1899.06.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 46

Τῆς 8 Ἰουνίου 1899.

(Τρίτη).

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Κ. Ζώτου).

(Γενομένης ἀπαρτίας ὥρᾳ 5 καὶ 40′ μ. μ. ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη ὑπόμνημα τῶν ἐν Ἀθήναις τηλεγραφικῶν βοηθῶν βʹ τάξεως, ζητούντων νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὰ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ διοικητικῆς ἀστυνομίας ὁριζόμενα προσόντα διὰ τὴν θέσιν ὑπαστυνόμου. Ἔμποροι καὶ ἄλλοι κάτοικοι Πύργου δι’ ἀναφορᾶς των παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ μέτρα περὶ τῆς πωλήσεως τῶν φαρμάκων. Ὁ Γ. Νταβέλης παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ χορηγήσῃ αὐτῷ βοήθημα, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὰς πρὸς τὴν πατρίδα ὑπηρεσίας του.

§2Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ παραπεμφθῇ ἡ αἴτησις αὕτη εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον μετὰ συστάσεως τῆς Βουλῆς, ὅπως χορηγηθῇ εἰς τὸν ἀναφερόμενον βοήθεια ἀνάλογος πρὸς τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ἔχει προσφέρει.

§3Ν. ΓΙΑΝΝΗΚΩΣΤΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνιστῶ τὴν αἴτησιν ταύτην, ὡς λίαν δικαίαν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ λαὸς Νησίου παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον. Ὡσαύτως ὁ λαὸς τοῦ δήμου Λετρίνων διαβιβάζει τηλεγραφικῶς τὴν παράκλησίν του ὑπὲρ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου. Ἐπιτροπὴ τοῦ λαοῦ Κορίνθου διὰ τηλεγραφήματός της παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιψηφίσῃ τὰ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντα μεταρρυθμιστικὰ νομοσχέδια. Ὁ ἀπόστρατος λοχαγὸς Δουμπιώτης δι’ ἀναφορᾶς του παραπονεῖται κατὰ τῆς ἀποφάσεως περὶ ἀποστρατεύσεώς του, ὡς ἀδίκου.

§5ΔΟΥΝΗΣ. Ὁ νῦν Βουλευτής;

§6Ξ. ΚΥΡΙΑΖΗΣ. Εἶναι ἄλλος, λοχαγός. Ὁ Βουλευτὴς εἶναι ἀντισυνταγματάρχης.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἔμποροι Δαδίου δι’ ἀναφορᾶς των παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ μέτρα περὶ ἐλευθέρας πωλήσεως φαρμάκων τινῶν.

§8Ξ. ΚΥΡΙΑΖΗΣ. Πολλαὶ ἀναφοραί, κύριοι Βουλευταί, ἐστάλησαν εἰς τὸ Προεδρεῖον περὶ καθορισμοῦ τῆς πωλήσεως τῶν φαρμάκων, διότι ὑπάρχει πόλεμος μεταξὺ τῶν φαρμακοποιῶν καὶ τῶν ἐμπόρων, καὶ ὁ πόλεμος αὐτὸς ἐγεννήθη ἐξ αἰτίας τῆς ἐκδόσεως τοῦ διατάγματος τοῦ 1835, εἰς τὴν νηπιώδη ἐκείνην κατάστασιν τοῦ τόπου μας. Ἤδη πρόκειται νὰ ἀποφανθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλή, ἂν τὰ φάρμακα, τὰ ὁποῖα πωλοῦσιν οἱ ἔμποροι, ἦναι ἐπικίνδυνα εἰς τὴν ὑγείαν τῶν κατοίκων, ἤτοι ἡ κινίνη, τὸ ἰαματικὸν ὕδωρ γιάνος, ἡ σιναμικὴ, τὸ ἔλαιον τοῦ ὀνίσκου καὶ τὰ τούτοις ὅμοια. Πρέπει νὰ γνωρίζητε τὴν ἀνάγκην τῆς ἐλευθέρας πωλήσεως τῶν φαρμάκων τούτων, καὶ σᾶς φέρω παράδειγμα τὸν τόπον μου. Εἰς τὸ χωρίον Δαδίον ὑπάρχει ἓν μόνον φαρμακεῖον, οἱ ἔμποροι δ’ ἐξασκοῦσι τὸ ἐμπόριον τῶν ἀκινδύνων φαρμάκων, τὰ ὁποῖα μεταπωλοῦσι καὶ εἰς ἄλλους κατοίκους μικρῶν τινων χωρίων· ἑπομένως δὲν δύνανται τὰ χωρία ἐκεῖνα νὰ προμηθευθῶσι τὰ φάρμακα ἄλλοθεν ἢ παρὰ τῶν ἐμπόρων. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι, διὰ νὰ ἀγοράσῃ ὁ χωρικὸς δέκα δράμια κομίου ἀπὸ τὸν φαρμακοποιὸν, θ’ ἀναγκασθῇ νὰ πληρώσῃ δύο δραχμὰς, ἐνῷ ὁ ἔμπορος θὰ πάρῃ μόνον 20 λεπτά. Πρέπει λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ φροντίσῃ νὰ καθορίσῃ ποῖα φάρμακα δὲν εἶναι δηλητηριώδη καὶ δύνανται νὰ πωλῶνται ἐλευθέρως. Περὶ τούτου ὑπεβλήθη σωρεία ἀναφορῶν πρὸς τὴν Βουλὴν, καὶ πρέπει ταχέως νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, διότι ὑπάρχουσι πλεῖσται δίκαι εἰς τὰ δικαστήρια διὰ κατασχέσεις φαρμάκων ἀκινδύνων καὶ καταγγελίαι φαρμακοποιῶν κατὰ ἐμπόρων, οἱ δὲ πτωχοὶ κάτοικοι τῶν χωρίων ἀδίκως φορολογοῦνται, ἀναγκαζόμενοι ν’ ἀγοράζωσι τὰ ἁπλούστερα τῶν φαρμάκων ἀπὸ τοὺς φαρμακοποιοὺς εἰς ὑπερόγκους τιμάς.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ λαὸς τῶν Θηβῶν διὰ τηλεγραφήματός του ἐκφράζει τὴν λύπην του καὶ διαμαρτύρεται διὰ τὴν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως. Ὁ βουλευτὴς Αἰγιαλείας κ. Λ. Μελετόπουλος κατέθηκεν εἰς τὸ Προεδρεῖον τηλεγράφημα πρὸς αὐτὸν τοῦ λαοῦ Αἰγιαλείας, ἀποδοκιμάζοντος τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον. Ὁ βουλευτὴς Πατρῶν κ. Γ. Παπαδιαμαντόπουλος ὑποβάλλει ἔγγραφον ἐπερώτησιν, διὰ τῆς ὁποίας παρακαλεῖ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως ὑποβάλῃ σημείωμα εἰς τὴν Βουλὴν, δι’ οὗ νὰ δεικνύωνται αἱ γενικαὶ θέσεις τοῦ στρατοῦ τοῦ Κράτους. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Παναγιωτόπουλος.

§10Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον νὰ ἀνακοινώσω τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀνεκοινώσατε, διότι ἐνόμιζον ὅτι δὲν ἤθελε προφθάσει πάλιν ὁ συνάδελφός μου, ὅπως καὶ προχθές.

§11Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τῶν ἐν Ἀθήναις δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ἤτοι τῶν ὑπογραμματέων καὶ τῶν διαφόρων δικαστικῶν γραφέων, ἐκπροσωπούντων καὶ τὰ δίκαια καὶ τὰς ἀξιώσεις τῶν ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι συναδέλφων των. Ὡς εἶναι γνωστὸν, ὁ ὀργανισμὸς τῶν δικαστηρίων ἐνεπιστεύθη σπουδαίας ὑπηρεσίας εἰς τοὺς δικαστικοὺς τούτους ὑπαλλήλους, τὴν φύλαξιν τῶν δικογραφιῶν, τὴν σύνταξιν ἀποφάσεων καὶ πρακτικῶν, τὴν ὑπογραφὴν αὐτῶν καὶ ἐν γένει ἐνεπιστεύθη εἰς αὐτοὺς κατά τινα τρόπον, διὰ τῆς ἀπαραιτήτου συμπράξεως μετὰ τῶν ἀνωτέρων δικαστικῶν προσώπων, τὴν τιμὴν, τὴν περιουσίαν καὶ τὴν ζωὴν ἐνίοτε τῶν πολιτῶν· ἐνῷ δὲ ἐβάρυνεν αὐτοὺς διὰ τοσούτων εὐθυνῶν, δὲν ἔδειξε τὴν προσήκουσαν προσοχὴν ὡς πρὸς τὴν προαγωγὴν αὐτῶν. Ἐπὶ παραδείγματι, οἱ ὑπάλληλοι τῶν Ἐφοριῶν ἢ τῶν Ταμείων, οἱ γραφεῖς γʹ τάξεως, ὅλοι οὗτοι δύνανται κατ’ ὀλίγον νὰ προαχθῶσιν εἰς τοὺς ἀνωτέρους βαθμοὺς τοῦ κλάδου τῆς διοικήσεώς των, οἱ δὲ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι καὶ μετὰ 20 καὶ μετὰ 30 ἔτη μένουσι στάσιμοι ἐν βαθμῷ καὶ μισθῷ. Ἐπὶ τούτῳ λοιπὸν ὑποβάλλουσι μακρὸν ὑπόμνημα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐκτιθέντες τὸ ἄδικον, τὸ ὁποῖον τοῖς ἐπεγένετο μέχρι τοῦδε ἐκ τῶν διαφόρων νομοθεσιῶν, καὶ προκειμένου σήμερον νὰ δημιουργηθῶσι διὰ τῶν νέων νομοθεσιῶν καὶ ὑπηρεσιῶν θέσεις, ζητοῦσι καὶ οὗτοι δικαίως νὰ περιληφθῶσιν εἰς τὰ προσόντα, ἅτινα ἀναγράφονται. Οὕτως, ἐπὶ παραδείγματι, εἰς τὸ νέον ἀστυνομικὸν νομοσχέδιον λαμβάνεται πρόνοια ὑπὲρ τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων, τῶν γραφέων, τῶν νομαρχιακῶν γραφέων ἢ καὶ τῶν γραφέων τῶν Ὑπουργείων, καὶ δίδεται εἰς αὐτοὺς τὸ προσὸν τοῦ διορισμοῦ ὑπαστυνόμου βʹ ἢ γʹ τάξεως, προκειμένου δὲ περὶ δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ἀριθμούντων δικαστικὴν ὑπηρεσίαν δεκαετῆ ἢ εἰκοσαετῆ, εἰσαχθέντων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δυνάμει δοκιμασίας, ἐχόντων δὲ τὴν εἰδικὴν πεῖραν ἀκριβῶς διὰ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, οὐδεμία λαμβάνεται πρόνοια. Τοῦτο ἁπλῶς ἀναφέρω, ἵνα ληφθῇ ὡς βάσις τοῦ δικαίου ὑπὲρ αὐτῶν εἴτε ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἴτε ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπάρχουσι πολλαὶ ἄλλαι ὑπηρεσίαι, ἐν ταῖς ὁποίαις εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρισθῶσι τὰ δίκαια καὶ περιβληθῶσι διὰ προσόντων οἱ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι. Ἐπὶ τούτῳ ὑποβάλλω τὴν ἀναφορὰν, καὶ παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα σὺν τῇ μελέτῃ τῆς ὑποθέσεως καὶ τῇ πείρᾳ τῇ δικαστικῇ καὶ τῇ ἐκτιμήσει τῇ δικαστικῇ, ἣν ἔχει, καὶ δέον νὰ ἔχῃ, ἐν τῇ λειτουργίᾳ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δικαστικῶν τούτων ὑπαλλήλων, ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα, καὶ ὄχι μόνον διὰ λόγων, ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς νομοσχεδίοις.

§12Γ. ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ὁμοίαν ἀναφορὰν ἔχω καὶ ἐγὼ τῶν ὑπογραμματέων τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐν Σπάρτῃ Πρωτοδικῶν, ἐπὶ τῶν αὐτῶν παραπόνων στηριζομένην, διότι πράγματι ὁ κλάδος οὗτος, ἄνευ τοῦ ὁποίου εἶναι ἀδύνατος ἡ ἀπρόσκοπτος καὶ κανονικὴ λειτουργία τῆς δικαιοσύνης, ἔχει ἐντελῶς παραμεληθῆ. Μέχρι τοῦδε μάλιστα εἶναι ἐγκαταλελειμμένος καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ τελευταίου κομματαρχίσκου. Εὐτυχῶς εἶδον εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, περὶ τῶν προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ὅτι λαμβάνεται πρόνοια τουλάχιστον περὶ ἐξασφαλίσεως τῆς μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων τούτων, ὥστε νὰ μὴ παύωνται διὰ μιᾶς μονοκονδυλιᾶς μόνον τοῦ Γραμματέως τῶν Πρωτοδικῶν, ἀλλὰ νὰ ἀπαιτῆται καὶ ἀπόφασις τοῦ Δικαστικοῦ Συμβουλίου καὶ πρότασις τοῦ Εἰσαγγελέως, μετ’ ἀπολογίαν τῶν ὑπαλλήλων τούτων. Ἐκτὸς τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος κ. Βουλευτοῦ Μεγαρίδος περὶ τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα ζητοῦσι ν’ ἀποκτήσωσιν οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι, ὡς εἰδικοὶ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, οἱ δόντες εἰς ἐμὲ τὴν ἐντολὴν νὰ ὑποβάλω τὴν ἀναφορὰν ταύτην ζητοῦσι πρὸς τούτοις, ὅπως ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας αὐτῶν κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον.

§13ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ αἴτησις εἶναι δικαία.

§14ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἀφοῦ οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι δὲν δύνανται νὰ προαχθῶσιν εἰς ἄλλην θέσιν, ὡς προάγονται πάντες οἱ ὑπάλληλοι τῶν ἄλλων κλάδων τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, ζητοῦσι τοὐλάχιστον, ὅπως συμβαίνει εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους, νὰ αὐξάνηται ἡ μισθοδοσία αὐτῶν κατὰ τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας των· κατὰ πενταετίαν τοὐλάχιστον νὰ αὐξάνηται κατὰ 20%, καὶ περὶ τούτου παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως δεχθῇ νὰ γείνῃ ἡ δέουσα προσθήκη εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένον, περὶ αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων· νὰ προστεθῇ ἄρθρον ἕβδομον, κατὰ τὸ ὁποῖον «ὁ μηνιαῖος μισθὸς τῶν ὑπογραμματέων πολυμελῶν δικαστηρίων καὶ Εἰσαγγελιῶν αὐξάνεται κατὰ 20% ἀνὰ πᾶσαν πενταετίαν, ἡ δὲ προϊοῦσα αὕτη αὔξησις δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς δραχμὰς πεντήκοντα». Νομίζω ὅτι εἶναι δικαιότατον τοῦτο διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τούτους.

§15Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων;

§16ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Εἰς τὸ περὶ αὐξήσεως τῶν μισθῶν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργόν, ὅπως λάβῃ τοῦτο ὑπ’ ὄψιν. Ἐπίσης δὲ καὶ εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ προσθέσῃ εἰς τὸ ἄρθρον περὶ διορισμοῦ συμβολαιογράφων καὶ ὑποθηκοφυλάκων διάταξιν, καθ’ ἣν οἱ ἔχοντες δεκαετῆ ὑπηρεσίαν ὑπογραμματεῖς πολυμελῶν δικαστηρίων νὰ διορίζωνται τοιοῦτοι οὐχὶ ἐν τῇ ἕδρᾳ τῶν δικαστηρίων, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἐν τοῖς ἔξω δήμοις, ὅπως ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς γραμματεῖς τῶν Εἰρηνοδικείων. Διότι οἱ γραμματεῖς τῶν Εἰρηνοδικείων δὲν εἶναι ἱκανώτεροι τῶν ὑπογραμματέων τῶν πολυμελῶν δικαστηρίων, τῶν ἐχόντων ὑπηρεσίαν δεκαετῆ. Καταθέτω τὴν ἀναφορὰν ταύτην, καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§17Κ. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τυπωθῶσιν αὐταὶ αἱ ἀναφοραί, κύριε Πρόεδρε.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν.

§19ΦΙΚΙΩΡΗΣ. Ἐπειδὴ ἔτυχε νὰ ἔχω τὸν λόγον κατ’ αὐτὴν τὴν στιγμήν, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσιν τοῦ στρατηγοῦ Βοσὲρ περὶ τῶν στρατιωτικῶν ἀσκήσεων τῶν μαθητῶν τῶν ἐν Ἀθήναις Γυμνασίων, ὡς καὶ ἑτέραν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου ἔκθεσιν ἐπιτροπῆς ἀποτελουμένης ὑπὸ τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν κ. κ. Ἰσχομάχου, Μάνεση καὶ Γκολφινοπούλου. Ἐπίσης εἶχεν ὑποβληθῆ καὶ ἄλλη ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία συνεστήθη ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀποτελουμένης ὑπὸ τῶν ἀνωτέρων ὡσαύτως ἀξιωματικῶν κ. κ. Ι. Κωνσταντινίδου, Παπαδήμα καὶ Δεμέστιχα. Ἡ ἔκθεσις αὕτη, ὑποβληθεῖσα τότε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, δὲν φαίνεται δυστυχῶς κατακεχωρισμένη ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ, καὶ δὲν ἠδυνήθημεν νὰ εὕρωμεν αὐτήν. Ἐὰν λοιπὸν πράγματι δὲν δύναται νὰ εὑρεθῇ ἡ ἔκθεσις αὕτη, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως, εἰ δυνατόν, παραγγείλῃ εἰς τὸν κ. Κωνσταντινίδην, τὸν νῦν προσωπάρχην τοῦ Ὑπουργείου, νὰ συντάξῃ νέαν ἔκθεσιν, δι’ ἧς νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἐντυπώσεις, τὰς ὁποίας τότε αὐτὸς μετὰ τῶν συναδέλφων του, τῶν συναποτελούντων τὴν ἐπιτροπὴν ἐκείνην, ἀπεκόμισεν ἐκ τῆς ἐξετάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν παρέστη, τῶν μαθητῶν τῶν Γυμνασίων Ἀθηνῶν, καὶ τὴν νέαν ταύτην ἔκθεσιν τοῦ κ. Κωνσταντινίδου συνυποβάλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς μετὰ τῶν ἄλλων ἐκθέσεων. Καὶ τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, διότι, ὡς γνωστόν, πρό τινων ἡμερῶν ὑπεβλήθη ἀναφορὰ τοῦ κ. Γεωργίου Ἀντωνοπούλου πρὸς τὴν Βουλὴν περὶ τῆς στρατιωτικῆς ἀσκήσεως τῶν μαθητῶν καὶ φοιτητῶν, καὶ ἡ ἀναφορὰ αὕτη, ἐκτυπωθεῖσα κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, διενεμήθη εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτάς. Ἔχω πεποίθησιν ἀκράδαντον, ὅτι πάντες οἱ κύριοι Βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἐμελέτησαν τὴν ἀναφορὰν ταύτην, δὲν θὰ ἀμφισβητήσωσι τὸ χρησιμώτατον καὶ ἐθνωφελέστατον τοῦ θεσμοῦ τούτου, μάλιστα καθ’ ὃν χρόνον πάντες λέγομεν, ὅτι δὲν ἐπιμελούμεθα, ἕνεκα τῆς ἐπελθούσης οἰκονομικῆς καταστάσεως, τὴν μόρφωσιν στρατοῦ, ἀναλόγως τῶν περιστάσεων, αἱ ὁποῖαι κατέδειξαν ὁπόσον ὑστεροῦμεν ὡς πρὸς τὰ στρατιωτικά. Θέλω λοιπὸν πάσας τὰς ἐκθέσεις ταύτας, ὅπως οἱ κύριοι Βουλευταί, οἱ μελετήσαντες τὴν ἀναφορὰν τοῦ κ. Ἀντωνοπούλου καὶ εὑρίσκοντες αὐτὴν, ὡς δὲν ἀμφιβάλλω, ὀρθοτάτην καὶ ὠφελιμωτάτην, λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς ἐκθέσεις αὐτὰς πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς γνώμης καὶ πεποιθήσεώς των περὶ τοῦ χρησίμου τοῦ θεσμοῦ τούτου.

§20ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ποταμιᾶνος.

§22ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Διὰ τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων περιωρίσθη πολὺ ἡ προαγωγὴ τῶν κατωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ἰδίως τῶν ὑπογραμματέων καὶ γραφέων τῶν πολυμελῶν δικαστηρίων. Τοῦτο περιήγαγε τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς εἰς δυσχέρειαν, καὶ προκαλεῖ δίκαια ἐκ μέρους αὐτῶν παράπονα. Ἡ αἴτησις αὐτῶν, ὅπως ἀνοιχθῇ αὐτοῖς ἡ θύρα προαγωγῆς εἰς ἄλλους κλάδους καὶ ἄλλας ὑπηρεσίας, εἶναι εὐλογωτάτη, ἡ αἴτησις ἰδίως, ὅπως ἀνοιχθῇ αὐτοῖς ἡ θύρα τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, εἶναι καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, διότι ἐκ τῶν ὑπογραμματέων οἱ πλεῖστοι, ἰδίως οἱ ἀσχοληθέντες εἰς τὰς Εἰσαγγελίας ἢ εἰς τὰ ἀνακριτικὰ γραφεῖα, ἀπέκτησαν πολλὰς γνώσεις, σχετιζομένας πρὸς τὴν ἐγκληματικότητα καὶ τὴν ἕξιν τὴν σχέσιν ἔχουσαν πρὸς τὸ προληπτικὸν ἔργον τῆς ἀστυνομίας. Διὰ τοῦτο συνιστῶ καὶ ἐγὼ εἰς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δεχθῶσι τροποποίησιν, ἐπιτρέπουσαν εἰς τοὺς εἰρημένους δικαστικοὺς ὑπαλλήλους νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν.

§23ΑΛΕΞ. ΠΟΝΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Φρονῶ, Κύριοι, ὅτι ἡ γνώμη τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Ναυπλίας Βουλευτοῦ εἶναι ὀρθοτάτη, καὶ εὑρίσκω ὅτι πολὺ ἐντριβέστεροι περὶ τὰ δικαστικὰ καὶ ἀστυνομικὰ ἔσονται οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐν ταῖς Εἰσαγγελίαις καὶ τοῖς ἀνακριτικοῖς γραφείοις, τῶν ὑπαλλήλων τῆς κεντρικῆς τῶν Ὑπουργείων ὑπηρεσίας, τῶν ὁποίων τὴν ἰδιότητα ὡς προσὸν ἀναγράφει ὁ νόμος. Θ’ ἀποκτήσωμεν λαμπροὺς ὑπαστυνόμους, οἵτινες, ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἄλλων ἐπιστημόνων διατελοῦντες, θέλουσιν ὑπηρετήσει ἄριστα τὸν σκοπὸν τῆς ἀστυνομίας. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη ἐπιβάλλεται ἐκ τοῦ συμφέροντος αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας.

§24Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, Κύριοι, διετάχθη καὶ ἐνεργήθη ἐπιθεώρησις τῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων τῆς πρωτευούσης, ἀλλ’ οὐδείς ποτε ἔλαβε γνῶσιν τοῦ πορίσματος τῆς ἐπιθεωρήσεως, ἐνῷ τοῦτο ἔδει νὰ γίνηται γνωστὸν, ὅπως λαμβάνῃ γνῶσιν ἡ κοινωνία, πρὸς τὸ συμφέρον αὐτῶν τῶν ἱδρυμάτων. Ὀφείλει λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ δημοσιεύῃ ἢ νὰ ἐξαναγκάζῃ τὰ καταστήματα ταῦτα νὰ δημοσιεύωσι τὰς ἐκθέσεις ταύτας μετὰ τῆς ἐνιαυσίου λογοδοσίας. Εἰδικῶς ἀναφέρω τὸ Ὀρφανοτροφεῖον Χατζηκώστα, τὸ ὁποῖον παρέλειψε, διὰ λόγους, οὓς αὐτὸ γινώσκει, καὶ αὐτὴν τὴν ἐπιβαλλομένην λογοδοσίαν νὰ δημοσιεύσῃ. Θὰ ἐπεθύμουν, ἵνα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν ταύτην καὶ ἐπιζητήσῃ ἀπὸ τὸ Ὀρφανοτροφεῖον Χατζηκώστα νὰ δώσῃ καὶ τὴν λογοδοσίαν, ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη, διότι εἶμαι πληροφορημένος ὅτι δὲν ὑπάρχει τοῦθ’ ὅπερ ἀποδεικνύει, ὅτι ἔκτροπόν τι συμβαίνει ἐν τῷ καταστήματι τούτῳ. Ἐπειδὴ τὸ συμφέρον τῶν εὐαγῶν ἱδρυμάτων ἀπαιτεῖ, ὅπως μηδ’ ἡ ἐλαχίστη ὑπάρχῃ ἀμφιβολία περὶ τῆς κανονικῆς λειτουργίας καὶ ἐπιμελοῦς διαχειρίσεως αὐτῶν, νομίζω ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ὀφείλει ἐπιμελῶς νὰ ἐξετάζῃ ταῦτα, ἵνα φωτίζηται καὶ ἡ κοινωνία καὶ ἡ Βουλή. Ἔχομεν καθῆκον νὰ μὴ ἤμεθα ἀνεκτικοὶ, ἀλλὰ νὰ προβαίνωμεν εἰς τὸν ἔλεγχον μετὰ τόλμης καὶ θάρρους, μὴ λαμβάνοντες ποσῶς ὑπ’ ὄψιν τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐν τοῖς καταστήμασι τούτοις. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θέλει σπεύσει νὰ προσκομίσῃ τὴν ἔκθεσιν ταύτην ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ διὰ μακρῶν θέλω φέρει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου.

