1896.02.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 26

Τῆς 26 Φεβρουαρίου 1896.

(Δευτέρα)

Ὥρα 4 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Τὰ πρακτικά, κ. Πρόεδρε, σιωπῶσιν ἐντελῶς περί τινος ἐπεισοδίου, ἢ ἐπερωτήσεως, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, καὶ περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο μακρὰ ὁπωσοῦν συζήτησις. Πιστεύω ὅτι τοῦτο ἐγένετο ἐκ παραδρομῆς, καὶ παρακαλῶ νὰ καταχωρισθῶσι τὰ περὶ τούτου εἰς τὰ πρακτικά. Ἐκ τούτου δὲ λαμβάνω ἀφορμὴν νὰ εἴπω, ὅτι προκληθεὶς προχθὲς νὰ ἀνακοινώσω τὰ τοῦ ἐπεισοδίου ἐκείνου, ἢ μᾶλλον τὰ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου, εἶχον νομίσει, ὅτι ἀνακοινῶν αὐτὸ εἰς τὴν Βουλὴν, ἐζήτουν οὕτω συνάμα εὐθύνην παρὰ τῶν ὑπευθύνων· καὶ ἂν δὲν ἀπήντησα προχθὲς εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τοῦτο ἐγένετο, διότι ἐπῆλθε θόρυβος, καὶ ἐνόμισα ὅτι ἦτο καιρὸς νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὸ ἐπεισόδιον τοῦτο. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῶσιν εἰς τὰ πρακτικὰ ἐν τῇ τετάρτῃ σελίδι, μετὰ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ Κυθήρων, τὰ ἑξῆς: «Εἷς τῶν Βουλευτῶν Βονίτσης, λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἀνωτέρω ἐπερωτήσεως τοῦ Βουλευτοῦ Κυθήρων, ὡμίλησε περὶ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου, ζητήσας οὕτω εὐθύνας παρὰ τῶν ὑπευθύνων. Εἰς τὴν συζήτησιν δὲ ταύτην ἔλαβον μέρος ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἷς τῶν Βουλευτῶν Γυθείου.»

§3Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐζητήσατε αὐτό. Πρέπει νὰ ἀπευθύνητε ἐπερώτησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§4ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐγὼ ἐνόμισα, ὅταν ἀνεκοίνουν εἰς τὴν Βουλὴν τοιοῦτον ζήτημα, ὅτι ἐζήτουν καὶ εὐθύνας παρὰ τῶν ὑπευθύνων.

§5Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἐζητεῖτε εὐθύνας δι’ ἐπερωτήσεως, βεβαίως ἦτο περιττὸν νὰ ἀπαντήσω ἐγὼ· ἤθελον δώσει ἀπάντησιν ἄλλοι, οἵτινες ὑπέχουσι τὰς εὐθύνας, ἃς ἐζητεῖτε. Μὴ θέλετε νὰ περιαχθῶ ἐν πλήρει ἀσυνεπείᾳ, διότι ἐγὼ σᾶς εἶπον, ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀποταθῆτε πρὸς τοὺς ὑπευθύνους, καὶ ὄχι ὡς ἠγορεύσατε προχθές. Ἄν ἀπηυθύνεσθε πρὸς τοὺς ὑπευθύνους, ἦτο περιττὸν νὰ ποιήσωμαι ὑμῖν παρατήρησιν, ἀφοῦ πρὸς τοὺς ὑπευθύνους ἀπευθύνεσθε. Ὑμεῖς ἀφηγήθητε ὑπόθεσίν τινα, ἵνα συμπληρώσητε τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ ἐκ Κυθήρων ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος, παραβάλλων τὸ ἑαυτοῦ σθένος πρὸς τὸ σθένος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ὅπως παραστήσῃ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶναι ἄτολμος, καὶ δὲν ἔχει τὸ σθένος νὰ καταγγείλῃ τὸν προκάτοχον αὐτοῦ, εἶπεν ὅτι αὐτὸς ἔχει τὸ σθένος, ἵνα καταγγείλῃ πάντα παρανομοῦντα, καὶ σκοπεῖ νὰ ἀναφέρῃ γεγονὸς, δυνάμει τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου. Τότε ὑμεῖς ἀνέστητε, καὶ ἀφηγήθητε τὸ γεγονός.

§6ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Ἐγὼ ἐνόουν ὅτι ἀπευθυνόμενος, ὅπως ἀπηυθύνθην, εἰς τὴν Βουλὴν, ἀπευθύνω συνάμα καὶ ἐπερώτησιν εἰς τοὺς ὑπευθύνους Ὑπουργούς. Ἐὰν ὅμως οὗτοι δὲν φρονοῦσι τοῦτο, ἂς διατυπώσωσιν αὐτοὶ, ὅπως ἂν θέλωσιν, ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς τὰ ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατυπώσατε, παρακαλῶ, καθαρώτερα ὅ,τι ζητεῖτε· διότι νομίζω ὅτι ὡμιλήσατε περὶ ἐπερωτήσεως, αἱ δὲ ἐπερωτήσεις ὑποβάλλονται ἐγγράφως, ἐνῷ ὑμεῖς δὲν ὑπεβάλετε τοιαύτην.

§8ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Τότε ἂς προστεθῶσι τὰ ἑξῆς: «Εἷς τῶν Βουλευτῶν Βονίτσης, λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἐκ Κυθήρων Βουλευτοῦ, ἐποιήσατο λόγον περὶ περιορισμοῦ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου τῶν κυβερνητικῶν πράξεων. Ἔλαβον δὲ μέρος εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἷς τῶν Βουλευτῶν Γυθείου.»

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ νὰ προστεθῶσι ταῦτα εἰς τὰ πρακτικά;

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι προστεθῆ. Ὑπάρχει ἄλλη ἀντίῤῥησις;

§12ΡΑΖΕΛΟΣ. Ἐν τῇ τετάρτῃ σελίδι, εἰς τὴν παράγραφον, ἐν ᾗ γίνεται λόγος περὶ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἰσχύος τοῦ ἐν ἔτει 1894 κηρυχθέντος ὁριστικοῦ καταλόγου τῶν ὁρκωτῶν διὰ τὸ ἐν Καλάμαις κακουργιοδικεῖον καὶ διὰ τὸ ἔτος 1896», παρακαλῶ νὰ συμπληρωθῇ ἡ δευτέρα περίοδος ὡς ἑξῆς: «Ὁμοίως ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς ἄρθρον 1, προτάσει δὲ ἑνὸς τῶν Βουλευτῶν Μεσσήνης, μεθ’ ἧς συνεχωνεύθη καὶ ἡ ἐν ἀρχῇ ἀναγνωσθεῖσα τροπολογία ἑνὸς τῶν Βουλευτῶν Οἰτύλου, ἐγένετο δεκτὴ προσθήκη δευτέρου ἄρθρου» κλπ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§14ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐσχάτως ἐψηφίσαμεν τὴν τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ, κατὰ τὸ ἄρθρον 68 τοῦ ὁποίου «τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς εἶναι ἡ ἔγγραφος καὶ ἀκριβὴς ἔκθεσις τῶν καθ’ ἑκάστην συνεδρίαν τελεσθέντων. Εἰς ταῦτα γίνεται συνοπτικὴ μόνον μνεία τῶν ἀγορεύσεων, κατονομάζονται δὲ οἱ ἀγορεύσαντες.» Ἐν τούτοις, ἐναντίον τῆς διατάξεως ταύτης τοῦ ἀρτίως ψηφισθέντος Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως παρατηρῶ, ὅτι οὐδόλως κατονομάζονται οἱ κατ’ αὐτὴν ἀγορεύσαντες. Τὸ πρᾶγμα κατ’ οὐσίαν δὲν ἔχει μεγάλην τινὰ σημασίαν, ἔχει δὲ μόνον σημασίαν ὡς πρὸς τὴν τήρησιν τῶν ὑποχρεώσεων, ἃς ἀνέλαβεν ἡ Βουλὴ διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ της, ὅστις ἰσχύει ὡς τοιοῦτος καὶ δέον νὰ ἐφαρμόζηται ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐκυρώθησαν τὰ πρακτικὰ, ἐν οἷς ἀναφέρεται ἡ ψήφισις τοῦ Κανονισμοῦ. Θεωρῶ λοιπὸν ἀναγκαῖον, ὅπως κατὰ ταῦτα διορθωθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω τὴν γνώμην ταύτην. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι αἱ ἄρτι ψηφισθεῖσαι τροποποιήσεις τοῦ Κανονισμοῦ δὲν ἰσχύουσιν ἢ ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν δημοσιευόμεναι διανέμονται εἰς τοὺς Βουλευτάς.

§16ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω καὶ ἄλλην παρατήρησιν νὰ κάμω. Εἰς τὰ πρακτικὰ, ἀπὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ Κανονισμοῦ τοῦ νέου καὶ ἐντεῦθεν, στερεοτύπως σχεδὸν ἐπαναλαμβάνεται, ὅτι «περὶ ὥραν 3ην εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ κλπ.» Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθὲς, καὶ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι πρέπον νὰ ἀναγράφηται ἐν τοῖς πρακτικοῖς. Κατ’ ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Βουλὴ, ἀπεφασίσθη νὰ συνερχώμεθα εἰς συνεδρίασιν τὴν 3ην ὥραν, ὑπάρχει δὲ καὶ διάταξις ἐν τῷ Κανονισμῷ, προβλέπουσα τὰ περὶ τούτου, διάταξις, καθ’ ἣν, ἐὰν μετὰ ἡμίσειαν ὥραν ἀπὸ τῆς προσδιορισθείσης πρὸς ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς δὲν καταρτισθῇ ἡ ἀπαρτία, ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κηρύσσει λελυμένην τὴν συνεδρίασιν. Ἡ διάταξις αὕτη δὲν ἐφηρμόσθη ἕως τώρα, καὶ πρέπον εἶναι νὰ ἐφαρμόζηται, μάλιστα προκειμένου περὶ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐψηφίσθη. Διότι ἄλλως δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐματαιοπονοῦμεν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας, συζητοῦντες ἐπὶ τῆς τροποποιήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, ἀφοῦ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου ἄρχεται τὴν 4ην περίπου ὥραν καὶ μετὰ ἡμίσειαν περίπου ὥραν κατορθοῦται ἡ ἀπαρτία.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατ’ ἐμὴν γνώμην, ὁ νέος Κανονισμὸς καλῶς δὲν ἐφηρμόσθη, διότι τὸ ἄρθρον 74 τοῦ ἰσχύοντος Κανονισμοῦ ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὅταν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ προσθήκην τινὰ ἢ τροπολογίαν τοῦ Κανονισμοῦ, οἱ Γραμματεῖς συναρμόζουσι τὰς μεταβολὰς ταύτας μὲ τὰ ἄρθρα αὐτοῦ· τυποῦται δὲ ἐκ νέου ὁ Κανονισμὸς, καὶ διανέμεται εἰς τοὺς Βουλευτάς.» Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς, ὅταν οἱ κύριοι Βουλευταὶ δὲν γνωρίζωσιν ἐπὶ τίνων διατάξεων νὰ βασισθῶσιν, εἶναι δὲ ἀδύνατον νὰ γίνωνται συζητήσεις καὶ νὰ προσφεύγωμεν εἰς διορθώσεις.

