἰνοπνεύματα, τὰ εἰσερχόμενα εἰς τὴν Ἑλλάδα πρὸς ἀνάμιξιν μετὰ οἴνου; Καὶ δὲν εἶναι ταῦτα ὀλίγα...

§126ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. 1,300,000 ὀκάδες.

§127ΝΕΓΡΗΣ. Ἔστω... Δὲν εἶναι κρῖμα, ἐνῷ τοσαύτας ἐκάμομεν θυσίας χάριν τῆς παρακρατήσεως, νὰ ἀρνηθῶμεν αὐτῇ τὸ μέγιστον τῶν πλεονεκτημάτων, νὰ δύναται νὰ ἐξοδεύῃ τὸ παρακρατούμενον ἐπωφελῶς;

§128ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ....

§129Φ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὅταν δώσωμεν τὰ μέσα εἰς τὸ οἰνόπνευμα ἡμῶν νὰ πωλῆται εἰς τὴν αὐτὴν τιμὴν, ἢ καὶ ὀλιγώτερον τοῦ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένου, βεβαίως θὰ προτιμηθῇ τὸ ἰδικόν μας. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ αὐξήσῃ τὸ βραβεῖον κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν εἰς 25 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν.

§130Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἄνευ περιορισμοῦ τινος, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἐξαχθῇ;

§131ΝΕΓΡΗΣ. Βεβαίως, διότι ἄλλως ματαιοῦται ὁ σκοπός. Συντάσσομαι δ’ ὡς πρὸς τοῦτο μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Μεγάρων. Πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καθορίσῃ ἐν ἄρθρῳ 15, ἐὰν, ἐν ᾗ περιπτώσει οἰνοπνευματοποιός τις ζητήσῃ νὰ σφραγίσῃ τὰ μηχανήματά του ἐντὸς τοῦ ἔτους καὶ πρὶν πληρώσῃ δόσιν τινὰ, θὰ ἦναι ἠναγκασμένος νὰ πληρώσῃ τὴν δόσιν ταύτην.

§132Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὰ μηχανήματα σφραγίζονται καθ’ ὃν χρόνον τὰ ἐργοστάσια δὲν ἐργάζονται. Ἡ σφράγισις αὕτη οὐδεμίαν ἐπάγεται μείωσιν τοῦ πληρωτέου φόρου, εἰμὴ μόνον ἐὰν τὰ μηχανήματα ἦναι ἐσφραγισμένα καθ’ ὅλον τὸ ἔτος.

§133ΝΕΓΡΗΣ. Τοῦτο εἶναι καταθλιπτικὸν, διότι ἐνδεχόμενον ὁ ἐργοστασιάρχης νὰ ἀναγκασθῇ νὰ διακόψῃ, δι’ ἕνα ἢ ἄλλον λόγον· τὸν ἀναγκάζετε λοιπὸν νὰ πληρώνῃ καὶ διὰ ποσὸν, τὸ ὁποῖον δὲν παράγει. Παρακαλῶ θερμῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ ἐπιμένῃ εἰς τοιαύτην ἀδικίαν, ἥτις βεβαίως θὰ φέρῃ καταστροφάς. Ἐὰν ἐπιμένητε εἰς τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, θὰ ἴδωμεν ταχέως πάλιν τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν φθίνουσαν ἐν Ἑλλάδι καὶ συμπαρασύρουσαν εἰς κοινὴν καταστροφὴν καὶ τὴν ἀμπελοπαραγωγὴν καὶ τὴν σταφιδοπαραγωγὴν καὶ τὴν παρακράτησιν. Caveant consules!

§134Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποθέτω ὅτι καὶ ὑμεῖς γινώσκετε ἄριστα, ὡς καὶ ὁ ἕτερος ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς, ὅτι, ἐὰν τὸ σύστημα τὸ ὑφ’ ὑμῶν προτεινόμενον γένηται δεκτὸν, ἐὰν δηλαδὴ ἐπιτραπῇ διὰ τοῦ νόμου νὰ διακόπτηται ἡ πρὸς πληρωμὴν τοῦ φόρου ὑποχρέωσις ὡς ἐκ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τοῦ ἐργοστασίου, δύναται ὁ ἰδιοκτήτης ἑνὸς ἐργοστασίου νὰ παραγάγῃ ἐν διαστήματι τριῶν μηνῶν ποσὸν οἰνοπνεύματος τοσοῦτον, ὥστε νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος. Ὡς ἐκ τούτου φρονῶ, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ὃ ὁ φόρος εἶναι ἀδιαίρετος δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος, ἐπιβαλλόμενος ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παραγωγικῆς δυνάμεως τῶν μηχανημάτων. Τὸ σύστημα τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ παραγομένου οἰνοπνεύματος ἐδοκιμάσθη, καὶ ἡ ἀποτυχία αὐτοῦ ὑπηγόρευσεν εἰς ἐμὲ τὸ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀναγραφόμενον σύστημα φορολογίας.

§135ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ τεκμήριον δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν· δὲν ἔχετε δὲ ἀνάγκην, ἵνα ἡμεῖς καταστήσωμεν εἰς ὑμᾶς καταληπτὰ πράγματα, ἅτινα καλλίτερον παντὸς ἄλλου ἀντιλαμβάνεσθε. Νὰ φορολογήσητε τὸ οἰνόπνευμα, ναί· ἀλλὰ σεῖς φορολογεῖτε τεκμήριον, δηλαδὴ ἀέρα, καταστήματα, πλίνθους καὶ κεράμους καὶ μηχανήματα· φορολογεῖτε δηλαδὴ ἀργὸν κεφάλαιον. Ἀλλὰ ποῦ ἠκούσθη τοῦτο; Φορολογήσατε ὅ,τι παρήγαγεν ὁ ἐργοστασιάρχης.

§136Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐδοκιμάσθη ἤδη, ὡς προεῖπον, τὸ σύστημα τῆς ἐπιβολῆς δικαιώματος ἐπὶ τοῦ παραγομένου ποσοῦ οἰνοπνεύματος, καὶ ἔδωκε χώραν εἰς πολλὰς καταχρήσεις καὶ καταπιέσεις, ἐλάχιστον δὲ εἰσόδημα ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἀπέδωκε.

§137ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀλλὰ διότι ἀπέτυχε, δὲν εἶναι λόγος νὰ φορολογῆτε ἀδίκως.

§138Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ πρῶτον ἔτος, κατὰ τὸ ὁποῖον εἰσήχθη τὸ σύστημα τῆς ἐπιβολῆς τοῦ δικαιώματος τῆς καταναλώσεως ἐπὶ τοῦ παραγομένου ὑφ’ ἑκάστου ἐργοστασίου οἰνοπνεύματος, παρήχθησαν ἀποτελέσματα ταμιευτικὰ ἀντάξια, τὸ δεύτερον ἔτος ἠλαττώθησαν κατὰ ⅓, τὸ τρίτον ἔτος ἠλαττώθησαν κατὰ τὸ ἕτερον τρίτον. Ὁ λόγος εἶναι εὐνόητος. Οἱ πλεῖστοι τῶν οἰνοπνευματοποιῶν ἐπενόησαν τὰς ἀναγκαίας μεθόδους πρὸς ὑπεκφυγὴν τοῦ δημοσίου δικαιώματος. Οἱ συμμορφούμενοι πρὸς τὸν νόμον οἰνοπνευματοποιοὶ δὲν ἠδύναντο νὰ συναγωνισθῶσιν, καὶ ἐδήλωσαν, ὅτι θὰ παύσωσι μετερχόμενοι τὸ ἔργον τοῦτο. Ὡς ἐκ τούτων καὶ τῶν εἰσχωρουσῶν καταχρήσεων ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία κατήργησε τὸ σύστημα ἐκεῖνο.

§139ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ παραγωγικὴ δύναμις τοῦ ἐργοστασίου καὶ ὁ χρόνος, καθ’ ὃν ἤθελεν ἐργασθῆ.

§140ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐργοστάσια μεγάλα δύνανται ἐντὸς βραχέος διαστήματος νὰ παραγάγωσι ποσότητα οἰνοπνεύματος ὑπερβαίνουσαν τὰς ἀνάγκας τῆς κατὰ τὸ αὐτὸ διάστημα καταναλώσεως.

§141ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μεταβάλλετε ὅλους τοὺς μικροὺς ἐργοστασιάρχας εἰς ἐπαίτας!

§142ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, θὰ εἰσαγάγω τροποποίησίν τινα ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου, ἡ ὁποία εὐνοεῖ τοὺς μικροὺς ἐργοστασιάρχας. Μὴ ἐπιμένετε, παρακαλῶ, εἰς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον προτείνετε, διότι τὸ ὑφ’ ὑμῶν συνιστώμενον σύστημα ἀνατρέπει τὰς βάσεις τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, καὶ ἀναιρεῖ τὸν σκοπὸν αὐτοῦ.

§143ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ, ποία εἶναι ἡ τροποποίησις, τὴν ὁποίαν θὰ φέρῃ ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου, διότι κυρίως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου περιστρέφεται ἡ συζήτησις.