§25ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ Τριπόλεως μοὶ γράφουν, ὅτι αἱ ἐκεῖ ἀρχαί, ὁ Νομάρχης καὶ ὁ Εἰσαγγελεύς, ἔλαβον πληροφορίας, ὅτι ἐν τινι παντοπωλείῳ εὑρίσκεται ἀρχεῖον ὁλόκληρον δημοσίου γραφείου, ὅτι ἔσπευσαν ἐκεῖ καὶ ὁ Νομάρχης καὶ ὁ Εἰσαγγελεύς καὶ εὗρον τῷ ὄντι τὸ ἀρχεῖον τοῦτο, ἐπληροφορήθησαν δέ, ὅτι ὑπάλληλος ὡρισμένου δημοσίου γραφείου ἐπώλησε τὸ ἀρχεῖον τοῦτο ἀντὶ 25 δραχμῶν εἰς τὸ παντοπωλεῖον. Σχετικῶς πρὸς τοῦτο ὑποβάλλω εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τὴν ἑπομένην ἐπερώτησιν: «Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα εὐαρεστούμενος πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ὁ Νομάρχης Ἀρκαδίας καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς Τριπόλεως ἀνεκάλυψαν ἔν τινι παντοπωλείῳ Τριπόλεως διάφορα ἐπίσημα ἔγγραφα τοῦ ἀρχείου γραφείου τινὸς δημοσίου τῶν ἐν Τριπόλει. Ἐὰν τὰ ἔγγραφα ταῦτα εἶχον πωληθῇ παρὰ δημοσίου ὑπαλλήλου, καὶ τίνος; Ὁ πωλήσας εἶχε τὴν πρὸς τοῦτο ἄδειαν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου; Εἰσήχθη εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον τὸ ἐκ τῆς πωλήσεως τῶν ἐγγράφων χρηματικὸν ποσόν; Καὶ ἐὰν ὄχι, τί ἐνηργήθη διὰ τοῦτο;»

§26ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί γραφεῖον εἶναι αὐτό, κύριε συνάδελφε;

§27ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀνεκοίνωσα τί μοὶ γράφουν ἐκ Τριπόλεως, ὅτι ἐπωλήθη ὁλόκληρον ἀρχεῖον, ὅτι αἱ ἀρχαὶ τὸ ἀνεκάλυψαν, ἀλλ’ ὅταν ἔμαθον τίς ἐπώλησε τὸ ἀρχεῖον τοῦτο, ὠπισθοδρόμησαν. Ἐρωτῶ λοιπόν, εἶναι ἀληθὲς τοῦτο καὶ τί ἐνηργήθη;

§28Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Θέλω ἐξετάσει καὶ θέλω προσκομίσει τὰς σχετικὰς πληροφορίας.

§29ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἐπιθύμουν νὰ ἀπευθύνω παράκλησίν τινα εἰς τὸν ἐντιμότατον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφορῶσαν λίαν ἐπείγουσαν ὑπόθεσιν. Τὴν παράκλησιν ταύτην ἀνέβαλον μέχρι τοῦδε, διότι ἐσχετίζετο πρὸς νομοσχέδιον, ὅπερ συνεζητήθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, ἀλλ’ ἤδη παρατηρῶ, ὅτι προηγοῦνται αὐτοῦ ἄλλα νομοσχέδια, καὶ τοῦτο εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὑπὸ τὸν αὔξοντα ἀριθμὸν 19. Διὰ τοῦτο θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀπευθύνω μίαν παράκλησιν, ἀφορῶσαν συμφέροντα ὄχι μόνον συμπολιτῶν ἐμοῦ, ἀλλὰ, ὡς φρονῶ, καὶ συμπολιτῶν πάντων τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, τῶν ἀντιπροσωπευόντων ὀρεινοὺς δήμους. Καὶ πρῶτον, κατὰ τὸν νόμον περὶ δασῶν τὰ δασικὰ τέλη βεβαιοῦνται καὶ εἰσπράττονται ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων, καταβαλλόμενα ἀπὸ τοὺς ὑλοτόμους. Ἡ ποσότης δὲ τῶν δασικῶν τούτων τελῶν κανονίζεται, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ νόμου, κατὰ τὴν ἀγοραίαν ἀξίαν τῶν δασικῶν προϊόντων. Τοιαύτη εἶναι ἐπακριβῶς ἡ ἔκφρασις τοῦ νόμου, τὰ δασικὰ τέλη, τὰ 30 ἢ τὰ 20%, κανονίζονται ἐπὶ τῇ ἀγοραίᾳ τῶν προϊόντων ἀξίᾳ. Ἀλλ’ ὁ ἁρμόδιος τμηματάρχης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἤδη ἐν τῇ ζωῇ, ὁ μακαρίτης Χλωρός, συνήθιζε νὰ συμπληροῖ τοὺς νόμους, ὅπως πολλοὶ ὑπάλληλοι τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας· δὲν ἠρκέσθη λοιπὸν εἰς τὴν ἔκφρασιν αὐτὴν τοῦ νόμου, ἀλλὰ δι’ ὁδηγιῶν ἠρμήνευσεν ἢ μᾶλλον παρηρμήνευσε τὸν νόμον τοῦτον, καὶ οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ἐφαρμόζοντες τὸν νόμον, σέβονται πολὺ περισσότερον τὰς ὁδηγίας τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας, παρὰ τὸν νόμον καὶ τὸ πνεῦμα καὶ τὰς ῥητὰς διατάξεις τοῦ νόμου. Θ. Χλωρὸς λοιπὸν διὰ τῶν ὁδηγιῶν αὐτοῦ διέταξεν, ὅτι ἀγοραίαν ἀξίαν ἐννοεῖ ὁ νόμος ὄχι τὴν ἀξίαν τῶν δασικῶν προϊόντων ἐν τῷ τόπῳ τῆς παραγωγῆς, ἢ ἐν τῷ πλησιεστέρῳ χωρίῳ, ἢ ἐν τῇ πλησιεστέρᾳ κώμῃ, ἀλλὰ τὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν ἔχουσι τὰ δασικὰ προϊόντα ἐν τῷ τόπῳ τῆς πωλήσεως αὐτῶν. Ἀλλὰ πάντες γνωρίζετε, ὅτι, ἵνα τὰ δασικὰ προϊόντα μεταφερθῶσιν ἀπὸ τοῦ τόπου τῆς παραγωγῆς εἰς τὸν τόπον τῆς πωλήσεως, ἐπιβαρύνονται διὰ κομίστρων, δι’ ἀγωγίων· εἶναι λοιπὸν ἄδικον νὰ φορολογῇ τὸ Δημόσιον σὺν τῇ ἀξίᾳ τῶν δασικῶν προϊόντων καὶ τὴν ἐργασίαν καὶ τὰ κόμιστρα. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου, Κύριοι, ὁ δῆμος Φαλάνθου, ἢ χωρία τινὰ τοῦ δήμου Φαλάνθου, ὡς ἡ Χρυσοβίτσα, ἡ Ἁλωνίσταινα, τὸ Ροϊνὸν, ἡ Πιάνα καὶ ἄλλα, καί τινες κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως Λεβιδίου, εἶναι ἐξ ἐπαγγέλματος ὑλοτόμοι, διότι ηὐτύχησαν παρὰ τοῖς χωρίοις καὶ ταῖς κώμαις αὐτῶν νὰ ἔχωσι δάση· ὑλοτομοῦσι λοιπὸν διάφορα δασικὰ προϊόντα ἐκ τῶν δασῶν αὐτῶν, καὶ μόλις ἀπολαμβάνουν τὰ ἡμερομίσθια αὐτῶν, καὶ πολὺ μέτρια μάλιστα. Ἀντὶ δὲ αὐτὰ τὰ προϊόντα τὰ δασικὰ νὰ φορολογῶνται κατὰ τὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ἐν τῷ δάσει τῷ παραγαγόντι ταῦτα, ἢ κατὰ τὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ἐν τῇ κωμοπόλει τῇ πλησιεστέρα τῷ δάσει, ὡς ἐν Χρυσοβίτσῃ, φορολογοῦνται κατὰ τὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ἐν Τριπόλει. Ἀλλ’ ἵνα μεταφερθῶσι τὰ δασικὰ ταῦτα προϊόντα ἀπὸ τῆς Χρυσοβίτσης εἰς Τρίπολιν, ἢ ἀπὸ τῆς κωμοπόλεως Ἁλωνισταίνης εἰς Τρίπολιν, ἐπιβαρύνονται διὰ κομίστρων ὑπερβαινόντων πολλάκις τὴν ἀξίαν τῶν δασικῶν τούτων προϊόντων. Ἐὰν π. χ. δύο δοκοὶ ἐν Χρυσοβίτσῃ ἔχωσιν ἀξίαν τριῶν δραχμῶν, διὰ νὰ μεταφερθῶσιν εἰς Τρίπολιν θέλουσιν ἐπιβαρυνθῆ διὰ κομίστρων ἓξ δραχμῶν. Τὸ Δημόσιον λοιπόν, ἀντὶ νὰ φορολογήσῃ τὴν ἀξίαν αὐτὴν τῶν τριῶν δραχμῶν, φορολογεῖ τὴν ἀξίαν τῶν ἐννέα δραχμῶν, διότι εἰς τὰς τρεῖς δραχμὰς προστίθενται καὶ αἱ ἓξ δραχμαὶ τῶν κομίστρων, τὰ ὁποῖα πληρώνονται ἀπὸ τοὺς ὑλοτόμους διὰ τὴν μεταφορὰν αὐτῶν ἀπὸ Χρυσοβίτσης ἢ ἀπὸ Λεβιδίου εἰς Τρίπολιν, καὶ οὕτως, ἐνῷ ἐργάζονται οἱ ὑλοτόμοι νυχθημερὸν, δὲν ἀπομένει τίποτε εἰς αὐτοὺς ἐκ τῆς ἐργασίας των. Ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ παραστήσω ταῦτα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἰδιαιτέρως, ὁ ὁποῖος εὐμενῶς μὲ ἠκροάσθη, καὶ μὲ ἐβεβαίωσεν, ὅτι θέλει δώσει τὰς δεούσας ὁδηγίας, διότι δὲν εἶναι ἀνάγκη νομοθετικῆς διατάξεως. Ἀλλὰ νομοθετικῆς διατάξεως εἶναι ἀνάγκη, ἵνα δεσμευθῶσιν οἱ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως μὴ ἑρμηνεύωσι κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτοῖς ἢ μᾶλλον μὴ παρερμηνεύωσι τοὺς νόμους, ὡς μέχρι τοῦδε. Ἀλλὰ μέχρι τοῦδε αἱ πολλαὶ, ὡς ὑποθέτω, ἀσχολίαι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δὲν τῷ ἐπέτρεψαν νὰ δώσῃ τὰς δεούσας ὁδηγίας εἰς τὰς ἐν Τριπόλει ἀρχάς. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα εὐαρεστούμενος δώσῃ τὰς δεούσας ὁδηγίας, ὥστε αἱ ἐπιτροπαὶ, αἱ συνερχόμεναι κατὰ περιόδους, δυνάμει τοῦ νόμου περὶ δασῶν, πρὸς ἐκτίμησιν τῶν δασικῶν προϊόντων, λαμβάνωσιν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀξίαν τῶν δασικῶν προϊόντων ἐν τοῖς μέρεσι τῆς παραγωγῆς καὶ οὐχὶ ἐν τοῖς τόποις τῆς πωλήσεως αὐτῶν· διότι, ἐάν τις, ἔχων ἀνάγκην τῶν τοιούτων δασικῶν προϊόντων, μεταβῇ — θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ φέρω παράδειγμα μόνον τὰ μέρη τῆς ἐπαρχίας μου — εἰς Χρυσοβίτσαν ἢ εἰς Λεβίδιον πρὸς ἀγορὰν τῶν δασικῶν αὐτῶν προϊόντων, δὲν τῷ ἐπιτρέπεται νὰ ἀγοράσῃ ταῦτα κατὰ τὴν ἀξίαν τὴν ἀγοραίαν ἐν τῷ τόπῳ τῆς πωλήσεως, ἀλλὰ θὰ ἀγοράσῃ ταῦτα κατὰ τὴν ἀξίαν τὴν ἀγοραίαν ἐν Τριπόλει. Διατί; Διότι οἱ ὑλοτόμοι πληρώνουσι τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον θέλουσι πληρώσει εἰς τὴν Τρίπολιν, καὶ ὁ ἐν Τριπόλει πληρωνόμενος φόρος ἀνέρχεται εἰς πολὺ μεγαλείτερον ποσὸν τῆς ἀξίας τῶν δασικῶν προϊόντων ἐν τοῖς τόποις τῆς καταναλώσεως. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν ᾗ περιπτώσει εὑρίσκει δικαίαν τὴν παράκλησίν μου, νὰ εὐαρεστηθῇ καὶ δώσῃ τὰς δεούσας ὁδηγίας, ὅπως ἐφεξῆς παύσῃ τὸ ἄτοπον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἀληθῶς εἶναι ἄτοπον, καὶ ὑποθέτω ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν διαφωνεῖ πρὸς τοῦτο.

§30Α. ΠΕΤΑΛΑΣ. Ἐγὼ πρό τινων ἡμερῶν εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προταχθῇ ἐκ τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ νομοσχέδιον περὶ δασῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι σπουδαῖον, δὲν θὰ ἔχῃ δὲ καὶ καμμίαν ἀντίρρησιν καὶ δύναται νὰ ψηφισθῇ εὐκόλως. Καὶ πάλιν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τοῦτο, διότι νῦν εἶναι ἐποχὴ τῆς συλλογῆς τῶν δασικῶν προϊόντων, καὶ ἐὰν παρέλθῃ ἡ ἐποχὴ αὕτη, θὰ ἦναι τὸ δῶρον, τὸ ὁποῖον θὰ κάμῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἄδωρον.

§31Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Περιττὸν νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περὶ δασῶν θὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν πολὺ συντόμως· ὥστε αἱ ἐγερθεῖσαι ἀμφιβολίαι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ μείνῃ, δὲν εἶναι βάσιμοι. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἐκ Μαντινείας ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, ὁμολογῶ, ὅτι ἔλαβον γνῶσιν τῶν γενομένων καὶ προέβην εἰς τὴν δέουσαν ἐνέργειαν· ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία μοὶ παρετήρησεν, ὅτι, τό γε νῦν ἔχον, δὲν δύναται νὰ διαταχθῇ ἡ ἀναθεώρησις ὅλων τῶν διατιμήσεων· μοὶ παρετήρησε καί τι ἕτερον, ὅτι δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀξία τῶν προϊόντων τούτων, ἡ ἐν τῷ τόπῳ τῆς παραγωγῆς, διότι ἐκεῖ δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ διατίμησις· ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἐδέχθη, εἶναι νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀξία, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ προϊὸν τοῦτο τὸ δασικὸν εἰς τὴν πρώτην ἀγορὰν τῆς πωλήσεως, διότι ἐν τῷ δάσει δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τότε συζητοῦμεν ἐπ’ αὐτῶν.

§32ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ παρακαλῶ, νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀξία τῶν δασικῶν προϊόντων ἡ ἐν τῷ δάσει, ἀλλὰ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀξία αὐτῶν ἐν τοῖς πλησιεστέροις χωρίοις ἢ κώμαις, ὅπου εἶναι ἡ ἀγορὰ αὐτῶν.

§33Γ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Ὑπάρχει βεβαίως νομοσχέδιον περὶ δασῶν, ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν πρόκειται σήμερον. Θέλω ὅμως παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ ἑξῆς σπουδαιοτάτου ζητήματος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Εἶναι ἔλλειψις σπουδαιοτάτη, ἡ ὁποία ζημίαν καὶ εἰς τὸ Δημόσιον προξενεῖ καὶ εἰς τοὺς κατοίκους τῶν μερῶν ἐκείνων. Πρόκειται περὶ τῶν δασῶν τῆς Θεσσαλίας, καὶ ἰδίως τῶν δασῶν τῆς ἐπαρχίας Καλαμπάκας καὶ τῶν Τρικκάλων. Ὡς γνωρίζετε, κύριοι Βουλευταὶ, αἱ ἐπαρχίαι ἐκεῖναι ἔχουσι τὰ μεγαλείτερα δάση τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ δυστυχῶς οὔτε εὐθὺς μετὰ τὴν προσάρτησιν τῆς Θεσσαλίας οὔτε κατόπιν ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως οἱ ἁρμόδιοι συντάξωσι τοὐλάχιστον κατάλογόν τινα καὶ κατατάξωσιν αὐτὰ, ἵνα διευκρινηθῇ οὕτω ποῖα τὰ δημόσια δάση, ποῖα τὰ κοινοτικὰ ἰδιόκτητα, καὶ ποῖα τὰ καθαυτὸ ἰδιόκτητα, ἀλλὰ, κατὰ τὰς περιστάσεις, ὁτὲ μὲν ταῦτα ἐχαρακτηρίζοντο ὡς δάση τοῦ Δημοσίου, ἄλλοτε ὡς κοινοτικὰ καὶ ἄλλοτε ὡς ἰδιόκτητα, καὶ τοιουτοτρόπως ἐξεδίδοντο αἱ ἄδειαι πρὸς ὑλοτομίαν. Ὡς γνωρίζετε, καὶ ἐπὶ τουρκοκρατίας, ἀλλὰ καὶ ἀνέκαθεν, ἐκ τῶν μεγάλων δασῶν τινὰ μὲν ἀνῆκον εἰς τὴν χρῆσιν τῶν κοινοτήτων, ἄλλα δὲ ἦσαν δημόσια, καὶ ἄλλα ἰδιόκτητα. Πρέπει λοιπὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δικαιωμάτων τῆς κατοχῆς καὶ κυριότητος, τὰ ὁποῖα ἀνέκαθεν ἔχουσιν αἱ κοινότητες, ὡς καὶ τὸ Δημόσιον, ὅπου ἔχει τοιαῦτα, νὰ συνταχθῇ ἐπίσημος κατάλογος, καὶ συμφώνως πρὸς αὐτὸν καὶ ἡ ὑπηρεσία ἡ οἰκονομικὴ νὰ λειτουργῇ καὶ αἱ κοινότητες νὰ ἐνασκῶσι τὰ δικαιώματα αὐτῶν. Ἀλλ’ ἴσως εἴπῃ τις, διατί, ἀφοῦ δύναταί τις νὰ κινήσῃ ἀγωγήν, δὲν πηγαίνει εἰς τὰ δικαστήρια, προκειμένου περὶ ἐνασκήσεως τοιούτων δικαιωμάτων; Διότι, ἀπαντῶ, τὸ τοιοῦτον δὲν εἶναι εὔκολον. Εἶναι εὔκολον νὰ τὸ λέγῃ τις, ἀλλ’ εἰς τὴν πρακτικὴν ἐννοεῖτε, ὁποῖαι καὶ ὁπόσαι δυσχέρειαι καὶ ζημίαι δύνανται νὰ παραχθῶσιν εἴς τε τὰς κοινότητας καὶ εἰς τὸ Δημόσιον. Ἕνεκα τούτου πλεῖστοι πλαστοὶ τίτλοι ἀνεφάνησαν εἰς τὸ μέσον, καὶ ἄλλοι μὲν θέλουσι νὰ ἁρπάσωσι δάση τοῦ Δημοσίου, ἄλλοι δὲ δάση τῶν κοινοτήτων. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι εἶναι λίαν ἐπάναγκες νὰ συνταχθῇ κατάλογος ἐπίσημος, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ νὰ προβαίνωσιν αἱ οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ εἰς τὴν ἔκδοσιν ἀδειῶν πρὸς ὑλοτομίαν.

§34Α. ΒΙΤΑΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἔλαβον ἀναφορὰν τῶν ὑπογραμματέων τῶν Πρωτοδικείων καὶ Εἰσαγγελιῶν, καὶ εὗρον πολὺ δίκαια τὰ αἰτήματα τῶν ὑπαλλήλων τούτων, συμφωνῶ δὲ πληρέστατα μὲ τὴν γνώμην τῶν προλαλησάντων, σχετικῶς πρὸς τὰ ζήτημα τοῦτο. Φρονῶ δὲ, Κύριοι, ὅτι, ἐὰν ἱκανοποιηθῶσιν αἱ αἰτήσεις τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, θὰ προκύψουν τρία καλά· πρῶτον θὰ παρουσιασθῶσιν οἱ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι ἀξιοπρεπέστεροι, δεύτερον θ’ ἀπαλλαγῶσιν οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης ἀπὸ τὰς ἐνοχλήσεις, ὁσάκις γίνηται νέα Κυβέρνησις, καὶ τρίτον θὰ ἀπαλλάξωμεν τοὺς Γραμματεῖς τῶν Πρωτοδικῶν νὰ κάμνωσι τὸν δάσκαλον εἰς τοὺς νέους ὑπογραμματεῖς.

§35ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Θὰ κάμω μίαν ὑπόμνησιν. Πρό τινων ἡμερῶν ὑπέβαλον τὴν παράκλησιν, ὅπως προσαχθῇ σημείωσις περὶ τῶν ἐξ ἐμμέσων καὶ ἀμέσων φόρων εἰσοδημάτων τοῦ Δημοσίου καὶ περὶ τοῦ ὅλου εἰσοδήματος τῶν λιμενικῶν ταμείων. Ἡ σημείωσις αὕτη σχετίζεται μὲ δύο νομοσχέδια, τὸ περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως καὶ τὸ περὶ νομῶν, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν προσήχθη. Ὑπενθυμίζω τὴν παράκλησίν μου, ἐλπίζω δ’ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θέλει εὐαρεστηθῇ νὰ προσαγάγῃ τὰς ζητουμένας πληροφορίας. Ἐπίσης εἶχον ὑποβάλει ἄλλην αἴτησιν, ὅπως κατατεθῇ σημείωσις περὶ τῶν δαπανῶν τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὰ στρατολογικὰ γραφεῖα καὶ τῶν δαπανῶν, ὅσας ἀπαιτεῖ ἡ συντήρησις τῶν καταστημάτων καὶ τῶν γραφείων ἑκάστης Μοιραρχίας. Καὶ αὐτὴ ἡ πληροφορία ἐπίσης σχετίζεται μὲ τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, καὶ τὴν ὑπενθυμίζω. Σήμερον ὑποβάλλω γραπτὴν αἴτησιν, διὰ τῆς ὁποίας παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα εὐαρεστηθῇ καὶ προσαγάγῃ σημείωσιν, δεικνύουσαν πόσοι δικασταὶ εὑρίσκονται εἰς τὰς θέσεις των εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα Λευκάδος, Ἄρτης καὶ Κυπαρισσίας κατὰ τὴν πρώτην ἑκάστου μηνὸς ἀπὸ τῆς 1 Μαΐου 1898 ἕως 1 Μαΐου 1899. Ἐν τῇ σημειώσει δὲ νὰ σημειῶται, ἂν παρῆσαν οἱ Πρόεδροι καὶ οἱ Εἰσαγγελεῖς καθ’ ἕκαστον τῶν ἀνωτέρω μηνῶν.

§36Ν. ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης). Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ζητεῖτε σήμερον, εἶναι εὔκολον νὰ προσαχθῶσιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἄλλας, τὰς ὁποίας εἴχετε πρὸ ἡμερῶν ζητήσει, διέταξα τηλεγραφικῶς νὰ μοὶ ἀποσταλῶσιν, ἀλλὰ δὲν τὰς ἔλαβον εἰσέτι· εὐθὺς ὡς τὰς λάβω, θέλω τὰς καταθέσει.

§37ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσαγάγῃ ὅσας τυχὸν ἀναφορὰς ἔλαβε, σχετιζομένας μὲ τὴν διοικητικὴν διαίρεσιν· καὶ λέγω τοῦτο, διότι γνωρίζω, ὅτι ὑπεβλήθησαν τοιαῦται ἀναφοραὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ χθὲς ὁ βουλευτὴς Μεσσήνης κ. Σπυρ. Κουμουνδοῦρος ἐζήτησε τὴν προσαγωγὴν μιᾶς ἀναφορᾶς, τὴν ὁποίαν ὁ ἴδιος ἀνεκοίνωσε. Νομίζω ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀναφοραὶ εἶναι χρήσιμοι πρὸς διαφωτισμὸν τῆς Βουλῆς, καὶ ὑποθέτω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν θὰ δυσκολευθῇ νὰ προσαγάγῃ αὐτὰς αὔριον.

§38Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Σχετικῶς μὲ τὴν τελευταίαν παρατήρησιν, θὰ ὑπενθυμίσω μίαν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ εἶχεν ἀποφασίσει, κατὰ πρότασιν ἐμοῦ, ὅπως περίληψις ὅλων τῶν ἀναφορῶν, τῶν σχετιζομένων μὲ τὰ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδια, συνταχθῇ παρὰ τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς, τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ εἰς τοὺς Βουλευτάς. Εἶναι ἀναγκαία ἡ περίληψις αὕτη, διότι θὰ γνωρίσωμεν ἐξ αὐτῆς, τίνες εἶναι αἱ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι παράπονα καὶ παρατηρήσεις κατὰ διατάξεώς τινος ὡρισμένης ἑνὸς ἐκ τῶν νομοσχεδίων, καὶ εἰδικώτερον ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως καὶ περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου.

