1897.02.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 47

τῆς 5 Φεβρουαρίου 1897.

(Τετάρτη)

Ὥρα 4 καὶ 25′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σκυλοδῆμος ἔχει τὸν λόγον.

§2Ν. ΣΚΥΛΟΔΗΜΟΣ. Ἀφοῦ πρῶτον ἐξαιτήσομαι τὴν συγγνώμην καὶ τὴν ἐπιείκειαν τῆς Βουλῆς διὰ τὸ θάῤῥος, τὸ ὁποῖον λαμβάνω, ἀνερχόμενος τὸ βῆμα τοῦτο, τὸ ὑψηλὸν καὶ μέγα, χθὲς μόλις ὁρκισθεὶς ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους, ἔρχομαι νὰ παρακαλέσω τόσον τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀναπληροῦντα ἐνταῦθα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἀπόντα, ὅσον καὶ τοὺς κ. κ. συναδέλφους Βουλευτὰς ἀξιωματικούς, ἀνωτέρους μου κατὰ βαθμὸν καὶ ἀρχαιοτέρους μου κατὰ ἰσοβαθμίαν, νὰ μοὶ ἐπιτρέψωσι νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τὸ ἑξῆς. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ—καὶ συγγνώμην διὰ τοῦτο—φρονῶ ὅτι, ὡς ἐκ τῶν περιστάσεων τῶν σημερινῶν, εἶναι ἀνάγκη νὰ μεταῤῥυθμισθῇ ὁ ἄρτι ψηφισθεὶς νόμος περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν διὰ τοὺς γενικοὺς ἀξιωματικούς, προκειμένου μόνον περὶ δύο τοιούτων, ἤτοι τοῦ ὑποστρατήγου Ἀντωνίου Μαυρομιχάλη, τοῦ ἀποστρατευθησομένου μετὰ ἓν ἔτος, τοῦ διοικήσαντος πολλάκις τὸν στρατὸν ἐν δυσχερέσι περιστάσεσιν εὐδοκίμως, καὶ τοῦ ὑποστρατήγου Νικολάου Μακρῆ, τοῦ ὁμοίως ἐπιζήλως διοικήσαντος μέρος αὐτοῦ. Τὸ τοιοῦτον οὐδόλως βλάπτει τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἐὰν δηλαδὴ ἀμφότεροι οὗτοι παραμείνωσιν εἰς τὸν στρατὸν μετὰ τὴν παρέλευσιν τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας των, ἐφ’ ὅσον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἢ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον κρίνῃ τούτους ἀναγκαίους διὰ πᾶσαν ὑπηρεσίαν. Καὶ περὶ μὲν τοῦ ἑνός, τοῦ ὑποστρατήγου Μαυρομιχάλη, δὲν ἔχω νὰ εἴπω ἢ νὰ προσθέσω τι ἕτερον, ἀρκούμενος εἰς τὴν γενικὴν φήμην ἀνὰ τὸν στρατὸν περὶ τῆς ἱκανότητός του. Διὰ τὸν στρατηγὸν ὅμως Μακρῆν, παρὰ τῷ ὁποίῳ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑπηρετήσω, λέγω ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ διοίκησίς του εἶναι πατριαρχικὴ ἐν τῷ στρατῷ τῆς Ἑλλάδος καὶ σοβαρά, καὶ ὅτι τὸ ὄνομά του ἐν τῷ Βʹ Ἀρχηγείῳ τοῦ στρατοῦ ὡς ἀρχηγοῦ ἤθελεν ἐξασκήσει γόητρον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προτείνωσι μοναδικὸν νόμον, ἵνα παραμείνωσιν οἱ ἀνώτεροι οὗτοι ἀξιωματικοὶ ἐν τῷ στρατῷ, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ὁ στρατὸς τῆς ξηρᾶς πρέπει νὰ βαδίζῃ παραλλήλως μὲ τὸν στρατὸν τῆς θαλάσσης. Τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας διὰ τοὺς γενικοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς θαλάσσης δὲν ἐφαρμόζεται. Τοῦτο φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ καθορισθῇ καὶ διὰ τοὺς ὑπάρχοντας τῆς ξηρᾶς, ἢ τοὐλάχιστον νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ τοῦτο ὡς πρὸς τοὺς δύο, περὶ ὧν εἶπον, ἐφ’ ὅσον αἱ περιστάσεις ἐπιβάλλουσι τὴν παραμονήν των ἐν ταῖς τάξεσι τοῦ στρατοῦ, ὑπὸ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§3Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Οἱ ὀφείλοντες νὰ πληρώσωσιν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον φόρους ἢ δικαιώματα, τῶν ὁποίων ἡ μὴ ἐμπρόθεσμος πληρωμὴ ἐπάγει τὴν ὑποχρέωσιν τῆς πληρωμῆς προσθέτου τέλους καὶ τόκου ὑπερημερίας δὲν ἠδυνήθησαν νὰ πληρώσωσι πάντα ταῦτα μέχρι 1 Ἰανουαρίου, μὴ δυνηθέντες νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰ ταμεῖα ἕνεκα τοῦ χειμῶνος καὶ τῆς πολυομβρίας. Διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἰσαγάγω νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου προτείνεται νὰ παραταθῇ ἡ προθεσμία μέχρι τέλους Μαρτίου. Ὁ ἀποβιώσας Μητροπολίτης Ἀθηνῶν, ὅταν ἔμελλε νὰ ἀσχοληθῇ πρὸς οἰκοδομὴν τοῦ μεγάρου, τὸ ὁποῖον προώρισται ὡς κατάστημα Συνοδικόν, συνεφώνησε μετὰ τοῦ Ἀδελφάτου τοῦ νοσοκομείου Ἀθηνῶν «Ἐλπίδος», ἵνα καταλάβῃ γήπεδον ἀνῆκον εἰς τὸ εἰρημένον νοσοκομεῖον, ἐπὶ μισθώματι δισχιλίων δραχμῶν κατ’ ἔτος. Τὸ δημοτικὸν νοσοκομεῖον «Ἐλπὶς» νῦν ζητεῖ τὸ συμπεφωνημένον ἐνοίκιον διὰ τὰ ἔτη 1894, 1895 καὶ 1896. Δὲν γνωρίζω τί ἐσκόπει ἡ Σεβασμιότης του, ὅταν συνωμολόγησε τὴν σύμβασιν ταύτην, ἀλλὰ ἐξετάσας εὗρον, ὅτι ἡ συνομολόγησις ἐγένετο ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ ὑπάρχει σύμβασις, ἔχω καθῆκον νὰ προτείνω νομοσχέδιον περὶ χορηγίας πιστώσεως, ἵνα κανονισθῶσι τὰ περὶ τούτου. Εἶχον παρακαλέσει τὰ ἁρμόδια τμήματα, ἵνα παρασκευάσωσι νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιτρέπεται νὰ πληρώνωνται οἱ μισθοὶ τῶν ἀξιωματικῶν, ὑπαξιωματικῶν καὶ ἀνδρῶν τοῦ ἐν Κρήτῃ στρατοῦ ξηρᾶς καὶ θαλάσσης εἰς χρυσόν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντα νομοσχέδια θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 294–296). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παραχωρήσεως ἀποκλειστικῆς χρήσεως αἰγιαλοῦ ὑπὸ τοῦ ναυπηγείου Βασιλειάδου.

§5ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τί γίνεται τὸ περὶ δωδεκατημορίων;

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένον.

§7ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἡ ἡμερησία διάταξις ἐκανονίσθη κατ’ ἄλλον τρόπον.

§8Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐσκέφθην νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μὴ μεταβάλῃ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔλαβε κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Δευτέρας, ὡς πρὸς τὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἐπειδὴ ὅμως μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων εἶναί τινα, τῶν ὁποίων ἡ ἐπιψήφισις καταδεικνύεται ἀναγκαία, διὰ τοῦτο ἤθελον παρακαλέσει ὡρισμένως διὰ ταῦτα νὰ στέρξῃ ἡ Βουλή, ἵνα συζητηθῶσι. Ταῦτά εἰσι τὸ περὶ προσθήκης εἰς τὸ προσωπικὸν διαφόρων Προξενείων, τὸ περὶ τελῶν καὶ δικαιωμάτων διὰ τὰ ὑπὸ τῆς Πύλης ἐκδιδόμενα ἐκτελεστήρια τῶν Ἑλληνικῶν προξενικῶν ἀρχῶν, τὸ περὶ ὑποχρεώσεως τῶν καλλιεργούντων γαίας ἢ φυτείας ἐθνικὰς εἰς ἀπότισιν δικαιώματος ἐπικαρπίας, νομοσχέδιον, ὅπερ πάντως συντελεῖ εἰς περιστολὴν καταχρήσεων, τὸ νομοσχέδιον περὶ προσθήκης δευτέρου ἄρθρου εἰς τὸν νόμον ͵ΒΥΚΓʹ «περὶ ἐκποιήσεως μέρους τῆς κληρονομίας τοῦ Ἀλεξάνδρου Α. Σούτσου», τὸ περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, τὸ περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως νόμου, οὗτινος ἡ ἐπιψήφισις ἐπιβάλλεται, ἵνα κατασταθῇ δυνατὸν νὰ ἀποδώσῃ τὸ Δημόσιον τὴν συνδρομήν του εἰς τοὺς δήμους. Ὑπάρχει δὲ καὶ ἕτερον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον φαίνεται μὲν ἀτομικοῦ ὀφέλους, ἀλλὰ ἀφορᾷ τὴν ἐν γένει ὠφέλειαν, συντελοῦν ἵνα διευκολυνθῇ ἡ κατασκευὴ ναυπηγείου ἐν Πειραιεῖ, τοῦτο δὲ ἀφορᾷ τὸν κ. Βασιλειάδην.

§9ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, θὰ ψηφισθῶσιν ἄνευ συζητήσεως, οὐχὶ ὅμως καὶ τὸ περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, διότι ἐν αὐτῷ ὑπάρχουσι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι θὰ προκαλέσωσι συζητήσεις.

§10Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ στέργω νὰ ἀπαλείψω τὰς διατάξεις, ἐφ’ ὧν ἤθελον πεισθῆ ὅτι δὲν ἔχουσιν ὀρθῶς.