§18Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ διαφωνήσω, καὶ μετὰ πεποιθήσεως. Σέβομαι βεβαίως τὴν ὑμετέραν γνώμην, ἀλλὰ βεβαίως παρερμηνεία τις εἰσχωρεῖ, διότι τὸ ἄρθρον 74 τοῦ Κανονισμοῦ δὲν δύναται νὰ ἔχῃ οὔτε κατὰ τοὺς γενικοὺς κανόνας περὶ ἑρμηνείας τοῦ Κανονισμοῦ τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν δίδετε ὑμεῖς. Λέγει τὸ ἄρθρον 74 τοῦ Κανονισμοῦ (ἀναγινώσκει): «Ὅταν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ προσθήκην τινὰ ἢ τροπολογίαν τοῦ Κανονισμοῦ, οἱ Γραμματεῖς συναρμόζουσι τὰς μεταβολὰς ταύτας μὲ τὰ ἄρθρα αὐτοῦ· τυποῦται δὲ ἐκ νέου ὁ Κανονισμὸς καὶ διανέμεται εἰς τοὺς Βουλευτάς.» Ἐὰν ὑπῆρχεν ἡ ἔννοια, ὅτι ἄρχεται καὶ ἡ ἰσχὺς ἀπὸ τῆς τυπώσεως, ἔπρεπε ῥητῶς νὰ ἀναγραφῇ. Ἀλλὰ ποῖοι κανόνες διέπουσι τὰ τῆς ἑρμηνείας τοῦ Κανονισμοῦ; Οἱ κοινοὶ κανόνες, διότι ὁ Κανονισμὸς ὡς πάντες συνεφώνησαν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι νόμος· ἡ διαφορὰ εἶναι, ὅτι δὲν ψηφίζεται εἰς τρεῖς ἀναγνώσεις, οὔτε κυροῦται ὑπὸ τοῦ Βασιλέως, ἑπομένως ἀπὸ τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως, καθ’ ἣν ἐγένοντο αἱ τροποποιήσεις τοῦ Κανονισμοῦ, ἄρχεται ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ· δὲν δύναται νὰ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία. Ἡ τύπωσις τώρα τοῦ τεύχους δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἄλλον σκοπὸν, εἰμὴ τὴν εὐκολίαν περὶ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ· ὅταν ὅμως πρόκειται περὶ πραγμάτων ἀναμφισβητήτων, εἰς τί δύναται νὰ διευκολύνῃ τὴν ἑρμηνείαν; ἄλλως τε θέλομεν καταλήξει εἰς ἓν ἄτοπον συμπέρασμα. Δὲν ἀμφισβητῶ τὴν καλὴν πίστιν τοῦ κ. Προέδρου καὶ τοῦ Προεδρείου, ἀλλ’ ἐὰν ἐξαρτήσητε τὴν ἰσχὺν τοῦ Κανονισμοῦ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως καὶ διανομῆς τοῦ τεύχους, ἐρωτῶ ὑμᾶς· ὑποθέσατε ὅτι νομίζετε καλὸν νὰ συναρμολογηθῇ καὶ τυπωθῇ τὸ τεῦχος μετὰ εἴκοσιν ἡμέρας, ἢ δὲν δύναται νὰ τυπωθῇ καὶ ταχύτερον, ἕνεκα δυσκολίας ἐν τῷ τυπογραφείῳ, ἢ δὲν διανέμεται αὐτὸ τὸ τεῦχος εἰς ὅλους τοὺς Βουλευτάς· πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ ἔγγραφον ἀπόδειξιν, ὅτι ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη, ἵνα ἀρχίσῃ ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ, ἐνῷ τὰ πρακτικὰ ἐπεκυρώθησαν καὶ τὸ ὅριον τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος εἶναι σταθερόν; Δὲν βλέπω εἰς τί δυνάμεθα νὰ προσκρούσωμεν, ἐφαρμόζοντες τὸν Κανονισμὸν, τοῦ ὁποίου ἡ ἀναγκαιότης ἐβεβαιώθη παρ’ ὅλων. Ἄλλως τε, προκειμένου περὶ τῆς κατονομάσεως τῶν ἀγορευόντων, δὲν βλέπω κατὰ τί θὰ διευκολύνῃ ἡμᾶς ἡ δημοσίευσις τοῦ τεύχους. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νέου Κανονισμοῦ, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ὁ νέος Κανονισμὸς συνδέεται μὲ τὸ ζήτημα τῆς ὥρας τῆς ἐνάρξεως τῶν κοινοβουλευτικῶν ἐργασιῶν. Ἡμεῖς ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν τὸν Κανονισμὸν, καὶ ἐρχόμεθα, ὑποτασσόμενοι εἰς αὐτὸν, τὴν προσδιωρισμένην ὥραν, καὶ ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, ἐὰν μετὰ ἡμίσειαν ὥραν δὲν γείνῃ ἀπαρτία, θὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις, ἵνα μάθωσιν οἱ ἀπουσιάζοντες νὰ ἔλθουν ἐγκαίρως τὴν ἐπιοῦσαν. Ἐπὶ τέλους πρέπει νὰ μάθωμεν ποίαν ὥραν ἐνάρξεως τῶν συνεδριάσεων ἔχομεν, διότι σήμερον ἐγένετο ἡ ἔναρξις τῆς ἀναγνώσεως τοῦ καταλόγου τὴν 4 παρὰ 10′.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ 3 καὶ 30′ μ. μ.

§20ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, εἶχεν ὁρισθῆ ἡ τρίτη ὥρα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ὁρίσωμεν τὴν 3½.

§22ΑΡ. ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Νομίζω ὅτι τὸ περὶ ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τῶν διατάξεων τοῦ ψηφισθέντος Κανονισμοῦ ζήτημα, δὲν δύναται νὰ τεθῇ ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, διότι ἐν αὐτῷ οὐδεμία ὑπάρχει εἰδικὴ διατύπωσις περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὅν, καὶ περὶ τοῦ χρόνου, ἀφ’ οὗ ἄρχεται οὗτος ἰσχύων· δὲν δύναται ἑπομένως, εἰμὴ νὰ κανονισθῇ τοῦτο κατὰ τὰς γενικὰς ἀρχὰς, αἱ ὁποῖαι διέπουσι τὰ τῶν Κανονισμῶν τῶν Βουλῶν, καὶ κατὰ τὰς τοῦ ἡμετέρου. Ἅμα ὡς ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἅμα ὡς ἡ Βουλὴ ἐκύρωσε τὰ πρακτικὰ, ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ ἤρξατο. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς διεπομένη ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ νέου Κανονισμοῦ, ἄλλως πρέπει νὰ κηρύξητε δι’ ἄλλης ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς τὴν ἡμέραν τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ μὴ θεωρηθῇ, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐπιούσης τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν ἤρξατο ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ· ἐὰν δὲ ἐπέλθῃ ἀμφισβήτησις περί τινος ἐννοίας τῶν ἐν αὐτῷ διατάξεων, ἐπειδὴ δὲν εἶναι τυπωμένον τὸ τεῦχος, θὰ καταφύγωμεν εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά.

§23ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ψηφισθεὶς Κανονισμὸς δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ, ἂν δὲν λάβωσι γνῶσιν οἱ κύριοι Βουλευταί. Οἱ πλεῖστοι τῶν κυρίων Βουλευτῶν δὲν παρίσταντο καὶ δὲν ἔχουσι γνῶσιν τῶν μεταβολῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο. Οἱ νόμοι ἰσχύουσιν ἀπὸ τῆς καταχωρίσεως αὐτῶν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως· οὕτω καὶ ὁ Κανονισμὸς θὰ ἰσχύῃ ἅμα τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§24ΡΑΛΛΗΣ. Αἱ ἐπενεχθεῖσαι τροποποιήσεις εἰς τὸν Κανονισμὸν ἦσαν ἐπουσιώδεις, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ τὴν θεωρίαν, ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη, ὅτι ἐξαρτᾶται ἡ ἰσχὺς τοῦ Κανονισμοῦ ἀπὸ τὴν τύπωσιν καὶ τὴν συναρμολόγησιν τῶν διατάξεων. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσῃ αὕτη πρὸς τὸ ἄρθρον 65 τοῦ Συντάγματος, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ ἔχει ἑκάστοτε τὸ δικαίωμα νὰ τροποποιῇ τὸν Κανονισμόν; Ἐψηφίσθη ὁ Κανονισμός; ἀμέσως ἰσχύει, δὲν δύναται δὲ νὰ ἰσχύῃ ἄλλος Κανονισμός, εἰμὴ ὁ ψηφισθείς.

§25ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ ἐξογκώνωμεν τὸ ζήτημα πέραν τοῦ πρέποντος. Πρόκειται περὶ τοῦ Κανονισμοῦ, πρόκειται περὶ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται συντελεστικὰ πρὸς ῥύθμισιν τῶν ἐργασιῶν ἡμῶν. Εἰς τὴν Βουλὴν δὲ ἀπόκειται ν’ ἀποφασίσῃ περὶ τοῦ Κανονισμοῦ, τίνα Κανονισμὸν θεωρεῖ ἑαυτὴν ὑπόχρεον ν’ ἀκολουθήσῃ. Νομίζω δὲ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποκύψωμεν εἰς Κανονισμὸν, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζομεν. Καὶ εἶναι εὐνόητον, ὅτι ὁ Κανονισμὸς πρέπει νὰ ἦναι εἰς χεῖρας τῶν Βουλευτῶν, διότι ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ἀναφύονται ζητήματα. Πῶς δυνάμεθα ν’ ἀκολουθήσωμεν Κανονισμὸν, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζομεν, τὸν ὁποῖον δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας; Εἰς ἡμᾶς λοιπὸν ἀπόκειται ν’ ἀποφασίσωμεν περὶ τοῦ χρόνου τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, διότι ἄλλως δὲν πρόκειται καὶ περὶ νόμου, ὥστε νὰ διατρέχωσι κίνδυνον συμφέροντα τῶν πολιτῶν.

§26Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἵνα ἐννοήσῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Μαντινείας, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλεν, εἶναι ἄτοπος, θὰ ἐρωτήσω αὐτὸν, ὑπὸ τίνος Κανονισμοῦ διεπόμεθα ἤδη; καὶ ἂν παρουσιασθῇ τὸ ζήτημα τοῦ διαιρετοῦ, κατὰ τίνα τρόπον θὰ λύσητε τοῦτο; κατὰ τὸν Κανονισμὸν τὸν καταργηθέντα καὶ μὴ ἰσχύοντα, ἢ κατὰ τὸν νέον; Δὲν δύναται, νομίζω, νὰ ὑπάρχῃ καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἀφ’ ἧς ὑπεγράφησαν τὰ πρακτικὰ, ἰσχύει ὁ Κανονισμὸς, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, διότι ὁ ἄλλος ἀπέθανε πλέον.

§27ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς διὰ τῆς ἐρωτήσεώς του ἔπεσεν εἰς λαβύρινθον. Ἐρωτᾷ, ποῖος Κανονισμὸς ἰσχύει; ὁ ψηφισθεὶς, τὸν ὁποῖον δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν, ἢ ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον μετεβάλομεν; Ὥστε ἀντὶ νὰ ὑποδείξῃ τὸ ἄτοπον, ἔπεσεν εἰς λαβύρινθον.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν...