§39ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέτετε ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἄλλαι ἀναφοραί;

§40Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑποθέτω καὶ δὲν ὑποθέτω. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι καθημερινῶς ἀφικνοῦνται ἀναφοραὶ ἐκ διαφόρων ἐπαρχιῶν, ἐκ διαφόρων πόλεων, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἁπλῶς, χωρὶς νὰ ἀναφέρηται ἐν περιλήψει τὸ ἀντικείμενον αὐτῶν. Τὸ δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι εἶναι ἓν τῶν σπουδαιοτέρων δικαιωμάτων τοῦ συνταγματικοῦ πολίτου, ἡμεῖς δὲ ἐδῶ τὸ κατηργήσαμεν. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τῶν εἰδικῶν τουλάχιστον αὐτῶν θεμάτων εἶναι καλὸν νὰ λάβωμεν γνῶσιν τοῦ περιεχομένου τῶν ἀναφορῶν, καὶ πρὸς τοῦτο ὑπέβαλον τὴν πρότασίν μου.

§41Κ. Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης προέλαβε μίαν ἐπιθυμίαν, τὴν ὁποίαν εἶχον, διότι, ὡς δύναμαι νὰ ἐπιδείξω ἐνταῦθα ὑμῖν, κύριοι συνάδελφοι, κατήρτισα κατάλογον τῶν μέχρι τοῦδε ὑποβληθεισῶν ἀναφορῶν, αἰτήσεων, εἴτε ὑπομνημάτων, περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, τὰ ὁποῖα ἅπαντα ἀνέρχονται εἰς 62 μετὰ τῶν ἐν τοῖς σημερινοῖς πρακτικοῖς ἀναφερομένων. Δὲν εἶναι δὲ δύσκολον πρᾶγμα ἡ ἐκτέλεσις τῆς ὑποβληθείσης αἰτήσεως τοῦ κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ· δὲν εἶναι ἡ ἐργασία δύο ἢ τριῶν ὡρῶν δύο ὑπαλλήλων.

§42Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Καραπάνος εἶπεν, ὅτι κατηργήθη τὸ σύστημα ἢ τὸ δικαίωμα τῶν ἀναφορῶν· ἡ στατιστικὴ τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου ἀποδεικνύει, ὅτι ἐπολλαπλασιάσθη. Ἀλλ’ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης συναδέλφου οὔτε κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ οἰνοπνευμάτων, ὅτε πολλαὶ ἀναφοραὶ καὶ ὑπομνήματα ὑπεβλήθησαν, ὅτε ἠδύνατο νὰ δικαιολογηθῇ τοιαύτη πρότασις, προετάθη, οὐδὲ νῦν εἶναι δυνατὸν νὰ γένηται δεκτή· διότι, ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ συντάσσωνται ἀκριβεῖς περιλήψεις ὅλων τῶν ὑποβαλλομένων ἀναφορῶν, οὐδέποτε θὰ εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν μας ἐπίσημα πρακτικά, καὶ ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ διανέμωνται τὰ πρακτικὰ μετὰ περιλήψεων τῶν ἀναφορῶν, πάλιν δὲν θὰ ἤρκει ὁ χρόνος εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ ἐργασθῶσιν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν. Νομίζω ὅμως, ὅτι ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς ἔχει προλάβει τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, ὁρίσας ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, ἥτις ἔχει πρόεδρον, γραμματέα καὶ εἰσηγητήν· φρονῶ δὲ, ὅτι ἀρκεῖ νὰ προσκληθῇ ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη νὰ ἐργάζηται ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ διὰ τὰς ἀξίας λόγου νὰ συντάσσῃ εἴτε ἔκθεσιν εἴτε περίληψιν, τὴν ὁποίαν νὰ ὑποβάλλῃ εἰς τὴν Βουλήν· αὐτὸ ὅμως νὰ μὴ γίνηται ἐπὶ ὅλων τῶν ἀναφορῶν, ἀλλὰ μόνον ἐπὶ τῶν κατὰ τὴν κρίσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἀξίων λόγου. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου θὰ ἔχωμεν τὴν ἐπιδιωκομένην ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ λύσιν.

§43Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἀντελήφθη τῆς προτάσεώς μου, διότι, ἐὰν ἀντελαμβάνετο αὐτῆς, δὲν θὰ ὡμίλει ὡς ὡμίλησε. Πρόκειται περὶ ἀναφορῶν σχετιζομένων μὲ σπουδαιότατα ζητήματα, τὰ ὁποῖα συζητοῦμεν, ἐπειδὴ δὲ δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν τύπωσιν ὁλοκλήρου τοῦ κειμένου αὐτῶν, θὰ ἔχωμεν κἄτί τι, πραγματοποιουμένης τῆς ἐκτυπώσεως τῶν περιλήψεων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ τὸ ζήτημα τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀναφέρεσθαι, ταῦτα βεβαίως ὑφίστανται, ἀλλ’ ὑπάρχουσι μόνον ἐν τῷ χάρτῃ διὰ μελανῶν γραμμάτων γεγραμμένα, διότι οὔτε ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν, ἐφ’ ὅσον τοὐλάχιστον ἐγὼ εἶμαι ἐν τῇ Βουλῇ, ὑπέβαλέ ποτε ἔκθεσίν τινα εἰς τὴν Βουλήν, οὔτε ἔχω ἐλπίδα ὅτι εἰς τὸ μέλλον θὰ ὑποβάλῃ. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ὁ κ. Βουλευτής, ὁ ὁποῖος γνωρίζει, ὡς ἀσχοληθεὶς ἄλλοτε ἐν τοῖς γραφείοις τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν εἶναι δύσκολον νὰ συνταχθῇ ἡ περίληψις, τὴν ὁποίαν ἐζήτησα, τῶν ἀναφορῶν ἐπὶ τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα, δὲν θὰ ἐπιμείνῃ ἀντιλέγων εἰς τοῦτο, θὰ θελήσῃ δὲ καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ περιεχομένου τῶν ἀναφορῶν αὐτῶν.

§44Γ. ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι ὅτι δὲν μὲ ἀντελήφθη ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος, διότι ἐγὼ, ἀκριβῶς ἐκ τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχω, τῶν γραφείων, εἶπον ὅ,τι εἶπον, δύναμαι δὲ νὰ προσθέσω, ὅτι, μόνον ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν ὑπάλληλον τῆς ἀξίας καὶ τῆς πείρας τοῦ κ. Καραπάνου, — τὸ λέγω σοβαρῶς αὐτὸ — θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἐργασία, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ κ. Καραπάνος. Ἐὰν δὲ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐννοῇ νὰ ἀσχοληθῇ ὡς ἐπιτροπή, τὸ προτεινόμενον ὑπὸ τοῦ κ. Καραπάνου μέτρον οὐδὲν θὰ φέρῃ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, ἀλλὰ μόνον θὰ γεννήσῃ ἕνα ἔτι κυκεῶνα εἰς τὸν ὑπάρχοντα ποικίλον τοιοῦτον ἐν ταῖς βουλευτικαῖς ἐργασίαις.

§45Κ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος ἐκ Μεγαρίδος συνάδελφος ἀδίκως, νομίζω, παρέστησεν ὡς ἐν κυκεῶνι εὑρισκόμενον αὐτὸ τὸ διαμέρισμα τῆς ἐνεργείας τῆς Βουλῆς, καὶ ἀδίκως ἀνέμιξεν ἐν τῷ κυκεῶνι αὐτῷ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ. Βλέπετε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐκπέμπονται ἀπὸ 62 μέρη τοῦ Κράτους φωναὶ διαμαρτυρίας, ἀπευθύνονται συστάσεις, ὑποδεικνύεται εἰς τὴν Βουλὴν ὁ τρόπος, καθ’ ὃν δύναται νὰ βελτιωθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὑπάρχουσιν ἄπειρα ψηφίσματα Δημοτικῶν Συμβουλίων, λόγοι ὁλοκλήρων ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ δείξωσιν εἰς ἡμᾶς, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διαμορφωθῇ τὸ νομοσχέδιον τῆς διοικητικῆς διαιρέσεως κάλλιον. Νομίζω ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Μεγαρίδος ἠδίκησε τὸ ζήτημα καὶ τὴν σπουδαιότητα αὐτοῦ, μετατρέψας αὐτὸ εἰς γενικώτερον, ἐνῷ ἐπρόκειτο μόνον περὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Παρακαλῶ λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ διατάξητε νὰ δοθῇ εἰς ἡμᾶς, ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, ἡ σημείωσις, τὴν ὁποίαν ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· θὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τούτου.

§47ΣΠ. Ε. ΣΤΑΗΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν ἐν ἰσχύϊ Κανονισμόν, ὁ ὁποῖος ἐν ἄρθρῳ 57 λέγει: «Αἱ ἀναφοραί, ἀφοῦ ἀνακοινωθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν, πέμπονται ὑπὸ τοῦ Προέδρου εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν, ὅπως αὕτη, ἐὰν κρίνῃ εὔλογον, ὑποβάλῃ τὴν ἐπὶ τούτων γνώμην της εἰς τὸ Σῶμα. Ἡ Βουλὴ ὅμως δύναται ν’ ἀποφασίσῃ νὰ διαβιβασθῶσιν ἁπλῶς αἱ ἀναφοραὶ ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὸ οἰκεῖον Ὑπουργεῖον, ἢ νὰ σταλῶσι μετὰ συστάσεως». Ἑπομένως, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην καὶ κατὰ τὸν Κανονισμόν, εἶναι περιττὸν ν’ ἀνατεθῇ εἰς ἰδιαιτέρους ὑπαλλήλους, εἰς ἰδιαίτερον γραφεῖον νὰ συντάξῃ κατάλογον, ἀφοῦ ἔχομεν τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου τούτου. Ἔχετε καθῆκον, κύριε Πρόεδρε, νὰ καλέσητε τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀναφορὰς καὶ νὰ ὑποβάλῃ, ἐὰν κρίνῃ εὔλογον, τὴν ἐπὶ τούτων γνώμην της εἰς τὴν Βουλήν.

§48Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι βεβαίως ἀληθές, ὅτι ὁ Κανονισμὸς προβλέπει περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον αἱ ἀναφοραί, αἱ ὑποβαλλόμεναι εἰς τὴν Βουλήν, ἀποστέλλονται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐγκρινόμεναι, ὅταν ἐγκρίνωνται ὑπὸ ταύτης, ἐπανέρχονται εἰς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης συνάδελφος καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς εἶπον, ὅτι, συζητουμένου νῦν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως, τὸ ὁποῖον ἔχει μεγίστην σπουδαιότητα καὶ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐπιφέρῃ βλάβην, ἐὰν δὲν μελετηθῇ δεόντως, καλὸν εἶναι νὰ προσαχθῶσιν ἐν περιλήψει αἱ ἀναφοραὶ αἱ σχετικαὶ πρὸς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἵνα γνωρίσῃ ἡ Βουλὴ ποῖαι αἱ σκέψεις ἐκείνων, ὧν μέλλει νὰ κανονισθῇ ἡ θέσις ἐν σχέσει πρὸς τὸ Κράτος. Οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις μονίμως κατοικοῦντες εὑρίσκονται ἐγγύτατα τῶν διοικούντων καὶ τῶν διοικουμένων, καὶ γνωρίζουσι κάλλιον ἡμῶν τὰ συμφέροντα καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Δημοσίου. Ἀλλ’ ἐξετοπίσθη τὸ ζήτημα ὑπὸ τοῦ προλαλήσαντος κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κυθήρων. Δὲν πρόκειται περὶ ὅλων ἐν γένει τῶν εἰς τὴν Βουλὴν ὑποβληθεισῶν ἀναφορῶν, ἀλλὰ πρόκειται μόνον περὶ τῶν ἀναφορῶν, αἱ ὁποῖαι σχετίζονται πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Περὶ τῆς τοιαύτης λοιπὸν προτάσεως προκειμένου, δὲν πιστεύω ὅτι βλάπτει ἡ μελέτη τῶν ὑποβληθεισῶν ἀναφορῶν. Τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ δι’ ἐκτάκτου καὶ μεγάλης ἐργασίας, ὡς ἰσχυρίσθη ὁ ἐκ Κυθήρων συνάδελφος· ἐντὸς δύο ἡμερῶν δύναται νὰ τυπώσῃ καὶ διανείμῃ τὰς περιλήψεις τῶν ἀναφορῶν τούτων.

§49Μ. ΛΑΜΠΡΥΝΙΔΗΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, δύναμαι νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κυθήρων κ. Βουλευτοῦ, φρονῶ δέ, ὅτι ὑπαρχούσης τῆς δυσκολίας νὰ λάβῃ ἀμέσως γνῶσιν ἡ Βουλὴ τοῦ περιεχομένου τῶν ὑπομνημάτων καὶ ἀναφορῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπεστάλησαν ἐκ τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν σχετικῶς πρὸς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους, ὀφείλει ἡ Βουλή, σεβομένη τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ Ἕλλην ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι, ὀφείλει, λέγω, νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, μέχρις οὗ συνέλθῃ ἡ ἐπιτροπή, ἐξετάσῃ τὰς ἀναφορὰς καὶ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ πόρισμα τῶν σκέψεών της· διότι ἄλλως τὸ δικαίωμα τοῦτο τοῦ ἀναφέρεσθαι, ὡς ὀρθῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης κ. συνάδελφος, μένει ἐν τῷ χάρτῃ γεγραμμένον διὰ μελανῶν στοιχείων. Καὶ εἶναι βεβαίως τολμηρὸν νὰ παραβιάζηται μία τοιαύτη ὑψηλὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία ἀπεκτήθη διὰ θυσίας αἱμάτων. Προτείνω λοιπὸν νὰ μὴ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως, πρὶν ἢ συνέλθῃ ἡ ἐπιτροπή, ἐνεργήσῃ τὰς ἀρχαιρεσίας της, μελετήσῃ τὰς ἀναφορὰς αὐτὰς καὶ φέρῃ τὸ πόρισμά της, ὅπως ἡ Βουλὴ ἐν ἐπιγνώσει τῶν παραπόνων τῶν πολιτῶν, λελογισμένως, ἀποφασίσῃ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§50Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Νομίζετε ὅτι πρόκειται μόνον περὶ παραπόνων;

§51ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Καὶ περὶ αἰτήσεων.

§52Μ. ΛΑΜΠΡΥΝΙΔΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι πρόκειται καὶ περὶ παραπόνων, διότι ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Θηβῶν ἔχει ἀναφοράν, ἐν τῇ ὁποίᾳ οἱ συμπολῖταί του ἀπειλοῦσιν, ὅτι, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἔχει, θὰ διαταράξῃ τὴν δημοσίαν τάξιν (θόρυβος).

§53Δ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κύριος συνάδελφος θὰ ἦναι ἀρκετὰ φιλόνομος, ὥστε νὰ μὴ διαβιβάσῃ τοιαύτην ἀναφοράν.

§54Μ. ΛΑΜΠΡΥΝΙΔΗΣ. Ἰδοὺ ἡ ἀναφορά. (Ἀναγινώσκει αὐτήν).

§55Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἔλαβε τὸν λόγον, ὅπως ζητήσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ· ἀλλ’ ἐλησμόνησε τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ἔφερε πρότασιν ἀναβολῆς, καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον, οὔτε πρόκειται νὰ συζητηθῇ. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὸ ἀναγνωσθὲν τηλεγράφημα, παρατηρῶ ὅτι δύναται ὁ λαὸς τῶν Θηβῶν νὰ διατυπώσῃ οἱαδήποτε θέλει ἐπιχειρήματα κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ οὐδὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἀπειλήσῃ διατάραξιν τῆς δημοσίας τάξεως. Ἄς ἦναι βέβαιος ὁ λαὸς τῶν Θηβῶν, ἢ μᾶλλον ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐν ὀνόματι αὐτοῦ τηλεγραφοῦσιν, ὅτι ἡ ἐξουσία θέλει ἐμποδίσει τὴν διατάραξιν τῆς δημοσίας τάξεως (ἐπιδοκιμασίαι).

§56Ν. ΔΑΟΥΤΗΣ. Ὅταν πρόκειται νὰ προβῆτε εἰς τοιαῦτα μέτρα, παρακαλῶ νὰ τὸ δηλώσητε (Θόρυβος). Ὅταν πρόκειται νὰ καταστραφῶσιν ἐπαρχίαι χάριν τῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως (Θόρυβος), ἔχουσι τὸ δικαίωμα αἱ ἐπαρχίαι αὗται νὰ διαμαρτυρηθῶσι (Θόρυβος).

§57Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ Βουλευταὶ δύνανται νὰ ἐκφράσωσι τὰς γνώμας αὐτῶν καὶ τοὺς πόθους τῶν ἐπαρχιῶν των, δὲν δύνανται ὅμως νὰ εἴπωσιν, ὅτι, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ ὑποβληθὲν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, ἀπειλεῖται διατάραξις τῆς τάξεως. Οὐδεμία διατάραξις τοιαύτη ἀπειλεῖται, καὶ αἱ ἐπαρχίαι ὅλαι θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦναι αὕτη (Θόρυβος).

§58ΔΑΟΥΤΗΣ. ..... (Θόρυβος καὶ σάλος ἐν τῇ Βουλῇ).

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ ἐκ Θηβῶν, σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν.

§60ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Διακόψατε τὴν συνεδρίασιν, κύριε Πρόεδρε (Θόρυβος).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, εἰς τὰς θέσεις σας.

§62Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ κύριοι Βουλευταί, οἱ διαφωνοῦντες πρὸς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλεν, ἂς μὴ νομίζωσιν ὅτι διὰ τῶν μέσων, περὶ ὧν γίνεται λόγος ἐν τῷ ἀναγνωσθέντι τηλεγραφήματι, θέλουσι κατισχύσει. Ἐὰν ταῦτα σκέπτωνται, πολὺ ἀπατῶνται. Ἡ Βουλὴ θέλει λάβει ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀναφορὰς τῶν κατοίκων οἱασδήποτε ἐπαρχίας, καὶ ἐν τῷ κυριαρχικῷ αὐτῆς δικαιώματι θέλει σταθμίσει τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς αὐτήν, καὶ θέλει ἐκδώσει τὴν ἀπόφασίν της. Ἡ ἀπόφασις δὲ τῆς Βουλῆς, ὅταν ὁ νόμος ψηφισθῇ καὶ κυρωθῇ, θέλει ἐφαρμοσθῇ, ἡ δὲ Κυβέρνησις, γινώσκουσα τὸ καθῆκόν της, θέλει ἐπιβάλει τὸν σεβασμὸν τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, καὶ εἰς τὴν ἀπόφασιν ταύτην ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι θὰ ὑποβληθῶσι (χειροκροτήματα). Πάταγος πολὺς ἐγείρεται. Εἶσθε Κύριοι, ἐλεύθεροι, ἐὰν ἔχητε ὑπὲρ ὑμῶν δικαίους λόγους καὶ ἰσχυρὰ ἐπιχειρήματα, ν’ ἀντιτάξητε τούτους, ὅταν θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ μὴ ὑποστηρίζετε ὅτι τὸ ζήτημα ἔχει ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν πράγματι δὲν ἔχει. Δὲν πρόκειται περὶ καταστροφῆς τῶν Θηβῶν. Τὸ νομοσχέδιον οὐδὲν ἀπὸ τὰς Θήβας ἀφαιρεῖ· μεταξὺ Θηβῶν καὶ Λεβαδείας διεξάγεται πάλη, τίς τῶν δύο πόλεων ἔσται ἡ ἕδρα τοῦ νέου νομοῦ· περὶ τούτου εἶσθε ἐλεύθεροι νὰ ἔχητε οἱανδήποτε θέλετε γνώμην, καὶ ὑπὲρ τῆς γνώμης ὑμῶν νὰ ὑψώσητε τὴν φωνήν σας. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀσπασθῇ τὴν γνώμην σας, ἡ Κυβέρνησις θὰ ὑποκύψῃ εἰς τὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς· ἐὰν ἀπ’ ἐναντίας ἡ Βουλὴ τὴν γνώμην ὑμῶν ἀπορρίψῃ, καθῆκον ἔχετε νὰ ὑποταχθῆτε εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, καὶ θὰ ὑποταχθῆτε! (χειροκροτήματα).

§63Γ. ΡΩΜΑΣ. Σήμερον δὲν πρόκειται περὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ· δὲν εἰσήλθομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§64ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἡ ἀποστροφή, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμε πρὸς τοὺς ἔχοντας γνώμην ἐναντίαν, εἶναι κατὰ τοῦτο ἀξία παρατηρήσεως, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἀρνούμεθα νὰ ὑποταχθῶμεν εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς, αἵτινες πρέπει νὰ ἔχωσι κῦρος· θέλομεν μόνον νὰ ὑποδείξωμεν, ὅτι δὲν πρέπει ἡ πλειονοψηφία νὰ ζητῇ νὰ καταπνίξῃ τὴν φωνὴν τῆς μειονοψηφίας (θόρυβος καὶ ἀντεγκλήσεις μεταξὺ τῶν βουλευτῶν Μπουφίδου καὶ Δαούτη).

§65ΑΣΗΜ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι ἀπὸ πολλῆς ὥρας διαδραματίζονται ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ σκηναί, εἰς τὴν κατάπαυσιν τῶν ὁποίων πάντες ἔχομεν συμφέρον νὰ συντελέσωμεν. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἐπὶ τοσοῦτον ὁ ἐρεθισμὸς ἐπιτείνεται. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει, κύριε Πρόεδρε, νὰ διακόψητε ἐπ’ ὀλίγα λεπτὰ τῆς ὥρας τὴν συνεδρίασιν.

§66ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§67ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναγγείλω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἶμαι ἐκ τῶν διαφωνούντων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον· θέλω ὅμως ὑποταχθῆ εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας.

§68ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν συζητοῦμεν τὸ νομοσχέδιον.

§69ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἦτο ἄδικος ἡ μομφή, ἡ ἐκτοξευθεῖσα παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καθ’ ὅλων τῶν διαφωνούντων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Οἱ ἀξιότιμοι ἐκ Θηβῶν καὶ Ναυπλίας Βουλευταὶ ἐπὶ τὸ θερμότερον ἴσως παρέστησαν τὸ ζήτημα. Ἀλλ’ ἡ θερμότης αὕτη δὲν δικαιολογεῖ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν εἰς τὴν μομφήν, τὴν ὁποίαν ἀπέδωκε κατὰ τῶν διαφωνούντων πρὸς αὐτόν. Ἐξ ὀνόματος τῶν συμπολιτῶν μας ἔχομεν ἐντολὴν νὰ συζητήσωμεν καὶ ἀποκρούσωμεν τὸ νομοσχέδιον, ἔχομεν ὅμως καὶ ἐντολὴν νὰ ὑποτασσώμεθα εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κρίτσας ἔχει τὸν λόγον.