§144Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ψηφισθῇ τὸ πρῶτον ἄρθρον ὅταν δὲ ἔλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ δευτέρου ἄρθρου, τότε θέλω προβάλει τὴν τροποποίησιν, περὶ ἧς ἐποιησάμην μνείαν. Προκειμένου δὲ περὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν νομίζω ἀναγκαῖον νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ἄλλας παρατηρήσεις ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας ὑπέβαλον κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, ὅτε ὡμίλησα ὅσον οἷόν τε ἐκτενέστερον, ἵνα ἀναπτύξω τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι μὲ ὑπεχρέωσαν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§145Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι διάταξις, ἡ ὁποία θὰ μᾶς κάμῃ νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ὥστε καλὸν εἶναι νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα ἀπὸ τοῦδε.

§146Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἔχομεν Κανονισμὸν, ὁ ὁποῖος διέπει τὰς ἐργασίας μας. Ἤδη συζητοῦμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Ὅσοι λοιπὸν εἶναι ἐναντίοι τῆς ἀρχῆς, φυσικὸν εἶναι νὰ ψηφίσωσιν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου. Ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, δύνανται οἱ κύριοι Βουλευταὶ νὰ ἀναπτύξωσι τὰς γνώμας των, καὶ θ’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§147Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε τὰς γνώμας μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ἐναντίον αὐτοῦ, ὡς εἶπον κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν· ἀλλ’ ἡ γνώμη μου δὲν ἔχει κἀνὲν κῦρος· ἠξεύρω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἡ πλειονοψηφία ἐπιμένουσιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ψηφισθῇ. Ἑπομένως δὲν ἔχω σήμερον νὰ κάμω ἄλλο, παρὰ νὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον προηγουμένως, τονίζων κατά τι περισσότερον τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα θὰ προκύψωσιν ἀπὸ τὴν ἐπιψήφισιν. Ἐρχόμεθα δι’ αὐτοῦ νὰ καταστρέψωμεν, ὡς εἶπον καὶ προηγουμένως, ἕνα σπουδαιότατον κλάδον βιομηχανίας, τοῦ ὁποίου ἡ τύχη — σημειώσατέ το καλῶς — συνεδέθη ἀρρήκτως μὲ τὴν εὐδοκίμησιν τοῦ νόμου, ὃν ἐψηφίσαμεν πρό τινων ἡμερῶν, δηλαδὴ τοῦ νόμου περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ἠκούσατε, τί εἶπον οἱ προαγορεύσαντες, ὅτι εἷς λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον κατηργήθη ὁ φόρος ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων, εἶναι, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ δώσωμεν ζωὴν εἰς τὴν λιποψυχοῦσαν παραγωγὴν τῆς σταφίδος. Ἡ ἰδέα αὕτη κατόπιν ἐνεσαρκώθη τρόπον τινὰ εἰς τὸν νόμον τὸν σταφιδικόν, καὶ εἴπομεν ὅτι ἐπὶ δεκαετίαν τὸ ποσὸν τοῦ παρακρατήματος, ποικίλλον ἀπὸ 50,000,000 μέχρις 60,000,000, ὡς σπουδαιοτέραν διέξοδον θὰ ἔχῃ τὴν οἰνοπνευματοποίησιν, ἤτοι τὴν βιομηχανίαν τῆς οἰνοπνευματοποιίας. Τώρα ὅμως λέγει ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἡ βιομηχανία αὐτὴ δὲν θὰ ὑποστῇ βλάβην τινά· ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ ἄλλος ἐξ ὑμῶν, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ μετ’ αὐτοῦ τὴν γνώμην, ὅτι τὰ μικρὰ βιομηχανικὰ ἐργοστάσια εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιπλεύσωσιν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου.

§148Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλα τὰ ἐπαρχιακὰ ἐργοστάσια καταστρέφονται, πλὴν τῶν ἡνωμένων οἰνοπνευματοποιείων τῆς Χαλκίδος.

§149ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑμεῖς, κύριε Ὑπουργέ, ἔχετε ἀκριβεῖς στατιστικὰς πληροφορίας, κατὰ τὰς ὁποίας ὑπάρχουν 65 ἐργοστάσια οἰνοπνευματοποιίας. Φρονεῖτε ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν φορολογίαν δύνανται νὰ ζήσωσι πολὺ τὰ ἐργοστάσια ταῦτα;

§150Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Βεβαίως.

§151ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀδύνατον. Λάβετε ὑπὸ σημείωσιν τὴν διαβεβαίωσιν τὴν ἰδικήν μου, καὶ εἰς τὴν ἄλλην σύνοδον θὰ τὸ ἴδωμεν. Διὰ τοῦ νόμου περὶ ἐπιτηδευμάτων, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἐπεβάλομεν φόρον 500 δραχμῶν εἰς τὰ μικρὰ αὐτὰ βιομηχανικὰ καταστήματα. Τώρα ὁ μικρότερος ὅρος εἶναι 5,000 δραχμαί, ἤτοι τὸ ὅλον 5,500. Εἶναι δυνατόν, σᾶς παρακαλῶ, τὰ μικρὰ αὐτὰ βιομηχανικὰ ἐργοστάσια νὰ ἀντιστῶσιν εἰς τοιαύτην φορολογίαν;

§152Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ βαθμὶς τῆς κλίμακος θὰ ἐλαττωθῇ. Θὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ 3,000 δραχμῶν. Ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον, θὰ ὑποβάλω τροπολογίαν.

§153ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ καλά. Τώρα ἔρχεται τὸ ἄλλο ζήτημα, καὶ μὴ τὸ πάρετε αὐτὸ ὡς παραπεταμένον. Ὑποθέσατε ὅτι κάμνει τις τὴν δήλωσιν σήμερον, δυνατὸν δὲ ν’ ἀποθάνῃ μετὰ μίαν ἢ δύο ἡμέρας, ὁπότε ἔχετε τὸ γεγονός, ὅτι δὲν εἰργάσθη παντάπασι. Τώρα, ἐρωτῶ, εἶναι δίκαιον νὰ πληρώσουν οἱ κληρονόμοι του τὸ ποσὸν τοῦ φόρου, ὅστις ἀνέρχεται εἰς πολλὰς χιλιάδας δραχμῶν; Τοῦτο ἀνατρέπει πᾶσαν δικαιολογικὴν βάσιν τῆς φορολογίας.

§154ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς κανονίζεται ὁ φόρος τῶν ἐπιτηδευμάτων;

§155ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ φόρος τῶν ἐπιτηδευμάτων δὲν φθάνει μέχρι 50,000 δραχμῶν. Βεβαίως διὰ 50,100, 200 καὶ 400 δραχμὰς δὲν δύναται νὰ λεπτολογήσῃ τόσον πολὺ ὁ νομοθέτης. Καὶ ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι θὰ ἀποθάνῃ ὁ ἐπιτηδευματίας χωρὶς νὰ ἐνασκήσῃ τὸ ἐπιτήδευμά του, οἱ κληρονόμοι του δὲν θὰ καταστραφοῦν. Ἐδῶ ὅμως πρόκειται περὶ χιλιάδων δραχμῶν, καὶ πρέπει νὰ προσέξωμεν. Διὰ τοῦτο σᾶς λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένητε εἰς αὐτό. Εἶναι πάρα πολὺ ἄδικος ἡ βάσις αὕτη. Βεβαίως εἰς τοὺς φορολογικοὺς νόμους, καίτοι ζητοῦμεν τὴν ἰσότητα, δὲν τὴν ἐπιτυγχάνομεν ποτέ. Τοιαύτη εἶναι ἡ φύσις τῶν πραγμάτων, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἐξωθῶμεν αὐτὰ πέραν παντὸς ὀρθοῦ καὶ λογικοῦ ὁρίου. Νομίζω ὅτι αἱ παρατηρήσεις αὗται εἶναι ἀρκεταί, ἵνα πείσωσι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μὴ ἐπιμένῃ. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ ψηφίσωμεν νόμον ὄχι φορολογικὸν, ἀλλὰ δημευτικόν.

§156Δ. Γ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§157Γ. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως θὰ ἦτο γελοῖον, μετὰ τὰς ἀγορεύσεις τόσων εἰδικῶν, ἐγώ, στρατιωτικός, νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ νομοσχεδίου περὶ οἰνοπνευματοποιΐας. Ἠγέρθην ὅμως, ὅπως δηλώσω, ὅτι ἔκ τε τῆς ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐκ τῶν συζητήσεων τῶν ἐν τῇ Βουλῇ ἐπείσθην, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι καταστρεπτικώτατον διὰ τοὺς μικροτέρους οἰνοπνευματοποιούς, διότι οὗτοι θ’ ἀναγκασθῶσι νὰ κλείσωσι τὰ ἐργοστάσιά των, καὶ δὲν θὰ δυνηθῶσιν οὔτε τὰ χρήματα, διὰ τῶν ὁποίων ἠγόρασαν τὰ μηχανήματά των, νὰ λάβωσιν, οὐδὲ τὸ Δημόσιον θέλει προσπορισθῆ ἄξια λόγου κέρδη, καθόσον κλειομένων τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν δὲν θὰ εἰσπράξῃ τοὺς φόρους. Τὸ νομοσχέδιον δὲ τοῦτο ὠφελεῖ μόνον τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς τοῦ Πειραιῶς. Διὰ τοῦτο δηλῶ, ὅτι θέλω καταψηφίσει τὸ νομοσχέδιον, μεθ’ ὅλην τὴν ὑπόληψιν καὶ τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον ἔχω πρὸς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§159Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§160ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἴμεθα 15 (ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 15).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Ι. Μπακοπούλου καὶ Ι. Γ. Ρούφου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας, καὶ εἶτα ἡ διαλογή).