§29ΡΑΛΛΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν, τί εἶναι ὁ Κανονισμὸς· εἶναι ὁ χαλινὸς τῆς πλειοψηφίας· καὶ δύναται μὲν ἡ Βουλὴ νὰ τὸν τροποποιῇ, ἀλλὰ πρέπει κατὰ τὴν τροποποίησιν νὰ γίνωνται ὅσα πρέπει νὰ γίνωνται. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θέσητε τὸ ζήτημα τῆς ἰσχύος τοῦ ἅπαξ ψηφισθέντος Κανονισμοῦ εἰς ψηφοφορίαν· διότι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι δὲν γνωρίζομεν τὸν Κανονισμὸν, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν εἰς τρία ἡμερονύκτια, ὁ ὁποῖος ἐδημοσιεύθη ἐν τοῖς πρακτικοῖς; Δὲν θέλει ὁ κύριος Βουλευτὴς Εὐρυτανίας νὰ ἔχῃ εἰς χεῖράς του τὴν φυλλάδα τοῦ Κανονισμοῦ; ἂς τὴν ζητήσῃ.

§30ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς θέλῃ νὰ στηρίξῃ τὴν νομοθετικὴν ἐπάρκειάν του εἰς τοῦτο, ὅτι γνωρίζει ἀπ’ ἔξω ὅσα ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ, δὲν δύναμαι νὰ τὸν συγχαρῶ ἐπὶ τοιαύτῃ ἐξαιρετικῇ ἰδιότητι, διότι ἀξιοῖ κἄτι τι ὑπεράνθρωπον. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ καυχᾶται διά τι ἀνθρώπινον, διά τι σοβαρόν· ἀλλ’ ἐὰν ἀξιοῖ, ὅτι ἔχει ἐν τῇ κεφαλῇ του ὁλόκληρον νομοθεσίαν καὶ ἐνθυμεῖται ὅλας τὰς λεπτομερείας, εἰς τοῦτο οὐδεὶς δύναται νὰ τὸν φθάσῃ, οὔτε εἰς τὸ νὰ ἐνθυμῆται τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ.

§31ΒΑΛΕΤΑΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχει τις ἀπόλυτον ἀνάγκην ἐγκεφάλου καὶ μνήμης, ἵνα ἐνθυμῆται ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἅπαξ ἐψηφίσαμεν, καὶ ὅταν δὲν τὰ ἐνθυμῆται, νὰ ἰσχυρίζηται ὅτι δὲν δύναται νὰ τὰ ἐφαρμόσῃ. Ὅταν δὲν τὰ κρατῇ ὁ ἐγκέφαλός του, θὰ καταφύγῃ εἰς τὰ πρακτικά. Τὸ ζήτημα εἶναι, ὑπὸ τίνος Κανονισμοῦ διεπόμεθα· δύνασθε νὰ ἐφαρμόσητε διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, τὰς ὁποίας καταργήσαμεν; Βεβαίως ὄχι· καὶ ἀφοῦ δὲν δύνασθε τοῦτο, τίνα Κανονισμὸν πρέπει νὰ ἐφαρμόζωμεν; Βεβαίως ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, ἀντὶ τοῦ καταργηθέντος. Εἰς οὐδεμίαν νομοθεσίαν ὁρίζεται πότε ἄρχεται ἡ ἰσχὺς τοῦ Κανονισμοῦ, ἀναμφιβόλως δὲ ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν. Τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν δύναται νὰ τεθῇ εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς· εἶναι ζήτημα ἀπόλυτον, ἀποῤῥέον ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος.

§32Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι σπουδαιότερον παρ’ ὅ,τι φαίνεται, διότι πρόκειται περὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς· δὲν πρέπει δὲ νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τῆς πρώτης συνεδριάσεως νὰ παραβιάζωμεν τὸν Κανονισμόν. Κατὰ τίνα τρόπον τροποποιεῖται ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς; ὑπάρχουσι σπουδαῖοι δημοσιολόγοι, ὑποστηρίζοντες ὅτι ὁ Κανονισμὸς δύναται νὰ τροποποιηθῇ ἐν τῇ ἰδίᾳ συνεδριάσει, ἐὰν οὐδεμία ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις. Σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα. Ὁ προηγούμενος Κανονισμὸς ὥριζεν, ὅτι ἡ ἔναρξις τῶν συνεδριάσεων γίνεται τὴν δεκάτην, ὅταν ὅμως ἡ Βουλὴ εὑρίσκηται ἐν ἀπαρτίᾳ, μεταβάλλει τὴν ὥραν. Περὶ τίνος πρόκειται; Ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς εἶναι ἢ δὲν εἶναι νόμος; καὶ κατὰ τίνα τρόπον δημοσιεύεται; Δὲν δημοσιεύεται κατὰ τοὺς κανόνας, οἱ ὁποῖοι κανονίζουσι τὴν δημοσίευσιν τῶν λοιπῶν νόμων ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς ἔπαυσεν ἰσχύων ὁ παλαιὸς νόμος, καὶ ἤρχισεν ἡ ἰσχὺς τοῦ νέου νόμου. Δὲν δύνανται νὰ συνυπάρξωσι δύο νόμοι ἐν ἰσχύϊ. Ἐρωτῶ δὲ ὑμᾶς, νομίζετε ὅτι ἔχετε τοιοῦτον δικαίωμα, ὥστε νὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ ὑμᾶς ἢ μᾶλλον ἀπὸ τὸν Διευθυντὴν τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, ὅταν εὐαρεστηθῇ, νὰ περατώσῃ τὴν τύπωσιν αὐτοῦ, ἵνα θεωρηθῇ ἰσχύων; Ἀλλὰ περατοῦται ἡ τύπωσις· πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ μίαν βεβαίωσιν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐρυτανίας συνάδελφος ἔλαβε τὸ τεῦχος,—διότι δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν τὸ ἔλαβεν ἀκόμη. Δύνανται ταῦτα νὰ ὑποστηριχθῶσι σπουδαίως; Ἀπορῶ πῶς δύναται νὰ μᾶς ἀπασχολῇ ἐπὶ τοσοῦτον τὸ ζήτημα. Ἀλλὰ ἐὰν ἔλαβον τὴν τιμὴν καὶ ἐκ δευτέρου νὰ ὑποστηρίξω τὴν γνώμην μου, ἔπραξα τοῦτο, διότι νομίζω τὸ θέμα πολὺ σπουδαιότερον ἢ ὅσον φαίνεται. Πρόκειται περὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, καὶ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα ψηφοφορίας, διότι τὸ Προεδρεῖον ἐνδιαφέρεται περὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς πρωτίστως, καὶ τὸ Προεδρεῖον γνωρίζει, τίς ὁ ἰσχύων Κανονισμός.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντιῤῥήσεως ὑπαρχούσης, τὸ Προεδρεῖον ἀποτείνεται καὶ ζητεῖ τὴν λύσιν ἀπὸ τὴν Βουλήν. Τοῦτο δὲ θὰ πράξω. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§34ΣΤΑΗΣ. Παρακαλῶ. Ἐπειδὴ κατὰ τὸν Κανονισμὸν τὸν ἐν ἰσχύϊ—ἐν ἰσχύϊ δὲ Κανονισμὸς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐτροποποιήθη τῇ εἰσηγήσει ὑμῶν, κύριε Πρόεδρε, αἱ τροποποιήσεις δὲ ὑμῶν ἐκυρώθησαν διὰ τῆς ἀναγνώσεως τῶν πρακτικῶν,—ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφέρητε γνώμην ἐπὶ ζητημάτων ἀφορώντων τὸν Κανονισμόν, παρακαλοῦμεν νὰ ἐκφέρητε τὴν γνώμην σας ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§35ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξέφερεν ὁ κ. Πρόεδρος τὴν γνώμην του.

§36ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἐγὼ μετὰ πεποιθήσεως φρονῶ, ὅτι ἡ γνώμη τῶν ἐπιμενόντων ὅτι εἶναι ἐν ἰσχύϊ ὁ Κανονισμὸς ὁ προταθεὶς παρ’ ὑμῶν, κ. Πρόεδρε, καὶ ψηφισθεὶς ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἶναι ἡ ὀρθή. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἅπασα ἡ Βουλὴ παραδέχεται τοῦτο. Μὴ ἐρωτήσητε ὅμως τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἂν ἦναι ἢ δὲν ἦναι ἐν ἰσχύϊ ὁ ψηφισθεὶς Κανονισμὸς, ἐπικυρωθέντων τῶν πρακτικῶν, διότι διὰ τούτου θὰ γείνῃ ἔναρξις πολλῶν ἐπεισοδίων. Προσδιωρίσθη ἡ τρίτη ὥρα μετὰ μεσημβρίαν πρὸς ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως. Δὲν ἐλύσατε τὴν συνεδρίασιν, μὴ γενομένης ἀπαρτίας κατὰ τὴν 3½. Ἐγὼ λέγω, καὶ ἡ Βουλὴ ἅπασα παραδέχεται, ὅτι καλῶς ἐπράξατε, καὶ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται ν’ ἀποφασίσῃ μίαν ἄλλην ὥραν ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως, ὥστε νὰ μὴ συμβαίνῃ αὐτὸ τὸ ἄτοπον, νὰ περιμένητε ἐπὶ μίαν ὥραν. Λάβετε οἱονδήποτε μέτρον θέλετε· εἴμεθα σύμφωνοι, διότι σκοπὸς ἡμῶν εἶναι, πῶς νὰ συντρέξωμεν τὴν πλειονοψηφίαν εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Ὥστε εἶναι περιττὸν νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλήν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’ ὁ κ. Μερλόπουλος ἐπιμένει. Ἐγὼ θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν, ποίαν ἔννοιαν δίδει εἰς τὸ ἄρθρον 74 τοῦ Κανονισμοῦ.

§38ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Ὑποθέσατε ὅτι οἱ Γραμματεῖς κακῶς συναρμόζουσι τὰς μεταβολὰς, καὶ κακῶς τυποῦνται τὰ ἄρθρα, καὶ τοιοῦτος Κανονισμὸς, κακῶς συναρμοσθεὶς καὶ κακῶς τυπωθεὶς, διανέμεται εἰς τοὺς Βουλευτάς. Ἐρωτῶ τότε, θὰ ἰσχύσῃ ὁ Κανονισμὸς οὗτος; καὶ ἐν ἀμφιβολίᾳ, ποῦ θὰ ἀνατρέξωμεν, ἵνα μάθωμεν ποῖος εἶναι ὁ ἀληθὴς Κανονισμὸς; Θὰ ἀνατρέξωμεν κατ’ ἀνάγκην εἰς τὰ πρακτικὰ, εἰς τὰ ὁποῖα περιέχονται αἱ διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, τοῦ πράγματι ψηφισθέντος. Τίς λοιπὸν εἶναι ὁ ἰσχύων τότε Κανονισμός; Ὁ κακῶς συναρμοσθεὶς, ὁ κακῶς τυπωθεὶς, ἢ ὁ ἐν τοῖς πρακτικοῖς; Δὲν ὑπάρχει κἀμμία ἀμφιβολία, ὅτι ὁ Κανονισμὸς ὁ ἐν ἰσχύϊ εἶναι ὁ περιεχόμενος ἐν τοῖς πρακτικοῖς τοῖς ἐπικυρωθεῖσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παραδέχεται ἡ Βουλὴ, ὅτι ὁ Κανονισμὸς ὁ ψηφισθεὶς κατὰ τὰς παρελθούσας συνεδρίας, ἐπικυρωθεὶς δὲ προχθὲς, εἶναι ἐν ἰσχύϊ; ἢ θὰ ἰσχύσῃ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως αὐτοῦ ἐν τεύχει καὶ τῆς διανομῆς αὐτοῦ εἰς τοὺς Βουλευτὰς, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 74 τοῦ Κανονισμοῦ;

§40ΒΑΛΕΤΑΣ. Ἐθέσατε τὸ ζήτημα διαζευκτικῶς. Ὑπὲρ τίνος θέλετε νὰ ψηφίσωμεν;

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι παραδέχονται ὅτι ὁ Κανονισμὸς δὲν ἰσχύει, παρὰ ἀπὸ τῆς τυπώσεως καὶ τῆς διανομῆς αὐτοῦ, κατὰ τὸ ἄρθρον 74, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§42ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν παρεδέχθη.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἀντιστρόφως.