§71Δ. ΚΡΙΤΣΑΣ. Δὲν θὰ ὁμιλήσω, Κύριοι, περὶ ζητήματος δυναμένου νὰ προκαλέσῃ σκηνὰς ὁμοίας ἐκείνων, τὰς ὁποίας εἴδομεν τῇ στιγμῇ ταύτῃ, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὲ ἀκούσῃ ἐν εἰρήνῃ. Γνωρίζετε πάντες, ὅτι πρὸ ἐτῶν ἑταιρεία τις ἀγγλικὴ ἀνέλαβε τὴν κατασκευὴν τῆς ἀπὸ Πειραιῶς μέχρι Λαρίσης σιδηροδρομικῆς γραμμῆς, καὶ ὅτι μετά τινα χρόνον ἡ ἑταιρεία αὕτη ἐκηρύχθη ἔκπτωτος. Ὅτε ἡ ἑταιρεία αὕτη εἰργάζετο, εἴτε ἀπ’ εὐθείας, εἴτε δι’ ὑπεργολάβων, οἱ κάτοικοι τῆς Φθιώτιδος, ἰδίᾳ δὲ οἱ τῆς Λαμίας, ἔμποροι καὶ βιομήχανοι, ἦλθον εἰς συναλλαγὰς μετὰ τῆς ἑταιρείας ἐκείνης καὶ τῶν διαφόρων ὑπεργολάβων αὐτῆς, καὶ ὅτε εἶδον τὰς ἐργασίας προβαινούσας, καὶ κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς των καὶ τὰς ἐλπίδας των ἐπείσθησαν, ὅτι τὸ ἔργον ἐκεῖνο θὰ ἐπερατοῦτο ὁμαλῶς, καθῆκόν των ἐθεώρησαν νὰ διευκολύνωσι καὶ αὐτοὶ τὸ ἔργον, καὶ πρὸς τοῦτο ἐπίστωνον τοὺς ὑπεργολάβους ἐκείνους, ὅσον περισσότερον ἠδύναντο. Ἡ ἑταιρεία ἐκείνη ἐνήργει τὰς πρὸς τοὺς ὑπεργολάβους καὶ τοὺς ἐργάτας της πληρωμὰς κατὰ διμηνίαν, οὗτοι δέ, λαμβάνοντες παρὰ τῆς ἑταιρείας τὰ χρήματα, ἐπλήρωνον δι’ αὐτῶν τὰ χρέη των πρὸς τοὺς ἐν Φθιώτιδι ἐμπόρους καὶ βιομηχάνους, καὶ τοιουτοτρόπως ὁμαλῶς διεξήγοντο μεταξὺ των αἱ ὑποθέσεις αὗται μέχρι τῆς τελευταίας πληρωμῆς, ἣν ἐνήργησεν ἡ ἑταιρεία ἐκείνη. Αἴφνης ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἡμέραν τινὰ ἐκήρυξεν ἔκπτωτον τῶν δικαιωμάτων της τὴν ἑταιρείαν, καὶ ἡ ἑταιρεία ἀποχωρήσασα δὲν ἐνεπλήρωσε τὴν ἐργασίαν τοῦ τελευταίου χρονικοῦ διαστήματος, καὶ ὡς ἐκ τούτου οἱ ἔμποροι τῆς Λαμίας ἔχουσι λαμβάνειν παρὰ τῶν ὑπεργολάβων καὶ τῆς ἑταιρείας τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἔδωκαν αὐτοῖς εἰς εἴδη, ποσὰ τὰ ὁποῖα ὑπερβαίνουσι κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς των τὰς ἑξακοσίας χιλιάδας δραχμάς. Ἔκτοτε οἱ κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον ζημιωθέντες Φθιῶται ἐζήτησαν τὰ ποσὰ ταῦτα παρὰ τοῦ Δημοσίου, καὶ δικαίως, διότι εἰς τὸ ταμεῖον αὐτοῦ ἐκτὸς τῆς ὑπὸ τῆς ἑταιρείας κατατεθείσης ἐγγυήσεως εὑρίσκεται καὶ τὸ δέκατον τῆς ἀξίας τῆς συντελεσθείσης ἐργασίας. Τὸ Δημόσιον ὅμως οὐδὲν ἐνήργει, καὶ οἱ ζημιωθέντες ἐκεῖνοι ἀφέθησαν εἰς τὴν τύχην των, στερηθέντες τῶν μικρῶν των αὐτῶν κεφαλαίων, τῶν ἀποτελούντων τὴν ὅλην περιουσίαν των. Οὐδὲν λοιπὸν ἐζήτουν πλέον, καὶ οἱ πρώην ἔμποροι ἐζήτουν τὸν ἄρτον των, ἀσχολούμενοι εἰς βαρέα καὶ ὅλως ξένα εἰς αὐτοὺς ἔργα. Πρὸ τριετίας ἐδόθη εἰς αὐτοὺς ἀφορμὴ νὰ ἀναμνησθῶσι τῶν ζημιῶν των ἐκείνων, καὶ ἔκτοτε καθ’ ἑκάστην ἀπευθυνόμενοι πρός με, μὲ παρακαλοῦσι νὰ ὑψώσω ἐνταῦθα ὑπὲρ αὐτῶν τὴν φωνήν μου. Πρὸ τριῶν, λέγω, ἐτῶν ἡ Βουλή, τῇ εἰσηγήσει τῆς τότε Κυβερνήσεως, ἐψήφισε πίστωσιν 400,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπληρώθησαν εἰς τοὺς ἐν Ἀρκαδίᾳ κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ζημιωθέντας ἐμπόρους, βιομηχάνους καὶ ἐργάτας ἐκ τῆς πτωχεύσεως τοῦ ἀναλαβόντος τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν κυρίου Ρολέν. Ὅτε ἡ πίστωσις ἐκείνη ἐψηφίζετο, πλειστάκις παρεκάλεσα, βοηθούμενος μάλιστα εἰς τοῦτο καὶ ὑπὸ τοῦ νῦν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, τὴν τότε Κυβέρνησιν, ὅπως εἰς τὸ ποσὸν ἐκεῖνο προσθέσῃ καὶ ἕτερον ποσὸν, διὰ τοῦ ὁποίου θ’ ἀπεζημιοῦντο ἢ θὰ περιεθάλποντο καὶ οἱ ἐν Φθιώτιδι ὁμοιοπαθεῖς τῶν Ἀρκάδων· δυστυχῶς ὅμως ὁ τότε κ. Πρωθυπουργὸς ἀπέκρουσε τὴν παράκλησίν μου ἐκείνην, εἰπὼν ὅτι δὲν ἦτο φρόνιμον νὰ ζητήσωμεν τὴν πίστωσιν πρὶν ἢ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἐξακριβώσῃ τὰς ζημίας, ἃς οἱ ἐν Φθιώτιδι ὑπέστησαν. Ἐπαναφέρων λοιπὸν τὸ ζήτημα τοῦτο, παρακαλῶ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, ἵνα ὁ εἷς μὲν τούτων εὐαρεστηθῇ καὶ διατάξῃ τὴν ἐξακρίβωσιν τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουσι λαμβάνειν οἱ ἀναξιοπαθοῦντες ἐκεῖνοι συμπολῖταί μου, ὁ ἄλλος δὲ, συλλέγων τὰς πληροφορίας ταύτας, καταρτίσῃ νομοσχέδιον διὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον τῆς Βουλῆς, δι’ οὗ νὰ ἐπιτραπῇ ἡ πληρωμὴ ποσοῦ τινὸς πρὸς τοὺς ἀτυχεῖς ἐκείνους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν θὰ ἔλεγον, ἂν μὴ καὶ ἄλλοι ὁμοιοπαθεῖς ἐλάμβανον τὰ εἰς αὐτοὺς ὀφειλόμενα. Ἑτέραν παράκλησιν ἔχω νὰ ὑποβάλω πρὸς τὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Ὑπουργόν. Πάντες γνωρίζετε, ὅτι κατὰ τὸν πόλεμον καὶ ἐπὶ πολὺν χρόνον μετ’ αὐτὸν ὅλος ὁ ἐν Θεσσαλίᾳ συσσωρευθεὶς στρατὸς κατέληξε καὶ διέμεινε μέχρι τῆς ἀνακαταλήψεως τῆς Θεσσαλίας ἐν Λαμίᾳ καὶ τοῖς πέριξ αὐτῆς. Κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον ὁ στρατὸς κατέλαβε διὰ διαφόρους χρήσεις πολλὰ οἰκήματα, καὶ οἱ πλεῖστοι τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν οἰκημάτων τούτων δὲν ἔλαβον εἰσέτι τὰ μισθώματα. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐκδώσῃ τὰς ἀπαιτουμένας διαταγὰς, ὅπως τὰ διάφορα σώματα ἐπισπεύσωσι τὴν πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων τούτων χρηματικῶν ποσῶν, ἡ καθυστέρησις τῶν ὁποίων παρατεινομένη βεβαίως δὲν δικαιολογεῖται.

§72Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Πρὸς τὴν Λαμίαν ἔχω λίαν συμπαθῶς, διότι κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα, καθ’ ὃ ἐξενίσθην ἐκεῖ, ἡ πόλις μετ’ ἀγάπης οὐ τῆς τυχούσης ἐφέρετο πρός με, καὶ ἑπομένως εἰς πᾶν ὅ,τι ἀφορᾷ αὐτὴν αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποφαίνωμαι ταχέως καὶ ἀποτελεσματικῶς. Πολλὰ τῶν ζητημάτων, ἐξ ὅσων ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἐλύθησαν, καὶ τὰ λοιπὰ θέλουσι λυθῆ.

§73ΚΡΙΤΣΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ δι’ ἐμοῦ τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν συμπολιτῶν μου διὰ τὰ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα τρέφει πρὸς αὐτούς.

§74ΠΛΑΤΗΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω καθῆκόν μου νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργόν.

§75Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνω ἐρώτησιν πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, καὶ ἔλαβον πληροφορίας τινὰς περὶ τῶν πόρων, τοὺς ὁποίους τὸ νομοσχέδιον περὶ νόμων καὶ τῆς διοικήσεως αὐτῶν δίδει εἰς τὰ Νομαρχιακὰ Συμβούλια. Σήμερον ἀναγκάζομαι νὰ ὑποβάλω τροποποιήσεις τινὰς, ἐπειδὴ εἶναι δευτέρα ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου, χωρὶς νὰ περιμείνω τὴν ὑποβολὴν τῶν πληροφοριῶν. Ὅταν αὗται ὑποβληθῶσι, θὰ ἴδω ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη νὰ φέρω παρατηρήσεις ἐπ’ αὐτῶν. Περὶ τῶν ἐσόδων τῶν ἐν Θεσσαλίᾳ κτημάτων τοῦ ἀειμνήστου Κωνσταντίνου Ζάππα εἶχον ἐπίσης ζητήσει πληροφορίας.

§76Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὴν πληροφορίαν περὶ τῶν ἀμέσων φόρων σᾶς εἶπον ὅτι δὲν δύναται τὸ Ὑπουργεῖον νὰ δώσῃ ἐκ τοῦ προχείρου. Ἐτηλεγράφησα ἀμέσως καὶ ἐζήτησα τὴν συγκέντρωσιν τῶν πληροφοριῶν. Ἅμα λάβω αὐτὰς, θέλω τὰς ὑποβάλει. Τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς Ναυπλίας, τὴν ὑπέβαλον.

§77Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τουλάχιστον νὰ ὑποβάλητε ὅσας πληροφορίας ἔχει τὸ τμῆμα.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Καραπάνου ὑποβληθεῖσα τροπολογία ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν νόμων καὶ τῆς διοικήσεως αὐτῶν» θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 275).

§79Ι. ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίαν, ἢ μᾶλλον κατὰ τὴν χθεσινὴν παννυχίδα, συνέβη ἐπεισοδιακὴ παρεξήγησις μεταξὺ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐξακολουθῇ διατελοῦσα ὑπὸ τὸ κράτος τοιούτων παρεξηγήσεων, καὶ εὐχῆς ἔργον ἤθελεν εἶναι, ἐὰν ἐδίδοντο ἐξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ θέσωσι τέρμα εἰς τὰ χθὲς λεχθέντα, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν ἐλέχθησαν μὲ πρόθεσιν νὰ θίξωσιν οὐδενὸς τὴν φιλοτιμίαν.

§80Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Βεβαίως δὲν πρόκειται περὶ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, —διότι ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶχεν ἐγκαταλείψει τὴν θέσιν αὑτοῦ — πρόκειται περὶ τοῦ Βουλευτοῦ Ὕδρας κ. Τσαμαδοῦ. Ἀμφιβάλλω ἐὰν ὁ κ. Τσαμαδὸς πιστεύῃ, ὅτι ἡ ἀγόρευσίς μου εἶχε κανένα λόγον νὰ προσβάλῃ αὐτὸν, διότι γνωρίζει, ὅτι τὸν τιμῶ καὶ τὸν ἀγαπῶ, καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ὁμιλῶν κατόπιν εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν χθὲς νομοσχέδιον περὶ τῶν συνταγματαρχῶν, εἶπον, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, διότι νομίζω, ὅτι ἡ παρουσία τοῦ κ. Τσαμαδοῦ, τοῦ κ. Βασιλειάδου, τοῦ κ. Λιμπρίτου καὶ ἄλλων συνταγματαρχῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, τῶν ὁποίων ἐκτιμῶ τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὰς γνώσεις, εἶναι λίαν χρήσιμος. Τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι κανένα σκοπὸν δὲν εἶχον νὰ ἐγγίσω κανένα.

§81ΑΘ. ΜΠΑΣΙΑΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ταῦτα ὑποβάλω πρότασιν, καθ’ ἣν «ἡ Βουλὴ μετὰ τὰ λεχθέντα ἐκφράζει τῷ Προέδρῳ αὐτῆς τὴν πλήρη συμπάθειάν της».

§82Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ πρότασις αὕτη οὔτε κἂν δύναται νὰ ἀναγνωσθῇ, διότι ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶχε κατέλθει ἀπὸ τὴν ἕδραν του καὶ εἶχε λάβει μέρος εἰς τὴν συζήτησιν ὥστε δὲν ἐπρόκειτο περὶ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ περὶ τοῦ Βουλευτοῦ Ὕδρας. Πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ὕδρας ἔδωκα τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας νομίζω, ὅτι ὤφειλον νὰ δώσω, ἀπονέμων δικαιοσύνην, ἐὰν ἠδίκησα αὐτόν. Ἀλλ’ ἡ πρότασις αὕτη δὲν πρέπει οὔτε κἂν νὰ ἀναγνωσθῇ.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς κύριος Κ. Παπαμιχαλόπουλος κατέθηκε τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν: «Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσαγάγῃ τὰς ἑξῆς πληροφορίας: 1) Πόσαι ὑποθέσεις εἰσήχθησαν εἰς ἕκαστον εἰδικὸν Πταισματοδικεῖον τοῦ Κράτους κατὰ τὰ τέσσαρα τελευταῖα ἔτη, ἤτοι τὰ 1895, 1896, 1897, 1888 καὶ τὴν πρώτην τριμηνίαν τοῦ 1899; 2) Παρὰ τίνος δικαστικῆς ἀρχῆς παρηγγέλθη ἕκαστος πταισματοδίκης πρὸς προανάκρισιν; 3) Πόσαι παραγγελίαι ἢ αἰτήσεις πρὸς ἐκτέλεσιν ἐπιδόσεων διαφόρων κλήσεων ἢ κλητηρίων εἰσήχθησαν εἰς ἓν ἕκαστον Πταισματοδικεῖον εἰδικὸν τοῦ Κράτους παρ’ οἱασδήποτε ἀνακριτικῆς ἢ διοικητικῆς ἀρχῆς; 4) Πόσαι ἀποφάσεις ἐξεδόθησαν παρ’ ἑκάστου Πταισματοδικείου καθ’ ἕκαστον τῶν ἀνωτέρω ἐτῶν;» Ὁ αὐτὸς κ. Βουλευτὴς ὑποβάλλει τὴν ἑπομένην αἴτησιν: «Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑπομνήσω τοῖς κ. κ. Ὑπουργοῖς τῶν Ἐσωτερικῶν, Οἰκονομικῶν καὶ Ναυτικῶν τὴν παράκλησίν μου πρὸς ἕκαστον τούτων περὶ προσαγωγῆς διαφόρων πληροφοριῶν, ὡς διετύπωσα αὐτὴν κατὰ τὴν ΛΗʹ συνεδρίασιν τῆς 28 Μαΐου (ὅρα πρακτικῶν διανεμηθέντων σελίδα 8). Παρακαλῶ δὲ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ τὴν δέουσαν ἐνέργειαν διὰ τοῦ Γραφείου, ἵνα διευκολυνθῇ ἡ ἐκτέλεσις τῆς αἰτήσεώς μου ταύτης.»

§84Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑπομνήσω μίαν σύστασίν μου περί τινος χήρας δεκανέως φονευθέντος κατὰ τὸν πόλεμον ἐν Βελεστίνῳ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν αὐθωρεὶ ἐνήργησε—καὶ ὀφείλω νὰ τῷ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην μου ἐπὶ τούτῳ—καὶ ἐζήτησε πληροφορίας ἀπὸ τὸ σύνταγμα, εἰς ὃ ἀνῆκεν ὁ εἰρημένος δεκανεὺς, καὶ ἀπὸ τὸν οἰκεῖον δήμαρχον, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω πῶς μετὰ τὰς πληροφορίας ταύτας ἐσταμάτησεν ἡ ὑπόθεσις εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§85Θ. ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη μία πρότασις ἀπὸ τὸν κ. Μπασιᾶν. Τί γίνεται;

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἀπέσυρε.

§87ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὄχι.

§88ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὴ εἶναι μία πρότασις λαθροχειρίας, καὶ πρέπει νὰ ἀπορριφθῇ (Θόρυβος).

§89ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Δὲν δύναται νὰ κατατεθῇ πρότασις χωρὶς νὰ ζητηθῇ ἀπόφασις ἐπ’ αὐτῆς.

§90ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὴν ἀπέσυρε τὴν πρότασιν.

§91ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὄχι, δὲν τὴν ἀπέσυρα.

§92Κ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἔχει τόσους στύλους ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὥστε δὲν ἔχει ἀνάγκην τῆς ὑπερασπίσεως ὑμῶν.

§93ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἀνάγκην βεβαίως δὲν ἔχει.

§94ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι, οἱ λόγοι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἀπευθύνονται πρὸς ἐμέ.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπασιᾶς ἀπέσυρε τὴν πρότασιν.

§96ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλαβον τηλεγράφημα ἐξ Ἀχαΐας, τοῦ ὁποίου τὸ περιεχόμενον ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Κάτοικοι Ἁλυσσοῦ, Καμινίων, Καμινίτσης, Μπεδρανίου ἐν πανδήμῳ συλλαλητηρίῳ πρὸ ναοῦ Ἁλυσσοῦ «Ἁγία Τριὰς» ἐψηφίσαντο τάδε. Ἐκφράζουσιν εὐγνωμοσύνην των πρὸς Κυβέρνησιν καὶ ὑποστηρικτὰς σταφιδικοῦ νομοσχεδίου, ἐξ οὗ σωτηρία Ἑλλάδος» κλπ.

§97ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅμοιον τηλεγράφημα ἔχομεν καὶ ἡμεῖς ἐκ τῆς ἐπαρχίας μας.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Πατρῶν κ. Χοϊδᾶς ὑποβάλλει ἔγγραφον ἐπερώτησιν.

§99ΑΧ. ΧΟΙΔΑΣ. Μάλιστα, πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, παρακαλούμενον νὰ καταθέσῃ τὴν διαμειφθεῖσαν ἀλληλογραφίαν μεταξὺ τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Πάτραις Ἐφετῶν καὶ τοῦ Ὑπουργείου, καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὴν δικογραφίαν τῆς ὑποθέσεως τοῦ διορισθέντος ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ Πατρῶν ὑπογραμματέως Σακελλαριάδου, διατελοῦντος ὑπὸ κατηγορίαν ἐπὶ πλαστογραφίᾳ.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθησαν δύο τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους, ἡ μὲν μία φέρουσα τὰς ὑπογραφὰς τῶν κ.κ. Καραγιάννη, Ἀναγνωστοπούλου, Στράτου, Γιαννηκώστα, Π. Τυπάλδου, Ρούφου, Γκεντιλίνη καὶ Ἀνδρίτσου, ἡ δὲ ἑτέρα ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς κ. Λύρα. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 276–277).

§101ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μοὶ παρεδόθη προχθὲς ἀναφορὰ ἐκ Πειραιῶς, φέρουσα τὰς ὑπογραφὰς πολλῶν ἐγκρίτων ἐμπόρων τῆς πόλεως ταύτης καὶ ἀναγομένη εἰς τὸ θέμα, περὶ οὗ πολλὰ ἐλέχθησαν κατὰ τὰς τελευταίας ταύτας ἡμέρας. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς οἱ ἀναφερόμενοι ἔμποροι ζητοῦσι ῥητῶς νὰ ψηφισθῇ νόμος, κηρύσσων ἐλεύθερον τὸ ἐμπόριον τῆς κινίνης εἰς φιαλίδια μόνον καλῶς ἐσφραγισμένα» κλπ. Ἡ ἀναφορά, ἐρχομένη ἐκ Πειραιῶς, μετὰ τοσαύτας ἄλλας ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, δεικνύει ὅτι ὑπάρχει ἐκκρεμὲς ζήτημα περὶ κινίνης, ἄξιον τῆς φροντίδος τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν ἔχει καθῆκον νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα, καὶ ἐὰν φρονῇ, ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις μεταρρυθμίσεως τοῦ βασιλικοῦ διατάγματος τοῦ 1834, νὰ προβῇ εἰς αὐτήν, εἰ δ’ ἄλλως νὰ κανονίσῃ τὰ πράγματα οὕτως, ὥστε νὰ μὴ γεννῶνται δυσκολίαι ἀσυμβίβαστοι πρὸς τὰ κείμενα.

§102Γ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως ἡ πληθὺς τῶν ἀναφορῶν ὑπέβαλεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τοῦ ἐκκρεμοῦς αὐτοῦ ζητήματος. Ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ ζητήσω τὴν γνώμην τοῦ Ἰατροσυνεδρίου, παρεκάλεσα δὲ αὐτὸ νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν περὶ τούτου, μεθ’ ὃ θέλω λάβει μέτρα, ὅπως τὸ ζήτημα τοῦτο κανονισθῇ. (Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Ν. Τσαμαδός).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ὁ κ. Παναγιωτόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§104Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις μέχρι τῆς 9 καὶ 30′ μ. μ. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 8 καὶ 20′ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 καὶ 50′ μ. μ.)

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ὁ κ. Παναγιωτόπουλος θὰ συνεχίσῃ τὴν ἀγόρευσίν του.

§107Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ρικάκης ἔχει τὸν λόγον.

§109Α. ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἵνα μὴ φανῇ ὅτι θέλομεν νὰ ἀφαρπάσωμεν τὸ ζήτημα, χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος νὰ ἐκθέσωμεν τοὺς λόγους, ἐφ’ ὧν στηρίζομεν τὴν γνώμην μας, λαμβάνω τὴν τιμὴν δι’ ὀλίγων νὰ ἀναπτύξω καὶ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν γεγονότα, τὰ ὁποῖα πρὸ τετραετίας ἠμφισβητήθησαν ὑπὸ τῶν σήμερον πολεμούντων τὸ νομοσχέδιον, καὶ τῶν ὁποίων τὴν ἀκρίβειαν καὶ τὴν ὀρθότητα ἐπὶ τετραετίαν ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ἀκριβῆ. Ἐὰν εὑρισκόμεθα σήμερον εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ 1894, ὅτε ἦλθε τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως καὶ ὅτε ἠγνοοῦμεν ὄχι μόνον τὴν σημασίαν τοῦ ὀνόματος, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἠδυνάμην νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος ἦτο ἀναγκαία, διότι εἶχεν ἐλπίδα, ὅτι ἠδύνατο νὰ μετατρέψῃ τὴν γνώμην τῶν κ.κ. Βουλευτῶν. Ὅταν ὅμως βλέπωμεν, ὅτι αἱ ἐπαρχίαι, αἱ ἀμέσως ἐνδιαφερόμεναι, ὅταν βλέπωμεν, ὅτι τὰ 9/10 τῆς Πελοποννήσου ζητοῦσι καὶ λέγουσι «σώσατέ μας διὰ τῆς παρακρατήσεως», εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ συζητῶμεν, διότι μία ἐπαρχία ζημιοῦται; Ἐγὼ δύναμαι νὰ ἀποδείξω μάλιστα, ὅτι καὶ αὐτὴ ὠφελεῖται· ἀλλὰ καὶ ἐὰν μία ἐπαρχία ζημιοῦται, πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἶναι ἐπιβλαβὴς ἡ παρακράτησις; πρέπει νὰ καταστρέψωμεν ὁλόκληρον τὴν παραγωγήν, ἵνα μὴ θίξωμεν τὴν πλεονεξίαν μιᾶς ἐπαρχίας; Δὲν πρόκειται νὰ ἀναπτύξω ἤδη τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα τῆς παρακρατήσεως. Εἶναι γεγονὸς παραδεδεγμένον· ἑπομένως, ὅπως καὶ ἂν τὸ θεωρήσητε, ὅπως καὶ ἂν τὸ ἐξετάσητε, αἴρεται πᾶς λόγος, ἀφοῦ ἅπαξ ὁ θεσμὸς οὗτος ἐδοκιμάσθη ἐπιτυχῶς. Τὸ πρῶτον ζήτημα εἶναι, ἂν ὠφελῇ ἢ βλάπτῃ ἡ παράτασις τῆς παρακρατήσεως, ἡ πολυετὴς παρακράτησις· αὐτὸ εἶναι τὸ πρακτικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν, διότι τὸ ἕτερον εἶναι λελυμένον. Ὅτι ἡ πολυετὴς παρακράτησις εἶναι ἀναγκαία πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸν τῆς παρακρατήσεως, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν ἀπαίτησιν, τὴν ὁποίαν αὐτὴ ἡ κατανάλωσις προέβαλεν· ἐκ τῆς Ἀγγλίας ἔτι ὑπεδείχθη ἡ ἀνάγκη τῆς παρατάσεως τῆς παρακρατήσεως, διότι ἀξιοῦσιν οἱ ἔμποροι, ὅτι δὲν δύνανται νὰ προβῶσιν εἰς ἀγορὰς καὶ εἰς προσφορὰς τιμῶν, ἀναλόγως τῆς ἀξίας τοῦ σταφιδοκάρπου, ὑπολογίζοντες τὴν ἐφετινὴν παραγωγήν, διότι δυνατὸν τὸ ἐρχόμενον ἔτος νὰ μὴ ὑπάρχῃ παρακράτησις, καὶ τοῦτο θὰ τοὺς καταστρέψῃ...

§110Γ. ΡΩΜΑΣ....