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 125. Ἐκ τούτων 98 εἶπον Ναὶ, 25 Ὄχι, καὶ 2 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν εἰς τρίτην συζήτησιν. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§163ΣΤΕΦ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου ὑποβάλλω τροπολογίαν, ἣν προανήγγειλα, ἔχουσαν οὕτω: Προστίθεται δευτέρα παράγραφος ἡ ἑξῆς: «Ὁ οἰνοπνευματοποιὸς ὁ διακόπτων τὸ ἔργον αὑτοῦ ἐντὸς τοῦ ἔτους ὑποβάλλεται εἰς τὸ ἐν ἄρθρῳ 2 δικαίωμα κατὰ λόγον τῆς ἡμερησίας παραγωγῆς μόνον μέχρι τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐπὶ τῇ αἰτήσει αὐτοῦ ἐκτελεσθῇ ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 15 σφράγισις τῶν μηχανημάτων αὐτοῦ.»

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§165ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας, κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε· ἔχετε τὸν λόγον.

§167ΧΑΡ. ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶχον νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς διετύπωσε τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 1, ἡ ὁποία εἶναι τὸ συμπέρασμα καὶ τῶν ἰδικῶν μου σκέψεων, καὶ εἶμαι ἠναγκασμένος, ἐρχόμενος εἰς ἐπικουρίαν τῆς προτάσεως ταύτης, νὰ εἴπω ὅσα εἶχον νὰ εἴπω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2. Ἐγὼ, κύριοι Βουλευταὶ, δὲν θὰ ζητήσω νὰ ἀνεύρω τὸν ἀπώτερον σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου· ἀρκοῦμαι εἰς τὴν ἀναζήτησιν τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀνεύρῃ ἡ ἐπιψήφισις αὐτοῦ ἐν σχέσει πρὸς τὴν βιομηχανίαν τῆς οἰνοπνευματοποιίας, καὶ ἀνευρίσκω ὅτι τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα θὰ ἦναι βεβαίως καταστρεπτικὰ διὰ τὴν βιομηχανίαν ταύτην, μὲ ὅλας τὰς ἐναντίας διαβεβαιώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Εἶναι τοιαύτη ἡ διαβάθμισις τῆς φορολογίας ἐν τῷ ἄρθρῳ 2, ὥστε ἀφεύκτως, μὲ ὅλας τὰς διορθώσεις, τὰς ὁποίας προανήγγειλεν ὅτι θὰ ἐπιφέρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἔχῃ τὰ αὐτὰ καταστρεπτικὰ ἀποτελέσματα, οἷα θὰ εἶχε, καὶ ἂν οὐδεμίαν ἐπέφερε διόρθωσιν. Διότι κατ’ ἐμὲ ἡ βλάβη τῆς βιομηχανίας τῆς οἰνοπνευματοποιίας δὲν θὰ ἐπέλθῃ οὔτε ἐκ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου, οὔτε ἐκ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ πολλοῦ φόρου, ἀλλ’ ἐκ ῥιζικοῦ ἐλαττώματος τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ἐλαττώματος ὅτι ἐπιβάλλει φορολογίαν ἄνισον, καὶ ἡ ἀνισότης τοῦ φόρου ὄχι μόνον θὰ καταστήσῃ μὴ βιώσιμον τὸν νόμον, ἴσως δὲ καὶ θὰ προκαλέσῃ ἐν προσεχεῖ συνόδῳ καὶ ἐπὶ τῆς αὐτῆς Κυβερνήσεως τὴν μεταβολὴν αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ θὰ καταστρέψῃ τὴν βιομηχανίαν ταύτην, ὡς δύναταί τις νὰ ἀνεύρῃ διὰ σκέψεων ἁπλουστάτων. Ἡ βιομηχανία τῆς οἰνοπνευματοποιίας ἡ μικρὰ, ἡ καθ’ ἡμᾶς πολὺ ἐπιβαρυνομένη διὰ τοῦ ἐπιβαλλομένου φόρου, συντηρεῖται διὰ τῆς καταναλώσεως, καὶ συναγωνίζεται πρὸς τὰ μεγάλα ἐργοστάσια, ἐφ’ ὅσον δύναται νὰ πωλῇ τὸ παραγόμενον οἰνόπνευμα εἰς τὴν αὐτὴν τιμὴν, ἢ εἰς τιμὴν διαφέρουσαν κατ’ ἐλάχιστον ἀπὸ τὴν τιμὴν, εἰς ἣν πωλοῦσι τὰ πρῶτα ἐργοστάσια οἰνοπνευματοποιίας. Εὐθὺς ὡς δεχθῶμεν τὴν διαβάθμισιν, τὴν ὁποίαν κανονίζει τὸ ἄρθρον 2, εἴτε κατὰ κλίμακας, τὰς ὁποίας καθιεροῖ, εἴτε κατ’ ἄλλας, τὰς ὁποίας ἐπὶ τῇ αὐτῇ βάσει ἤθελε κανονίσει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἠθέλομεν ἔχει τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα, δηλαδὴ διάφορον ἀξίαν τοῦ παραγομένου προϊόντος· διότι εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι ὁ φόρος, ὡς ἐπιβάλλεται, παρίσταται ὡς φόρος ἐπιβαλλόμενος ἴσος, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἐπιβάλλεται οὐχὶ ἐπὶ τῆς ἀληθοῦς παραγωγῆς, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς παραγωγικῆς δυνάμεως τῶν μηχανημάτων, καθίσταται φόρος ἄνισος. Τὰ μηχανήματα οἰνοπνευματοποιΐας, τὰ ὁποῖα μεταχειρίζονται τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα τῆς αʹ κλάσεως τῆς βʹ κατηγορίας, παρίστανται ὡς ἔχοντα δύναμιν παραγωγικὴν μέχρι 500 ὀκάδων καθ’ ἑκάστην, πράγματι ὅμως δὲν παράγουσιν, εἰμὴ ποσὸν ἐλάχιστον, πολὺ ὀλιγώτερον τοῦ ἡμίσεος τῆς παραγωγικῆς ταύτης δυνάμεως ἐν συνόλῳ, διότι δὲν ἐργάζονται τακτικῶς, καὶ τοῦτο δι’ ἔλλειψιν πρώτης ὕλης, καὶ διότι δὲν ἔχουσιν ἀγορὰς καταναλώσεως, διότι δὲν ἔχουσιν ἀνεπτυγμένας ἐμπορικὰς σχέσεις, ὥστε νὰ ἐξαντλῶσιν ὁλόκληρον τὴν παραγωγικὴν δύναμιν τῶν μηχανημάτων καὶ νὰ παράγωσι καὶ ἐξοδεύωσι τὸ ποσὸν τῶν 180,000 ὀκάδων κατ’ ἔτος. Ἑπομένως, ἀφοῦ κατ’ ἀνάγκην θέλουσι περιορισθῆ νὰ παράγωσι 30,000 μόνον ὀκάδας ἐτησίως, μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῶν μηχανημάτων αὐτῶν, θὰ ὑποχρεῶνται δὲ νὰ πληρόνωσι φόρον ἐπὶ 180,000 ὀκάδων, θὰ ἔχωμεν μεγάλην διαφορὰν ἐπὶ τῆς τιμῆς τῆς ὀκᾶς. Καὶ λαμβάνω ὡς παράδειγμα τὴν Τρίπολιν. Ἐν Τριπόλει, ὅπου λειτουργοῦσι μικρὰ οἰνοπνευματοποιεῖα, θὰ ἔχωμεν οἰνόπνευμα ἐπιβαρυνόμενον μὲ φόρον, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀναλογισθῆ διὰ τὰς 180,000 ὀκάδας, ἐνῷ ἡ ἀληθὴς παραγωγὴ εἶναι 30,000, ἤτοι φόρον ὅστις θὰ ἀνέρχηται εἰς 17 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Τοῦ δὲ Ἀθηναϊκοῦ οἰνοπνευματοποιείου, τοῦ ἀνήκοντος εἰς τὴν δευτέραν κλάσιν ἢ τὴν τρίτην, τοῦ ἐξαντλοῦντος ὁλόκληρον τῶν μηχανημάτων τὴν δύναμιν, τοῦ παράγοντος 2,000 ὀκάδας, τὸ οἰνόπνευμα θὰ ἐπιβαρύνηται μὲ 3 μόνον λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Καὶ ὅταν τὸ οἰνόπνευμα τῶν μικρῶν παραγωγῶν, μαζὺ μὲ τὰς ἄλλας ἐλλείψεις, μαζὺ μὲ τὰς ἐλλείψεις τοῦ τόπου καταναλώσεως τῆς πρώτης ὕλης, τῆς δυνάμεως τῶν μηχανημάτων, μὲ τὰ ἔξοδα μεταφορᾶς, ἐπιβαρύνηται καὶ μὲ φόρον ὑπέρτερον, καὶ τιμᾶται ἀκριβότερον, ἄνευ διαφορᾶς ποιότητος, εἶναι ἀδύνατον νὰ συναγωνισθῇ πρὸς τὰ μεγάλα ἐργοστάσια, ἀποτέλεσμα δὲ τούτου θὰ ἔχωμεν νὰ κλείσωσιν ἀμέσως ὅλα αὐτὰ τὰ μικρὰ ἐργοστάσια. Ἐὰν τοῦτο ἐπιδιώκῃ τὸ νομοσχέδιον, δύναμαι νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἀφεύκτως ὁ σκοπὸς αὐτοῦ ἐπιτυγχάνεται. Τοῦτο δὲν εἶναί