§44ΡΑΛΛΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Διατὶ ἐθέσατε ἓν ζήτημα ἀρνητικῶς; διότι τὸ διετυπώσατε προχείρως. Θὰ ἐρωτήσητε ἐὰν ἰσχύῃ ὁ Κανονισμὸς ὁ ψηφισθείς.

§45ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, ἐὰν ἰσχύῃ ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐπεκυρώθησαν τὰ πρακτικά. Ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐτελέσθησαν χθὲς καὶ προχθὲς, ταῦτα ἀνήκουσιν εἰς τὴν ἱστορίαν· ἐπεκυρώθησαν τὰ πρακτικὰ, καὶ δὲν δυνάμεθα πλέον νὰ τὰ διορθώσωμεν. Σήμερον ζητοῦμεν τὴν διόρθωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ψηφισθέντος Κανονισμοῦ. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν περὶ τούτου.

§46ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ Κανονισμὸς εἶναι νόμος ἰδιαίτερος τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος διέπει τὰς ἐργασίας αὐτῆς, ἄρα εἶναι ζήτημα δημοσίας τάξεως, παρακαλῶ νὰ ἐκφέρῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις τὴν γνώμην της ἐπὶ τοῦ ζητήματος. (Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐξέφερε τὴν γνώμην της. Νομίζω ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἔχει δίκαιον, ἀπαιτοῦσα, εὐθὺς ὡς ἐψηφίσθη ὁ Κανονισμὸς, νὰ τεθῇ ἐν ἰσχύϊ, καὶ δι’ αὐτοῦ νὰ διέπωνται αἱ συνεδριάσεις, διότι δυνατὸν νὰ μὴ συνηρμολογήθησαν τὰ ἄρθρα, καλῶς, καὶ διὰ τοῦτο δέον πρῶτον νὰ συναρμολογηθῇ καὶ μετὰ ταῦτα νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν, ἀφοῦ μάλιστα καὶ ὁ τροποποιηθεὶς Κανονισμὸς τοῦτο ἀπαιτεῖ, πρὶν δὲ τεθῇ ἐν ἰσχύϊ ὁ νέος Κανονισμὸς, πᾶσαι αἱ διατάξεις τοῦ πρώην Κανονισμοῦ διέπουσι καὶ αὐτὸν, τὸν μήπω ἐφαρμοσθέντα Κανονισμόν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ὁ Κανονισμὸς ἰσχύει ἀπὸ τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§48ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Παρεδέχθη, παρεδέχθη.

§49ΡΑΛΛΗΣ. Ἐρωτήσατε τὸ ἀντίθετον.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τόσον φανερὸν, ὅτι δὲν παρεδέχθη, ὥστε δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον.

§51ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ὁ Κανονισμὸς, ὅπως ἐτροποποιήθη, ἰσχύει ἀπὸ τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι.

§53Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μοὶ δίδετε τὴν ἄδειαν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου νὰ ἀπευθύνω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸ Προεδρεῖον; Τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθη ὅτι δὲν εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμὸν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν καὶ τὴν ἐπικύρωσιν αὐτῶν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἐστηρίχθη ἐπὶ διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ, ἥτις ἦτο ἐν τῷ Κανονισμῷ πρὶν ἢ οὗτος τροποποιηθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καὶ ἡ ὁποία διετηρήθη ἐν τῷ Κανονισμῷ μετὰ τὴν τροποποίησιν. Ἑπομένως, ἐὰν προβάλητε τὸ ζήτημα τοῦτο, μᾶς καλεῖτε νὰ ἀποφανθῶμεν περὶ τῆς ἐννοίας τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ. Νομίζω ὅτι, ἐὰν πρόκειται νὰ τεθῇ θέμα εἰς ψηφοφορίαν, δέον νὰ τεθῇ κατ’ ἄλλον τρόπον, νὰ τεθῇ, ἐὰν ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 74 τοῦ Κανονισμοῦ πρέπῃ νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπὶ τῆς ὡρισμένης ταύτης περιπτώσεως.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὕτω τὸ ἔθεσα πρότερον, ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἔκαμεν ἔνστασιν.

§55ΡΑΛΛΗΣ. Ἠρωτήθη ἡ Βουλὴ, καὶ ἐπῆλθεν ἓν ἀποτέλεσμα ἐπὶ τῆς παρ’ ὑμῶν τεθείσης πρὸς ψηφοφορίαν προτάσεως. Ἴσως ἡ πρότασις διετυπώθη οὐχὶ ὀρθῶς, ἀλλ’ ὅπως δήποτε νῦν πρόκειται ἁπλῶς νὰ ἐξακριβωθῇ, κατὰ πόσον τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐξήνεγκε τὸ Προεδρεῖον ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκείνης, εἶναι ἀκριβὲς ἢ ὄχι. Εἰς αὐτὸ τείνει ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἐν περιπτώσει, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θέλει νὰ ἐπέλθῃ ψηφοφορία ἐπὶ ἄλλου ἀντικειμένου, καὶ ἐπὶ τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν προβάλλει, δὲν ἔχομεν κἀμμίαν δυσκολίαν νὰ ψηφίσωμεν. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ τεθῇ τώρα εἰς ψηφοφορίαν, εἶναι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐθέσατε.

§56ΜΑΣΤΡΑΠΑΣ. Ἐγένετο ψηφοφορία ἐπ’ αὐτοῦ.

§57Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, δὲν προβάλλω κἀνὲν ἴδιον ζήτημα, προβάλλω τὸ πόρισμα τῆς συζητήσεως. Τίνος ἕνεκα ἐγένετο πᾶσα ἡ συζήτησις ἡ γενομένη; Διότι ὁ μὲν Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἐδήλωσεν ὅτι ὑπολαμβάνει, ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον 74 τοῦ Κανονισμοῦ πρέπει, πρὶν ἢ ὁ νέος Κανονισμὸς τεθῇ ἐν ἰσχύϊ, νὰ συναρμολογηθῇ ὑπὸ τῶν Γραμματέων, νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, οἱ δὲ κ. Βουλευταὶ, ὅσοι ἀντεῖπον εἰς τοῦτο, ἰσχυρίζονται ὅτι τὸ ἄρθρον 74 τοῦ Κανονισμοῦ δὲν ἐφαρμόζεται ἐπὶ τῆς προκειμένης περιπτώσεως. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Τὸ ἄρθρον 74 τοῦ Κανονισμοῦ ἐφαρμόζεται ἐπὶ τῆς περιπτώσεως ταύτης; Ἐὰν τὸ ἄρθρον 74 τοῦ Κανονισμοῦ δὲν ἐφαρμόζεται ἐπὶ τῆς περιπτώσεως ταύτης, τότε ἕπεται συνέπεια ἀναγκαία, ὅτι ἡ ἰσχὺς τῶν γενομένων τροποποιήσεων τοῦ Κανονισμοῦ ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐπεκυρώθησαν τὰ πρακτικά. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ, ὅτι ἰσχύει τὸ ἄρθρον 74 τοῦ Κανονισμοῦ, τότε πρέπει νὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. Πρόεδρον νὰ συννενοηθῇ μετὰ τῶν Γραμματέων, ἵνα ἐπισπευσθῇ ἡ συναρμολόγησις τῶν γενομένων τροποποιήσεων μετὰ τοῦ κειμένου, καὶ ἡ τύπωσις αὐτῶν. Ὑποθέτω ὅτι τοῦτο τὸ τελευταῖον ἦτο τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον εἴχομεν νὰ προβάλωμεν εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἵνα ἀποφύγωμεν ἀπώλειαν μιᾶς ὥρας, συζητοῦντες καὶ ψηφίζοντες ἐπὶ θεμάτων ἀκατανοήτων. Ὄντως δὲν ἐπίστευον ὅτι ἤθελον ἀναχθῆ τὰ θέματα μέχρι τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ καταρτισμοῦ τῆς Πολιτείας.

§58ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως ἡμεῖς δὲν ἐννοοῦμεν διὰ τῆς παρατηρήσεως, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, νὰ ἀπολεσθῇ ὁ χρόνος, ἐξ ἐναντίας παρεκαλέσαμεν τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ζητήσῃ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἀντιθέτως· ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος ἐπέμενεν εἰς τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν. Ἴσως, ὅπως διατυποῖ τὴν στιγμὴν ταύτην τὸ ζήτημα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἦτο ἀκριβέστερον. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα δὲν εἶναι, τίς ἡ ἀκριβεστέρα πρότασις, ἐκείνη ἡ ὁποία διετυπώθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἢ ἐκείνη ἡ ὁποία διατυποῦται νῦν παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως; Τὸ ζήτημα εἶναι, κατὰ πόσον, ἀφοῦ ἅπαξ ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν μία πρότασις, τὸ δὲ Προεδρεῖον δὲν ἠδυνήθη νὰ σχηματίσῃ γνώμην ποῖον τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ ζητεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, τὸ ζήτημα, λέγω, εἶναι, κατὰ πόσον εἶναι πλέον δυνατὸν νὰ μεταβληθῇ ἡ πρότασις, ἐπὶ τῆς ὁποίας προεκλήθη ἤδη δι’ ἀναστάσεως ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς. Πῶς εἶναι δυνατὸν τοῦτο; Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ μεταβάλωμεν τὴν πρότασιν. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι δὲν ὑπάρχει περίπτωσις ὀνομαστικῆς κλήσεως, διότι δὲν ἔχει τὸ Προεδρεῖον ἢ νὰ θέσῃ εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἀντίθετον, ἵνα ἴδῃ ποία ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις προεκλήθη ὑπὸ τῶν κ. Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν αὐτὴν ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν), ἑπομένως τὸ Προεδρεῖον οὐδὲν δικαίωμα ἔχει νὰ διατάξῃ, ὅπως μὴ γείνῃ ὀνομαστικὴ κλῆσις. Ὡς πρὸς τὸ θέμα, φρονῶ ὅτι, ἀφοῦ ἅπαξ ἐτέθη, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβληθῇ.