§111ΡΙΚΑΚΗΣ. Θὰ ἴδῃ μετὰ δεκαετῆ παρακράτησιν ὁ φίλος μου κ. Ρώμας, ὅτι θὰ πωλήσῃ πολὺ ἀκριβά. Βλέπετε ὅτι ὁ θεσμὸς εἶναι τοιοῦτος, ὥστε ἐμπνέει ἐμπιστοσύνην, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ δύναται νὰ ὑπολογισθῇ ἡ τιμὴ τῆς προσφορᾶς· ἑπομένως ἡ πολυετὴς παρακράτησις εἶναι ἀναγκαιοτάτη, πρὸς τὸ συμφέρον αὐτῆς τῆς παρακρατήσεως. Ἔρχεται δεύτερον ζήτημα, τὸ τῆς Τραπέζης. «Διατὶ (λέγουσι) συνιστᾶται Τράπεζα; ποῖον σκοπὸν ἔχει, ἀφοῦ πρόκειται περὶ παρακρατήσεως μόνον; Αὐτὴ ἔχει σκοπὸν πλεονεκτικὸν τῶν Πατρέων, ὅπου θὰ ἑδρεύῃ ἡ Τράπεζα, καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ λαμβάνωσιν ὅλα τὰ δάνεια κατὰ προτίμησιν, καὶ εἰς τῶν ὁποίων τὴν διαχείρισιν δὲν ἔχομεν ἐμπιστοσύνην». Ἀπ’ ἐναντίας, λέγω ἐγώ, ἡ Τράπεζα εἶναι ἀναγκαιοτάτη οὐ μόνον διὰ τὰ δάνεια τὰ μικρά, τὰ ὁποῖα θὰ δώσῃ εἰς τοὺς γεωργούς, ἀλλὰ καὶ διότι θὰ ἦναι ὁ διαχειριστὴς τῆς παρακρατήσεως, ὁ ἔντιμος καὶ ἐνδιαφερόμενος διαχειριστής, εἰς τὸν ὁποῖον μὲ πλήρη ἐμπιστοσύνην θὰ παραδίδῃ ὁ κτηματίας τὸ προϊόν του· θὰ ἦναι ἡ Τράπεζα ὁ ἀντιπρόσωπος τῶν κτηματιῶν, αὐτὴ θὰ χρησιμοποιῇ τὴν παρακράτησιν πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ πρὸς διάδοσιν τῆς καταναλώσεως. Σᾶς λέγουσι: «διατὶ νὰ μὴ δώσωμεν τὰ χρήματά μας εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν;» Ἀλλ’ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δύναται νὰ φροντίσῃ περὶ πωλήσεως τῆς σταφίδος καὶ περὶ ἐπεκτάσεως τῆς καταναλώσεως; Αὐτὴ εἶναι ξένη πρὸς τοιαύτας ἐργασίας. Ἀφοῦ δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς μόνους τοὺς μετόχους νὰ ἐκλέξωσι τὸ Συμβούλιον, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει τόσα μέτρα διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν διαχείρισιν, ὅταν ἔχητε τὸ δικαίωμα πάντοτε νὰ ἀπομακρύνητε ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ἔχετε ἐμπιστοσύνην, κατὰ τί δύναται νὰ βλάψῃ ἡ Τράπεζα αὕτη; Θὰ χορηγήσῃ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τὰ μέσα τῆς καλλιεργείας, θὰ φροντίσῃ περὶ καταναλώσεως τοῦ προϊόντος, θ’ ἀναζητήσῃ νέας ἀγοράς. Ἐὰν εἴχομεν Τράπεζαν Κτηματικήν, βεβαίως θὰ ἦτο προτιμότερον, ἀλλὰ ἄλλος ὁ προορισμὸς τῆς μιᾶς καὶ ἄλλος ὁ προορισμὸς τῆς ἄλλης. Ἡ Κτηματικὴ Τράπεζα θὰ εἶχε κεφάλαια ξένα, ἦτο δὲ δυνατὸν πρὸ τριῶν ἢ τεσσάρων ἐτῶν νὰ γείνῃ, ἐὰν ὑπῆρχε μεγαλειτέρα εἰλικρίνεια. Ἅμα γείνῃ ὁ συνδυασμὸς τῆς Τραπέζης μὲ γενικὰς ἀποθήκας, ἅμα τὰ κεφάλαια εὕρωσι τὰ μέσα νὰ ἐξασφαλισθῶσι, θὰ γείνῃ ἡ Κτηματικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία θὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς κτηματίας ἀπὸ τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα σήμερον κινδυνεύουσι νὰ τοὺς καταστήσωσιν ἀκτήμονας. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ περαιτέρω ἀνάπτυξις εἶναι περιττή. Τὰ δύο νέα μέτρα, τὰ ὁποῖα προστίθενται, τὸ τῆς πολυετοῦς λειτουργίας τοῦ θεσμοῦ καὶ τὸ τῆς συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης, συντείνουσιν εἰς τὴν ἑδραίωσιν τῆς πίστεως. Ἀλλὰ θὰ μὲ ἐρωτήσητε ἴσως, διατί οἱ Κορίνθιοι δὲν θέλουσι τὴν παρακράτησιν; (μολονότι ἐγὼ ὑποστηρίζω, ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς Κορινθίας τὴν θέλει) διατί ἡ Ἑπτάνησος δὲν τὴν θέλει; Ἐννοεῖται, ὅτι, ἐὰν δὲν ληφθῇ κανὲν μέτρον, καὶ ἡ παραγωγὴ μείνῃ ἀπροστάτευτος, τὸ προϊόν αὐτὸ θὰ ἐξευτελισθῇ εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε οὔτε τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας δὲν θὰ πληρώνωνται, ὅπως πρὸ τῆς παρακρατήσεως. Τὸ Αἴγιον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀρίστην ποιότητα, καὶ τοῦ ὁποίου ἡ παραγωγὴ σχετικῶς πρὸς ἄλλας ἐπαρχίας εἶναι ἀνωτέρα, διότι ἡ γῆ εἶναι γόνιμος, ὥστε δύναται πάντοτε σχετικῶς μὲ τὰς τιμὰς νὰ καλύψῃ ὄχι μόνον τὰ ἔξοδα, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ καὶ ὄφελος, δὲν δύναται νὰ παραβληθῇ μὲ τὴν Ἠλείαν, μὲ τὴν Τριφυλίαν, οὔτε μὲ τὰς Πάτρας, ὅπου ἡ παραγωγὴ δὲν εἶναι τοιαύτη, ὅπου ἡ ποιότης τοῦ καρποῦ εἶναι ὑποδεεστέρα, ὅπου τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας εἰσὶ μεγάλα. Λοιπὸν τίνας ὑπολογισμοὺς κάμνουν αἱ ἐπαρχίαι, αἱ ὁποῖαι δὲν θέλουσι τὴν παρακράτησιν; — καὶ τὸ λέγουν μάλιστα ἐν μέρει. — Νὰ καταστραφοῦν ἡ Ἠλεία, ἡ Τριφυλία καὶ αἱ Πάτραι, καὶ νὰ μείνῃ τὸ Αἴγιον, ἡ Κόρινθος καὶ ἡ Ἑπτάνησος, διὰ νὰ πλουτήσουν! Ἀλλὰ ὅλος αὐτὸς ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος θὰ καταστραφῇ, τί θὰ γείνῃ; — ἐνῷ σήμερον διὰ τῆς παρακρατήσεως δὲν ζημιοῦνται ἐκεῖνοι, διότι πωλοῦσι τὴν σταφίδα των εἰς μεγαλειτέρας τιμάς· ἀλλὰ καὶ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι μία ἢ δύο ἐπαρχίαι ζημιοῦνται, πρέπει νὰ ὑποστοῦν τὴν ζημίαν πρὸς γενικὸν ὄφελος. Ἡ Ἑπτάνησος λέγει: «ἐγὼ πληρώνω 19% καὶ δὲν ἐννοῶ νὰ πληρώσω καὶ ἄλλον φόρον». Ἀλλ’ οἱ Ἑπτανήσιοι εὑρίσκονται εἰς ἄλλην κατηγορίαν. Ὁ κ. Ρώμας λαμβάνει τὸ μερίδιόν του καὶ ἀδιαφορεῖ τί θὰ κάμῃ ὁ καλλιεργῶν χωρικός. Καὶ ὅμως, ἐὰν θέλητε, Κύριοι, ἀποφασίσατε ν’ ἀφομοιωθῆτε μὲ ἡμᾶς εἰς τὴν φορολογίαν καὶ νὰ τελειώσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα· ἢ νὰ ἔλθητε πρὸς ἡμᾶς, ἢ ἡμεῖς νὰ ἔλθωμεν πρὸς σᾶς. Ἀφοῦ παραπονεῖσθε, ἀφομοιώθητε μὲ ἡμᾶς· ἄλλως, ἀφήσατέ μας νὰ διαθέσωμεν τὴν περιουσίαν μας ὅπως νομίζομεν συμφέρον, καὶ νὰ σωθῶμεν, ἀφοῦ πρόκειται νὰ καταστραφῶμεν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαυροκέφαλος ἔχει τὸν λόγον.

§113Π. ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐὰν καλῶς ἀντιλαμβάνωμαι τοῦ πνεύματος τῆς Βουλῆς, ἡ παρακράτησις θέλει ψηφισθῆ. Μεθ’ ὅσα δὲ καὶ ἂν λέγωνται κατ’ αὐτῆς, οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἐπέφερεν, ἐφαρμοσθεῖσα, εὐάρεστα ἀποτελέσματα. Ὅτε πρῶτον ἐνομοθετήθη, κατὰ τὸ ἔτος 1895, αἱ τιμαὶ τῶν σταφίδων ἦσαν τόσον χαμηλαί, ὥστε δὲν ἐκάλυπτον οὐδὲ τὰς δαπάνας τῆς παραγωγῆς. Μετὰ τὴν ἐφαρμογήν της ἐξέλιπε βαθμιαίως τὸ κολοσσιαῖον πλεόνασμα, τὸ ὁποῖον ἐπίεζε καταθλιπτικῶς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως, ἐπῆλθεν ἰσορροπία μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως, οὕτω δὲ εἶχεν ὡς συνέπειαν τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν. Ἀλλ’ ἀναμφισβητήτου ὄντος, ὅτι ἡ παρακράτησις ἐπέφερε τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως καὶ τὴν ἀνατίμησιν, δὲν πρέπει οὐχ ἧττον νὰ φανταζώμεθα, ὅτι δι’ αὐτῆς μόνον θὰ λύσωμεν τὸ σταφιδικὸν ζήτημα καὶ θὰ κανονίζωμεν τὰς τιμάς, ὅπως ἐλέχθη ἐνταῦθα παρά τινος τῶν προαγορευσάντων. Ἡ ἰδέα, ὅτι κατέχομεν μονοπωλιακὸν προιὸν καὶ δυνάμεθα νὰ ἐπιβαλλώμεθα εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως, δὲν εἶναι ἀκριβής. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα τινὰ εἴδη πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν σταφίδων μας, ὅταν αἱ τιμαὶ τούτων ἦναι ὑψηλαί. Δεινὸς δὲ ἀνταγωνιστὴς ἀποβαίνει ἡ σταφὶς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ὁσάκις αἱ τιμαὶ τῶν Κορινθιακῶν ὑπερβαίνωσιν ὅριόν τι. Διὰ τοῦτο ἡ Βουλή, ψηφίζουσα τὴν παρακράτησιν, πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐνδεχομένην ταύτην περίπτωσιν καὶ νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς ἐφαρμογῆς οὕτω πως, ὥστε νὰ μὴ ἐπέρχηται περιστολὴ τῆς καταναλώσεως ὡς ἐκ τῶν ὑψηλῶν τιμῶν. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, ἐξετάζων τὸ νομοσχέδιον, θέλω ὑποβάλει τροπολογίας τινὰς ἐπὶ διαφόρων αὐτοῦ ἄρθρων, ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ, ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς θέλει μελετήσει αὐτὰς πρὸ τῆς δευτέρας ἀναγνώσεως, ἵνα ἐπιφέρῃ τροποποιήσεις τινάς, δυναμένας νὰ καταστήσωσι τὸ νομοσχέδιον ἀρτιώτερον.

§114Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐπὶ τῶν ἄρθρων δεχόμεθα πᾶσαν εὔλογον τροποποίησιν, ἀλλὰ σᾶς παρακαλῶ νὰ τὰς ὑποβάλητε ἐγγράφως, ὅπως τυπωθῶσι καὶ λάβω καιρὸν νὰ τὰς μελετήσω.

§115ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Πολὺ εὐχαρίστως θέλω συμμορφωθῆ πρὸς τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κροκιδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§117Σ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἐνόμιζον, Κύριοι, ὅτι μετὰ τὰ λεχθέντα ἐν τῇ Βουλῇ καὶ γραφέντα ἐν τῷ τύπῳ περὶ τῆς παρακρατήσεως, εἴτε ὡς θεσμοῦ αὐτοτελοῦς, εἴτε ὡς μέσου πρὸς σύστασιν καὶ ἵδρυσιν Σταφιδικῆς Τραπέζης, δὲν ἠδύνατο νὰ γείνῃ πλέον σοβαρῶς λόγος περὶ αὐτῆς, καὶ μάλιστα ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ καὶ ὑπὸ τὸν τύπον ζητήματος ἐμπιστοσύνης. Εἶχον λησμονήσει τὴν ἰδιάζουσαν ἀδυναμίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶχον λησμονήσει τὴν ἰδιάζουσαν μέριμναν, ἣν τρέφει πρὸς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς. Οἱ παρακολουθοῦντες δὲ τὰς κοινοβουλευτικὰς συζητήσεις θὰ παρατηρήσωσιν, ὅτι καὶ κατὰ τὴν ὑπουργικὴν μεταβολὴν τοῦ 1895 εὑρισκόμεθα πάλιν ἀντιμέτωποι πρὸς τὸν τότε Βουλευτὴν Παρνασσίδος καὶ νῦν Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκομικῶν ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ζητήματος, ἀλλ’ ὑπὸ ἄλλον τύπον· διότι πρέπει νὰ ἐννοήσητε, ὅτι ἡ παρακράτησις δὲν εἶναί τι νέον, ἔχει καὶ αὐτὴ τὴν ἡλικίαν της. Ὅτε διὰ πρώτην φορὰν εἰς μίαν ἀγορὰν καταναλώσεως σπουδαιοτάτην ἀπεκλείσθη τὸ προιὸν ἡμῶν, πάντες οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοὶ ᾐσθάνθησαν τὸν κλονισμόν, ἰδιαζόντως ὅμως οἱ πληθυσμοὶ τῆς Τριφυλίας καὶ τῆς Ἠλείας. Καὶ ἡ Ἑπτάνησος καὶ ἡ Κορινθία καὶ ἡ Αἰγιάλεια καὶ αἱ Πάτραι ᾐσθάνθησαν τὸν κλονισμὸν τὸν ἐπερχόμενον ἐπὶ τῆς καταναλώσεως, ἀλλὰ συνειθισμέναι εἰς τὰς τιμὰς, ἠθέλησαν ν’ ἀφήσωσι νὰ παρέλθῃ καὶ ἡ κρίσις αὕτη ἡ σταφιδικὴ, ὡς τὴν ὠνόμασαν, ἐνῷ δὲν εἶναι τοιαύτη. Μόνον δὲ οἱ Ἠλεῖοι ἔρρηξαν κραυγὴν ὀδύνης, ἐπικαλεσθέντες τὴν συνδρομὴν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν, ποῖοι ἰδιαίτεροι λόγοι ἐπέβαλον, ὅπως οἱ Ἠλεῖοι καὶ οἱ Τριφύλιοι ζητήσωσι τὴν ἀρωγὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ, οὕτως εἰπεῖν, τὴν διοικητικὴν παρέμβασιν πρὸς προστασίαν τοῦ προϊόντος αὐτῶν, ἴσως δ’ ἐν τῇ ῥύμῃ τοῦ λόγου μόνον παροδικῶς ποιήσωμαι λόγον περὶ τῶν ἰδιαζόντων αἰτίων, ἕνεκα τῶν ὁποίων παρουσιάσθη τὸ φαινόμενον, ὅτι δύο μόνον ἐκ τῶν σταφιδικῶν ἐπαρχιῶν ἐπεκαλέσθησαν τὴν προστασίαν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἔκτοτε ἡ παρακράτησις ἐλειτούργει, ἡ παρακράτησις ἀπέδωκε διδόμενα πραγματικὰ, ἐὰν δὲ κατὰ τὸ 1895 συνεζητοῦμεν μετὰ τοῦ νῦν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, ἔχοντες ἀρωγὸν μόνον τὰ ὅπλα τῆς ἐπιστήμης, σήμερον δυνάμεθα — διὰ νὰ ὁμιλήσω δικανικῶς — νὰ προσκομίσωμεν καὶ ἀποδείξεις ἐπὶ χεῖρας περὶ τῆς λειτουργίας τοῦ θεσμοῦ. Εὑρισκόμεθα, Κύριοι, ἀπέναντι ἀντιπάλων, δὲν θέλω νὰ εἴπω κακοπίστων, ἀλλ’ ἀντιπάλων, οἵτινες ἔρχονται νὰ ἐπιβάλωσιν εἰς ἡμᾶς νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι ὁ θεσμὸς ἐλειτούργησεν ἀλυσιτελῶς. Καὶ ὅταν προσφέρωμεν εἰς αὐτοὺς τ’ ἀποτελέσματα τὰ ὀδυνηρὰ τῆς παρακρατήσεως, μᾶς λέγουν ὅτι δὲν ἐλειτούργησεν ἡ παρακράτησις. Εἶναι ἡ λογικὴ τῶν παρακρατητικῶν! Τὸ εἶπεν ὁ βουλευτὴς Πατρῶν κ. Παπαγιαννακόπουλος. Καὶ εἴμεθα ἠναγκασμένοι διὰ τοῦτο νὰ παρακολουθήσωμεν τὴν παρακράτησιν καθ’ ὅλας αὐτῆς τὰς φάσεις, ἵνα προσπαθήσωμεν νὰ πείσωμεν τὴν Βουλὴν, ὅτι τὰ μέτρα τὰ προτεινόμενα δὲν εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀναγκαιοῦσιν εἰς τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς. Ἐπειδὴ δὲ ἔχω ἀκράδαντον πεποίθησιν, ὅτι ἀπὸ ἀγαθοῦ συνειδότος καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς σταφιδοπαραγωγῆς εἰσάγεται τὸ νομοσχέδιον, θὰ λογισθῶ εὐτυχὴς, ἐὰν πείσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὰ μέτρα αὐτοῦ εἶναι καὶ ἄστοχα καὶ ἀλυσιτελῆ καὶ ἐπιζήμια. Τὰ θετικώτερα ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα δυνάμεθα νὰ σημειώσωμεν ἐκ τῆς λειτουργίας τῆς παρακρατήσεως, δύνανται νὰ διαιρεθῶσιν εἰς δύο. Ὑπὸ τὴν ἔποψιν διοικήσεως, ἡ παρακράτησις παρουσίασε τὸ θέαμα, ὅτι τὸ Κράτος εἶναι ἀνίκανον νὰ διαχειρισθῇ ξένην περιουσίαν. Αἱ μεγαλείτεραι καταχρήσεις, αἱ μεγαλείτεραι κλοπαὶ διεπράχθησαν εἰς βάρος τῆς παρακρατήσεως, ἤτοι εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν. Ἐὰν δὲ θελήσητε καὶ λογιστικῶς νὰ ἐξετάσητε τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἀναγνώσητε τὰς ἐκθέσεις τοῦ τε πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ ἤδη Ὑπουργοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τ’ ἀποτελέσματα τὰ στατιστικὰ τῆς παρακρατήσεως, θὰ φθάσητε εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι οὐδὲν νομοθετικὸν μέτρον δύναται νὰ ληφθῇ σχετικῶς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο. Εἶναι τὸ πρῶτον θετικὸν διδόμενον, τὸ ὁποῖον ἀπέδωκεν ἡ λειτουργία τοῦ θεσμοῦ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ἐὰν ἐξετάσητε ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν τιμῶν, ἤτοι ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ πρώτου σκοποῦ, εἰς τὸν ὁποῖον ἀπέβλεπεν ἡ παρακράτησις, παρατηρεῖτε τὸ ἑξῆς φαινόμενον καὶ τὴν ἑξῆς κλίμακα. Τιμαί: δρ. 240· 180· 120. Ἐὰν ἐξετάσητε ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς καταναλώσεως, ἰδοὺ ἡ κλῖμαξ: 165· 145· 107...

§118ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κατ’ ἔτος;

§119ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἀπὸ τῆς λειτουργίας τοῦ θεσμοῦ καὶ ἐντεῦθεν· 1895, 1896 καὶ 1897... Ἐὰν δὲ ἐκ τῶν τιμῶν ἀφαιρέσητε 15%, τὰ ὁποῖα αἱ τιμαὶ αὗται πληρώνουσιν ὡς λύτρα, λόγῳ τῆς παρακρατήσεως, ἔχομεν κλίμακα τιμῶν τῆς ἑξῆς: 204· 102· 152. Αὐτὰ εἶναι τὰ θετικὰ ἀποτελέσματα ὅσον ἀφορᾷ τὰς τιμὰς καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατανάλωσιν. Ἰσχυρίσθημεν, συζητοῦντες περὶ τοῦ θεσμοῦ τῆς παρακρατήσεως, ὅτε τὸ πρῶτον εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι οὗτος εἶναι ἄντικρυς ἐναντίος πρὸς τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον εἰσάγεται. Εἴπομεν ὅτι, ἐὰν ἐπέλθῃ ὕψωσις τῶν τιμῶν, θὰ ἔχωμεν περιστολὴν καταναλώσεως, ἡ περιστολὴ δὲ τῆς καταναλώσεως θέλει καταπονήσει τὴν παραγωγήν. Ἡ κλῖμαξ τῶν ἀριθμῶν, οὓς ἀνέγνωσα, ἀποδεικνύει, ὅτι εἴχομεν δίκαιον. Ἀλλ’ ἡ λειτουργία τοῦ θεσμοῦ, οἷος ἐνομοθετήθη, παρουσίασε καὶ ἰδιαίτερα ἐλαττώματα. Ἦτο δυνατὸν ἡ παρακράτησις νὰ νομοθετηθῇ ὑπὸ τὸν τύπον τῆς καταστροφῆς τοῦ παρακρατουμένου πράγματος, ὅπως ἦτο δυνατὸν νὰ καθιερωθῇ ἡ καταστροφὴ μέρους τοῦ κτήματος τοῦ παράγοντος. Ἀλλὰ τὸ ἓν ἐθεωρήθη ἀντισυνταγματικόν, ἐτέθη δὲ χεὶρ μόνον ἐπὶ τῶν καρπῶν· ὁ τύπος δὲ, τὸν ὁποῖον ἠθέλησαν νὰ δεχθῶσιν, ἦτο ὁ τύπος τῆς παρακρατήσεως, ὁ διατυπωθεὶς εἰς τὸν νόμον τοῦ 1895, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ παρακράτησις παρουσιάζεται ὡς ἀπαγόρευσις ἐξαγωγῆς ποσοστοῦ τοῦ προϊόντος. Ἐκ τούτου καὶ ἐκ τῆς εὐκολίας τοῦ νὰ παραδίδηται εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς παρακρατήσεως καρπὸς οἱασδήποτε παραγωγῆς συνέβη, ὥστε τινὲς τῶν ἐπαρχιῶν νὰ μὴ ὑποστῶσι τὴν παρακράτησιν, εἰμὴ κατὰ 5%, συνέβη ὥστε, ἐπειδὴ τὸ παρακρατούμενον ἦτο προωρισμένον εἰς χρῆσιν εἰδικὴν, ἡ πρώην ἐσωτερικὴ ἀγορὰ νὰ περιορισθῇ κατὰ ποσοστὸν ὡρισμένον, τὸ ὁποῖον ἀναλογεῖ εἰς 9 ἢ 10%. Συνέβη ἐπίσης, ὥστε τὸ ἀόριστον τῶν τιμῶν νὰ ἐπιφέρῃ μέγιστον συναγωνισμὸν εἰς τὰς ἀμπέλους, νὰ καταστήσῃ δὲ τοὺς μικροὺς οἰνοπνευματοποιοὺς ἀνικάνους ἐντελῶς νὰ συναγωνισθῶσι πρὸς τοὺς μεγάλους οἰνοπνευματοποιοὺς, τοὺς δὲ ἀμπελοκτήμονας μὴ δυναμένους νὰ καλύψωσιν οὔτε τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας. Συνέβη δ’ ἕνεκα τοῦ ἀορίστου τῆς τιμῆς τοῦ παρακρατουμένου, ἕνεκα τοῦ ἀορίστου τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ὤφειλε νὰ πωλῆται τὸ παρακρατούμενον ἐν τῷ αὐτῷ τόπῳ, ὁ μὲν οἰνοπνευματοποιὸς νὰ ἀγοράζῃ τὸν καρπὸν πρὸς 50 ἢ 55 δραχμὰς, ὁ δὲ οἰνοποιὸς νὰ ἀγοράζῃ τὸ παρακρατούμενον, ἤτοι καρπὸν ὅμοιον πρὸς τὸν παρακρατούμενον, πρὸς 100 ἢ 110 δρ. Ἐὰν ἐξετάσητε δὲ ποίαν ἐπιρροὴν ἐξήσκησεν ἐπὶ τῆς παραγωγῆς τῶν ἀμπέλων, ἰδοὺ εἰς ποῖα φθάνετε συμπεράσματα. Πρὸς παραγωγὴν 100 ὀκάδων οἰνοπνεύματος βαθμῶν 40 (quartier) καὶ θερμοκρασίας 15 ἔχετε ἀνάγκην χιλίων λιτρῶν σταφιδοκάρπου, ἀξίας δραχμῶν 60. Ἐὰν προσθέσητε ἔξοδα κατεργασίας καὶ καυσίμου ὕλης δραχμὰς 20, τὸ ὅλον διὰ 100 ὀκάδας οἰνοπνεύματος ἔχετε δραχμὰς ὀγδοήκοντα. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἔχητε τὸ αὐτὸ ποσὸν τῆς αὐτῆς θερμοκρασίας καὶ τοῦ αὐτοῦ βαθμοῦ οἰνοπνεύματος ἐκ σταφυλῶν, ἔχετε ἀνάγκην 800 ὀκάδων σταφυλῶν, ἀξίας δραχμῶν 28, ὑπολογιζομένης πρὸς 3½ λεπ. ἑκάστης ὀκᾶς μετὰ τῶν ἐξόδων κατεργασίας· ἐν ὅλῳ δραχ. ὀγδοήκοντα. Εἰς τρόπον ὥστε, ἐπειδὴ ἡ παραγωγὴ ἑκάστου στρέμματος ἀμπέλου εἶναι κατὰ μέσον ὅρον 800 ὀκάδων, ἡ παραγωγὴ οἰνοπνεύματος ἐκ σταφυλῶν εἶναι ἀδύνατος. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ἀποτελέσματος τούτου, παρετηρήθη καὶ ἀδράνεια εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Τὸ Κράτος, ἐν τῷ πνεύματι τῷ προστατευτικῷ, ἠθέλησε νὰ περιορίσῃ ποσοστόν τι τῆς παραγωγῆς τοῦ νὰ ἐξαχθῇ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, ἤτοι εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς καταναλώσεως τὰς ἐξωτερικάς. Ἀντὶ τούτου, ἐνῷ παρακρατεῖ τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον νομίζει ὅτι πρέπει νὰ μὴ ἐξαχθῇ, καὶ πωλεῖ τοῦτο εἰς τιμὴν οἱανδήποτε τὸ Κράτος θέλει, κρατεῖ πρὸς ἴδιον ὄφελος τὸ τίμημα, εἰς τρόπον ὥστε ἐπιβαρύνει ἕκαστον ἰδιοκτήτην μὲ δαπάνην τοὐλάχιστον 5%. Ἐὰν τὸ Κράτος ἤθελε νὰ περιορίσῃ ποσοστόν τι τῆς παραγωγῆς ἀπὸ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου καὶ νὰ καταστήσῃ τὴν παρακράτησιν, ὅπως ἔχει καταστήσει ταύτην διὰ νόμου, θεσμὸν ἀπαγορεύσεως ἐξαγωγῆς, ὤφειλε μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν δαπανῶν τῆς φυλάξεως, τῶν δαπανῶν τῆς πωλήσεως, τὸ περίσσευμα νὰ τὸ ἐπιστρέφῃ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην. Μὴ πρᾶττον τοῦτο, ἐπιβαρύνει τὴν παραγωγήν, τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ προστατεύσῃ, διὰ φορολογίας, ἡ ὁποία ἰσοδυναμεῖ πρὸς 5%.