τι, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀναμείνωμεν νὰ ἴδωμεν μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον διὰ προχείρου ὑπολογισμοῦ καθίσταται καταφανές. Κατ’ ἀνάγκην λοιπὸν θὰ κλείσωσι ταῦτα. Καὶ ποῖα θὰ ᾖναι τ’ ἀποτελέσματα; Τουλάχιστον εἰς τὴν Τρίπολιν, τὴν ὁποίαν ἐξ ἀρχῆς ἔλαβον ὡς παράδειγμα, ἀφοῦ κλείσωσι τὰ καταστήματα ταῦτα, θὰ ἐπέλθῃ βλάβη οὐ μόνον εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς τούτους, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας καὶ εἰς τοὺς παραγωγοὺς, θὰ ζημιωθῶσι δὲ καὶ οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ τῆς πρώτης κατηγορίας, διότι πάντες οὗτοι δὲν θὰ ἔχωσιν ἐργοστάσια, ἵνα πωλήσωσι τὴν πρώτην ὕλην ἢ τὴν σοῦμάν των. Ἐξ ὅσων ἀντελήφθην ἐκ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως ἐπείσθην ὅτι εἷς λόγος ἐξ ὅλων, διὰ τοὺς ὁποίους ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπεφάσισε νὰ φορολογήσῃ τὴν παραγωγικὴν δύναμιν τῶν μηχανημάτων, καὶ οὐχὶ τὴν ἀληθῆ παραγωγήν, εἷς, ἐπαναλαμβάνω, τῶν λόγων, ὅσους φανερῶς προβάλλει, οὐχὶ τῶν λόγων τῶν ἐνδιαθέτων, εἶναι ὅτι δὲν θεωρεῖ εὔκολον τὴν ἀνεύρεσιν τοῦ παραγομένου ἀληθῶς ποσοῦ οἰνοπνεύματος, ἵνα φορολογήσῃ τοῦτο κατ’ ὀκᾶν. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι δὲν ἐπέτυχον ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐφηρμόσθησαν μέχρι τοῦδε εἰς ἀνεύρεσιν τοῦ ἀληθῶς παραγομένου ποσοῦ, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι λόγος νὰ φορολογηθῇ ποσὸν μὴ παραγόμενον, καὶ νὰ φορολογηθῇ κατὰ τρόπον ἔχοντα ὡς ἀσφαλὲς ἀποτέλεσμα τὴν καταστροφὴν τῆς βιομηχανίας αὐτῆς. Ἐγὼ, ἔχων αὐτὴν τὴν σκέψιν, μὴ γνωρίζων δὲ, ἂν δι’ ἄλλον τινὰ λόγον φρονῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι πρέπει νὰ φορολογήσῃ τὴν βιομηχανίαν ταύτην, καὶ ἂν δὲν παράγῃ, ἐσκέφθην ὅτι μία ὑποτροπολογία ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς κ. Δραγούμη δύναται νὰ θεραπεύσῃ τὸ κακόν. Ἐσκέφθην δὲ τοῦτο, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν, ὅτι ἐπιμένει νὰ μὴ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν. Ὑποβάλλω λοιπὸν ὑποτροπολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας συνδυάζω καὶ τὴν γνώμην τῆς φορολογίας τῆς δυνάμεως τῶν μηχανημάτων καὶ τὴν γνώμην κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν φορολογεῖται τὸ μὴ παραγόμενον ποσόν, ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβασθῶσιν αἱ γνῶμαι αὗται, ἐπὶ ζημίᾳ βεβαίως τῆς ὀρθῆς γνώμης καὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, τὴν ὁποίαν προτιμῶ. Ἡ ὑποτροπολογία μου εἶναι, νὰ ἀποφασισθῇ νὰ μὴ πληρόνῃ ὁ παραγωγὸς τῆς πρώτης κλάσεως, εἰμὴ ἐφ’ ὅσον χρόνον ἐργάζεται, ἀλλὰ νὰ ὑπολογίζηται, ὅτι αἱ ἡμέραι τῆς ἐργασίας παράγουσι τόσον ποσὸν, ὅσον δεικνύει ἡ δύναμις τῶν μηχανημάτων του. Οὕτω νομίζω ὅτι καὶ οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ ἀπαλλάσσονται ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα τὰ δυσάρεστα τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ καὶ ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προέβαλεν εἰς ἀπόκρουσιν τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, ὅτι δηλαδὴ δύναται ὁ οἰνοπνευματοποιὸς νὰ παράγῃ εἰς ὀλίγας ἡμέρας ὅλον τὸ ποσόν, ὅπερ τῷ χρειάζεται, καὶ ὁ λόγος ἐκεῖνος αἴρεται, διότι δὲν θὰ φορολογήσωμεν τὸν οἰνοπνευματοποιὸν μὲ τὸ ποσὸν τὸ ἀληθῶς παραγόμενον τῶν 200 ὀκάδων, ἀλλὰ θὰ τὸν φορολογήσωμεν μὲ τὸ ποσὸν τῶν 500 ὀκάδων, πέραν τῶν ὁποίων δὲν δύνανται τὰ μηχανήματά του νὰ παραγάγωσιν. Ἡ ὑποτροπολογία μου ἐὰν δὲν θεωρηθῇ καταλλήλως ὑποβαλλομένη εἰς τὸ ἄρθρον 1, δύναται κάλλιστα νὰ χρησιμεύσῃ ὡς τελευταῖον ἐδάφιον εἰς τὸ ἄρθρον 2· ἔχει δὲ ὡς ἑξῆς: «Γίνεται ἀνάλογος ἔκπτωσις τοῦ δικαιώματος δι’ ὅσον χρόνον διετέλεσαν ἐσφραγισμένα τὰ μηχανήματα οἰνοπνευματοποιείων. Ἡ σφράγισις γίνεται κατὰ τὰς διατυπώσεις τοῦ ἄρθρου 15.» Τοιουτοτρόπως δὲν θὰ ἔχωμεν τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα διατυποῦνται ἤδη, ὅτι διὰ τῆς φορολογίας αὐτῆς καταστρέφεται ἡ μικρὰ βιομηχανία τῶν οἰνοπνευμάτων, ἀλλὰ θὰ ἔχωμεν καὶ φόρον προσεγγίζοντα ὁπωσδήποτε πρὸς τὴν ἰσότητα.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τροπολογίαν τοῦ κ. Δραγούμη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§169ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀπορριφθείσης τῆς τροπολογίας ταύτης, ὑποβάλλω ἑτέραν, ἥτις εἶναι μὲν ἐντελῶς σύμφωνος πρὸς τὸ διάγραμμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἔρχεται δὲ ἀνακουφιστικὴ τῶν φορολογουμένων. Τὸ ἄρθρον 1 ὁρίζει ἐτησίαν τὴν περίοδον τὴν φορολογικὴν, καὶ ὑποχρεοῖ τὸν φορολογούμενον νὰ ὑποβληθῇ εἰς μίαν δήλωσιν. Τὴν ἐτησίαν ταύτην περίοδον κατατέμνω εἰς τέσσαρας, καθιστῶν τριμηνιαίας, ἐντελῶς κατὰ τὸ σύστημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ κατὰ τρόπον, ὥστε δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ μεταβάλωμεν τὰ ἑπόμενα ἄρθρα. Τὸ ἄρθρον, ὡς τὸ διατυπῶ, ἔχει ὡς ἑξῆς: «Τὸ κατὰ τὸν νόμον ᾼΦΙΒ’ τῆς 28 Μαΐου 1887 δικαίωμα ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν καὶ ποτῶν, ὡς πρὸς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς αʹ καὶ βʹ κατηγορίας, ὁρίζεται δι’ ἑκάστην ἐν τῷ ἔτει τριμηνιαίαν περίοδον ἀπὸ 1 Αὐγούστου μέχρι 31 Ἰουλίου καὶ ἑξῆς, βεβαιοῦται δὲ καὶ εἰσπράττεται κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου.» Κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον θὰ ἔχωμεν τέσσαρας φορολογικὰς περιόδους ἐν τῷ ἔτει· ἕκαστος φορολογούμενος εἰς τὴν ἀρχὴν ἑκάστης περιόδου εἶναι ὑπόχρεως εἰς δήλωσιν, καὶ ὑποθέτω, ὅτι ἀνακουφιζόμενος ὁ φορολογούμενος, ὡς ἐκ τῆς εὐκολίας, ἣν ἔχει, νὰ μὴ πληρώσῃ, εἰμὴ κατὰ τὴν περίοδον, καθ’ ἣν θέλει ἐργασθῆ, ὑποθέτω, ὅτι δὲν θὰ διστάσῃ νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸ βάρος τεσσάρων δηλώσεων.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Δραγούμη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§171ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ζητεῖται ὑπὸ 15. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2...