§11ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τότε ἀφήσατε μόνον ἓν ἄρθρον.

§12Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν, διότι π. χ. τὰ ἐποπτικὰ συμβούλια προεδρεύονται ὑπὸ τοῦ ἀρχιεπισκόπου, ἀλλὰ δυνατὸν ἐπίσκοπος νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἢ νὰ ἦναι ἐν ἀδείᾳ. Τὰ ἐπισκοπικὰ συμβούλια ἀργοῦσι λοιπὸν νὰ μὴ προνοήσωμεν νὰ πληρώσωμεν τὸ κενὸν τοῦτο;

§13ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρόκειται νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς οὐσίας, ἀλλ’ ἀκριβῶς αἱ διατάξεις αἱ ἀφορῶσαι τὴν λειτουργίαν τῶν συμβουλίων, καὶ ἰδίως τοῦ προέδρου, τοῦ ἀρχιεπισκόπου, θὰ προκαλέσωσι συζήτησιν.

§14ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει λόγος διὰ νὰ προκαλέσωσι συζήτησιν.

§15ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἴπομεν νὰ μὴ προκληθῇ συζήτησις.

§16ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως εἴπομεν νὰ μὴ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ὅταν εὑρισκώμεθα πρὸ ἀνωμάλων περιστάσεων. Ἀλλὰ τὸ ὀξὺ στάδιον τῶν ἀνωμάλων περιστάσεων παρῆλθε, καὶ ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ ἐπιληφθῇ τῶν ἔργων της· μετ’ ὀλίγον θ’ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὸν δικαστικὸν καὶ διοικητικὸν ὀργανισμὸν τῆς Κρήτης. Ἀλλὰ φρονῶ ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ περνῶμεν τὸν καιρόν μας ψηφίζοντες νομοσχέδια τοιαῦτα.

§17ΒΟΤΣΗΣ. Χθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπέβαλε νομοσχέδιον, ὅπως μὴ ὑπάγωνται οἱ προβιβαζόμενοι ἀξιωματικοὶ εἰς τὴν θαλάσσιον ὑπηρεσίαν. Θὰ παρακαλέσω νὰ προταχθῇ.

§18Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ νομοσχέδιον ἐκ τῶν ὑπὸ συζήτησιν ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πρὸ μικροῦ ἔλεγεν, ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῶσι, καὶ τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν πρέπει νὰ ψηφισθῇ, οὔτε κἂν νὰ συζητηθῇ, ἀλλὰ πρέπει ἀμέσως ν’ ἀποσυρθῇ, εἶναι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2, διότι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2 ὀργανίζει ἐν μέρει καὶ τὸ Γενικὸν Προξενεῖον τῶν Χανίων. Ἀλλὰ Γενικὸν Προξενεῖον Χανίων δὲν ὑπάρχει ἀπὸ τῆς στιγμῆς τῆς ἐν Κρήτῃ ἀποβάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, καὶ νομίζω μάλιστα, ὅτι, καὶ ἂν πρόκειται νὰ συναινέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς ἀπάλειψιν τοῦ σχετικοῦ μέρους, δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀλλ’ ἂς ὑποβληθῇ ἄλλο, ὡς πρὸς τὰς λοιπὰς ἐν τῷ ἰδίῳ ἀναφερομένας διατάξεις.

§19ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Βεβαιότατα.

§20ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν ὀργανίζεται τὸ Γενικὸν Προξενεῖον Χανίων. Ἄλλως τε πρέπει νὰ ἴδητε καὶ τὴν ἡμερομηνίαν, καθ’ ἣν τὸ νομοσχέδιον κατετέθη. Σήμερον δὲν ὀργανίζεται· προστίθεται μόνον εἷς γιασαξῆς καὶ τὰ ἔξοδα. Ἀλλὰ πρόκειται καὶ περὶ τινων ἄλλων, ἅτινα ἠμπορεῖ νὰ γείνωσι, καὶ νὰ μείνῃ αὐτό.

§21Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τὴν ἡμερομηνίαν τὴν γινώσκω, καὶ αὐτὸ μαρτυρεῖ, ὅτι οὐδὲν ἔχει τὸ κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον· διότι, ἂν ἦτο κατεπεῖγον, ἔπρεπε πρὸ πολλοῦ νὰ εἶχε ψηφισθῆ καὶ νὰ ἦναι ἔκτοτε νόμος τοῦ Κράτους. Γνωρίζω ὅτι, ὅτε ὑπεβλήθη, ἠδύνατο νὰ ἦτο δεδικαιολογημένη ἡ περὶ τοῦ Προξενείου Χανίων πρότασις. Δὲν συζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, — ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ λάβω τὸν λόγον, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποῤῥίψῃ τὴν πρότασιν μου, — ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ἀφοῦ ὁπωσδήποτε ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ ὑπάρχει ἡ διάταξις καὶ περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γενικοῦ Προξενείου ἐν Χανίοις, ἡ Βουλὴ, ὑπὸ τὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας τὸ Κράτος εὑρίσκεται, δὲν πρέπει νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως αὐτοῦ, διὰ λόγους εὐνοήτους.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ παραχωρήσεως ἀποκλειστικῆς χρήσεως αἰγιαλοῦ ὑπὸ τοῦ ναυπηγείου Βασιλειάδου; Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§23ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐντὸς τοῦ λιμένος Πειραιῶς, ἢ ἐκτός;

§24Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοῦ Κανθάρου, νομίζω. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην συζήτησιν).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθήκης εἰς τὸ προσωπικὸν διαφόρων Προξενείων.

§26ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ θὰ ἐπιφέρωμεν μικρὰν μεταβολήν, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τελῶν καὶ δικαιωμάτων διὰ τὰ ὑπὸ τῆς Ὑψ. Πύλης ἐκδιδόμενα ἐκτελεστήρια τῶν Ἑλληνικῶν προξενικῶν ἀρχῶν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑποχρεώσεως τῶν καλλιεργούντων γαίας ἢ φυτείας ἐθνικὰς ἢ ἐκκλησιαστικὰς εἰς ἀπότισιν δικαιώματος ἐπικαρπίας. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§30ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς λύεται ἡ ὑπόθεσις διὰ τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ; Οἱ φορολογούμενοι δηλαδὴ θὰ προκαλῶσι τὰς δίκας; Τότε εἰς αἰῶνα τὸν ἅπαντα θέλουσιν ἐξακολουθεῖ αἱ δίκαι αὗται. Ἐπεθύμουν νὰ κανονισθῇ, τίς ὁ προκαλῶν τὴν δίκην καὶ ποῖον τὸ δικαστήριον τὸ ἁρμόδιον πρὸς διεξαγωγὴν τῶν δικῶν τούτων, — διότι θὰ ἦναι παμπληθεῖς αἱ δίκαι.

§31Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, τὸ ἁρμόδιον Εἰρηνοδικεῖον.

§32ΒΟΤΣΗΣ. Τὸ Δημόσιον θὰ κάμῃ ἀγωγὴν διεκδικητικήν. Εἶναι καθαρὸν τὸ πρᾶγμα.

§33ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι διόλου ἁπλοῦν τὸ πρᾶγμα. Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι νὰ προστατευθῶσι τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διὰ τοῦ ἄρθρου δὲ τούτου ὄχι μόνον δὲν προστατεύονται τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐμπερδεύονται ὅλοι οἱ καλλιεργοῦντες.

§34Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀναγνώσατε τὸ ἄρθρον. Ἄν ἀναγνώσητε αὐτὸ, θέλετε πεισθῆ, ὅτι ἀνησυχεῖτε οὐχὶ εὐλόγως. Τὸ ἄρθρον λέγει (ἀναγινώσκει): «Κριθεισῶν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τούτου τῶν ἀντιῤῥήσεων, ἐὰν μὲν αὗται ἀποβλέπωσιν εἰς τὸ ποσὸν τῆς καλλιεργηθείσης ἐθνικῆς ἢ ἐκκλησιαστικῆς ἐκτάσεως, τοῦ καλλιεργητοῦ ἰσχυριζομένου ὅτι ἐκαλλιέργησεν ἐλάσσονα ἔκτασιν, διατάσσεται ἀναθεωρητικὴ καταμέτρησις, ἐπιδεικνύοντος τὰ ὅρια τῆς καλλιεργηθείσης ἐλάσσονος ἐκτάσεως αὐτοῦ τοῦ καλλιεργητοῦ, ἐὰν δὲ εἰς τὴν ἰδιότητα τοῦ καλλιεργηθέντος κτήματος, τοῦ καθ’ οὗ τὸ πρωτόκολλον καλλιεργητοῦ ἰσχυριζομένου ὅτι τὸ ὡς ἐθνικὸν ἢ ἐκκλησιαστικὸν κτῆμα διὰ τοῦ πρωτοκόλλου θεωρηθὲν εἶναι ἴδιον αὐτοῦ, λύεται ἡ ὑπόθεσις διὰ τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ.»

§35ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Δημόσιον θὰ κάμῃ ἀγωγήν;

§36Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως.

§37ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σημειωθῇ αὐτὸ, κύριε Πρόεδρε. Νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ νομοθέτου εἶναι, ὅτι ἀναστέλλεται ἡ ἐκτέλεσις παντὸς πρωτοκόλλου, ὅταν ἀμφισβητῆται ἡ ἰδιότης τοῦ κτήματος.

§38Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ποῦ νὰ σημειωθῇ;

§39ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰ πρακτικά.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§41ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως.

§42ΒΟΤΣΗΣ. Τὰ πρωτόκολλα δὲν ἔχουσι καμμίαν ἰσχύν.

§43Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ πρωτόκολλα εἶναι ὄργανα βεβαιώσεως. Ὅταν γίνεται ἡ βεβαίωσις τῶν ὀφειλομένων γαιῶν πρὸς τὸ Δημόσιον, ὁ κατέχων αὐτὰς λέγει ὅτι εἶναι ἰδιοκτήτης καὶ δὲν ὀφείλει. Τὸ Δημόσιον θὰ ἐγείρῃ ἀγωγὴν διεκδικητικήν.