§120Γ. ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. Διατί;

§121ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Διότι πρὸς 15% ἐπὶ 80 δραχμῶν ἔχομεν δώδεκα· ἀφαιρῶ τὰς τρεῖς, αἱ ὁποῖαι χρησιμεύουσι δι’ ἔξοδα, διὰ δαπάνας καὶ κλοπὰς, ἔχομεν 9%.

§122ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Τὸν φόρον;

§123ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Καὶ τὸν φόρον· εἶναι ἀπὸ τὸ 15% ὁ φόρος, καὶ τὸν φόρον θὰ τὸν λάβῃ τὸ Δημόσιον. Ἡ ἐπαρχία Κορινθίας, ἡ ἐπαρχία Αἰγιαλείας, μέρος τῶν Πατρῶν, ἅπασα ἡ Ἑπτάνησος ἔχουσιν ὡρισμένας ἀγορὰς καταναλώσεως. Αὗται ἐπλήρωσαν λύτρα πρὸς τὰς ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι σήμερον κόπτονται διὰ τὴν παρακράτησιν, καὶ τοιουτοτρόπως, διῃρέθημεν εἰς παρακρατητικοὺς καὶ ἀντιπαρακρατητικούς. Διότι ἐκεῖνοι, οἵτινες κόπτονται διὰ τὴν παρακράτησιν δὲν ὑφίστανται τὴν παρακράτησιν. Ὁ Κορίνθιος, ὁ Ἑπτανήσιος, ὁ Αἰγιεὺς ἐξάγει ὅλον τὸν καρπὸν, τὸν ὁποῖον παράγει, μεῖον 5%, ἤτοι μεῖον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι κἂν ἐμπορεύσιμον, ὑποβάλλεται δὲ εἰς δαπάνην 15% ἢ 10%, διὰ νὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτὸν ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ προϊόντος, καὶ τοιουτοτρόπως ἐνῷ δὲν ἔχομεν παρακράτησιν πραγματικὴν εἰς τὰς ἐπαρχίας, τῶν ὁποίων ἐμνήσθην, δὲν ἔχομεν παρακράτησιν οὔτε εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι κόπτονται διὰ τὴν παρακράτησιν, ἀλλ’ αἱ ὁποῖαι λαμβάνουσι λύτρα παρ’ ἐκείνων τῶν ἐπαρχιῶν, αἵτινες δὲν ὑφίστανται τὴν παρακράτησιν. Δὲν γνωρίζω ἂν ἦμαι καταληπτός. Ὁ Κορίνθιος θέλει νὰ ἐξαγάγῃ 10 χιλιάδας σταφιδοκάρπου, ἀλλ’ ἡ ποιότης τοῦ σταφιδοκάρπου αὐτοῦ εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν ἐπιτρέπει αὐτῷ νὰ παρακρατήσῃ ἐκ τῆς ποσότητος τοῦ σταφιδοκάρπου, τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐξαγάγῃ, διότι αὐτὸς ἔχει ὡρισμένην ἀγορὰν καταναλώσεως καὶ ὡρισμένας τιμάς. Ἐὰν θελήσῃ νὰ ἐξαγάγῃ, ἀγοράζει σταφιδόκαρπον ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουσι σήμερον τὴν παρακράτησιν. Παρουσιάζεται ἑπομένως ὁ Ἠλεῖος διὰ τὴν παρακράτησιν, διὰ νὰ ὑποβάλῃ εἰς φορολογίαν τὸν Κορίνθιον. Καὶ ὅ,τι λέγω περὶ τοῦ Κορινθίου εἶναι καὶ διὰ τὸν Ἑπτανήσιον, καὶ ὅ,τι λέγω περὶ τοῦ Ἑπτανησίου εἶναι καὶ διὰ τὸν Αἰγιέα, καὶ ὅ,τι λέγω διὰ τὸν Αἰγιέα εἶναι καὶ διὰ τὸν Πατρέα. Τοιουτοτρόπως τὸ σύνολον σχεδὸν τῆς παραγωγῆς τῆς Ἠλείας καὶ πολὺ τῆς Τριφυλίας χρησιμεύει ὡς παρακράτησις καρποῦ, ὅστις δὲν παρακρατεῖται.

§124ΣΑΡΣΕΝΤΗΣ. Ὁ ἔμπορος τὸ ἀγοράζει αὐτό.

§125ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ἠξεύρετε τί ποσὸν ἀγοράζουν;

§126ΚΡΟΚΙΔΑΣ. 15 ἑκατομμύρια.

§127Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τί παρήγαγεν ἡ Κορινθία;

§128ΚΡΟΚΙΔΑΣ. 27 ἑκατομμύρια.

§129Α. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἀμαλιὰς μόνη ἐκ τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας παράγει 17 ἑκατομμύρια.

§130ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει... (διακοπαί). Ἰδοὺ διατὶ αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι διαιροῦνται εἰς θελούσας τὴν παρακράτησιν καὶ εἰς μὴ δεχομένας τὴν παρακράτησιν. Ἐκεῖνοι δὲ, οἵτινες σήμερον ὁμιλοῦσι ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνοι, οἵτινες ἢ δὲν ὑφίστανται ἢ ὑφίστανται ὀλιγώτερον τὴν παρακράτησιν. Ἕτερον ἐλάττωμα, τὸ ὁποῖον ἐπέφερεν ἡ λειτουργία τῆς παρακρατήσεως, εἶναι, ὅτι ἐπιβαρύνεται τὸ δημόσιον ταμεῖον διὰ τῆς ποσότητος δραχμῶν 400 χιλιάδων. Τὸ παρακρατούμενον ποσὸν κυμαίνεται ἀπὸ 30 μέχρι 50 ἑκατομμυρίων· πρὸς 16 δραχμὰς, παρουσιάζει ποσὸν 800 χιλιάδων δραχ. Ἐὰν ἐκ τούτων ἀφαιρέσητε τὸ ἥμισυ, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐξήγετο, ἐὰν ἡ παρακράτησις δὲν ἐλειτούργει, ἔχομεν τὸ ἄλλο ἥμισυ, ἀνερχόμενον εἰς 400,000 περίπου δραχμὰς ἢ 350,000. Αὐτὰ εἶναι, Κύριοι, τὰ φανερὰ ἀποτελέσματα τῆς λειτουργίας τοῦ θεσμοῦ τῆς παρακρατήσεως. Ἀλλ’ ἐνῷ ἔχομεν τοιαῦτα ἀποτελέσματα καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν ὑποστήριξιν τῶν παρακρατητικῶν, ὅτι ὁ θεσμὸς οὗτος ἐλειτούργησε καὶ ἐπέτυχεν, ἀκούομεν ἐπίσης τὰς φωνὰς τῶν Ἠλείων ἰδίως, ἐπικαλουμένων βοήθειαν καὶ ἀντίληψιν, τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι τὸ φάρμακον δὲν εὑρέθη, διότι τῆς ἀσθενείας δὲν ἐγένετο διάγνωσις. Ὅ,τι ζητοῦσιν οἱ Ἠλεῖοι, δὲν εἶναι ἡ παρακράτησις μὲ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα περιέγραψα πρὸ ὀλίγου. Οἱ Ἠλεῖοι ζητοῦσι σεισάχθειαν, οἱ Ἠλεῖοι ζητοῦσι κεφάλαια, διότι εὑρίσκονται ὑπὸ περιστάσεις ἐντελῶς διαφόρους πασῶν τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους...

§131ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Διατί μόνον τὴν Ἠλείαν ἀναφέρετε πάντοτε;

§132ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Διότι μόνον ἡ Ἠλεία καὶ ἡ Τριφυλία ζητοῦσι τὴν παρακράτησιν. Δὲν βλέπω δὲ μετ’ αὐτῶν εἰμὴ μερικοὺς κερδοσκόπους τῶν Πατρῶν.

§133Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Οἱ κερδοσκόποι τῶν Πατρῶν δὲν ἔχουσι συμφέρον ἐκ τῆς παρακρατήσεως.

§134ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Σήμερον ἀνεκοινώθη ἐδῶ τηλεγράφημα τοῦ λαοῦ Μεσσήνης, ζητοῦντος τὴν παρακράτησιν.

§135ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ τηλεγραφήματα ἐκ Πατρῶν κατὰ τῆς παρακρατήσεως.

§136ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ ἐντολὴν ἐξ ἑνὸς δήμου τῶν Πατρῶν νὰ ἀντιταχθῶ εἰς τὴν παρακράτησιν.

§137ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἡ παρακράτησις, τὴν ὁποίαν ζητοῦσιν οἱ πληθυσμοὶ οἱ παρακρατητικοί, — διὰ νὰ μὴ προσβάλω τὰ νεῦρα τῶν Κυρίων, — εἶναι τὰ κεφάλαια, ἅτινα θὰ λύσωσι τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἐκεῖνοι ἔχουσιν ἀπέναντι τῶν δανειστῶν αὐτῶν. Τοῦτο ὡμολόγησε λίαν εὐγλώττως καὶ λίαν πειστικῶς ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας. Ἡ παρακράτησις ζητεῖται οὐχὶ διὰ τὴν σταφίδα, ἀλλὰ διὰ τὰ χρέη. Ἡ παρακράτησις εἶναι γνωστή, διότι ἐλειτούργησεν. Ἐὰν δ’ εἶχον στατιστικὴν ἀπὸ τοῦ 1895 μέχρι σήμερον, θὰ σᾶς ἀπεδείκνυον, ὅτι κατ’ οὐδὲν μετεβλήθη ἡ κατάστασις, ὅτι πάντοτε εὑρίσκονται ὑπὸ τὰς αὐτὰς οἰκονομικὰς περιστάσεις, καὶ ὅτι ὄχι μόνον παρακράτησιν, ὄχι Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ὑπὸ τὸν τύπον ὑπὸ τὸν ὁποῖον θέλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ οἱαδήποτε μέτρα καὶ ἂν ψηφίσητε, ἐφ’ ὅσον δὲν ἀποστείλητε εἰς αὐτοὺς τὰ ὀφειλόμενα πρὸς τοὺς δανειστάς των, τὸ ζήτημα τὸ σταφιδικὸν διὰ τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, τῶν ὁποίων ἐμνήσθην, θὰ ἦναι ζήτημα πάντοτε ἄλυτον. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ἐκτὸς τῆς Ἑπτανήσου, ἐκτὸς τῆς Κορινθίας, ἐκτὸς τοῦ Αἰγίου καὶ μέρους τῶν Πατρῶν, αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι, αἱ ἐξάγουσαι σταφιδόκαρπον, εἶναι ἐπαρχίαι, τὰς ὁποίας θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ὀνομάσω νεοφωτίστους, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ σταφιδοκάρπου. Εἶναι ἐπαρχίαι, αἵτινες ηὔξησαν τὴν παραγωγὴν αὐτῶν, μόνον ὅταν ἡ καταστροφὴ τῶν ἀμπέλων τῆς Γαλλίας ἐπῆλθε, συνέβαινε δὲ τὸ ἔκτακτον, ὥστε σταφιδόκαρπος Κορινθιακὸς, Ἑπτανησιακὸς καὶ τοῦ Αἰγίου νὰ πωλῆται, καθ’ ὃν χρόνον ἤκμαζε τὸ μετὰ τῆς Γαλλίας ἐμπόριον, εἰς τιμὰς εὐθηνοτέρας τῶν τιμῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἐπωλεῖτο ὁ καρπὸς τῆς Ἠλείας, ὁ καρπὸς τῆς Τριφυλίας καὶ τῶν ἄλλων παρακρατητικῶν ἐπαρχιῶν, συνέβη δὲ ἐκεῖ, ἕνεκα τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν, νὰ ἐπεκταθῇ ἡ καλλιέργεια κατὰ τρόπον ἐντελῶς ἰδιόρρυθμον· πᾶσαι αἱ ἐκτάσεις, πάντα τὰ μέρη, μηδ’ αὐτῶν τῶν ἀτραπῶν ἐξαιρουμένων, ἐφυτεύθησαν σταφιδαμπέλους. Ἐπειδὴ δὲ τὰ κεφάλαια ἔλειπον, ἐκλήθη ὁ δανειστής· ἀλλ’ ὁ δανειστὴς δὲν ἐνόησε νὰ λάβῃ μόνον τὸν τόκον εἰς ἀντάλλαγμα τῶν χρημάτων του, ἐνόησε νὰ γείνῃ συνέταιρος, ἐνόησε νὰ λάβῃ μέρισμα. Ἐκ τούτου συνέβη, ὥστε ὅλα τὰ κτήματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας, νὰ ἦναι βεβαρημένα δι’ ὑπερόγκων χρεῶν, ἀλλὰ καὶ ἀποφερόντων ὑπερόγκους τόκους. Καὶ ἐφ’ ὅσον μὲν αἱ μετὰ τῆς Γαλλίας σχέσεις ἦσαν χρυσοφόροι, ἐφ’ ὅσον ἡ Γαλλία ἐξηκολούθει λαμβάνουσα τὸν καρπὸν τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων καὶ πληρώνουσα αὐτὸν ἀκριβότερον τοῦ καρποῦ τῆς Κορινθίας, τῆς Αἰγιαλείας καὶ τῶν Πατρῶν, οἱ τόκοι ἐπληρώνοντο τακτικῶς, οἱ δανεισταὶ, λαμβάνοντες ὑπερόγκους τόκους, οὐδὲν εἶχον νὰ ζητήσωσι, διότι ὁ τόκος ἐκεῖ ὁ τρέχων εἶναι 15, 20, 25, ἢ 30%, οἱ χωρικοὶ δὲ ἐκεῖ δὲν δανείζονται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ εἰσοδήματος, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀξίας τοῦ κτήματος, καὶ τόσον, ὥστε τὸ εἰσόδημα νὰ ἔχῃ μόνον ἀναλογίαν πρὸς τὸν τόκον. Ἐὰν τις ἔχῃ κτῆμα ἀξίας 2,000 δραχμῶν, ἀποφέρον ἔσοδον διακοσίων δραχμῶν, δὲν δανείζεται 200 ἢ 300 δραχμάς, δανείζεται δύο χιλιάδας, ὑπολογίζων τὸ εἰσόδημα ὡς δυνάμενον νὰ πληρώσῃ τὸν τόκον. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις τῶν ἐπαρχιῶν τῶν ζητουσῶν τὴν παρακράτησιν. Ἐνόμισε δὲ ὁ κύριος Ὑπουργός, ὅτι ζητοῦσι δάνεια καλλιεργείας, καὶ ἐσκέφθη, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ, ἐὰν τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τοῦ Δημοσίου, προερχόμενον ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς παρακρατήσεως, ἐστρέφετο πρὸς τὴν ἀνάγκην ταύτην τῶν ἐπικαλουμένων τὴν συνδρομὴν τοῦ Δημοσίου. Ἀλλὰ, ὡς εἶπον, τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τοῦτο, τὸ ζήτημα εἶναι ἄλλο, καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν συσταθῇ Τράπεζα, σκοπὸν ἔχουσα νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς κτηματίας ἀπὸ τῆς τοκογλυφίας καὶ τῶν ὑπερόγκων τόκων, τὸ ζήτημα θὰ μένῃ ἄλυτον καὶ ἀκέραιον, ὅπως εἶναι καὶ πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον σπεύδομεν νὰ ἐπιψηφίσωμεν. Ἐνόμισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἔλθωμεν ἀρωγοὶ εἰς τοὺς πληθυσμοὺς αὐτοὺς, καταβάλλοντες αὐτοῖς τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας, ἐνῷ δὲ ὑποβάλλει εἰς παρακράτησιν ὅλην τὴν ἐσοδείαν τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς Ἑλλάδος, παρέχει εἰς ἀντάλλαγμα 3,000,000 μέχρι 5 ἑκατομμυρίων δρ. δάνεια καλλιεργείας. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ καλλιέργεια συντελεῖται διὰ δαπάνης 30,000,000 ἕως 35,000,000, ὑπολογιζομένου ὅτι δι’ ἕκαστον στρέμμα ἀπαιτεῖται δαπάνη καλλιεργείας 50 ἢ 55 δραχμῶν. Οὕτω παρέχει ὁ κ. Ὑπουργὸς δάνεια καλλιεργείας 4,000,000 ἢ 5,000,000 ἀπέναντι 50,000,000, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται πρὸς συντέλεσιν τῆς καλλιεργείας. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τῶν 4,000,000 τούτων, ἔχετε τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἥτις δι’ εἰδικῆς συμβάσεως ἀνέλαβε νὰ δανείσῃ εἰς γεωργοὺς καὶ κτηματίας ποσὸν 10,000,000, ἐπὶ ἀνταλλάγμασιν, ἓν τῶν ὁποίων εἴχομεν εὐκαιρίαν νὰ ἐξετάσωμεν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Ἐνῷ τοιαύτην ἀνέλαβεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ὑποχρέωσιν, ἱδρύομεν καὶ ἄλλην, ἀναγράφοντες μάλιστα διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτρέπομεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν νὰ δανείσῃ πρὸς τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, ἵνα ἀπαλλαγῇ τῆς ὑποχρεώσεως αὐτῆς, καὶ οὕτω δύναταί τις νὰ συμπεράνῃ, — τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν δέχομαι — ὅτι ὅλον τοῦτο τὸ κατασκεύασμα τοῦ σταφιδικοῦ λεγομένου νομοσχεδίου καὶ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης δύο ἔχει σκοπούς, πρῶτον τὴν ἐξυπηρέτησιν συμφερόντων ὡρισμένης τάξεως εἰς βάρος τῆς παραγωγῆς, ἤτοι τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς δευτέρας καὶ τρίτης κατηγορίας, καὶ δεύτερον τὴν ἀπαλλαγὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀπὸ τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει ἀναλάβει ἐπὶ ἀνταλλάγμασι καὶ τὴν ὁποίαν ἄλλως τε οὔτε οὐδ’ ἐξεπλήρωσεν, οὐδὲ ὀφείλει πλέον νὰ ἐκπληρώσῃ, διότι παρῆλθεν ἡ προθεσμία.

§138Ν. ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δίδει ἡ Τράπεζα τὰ χρήματα, ἵνα ἀπαλλαχθῇ. Ἐὰν δὲν τὰ δώσῃ, δὲν θὰ ἀπαλλαχθῇ.