§60Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν προχωρήσητε εἰς τὴν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, καὶ ἐπιμένητε νὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ θέματος, ὡς ἐθέσατε αὐτὸ ὑμεῖς, κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς δηλοῦμεν, ὅτι θεωροῦντες ὅτι τὸ ἄρθρον 74 τοῦ Κανονισμοῦ ἰσχύει καὶ ἐπὶ τῆς προκειμένης περιπτώσεως, θέλομεν ψηφίσει ἀποφατικῶς.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε τὴν πρότασιν. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ ἰσχὺς τοῦ Κανονισμοῦ, ὡς ἐτροποποιήθη, ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἐπικυρώσεως τῶν πρακτικῶν, τῶν περιεχόντων τὸ κείμενον τῶν τροποποιήσεων, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Γ. Μελισσηνοῦ καὶ Π. Μερλοπούλου, ὡς ψηφολεκτῶν, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 131. Ἐκ τούτων 33 εἶπον Ναί, 96 εἶπον Ὄχι, καὶ 2 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τὴν πρότασιν. Ὑπάρχει ἄλλη τις ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§63ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἐπιβάλλεται εἰς τὸ Προεδρεῖον ἡ ἄμεσος τύπωσις τοῦ τροποποιηθέντος Κανονισμοῦ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διετάχθη ἀμέσως.

§65ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διότι βεβαίως πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμός.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπεκυρώθησαν τὸ Σάββατον. Χθὲς ἦτο Κυριακή. Σήμερον διετάχθη ἤδη καὶ γίνεται ἡ τύπωσις τοῦ Κανονισμοῦ. Ὑπάρχει ἄλλη τις ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν; Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται μετὰ τῶν διορθώσεων, τὰς ὁποίας ἐπρότειναν οἱ κύριοι ἐξ Οἰτύλου καὶ Βονίτσης Βουλευταί. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑπόμενα τηλεγραφήματα. Οἱ σύμβουλοι τοῦ σωματείου «Ἀδελφότητος» ἐν Ἀμαλιάδι διαψεύδουσι συναδέλφους των, τηλεγραφήσαντας ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Λαὸς πόλεως Κορίνθου συνελθὼν συνιστᾷ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως νόμου περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Κορίνθου διὰ ψηφίσματός του ἐκφράζει ὁμοίαν εὐχὴν ὑπὲρ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου. Ὁ εἰρηνοδίκης Ἐράνης διαβιβάζει ψήφισμα τοῦ Τριφυλιακοῦ Συνδέσμου περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ͵ΒΤΘʹ περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου, καὶ περὶ λήψεως καὶ ἄλλων μέτρων ὑπὲρ τῆς σταφίδος. Πολῖται ἐκ Γαργαλιάνων παρακαλοῦσι νὰ διατηρηθῇ ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ληξουρίου ἐκφράζει εὐχὴν περὶ ἐπαναφορᾶς τοῦ νόμου ͵ΒΡΠΗʹ περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ὡς ἐψηφίσθη τὸ πρῶτον. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Καρδαμύλης ἐκφράζει εὐχὴν, ὅπως μὴ μεταβληθῇ τὸ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Οἰτύλου κρατοῦν φορολογικὸν σύστημα. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Πεζοπορικοῦ Συλλόγου Θηβῶν, διερμηνεῦον καὶ τὸ φρόνημα τῶν κατοίκων, παρακαλεῖ νὰ μὴ μετατοπισθῇ ἐκ Θηβῶν τὸ ἐκεῖ ἀνευρεθὲν ἀρχαῖον ἀνάγλυφον. Ὁ κ. Σωτηρόπουλος ὑποβάλλει ἐπερώτησιν, ἔχουσαν οὕτω (ἀναγινώσκει): «Παρακαλοῦνται οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλὴν: αʹ) Πόσοι ἐκ τῶν κ. Βουλευτῶν, τῶν λόγῳ πολιτικῆς ἢ στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ἢ ἄλλως πως μισθοδοτουμένων, ἔλαβον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τὴν βουλευτικὴν ἀποζημίωσιν, καὶ βʹ) ἐὰν μεταξὺ αὐτῶν ὑπῆρχον καί τινες, τῶν ὁποίων ἡ μισθοδοσία, ἣν ἐδικαιοῦντο νὰ λάβωσι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συνόδου, ὑπερέβαλλε τὴν ἀποζημίωσιν, καὶ ἐὰν εἰς τούτους ἐδόθη ἀκολούθως ὅ,τι ὑπελείπετο πρὸς συμπλήρωσιν τῆς μισθοδοσίας των.» Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑποβάλλει δήλωσιν περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως καὶ καταργήσεως ἄρθρων τινῶν ἐκ τῶν τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ διεπόντων νόμων. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 158). Ὡσαύτως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑποβάλλει δήλωσιν περὶ προσθήκης εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 32, καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 33 τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων καὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 363 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας.» Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 159). Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὰς ἐκθέσεις αὐτῆς ἐπὶ ὀκτὼ ἐκ τῶν ὑποβληθέντων ναυτικῶν νομοσχεδίων. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 160–167). Ὁ κ. Τοπάλης, βουλευτὴς Βόλου, ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ ἀποζημιώσεως τῶν καταλαμβανομένων κτημάτων ὑπὸ ἐθνικῶν, ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν ὁδῶν ἐντὸς τῶν πόλεων, κωμῶν καὶ χωρίων. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 168). Ὁ κ. Βουδούρης, πρώην Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὑποβάλλει δι’ ἐμοῦ τὸν ἀπολογισμὸν τῆς διαχειρίσεως τοῦ ταμείου τῆς Βουλῆς τῆς Γʹ Συνόδου τῆς ΙΓʹ Περιόδου καὶ τὸν τῆς Δʹ Συνόδου τῆς αὐτῆς Περιόδου. Θὰ σταλῶσι πρὸς τύπωσιν καὶ θὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 169). Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβάλλει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῆς ἐν Λιβερποὺλ ἑδρευούσης ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας «Mediteranean and New-York Steamship Company Limited», συνοδευόμενον καὶ ὑπὸ τῆς συμβάσεως. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 170). Ὑπεβλήθησαν τρεῖς τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ δημολογιστῶν»· ἡ μία ὑπὸ τῶν κ. Βουλευτῶν Πάλλης, ἡ ἑτέρα ὑπὸ τῶν βουλευτῶν Κραναίας κ. κ. Βαλσαμάκη, Φωκᾶ καὶ Σβορώνου, καὶ τρίτη ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Σύρου κ. Παγανέλη. Ὡσαύτως ὑπεβλήθησαν δύο τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ἀστυνομίας νόμου», ἐξ ὧν ἡ μία ὑπὸ τῶν βουλευτῶν Πάλλης κ. κ. Ξυδιᾶ καὶ Φορέστη, καὶ ἡ ἑτέρα ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Κραναίας κ. Τζανετάτου Φωκᾶ. Ἐπίσης ὑποβλήθη τροπολογία ὑπὸ τοῦ κ. Σάκκη ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ͵ΒΜΕʹ νόμου τῆς 27 Ἰουλίου 1892 περὶ ἐλέγχου τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος.» Πᾶσαι αἱ τροπολογίαι αὗται θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 171–176).

§67Ν. ΣΜΟΛΕΝΙΤΖ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Συμφώνως πρὸς ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Λοκρίδος βουλευτοῦ κ. Εὐταξία, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τοὺς φακέλλους τοὺς ἀφορῶντας τὴν προμήθειαν ἐρέας καὶ ὀθόνης πρὸς χρῆσιν τοῦ στρατοῦ.

§68Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Κατά τινα παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἐζητήθη, ἵνα καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σύμβασιν περὶ ἱδρύσεως ἐργοστασίου ἐν Πειραιεῖ καὶ κατασκευῆς πυρείων τοῦ Δημοσίου τῶν κλάσεων 5 καὶ 7. Τὴν σύμβασιν ταύτην καταθέτω. Πλὴν τούτου κατ’ ἄλλην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς μοὶ εἶχεν ἀπευθυνθῆ ἐπερώτησις, καὶ ἐζητήθην ἵνα καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν διαφόρους ἀποφάσεις δικαστικὰς ἐπὶ τῆς μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν κ. Σινανιωτῶν δίκης, νὰ καταθέσω δὲ καὶ τὸν φάκελλον. Τότε παρεκάλεσα τοὺς ἐπερωτήσαντας νὰ σημειώσωσιν ἐπὶ φύλλου χάρτου τὰς ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας οὗτοι ἐπεθύμουν νὰ καταθέσω, ὅπως δυνηθῶ νὰ πορισθῶ ταύτας ἐκ τῶν δικαστικῶν γραφείων καὶ καταθέσω αὐτάς. Ἡ σημείωσις αὕτη δὲν μοὶ ἐστάλη ἀκόμη, καὶ ἕνεκα τούτου δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐκτελέσω τὴν ἐπιθυμίαν τῶν ἐπερωτησάντων. Παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον, ἂν κατετέθη ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος σημείωσις, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μοὶ πέμψῃ αὐτήν, διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ εὕρω τὰς ἀποφάσεις καὶ καταθέσω αὐτὰς εἰς τὴν Βουλήν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τοπάλης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§70ΤΟΠΑΛΗΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον παρεκάλεσα τὴν Κυβέρνησιν, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, νὰ μεριμνήσῃ περὶ ἀποκαταστάσεως τῆς συγκοινωνίας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βόλου. Θέλω ἀπασχολήσει ἐπί τινας στιγμὰς καὶ νῦν τὴν Βουλήν, ἵνα ἀναπτύξω δι’ ὀλίγων τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅπερ θεωρῶ οὐχὶ μόνον σπουδαιότατον διὰ τὴν ἐπαρχίαν μου, ἀλλὰ καὶ συνδεόμενον ἐμμέσως...

§71Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποῖον ζήτημα εἴπετε;

§72ΤΟΠΑΛΗΣ. Τῆς συγκοινωνίας Βόλου.