§173Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, συμφώνως πρὸς τὰς γενομένας ὑπ’ ἐμοῦ δηλώσεις, πρέπει τὸ δικαίωμα νὰ ὁρισθῇ οὕτω: «Διὰ τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς βʹ κατηγορίας: 1. Εἰς δραχμὰς τρεῖς χιλιάδας (3,000), ἐὰν ἡ ἡμερησία παραγωγή, ἐξ 24 ὡρῶν, τῶν μηχανημάτων τοῦ οἰνοπνευματοποιείου εἶναι κατωτέρα τῶν πεντακοσίων ὀκάδων ἀνύδρου οἰνοπνεύματος. 2. Εἰς δραχμὰς ἓξ χιλιάδας (6,000), ἐὰν αὕτη εἶναι ἀνωτέρα τῶν πεντακοσίων ὀκάδων καὶ ἐλάσσων τῶν χιλίων ὀκάδων ἀνύδρου οἰνοπνεύματος. 3. Εἰς δραχμὰς δέκα χιλιάδας (10,000), ἐὰν ἡ παραγωγὴ αὕτη εἶναι ἀνωτέρα τῶν χιλίων ὀκάδων καὶ ἐλάσσων τῶν χιλίων πεντακοσίων ἀνύδρου οἰνοπνεύματος. 4. Εἰς δραχμὰς εἴκοσι χιλιάδας (20,000), ἐὰν ἡ παραγωγὴ αὕτη εἶναι ἀνωτέρα τῶν χιλίων πεντακοσίων ὀκάδων ἀνύδρου οἰνοπνεύματος καὶ ἐλάσσων τῶν δύο χιλιάδων.» Νὰ προστεθῶσι δὲ καὶ τὰ ἑξῆς ἐδάφια: «5. Εἰς δραχμὰς τριάκοντα χιλιάδας (30,000) ἐὰν ἡ παραγωγὴ αὕτη εἶναι ἀνωτέρα τῶν δύο χιλιάδων ὀκάδων ἀνύδρου οἰνοπνεύματος καὶ ἐλάσσων τῶν τριῶν χιλιάδων. 6. Εἰς δραχμὰς τεσσαράκοντα χιλιάδας (40,000), ἐὰν ἡ παραγωγὴ αὕτη εἶναι ἀνωτέρα τῶν τριῶν χιλιάδων ὀκάδων ἀνύδρου οἰνοπνεύματος καὶ ἐλάσσων τῶν τεσσάρων χιλιάδων· καὶ 7. Εἰς δραχμὰς πεντήκοντα χιλιάδας (50,000), ἐὰν ἡ παραγωγὴ αὕτη εἶναι ἀνωτέρα τῶν τεσσάρων χιλιάδων ὀκάδων ἀνύδρου οἰνοπνεύματος.» Καὶ οὕτως οἱ ἔχοντες μικροτέραν παραγωγὴν ἀπαλλάσσονται σπουδαίως.

§174ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τῆς προτελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 2 ἔχω μίαν ἀπορίαν. Πρόκειται ἐνταῦθα περὶ ποτοποιῶν. «Ἐὰν τὰ ποτὰ κατασκευάζωνται, λέγει ἡ παράγραφος αὕτη, παρὰ οἰνοπνευματοποιοῦ βʹ κατηγορίας, εἰς τὸ δικαίωμα τοῦτο προστίθεται καὶ ⅒ τοῦ ἐτησίου δικαιώματος, ὅπερ εἶναι ἐπιβεβλημένον κατὰ τὸν παρόντα νόμον διὰ τὴν οἰνοπνευματοποιΐαν αὐτοῦ τῆς δευτέρας κατηγορίας». Ἐρωτῶ, εἰς ποῖον δικαίωμα;

§175Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον θὰ πληρώσῃ ὁ οἰνοπνευματοποιός, προστίθεται καὶ ποσὸν ἴσον πρὸς τὸ ⅒ αὐτοῦ διὰ τὴν ποτοποιίαν.

§176ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δηλαδὴ θὰ πληρώσῃ τὸ δικαίωμά του καὶ ⅒ τοῦ ἰδίου αὐτοῦ δικαιώματος! Παρακαλῶ προσέτι τὸν κ. Πρόεδρον νὰ προστεθῇ, ἐὰν δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς, τελευταία παράγραφος εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο, ἡ ἑπομένη: «Οἱ ὡς ἄνω φορολογούμενοι εἰς οὐδεμίαν ὑποβάλλονται φορολογίαν ἐπιτηδεύματος ἕνεκα ἐμπορίας οἰνοπνευμάτων ἢ οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν.»

§177ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν ἠδυνήθην νὰ κατανοήσω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς ποτοποιοὺς, ἐὰν ἦναι καὶ οἰνοπνευματοποιοὶ, δικαίωμα ἴσον μὲ τὸ δεκατημόριον τοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον πληρόνουσι. Τοῦτο εὑρίσκω ἐντελῶς ἀδικαιολόγητον καὶ κατ’ ἀρχὴν ἀντικείμενον εἰς ὅλας τὰς γνωστὰς καὶ παραδεδεγμένας μέχρι τοῦδε ἐν τῇ νομοθεσίᾳ ἀρχάς.

§178Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἵνα πεισθῆτε περὶ τῆς ὀρθότητος τοῦ φορολογικοῦ τούτου ὅρου, γνωρίζω ὑμῖν, ὅτι τοῦτο ἐζήτησαν αὐτοὶ οἱ ποτοποιοί.

§179Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο ἐγένετο, ἵνα ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τοὺς μεγάλους οἰνοπνευματοποιοὺς ἡ ποτοποιία καὶ ἀνατεθῇ εἰς μικροτέρους.

§180ΝΕΓΡΗΣ. Εἶναι ἄδικον νὰ πληρόνωσιν οἱ οἰνοπνευματοποιοί, οἱ κατασκευάζοντες καὶ ποτὰ, ⅒ περιπλέον τοῦ φόρου. Διατί νὰ γείνῃ ἡ προτίμησις αὕτη ὑπὲρ τῶν ποτοποιῶν;

§181ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς καταστολῆς τοῦ ἀλκολισμοῦ ἡ διάταξις αὕτη ἔχει κακῶς, διότι ἐξυπηρετεῖ τὸν ἀλκολισμόν.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ὑπάρχουσι τρεῖς τροπολογίαι. Ἡ μία, τοῦ κυρίου Καραπάνου, μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐκλείπει. Αἱ λοιπαὶ δύο εἶναι ἡ τοῦ κ. Γ. Ἀναστασοπούλου καὶ ἡ τοῦ κ. Δραγούμη. Θὰ τὰς θέσω εἰς ψηφοφορίαν. Ἡ τοῦ κυρίου Δραγούμη περιέχει γενικωτέραν ἔννοιαν (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὁ κ. Ἀναστασόπουλος ζητεῖ νὰ προστεθῇ ὡς τελευταία παράγραφος ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 ἡ ἑξῆς: «Οἱ φορολογούμενοι ὡς ἄνω οἰνοπνευματοποιοὶ, ἐξάγοντες εἰς ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν ἐγχώριον κονιὰκ, ἀμείβονται διὰ 20 λεπτῶν καθ’ ἑκάστην φιάλην ἡμισείας ὀκᾶς. Τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο ἐκπίπτεται ἐκ τοῦ φόρου τοῦ καταλογισθέντος αὐτοῖς κατὰ τὰς ἀνωτέρω διατάξεις, οὐδέποτε δὲ δύναται ἡ ἀμοιβὴ αὕτη νὰ ὑπερβῇ τὸν ἐτησίως καταλογιζόμενον τοῖς οἰνοπνευματοποιοῖς φόρον.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὑπάρχει καὶ τροπολογία τοῦ κ. Βοζίκη, ὡς τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Γίνεται ἀνάλογος ἔκπτωσις τοῦ δικαιώματος δι’ ὅσον χρόνον ἤθελον διατελεῖ ἐσφραγισμένα τὰ μηχανήματα οἰνοπνευματοποιείων. Ἡ σφράγισις γίνεται κατὰ τὰς διατυπώσεις τοῦ ἄρθρου 15.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἔχει).

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§184ΠΕΡΡΟΣ. Διατὶ ἀπαγορεύεται ἡ κατασκευὴ ποτῶν εἰς τοὺς μὴ κεκτημένους μηχανήματα; Αὐτοὶ δύνανται νὰ προμηθευθῶσιν οἰνόπνευμα.