§139ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Κατ’ ἐμέ, τὸ σταφιδικὸν ζήτημα πρέπει νὰ χωρισθῇ τοῦ ζητήματος τῆς κτηματικῆς πίστεως· ἐὰν δὲ θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μέτρα, ὅπως παύσωσιν αἱ ἐπικλήσεις πρὸς αὐτήν, δύναται καὶ πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς σταφιδοπαραγωγῆς καὶ πρὸς τὰς ἀνάγκας τῶν κτηματιῶν νὰ προσέλθῃ ἀρωγός, ἀλλὰ δι’ ἄλλων μέσων. Ἐάν, ἀντὶ νὰ δίδῃ δικαίωμα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ὅπως αὕτη ὀκταπλασιάζῃ τὸ μετοχικὸν αὐτῆς κεφάλαιον πρὸς παροχὴν δανείων κτηματικῶν, παράσχῃ εἰς τὴν Τράπεζαν, τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον ἔχει ὑπ’ ὄψιν, τὸ αὐτὸ δικαίωμα, λύει ἀμέσως τὸ ζήτημα τῆς κτηματικῆς πίστεως διὰ τὰς ἀληθῶς καταπεπονημένας ἐκείνας ἐπαρχίας, καὶ θὰ παύσωσιν αὗται ὁμιλοῦσαι πλέον περὶ ἀφέσεως χρεῶν καὶ περὶ σεισαχθείας. Ἐὰν δὲ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ μελετήσῃ τὰ αἴτια τὰ ἐπενεγκόντα τὴν πτῶσιν τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι μόνον τὸ πολὺ τῆς παραγωγῆς, θὰ φθάσῃ εἰς συμπεράσματα ἐντελῶς ἀλλοῖα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔχει ὑπ’ ὄψιν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Ἡ μείωσις τῶν τιμῶν δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα ἄμεσον τοῦ πολλοῦ τῆς παραγωγῆς· ἡ μείωσις τῶν τιμῶν εἶναι ἀποτέλεσμα καὶ τοῦ ἀθρόου τῆς ἀποστολῆς, εἶναι ἀποτέλεσμα καὶ τῶν προπωλήσεων. Ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν τριῶν τούτων αἰτίων δύναται νὰ ὁδηγηθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ λάβῃ τὰ μέτρα τὰ κατάλληλα, ὅπως ἔλθῃ ἀληθῶς εἰς βοήθειαν τῶν παραγωγῶν. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι τὸ ἐμπόριον τῶν σταφίδων δὲν γίνεται παρ’ ἡμῖν διὰ κεφαλαίων ἐντοπίων· τὸ ἐμπόριον τῶν σταφίδων γίνεται κατὰ τὰ ⅘ διὰ κεφαλαίων ξένων, καὶ δὴ ἀγγλικῶν, διότι ἡ Ἀγγλία εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία καταναλίσκει τὸ περισσότερον μέρος τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἀλλ’ ἡ Ἀγγλία δὲν προκαταβάλλει, διότι διὰ νὰ προκαταβάλῃ ἔχει ἀνάγκην νὰ λάβῃ φορτωτικήν, ἅμα δὲ λάβῃ φορτωτικήν, πρέπει ν’ ἀποστείλῃ τὴν σταφίδα εἰς τὰς γενικὰς αὐτῆς ἀποθήκας. Ἐκ τούτου συμβαίνει, ὥστε ἡ ἀθρόα ἐκεῖ ἀποστολὴ νὰ ἐπιφέρῃ συγκέντρωσιν τοῦ προϊόντος, καὶ ἑπομένως μεγαλειτέραν προσφορὰν ἀπὸ τὴν ζήτησιν. Ἐκ τούτου συμβαίνει ἐπίσης νὰ ἀποκλείωνται αἱ ἄλλαι ἀγοραί, διότι τὸ προϊόν, ἀποστελλόμενον εἰς Ἀγγλίαν, ἐπιβαρύνεται διὰ δαπανῶν, αἵτινες δὲν ἐπιτρέπουσι κατόπιν, ἐὰν ἄλλη ἀγορὰ παρουσιασθῇ ζητοῦσα τὸ προϊόν, νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὴν ἀγορὰν ἐκείνην. Ἐὰν λοιπὸν ἀντὶ τῆς ἀποστολῆς καὶ πρὸς ἐξοικονόμησιν τῶν χρημάτων τῶν ἀπαιτουμένων πρὸς πληρωμὴν τοῦ ἀντιτίμου τοῦ σταφιδοκάρπου καταστῇ δυνατόν, ὅπως ἐδῶ, ἐν Ἑλλάδι, γείνῃ κατὰ μέτρον τι ἡ παρακράτησις τοῦ προϊόντος, οὐχὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς συστάσεως τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν, τὸ ζήτημα δὲν λύεται, ἀλλ’ εὐκολύνεται ἡ λύσις αὐτοῦ. Ἐὰν δὲ πρόκειται ἡ Κυβέρνησις νὰ καταστήσῃ νόμον τοῦ Κράτους τὸ νομοσχέδιον αὐτό, εἶναι προτιμότερον νὰ ἀναγράψῃ ὡς κύριον σκοπὸν αὐτοῦ οὐχὶ τὰ ἐπὶ καλλιεργείᾳ δάνεια, — διότι τὰ ἐπὶ καλλιεργείᾳ δάνεια ἀντιπροσωπεύουσι τὸ δέκατον ἢ τὸ δέκατον πέμπτον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὰ κεφάλαια τῆς Τραπέζης, — ἀλλὰ τὴν παροχὴν δανείων ἐπὶ τίτλοις τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν, τιθεμένου τοῦ νόμου περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν εἰς ἐνέργειαν. Καὶ ἀναγράφεται μὲν ἀληθῶς ὁ σκοπὸς οὗτος ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἀλλ’ ἀναγράφεται ὡς σκοπὸς πάρεργος. Ἐκτὸς ὅμως τοῦ δυσαναλόγου τῆς παραγωγῆς πρὸς τὴν κατανάλωσιν, ἐκτὸς τῶν ἀθρόων ἀποστολῶν, καὶ ἄλλο αἴτιον ἐπέδρασεν ἐπὶ τῆς καταπτώσεως τῶν τιμῶν, καὶ τὸ αἴτιον τοῦτο εἶναι αἱ προπωλήσεις. Ἡ προπώλησις Κύριοι, ἐξεταζομένη αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν, εἶναι πρᾶξις νόμιμος, εἶναι πρᾶξις ἠθική. Ἀλλ’ ὅταν παραγωγή τις εὑρίσκηται ἐν δυσαναλογίᾳ πρὸς τὴν κατανάλωσιν, καὶ ὅταν ἡ κατανάλωσις εὑρίσκηται καταπεπονημένη ὑπὸ τῆς παραγωγῆς, ἡ παρέμβασις τῶν προπωλήσεων γίνεται μεγίστης ζημίας πρόξενος. Ἀντὶ νὰ ἀφήσητε τὸν ἀγοραστὴν νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ προϊόν, κομίζεται τὸ προϊόν εἰς τὸν ἀγοραστὴν, καὶ ἑπομένως μένετε εἰς τὴν διάκρισιν αὐτοῦ. Δὲν εἶναι βεβαίως ὁ τόπος ἐδῶ, οὐδὲ ὁ καιρὸς, ἵνα ἀναπτύξω τὴν λειτουργίαν τῆς ἁπλῆς αὐτῆς καὶ ἠθικῆς πράξεως, ἡ ὁποία καλεῖται προπώλησις, ἀλλ’ ἡ ὁποία ἐπιφέρει μεγίστας ζημίας εἰς τὸ ἐμπόριον τῶν σταφίδων διὰ τῶν προσφορῶν, αἵτινες γίνονται ὑπὸ τῶν προπωλητῶν. Ἐξουδετεροῦνται αἱ προσφοραὶ τῶν ἀγοραστῶν, οἵτινες ἄνευ τούτων ἤθελον προστρέξει εἰς τὰς ἀγορὰς τῆς παραγωγῆς, ἐπερχομένης δὲ οὕτω στασιμότητος, ἐπέρχεται ἕνεκα τῆς βίας καὶ τῆς ἐλλείψεως τῶν κεφαλαίων ὁ ἐκπεσμὸς τῶν τιμῶν, ἐκ τοῦ ἐκπεσμοῦ δὲ τούτου τῶν τιμῶν ἐπωφελούμενοι οἱ προπωληταί, ἐπιφέρουσι τὰς καταστροφὰς, ὧν ἐμνήσθην. Ὑπάρχει ἀληθῶς ἄρθρον ἐν τῷ ποινικῷ νόμῳ, τιμωροῦν τὴν τοιαύτην πρᾶξιν, ἀλλὰ ἡ φύσις τοῦ πράγματος εἶναι τοιαύτη, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τιμωρήσῃ τις ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι τιμωρεῖ ἀληθῶς τὸν ἔνοχον. Διὰ τοῦτο φρόνιμον θὰ ἦτο νὰ ληφθῇ νομοθετικὸν μέτρον, ὅπως ἡ προπώλησις κηρυχθῇ πρᾶξις ἐντελῶς ἄκυρος, προκειμένου περὶ τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἀλλὰ γνωρίζω τὴν ἀντίρρησιν, ἣν θέλει τις μοὶ προβάλει, ὅτι ἡ προπώλησις δύναται νὰ παρουσιασθῇ ἐν τῷ ἐμπορίῳ καὶ ὡς πρᾶξις ἠθικὴ καὶ ὡς πρᾶξις θεμιτὴ καὶ ὡς πρᾶξις ἐνίοτε ὠφέλιμος· ἀλλὰ μέχρι τοῦδε ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ἡμῖν, ὅτι ἡ προπώλησις τίποτε ἄλλο ἀποτέλεσμα δὲν ἔσχεν ἢ τὴν καταστροφὴν τοῦ προϊόντος καὶ τὴν ἐξευτέλισιν τῶν τιμῶν. Ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν ἑπομένως ἐξεταζόμενον τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, δὲν παρουσιάζει ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα οἱ πάσχοντες ἀληθῶς σταφιδικοὶ πληθυσμοὶ ἐπεκαλέσθησαν τὴν βοήθειαν τῆς Κυβερνήσεως. Σήμερον, λειτουργούσης τῆς παρακρατήσεως, εὑρισκόμεθα, ὡς εὐφυῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Παναγιωτόπουλος, εἰς τὴν θέσιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ποιοῦνται χρῆσιν τῆς μορφίνης. Ἡ παρακράτησις σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταργηθῇ, διότι θὰ ἐπιφέρῃ κλονισμόν. Εἶναι ἀνάγκη δὲ νὰ νομοθετηθῇ δι’ ἕν, διὰ δύο, ἢ διὰ τρία ἔτη. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ παρακράτησις παρουσιάζηται ὡς ἀνάγκη, δὲν βλέπω διατί ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα καὶ ἡ συνεπείᾳ ταύτης μονιμοποίησις τῆς παρακρατήσεως δὲν δύναται νὰ χωρισθῇ, καὶ διατί ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένει νὰ ἀποδώσῃ δάνεια δῆθεν καλλιεργείας εἰς τοὺς πάσχοντας ἐκείνους πληθυσμοὺς, δάνεια, τὰ ὁποῖα ἀντιπροσωπεύουσι μόλις τὸ δέκατον τῶν δαπανῶν τῆς καλλιεργείας. Ἀλλὰ πρὸς τί δίδονται τάχα τὰ δάνεια ταῦτα; Ὑπάρχουσι στατιστικαὶ, ὅτι ἔμειναν κτήματα ἀκαλλιέργητα; Ἐὰν ἔμειναν κτήματα ἀκαλλιέργητα, καὶ χορηγῆτε τὰ δάνεια ταῦτα, ἵνα καλλιεργηθῶσι, τότε σεῖς ἐνισχύετε τὴν παραγωγὴν, διὰ νὰ ἔχητε τὴν εὐχαρίστησιν κατόπιν νὰ παρακρατήσητε· καὶ ἰδοὺ, ὅτι προκύπτει ἡ εὐφυὴς ἀληθῶς παρατήρησις τοῦ ἐκ Ζακύνθου συναδέλφου κ. Γ. Ρώμα, ὅστις σᾶς εἶπε: «μὰ δὲν εἶναι ἀντίφασις ἐπὶ τέλους τὸ νομοσχέδιόν σας;» Ἐὰν δὲ δὲν ὑπάρχωσι σταφιδάμπελοι ἀκαλλιέργητοι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐρωτῶ, πρόκειται περὶ τῶν 100 ἢ τῶν 150 δραχμῶν, τὰς ὁποίας θὰ δανείσωσι, καὶ περὶ τοῦ κέρδους 5 ἢ 6 δραχμῶν, τὰς ὁποίας θὰ κερδήσῃ ὁ χωρικός, ὁ καλλιεργητὴς, δανειζόμενος ἀπὸ Τράπεζάν τινα, διὰ νὰ κάμητε ὅλον αὐτὸν τὸν πολυτελῆ ὀργανισμὸν καὶ νὰ διατυμπανίσητε ἀνὰ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, ὅτι πρόκειται περὶ σωτηρίας δῆθεν τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν, ἐνῷ δὲν πρόκειται, εἰμὴ περὶ μονιμοποιήσεως τῆς παρακρατήσεως πρὸς ὠφέλειαν ὡρισμένης ὁμάδος; — διότι αὐτὸ εἶναι, τὸ ὁποῖον διαβλέπω ὄπισθεν τοῦ νομοσχεδίου· ἡ ὁμὰς δὲ αὕτη εἶναι ἡ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν.

§140Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ἡ ἐθνικὴ βιομηχανία.

§141ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν εἶναι ἡ ἐθνικὴ βιομηχανία. Διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τῆς ἐθνικῆς βιομηχανίας, ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέπηται ἡ χρῆσις τοῦ περισσεύματος δι’ οἱανδήποτε βιομηχανικὴν χρῆσιν, ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέπηται διὰ τὴν τροφὴν τῶν ζώων, ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέπηται διὰ τὴν οἰνοποιίαν, ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέπηται διὰ τὴν κατασκευὴν σιροπίου, λαμβανομένων μέτρων, ὅπως μὴ γίνηται κατάχρησις. Ἠρωτήσατε κτηνοτρόφους, ἐὰν ἡ σταφὶς εἰς τὴν τιμὴν τῶν 10 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, εἰς ἣν τὴν πωλεῖτε εἰς τὴν οἰνοπνευματοποιίαν, δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς τροφὴ τῶν ζώων; ἠρωτήσατε τοὺς χωρικούς; ἐκάματε σεῖς πειράματα, ἐὰν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς τροφὴ τῶν ζώων; Γνωρίζω θετικῶς, ὅτι δύναται νὰ χρησιμεύσῃ καὶ ὡς τροφὴ τῶν ζώων καὶ δι’ ἄλλας βιομηχανίας, καὶ εἰς τιμὰς μάλιστα ἀσυγκρίτως ἀνωτέρας ἐκείνων, εἰς τὰς ὁποίας σεῖς τὴν πωλεῖτε. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πεισθῇ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ θελήσῃ νὰ ἐξετάσῃ τὰ αἴτια, διὰ τὰ ὁποῖα πάσχουσι καὶ διὰ τὰ ὁποῖα παραπονοῦνται οἱ σταφιδικοὶ πληθυσμοί, μονιμοποιήσῃ δὲ τὴν παρακράτησιν δι’ ἕν, διὰ δύο ἢ καὶ διὰ τρία ἔτη, νὰ λάβῃ μέτρα, ὅπως ἡ πίστις ἡ κτηματικὴ τῶν παραπονουμένων ἐπαρχιῶν ἀναπτυχθῇ, ὅπως οἱ τόκοι ἐλαττωθῶσιν εἴτε διὰ τῆς ἱδρύσεως Τραπέζης ἐπὶ τούτῳ, τοῦ παρακρατήματος χρησιμεύοντος πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸν, εἴτε διὰ παροχῆς μέσων εἰς ἄλλην Τράπεζαν, ἢ εἰς τὴν Ἐθνικὴν, ὅπως ἐκ τῶν ὀνύχων τῶν τοκογλύφων ἀληθῶς ἐλευθερώσῃ τοὺς πάσχοντας ἐκείνους πληθυσμούς. Ἂς μὴ νομίσῃ δὲ, ὅτι μὲ τὴν Τράπεζαν τῆς καλλιεργείας καὶ τῆς παρακρατήσεως καὶ μὲ τὰ 3 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα μᾶς προσφέρει διὰ τὴν καλλιέργειαν ἀπέναντι τῶν ἀπαιτουμένων 50 ἑκατομμυρίων, ἂς μὴ νομίσῃ ὅτι λύει τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Εὔχομαι νὰ ἀπατῶμαι, ἀλλ’ εἶχον καθῆκον νὰ εἴπω τὰς σκέψεις μου, ἀδιαφορῶν ἐπὶ τέλους, ἐὰν αὗται ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν. Ἕν ἔχομεν ἡμεῖς καθῆκον, νὰ καταδεικνύωμεν εἰς τοὺς διευθύνοντας τὰ κοινὰ τὰς βλέψεις μας, νὰ ὑποβάλλωμεν τὰς σκέψεις μας, νὰ λέγωμεν ὅ,τι γνωρίζομεν, ὅ,τι ἴσως ἐμελετήσαμεν ἐπὶ τόπου, ἀναστραφέντες μὲ τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς, γνωρίζοντες πῶς ἐκεῖνοι ζῶσι, γνωρίζοντες πῶς συναλλάσσονται, γνωρίζοντες τοὺς πόθους αὐτῶν, γνωρίζοντες τὰς ἀνάγκας αὐτῶν· θὰ ἦναι δ’ εὐτύχημα, ἐὰν ἀκουσθῶμεν. Ἀλλ’ ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένῃ εἰς τὸ νομοθέτημα, οἷον παρουσίασεν ἡμῖν αὐτὸ, ἂς ἦναι βέβαιος, ὅτι ταχέως θὰ προσέλθῃ ὁ ἴδιος νὰ ὁμολογήσῃ τὴν πλάνην του, ἀλλὰ δὲν θὰ ἦναι τότε καιρὸς, διότι ἡ παρακράτησις, ἤτοι τὸ μέτρον τὸ καταδικαζόμενον ὑπὸ τῆς ἐπιστήμης, τὸ μέτρον τὸ καταδικαζόμενον ὑπὸ τῆς πείρας, θὰ ἔχῃ ἤδη νομοθετηθῇ διὰ μίαν δεκαετίαν ἀσκόπως καὶ ἐπιβλαβῶς.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον;

§143Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι, ὡς διεξάγεται ἡ συζήτησις, δὲν διεξάγεται κανονικῶς. Ὁμιλοῦμεν ἤδη ἀπὸ τῆς ἕκτης ὥρας ἡμεῖς οἱ ἐναντίοι τῆς παρακρατήσεως· νομίζω ὅτι πρέπει καὶ οἱ τὰ ἐναντία ἡμῖν φρονοῦντες ν’ ἀπαντήσωσιν, ἢ τουλάχιστον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐπιχειρήσῃ νὰ ἀνατρέψῃ τὰ ἐπιχειρήματα ἡμῶν, ἐὰν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν σοβαρῶς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζῃ, ὅτι διὰ τῆς πλειονοψηφίας δύναται νὰ ἐπιβάλῃ τὴν γνώμην του ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, τότε δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ συζητῶμεν.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις δὲν ἀποκλείεται.

§145ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἀλλ’ ἡμεῖς συζητοῦμεν ἤδη ἐπὶ 6 ὥρας, πρέπει νὰ ὁμιλήσουν καὶ οἱ ἐναντίοι.

§146ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§147ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κλπ.). Δύο ὡμίλησαν μέχρι τοῦδε ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ὁ κ. Παπαγιαννακόπουλος κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν καὶ ὁ κ. Ρικάκης σήμερον, καὶ δύο κατ’ αὐτοῦ, ὁ κ. Παναγιωτόπουλος καὶ ὁ κ. Κροκιδᾶς.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ἰθάκης κ. Μαυροκέφαλος κατέθηκε τροπολογίας ἐπὶ διαφόρων ἄρθρων τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 278).

§149Ι. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰ ἀκαταμάχητα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξαν οἱ κ.κ. Στεφάνου, Παναγιωτόπουλος καὶ Κροκιδᾶς, ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἀκούσωμεν τὰ ἐπιχειρήματα τῶν διαφωνούντων πρὸς αὐτοὺς, ὅπως μορφώσωμεν καὶ ἡμεῖς, οἱ μὴ ἀνήκοντες εἰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, πεποίθησιν. Καὶ ἐνῷ ἀναγνωρίζουν οἱ Κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ ὁμιλήσουν καὶ πολεμήσουν τὰ ἐπιχειρήματα τῶν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ὁμιλησάντων, μᾶς λέγουσιν, «αὔριον, αὔριον», δηλ. αὔριον θὰ ἀποκρούσουν τὰ ἐπιχειρήματα. Ἀλλὰ ζητεῖται ἡ ψῆφος ἡμῶν διὰ τὴν ἡμέραν ταύτην, καὶ φρονῶ ὅτι χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ ὁμιλήσουν καὶ οἱ ἔχοντες ἐναντίαν γνώμην.

§150Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διαφωνῶ πρὸς ἡμᾶς, κύριε Μπακόπουλε. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσητε τοῦτο. Ἐὰν οἱ Κύριοι νομίζωσιν, ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ ἀκούσῃ ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι μόνον θὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ αὐτοῦ, διότι ἐπιθυμεῖ νὰ ψηφίσῃ, καὶ ἐὰν δὲν αἰσθάνωνται τὴν ἀνάγκην νὰ πείσουν τὴν πλειονοψηφίαν, δὲν αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην νὰ δώσουν εἰς τὴν πλειονοψηφίαν τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ «ἐπείσθημεν καὶ θὰ ψηφίσωμεν», σεῖς δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσητε ν’ ἀντιπροσωπεύσητε τῆς πλειονοψηφίας τὰ δικαιώματα.

§151ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν ἔχετε δίκαιον.

§152ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἀλλ’ εἴπομεν νὰ μὴ ἐξακολουθήσωμεν τὴν παλαιὰν τακτικήν. (Διάλογοι).

§153Κ. ΔΟΥΝΗΣ. Προκειμένου περὶ συζητήσεως τοσοῦτον σοβαρῶν θεμάτων, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει τὸ μεσονύκτιον νὰ διακόπτῃ τὰς ἐργασίας αὐτῆς, λυομένης τῆς συνεδριάσεως, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντίσχουν οἱ Βουλευταί, οὐδὲ δύνανται νὰ ἔχωσιν ἀντιλήψεως ἀκμὴν καὶ διαύγειαν, ὅπως πεφωτισμένην μορφώσωσι γνώμην ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§154ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πόσην ὥραν ἐργαζόμεθα;

§155ΔΟΥΝΗΣ. Ἐπὶ ἑπτὰ ἤδη ὥρας. Νομίζετε ὅτι εἶναι ὀλίγον; Ἐὰν οἱ κύριοι Βουλευταὶ παραμένουν ἐνταῦθα μέχρι τῆς δευτέρας ἢ τρίτης μετὰ τὸ μεσονύκτιον ὥρας, πότε δύνανται νὰ ἀναπαυθοῦν; πότε δύνανται νὰ μελετήσουν τὰ ὑποβαλλόμενα νομοσχέδια, ἀφοῦ διὰ νὰ ἀναπαυθοῦν ἔχουν ἀνάγκην τοὐλάχιστον 7 ὡρῶν; Κατακλινόμενοι τὴν 3ην ἢ τὴν 4ην πρωϊνὴν ὥραν, δὲν δύνανται βεβαίως νὰ ἐγερθῶσι πρὶν τῆς μεσημβρίας, τὴν 5ην δὲ ὥραν μ.μ. ἐπανέρχονται ἐνταῦθα, οὕτως ὥστε οὐδαμῶς μένει πρὸς μελέτην χρόνος, καὶ οὕτω συνερχόμεθα ἐνταῦθα ἀμελέτητοι ἐπὶ τῶν συζητουμένων νομοσχεδίων, διότι ἀπὸ τῆς μεσημβρίας μέχρι τῆς 5ης ὥρας μόλις ὀλίγαι μένουσιν ὥραι διὰ τὰς συνήθεις ἀσχολίας ἑκάστου τῶν κυρίων Βουλευτῶν. Καὶ ἐν τούτοις ζητεῖτε παρ’ ἡμῶν πεφωτισμένην ψῆφον, καὶ τῆς ψήφου ταύτης φέρομεν τὴν εὐθύνην! Διατὶ λοιπὸν νὰ σπεύδωμεν τόσον πολύ; ποία ἡ ἀνάγκη; (Διάλογοι).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος ζητεῖ τὸν λόγον. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου...

§157ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ὄχι δά!

§158ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ συζήτησις κατέληξεν εἰς πρότασιν διαιρέσεως τοῦ ζητήματος. Προτείνομεν νὰ χωρισθῇ ἡ παρακράτησις ἀπὸ τὴν Σταφιδικὴν Τράπεζαν, καὶ ἡ πολυετὴς παρακράτησις ἀπὸ τὴν τριετῆ παρακράτησιν, καὶ παρακαλοῦμεν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖτε τὸ διαιρετὸν τοῦ νομοσχεδίου;

§160ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§162ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν οἱ ζητοῦντες τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν ἦσθε 15, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῆτε. (Ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 15). Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ διαιρετοῦ...,

§164ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νομίζω ὅτι σκοτίζεται τὸ θέμα ὑπὸ τῆς σιωπῆς, ἥτις ἀντιτάσσεται ἐκ μέρους ἐκείνων, οἵτινες εἰσήγαγον τὸ νομοσχέδιον πρὸς ἐπιψήφισιν. Πρέπει νὰ βεβαιωθῶσιν οἱ εἰσηγηταὶ τῆς πλειονοψηφίας, ὅτι πάντες οἱ μὴ καταγόμενοι ἐκ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν Βουλευταὶ δὲν εἶναι ἐνήμεροι εἰς τὸ θέμα· δὲν εἶναι ἐνήμεροι εἰς τὸ θέμα, εἴτε διότι δὲν ἐπεδόθησαν εἰς εἰδικὰς μελέτας, εἴτε διότι κατὰ τὰ ἔτη, καθ’ ἃ συνεζητεῖτο τὸ θέμα τοῦτο ἐν πάσῃ τῇ ἐκτάσει καὶ ἐπανειλημμένως, δὲν συνέπεσε νὰ μετέχωσι τῆς προηγουμένης περιόδου τῆς Βουλῆς. Ἐπὶ τριετίαν συνεζητεῖτο τὸ θέμα κατὰ τὴν προηγουμένην περίοδον τῆς Βουλῆς, καὶ ἐπὶ τριετίαν οἱ πλεῖστοι τῶν συναδέλφων δὲν ἦσαν παρόντες, ὅπως μετάσχωσι τῶν συζητήσεων, φωτισθῶσι καὶ ἀποκτήσωσι πεποίθησιν. Καὶ καθ’ ὅσον μὲν πρόκειται περὶ Βουλευτῶν ἀνηκόντων εἰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, εἶναι εὔκολον νὰ ἐννοήσωμεν, ὅτι γνωρίζουσι τὸ θέμα κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον ἐπαρκῶς, καθ’ ὅσον ὅμως πρόκειται περὶ Βουλευτῶν μὴ ἀνηκόντων εἰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, δύναμαι μετὰ λόγου νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι καὶ οἱ μᾶλλον ἐγκύψαντες εἰς τὰ ζητήματα δὲν εἶναι κατηρτισμένοι πρὸς τελείαν ἀπόφασιν. Περὶ τοιούτου σπουδαίου νομοσχεδίου ὑπάρχοντος τοῦ λόγου, νομίζω ὅτι δὲν φωτίζει ἡμᾶς ἐπαρκῶς ἡ ἔκθεσις, ἣν ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ ἔκθεσις αὕτη ἐπαρκεῖ μόνον πρὸς πλήρωσιν τοῦ ὅρου τοῦ Κανονισμοῦ, ὅστις ἀγνοῶ διὰ τίνα λόγον ἐτέθη· διότι, ἐὰν πρόκειται τοιαύτη εἰσήγησις νὰ συνοδεύῃ τὰ νομοσχέδια, τὸ ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ καταντᾷ βεβαίως γελοῖον. Ἡ εἰσήγησις, ἣν ἔχομεν ἐνταῦθα ὑπ’ ὄψιν, οὐδὲν ἄλλο περιέχει, εἰμὴ μόνον στατιστικάς τινας πληροφορίας περὶ τῶν ποσῶν, ἅτινα ἐπερίσσευσαν ἐκ τῆς παρακρατήσεως...

§165ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Καὶ τῶν κλοπῶν τῶν 5 ἑκατομμυρίων.