§44ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλ’ ἀπόκειται εἰς τὸ δικαστήριον νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐκτέλεσιν. Δὲν φρονῶ δὲ, ὅτι πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μαντινείας, ὅτι ἅμα ὡς διατυπωθῇ τοιοῦτος λόγος, ἀμέσως παύει τὸ δικαίωμα τῆς ἐκτελέσεως, διότι τότε θὰ ἔχητε τὴν γενικὴν ἀναστολὴν ὅλων τῶν πρωτοκόλλων.

§45ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ ἐπισήμου χάρτου θὰ γίνηται ἡ διαδικασία;

§46Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἡ ἔγερσις διεκδικητικῆς ἀγωγῆς κατὰ τὸν νόμον ἐπάγεται τὴν ἀναστολὴν, θὰ ἐπέρχηται αὕτη, ἄλλως ὄχι.

§47ΒΟΤΣΗΣ. Δὲν ἐπάγεται.

§48ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ νομοσχεδίου οὐχὶ τυχαίου, περὶ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ μεταῤῥυθμισθῇ εἰς νόμος, κατ’ ἐμὲ ἀνύπαρκτος, ἀλλὰ νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου πιέζεται ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἤδη κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1880 ὁ γεωμέτρης ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ συντάξῃ πρωτόκολλον, διὰ τοῦ ὁποίου βεβαιοῦται ἡ ἔκτασις τῶν καλλιεργουμένων γαιῶν, ἐθνικῶν ἢ ἐκκλησιαστικῶν, μὴ δεδηλωμένων. Τὰ πρωτόκολλα ταῦτα εἰς οὐδὲν ἔνδικον μέσον ὑπάγονται, δὲν δύναται νὰ τὰ προσβάλῃ τις οὔτε διοικητικῶς οὔτε δικαστικῶς. Ἤδη λοιπὸν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰσήγαγε νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θέλει νὰ διορθώσῃ τὸ ἄτοπον αὐτὸ, ἀλλ’ ἀντὶ νὰ τὸ διορθώσῃ, μοὶ φαίνεται, ὅτι τὸ αὐξάνει διὰ τοῦ ἄρθρου 3, τὸ ὁποῖον ἴσως δὲν κατενόησα ἐγὼ καλῶς, καὶ ἐπεθύμουν νὰ τὸ κατανοήσω. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου ἀνατίθεται ἡ ἀναθεώρησις τῶν τοιούτων πρωτοκόλλων εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος διατάσσει νέαν καταμέτρησιν τῶν γαιῶν, δι’ ἃς ὁ γεωμέτρης συνέταξε πρωτόκολλον, ἐὰν ἀμφισβητῆται μόνον ἡ ἔκτασις τῶν γαιῶν. Ἀλλ’ ἐὰν ἀμφισβητῆται ἡ ἰδιότης τοῦ κτήματος, ἐὰν ᾖναι ἐθνικὸν δηλαδὴ ἢ ἰδιόκτητον; Ὑποθέσατε, ὅτι ὁ γεωμέτρης ἔρχεται καὶ ἐκδίδει πρωτόκολλον ἐπ’ ὀνόματί μου διὰ τὰς γαίας τὰς ἰδιοκτήτους, τὰς ὁποίας καλλιεργῶ ἐγὼ, χαρακτηρίζει δὲ αὐτὰς ὡς ἐθνικάς. Τίνι τρόπῳ θὰ προστατευθῶσι τὰ δικαιώματά μου; Ἐν τῷ ἄρθρῳ 3 ἐμπεριέχεται μία φράσις, ὅτι «λύεται ἡ ὑπόθεσις διὰ τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ». Δὲν εἶναι τυχαία ἡ φράσις αὕτη. Ποῖος θὰ κάμῃ ἀνακοπὴν κατὰ τοῦ πρωτοκόλλου; ὁ φορολογούμενος; Πρέπει τοῦτο νὰ τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ. Καὶ ποῖον εἶναι τὸ ἁρμόδιον δικαστήριον; Εἶναι τοῦτο τὸ δοσιδικίας τοῦ Δημοσίου, ἤτοι τὸ τῶν Ἀθηνῶν; Δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν τὸ πρᾶγμα. Ἕκαστος φορολογούμενος τότε ἔχει ἀνάγκην νὰ κοινοποιῇ ἀνακοπὴν κατὰ τοῦ πρωτοκόλλου πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ νὰ ἔρχηται ἀπὸ τὸ ἄκρον τῆς Ἑλλάδος νὰ δικάζηται ἐν Ἀθήναις. Δεύτερον ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς. Ἡ διαδικασία θὰ ἀκολουθῇ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ποσοῦ τοῦ φόρου, ἢ τῆς ἰδιότητος τοῦ κτήματος; Τρίτον, ἡ διαδικασία θὰ γίνηται ἐπὶ ἐνσήμου χάρτου; Βλέπετε πόσα ζητήματα γεννῶνται. Τὰς ἀπορίας μου ταύτας ἤθελον νὰ λύσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, διότι ἐγὼ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν, καὶ ἂν λυθῶσιν αἱ ἀπορίαι μου αὗται, βεβαίως θέλω ἀποσύρει αὐτὴν, ἄλλως θὰ ζητήσω τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῆς, διότι δι’ αὐτῆς κανονίζεται καὶ ἡ ἁρμοδιότης τῶν δικαστηρίων, καὶ ἡ διαδικασία ὁρίζεται, ὅτι δέον ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου νὰ γίνηται. Ἐὰν ὅμως ἐννοῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι μόλις γίνεται αἴτησις κατὰ τοῦ πρωτοκόλλου, διὰ τῆς ὁποίας ἀμφισβητεῖται ἡ ἰδιότης τοῦ κτήματος, πρέπει τὸ Δημόσιον νὰ ἐγείρῃ τὴν ἀγωγὴν, τότε ἀποσύρω βεβαίως τὴν τροπολογίαν μου.

§49ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν.

§50ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ; Φθάνομεν εἰς τὸ ἄλλο ἄτοπον, νὰ γεννῶνται δίκαι μεταξὺ τῶν καλλιεργητῶν καὶ τοῦ Δημοσίου.

§51Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν ὁ κατέχων, καλούμενος νὰ πληρώσῃ δικαίωμα ἐπικαρπίας, ἰσχυρίζηται ὅτι κατέχει ὡς ἰδιοκτήτης, βεβαίως τὸ Δημόσιον θέλει ἐγείρει ἀγωγὴν διεκδικητικήν.

§52ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο νὰ τεθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διότι ἐγὼ δίδω ἄλλην ἔννοιαν εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ, ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς, ἀφ’ ἑτέρου, νομίζω ὅτι δίδει ὅλως ἀλλοίαν ἔννοιαν.

§53Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν προσβάλλεται τὸ πρωτόκολλον κατὰ τὰ ἄλλα μέρη, ἀλλὰ προσβάλλεται κατὰ τὴν βάσιν, διότι τὸ πρωτόκολλον ἀναιρεῖ δικαίωμα ἰδιοκτησίας ὑπάρχον.

§54ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τί γίνεται τὸ πρωτόκολλον τότε;

§55Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Λοιπὸν τὸ Δημόσιον, ἐὰν ἀξιοῖ δικαίωμα ἰδιοκτησίας ἐπὶ τοῦ κτήματος, θέλει ἐγείρει τὴν διεκδικητικὴν ἀγωγήν.

§56ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ζητῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι εἶναι ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, διότι θὰ τὸν ἐφαρμόζωσιν οἱ εἰρηνοδίκαι τὸν νόμον, καὶ οὐχὶ ἡμεῖς.

§57Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν δοθῇ ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν δίδετε, οὐδὲν κτῆμα θὰ μείνῃ ἐκκλησιαστικὸν, διότι ὅλοι θὰ εἴπωσιν, ὅτι «εἶναι ἰδιωτικὰ, καὶ κάμετε ἀγωγήν».

§58Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναιρεθῇ ἀξίωσις τῆς ἰδιοκτησίας δι’ ἑνὸς πρωτοκόλλου;

§59ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔρχωνται οἱ γεωμέτραι νὰ χαρακτηρίζουν ὅλην τὴν γῆν, τὴν Ἑλληνικὴν, ἐθνικήν.

§60Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ ἐγεννήθησαν δισταγμοὶ, ἂς ἀναβάλωμεν τὸ νομοσχέδιον δι’ ὁμαλοὺς καιρούς.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθήκης δευτέρου ἄρθρου εἰς τὸν νόμον ͵ΒΥΚϚʹ περὶ ἐκποιήσεως μέρους τῆς κληρονομίας τοῦ Ἀλεξάνδρου Α. Σούτσου. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον μόνον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου ͵ΒΡΞΔʹ «περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§63ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι εἶναι ἐπικίνδυνος ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν νὰ ψηφίσωμεν, διότι ἀντὶ τῶν χιλίων δραχμῶν, νομίζω, τὰς ὁποίας σήμερον δύναται νὰ δαπανήσῃ προκαταβολικῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δι’ ἑκάστην ἐργασίαν ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας ζητεῖται ἡ ἄδεια, ὅπως δίδωται προκαταβολὴ 5,000 δραχμῶν. Ἐργασίαι δὲ ἐν ταῖς ὑπηρεσίαις ταύταις δύνανται νὰ εὑρεθῶσι πολλαὶ ἑκατοντάδες, διότι πᾶσα ἐπιδιόρθωσις μιᾶς γραμμῆς, πᾶσα ἐπιδιόρθωσις ἑνὸς κτιρίου, ἑνὸς καταστήματος οἱουδήποτε, εἶναι ἐργασία τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας.

§64Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι καταστήματος, τῆς οἰκοδομῆς, ἀλλὰ (ἀναγινώσκει): «δι’ ἔξοδα ταχυδρομικῆς, τηλεγραφικῆς καὶ τηλεφωνικῆς ὑπηρεσίας καὶ διὰ κατασκευὴν, ἐπισκευὴν κλπ. τηλεγραφικῶν καὶ τηλεφωνικῶν γραμμῶν...»

§65ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πολὺ καλά. Ἀρκεῖ πᾶσα ἐπισκευὴ τηλεγραφικῶν γραμμῶν κλπ. Ὅταν δι’ ἑκάστην προκαταβάλληται ποσὸν 5,000 δρ., νομίζω ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο δύναται νὰ ἀνέλθῃ εἰς ἑκατοντάδας χιλιάδων δραχμῶν, διότι τοιαῦται ἐργασίαι δύνανται νὰ παρουσιασθῶσι 50 καὶ 100 κατ’ ἔτος.