§185Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τοῦτο ἐτέθη, ἵνα ἀποφύγωμεν τὰς καταχρήσεις. (Διαλογικαὶ συζητήσεις). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἔχει).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§187Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ προθεσμία πρὸς δήλωσιν ἐντὸς 10 ἡμερῶν εἶναι λίαν βραχεῖα· δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ κατοικοῦντες εἰς ἀπώτερα μέρη νὰ δηλώσωσιν ἐντὸς 10 ἡμερῶν. Καλὸν εἶναι νὰ τεθῇ προθεσμία 20 ἡμερῶν.

§188ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς τεθῇ «ἐντὸς 20 ἡμερῶν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5 μετὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης).

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§190ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν ἄρθρῳ 12 ἀναφέρεται, ὅτι ἡ πληρωμὴ τοῦ δικαιώματος καταβάλλεται εἰς τέσσαρας δόσεις· ἀλλ’ ἐνταῦθα ἀναφέρεται, ὅτι ὁ προτιθέμενος νὰ ἀσκήσῃ τὸ ἔργον τοῦ οἰνοπνευματοποιοῦ ἢ ποτοποιοῦ ὀφείλει νὰ πληρώσῃ ὁλόκληρον τὸ δικαίωμα τῆς ἐτησίας προσόδου.

§191Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατὰ τὸν παρόντα νόμον. Δυνάμεθα διὰ τὴν σαφήνειαν νὰ ἀφαιρέσωμεν τὴν λέξιν «ὁλοκλήρου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6 μετὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης).

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§193Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο θὰ φέρῃ δυσκολίαν εἰς τὸν συναιτερισμὸν, ὃν δὲν πρέπει ν’ ἀπαγορεύσωμεν.

§194Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Σκοπὸς ἡμῶν εἶναι ν’ ἀποφύγωμεν τὴν καταδολίευσιν τοῦ νόμου. Παρακαλῶ νὰ τροποποιηθῇ ἡ δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου ὡς ἑξῆς: «... Ἐὰν δὲ εἰς τὸ ἐργοστάσιον τοῦτο προσετέθησαν μετὰ τὴν 8 Ἰουλίου 1889, ἢ προστεθῶσιν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου καὶ ἐφεξῆς, ὡς συνεταῖροι οἰνοπνευματοποιοὶ κλπ.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἔχει).

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9 (ἀναγινώσκεται).

§196ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐνταῦθα, μετὰ τὰς λέξεις «ἐντὸς 8 ἡμερῶν» πρέπει νὰ προστεθῇ «ἀπὸ τῆς ἀνακοπῆς», διότι δὲν ὑπάρχει ἡ ἀφετηρία τῆς προθεσμίας. Παρατηρῶ δὲ, ὅτι εἶναι παντελῶς ἀναρμοδία ἡ λέξις «ἀμετακλήτως», ἀφοῦ τὸ ἑπόμενον ἄρθρον δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ διατάσσῃ ἀναθεώρησιν.

§197Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Γίνεται ἕν παράπονον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, οὗτος δύναται νὰ διατάξῃ τὴν ἀναθεώρησιν· κατόπιν ἔρχεται αὐτὴ ἡ ἐπιτροπή.

§198Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ εἰς ὅλους τοὺς νόμους, δι’ ὧν παρέχεται τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως, δίδεται τὸ δικαίωμα, ἵνα κοινοποιῆται αὕτη καὶ εἰς τοὺς ἁρμοδίους ἐφόρους, πρέπει καὶ ἐδῶ νὰ δίδηται τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς κοινοποιήσεως εἰς τὸν ἔφορον, διότι προκειμένου νὰ γείνῃ ἡ ἔφεσις ὑφ’ ἑνὸς κατοικοῦντος ἐν Τριπόλει, τότε ἡ προθεσμία εἶναι ἀνεπαρκής.

§199ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν Τριπόλει δὲν θὰ γείνῃ ἔφεσις, διότι ἅμα δημοσιευθῇ ὁ νόμος αὐτὸς θὰ σφαλίσουν ὅλα τὰ καταταστήματα (ἱλαρότης).

§200Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἂς τεθῇ «ἐντὸς δεκαπέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9 μετὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 10, 11 καὶ 12, ὡς ἔχουσι).

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§202Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν πρόκειται ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ πώλησις ἄνω τῶν 20 ὀκάδων, τότε εἶναι περιορισμὸς τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου.

§203Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἔννοια εἶναι σαφής. Ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὴν Βουλήν, πῶς θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὕτη· διότι ἠμπορεῖ νὰ ἀγοράζῃ εἷς 19 ὀκάδας καὶ 399 δράμια ἀπὸ ἕνα ἕκαστον καὶ νὰ καταρτίσῃ οὕτως ἓν ἀρκετὰ σημαντικὸν ποσόν. Ἤθελον προσέτι νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἄλλη βιομηχανία, ἡ ὁποία κάμνει χρῆσιν τοῦ οἰνοπνεύματος· εἶναι οἱ ἀρωματοποιοί. Ἐννοεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς ν’ ἀπαγορεύσῃ καὶ εἰς αὐτοὺς τὴν ἀγορὰν οἰνοπνεύματος ἢ τὴν πώλησιν;

§204Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐσκόπουν νὰ προβάλω τροποποίησίν τινα πρὶν ὁμιλήσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς, τροποποίησιν, καθ’ ἣν ἐπιτρέπεται καὶ εἰς τοὺς ἀρωματοποιοὺς ἡ πώλησις 20 ὀκάδων. Τῷ ὅτι δύναται νὰ ἀγοράζῃ ἀπὸ ἕκαστον 19 ὀκάδας, δὲν πιστεύω νὰ ἦναι ἀντικείμενον σοβαρᾶς συζητήσεως.

§205Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 14 τιμωρεῖ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἤθελε πωλήσει παρὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 13.

§206ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πρέπει νὰ τεθῇ ἡ φράσις «ποτοποιοὺς καὶ οἰνοπνευματοποιοὺς», διότι παρετήρησα, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 14 ἔχετε ἀκριβῶς αὐτὴν ταύτην τὴν φράσιν. Κατ’ ἀκολουθίαν πρέπει ἢ νὰ τεθῇ ὁλόκληρος ἡ φράσις καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 13, ἢ νὰ παραλειφθῇ καὶ ἐν ἄρθρῳ 14.

§207Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸ ἄρθρον 13 νὰ γείνῃ ἡ προσθήκη, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ πώλησις καὶ εἰς τοὺς ἀρωματοποιοὺς. Νὰ προστεθῇ δὲ καὶ ὅτι «ἀπαγορεύεται ἡ παρὰ οἰνοπνευματοποιείων ἀγορὰ ποσότητος ὑπερβαινούσης τὰς 20 ὀκάδας ὑπὸ τῶν μὴ ὑπαγομένων εἰς τὰς ἀνωτέρω τρεῖς κατηγορίας». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 14 (ἀναγινώσκεται).

§209ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀντὶ «καταδιωκομένῳ καὶ τιμωρουμένων κατὰ τὰς περὶ κλοπῆς διατάξεις», πρέπει νὰ τεθῇ «καταδιωκομένων καὶ τιμωρουμένων κατὰ τὰς περὶ ἀπάτης διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ Νόμου». Ἡ ποινὴ εἶναι ἡ αὐτή, ἀλλ’ ὁ χαρακτηρισμὸς εἶναι σύμφωνος πρὸς τὰ κείμενα. Ἐπίσης ἤθελον παρακαλέσει νὰ χωρισθῇ ἡ τελευταία περίοδος, καὶ νὰ διαιρεθῇ ἡ προτελευταία παράγραφος τοῦ ἄρθρου.

§210Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Μάλιστα. Νὰ προστεθῇ δὲ νέα παράγραφος, προτελευταία, ἡ ἑξῆς: «Εἰς ἴσον πρόστιμον ὑποβάλλονται καὶ οἱ κατὰ παράβασιν τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 13 ἀγοράζοντες παρὰ οἰνοπνευματοποιείων οἰνόπνευμα εἰς ποσότητα ὑπερβαίνουσαν τὰς εἴκοσιν ὀκάδας.»

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται).

§212Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ δεύτερον ἐδάφιον παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ. Δηλαδὴ νὰ τελειώνῃ τὸ ἄρθρον εἰς τὴν λέξιν «δημάρχου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15, ὡς ἐτροποποιήθη).

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 16 (ἀναγινώσκεται).

§214Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ, κύριε Ὑπουργὲ, εὐηρεστήθητε νὰ δεχθῆτε τὴν ἀπονομὴν τῆς προστασίας εἰς τὸ ἐξαγόμενον κονιάκ, δέον νὰ ἀναγνωρίσητε, ὅτι τὸ δεκάλεπτον κατ’ ὀκᾶν εἶναι λίαν γλίσχρον. Δεύτερον ὑπεδείχθη ὑπὸ ποτοποιῶν, ὅτι ἡ ἀμοιβὴ αὕτη πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς ποτοποιούς, τοὺς ἐξάγοντας ποτά, διότι εἶναι συμφέρον τοῦτο, ἐὰν ἐξάγωνται ποτὰ εἰς τὴν ἀλλοδαπήν· ἐὰν δὲ δὲν ἐξάγωνται, τότε δὲν ἔχει σημασίαν.

§215Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ, μὴ ἐπιμένετε.

§216ΝΕΓΡΗΣ. Τουλάχιστον νὰ τεθῇ 25 λεπτά.