§166ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Περὶ δὲ τοῦ νομοσχεδίου ἰδοὺ τί λέγεται (ἀναγινώσκει): «Λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωμεν ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης». Αὕτη εἶναι ὅλη ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, ταῦτα καὶ μόνα ἠκούσαμεν ἐκ τοῦ στόματος τῆς Κυβερνήσεως, ἀφ’ ὅτου ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ὑπόθεσις αὕτη· ἀφ’ ἑτέρου ἠκούσαμεν πολλοὺς ἀντιπαρακρατικοὺς καὶ διὰ μακρῶν νὰ ἀντιτάσσωσιν ἐπιχειρήματα εἰς τὰ μὴ προταθέντα ἐπιχειρήματα τῶν εἰσηγητῶν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὁμολογῶ ὅτι, ἐὰν ἡ κατάστασις αὕτη ἐξακολουθήσῃ, καὶ προκατηρτισμέναι ἤδη σκέψεις παρὰ τοῖς μὴ εἰδόσι τελείως τὰ πράγματα εἶναι δυνατὸν νὰ μεταστραφῶσιν. Ἐγὼ μέχρι τῆς ὥρας ταύτης δὲν ἐσχημάτισα πλήρη πεποίθησιν περὶ τοῦ θέματος, καὶ ἐὰν ζητηθῶ νὰ ψηφίσω, μεθ’ ὅσα ἤκουσα, εἶναι δυνατὸν τὸ νομοσχέδιον νὰ μὲ εὕρῃ, ἴσως δὲ καὶ ἄλλους, ἀρνούμενον ψῆφον. Ζητοῦμεν φῶς, καὶ ἐκεῖνοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσωσι τὸ φῶς, οἵτινες ἐμελέτησαν εἰδικῶς τὸ ζήτημα καὶ προσήγαγον τὸ νομοσχέδιον, ἐκεῖνοι ὀφείλουσι νὰ ὁμιλήσωσι, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον βλέπομέν τι τὸ παράδοξον, ὅτι ἐν ἄλλῃ αἰθούσῃ οἱ ταῦτα προτείνοντες σήμερον διεφώνουν, ὅτι ἐν ἄλλῃ αἰθούσῃ—αἰθούσῃ μὴ Βουλευτικῇ, ἀλλὰ καθαρῶς σταφιδικῇ,—ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὑπὸ ἑνὸς τῶν εἰσηγητῶν τοῦ νομοσχεδίου, ἑνὸς δὲ καὶ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, κατεδικάσθη, ἐνῷ ἡ Σταφιδικὴ Τράπεζα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως σήμερον, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ διαφωνοῦντος μέλους, προτείνεται νὰ ψηφισθῇ ὑφ’ ἡμῶν. Οὕτω προσκαλοῦντες ἡμᾶς νὰ ψηφίσωμεν, θέλετε νὰ μᾶς ἀναγκάσητε, μὴ δυνάμενοι νὰ ἔχωμεν θετικὴν γνώμην, νὰ ἀρνηθῶμεν ψῆφον εἰς βάρος τοῦ νομοσχεδίου; ἤ, ἂν δὲν ἤμεθα πεπεισμένοι ὅτι ἐπωφελῶς προτείνεται ὁ συνδυασμὸς τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης πρὸς τὴν παρακράτησιν, νὰ μᾶς ἀναγκάσητε νὰ ψηφίσωμεν κεχωρισμένως, ἵνα ἀπορρίψωμεν τὸ ἓν τμῆμα τοῦ νομοσχεδίου καὶ δεχθῶμεν τὸ ἕτερον; Νομίζω ὅτι ἐνδείκνυται ἡ ἀνάγκη νὰ λάβωσι τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες εἰσήγαγον τὸ νομοσχέδιον.

§167ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιοστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Τὸ Σταφιδικὸν ζήτημα συζητεῖται ἐν Ἑλλάδι ἀπὸ ὀκταετίας τοὐλάχιστον. Συνεζητήθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ διὰ μακρῶν καὶ ἐπανειλημμένως, συνεζητήθη ἐν τῷ τύπῳ, συνεζητήθη δὶς ἐν τῷ Σταφιδικῷ Συνεδρίῳ. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι, ἂν ὄχι ἄλλος τις ἐνταῦθα, πάντως ὅμως ὁ ἐξ Ἀττικῆς ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἔχει παρακολουθήσει αὐτὸ μετ’ ἐνδιαφέροντος πολλοῦ· τὸ παρηκολούθησε καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, τὸ παρακολούθησε καὶ ἐν τῷ τύπῳ, τὸ παρηκολούθησεν, ἂν ὄχι ἀμέσως παριστάμενος ἐν τῷ Συνεδρίῳ τῷ Σταφιδικῷ τῶν Πατρῶν, ἀλλὰ μακρόθεν. Ἐὰν ὁ κύριος Βουλευτὴς δὲν κατώρθωσεν ἤδη, καθ’ ὅλην αὐτὴν τὴν ὀκταετίαν, νὰ σχηματίσῃ πεποίθησιν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἐγὼ τοὐλάχιστον τὸν βεβαιῶ, ὅτι οὐδὲ τὴν ἑσπέραν ταύτην, καὶ ἂν ἐπὶ ὀκτὼ ἔτι ὥρας συζητήσωμεν, θὰ μορφώσῃ τοιαύτην, ὄχι βεβαίως διότι δὲν ἔχει αὐτὸς ὀξεῖαν τὴν ἀντίληψιν, ἀλλὰ διότι οὐδὲν νέον θὰ λεχθῇ, ὥστε ἐξ αὐτοῦ νὰ σχηματίσῃ νῦν πεποίθησιν. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι ὄχι μόνον ἡ Βουλή, ἀλλ’ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔχει ἤδη σχηματίσει πεποίθησιν, καὶ πᾶσαν περαιτέρω συζήτησιν θεωροῦμεν ματαιοσχολίαν. Βεβαίως τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἠκούσαμεν μέχρι τοῦδε παρὰ τοῦ ἐξ Αἰγιαλείας ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἠκούσθησαν καὶ ἄλλοτε παρ’ αὐτοῦ καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐν τῷ Σταφιδικῷ Συνεδρίῳ, ἴσως δ’ εὐγλωττότερον ἄλλοτε παρὰ νῦν.

§168ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Γηράσκομεν!

§169ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ τότε ἐδόθη ἡ προσήκουσα εἰς αὐτὰ ἀπάντησις, καὶ ἐὰν νῦν προστεθῶσι καὶ ἄλλα ἐπιχειρήματα, βεβαίως καὶ πάλιν ἡ προσήκουσα θέλει δοθῇ ἀπάντησις. Μέχρι τοῦδε ὅμως οἱ εἰσαγαγόντες τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον δὲν αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπαντήσωσί τι. Ἄλλως τε ἐδόθη ἤδη καὶ ἀπάντησις ἐκ δύο ὑποστηρικτῶν τοῦ νομοσχεδίου, ἀγορευσάντων διὰ λαμπρῶν ἐπιχειρημάτων· ὡμίλησαν δὲ καὶ δύο ἢ τρεῖς κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, χωρὶς ὅμως, ὡς ἡμεῖς νομίζομεν, ν’ ἀνασκευάσωσιν ἐκείνους. Βεβαίως ὁ ἐκ Κορινθίας κ. Βουλευτής, ὁ νῦν τὸ πρῶτον παρακαθήμενος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀγνοεῖ ἴσως τὰ ἐνταῦθα ἄλλοτε γενόμενα, ἀλλὰ ὁ ἕτερος ἐκ Κορινθίας συνάδελφός του καὶ ὁ ἐξ Αἰγιαλεῖος κ. Βουλευτὴς γνωρίζουσι ποῖα τὰ προηγούμενα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, γινώσκουσιν ὁποῖαι αἱ ἀτελεύτητοι συζητήσεις... (διακοπαί).

§170ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Νομίζω ὅτι ἔπρεπεν ἤδη νὰ θέσωμεν τέρμα εἰς τὰ παλαιὰ ἔθιμα τοῦ Κοινοβουλίου (θόρυβος).

§171ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀκριβῶς τοῦτο ἐπιθυμοῦμεν καὶ ἡμεῖς... Ἐπὶ ὥρας καὶ ἡμέρας ὁλοκλήρους συνεζητεῖτο τὸ Σταφιδικὸν ζήτημα, καὶ τότε ἐπρόκειτο περὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα τὸ πρῶτον παρ’ ἡμῖν ἀνεκινοῦντο· δὲν ἐπρόκειτο περὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ θεωρηθῶσι πρὸ πολλοῦ ἤδη ἐξηντλημένα.

§172ΔΟΥΝΗΣ. Ἀλλὰ περὶ τῆς Σταφιδικῆς Τραπέζης;

§173ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ περὶ αὐτῆς δὲν γίνεται ἤδη τὸ πρῶτον ἐνταῦθα λόγος. Σεῖς δὲν ἦσθε ἄλλοτε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ ἴσως, ὡς ἀσχολούμενοι τότε περὶ ἄλλα, ἀγνοεῖτε τὰ ἐνταῦθα γενόμενα. Ἀλλ’ ὁ ἐκ Κορινθίας ἀξιότιμος Βουλευτὴς καὶ οἱ ἄλλοι ἔχουσι συζητήσει πολλάκις τὰ τοιαῦτα θέματα.

§174ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ὥστε θὰ παραπέμψωμεν εἰς τὰ λεχθέντα ἄλλοτε τὸν κ. Βουλευτήν!

§175ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι πάντες ἐνταῦθα ἔχουσι σχηματίσει γνώμην ἐπὶ τοῦ θέματος, καὶ ὅτι δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην νέας ἀναπτύξεως αὐτοῦ. Ὅσοι ἔχουσιν ἐναντίαν γνώμην, εἶναι ἐλεύθεροι νὰ λάβωσι τὸν λόγον καὶ ἀγορεύσωσιν, ἐὰν θέλωσιν· ἡμεῖς οὐδεμίαν πίεσιν θὰ ἐνασκήσωμεν, οὐδὲν κώλυμα θὰ παρεμβάλωμεν εἰς τὸν λόγον.

§176Α. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§177Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τὸ εἰσαχθὲν νομοσχέδιον περιλαμβάνει δύο βάσεις, τὴν βάσιν τῆς παρακρατήσεως καὶ τὴν βάσιν τῆς ἱδρύσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης. Ὑποβάλλομεν ὅθεν πρότασιν, ὅπως διαιρεθῶσιν αἱ δύο αὗται βάσεις. Τὴν πρότασιν δὲ ταύτην ὑποβάλλω ἐγγράφως.

§178Α. ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἶναι μία καὶ ἡ αὐτὴ βάσις· ἡμεῖς θεωροῦμεν τὸ ζήτημα ἡνωμένον.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ διαιρετὸν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§180ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ διαιρετὸν τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Δ. Δημητριάδου καὶ Γ. Ῥαδινοῦ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας, καὶ εἶτα ἡ διαλογή).

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 127. Ἐκ τούτων 24 ὑπὲρ τῆς προτάσεως, 101 κατὰ τῆς προτάσεως, καὶ 2 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως τὸ διαιρετὸν ἀπερρίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§183Π. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δυστυχῶς, κύριοι Βουλευταί, αἱ διαμαρτυρίαι ὅλων τῶν ἀντιπροσώπων τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι φρονοῦσιν, ὅτι ἡ παρακράτησις θὰ καταστρέψῃ τὸ προϊόν, δὲν εἰσηκούσθησαν· λυποῦμαι δὲ, διότι ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε τὸ ζήτημα τῆς σταφίδος, ζήτημα καθαρῶς τοπικοῦ συμφέροντος, νὰ τὸ θέσῃ ζήτημα ἐμπιστοσύνης, καὶ λυποῦμαι ὅτι καὶ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς δὲν ἠθέλησε ν’ ἀφήσῃ ἐλευθέραν τὴν συζήτησιν, ἵνα καὶ οἱ Βουλευταὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες κατάγονται ἐξ ἐπαρχιῶν μὴ σταφιδοφόρων, καὶ συνεπῶς δὲν ἔχουσιν ἄμεσον ἐνδιαφέρον περὶ τῆς ψηφίσεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἐκφράσωσι τὴν ἑαυτῶν γνώμην, ἀλλ’ ἠθέλησε νὰ κλείσῃ τὸ στόμα ἐκείνων τῶν Βουλευτῶν, οἵτινες κατ’ ἀρχὴν εἶχον φρόνημα ἐναντίον τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Εἶναι δὲ περίεργον, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἠθέλησε νὰ μᾶς δώσῃ διδάγματα κοινοβουλευτικῆς. Ἀληθῶς ἐγὼ πρώτην φορὰν εἰσῆλθον εἰς τὸ Κοινοβούλιον, ἀλλὰ δὲν εἶχον ἀνάγκην οὔτε ἐγὼ, οὔτε οἱ ἄλλοι συνάδελφοί μου, τοιούτων διδαγμάτων. Ἤλπιζον, ὅτι ἡ συζήτησις ἤθελε λάβει εὐρύτητα, ὅπως ἀκουσθῶσιν ἅπασαι αἱ γνῶμαι, ἵνα ἡ Βουλή, φωτιζομένη ἐκ τῶν συζητήσεων, προβῇ εἰς ἀπόφασιν ἐν συνειδήσει καὶ ἐν ἐλευθέρᾳ βουλήσει, προκειμένου περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς ὕψιστα συμφέροντα τοῦ ἔθνους...

§184ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἀπεκλείσθη ἡ συζήτησις.

§185ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἀπεκλείσατε τὴν συζήτησιν, διότι ἀπὸ τῆς πέμπτης ὥρας συζητοῦμεν κατὰ τῆς παρακρατήσεως, οὐδεὶς ὅμως ἤγειρε φωνὴν ἐναντίον μας, οὐδὲν ἐπιχείρημα ἐναντίον τῶν γνωμῶν μας ἠγέρθη. Ἑπομένως ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς τοιαύτης σιωπῆς τῶν ὑπερμάχων τοῦ νομοσχεδίου, καὶ διαμαρτύρομαι ἐν ὀνόματι τῆς ἐπαρχίας μου, τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ δημευθῇ ἡ περιουσία.

§186Ι. Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὡμίλησεν ὁ κ. Ρικάκης ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§187ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ κ. Ρικάκη ἡ ὁμιλία ἦτο μᾶλλον ἀπόπειρα ὁμιλίας.

§188ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Λέγετε, ὅτι ἡ συζήτησις εἶναι ἐλευθέρα, ἀλλ’ ὅταν δὲν θέλητε νὰ μᾶς ἀκούσητε καὶ δὲν ἐκφέρητε καμμίαν γνώμην, τότε ἐπιβάλλεσθε μόνον διὰ τοῦ ἀριθμοῦ.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναπτύξατε τὸ θέμα σας, κύριε Βουλευτά. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐπιτιμᾶτε τοὺς Βουλευτάς.

§190ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Συζητοῦμεν ἀπὸ τῆς πέμπτης ὥρας· ἀλλὰ σεῖς ζητεῖτε νὰ μᾶς κουράσητε, οὐδὲν ὅμως ἐπιχείρημα φέρετε ἐναντίον τῶν γνωμῶν μας.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προσπαθήσατε νὰ τοὺς πείσητε ὑμεῖς.

§192ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν παρακράτησιν ἐπὶ ἓν ἔτος. Ὑπὸ τοιοῦτον ὅρον δύναμαι καὶ ἐγὼ νὰ ψηφίσω αὐτὴν, ὡς μέτρον προσωρινὸν, τὸ ὁποῖον δύναται ἐπιπολαίως, οὕτως εἰπεῖν, καὶ παροδικῶς νὰ θεραπεύσῃ τὰ δεινὰ τῆς σταφίδος. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν, διότι ἡ παραγωγὴ ἐν Κορινθίᾳ καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, ἕνεκα τῶν καιρικῶν περιστάσεων, εἶναι ἐλαχίστη· οὔτε τὸ ἥμισυ δὲν παρήχθη ἐφέτος· ἂν δὲ ψηφισθῇ ἡ παρακράτησις, θὰ ἐλαττωθῇ ἔτι μᾶλλον τὸ προϊὸν, ἐπὶ προφανεῖ ζημίᾳ τῶν κτηματιῶν. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ ὑποβάλλω πρότασιν νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ παρακράτησις ἐπὶ ἓν ἔτος, διότι τοῦτο καὶ μόνον θεωρῶ συμφέρον εἰς ἅπαντας τοὺς σταφιδικοὺς πληθυσμούς· ἂς ἐφαρμοσθῇ καὶ τὸ τρέχον ἔτος, τὸ δὲ εἰσπραχθησόμενον ποσὸν ἂς μένῃ παρακατατεθειμένον μετὰ τοῦ ἤδη ὑπάρχοντος, ἂς κανονισθῇ δὲ βραδύτερον ἡ χρησιμοποίησις τούτου.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασίς σας θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ αὔριον, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν.

§194ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι δά! Αἱ τροπολογίαι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὰ νομοσχέδια περὶ φορολογίας τῶν ἀμπέλων καὶ τῶν ζῴων συνεζητήθησαν ἀμέσως.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἐπιτάσσει ὁ Κανονισμός.

§196ΣΩΤ. ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τουλάχιστον νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγραφῇ ἡ τριετία ἢ ἡ πενταετία ὡς χρονικὸν διάστημα διὰ τὴν παρακράτησιν, νὰ δοθῇ δὲ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μετριάζῃ διὰ βασιλικοῦ διατάγματος τὴν προθεσμίαν ταύτην. Κατὰ τοιοῦτον τρόπον δύναται νὰ συμβιβασθῇ καὶ τὸ συμφέρον τῆς Τραπέζης πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν ἰδιοκτητῶν, οἵτινες εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσιν ἀπέναντι ἀπροχωρήτου μὲ τὴν προθεσμίαν τῶν δέκα ἐτῶν, ὅταν ἴσως ἕνεκα καιρικῶν μεταβολῶν ἢ ἕνεκα τῆς ἐπεκτάσεως τῆς καταναλώσεως δὲν θὰ ἦναι ἀνάγκη παρακρατήσεως πλέον. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα λύσῃ ἐπὶ τέλους τὴν σιωπὴν, διότι ἐντὸς τῶν δέκα ἐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ παρουσιασθῶσι γεγονότα μὴ ἐπιτρέποντα τὴν παρακράτησιν.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§198ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἤθελον νὰ μάθω, τί θέλει ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§199ΤΙΝΕΣ. Αὔριον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3–7 ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§201ΝΕΓΡΗΣ. Μίαν ἐξήγησιν ἤθελον νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§202ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ ζητήσητε ἐξήγησιν, διότι δὲν θὰ λάβητε ἀπάντησιν.

§203ΑΘ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κλπ.). Ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἀκούσωμεν ὅλας τὰς παρατηρήσεις, καὶ σᾶς βεβαιοῦμεν, ὅτι κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν θὰ ἀπαντήσωμεν.

§204ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ ἀντιληφθῶμεν· εἶναι δύο μετὰ τὸ μεσονύκτιον. Νὰ διακόψωμεν. Εἶναι νομοσχέδιον σπουδαιότατον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ συμφέροντα ἰδικά μας σπουδαιότατα. Κατεπονήθημεν.

§205ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐμπρὸς, κύριε Πρόεδρε.

§206ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἀπαρτία. Εἰς τὰς δύο μετὰ τὸ μεσονύκτιον δὲν δημεύεται ἡ ξένη περιουσία.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§208ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν, νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, διότι δὲν εἴμεθα πλέον εἰς κατάστασιν νὰ συζητήσωμεν, ὑποβάλλομεν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπαναλάβωμεν μέχρι πρωΐας.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας, καὶ δὲν ἠμπορεῖτε πλέον νὰ λάβητε τὸν λόγον. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Ι. Ρούφου καὶ Ι. Μπακοπούλου. Μεθ’ ὃ γίνεται ἡ διαλογή).

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ. Παρόντες 127. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 8 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 9–16 ἄνευ ἀντιρρήσεως).

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§212ΦΩΚ. ΝΕΓΡΗΣ. Ὁμολογουμένως ἡ παρακράτησις, ὅτε ἐθεωρήθη ὡς μέλλουσα νὰ σώσῃ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, ἤγειρε πολλὰ παράπονα, διότι ἐνομίζετο ἀντιβαίνουσα εἰς τὰς θεωρίας τὰς οἰκονομολογικὰς, καὶ περὶ τούτων βεβαίως πολλοὶ εἶπον τὰ δέοντα. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ παρακράτησις ἔχει πλεονέκτημα πολὺ σπουδαῖον, ὅπερ διέφυγε τοὺς πλείστους...

§213ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀκούομεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσωμεν.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατί;

§215ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρέλυσαν τὰ ἀκουστικά μας ὄργανα.

§216ΠΛΑΤΟΥΤΣΑΣ. Ἡμεῖς τὸν ἀκούομεν πολὺ καλά.

§217Θ. ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Εἶναι τὰ σώματα παρόντα, ὄχι ὅμως καὶ ὁ νοῦς.

§218ΝΕΓΡΗΣ. Ἡ παρακράτησις ἐξ ἑνὸς μὲν μέρους ἐπιτρέπει νὰ πωληθῇ ἡ σταφὶς, ἡ ὁποία ἐπωλεῖτο καὶ ἄλλοτε πρὸς βρῶσιν, εἰς τὰς τιμὰς, εἰς ἃς ἀγοράζει αὐτὴν εὐχαρίστως ὁ καταναλωτὴς, ἐπιτρέπει δὲ ἐξ ἄλλου εἰς τὸ ὑπόλοιπον μέρος νὰ καταναλωθῇ καὶ τοῦτο εἰς τὴν βιομηχανίαν εἰς εὐτελεστάτας τιμάς. Εἶναι πανθομολογούμενον, ὅτι, καθ’ ὅσον ἐλαττώνομεν τὴν προσφορὰν, αἱ τιμαὶ αὐξάνουσι. Διὰ τῆς παρακρατήσεως ἐλαττώνομεν τὴν προσφορὰν τῆς ἐξαγομένης σταφίδος, τῆς καταναλισκομένης κατὰ μέγα μέρος πρὸς βρῶσιν, διατηροῦμεν δὲ οὕτω τὴν τιμὴν αὐτῆς. Ἂν παραδώσωμεν δὲ τὴν παρακρατουμένην εἰς τὴν βιομηχανίαν εἰς τὴν τιμὴν, εἰς ἣν αὕτη δύναται νὰ τὴν ἀγοράσῃ, ἰδοὺ ὅτι χρησιμοποιεῖται καὶ αὕτη. Πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ ἀφήσωμεν ἐντελῶς ἐλευθέραν τὴν βιομηχανίαν. Ἂν τοῦτο συμβῇ, μὴ ἔχετε καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου θὰ ἴδητε διὰ τῆς δημοπρασίας τὴν σταφίδα τῆς παρακρατήσεως νὰ ἀπολαμβάνῃ τιμὰς, τὰς ὁποίας ποτὲ δὲν θὰ ἀπολαύσῃ, ἐὰν περιορίσωμεν τὴν πώλησιν εἰς μόνον τὸ οἰνόπνευμα. Πολλοὶ σταφιδοκτήμονες, ἀγνοῶ πῶς, ὑπέθεσαν ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ πωληθῇ σταφὶς ἐν Εὐρώπῃ πρὸς κατασκευὴν σιροπίου, μιστελίου κλπ. Τοῦτο, βεβαιώθητε, Κύριοι, εἶναι ἀδύνατον. Ἡ σταφὶς ἐν Εὐρώπῃ ἐπιβαρύνεται μὲ τέλη μεγάλα, ἐνῷ τὰ προϊόντα αὐτῆς, μιστέλιον κλπ., ἐπιβαρύνονται μὲ πολὺ ὀλιγώτερα. Εἰδήμονες ἐργοστασιάρχαι δύνανται νὰ σᾶς βεβαιώσουν, ὅτι, ἐνῷ ἐφέτος δὲν ἔστειλαν εἰς τὴν Εὐρώπην, εἰμὴ ἐλάχιστον ποσὸν μιστελίου, —ἂν καὶ ἡ ζήτησις ἐκεῖ ἦτο πολὺ μεγάλη—δὲν εὕρισκον σταφίδα εὐθηνήν. Ἐὰν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ μετατρέψουν εἰς μιστέλιον τὴν σταφίδα τῆς παρακρατήσεως, τὴν στιγμὴν ταύτην οὔτε ἓν δράμιον θὰ ὑπῆρχεν ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῆς παρακρατήσεως. Θὰ ἦτο πωλημένον ὅλον τὸ ποσὸν, καὶ εἰς τιμὴν μάλιστα πολὺ μεγαλειτέραν· διότι, εὐθὺς ὡς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἔβλεπε τὴν ζήτησιν, θὰ ηὔξανε τὴν τιμὴν οὐχὶ πλέον εἰς ἑξήκοντα ἢ ἑβδομήκοντα, ἀλλ’ ἴσως καὶ εἰς ἑβδομήκοντα πέντε καὶ ὀγδοήκοντα δραχμάς.

§219ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει ἤδη τιμὴν 75 δραχ.

§220ΝΕΓΡΗΣ. Θὰ εἶχε πωληθῇ καὶ πρὶν εἰς τὴν τιμὴν ταύτην, καὶ ὄχι τὰ τελευταῖα δέκα ἑκατομμύρια μόνον. Νομίζω λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι ἡ μόνη ἐνέργεια, ἡ ὁποία δύναται νῦν μὲν νὰ δικαιολογήσῃ τὴν παρακράτησιν, εἰς τὸ μέλλον δὲ νὰ καταστήσῃ αὐτὴν περιττὴν, εἶναι ἡ τροποποίησις τοῦ ἄρθρου 17, ὥστε νὰ ἐπιτρέπηται ἡ πώλησις τῆς σταφίδος τῆς παρακρατήσεως εἰς ὅλας τὰς βιομηχανίας. Μία μόνον ἐξαίρεσις ἐπιβάλλεται. Ἡ κατασκευὴ ἐκ τῆς σταφίδος ταύτης οἴνου πρὸς κατανάλωσιν ἐν Ἑλλάδι. Βεβαίως δὲν πρέπει, διὰ νὰ σώσωμεν τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, νὰ καταστρέψωμεν τὴν ἀμπελουργίαν. Βεβαίως δὲν πρέπει νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα νὰ κατασκευασθῇ οἶνος ἐκ σταφίδος πρὸς κατανάλωσιν ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ μόνον διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Νομίζω ὅτι ἡ πρότασίς μου πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν, καθόσον εἶναι ὁ μόνος τρόπος, ὅπως δικαιολογηθῇ ἡ παρακράτησις καὶ σωθῇ ἡ σταφὶς εἰς τὸ μέλλον.

§221ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιρρήσεως τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν).

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 2 καὶ 25′ π. μ. τῆς ἐπιούσης).