§66Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω ὅτι ταῦτα γίνονται νῦν, ἀλλ’ ἐν μεγάλῃ ἀταξίᾳ.

§67ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μήτε ἐν ἀταξίᾳ πρέπει νὰ γίνωνται, μήτε ἐν ὑπερβολῇ, διότι ἕνεκα τῶν δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται διὰ τὴν ἀπόδοσιν λογαριασμῶν, δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν ἐκεῖ, ὅπου ἔφθασέ ποτὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὸ τῶν Ναυτικῶν, τῶν ὁποίων ὑπάρχουσιν ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἐκκρεμεῖς λογαριασμοί.

§68Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἀναγνώσητε τὸ ἄρθρον 2, θέλετε ἰδεῖ ὅτι (ἀναγινώσκει): «Οἱ ὑπάλληλοι, οἱ δυνάμει χρηματικῶν ἐνταλμάτων λαμβάνοντες ἐπὶ ἀποδόσει λογαριασμοῦ χρήματα ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, εἰσὶν ὑπόλογοι ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, χρεοῦνται δὲ ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ταμίου ἐν τοῖς βιβλίοις εἰσπρακτέων ἐσόδων διὰ τῆς ἐκδόσεως τριπλοτύπου ἀποδεικτικοῦ παραλαβῆς εἰσπρακτέων, καὶ καταδιώκονται ὡς ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου κατὰ τὰς ἰσχυούσας διατάξεις περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων, ἐὰν δὲν παραδώσωσιν εἰς τὸν πληρώσαντα ταμίαν τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα τῆς γενομένης εἰς αὐτοὺς προπληρωμῆς, ἐγκεκριμένα ὑπὸ τοῦ ἐκδόντος τὸ χρηματικὸν ἔνταλμα Ὑπουργοῦ καὶ τεθεωρημένα ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, διαρκούσης τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους, ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἐγένετο ἡ πληρωμή.»

§69ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μάλιστα, ἀποφασίζονται ταῦτα, ἀλλὰ, ὅπως καὶ σήμερον, δυστυχῶς δὲν ἐκτελοῦνται μετὰ τῆς ἀπαιτουμένης ἀκριβείας.

§70Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶναι δυνατὸν ἄνευ τῶν διατάξεων αὐτῶν νὰ γείνωσιν ἐπισκευαὶ τῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν γραμμῶν. Ἐὰν ἀπαιτοῦνται πέντε χιλιάδες, ἐὰν ἀπαιτοῦνται χίλιαι, αὐτὸ εἶναι ἐκτίμησις ἰδική σας.

§71ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι εἰσαγωγὴ μιᾶς ἀρχῆς, ἡ ὁποία ἀντὶ νὰ κανονίσῃ καὶ τακτοποιήσῃ τὴν ἐργασίαν τῶν ταχυδρομικῶν γραμμῶν, ἀπ’ ἐναντίας θέλει εἰσαγάγει σύγχυσιν.

§72Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κρίνῃ ὅτι πρόκειται περὶ 5,000 καὶ δίδῃ 2,000, τοῦτο ἔσεται ἀφροσύνη τοῦ Ὑπουργοῦ.

§73ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰσάγομεν ἀναντιῤῥήτως μίαν ἀταξίαν λογιστικήν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§75ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζει ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, ὅτι ἀρκεῖ ἡ παρουσίασις παραρτήματος ἄνευ δικαιολογητικῶν ἐγγράφων διὰ νὰ γείνῃ δεκτὸν τὸ ἔνταλμα;

§76Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι.

§77ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί χρησιμεύει τὸ παράρτημα ἄνευ τῶν δικαιολογητικῶν ἐγγράφων;

§78Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον λέγει: «... Τὰ τοιαῦτα ἐντάλματα δὲν γίνονται δεκτὰ εἰς πίστωσιν τοῦ πληρώσαντος ταμίου, ἐὰν δὲν συνάπτωνται ἐν αὐτοῖς τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα, ἢ τὸ παράρτημα τοῦ πρὸς χρέωσιν τοῦ λαβόντος τὰ χρήματα ὑπαλλήλου ἐκδοθέντος τριπλοτύπου ἀποδεικτικοῦ παραλαβῆς εἰσπρακτέων.»

§79ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τριπλοτύπου;

§80Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰσπρακτέων.

§81ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ «εἰσπρακτέων» δὲν εἶναι δικαιολογητικόν. Λέγετε εἰς τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἅμα γίνεται προκαταβολὴ, ὁ ταμίας θὰ ἐκδίδῃ τὸ τριπλότυπον τῶν εἰσπρακτέων. Τὸ τριπλότυπον θὰ ἐκδίδεται ἅμα πληρωθῶσι τὰ χρήματα καὶ θὰ χρεῶται ὁ λαμβάνων αὐτὰ· ἔπειτα, διὰ νὰ γείνῃ ἡ κατάργησις καὶ ἀπαλλάσσηται ὁ λαβὼν τὰ χρήματα, πρέπει νὰ παρουσιάζῃ τὰ δικαιολογητικὰ καὶ τὸ παράρτημα. Αὐτὸ δὲν τὸ ἐννοῶ. Ποῖον εἶναι τὸ παράρτημα αὐτό;

§82Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ δοθῇ ἐξήγησις αὔριον περὶ τούτου.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Προβαίνομεν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ͵ΒΤΜΘʹ νόμου.

§84ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐπεθύμουν νὰ μοὶ ὑποδείξῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ποῖαι εἶναι αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, αἱ ἀναφερόμεναι εἰς ὅσα προηγουμένως ἐνομοθετήσαμεν, τὰς διατάξεις δηλαδὴ, καθ’ ἃς καθορίζεται ὁ τρόπος, δι’ οὗ ἀπονέμονται αἱ ἐπιχορηγήσεις τοῦ Δημοσίου, καὶ τὰς διατάξεις, καθ’ ἃς καθίσταται πρόεδρος τοῦ Ἐποπτικοῦ Συμβουλίου ὁ ἀρχιεπίσκοπος. Ἐγὼ τοιαύτας διατάξεις δὲν ἀνεκάλυψα.

§85Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἄρθρον 19, ἀπαιτεῖται «νὰ ἐπεβλήθη φορολογία», δὲν ἀπαιτεῖται ὡς ὅρος ἡ αὔξησις τῶν φόρων.

§86Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἡ πεῖρα κατέδειξε τὴν ἀνάγκην αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως. Ἕνεκα τούτου προετάθη ὑπό τινων καὶ ὑπ’ ἐμοῦ νὰ γείνῃ δεκτὸν εἰς τὸν Κανονισμὸν, ὅπως τὰ νομοσχέδια εἰσάγωνται εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως. Ἀλλ’ ὅπως πάντα γίνονται παρ’ ἡμῖν, οὕτω καὶ ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει ἐνομίσθη εἰς τὰ γραφεῖα τῶν Ὑπουργείων, ὅτι δύο ἢ τρεῖς σειραὶ γραφόμεναι δύνανται νὰ λαμβάνωσι τὸ βάπτισμα αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, πληρούσης τὴν ἀνάγκην τοιαύτης ἐκθέσεως, καὶ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας μίαν ἀστείαν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν,—καὶ ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην τῆς λέξεως, διότι τῷ ὄντι εἶναι ἀστεία τοιαύτη ἔκθεσις, προκειμένου περὶ τοιούτου νόμου, ὁ ὁποῖος ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν ἐπὶ πολλὰς συνεδριάσεις, νόμου τοῦ ὁποίου προετάθη ἡ τροποποίησις διὰ δύο ἄλλων μεταγενεστέρων νόμων, νόμου, ὁ ὁποῖος ἀπεδείχθη ἐλαττωματικός, καὶ ἐζητήθη θεραπεία, ἔρχεται τὸ παρὸν νομοσχέδιον μὲ αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τὴν ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ͵ΒΤΜΘʹ τῆς 3 Σεπτεμβρίου 1895 περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, κατεδείχθησαν διατάξεις τινὲς αὐτοῦ δεόμεναι τροποποιήσεων. Τοῦτο σκοπεῖ τὸ συναπτόμενον νομοσχέδιον». Αἰτιολογικὴ ἔκθεσις δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν αἱ τρεῖς αὗται γραμμαί; Καὶ ἠκούσατε τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Λοκρίδος ζητοῦντα πληροφορίας, ἠθέλομεν δὲ καὶ ἄλλοι πολλοὶ ζητήσει πληροφορίας, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἂν δύναται νὰ συναρμολογηθῇ τὸ παρὸν νομοσχέδιον μὲ τὴν ὅλην σχετικὴν νομοθεσίαν, ἵνα ἴδωμεν, τί ζητεῖται ἐπὶ τέλους. Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀσχολεῖται εἰς πολλὰς ἄλλας ὑπηρεσίας, ἀλλ’ οἱ ἐν τοῖς Ὑπουργείοις πρέπει νὰ μάθωσιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐμπαίζωσι τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προβῇ εἰς ἀνάπτυξιν τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα διευκολύνῃ τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς.