§73Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχει ἔκθεσις ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν εἶχε στείλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§74ΤΟΠΑΛΗΣ. Μάλιστα. Ἔχω αὐτὴν ὑπ’ ὄψει μου, καὶ ἐπ’ αὐτῆς θὰ παρατηρήσω τινά... Τὸ θεωρῶ, λέγω, συνδεόμενον οὐ μόνον μὲ τὴν πρόοδον τῆς ἐπαρχίας Βόλου ἐν γένει, ἀλλὰ ἐμμέσως καὶ μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς θεσσαλικῆς παραγωγῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἀπέστειλε κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον, τῇ εἰσηγήσει μου, εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βόλου μίαν ἐπιτροπήν, ἀπαρτιζομένην ἐκ τῶν κ. κ. Ἀχ. Μπαΐρα, ἐκπληροῦντος χρέη ἐπιθεωρητοῦ τῶν δημοσίων ἔργων, ὡς προέδρου τῆς ἐν λόγῳ ἐπιτροπῆς, Ι. Ἀργυροπούλου, νομομηχανικοῦ, Α. Καντᾶ, μηχανικοῦ, καὶ Ε. Κυρήκου, διαχειριστοῦ τῆς ἑταιρίας τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων, πρὸς μελέτην τοῦ κατασκευασθησομένου συμπλέγματος σιδηροδρόμων καὶ ὁδῶν ἐπὶ τοῦ Πηλίου. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη διῆλθεν ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τὸ Πήλιον, ἐξήτασεν ἐπισταμένως τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ὑπέβαλεν εἰς τὸ τμῆμα τῶν δημοσίων ἔργων ἐμβριθεστάτην ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸ ἐμοῦ καὶ ἐκ τῆς ὁποίας θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγνώσω μερικὰ ἀποσπάσματα. Ἡ ἔκθεσις διαλαμβάνει ἐν ἄλλοις καὶ τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Τὸ Πήλιον παρουσιάζει μίαν ἐκ τῶν χωρῶν τῶν μᾶλλον κατῳκημένων, τῶν ἐνεργετικωτέρων καὶ τῶν παραγωγικωτέρων τῆς Ἑλλάδος. Καίτοι ἡ ἐπιφάνειά του εἶναι σχεδὸν ἴση πρὸς τὴν τῆς πεδιάδος Λαρίσης, ἔχει πληθυσμὸν μεγαλείτερον, ἀνερχόμενον εἰς πλέον τῶν 50,000 ψυχῶν. «Ἡ ἀνατολικὴ αὐτοῦ κλιτὺς, ἐξαισίως ἐκτεθειμένη, παρέχει διαμονὴν ἐκ τῶν εὐκραεστέρων ἐν καιρῷ θέρους, ἐνῷ ἡ δυτικὴ φαίνεται προωρισμένη διὰ τὴν ἵδρυσιν χειμερινῶν διαμονῶν. Λίαν ἀνώμαλον, διακοπτόμενον ὑπὸ βαθέων ῥευμάτων καὶ στενῶν λαιμῶν, διαβρεχόμενον ὑπὸ πολυαρίθμων ῥυάκων, τὸ Πήλιον παρουσιάζει εἰς τὸν ταξειδεύοντα τοπεῖα ἐκ τῶν γραφικωτέρων καὶ ποικιλωτέρων. «Ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς καλλιεργείας καὶ τῶν προϊόντων, τὸ Πήλιον παρέχει ἐπίσης πολυαρίθμους καὶ ποικίλους πόρους. Δάση φηγῶν καὶ ἀγρίων καστανεῶν καλύπτουσι τὰ ὑψηλὰ μέρη· ἔπειτα, ἐφ’ ὅσον κατερχόμεθα πρὸς τὴν θάλασσαν, συναντῶμεν τὴν πλάτανον, τὴν καρυὰν, τὴν κυδωνέαν, τὴν πορτοκαλέαν, τὴν λεμονέαν, τὴν ἄμπελον καὶ τέλος τὴν ἐλαίαν καὶ τὴν μωρέαν. «Τὰ ὀπωροφόρα δένδρα τροφοδοτοῦσι διὰ τῶν προϊόντων αὐτῶν ἐμπόριον ἐξαγωγῆς λίαν σημαντικὸν διὰ Κωνσταντινουπόλεως, Θεσσαλονίκης καὶ Τεργέστης πρὸς τὴν Τουρκίαν, τὴν Ῥωσσίαν καὶ τὴν Αὐστρουγγαρίαν καὶ διὰ τῆς Ἀλεξανδρείας πρὸς τὴν Αἴγυπτον. Ἡ μωρέα ὑποστηρίζει τὸ ἐμπόριον τῶν κουκουλίων καὶ τῆς μετάξης, ἡ ἄμπελος παράγει οἶνον ἐλαφρὸν καὶ ἐξαίρετον, ἡ ἐλαία, ἥτις καλύπτει ὅλην τὴν δυτικὴν κλιτὺν, παρέχει ἐλαίας καὶ ἔλαιον, προϊόντα λίαν ἐκτιμώμενα καὶ τὰ ὁποῖα πάντοτε πληρώνονται εἰς μείζονα τιμὴν τῶν ἄλλων, αὐτὰ δὲ καὶ μόνα ἐν καιρῷ ἐσοδείας δίδοντα εἰς τὴν χώραν κίνησιν ἐκ τῶν σπουδαιοτέρων. Δυστυχῶς αἱ καλαὶ ἐσοδεῖαι ἐλαιοκάρπου παράγονται ἀκανονίστως, πολλάκις δὲ μάλιστα μετὰ πάροδον πολλῶν ἐτῶν. Τοῦτο ἀποδοτέον εἰς τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν μέσων καλλιεργείας καὶ εἰς τὴν ἀπόλυτον ἔλλειψιν λιπασμάτων. «Μεθ’ ὅλην τὴν ἐξαιρετικὴν ταύτην κατάστασιν τοῦ Πηλίου, τὰ φυσικὰ πλούτη του καὶ τὰ πολυάριθμα καὶ πλούσια χωρία, ἅτινα τὸ καλύπτουσι, τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας ἐπ’ αὐτοῦ εὑρίσκονται δυστυχῶς εἰς κατάστασιν ἀρχέγονον. Ἀποτελοῦνται ἐξ ἁπλῶν πεπατημένων ὁδῶν, δυσβάτων ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ, ποτὲ μὲν περικαμπτουσῶν βάραθρα, ποτὲ δὲ κατερχομένων μέχρι τοῦ βάθους βαθέων χειμάῤῥων, πάντοτε δ’ ἐπικινδύνων διὰ τοὺς ὑποχρεωμένους νὰ διέλθωσι δι’ αὐτῶν.» Ἐπὶ τοῦ τελευταίου τούτου ζητήματος, Κύριοι, ἡ γνώμη τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι πολὺ κατωτέρα τῆς ἀληθείας, διότι εἰς πλεῖστα μέρη ὄχι μόνον πεπατημέναι ὁδοὶ δὲν ὑπάρχουσιν, ἀλλὰ οὐδεμία ὁδὸς ὑπάρχει, μὲ κίνδυνον δὲ σπουδαῖον τῆς ζωῆς του ἀναῤῥιχᾶται ἢ κατακρημνίζεται τις διά τινων ὑπαρχουσῶν ἀτραπῶν, αἱ ὁποῖαι συνδέουσι τὰ διάφορα ταῦτα χωρία, 30 ἐν ὅλῳ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ταύτῃ, ὄχι χωρία, ἀλλὰ κωμοπόλεις, σχεδὸν πόλεις, δύναμαι νὰ εἴπω. Εἶναι δὲ τοιοῦτος ὁ ἀποκλεισμὸς ἰδίως κατὰ τοὺς χειμερινοὺς μῆνας, ὥστε οἱ ἄνθρωποι μένουσι φυλακισμένοι κατὰ γράμμα ἐντὸς τῶν οἰκιῶν των, ἀδυνατοῦντες νὰ ἐπιχειρήσωσι καὶ τὴν παραμικρὰν ἐργασίαν. Σημειώσατε δὲ, Κύριοι, ὡς καὶ ἐκ τῆς ἐκθέσεως ἀντελήφθητε, ὅτι εἶναι ἓν τμῆμα λίαν εὔφορον, τοῦ ὁποίου ἡ παραγωγὴ ἀνέρχεται εἰς 7 ἢ 8 ἑκατομμύρια ἐτησίως, πλῆρες ζωῆς καὶ κινήσεως. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω ἓν γεγονὸς, ἵνα ἐννοήσητε τὴν κρατοῦσαν κατάστασιν ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς συγκοινωνίας. Εἷς τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων μας, ὁ ἐκ Βόλου βουλευτὴς κ. Γιαννακόπουλος, ἦλθεν ἐξ Ἀθηνῶν, ἵνα μεταβῇ εἰς τὴν Ζαγορὰν, ὅπου κατοικεῖ, ἀλλ’ ἔμεινεν ἐν Βόλῳ ἐπὶ 25 ἡμέρας, χωρὶς νὰ δυνηθῇ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν οἰκίαν του, ἕνεκεν τοῦ χειμερινοῦ ἀποκλεισμοῦ, καὶ ἐπανῆλθε πάλιν ἄπρακτος εἰς Ἀθήνας. Τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς συγκοινωνίας Πηλίου εἶχον τὴν τιμὴν νὰ συνοδεύω καὶ ἐγὼ κατὰ τὴν περιοδείαν της, ἐτρέχομεν δὲ τὸν κίνδυνον, ἐὰν ἀπεκλειόμεθα ὑπὸ τοῦ χειμῶνος εἰς Ζαγορὰν, μίαν κωμόπολιν ἀριθμοῦσαν ἑπτὰ περίπου χιλιάδας ψυχῶν, νὰ μείνωμεν μέχρι τῆς σήμερον ἀποκεκλεισμένοι, ὁπότε, Κύριοι, δὲν θὰ ἐλάμβανον καὶ τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω νῦν ταῦτα εἰς τὴν Βουλήν. Εἰς τὴν ἐν λόγῳ ἐπιτροπὴν ἀνετέθη διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 16127 καὶ 20826 διαταγῶν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν ἐπὶ τῶν ἀκολούθων ζητημάτων. αʹ) Μελέτης τοῦ ἐδάφους ἀπὸ Λεχωνίων μέχρι Μηλίνης καὶ Ζαγορᾶς, ὡς καὶ χιλιομετρικῆς ἐκτιμήσεως μιᾶς τοιαύτης σιδηροδρομικῆς γραμμῆς. βʹ) Μέχρι τίνος σημείου εἶναι κατάλληλος καὶ δυνατὴ ἡ ἐκτέλεσις. γʹ) Ἂν κρινομένης πραγματοποιήσιμου καὶ ὠφελίμου τῆς ὁδοῦ ταύτης, δὲν θὰ ἦτο κατάλληλον νὰ ἐκχωρηθῇ ἡ ἐκτέλεσις, ἡ συντήρησις καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις αὐτῆς εἰς τὴν ἑταιρίαν τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων. Ἡ δὲ ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη ἐν τῇ ἐκθέσει της διὰ τοῦ ἑξῆς πορίσματος τῶν μελετῶν της: αʹ) Κατασκευῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς κατὰ προέκτασιν τῆς ἀπὸ Βόλου εἰς Λεχώνια, μέχρι Μηλίνης, πρὸς ἐξυπηρέτησιν ἁπάσης τῆς δυτικῆς κλιτύος τοῦ Πηλίου. βʹ) Κατασκευῆς διακλαδώσεως, ἥτις, ἀρχομένη ἀπὸ Καλῶν Νερῶν, διὰ Μηλεῶν καὶ τοῦ παρὰ τὸ Νεοχώριον λαιμοῦ Πλατάνας, (ὅστις εἶναι ὁ χαμηλότερος, 450 μέτρα, διὰ τὴν ἐκ τῆς μιᾶς εἰς τὴν ἄλλην πλευρὰν τοῦ Πηλίου διάβασιν) νὰ καταλήγῃ εἰς Ζαγορὰν, ἐξυπηρετοῦσα τὰ διάμεσα χωρία, ἤτοι Πρόπαν, Λαμνοῦ, Τσαγκαράδαν, Μούρεσι, Κισσὸν, Ἀνήλιον καὶ Μακρυῤῥάχι. γʹ) Ὅτι θεωρεῖ συμφέρον ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν, ὅπως ἡ κατασκευὴ καὶ ἡ συντήρησις τῶν διαφόρων ὁδῶν δοθῇ εἰς τὴν ἑταιρίαν τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων. Ὥστε, Κύριοι, ἡ γραμμὴ αὕτη, προεκτεινομένη ἐκ Λεχωνίων, θὰ φθάσῃ μέχρι Καλῶν Νερῶν, καὶ ἐκεῖ θὰ χωρισθῇ εἰς δύο διακλαδώσεις, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ μία θὰ τραπῇ πρὸς τὰ ἀριστερὰ καὶ διὰ Πλατάνας θὰ φθάσῃ εἰς Ζαγορὰν, ἡ δὲ ἑτέρα γραμμὴ θὰ ἐξακολουθήσῃ ἀπὸ Καλῶν Νερῶν μέχρι Μηλίνης, καὶ τοιουτοτρόπως ἀπαρτίζεται ἓν σιδηροδρομικὸν δύκτιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἑνώσῃ λίαν ἐπωφελῶς ὅλας τὰς κυριωτέρας κωμοπόλεις τῆς ἐπαρχίας. Ἡ ἀπόστασις τοῦ δικτύου τούτου εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἀπὸ Λεχωνίων μέχρι Καλῶν Νερῶν εἶναι 7 χιλιόμετρα, μέχρι Πλατάνας, τοῦ λαιμοῦ δηλαδὴ, ὁπόθεν ἡ γραμμὴ θὰ διέλθῃ εἰς τὴν ἀνατολικὴν πλευρὰν τοῦ Πηλίου, χιλιόμετρα περίπου 10, καὶ μέχρι Ζαγορᾶς χιλιόμετρα 20. Τὸ ὅλον δηλ. τῆς ἀποστάσεως ταύτης τῆς διακλαδώσεως εἶναι 37 χιλιόμετρα. Ἡ δὲ ἑτέρα γραμμὴ Καλῶν Νερῶν μέχρι Μηλίνης εἶναι χιλιόμετρα 18. Ὥστε τὸ ὅλον ποσὸν τῶν χιλιομέτρων ἀμφοτέρων τῶν γραμμῶν θὰ ἦναι περίπου 55 χιλιομέτρων. Ἐν τῇ ἐκθέσει της ἡ ἐπιτροπὴ ἀναφέρει, ὅτι τὸ τμῆμα ἀπὸ Λεχωνίων μέχρι Μηλίνης ἠδυνήθη νὰ τὸ ἐκτιμήσῃ, διαβαίνουσα ἐκεῖθεν καὶ ποιουμένη τὰς ἀναγκαίας μελέτας, ὑπολογίζει δὲ τὴν χιλιομετρικὴν δαπάνην εἰς 100 περίπου χιλιάδας δραχμῶν κατ’ ἀνώτατον ὅρον, τὴν ἄλλην ὅμως γραμμὴν ἀπὸ Καλῶν Νερῶν εἰς Ζαγοράν, ἐπειδὴ δὲν τῇ ἐδίδετο ἀρκετὸς χρόνος, δὲν ἠδυνήθη νὰ τὴν μελετήσῃ ἐπακριβῶς, καὶ ἐκ φόβου ἄλλως τε χειμερινοῦ ἀποκλεισμοῦ καὶ διότι ἀπῃτοῦντο καὶ μηχανικὰ ἐργαλεῖα πρὸς ἀκριβῆ καταμέτρησιν, ἥτις εἶναι ἔργον εἰδικῆς ὑπηρεσίας, ἀσχοληθησομένης εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν σχετικῶν σχεδιαγραμμάτων. Ὑπολογίζει ὅμως πάντοτε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ δαπάνη κατὰ χιλιόμετρον νὰ ὑπερβῇ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ὑπελογίσθη καὶ διὰ τὴν γραμμὴν ἀπὸ Λεχωνίων μέχρι Μηλίνης. Ὥστε, ἀφοῦ τὸ ὅλον τῶν χιλιομέτρων εἶναι 55, ἐὰν ὑπολογίσωμεν περίπου τὴν χιλιομετρικὴν δαπάνην αὐτῶν εἰς 100,000 δραχμῶν, εὑρίσκομεν ὅτι ἀπαιτεῖται δαπάνη 5½ ἑκατομμυρίων διὰ τὴν κατασκευὴν ὅλου αὐτοῦ τοῦ σιδηροδρομικοῦ δικτύου. Βεβαίως τὸ ποσὸν εἶναι λίαν ὑπερβολικὸν, καὶ ὑπὸ τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας, ὑφ’ ἃς σήμερον διατελεῖ τὸ Κράτος, οὐδέποτε θὰ ἐτόλμων νὰ παρουσιασθῶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἵνα ὑποστηρίξω μίαν τοιαύτην γνώμην καὶ μίαν τοιαύτην ἀνάγκην τῆς ἐπαρχίας μου, ὅσον μεγάλη καὶ ἂν ἦτο, ὅπως καὶ εἶναι ἡ παροῦσα ἀνάγκη. Ἀλλὰ γνωρίζω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ ἑταιρία τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων, διαβλέπουσα ἴσως συμφέρον καὶ νομίζουσα ὅτι ὁ τόπος δύναται νὰ συντηρήσῃ μίαν τοιαύτην σιδηροδρομικὴν γραμμὴν, ἐπιθυμεῖ νὰ προβῇ εἰς συμφωνίας μετὰ τῆς Κυβερνήσεως λίαν ἐπωφελεῖς καὶ ὄχι τόσον βαρείας, ὅσον θὰ ἦσαν αἱ συνθῆκαι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ὑπεχρεοῦτο νὰ δαπανήσῃ ὅλον τὸ ποσὸν ἢ ἔστω νὰ δώσῃ καὶ μίαν χιλιομετρικὴν ἀποζημίωσιν ἴσως μεγάλην, ἡ ὁποία πάλιν θὰ ἦτο βαρεῖα, ὑπὸ τὰς δυσχερείας τὰς οἰκονομικὰς, εἰς τάς ὁποίας σήμερον εὑρισκόμεθα. Φρονῶ λοιπὸν, ἐξ ὅσων ἐπληροφορήθην, ὅτι προθύμως ἡ ἑταιρία τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων δύναται νὰ συμβληθῇ μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ὑποχρεουμένη νὰ κατασκευάσῃ αὐτὴ τὴν γραμμὴν, ἄνευ οὐδεμιᾶς μὲν ἀποζημιώσεως κατὰ τὴν κατασκευὴν, ἀλλὰ ἐπὶ ὡρισμένῃ χιλιομετρικῇ ἐγγυήσει κατὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν. Καὶ τὴν χιλιομετρικὴν ταύτην ἐγγύησιν ὁρίζει, καθ’ ὅσον γνωρίζω, ἡ ἑταιρία εἰς 10,000 δρ. ἐτησίως...