§217ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πράγματι ἐξάγουσιν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν οἰνόπνευμα, οὐδεμίαν ἔχει σημασίαν ὁ προσδιορισμὸς τῶν 25 λεπτῶν.

§218ΝΕΓΡΗΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ οἰνόπνευμα τὸ ἀναμιγνυόμενον μετὰ οἴνου.

§219ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τοιαύτη ἐξαίρεσις δὲν δικαιολογεῖται.

§220Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἐπίκαιρον ἤδη νὰ ἀναμνησθῶμεν τῆς παρατηρήσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Σκουζές. Διότι ὄντως τὸ εἰσαγόμενον ἐξ Αὐστρίας οἰνόπνευμα ἀνέρχεται εἰς 1,800,000. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ προστατευθῇ διά τινος τρόπου τὸ ἐγχώριον οἰνόπνευμα, ὅπως ἀποκλεισθῇ ἡ εἰσαγωγὴ αὕτη οἰνοπνεύματος ἐξ Αὐστρίας, ἵνα χρησιμεύσῃ εἰς τὴν ἀνάμιξιν τοῦ οἴνου, θὰ εἴχομεν σπουδαιοτάτην πρόοδον ἐν τῇ καταναλώσει τοῦ ἐγχωρίου.

§221ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γίνεται. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 16, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 17 καὶ 18 ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 19 (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς πρώτης Αὐγούστου 1899».

§223ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν δύναται ἄνευ δημοσιεύσεως νὰ ἰσχύσῃ ὁ νόμος.

§224Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὁ νόμος θὰ δημοσιευθῇ.

§225ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Λέγει ὅτι «ἄρχεται ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ ἀπὸ 1 Αὐγούστου», ἀλλὰ δὲν λέγει «ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως».

§226ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι αὐτονόητον. Οὐδεὶς νόμος ἰσχύει ἄνευ δημοσιεύσεως. Θεωρῶ ἐντελῶς περιττὸν νὰ προστεθῇ τι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 19, ὡς ἔχει, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην συζήτησιν).

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου...

§228ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ἄλλο. Ἐκάμαμεν μίαν τάξιν βιομηχάνων ἐπαίτας, θέλετε νὰ κάμωμεν καὶ ἄλλην;

§229Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναί τινα ὑπηρεσιακὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ψηφισθῶσιν.

§230ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Πῶς θὰ καταστήσητε ἐπαίτας τοὺς ζυθοποιούς;

§231Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Τὸ περὶ ζύθου νομοσχέδιον οὐδὲν ἔχει τὸ κοινὸν πρὸς τὸ ἤδη ψηφισθέν, διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου πρόκειται οἱ ζυθοποιοὶ νὰ ἀπαλλαχθῶσιν ἀπὸ τῆς διαδικασίας καὶ τοῦ τρόπου τῆς βεβαιώσεως, ὁ ὁποῖος εἶναι ἐπαχθέστατος δι’ αὐτοὺς, καὶ νὰ μετατοπισθῇ ὁ φόρος εἰς τὴν ὕλην, ἐξ ἧς, ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγομένης, κατασκευάζεται ὁ ζύθος.

§232ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ εἶδον μερικοὺς ζυθοποιοὺς, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται.

§233ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι αὐτοὶ ζητοῦσι νὰ ἐλαττωθῇ κατά τι τὸ τέλος.

§234Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀνεξαρτήτως τῶν ζυθοποιῶν, καὶ κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν εἶχον ἀναπτύξει τὴν γνώμην, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐν τῷ τόπῳ νὰ ὑπάρξωσι καταστήματα ἀσχολούμενα εἰς τὴν φρύξιν τῆς κριθῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἰσχυρίσθη, ὅτι οὐδὲν τοιοῦτον ὑπάρχει. Ἔλαβον ἀκολούθως ἐπιστολὴν ἐκ Πειραιῶς, εἰς τὴν ὁποίαν εἷς κύριος Ἠλιόπουλος, τὸν ὁποῖον δὲν ἔχω τὴν εὐχαρίστησιν νὰ γνωρίζω, μὲ εἰδοποιεῖ, ὅτι αὐτὸς ἵδρυσε κατάστημα, διὰ τοῦ ὁποίου προτίθεται νὰ ἀσχοληθῇ εἰς τὴν φρύξιν τῆς κριθῆς, καὶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ψηφιζόμενον καθιστᾷ καθ’ ὁλοκληρίαν ἄχρηστον τὸ κατάστημα τοῦτο, καὶ κινδυνεύει νὰ ἀπολέσῃ 55,000 δραχμάς.

§235Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχει σπουδαιότητα. Δὲν πρόκειται ἐνταῦθα περὶ ἐργοστασίου κατεργαζομένου τὴν φρύξιν τῆς κριθῆς.

§236Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἰδοὺ τί μοὶ γράφει (ἀναγινώσκει τὴν ἐπιστολήν).

§237Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐξήτασα τὸ πρᾶγμα, ἅμα ἔλαβον καὶ ἐγὼ ὁμοίαν ἐπιστολήν. Ὁ κύριος αὐτὸς προέβη εἰς τὸ διάβημα τοῦτο ἐκ τῆς ἰδέας, ὅτι θὰ δύναται ἐν τῷ μέλλοντι νὰ οἰκοδομήσῃ τοιοῦτον ἐργοστάσιον. Δὲν ὑπάρχει σήμερον ἐργοστάσιον τοιοῦτον. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ συζητῶμεν περισσότερον.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταρρυθμίσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ᾼΦΙΒʹ τῆς 28 Μαΐου 1887 περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος ἐπὶ τοῦ ζύθου. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§240ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ἔχω τροπολογίαν. Παρακαλῶ, τὸ δικαίωμα τῆς καταναλώσεως, ἀντὶ 75 λεπτῶν, νὰ ὁρισθῇ εἰς λεπ. 45.

§241Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐγὼ ἐπρότεινα μόνον 70 λεπ, διότι κατόπιν τῶν παραστάσεων, αἱ ὁποῖαι μοὶ ἐγένοντο, προῆλθον καὶ εἰς δευτέραν ἐξέτασιν δι’ ἀνδρῶν ἐπιστημόνων, οἱ ὁποῖοι μοὶ εἶπον, ὅτι 2½ ὀκάδες πεφρυγμένης κριθῆς παράγουσι μίαν ὀκᾶν ζύθου. Ἀλλὰ μοὶ εἶπον, ὅτι ὑπάρχει μία διαφορὰ μεταξὺ 72 καὶ 73 λεπτῶν. Καὶ οἱ ἴδιοι τὸ παρεδέχθησαν, ἀλλ’ ἐπεκαλέσθησαν ἕτερόν τι· τουτέστιν, ὅτι γεγονὸς εἶναι, ὅτι 70 λεπτὰ εἶναι τὸ λογικὸν τέλος, «ἀλλ’ ἡμεῖς, ἔλεγον, εἴχομεν ἄλλοτε 40% ἀπώλειαν, ἡ ὁποία ἐμειώθη νῦν διὰ τῶν ἐντελεστέρων μηχανημάτων εἰς 20%, λόγῳ τοῦ ἀφροῦ», καὶ ἑπομένως τοιαύτην ἀνοχὴν, λόγῳ τοῦ ἀφροῦ, παρακαλοῦσι νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν. Ἀλλ’ ἡ ἀνοχὴ αὕτη δὲν εἶναι δικαιολογημένη· διότι οὗτοι κατώρθωσαν, ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀνοχῆς αὐτῆς, νὰ παράγωσι μείζονα ποσότητα, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ πληρώνωσιν ὀλιγώτερον φόρον. Καὶ μεθ’ ὅλα ταῦτα, ὅπως ὑποστηριχθῇ ἡ βιομηχανία τῆς ζυθοποιίας, ἀποδέχομαι τὴν ἐλάττωσιν τοῦ τέλους, τοῦ ἀναγραφομένου ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, κατὰ πέντε λεπτά.

§242ΝΕΓΡΗΣ. Κατὰ τὸ 1898 εἰσεπράξατε 104,000 δραχμάς.

§243ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Ι. Μπακοπούλου καὶ Ι. Τσιριμώκου. Μεθ’ ὃ γίνεται ἡ διαλογή).

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ· παρόντες 122 Βουλευταί.

§245Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἀπὸ 75 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν τὸ δικαίωμα τῆς καταναλώσεως νὰ γείνῃ 65. (Οὕτω τροποποιηθὲν τὸ ἄρθρον 3 γίνεται δεκτόν. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς γʹ συζήτησιν).

§246Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νὰ μείνῃ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3 νομοσχέδιον, καὶ νὰ ἀναγνωσθῇ, παρακαλῶ, τὸ ὑπ’ ἀριθ. 7.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ΦΟΗʹ νόμου περὶ ἀδείας πρὸς περιορισμὸν τῆς δικαστικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐν Αἰγύπτῳ Προξενικῶν ἀρχῶν τῆς Ἑλλάδος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§248Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τώρα τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 4, παρακαλῶ.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθήκης 45 τηλεγραφικῶν βοηθῶν βʹ τάξεως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§250Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5.