§87ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συγχωνεύει τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν τῇ 16 Δεκεμβρίου. Τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἔχει, βεβαίως θὰ ἐγείρῃ συζητήσεις, καὶ βεβαίως περιέχει διατάξεις τινὰς, αἵτινες, ἀντὶ νὰ ὠφελήσωσι τὴν λειτουργίαν τοῦ νόμου τοῦ ψηφισθέντος, τοῦ ἐν ἰσχύϊ, περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, μᾶλλον θὰ βλάψωσι, καὶ θὰ γείνῃ τοῦτο καταφανὲς κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Ὅλαι αἱ ἄλλαι διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου δὲν παρουσιάζουσί τι τὸ κατεπεῖγον, πλὴν τῆς διατάξεως τῆς ἀναφερομένης εἰς τὴν στενοχωρίαν τῶν δήμων, τὴν σήμερον ὑφισταμένην· εἶναι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 19, τὸ ὁποῖον δὲν περιέχει ἄλλο τι νέον, εἰμὴ τὴν προσθήκην τῶν λέξεων «ἐὰν ἐπεβλήθη τοιαύτη», δηλ. φορολογία. Τοῦτο συμπληροῖ ἀναμφισβητήτως τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 56 τοῦ ὑφεστῶτος νόμου· ἀλλὰ καὶ ἂν ἔλειπεν ἡ φράσις αὕτη, νομίζω ὅτι δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀνυπέρβλητον ἐμπόδιον εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ὅπως διανείμῃ τὸ χορήγημα εἰς τοὺς δήμους. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ὑπάρχει λεπτολόγος ἑρμηνεία τοῦ ἄρθρου καὶ θεωρεῖται ἀναγκαία ἡ προσθήκη αὕτη, διὰ τοῦτο δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι δύναται νὰ προτιμηθῇ, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω ν’ ἀποσπασθῇ ἡ διάταξις αὕτη καὶ ψηφισθῇ κατεπειγόντως, τὰ ἄλλα δὲ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἀφεθῶσιν, ὅπως ἀνετώτερον συζητηθῶσι, διότι ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι, ἂν μελετηθῶσι καὶ ὑπ’ αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας καλλίτερον, θὰ ἴδωμεν νέον νομοσχέδιον, ἀντικαθιστῶν τὸ σήμερον ὑποβαλλόμενον, ὅπως τὸ σήμερον ὑποβαλλόμενον ἀντικαθιστᾷ τὸ τῆς 16 Δεκεμβρίου.

§88Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ πρῶτος ὅρος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἔστερξεν ἡ Βουλὴ νὰ προβῶμεν εἰς συζήτησιν νομοσχεδίων, εἶναι ὅτι διὰ τοῦ συζητηθησομένου νομοσχεδίου δέον νὰ προτείνηται θεραπεία ἀνάγκης ἀνεγνωρισμένης, δεύτερος ὅρος, τὸ νομοσχέδιον νὰ μὴ προκαλῇ συζήτησιν. Ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ προκαλεῖ συζήτησιν, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 15. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΒΡΚΘʹ νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΦΕʹ περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πληρωμάτων τοῦ στόλου». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§90Γ. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Κατὰ τὰς ὑποδείξεις, τὰς ὁποίας ἤκουσα ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης, (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) παρακαλῶ, εἰς τὴν πρώτην παράγραφον τοῦ πρώτου ἄρθρου, μετὰ τὰς λέξεις «οἱ ἐθελονταὶ ναῦται γίνονται δεκτοὶ πρὸς κατάταξιν καὶ ἀνακατάταξιν μέχρι τῆς ἡλικίας τῶν 40 ἐτῶν», νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «ἂν ἔχωσι διετῆ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, ἐξαγομένην ἐκ τῶν μητρῴων τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου ἢ τοῦ Διευθυντηρίου τοῦ Ναυστάθμου», ὥστε νὰ ὑπάρχουν αἱ ἐγγυήσεις.

§91Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἐγγύησις αὐτή. Νὰ «τεθῇ οἱ ὑπηρετήσαντες εἰς ἐμπορικὰ πλοῖα ἐπὶ πενταετίαν». Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τοὺς ἀφυπηρετήσαντας, «οἱ ἔχοντες διαγωγὴν καλήν».

§92Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὡς τὸ ἄρθρον ἦτο ἀόριστον, τῷ ὄντι, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία ἤθελε νὰ κλείῃ τοὺς ὀφθαλμοὺς, ἠδύνατο νὰ κατατάξῃ οἱονδήποτε. Παρεκάλεσα χθὲς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον νὰ προσέλθῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἐνῷ ἀκόμη δὲν ἔχει ψηφισθῆ ὁ νόμος, ἵνα ἴδῃ, ὅτι 15 ἢ 20, οἵτινες μέχρι τοῦδε κατετάχθησαν, ἔχουσιν ὅλα ἐκεῖνα τὰ προσόντα, ἅτινα ζητεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Σπετσῶν ν’ ἀναγραφῶσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι, ὅταν προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον ἡ διάταξις, ὅτι ἀπαιτεῖται νὰ ἔχωσι διετῆ θαλάσσιον ὑπηρεσίαν, ἐξαγομένην ἐκ τῶν μητρῴων τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, ἢ ἐκ τοῦ Διευθυντηρίου τοῦ Ναυστάθμου, ἔχομεν ὅλας τὰς ἐγγυήσεις· διότι, ἀφοῦ ὁ νομοθέτης ἀρκεῖται, ἵνα καταρτίσῃ τὸν ναύτην πολεμικόν, εἰς διετῆ θαλάσσιον ὑπηρεσίαν, πιστεύω ὅτι, ἵνα καταταχθῇ τις εἰς ἐθελουσίαν ὑποχρέωσιν, ἀρκοῦσα ἐγγύησις ἔσεται, ἐὰν ὑπηρέτησεν ἐπὶ δύο ἔτη ἐν τῷ Ναυτικῷ. Δὲν θέλω νὰ εἴπω τώρα τοῦτο, ὅτι ἡ ὑπηρεσία θέλει σπεύσει νὰ κατατάξῃ ἀμέσως ἐκ προτιμήσεως ἐκείνους, οἵτινες ἔχουν διετῆ ὑπηρεσίαν· βεβαίως θέλει κατατάξει τοὺς καλλιτέρους· ἀλλ’ ἐὰν θέσωμεν αὐστηροὺς περιορισμούς, ἴσως δὲν θέλομεν δυνηθῆ νὰ ἐκπληρώσωμεν τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου.

§93Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἀμφέβαλον ποσῶς, ὅσον ἀφορᾷ τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλ’ οὔτε κατέφυγον νὰ ἐξετάσω, ἐὰν οἱ μέχρι τοῦδε καταταχθέντες ἦσαν ἐργάται θαλάσσης ἢ ὄχι. Ἐγὼ ἐνδιαφέρομαι, ὡς ἀξιωματικὸς τοῦ Ναυτικοῦ. Γνωρίζετε δὲ, ὅτι οἱ πλεῖστοι ἐφοδιάζονται μὲ φυλλάδιον, ἀλλ’ οὐδέποτε ἔκαμον ὑπηρεσίαν. Τὸ φυλλάδιον τοῦτο δίδει ὁ λαμβάνων αὐτὸ εἰς ἕνα καϊξῆν, ὁ καϊξῆς τὸν ναυτολογεῖ, χωρὶς νὰ ἦναι παρὼν, καὶ πιθανὸν μάλιστα ὁ τοιοῦτος ἐργάτης θαλάσσης νὰ ἦναι π. χ. ὑποδηματοποιὸς ἢ ἄλλος τις, μὴ γνωρίζων ἀπὸ θάλασσαν. Παραδέχομαι ἐπὶ πλέον τὴν διετίαν, ἀλλὰ πραγματικὴν, ἐξαγομένην ἐκ τῶν μητρώων τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου.

§94Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἵνα ἀποφύγωμεν αὐτὸ, ὅπερ παρατηρεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς, δέχομαι νὰ τεθῇ τὸ ἑξῆς· ὅτι εἰς ἐθελουσίαν κατάταξιν δὲν δύνανται νὰ προσέρχωνται οἱ λαμβάνοντες ναυτικὸν φυλλάδιον κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας· ὁρίσατε 3 μῆνας, ἢ 4, ὅσους θέλετε, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι οἱ τοιοῦτοι περιορισμοὶ θέλουσι βλάψει τὴν ὑπόθεσιν· θέσατε τριετῆ ὑπηρεσίαν.

§95Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δύνανται νὰ ἦναι ἐφωδιασμένοι μὲ φυλλάδιον, διότι εἶναι ἀπογεγραμμένοι ἐργάται θαλάσσης, τοῦτο τὸ ἐπιτρέπει ὁ νόμος· ἀλλὰ σᾶς εἶπον ἓν παράδειγμα, ὅτι δύναται νὰ ἔχῃ τὸ φυλλάδιόν του, νὰ τὸν ἐναυτολόγησεν ὁ καϊξῆς, καὶ νὰ φαίνηται ὅτι κάμνει ὑπηρεσίαν, καὶ ὅμως νὰ ἦναι π. χ. ἁμαξᾶς· ἔχομεν 6 Ἀμαρουσιώτας ὑπηρετοῦντας ἐν τῷ Ναυτικῷ, χωρὶς νὰ προϋπηρετήσωσιν εἰς πλοῖα.

§96ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Νὰ προσθέσητε τὴν φράσιν «τριετῆ ὑπηρεσίαν ἐν ἐμπορικοῖς πλοίοις».

§97Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἂς τεθῇ λοιπὸν, ὡς εἶπον καὶ ἐν ἀρχῇ: «ἂν ἔχωσι διετῆ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, ἐξαγομένην ἐκ τῶν μητρώων τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου ἢ τοῦ Διευθυντηρίου τοῦ Β. Ναυστάθμου».

§98ΠΕΤΑΛΑΣ. Ἔχω ὑποβάλει τροπολογίαν, δι’ ἧς ζητῶ, ἵνα τὸ ἄρθρον αὐτὸ διασκευασθῇ καταλληλότερον, διότι τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ἀναμιγνύει δύο διαφορετικὰ ἄρθρα διαφόρων νόμων, τὰ ὁποῖα πραγματεύονται περὶ ἀσχέτων πραγμάτων. Ἐζήτησα λοιπὸν, ὅπως τροποποιηθῇ οὕτως, ὥστε ἕκαστον ἄρθρον ἑκάστου νόμου νὰ ἐμφαίνηται τροποποιούμενον κεχωρισμένως, ἵνα μὴ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ ἀναστάτωσις καὶ ὁ κυκεὼν, ὁ ὁποῖος θὰ ὑπάρχῃ βεβαίως, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον, ὡς ἔχει. Ἡ τροπολογία μου δὲν διαφέρει ὡς πρὸς τὸ πρᾶγμα καὶ τὴν οὐσίαν τοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου.