§75ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐννοεῖτε ἐγγύησιν χιλιομετρικὴν 10 χιλιάδων δραχμῶν ἐτησίως;

§76ΤΟΠΑΛΗΣ. Νὰ ἐγγυηθῇ δηλ. ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἑταιρίαν, ὅτι αὕτη θὰ εἰσπράττῃ κατ’ ἔτος 10,000 δραχ. κατὰ χιλιόμετρον.

§77ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀκαθάριστον πρόσοδον;

§78ΤΟΠΑΛΗΣ. Μάλιστα... Ὑπολογίζει δὲ ὡς ἑξῆς ἡ ἑταιρία. Πέντε ἕως ἕξ χιλιάδας δραχμῶν κατὰ χιλιόμετρον διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ἑνὸς δανείου,—διότι διὰ δανείου θὰ κατασκευασθῇ ἡ γραμμὴ αὕτη—καὶ 3 ἕως 4 χιλιάδας δραχ. ὑπολογίζει ἐπίσης κατὰ χιλιόμετρον δι’ ἔξοδα τῆς ἐκμεταλλεύσεως, δηλ. ἔξοδα κινήσεως κτλ. τῆς γραμμῆς. Ὥστε ἡ Κυβέρνησις πρόκειται νὰ ἀναλάβῃ ἐγγύησιν περίπου 550,000 δρ. κατ’ ἔτος, ἀφοῦ 55 εἶναι τὰ χιλιόμετρα. Ἀληθῶς τὸ ποσὸν ἐπίσης φαίνεται μέγα, καὶ βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἀνάληψιν τοιαύτης ὑποχρεώσεως ἄνευ σπουδαίων διδομένων, ἄνευ ὁπωσδήποτε ἀσφαλῶν ἐγγυήσεων περὶ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ ἔργου κατὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν. Ἀλλ’ ἔχομεν τὸ ἑξῆς προηγούμενον, τὸ ὁποῖον βεβαιοῦται ἐκ τῶν βιβλίων τῆς ἑταιρίας, καὶ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐνθαῤῥύνῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς συμβάσεως ταύτης. Ὁ σιδηρόδρομος Βόλου–Λεχωνίων, ὁ ὁποῖος παρεδόθη εἰς χρῆσιν πρὸ ἓξ περίπου μηνῶν καὶ ὁ ὁποῖος ἐργάζεται ὑπὸ τὰς αὐτὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας θὰ ἐργασθῇ καὶ ἡ προέκτασις τῆς σιδηροδρομικῆς ταύτης γραμμῆς, διότι καὶ ἡ μέλλουσα γραμμὴ θὰ μεταφέρῃ τὸν αὐτὸν κόσμον, τὸν ὁποῖον μεταφέρει σήμερον καὶ ἡ γραμμὴ Λεχωνίων, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι, ἀντὶ νὰ τὸν μεταφέρῃ μόνον ἀπὸ Λεχωνίων μέχρι Βόλου, ὡς σήμερον πράττει, θὰ μεταφέρῃ εἰς τὸ μέλλον, ἂν προεκταθῇ, ἕκαστον ἐπιβάτην ἀπὸ τῆς κωμοπόλεώς του μέχρι Βόλου, ἡ γραμμή, λέγω, Βόλου–Λεχωνίων εἰσπράττει σήμερον, κατὰ γενόμενον ὑπολογισμόν, 6,500 δραχμὰς κατὰ χιλιόμετρον ἐτησίως, ὥστε δὲν μένει διὰ τὴν Κυβέρνησιν, παρὰ νὰ ἐγγυηθῇ διὰ 3,500 δραχ. ἐτησίως κατὰ χιλιόμετρον. Σημειώσατε δὲ, Κύριοι, ὅτι κατὰ τὸν χειμῶνα, καθ’ ὃν ἤδη ἐργάζεται ὁ σιδηρόδρομος οὗτος, δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ εἰσπράξεις νὰ ἦναι τόσον μεγάλαι, ὅσαι θὰ ἦναι κατὰ τὸ θέρος, καὶ βεβαίως πρέπει νὰ περιμένωμεν, ὅτι προϊόντος τοῦ χρόνου θέλουσιν αὐξήσει. Ἐπὶ τοῦ δεδομένου ὅμως τούτου στηριζόμενοι, δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι καὶ ἡ μέλλουσα γραμμή, ἡ ὁποία θὰ ἦναι προέκτασις τῆς γραμμῆς Βόλου–Λεχωνίων, θὰ εἰσπράττῃ τὸ αὐτὸ ποσὸν κατὰ χιλιόμετρον...

§79ΚΡΙΤΣΑΣ. Ἀφοῦ θὰ αὐξήσῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν χιλιομέτρων, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι αἱ εἰσπράξεις εἶναι αἱ αὐταί, τότε πιθανὸν νὰ ἐλαττωθῇ ἡ καθ’ ἕκαστον χιλιόμετρον εἴσπραξις, τὴν ὁποίαν ὑπολογίζετε σήμερον εἰς 6½ χιλιάδας.