§251ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 13 καὶ 15 τοῦ ͵ΒΥΞΕʹ νόμου τῆς 11 Ἰανουαρίου 1897 περὶ συστάσεως γεωργικῶν σταθμῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§252Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6.

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐγκρίσεως προϋπολογισμῶν ὁλικῆς δαπάνης διὰ τὴν κατασκευὴν διαφόρων ἔργων ὁδοποιΐας.

§254Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ πίναξ ἐτροποποιήθη κατὰ τὰ ποσά. Ἑπομένως παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὸν τροποποιηθέντα, ἀντὶ τοῦ πίνακος τοῦ ὑπάρχοντος. Νὰ προστεθῶσι δὲ καὶ τὰ ἑξῆς ἐδάφια εἰς τὸ τέλος τοῦ μόνου ἄρθρου:

(Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑπάρχει μία τροπολογία τοῦ κ. Ρουσοπούλου...

§256Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω ἐγγράφως τὴν ἑξῆς σύστασιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν: «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Πρωθυπουργὸς, ἵνα εὐαρεστούμενος διατάξῃ τὸ τμῆμα τῶν δημοσίων ἔργων, ὅπως μελετήσῃ μέχρι τῆς προσεχοῦς κατὰ Ὀκτώβριον συνόδου τὴν κατασκευὴν πολυτίμου καὶ ἀναγκαιοτάτης διὰ τὴν ἐπαρχίαν Μεγαρίδος ἁμαξιτῆς ὁδοῦ, τῆς ὁδοῦ Καντίλη, ἥτις ἀρχομένη ἀπὸ Μεγάρων συντέμνει κατὰ πολλὰς ὥρας μέχρι τῆς θέσεως Παλαιοκουντούρων τὴν συγκοινωνίαν. Ἡ ὁδὸς αὕτη πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ οὐχὶ μόνον τὴν Μεγαρίδα, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐν γένει ἁμαξιτὴν συγκοινωνίαν τῆς Πελοποννήσου πρὸς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα, διότι οἱ ἐκ Πελοποννήσου εἰς Στερεὰν ταξιδεύοντες πρὸς τὰς Θήβας καὶ τἀνάπαλιν, ἀντὶ ἐκ Μεγάρων νὰ δαπανῶσιν 6 ἕως 8 ὥρας, διερχόμενοι τὰς ὁδοὺς Μεγάρων μέχρις Ἐλευσῖνος, Μάνδρας, Βελλιαρῆ μέχρι Παλαιοκουντούρων, θὰ δύνανται διὰ τῆς νέας ὁδοῦ ἐκ Μεγάρων νὰ φθάνωσιν εἰς Παλαιοκούντουρα ἐντὸς μόνον 2 ὡρῶν. Τὸ δίκαιον ὄνειρον τῶν Μεγαρέων εἶναι ἡ ὁδὸς αὕτη, ἥτις κατὰ πολὺ εἶναι ἤδη δι’ ἰδιωτικῆς ἐργασίας κατεσκευασμένη, καὶ τμῆμα μόνον ταύτης θὰ ἀπαιτήσῃ μελέτας καὶ δαπάνην. Τὰς μελέτας ταύτας ἀπεκδέχομαι, ὅτι θὰ ἐκτελέσῃ ἡ ὑπηρεσία τῶν δημοσίων ἔργων, διατασσομένη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, οὕτως ὥστε κατὰ τὴν μέλλουσαν σύνοδον νὰ εὐτυχήσῃ καὶ ἡ Μεγαρὶς νὰ ἴδῃ ἐγκρινομένην τὴν κατασκευὴν καὶ τὴν δαπάνην τῆς ὁδοῦ ταύτης.»

§257Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§258Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Σπάρτης–Γυθείου ὑπάρχει μία ἐργασία ἡμιτελής, ἡ ὁποία συντομεύει κατὰ δύο ὥρας τὸ διάστημα, ἔχουν δὲ δαπανηθῆ μέχρι τοῦδε 6–7 χιλιάδες δραχμαί, καὶ πρὸς ἀποπεράτωσιν αὐτῆς ἀπαιτεῖται ποσὸν οὐχὶ περισσότερον τῶν 10,000 δραχμῶν.

§259Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ τυπωθῶσιν αἱ τροπολογίαι, καὶ ἡ τοῦ κ. Ρουσοπούλου καὶ ἡ τοῦ κ. Πετροπουλάκη, καὶ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης ὑπεβλήθησαν τροπολογίαι καὶ παρὰ τῶν βουλευτῶν κ.κ. Περρωτοῦ, Πέρρου καὶ Τσούχλου, καὶ Λιδωρίκη καὶ Ἀνδρίτσου. Ἅπασαι αἱ τροπολογίαι θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 432–435). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἐτροποποιήθη, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ κατασκευῆς λιμένος τῆς πόλεως Λευκάδος νόμων. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§262Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐν ἀρχῇ τοῦ εʹ ἐδαφίου, ἀντὶ «δύο τοῖς ἑκατὸν» νὰ τεθῇ «τρία τοῖς ἑκατόν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 μετὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον θέλει ἀνατυπωθῆ, ὡς ἐτροποποιήθη. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 431). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως ἀτμοπλοϊκῆς συμβάσεως μετὰ τῆς ἑταιρείας «Χατζῆ–Δαοὺτ–Φαρκούχ». (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐγγυήσεως τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς ἐν Λαρίσῃ ἐμπορικῆς ἑταιρείας ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Δημητριάδης, Παπᾶς καὶ Σκαλιώρας» πρὸς συνομολόγησιν δανείου μέχρι δραχ. 250 χιλιάδων.

§265ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Θὰ γείνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ.

§266Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ὀφείλω νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου δὲν πρόκειται περὶ ἐγγυήσεως τοῦ Δημοσίου, ἥτις εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβάλῃ αὐτὸ εἰς ζημίας. Ἐάν τις παρατηρήσῃ τὴν οἰκονομίαν τοῦ νομοσχεδίου, θέλει ἰδεῖ, ὅτι πρόκειται νὰ γείνῃ ἐκτίμησις τοῦ ἐργοστασίου τῆς Ἑταιρείας μετὰ τῶν μηχανημάτων, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῆς ἐκτιμήσεως ταύτης θὰ γείνῃ τὸ δάνειον τῆς Τραπέζης. Προβάλλεται ὅμως τὸ ἐρώτημα, τότε ἡ ἐγγύησις τοῦ Δημοσίου πρὸς τίνα σκοπὸν δίδεται; Διότι τὰ μηχανήματα δὲν εἶναι δεκτικὰ ὑποθήκης, καὶ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου πρόκειται νὰ χορηγηθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ ἐγγράψῃ ὑποθήκην καὶ ἐπὶ τῶν μηχανημάτων.

§267Α. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία ἡ ἀνάγκη τῆς ἐγγυήσεως τότε;

§268Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Τράπεζα, ἡ ὁποία χορηγεῖ τὰ ἐνυπόθηκα δάνεια, λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν μόνον τὴν ἀξίαν τῆς οἰκοδομῆς, καὶ ἐπὶ ταύτης δανείζει. Λοιπὸν διὰ τοῦ νομοσχεδίου δίδεται ἡ ἄδεια νὰ τεθῶσιν εἰς ἐγγύησιν τά τε μηχανήματα καὶ ὅλα τὰ ἐξαρτήματα τοῦ ἐργοστασίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπέστη μεγάλας ζημίας ἐκ τοῦ τελευταίου ἀτυχοῦς πολέμου καὶ δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ τὰς ἐργασίας του ἄνευ συνδρομῆς τίνος ἢ ἀρωγῆς τοῦ Κράτους. Ἐννοεῖται ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν θὰ δώσῃ ἐγγύησιν διὰ τὸ ὅλον ποσὸν τῶν 250,000 δραχμῶν, ἀλλ’ ἐὰν ἡ ἐκτίμησις τοῦ ἐργοστασίου εἶναι 200,000 δραχμῶν, θὰ ἐγγυηθῇ διὰ 200,000 μόνον. Ἡ ἐγγύησις αὕτη θεραπεύει μίαν ἀνάγκην, συνδεομένην πρὸς τὴν ὑπὸ τοῦ Κράτους ὀφειλομένην συνδρομὴν ὑπὲρ τῶν ἐκ τοῦ πολέμου παθόντων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιρρήσεως. Κατόπιν γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιρρήσεως εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ τροποποιηθέντος διεθνοῦς τηλεγραφικοῦ κανονισμοῦ. Ὡσαύτως γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιρρήσεως, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ συζήτησιν, τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς καὶ διὰ διπλοτύπων, ὑπὸ τῶν δημοσίων εἰσπρακτόρων ἐκδιδομένων, εἰσπράξεως τοῦ ἀντιτίμου τῶν ἐκλογικῶν εἰδῶν ἐπὶ τῶν δημαιρεσιῶν).

§269Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 18 παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ.

§270ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ναυτικῶν πειθαρχικῶν ποινῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§271Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὡς τελευταῖον παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 13 ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει νομοσχέδιον.

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταρρυθμίσεως τῶν ἄρθρων 2 καὶ 7 τοῦ περὶ νομικῶν συμβούλων νόμου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 2 καὶ 20′ π. μ. τῆς ἐπιούσης).