§99Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Κατὰ δύο τρόπους τροποποιοῦνται οἱ νόμοι· ἢ λέγουσιν, ὅτι «τὸ ἄρθρον τοῦ τάδε νόμου ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ ἑξῆς», προκειμένου δὲ περὶ δύο ἄρθρων τροπολογουμένων, λέγουσι «τὸ ἄρθρον τοῦ τάδε νόμου ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ ἑξῆς», καὶ κατωτέρω «τὸ ἄρθρον τοῦ τάδε νόμου ἀντικαθίσταται διὰ τοῦ ἑξῆς»· ἢ γίνεται ἓν ἄρθρον, ὅπερ περιλαμβάνει τὴν νέαν νομοθεσίαν, καὶ κατόπιν ἓν ἀκροτελευτίῳ ἄρθρῳ καταργοῦνται τὰ ἄρθρα, ἅτινα τροποποιοῦνται. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ἐνόμισεν, ὅτι τὸ δεύτερον σύστημα ἦτο τὸ ὀρθότερον, καὶ οὕτω πως διετύπωσεν αὐτὰ, ἔχουσα κατὰ νοῦν αὐτὸ, ὅπερ θέλει καὶ ὁ κ. συνάδελφος. Τώρα διατὶ τάχα νὰ τροποποιήσωμεν αὐτὸ, ὡς θέλει ὁ κ. συνάδελφος, καὶ οὐχὶ ὡς διεσκεύασεν αὐτὸ ἡ ὑπηρεσία, ἥτις εἶναι καὶ εἰδικωτέρα; Ὥστε τώρα συζητοῦμεν περὶ τρόπου διασκευῆς τοῦ ἄρθρου. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὑπάρχουσι τοσαῦτα ἄλλα πράγματα οὐσιωδέστερα, ὥστε, ἀφοῦ ἡ οὐσία εἶναι ἡ αὐτὴ, διατὶ προχείρως νὰ κατασκευάσωμεν ἄρθρα, περὶ ὧν ἡ ὑπηρεσία δὲν εἶναι πρόχειρος νὰ εἴπῃ, ἐὰν ἔχωσιν ὀρθῶς, διατυπούμενα οὕτως, ἢ ἐὰν δὲν ἔχωσιν ὀρθῶς; Ἑπομένως, ἀφοῦ πρόκειται περὶ τῶν αὐτῶν πραγμάτων, παρακαλῶ νὰ μείνῃ ἡ διατύπωσις ὡς ἔχει.

§100ΠΕΤΑΛΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπιμένω ἐξ ἰδιοτροπίας, ἀλλ’ ἐπιμένω, διότι ἐπιθυμῶ νὰ εὐκολύνω τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν· διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν προχθὲς, νομίζω, ὡμίλει περὶ κυκεῶνος ἐν τῇ ναυτικῇ νομοθεσίᾳ, καὶ δὲν ἐπεθύμουν νὰ προστεθῇ εἷς ἕτερος κυκεὼν διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπιφέρῃ πράγματι κυκεῶνα. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον εἶναι ἐλλιπὲς καὶ κατὰ τοῦτο, διότι δὲν περιλαμβάνει διάταξιν, πόση θὰ ἦναι ἡ διάρκεια τῆς ἐθελουσίας κατατάξεως, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ὑπῆρχε τοιαύτη διάταξις.

§101ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ λοιπὸν ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν.

§102Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον λέγει (ἀναγινώσκει): «Οἱ ἐθελονταὶ ναῦται γίνονται δεκτοὶ πρὸς κατάταξιν καὶ ἀνακατάταξιν μέχρι τῆς ἡλικίας τῶν 40 ἐτῶν»· ἐγὼ προσέθηκα, κατὰ τὰς ὑποδείξεις τῆς πτέρυγος ὑμῶν: «ἐὰν ἔχωσι διετῆ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, ἐξαγομένην ἐκ τῶν μητρῴων τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου ἢ τοῦ Διευθυντηρίου τοῦ Ναυστάθμου».

§103ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. «Τριετῆ ἐν ἐμπορικοῖς πλοίοις».

§104ΣΤΑΗΣ. Ἀποκλείεται ἡ περίπτωσις, καθ’ ἣν ἐπιθυμοῦσι νὰ καταταχθῶσιν ὡς ἐθελονταὶ οἱ προϋπηρετήσαντες ἐν τῷ Β. Ναυτικῷ καὶ μὴ καλούμενοι, ἐὰν θέσητε «τριετῆ ὑπηρεσίαν ἐν ἐμπορικοῖς πλοίοις».

§105Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἔχετε δίκαιον.

§106ΣΤΑΗΣ. Ἡ τροποποίησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι ἡ ὀρθή.

§107Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Διὰ τῆς λέξεως «ἀφυπηρετήσαντες» ἐννοοῦνται οἱ ἀφυπηρετήσαντες, οἱ ἔχοντες τὸ φυλλάδιον· δὲν ἀποκλείεται κανεὶς, καὶ δὲν ἔχει δίκαιον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κυθήρων· νὰ προστεθῇ μάλιστα «οἱ ἔχοντες διαγωγὴν καλὴν», δεύτερον δὲ, νὰ ὁρισθῇ ὁ χρόνος τῆς ἐθελουσίας κατατάξεως· πόσος θὰ ἦναι; ἀόριστος;

§108Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον κυρίως εἶναι νομοσχέδιον ἐκτάκτως περιστάσεων· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρισθῇ ὁ χρόνος· τὸ νομοσχέδιον ἔχει ἀκροτελεύτιον διάταξιν: «Βασιλικὰ διατάγματα κανονίσουσι τὰ τῆς ἐκτελέσεως». Ὡς πρὸς τὰς ἐγγυήσεις διὰ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, ὑπάρχει ὁ ἀνώτατος ἀριθμὸς τῶν ἐθελοντῶν, ἀναγραφόμενος ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, μὴ δυνάμενος νὰ ᾖ ἀνώτερος τῶν χιλίων. Ὥστε πᾶσαι αἱ ἐγγυήσεις ὑπάρχουσι, καὶ πρέπει νὰ ἀφεθῇ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, διὰ Β. Διατάγματος νὰ κανονίσῃ τὸν χρόνον τῆς ἐθελουσίας ὑπηρεσίας. Ὡς πρὸς τὴν παρατήρησιν ὅμως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κυθήρων Βουλευτοῦ, εὑρίσκω ταύτην ὀρθὴν, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον πρέπει νὰ ψηφισθῇ μόνον μετὰ τῆς προσθήκης, ἣν ἐν ἀρχῇ ἐπρότεινα, ἤτοι: «ἐὰν ἔχωσι διετῆ θαλασσίαν ὑπηρεσίαν, ἐξαγομένην ἐκ τῶν μητρῴων τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου ἢ τοῦ Διευθυντηρίου τοῦ Ναυστάθμου.»

§109ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἀποκρούετε νὰ τεθῇ ἡ φράσις «ἐν ἐμπορικοῖς πλοίοις»;

§110Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§112ΣΤΑΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀνεγνώρισεν, ὅτι διέπραξεν ἀδίκημα.

§113Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν τὸ ἀνεγνώρισα.

§114ΣΤΑΗΣ. Τὸ ἀνεγνωρίσατε, καὶ σᾶς συγχαίρω, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ ἐπανορθώσητε πλήρως. Ὁ διαγωνισμὸς, ὁ ὁποῖος τελευταῖον ἔλαβε χώραν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν διὰ τὴν κατάταξιν ὑποκελευστῶν βʹ τάξεως μηχανικῶν, ἐχορήγησεν ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἠθέλησε νὰ κανονίσῃ, μὴ λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν σειράν τῆς ἱκανότητος, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁρίσει πάλιν ἡ ὑπηρεσία. Μετὰ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ διαγωνισμοῦ ἐκείνου ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν διώρισεν ἀξιωματικόν τινα, ὁ ὁποῖος περιῆλθε τὰ διάφορα βιομηχανικὰ καταστήματα τοῦ Πειραιῶς καὶ ἐξήτασεν, ἐὰν οἱ προσαγαγόντες πιστοποιητικὰ εἰργάσθησαν, ὡς ὁ νόμος ἀπῄτει, πράγματι εἰς τὰ τοιαῦτα καταστήματα, καὶ ἐὰν ἦσαν ἀληθῆ τὰ πιστοποιητικὰ ταῦτα, ἐπὶ τῇ ἁπλῇ δὲ βεβαιώσει τοῦ ἀξιωματικοῦ ἐκείνου, ἐθεωρήθησαν ἄλλα μὲν τῶν πιστοποιητικῶν ὡς γνήσια, ἄλλα δὲ ὡς πλαστὰ, καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐθεωρήθησαν ὅτι εἶχον πιστοποιητικὰ πλαστὰ, διεγράφησαν ἐκ τοῦ καταλόγου, τὸν ὁποῖον ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ σχηματισθεῖσα ὑπὸ ἀξιωματικῶν ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων, εἶχεν ἐγκρίνει· οὕτω δὲ οἱ ἐν τῷ πίνακι ἐκείνῳ κατέχοντες τὴν τελευταίαν σειρὰν, φίλοι ὅμως τοῦ κόμματος καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ, ἦλθον ὡς πρῶτοι. Σήμερον ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀνορθώσῃ τὸ σφάλμα, τὸ ὁποῖον ἐγένετο τότε, διότι ἐκ τοῦ πίνακος ἐκείνου ἐλήφθησαν μόνον ἐννέα, νομίζω, πάντες δὲ οἱ λοιποὶ, καὶ οἱ ἱκανώτατοι, ἰδίως οἱ ἀνήκοντες εἰς τὰ Συνεργεῖα τοῦ Ναυστάθμου, εἶχον ἀποῤῥιφθῆ. Τώρα, ἵνα ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνορθώσῃ πλήρως τὸ ἁμάρτημα, πρέπει τὴν φράσιν τοῦ ἄρθρου 2 «κατὰ τὴν μεταξὺ αὐτῶν σειρὰν ἐπιτυχίας» νὰ τὴν διασαφήσῃ καὶ τὴν ἐπεξηγήσῃ οὕτως, ὥστε οἱ ἐν τῷ πίνακι ἐκείνῳ ὡς πρῶτοι λόγῳ ἱκανότητος νὰ καταλάβωσι τὴν σειρὰν τῆς ἀρχαιότητος αὐτῶν μεταξὺ τῶν ἤδη καταταχθέντων. Πιστεύω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ ἔχῃ καμμίαν ἀντίῤῥησιν.

§115Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἔχω πολλὰς ἀντιῤῥήσεις πρὸς τοῦτο, διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἔχουσα ἀνάγκην νὰ κατατάξῃ ὑποκελευστὰς μηχανικοὺς δευτέρας τάξεως, προεκήρυξε διαγωνισμόν· ἀλλ’ ἵνα τις προσέλθῃ εἰς τὸν διαγωνισμὸν τοῦτον, δέον νὰ κέκτηται ὡρισμένα προσόντα. Ὁ νόμος, ὁ προβλέπων τὴν κατάταξιν ὑποκελευστῶν μηχανικῶν βʹ τάξεως ἐν τῷ πολεμικῷ ναυτικῷ, δὲν ἐξηγεῖ ποία ἀρχὴ ἐξελέγχει τὰ προσόντα ταῦτα· εἶναι παράλειψις τοῦ νόμου, συνήθης εἰς τοὺς ναυτικοὺς μάλιστα νόμους. Ἑπομένως ἡ ἐπιτροπὴ προέβη εἰς τὴν ἐξέτασιν ὅλων ἐκείνων, οἵτινες ἐζήτησαν νὰ ἐξετασθῶσιν. Ἐπαρουσίασαν πιστοποιητικὰ,—ἀληθῆ ἢ ψευδῆ, ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐξήτασεν—ἐπαρουσίασαν πιστοποιητικὰ, ἅτινα ἔλεγον, ὅτι «ὁ Α ὑπηρέτησεν εἰς τὸ κατάστημά μου κατὰ τὸ ἔτος 1885», καὶ ἡ σφραγὶς τοῦ χαρτοσήμου ἦτο τοῦ ἔτους 1887, ἐνῷ τὸ πιστοποιητικὸν ἐφαίνετο ἐκδεδομένον τῷ 1885!! δηλ. ἐπιστοποίουν ἐπὶ χαρτοσήμου, ὅπερ κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο δὲν εἶχεν ἐκδοθῆ, ἀφοῦ ἐξετυπώθη τῷ 1887!! Βεβαίως ἐπρόκειτο περὶ πλαστῶν πιστοποιητικῶν. Ἔφερον πιστοποιητικὰ, ὅτι οἱ μηχανικοὶ οὗτοι ὑπηρέτησαν ἐν τῷ Ναυτικῷ, διότι εἶναι προσὸν ἡ ὑπηρεσία ἡ θαλάσσιος, ἐν τούτοις ὅμως ἐν τοῖς μητρῴοις τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου οὗτοι δὲν εὑρέθησαν ναυτολογημένοι· ἔφερον πιστοποιητικά, ὅτι ὑπηρέτησαν εἰς διάφορα ἐργοστάσια, καὶ ἐν τούτοις ὁ ἀποσταλεὶς ἀξιωματικός, ἐν τῇ ἐπισημότητι τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἐν τοῖς βιβλίοις τῶν καταστημάτων ἐκείνων οὐδέποτε ὑπῆρξαν ἐγγεγραμμένοι οἱ μηχανικοὶ οὗτοι ὡς ὑπηρετήσαντες. Ἐπειδὴ δὲ ὁ νόμος περὶ κατατάξεως ὑποκελευστῶν μηχανικῶν βʹ τάξεως ἀπαιτεῖ νὰ ἔχῃ τις ὑπηρεσίαν ἐν μηχανικῷ καταστήματι, νὰ ἔχῃ θαλάσσιον ὑπηρεσίαν καὶ ἄλλα τοιαῦτα, ἀναμφισβήτητον εἶναι, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ βεβαιώσεως πραγμάτων οὐχὶ ἀληθῶν. Ἐν τούτοις ἡ ἐπιτροπή, ἐπειδὴ δὲν ἔλεγεν ὁ νόμος, φαίνεται, τίς ἐξελέγχει τὴν ἱκανότητα πρὸς ἐξέτασιν, ἐδέχθη ὅλους πρὸς ἐξέτασιν. Τώρα, εἶναι ἀληθές, ὅτι καὶ πάντες ἐπέτυχον, διότι δὲν ἔχει νὰ κάμῃ, ἐὰν δὲν εἶχον πιστοποιητικά, κατ’ οὐσίαν ἦσαν ὁμολογουμένως πάντες ἱκανώτατοι μηχανικοί, πλεῖστοι δ’ ἐξ αὐτῶν ἦσαν μηχανικοὶ τῶν Συνεργείων καὶ ἄλλων μεγάλων βιομηχανικῶν καταστημάτων ἐν Πειραιεῖ ἢ ἐν Σύρῳ. Τὸ Ὑπουργεῖον εἶχεν ἐνώπιον αὐτοῦ νόμον, ὅστις ἔλεγεν, ὅτι, ἵνα γένηταί τις δεκτὸς εἰς ἐξέτασιν, πρέπει νὰ προσαγάγῃ ὡρισμένα ἔγγραφα, τὰ ἔγγραφα ὅμως ταῦτα δὲν προσήγαγον, ἢ προσήγαγον ἔγγραφα, ἀποδειχθέντα ἀναμφισβητήτως πλαστά. Τί ἔπραξεν ἡ ὑπηρεσία; Ἔλαβε τὸν πίνακα τῶν ἐπιτυχόντων. Ὅλοι ἦσαν ἐπιτυχόντες, καὶ ὅσοι μὲν ἦσαν ἐπιτυχόντες, ἀλλ’ εἶχον καὶ ἔγγραφα κατὰ τὰς διατυπώσεις τοῦ νόμου, αὐτοὺς ἐδέχθη, ὅσοι δὲ εἶχον μὲν ἐπιτύχει, δὲν εἶχον ὅμως τὰ ἔγγραφα, ἅτινα ἐπιβάλλουσι κατ’ αὐστηρότατον τρόπον καὶ σαφέστατον τὰ ἄρθρα τοῦ νόμου, αὐτοὺς ἀπέβαλεν. Ἐν τούτοις σήμερον βλέπομεν, ὅτι ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην ὑποκελευστῶν μηχανικῶν βʹ τάξεως. Αὐτοὶ κατ’ οὐσίαν εἰσὶν ἱκανοί· εἰσὶ μάλιστα ἴσως καὶ ἱκανώτεροι ἐκείνων, οἵτινες εἶχον τὰ ἔγγραφα τακτικά. Δὲν ἀρνοῦμαι τοῦτο· ὁμολογῶ, ὅτι εἶναι ἱκανώτεροι τούτων τινὲς, οὐχὶ πάντες. Λοιπὸν ἀφοῦ ἔχομεν νέους, ἱκανοὺς ἀποδειχθέντας κατὰ τὸν διαγωνισμόν, ἀποφοιτήσαντας ἐξ ἐργοστασίων τοῦ Ναυστάθμου καὶ τοῦ Πειραιῶς, ἔχομεν δὲ σήμερον ἀνάγκην τοιούτων μηχανικῶν, ἐνόμισα, ὅτι ὀρθόν ἐστὶ διὰ νόμου νὰ εἴπωμεν, ὅτι δι’ αὐτοὺς εἰδικῶς, τοὺς ἐξετασθέντας καὶ ἐπιτυχόντας ἐν τῷ διαγωνισμῷ, μὴ ἔχοντας δὲ ἐκεῖνα τὰ τακτικὰ ἔγγραφα, ἅτινα ἀπαιτεῖ ὁ νόμος, δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀπαιτήσωμεν τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν τῶν ἐγγράφων, καὶ ἑπομένως κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον πολλοὶ ἐξ αὐτῶν θέλουσι καταταχθῆ ἐν τῷ σώματι τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ὡς μηχανικοὶ ὑποκελευσταὶ βʹ τάξεως. Ἀλλὰ τί ζητεῖ ὁ κ. συνάδελφος; Ζητεῖ, ἵνα αὐτοί, οἵτινες δὲν ἔχουσι τακτικὰ ἔγγραφα, ταχθῶσι πρὸ ἐκείνων, οἵτινες ἔχουσι τακτικὰ ἔγγραφα. Διατί; Διότι εἶναι ἱκανοὶ, ἢ εἶναι καὶ ἱκανώτεροι. Ἀλλὰ τοῦτο, Κύριοι, ἔσεται ἄδικον, διότι ὅταν ἐξητάζοντο δὲν εἶχον δικαίωμα νὰ προσέλθωσιν εἰς ἐξετάσεις, ἐνῷ ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐξητάσθησαν, ἔχοντες τακτικὰ τὰ ἔγγραφα, δικαίως κατετάχθησαν. Πῶς θέλετε νὰ καταπατήσητε τὴν ἀρχαιότητα αὐτῶν; Μοὶ φαίνεται ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ὑποβάλλεται, αἴρεται ἄδικον κατ’ οὐσίαν, ὅπερ ἦτο ἄδικον λόγῳ τύπων, καὶ νομίζω ὅτι ἀρκετὸν εἶναι νὰ περιορισθῶμεν εἰς τοῦτο, ἀρκεῖ ὅτι κατατάσσομεν αὐτοὺς ἐν τῷ Ναυτικῷ κατὰ σειρὰν τῆς ἐπιτυχίας αὐτῶν, ἀφοῦ ὅμως προτιμηθῶσιν ἐκεῖνοι, οἵτινες μάλιστα ἀπέκτησαν καὶ δικαίωμα· διότι τίς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι οἱ καταταχθέντες καὶ ὁρκισθέντες ὡς ὑποκελευσταὶ μηχανικοὶ βʹ τάξεως ἀπέκτησαν ἤδη δικαίωμα προτεραιότητος κατ’ ἐκείνων, οἵτινες, ὅταν ἐξητάσθησαν, δὲν εἶχον τὰ προσόντα; Ἑπομένως παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§116ΣΤΑΗΣ. Ἐν τῇ δικανικῇ αὑτοῦ δεινότητι εὐκόλως παρέκαμψεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸ ἐπικίνδυνον σημεῖον. Ἐν τούτοις ἀκουσίως ὡμολόγησεν, ὅτι ἐν τῷ πίνακι ἦσαν κατατεταγμένοι κατὰ σειρὰν ἱκανότητος καὶ ὅτι οἱ ἀποκλεισθέντες ἦσαν οἱ ἱκανώτεροι.

§117Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὄχι πάντες· τινὲς, εἶπον.

§118ΣΤΑΗΣ. Ἔστω· ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἀκριβῶς ἡ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζω τὴν πρότασίν του, εἶναι δὲ καὶ ἡ ἀπόδειξις τῆς ἀδικίας, τὴν ὁποίαν διέπραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὁ ὁποῖος ὤφειλε ν’ ἀκολουθήσῃ τὴν σειρὰν τοῦ καταλόγου, τὸν ὁποῖον ἡ εἰδικὴ ἐπιτροπεία εἶχε συντάξει, ἐπιτροπεία, πρὸς τὴν ὁποίαν ἀπόλυτον εἶχεν ἐμπιστοσύνην ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν καὶ πρὸς τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ, γινώσκων τὰ κατ’ αὐτὴν, τὴν αὐτὴν ἔχω πίστιν. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρισθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι ἡ ἐπιτροπεία ἐκείνη δὲν ἐπετέλεσε τὸ καθῆκον αὐτῆς, θέσασα μεταξὺ τῶν πρώτων, μάλιστα τῶν 11 πρώτων, ἐκείνους, οἵτινες ἀπεβλήθησαν ἐλλείψει δῆθεν ἀληθῶν πιστοποιητικῶν. Ἀλλ’ ἐξετάσωμεν, τί ἀπαιτεῖ ὁ νόμος διὰ τὰ πιστοποιητικά; ἂν ἡ μνήμη δὲν μὲ ἀπατᾷ, ὁ νόμος ἀπαιτεῖ, ὁ εἰς ἐξέτασιν προερχόμενος νὰ διηύθυνεν ἐργοστασίου ἢ ἀτμοπλοίου μηχανήν. Ἀλλ’ ὑμεῖς γινώσκετε κάλλιον ἐμοῦ, ὅτι οἱ διευθύνοντες μηχανὴν ἐν ἐργοστασίῳ ἢ ἐν ἀτμοπλοίῳ δὲν λαμβάνουσι μισθὸν δραχμῶν ὀγδοήκοντα, ὅσος εἶναι ὁ μισθὸς τῶν ὑποκελευστῶν μηχανικῶν βʹ τάξεως, ἀλλὰ λαμβάνουσι μισθὸν 300 ἢ 400 ἢ καὶ 500 δραχμῶν. Εἶναι δυνατὸν, μηχανικοὶ διευθύνοντες μηχανὴν ἐν ἐργοστασίοις νὰ προσέλθωσι πρὸς κατάταξιν εἰς τὸ Ναυτικὸν ἡμῶν μὲ μισθὸν 80 δραχμῶν καὶ μὲ ἐλπίδα μικρᾶς προαγωγῆς, ἐνῷ ἀπολαμβάνουσι 300 ἢ 400 ἢ καὶ 500 δραχμὰς μηνιαίως; Τί δὲ ἀνέκαθεν ἐλάμβανε χώραν ἐκ τῆς ἀτελείας ταύτης τοῦ νόμου; Προσήρχοντο πρὸς ἐξέτασιν ἐφωδιασμένοι διὰ πιστοποιητικῶν μὴ ἀληθῶν, καὶ οἱ ἕνδεκα δὲ, τοὺς ὁποίους ἔχετε κατατάξει, ἔχουσι προσαγάγει πιστοποιητικὰ ψευδῆ.

§119ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὄχι.

§120ΣΤΑΗΣ. Σᾶς διαβεβαιῶ. Γινώσκω δὲ τοῦτο ἐπισήμως. Ἡ ὑπηρεσία σας τὸ γινώσκει, ἴσως ὄχι ὑμεῖς. Ἴσως δὲν ἔχετε εὐθύνην διὰ τὴν γενομένην ἀδικίαν. Ἀλλ’ ἠδικήθησαν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ ἕνδεκα ὅλα ἔτη ἐργάζονται ἐν τοῖς συνεργείοις τοῦ Ναυστάθμου, ὡς εἶδον ἰδίοις ὄμμασιν ἐν Ναυστάθμῳ, καὶ εἰς τοὺς ὁποίους ἡ ὑπηρεσία ἀπένειμε πλείστους ὅσους ἐπαίνους, καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ ὑπηρεσία πολλὰς θὰ στηρίξῃ ἐλπίδας. Ἀλλ’ ἐν τούτοις ἀπεῤῥίφθησαν, οὐχὶ διότι δὲν εἶχον τὰ προσόντα, ἀλλὰ διότι δὲν εἶχον προστάτας, ἐνῷ οἱ ἄλλοι, καὶ ψευδῆ πιστοποιητικὰ ἔχοντες καὶ ἀνίκανοι ὄντες, ἐνεκρίθησαν καὶ κατετάγησαν. Σήμερον ζητεῖτε νὰ κυρώσητε διὰ νόμου τὸν πίνακα, ὃν ὑμεῖς ὡς Ὑπουργὸς δὲν ἐκυρώσατε. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Βουλὴ κυρώσῃ διὰ νόμου τὸν πίνακα ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ἔχει συντάξει ἡ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπεία, δὲν δύνασθε ἢ νὰ ἀνακαλέσητε τὴν ἀπόφασίν σας, δι’ ἧς ἀπεκλείσατε τοὺς ἕνδεκα πρώτους, τοὺς ὄντας ἱκανούς, καὶ ὀφείλετε νὰ τάξητε αὐτοὺς εἰς τὸ δεξιὸν τοῦ πίνακος. Δὲν εἶναι δυνατὸν, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Βουλὴ, ὅταν ἐννοήσῃ καλῶς περὶ τίνος πρόκειται, νὰ δεχθῇ τὸ δεύτερον τοῦτο ἄρθρον, τὸ ὁποῖον εἶναι παρείσακτον, διότι εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν μόνον ὑπεβλήθη τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Σήμερον, κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν, ζητεῖτε νὰ νομιμοποιήσωμεν μίαν ἀδικίαν φανερὰν, σήμερον, ὅτε κατετάξατε τοὺς τελευταίους καὶ ἀνικάνους, περὶ ὧν τίς οἶδε, τίνες ἐνδιεφέροντο.

§121Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μὴ τὸ λέγετε.

§122ΣΤΑΗΣ. Διατὶ νὰ μὴ λέγω, ὅτι ἀπεκλείσατε ἀπὸ τοῦ πρώτου μέχρι καὶ τοῦ ἑνδεκάτου, καὶ κατετάξατε ἀπὸ τοῦ δωδεκάτου καὶ ἐκεῖθεν; Ἵνα ἑπομένως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, πρέπει ἡ φράσις «κατὰ τὴν μεταξὺ αὐτῶν σειρὰν ἐπιτυχίας» νὰ τροποποιηθῇ.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§125Ν. ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἐγένετο ἐρώτησις, πόσος θὰ ἦναι ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἐθελοντῶν τούτων. Νομίζω ὅτι οἱ ἐθελονταὶ θὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας, ὁ ὁποῖος καθώρισε τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν· ναὶ ἢ οὔ;

§126Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Οἱ νόμοι ὁρίζουσιν, ὅτι εἶναι ἐθελονταὶ δύο, τριῶν καὶ τεσσάρων ἐτῶν.

§127ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Καὶ ὅτι δυνάμει τῶν κειμένων θὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ Ναυτικοῦ.

§128Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Βεβαίως· ἔχετε δίκαιον.

§129ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ἐπίσης καὶ τὰ προσόντα πρὸς ἐθελουσίαν κατάταξιν.

§130Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Μάλιστα.

§131ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὥστε εἰς τὰ διατάγματα οὐδεμία περὶ τούτου ἔχει γείνῃ μνεία.

§132Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Οὐδεμία. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν).

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη τροπολογία τῶν κ.κ. Ι. Γρίβα, Δ. Σταΐκου καὶ Γ. Ν. Μπούμπουλη ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μὴ ὑπαγωγῆς τῶν ὑπαρχόντων γενικῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ἀνθυποπλοιάρχων καὶ σημαιοφόρων καὶ τῶν τούτοις ἐξομοιουμένων εἰς τὰ ἄρθρα 5, 6 καὶ 12 τοῦ ΨΒʹ, 7 καὶ 8 τοῦ ᾼΡΞΒ’, 1 τοῦ ͵ΒΥΔʹ, 12 τοῦ ᾼΡΟϚ’, 6 τοῦ ᾼΩΛΖ’ καὶ 6 τοῦ ᾼΩΜΔ’ νόμων». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 297). Νὰ λύσωμεν τώρα τὴν συνεδρίασιν;

§134ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 19, κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίῤῥησις, παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ.

§135ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§136ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ. Διατὶ αὔριον; Εἶναι δύο λεπτῶν βραδύτης, ἵνα ἀναγνωσθῇ μόνον.

§137Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Μάλιστα, εἶναι ἐκ τῶν λίαν ἐπειγόντων.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ διορισμοῦ προξένων μὴ κεκτημένων τὰ ὁριζόμενα ὑπὸ τῶν σχετικῶν νόμων προσόντα. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§139ΑΛΕΞ. Γ. ΣΚΟΥΖΕΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Συναφὲς μὲ αὐτὸ εἶναι καὶ τὸ περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 22 τοῦ νόμου ΧΝϚʹ.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει;

§141ΣΚΟΥΖΕΣ. Δὲν ἠξεύρω. Εἶναι διανεμημένον ἀπὸ χθές.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν δὲν ἦναι ἀναγεγραμμένον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ.

§143ΣΚΟΥΖΕΣ. Τότε θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὸ ἀναγράψητε δι’ αὔριον, διότι εἶναι συναφές.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπὴ κατέθηκε τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων: αʹ) Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 50,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείου τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1896. βʹ) Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 462,300 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1896, καὶ γʹ) Περὶ χορηγίας πιστώσεων ἀναπληρωματικῶν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1896 τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 298–500). Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς κατέθηκε τροποποίησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθήκης εἰς τὸ προσωπικὸν διαφόρων Προξενείων. Συνεπῶς τὸ νομοσχέδιον θέλει ἀνατυπωθῆ, ὡς τροποποιεῖται δι’ αὐτῆς, καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 501). Λύεται ἡ συνεδρίασις Ὥρα 6 μ. μ.