§80ΤΟΠΑΛΗΣ. Ἡ ἐκμετάλλευσις τῆς νέας γραμμῆς δὲν θὰ γίνηται δωρεὰν, κύριε συνάδελφε, διότι οἱ ἐπιβάται θὰ πληρώνωσι βεβαίως καὶ διὰ τὴν προέκτασιν τῆς γραμμῆς. Θὰ αὐξήσουν μὲν τὰ χιλιόμετρα, ἀλλὰ θὰ αὐξήσῃ καὶ ἡ τιμὴ τοῦ εἰσιτηρίου, διότι ἡ τιμὴ τοῦ εἰσιτηρίου κανονίζεται, ὡς (ὑποθέτω) γνωρίζετε, ἀναλόγως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν χιλιομέτρων, τὰ ὁποῖα θὰ διατρέξῃ ὁ ἐπιβάτης ἐπὶ τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς.

§81Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Καὶ ἡ προέκτασις προχωρεῖ εἰς τὸν πυκνότερον πληθυσμὸν, σημειώσατε.

§82ΤΟΠΑΛΗΣ. Βεβαίως... Λοιπὸν ὑπολείπονται 3,500 δρ. διὰ τὰς ὁποίας θὰ ἐγγυηθῇ ἡ Κυβέρνησις, κατὰ χιλιόμετρον καὶ ἐτησίως, ἴσως δὲ καὶ νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ τὰς πληρώσῃ. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἀνάγκη αὕτη τῆς προεκτάσεως τῆς γραμμῆς, ὅσον σπουδαία καὶ ἂν ἦναι, εἶναι πάντοτε ἀνάγκη τοπικὴ, νομίζω ὅτι εἰς τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ εἰσφέρωσι καὶ ἄλλοι τοπικοὶ πόροι. Καὶ πρῶτον ἔρχεται τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Βόλου, τὸ ὁποῖον, εἶμαι βέβαιος, —ἄλλως τε γνωρίζω καὶ τὰς ἰδέας τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς— ὅτι προθύμως θέλει συγκατατεθῇ νὰ χορηγήσῃ μίαν συνεισφορὰν εἰς τὸ ἔργον τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἔργον πρωτίστης ἀνάγκης καὶ τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ σπουδαίως καὶ τὸν λιμένα Βόλου, διότι διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς τῆς ἐπαρχίας, ἀναγκαίως ἐπέρχεται καὶ ἡ αὔξησις τῶν προσόδων τοῦ λιμένος. Τὸ λιμενικὸν ταμεῖον ἔχει πρόσοδον 250,000 δραχ., μετά τινα δὲ χρόνον δὲν θὰ ἔχῃ καμμίαν ὑποχρέωσιν σχεδὸν, ἑπομένως φρονῶ, ὅτι δύναται κάλλιστα 2 δεκατημόρια ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ του ν’ ἀποχωρήσῃ, ὡς ἐγγύησιν διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου τούτου. Σημειώσατε ὅτι ὅλα ταῦτα εἶναι ἐγγύησις μόνον, ἡ δὲ ἑταιρία ἀναλαμβάνει, ἐὰν αἱ εἰσπράξεις ὑπερβῶσι τὰς 10,000 δραχ. κατὰ χιλιόμετρον, νὰ διανέμῃ τὸ περιπλέον μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἢ μετὰ τῶν ἄλλων νομικῶν προσώπων, ἅτινα τυχὸν ἤθελον συνεισφέρει. Ὥστε δύναται κάλλιστα, νομίζω, τὸ λιμενικὸν ταμεῖον νὰ συγκατατεθῇ εἰς τὴν εἰσφορὰν τῶν δύο δεκατημορίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαρτίσουν οὕτως ἐγγύησιν ὑπὲρ τῆς ἐκμεταλλεύσεως 1000 δραχμῶν κατὰ χιλιόμετρον ἐτησίως, ὑπολογιζομένης τῆς προσόδου τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Βόλου, ὡς εἶπον, εἰς 250,000 δραχ. ἐτησίως. Ἐπίσης αἱ κοινότητες τοῦ Πηλίου, αἱ ὁποῖαι εἶναι πλουσιώταται, δύνανται καὶ ἐπιθυμοῦσι νὰ ἔλθωσιν εἰς ὑποστήριξιν αὐτοῦ τοῦ ἔργου. Ἔπρεπε, Κύριοι, νὰ ἐβλέπετε τὸν ἐνθουσιασμόν, μετὰ τοῦ ὁποίου ὑπεδέχοντο τὴν ἐπιτροπὴν εἰς ὅλα τὰ μέρη, ἀπὸ τὰ ὁποῖα διηρχόμεθα! Ἦσαν ἕτοιμοι οἱ ἄνθρωποι, ὄχι μόνον τὴν κοινοτικὴν περιουσίαν, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς ἰδιωτικῆς των νὰ δώσουν μέγα μέρος, ὅσον ἠδύναντο περισσότερον, ἵνα ἐπιτύχωσι τὴν συγκοινωνίαν. Ὥστε φρονῶ, ὅτι αἱ κοινότητες μετ’ ἐνθουσιασμοῦ θ’ ἀποδεχθῶσι τὴν πρότασιν, ὅπως συνεισφέρωσι καὶ αὐταὶ ὑπὲρ τῆς εὐοδώσεως τοῦ ἔργου. Τὰ ἔσοδα τῶν κοινοτήτων ἀνέρχονται εἰς 150,000 δραχ. καὶ πλέον ἴσως ἐτησίως, ὑποθέτω δὲ ὅτι, ἐὰν καὶ πλέον τοῦ ἑνὸς δεκατημορίου ἐπὶ τῶν ἐσόδων των καταλογισθῇ εἰς τὰς κοινότητας ταύτας, προθύμως θέλουσιν αὗται συγκατατεθῆ νὰ τὸ πληρώσωσι, καὶ οὕτω δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν περίπου ἑτέρας 500 δραχμὰς ὡς ἐτησίαν χιλιομετρικὴν ἐγγύησιν. Οὕτω τὸ ὅλον ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ δοθῇ ἐκ μέρους τοῦ λιμενικοῦ ταμείου καὶ τῶν κοινοτήτων εἰς τὴν ἐγγύησιν τῆς ἐτησίας χιλιομετρικῆς ἀποζημιώσεως, δύναται νὰ ἀνέλθῃ εἰς 1500 δρ., καὶ ἡ Κυβέρνησις συνεπῶς δὲν ἔχει τότε νὰ διατρέξῃ ἢ τὸν κίνδυνον νὰ καταβάλῃ 2,000 δραχμὰς ἐτησίως κατὰ χιλιόμετρον, δηλαδὴ ἐν ὅλῳ 110,000 δραχμάς. Δὲν πιστεύω δὲ νὰ ἦναι τὸ ποσὸν τοῦτο σημαντικὸν, ἀπέναντι τῆς προσγενησομένης ὠφελείας καὶ προόδου.

§83ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Θὰ προηγῶνται αἱ ἀποζημιώσεις αὗται;

§84ΤΟΠΑΛΗΣ. Δύνανται νὰ προηγῶνται. Ἀλλὰ καὶ ἂν τὸ ποσὸν τῶν 110,000 δραχ. ἐτησίως θεωρηθῇ μέγα, πιστεύω ὅτι ἡ ὑπάρχουσα σήμερον κατάστασις τῆς συγκοινωνίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραταθῇ. Ἐὰν δὲ κρίνεται ἴσως ὑπέρμετρος πολυτέλεια ἡ σιδηροδρομικὴ συγκοινωνία διὰ τὴν ἐπαρχίαν Βόλου, βεβαίως τὰς ἁμαξιτὰς ὁδοὺς οὐδεὶς θέλει δυνηθῆ νὰ τὰς ἀρνηθῇ, καὶ ἐν συντόμῳ χρόνῳ ἀναντιῤῥήτως ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ προβῇ εἰς μίαν ἀπόφασιν περὶ ἐκτελέσεως αὐτῶν...

§85ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζετε ὅτι τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων ἡ ἑταιρία δύναται νὰ καθορίσῃ τὸ ποσὸν τῶν 6,500 δραχμῶν ὡς ἐλάχιστον ὅρον τῶν εἰσπράξεων τῶν ἀκαθαρίστων; Δύναται δηλαδὴ ἐν τῇ συμβάσει νὰ ὁρισθῇ ὡς γεγονὸς τοῦτο, καὶ νὰ παραιτῆται πάσης ἀξιώσεως λόγῳ ἐνδεχομένης μειώσεως τῶν εἰσπράξεων;

§86ΤΟΠΑΛΗΣ. Φρονῶ ὅτι δύναται... Ἐὰν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις κατασκευάσῃ ἁμαξιτὰς ὁδοὺς εἰς τὴν ἐπαρχίαν ταύτην, ἡ ὁποία στερεῖται ἐντελῶς ὁδῶν, θὰ ὑποχρεωθῇ εἰς τὴν κατασκευὴν μιᾶς γραμμῆς ὁδῶν 70 χιλιομέτρων τοὐλάχιστον, διότι ναὶ μὲν αἱ ἀναπτύξεις δυνατὸν νὰ ἦναι μακρότεραι εἰς τὴν σιδηροδρομικὴν συγκοινωνίαν, ἀλλ’ αἱ ἁμαξιταὶ ὁδοὶ διέρχονται διὰ χωρίων πολλῶν, ἅτινα πρέπει νὰ διασχίζωνται, καὶ ἑπομένως θὰ χρειασθῇ νὰ διατρέξωσι μεγαλειτέρας ἀποστάσεις· παρετηρήθη ἄλλως τε πάντοτε, ὅτι ἡ σιδηροδρομικὴ συγκοινωνία εἶναι ἡ συντομωτέρα καὶ κατ’ ἔκτασιν. Ἐὰν λοιπὸν παραδεχθῶμεν, ὅτι θὰ κατασκευασθῇ ὁδὸς 70 χιλιομέτρων ἐκτάσεως, ἐπειδὴ τὸ μέρος εἶναι ὀρεινὸν, ἡ δαπάνη τῆς κατασκευῆς θὰ ὑπολογισθῇ κατ’ ἐλάχιστον ὅρον εἰς 15 χιλιάδας δραχ. κατὰ χιλιόμετρον, ὥστε θὰ ἔχωμεν μίαν δαπάνην ἑνὸς ἑκατομμυρίου περίπου διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἀπαιτουμένου δικτύου συγκοινωνίας.

§87ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πολλάκις ἡ δαπάνη τῆς κατασκευῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ ἀνέρχεται εἰς δραχ. 25,000 κατὰ χιλιόμετρον.

§88ΤΟΠΑΛΗΣ. Ἀπὸ 10 μέχρις 20 χιλιάδων, νομίζω. Ὑπολογίζω δὲ κατὰ μέσον ὅρον 15 χιλιάδας. Διὰ τὸ ἓν λοιπὸν τοῦτο ἑκατομμύριον θὰ ἀπαιτηθῶσι τόκοι 70,000 δραχμῶν ἐτησίως κατ’ ἐλάχιστον ὅρον· πλὴν τῆς ἐτησίας ταύτης δαπάνης τῶν 70,000 δραχ. χρειάζονται κατ’ ἐλάχιστον ὅρον διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν 300 δραχ. κατὰ χιλιόμετρον κατ’ ἔτος, ἑπομένως τὸ Δημόσιον θὰ δαπανᾷ πρὸς τούτοις ἐτησίως 20–21 χιλ. δραχ. περίπου διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ὁδῶν τούτων. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις κατασκευάσῃ ἁμαξιτὰς ὁδοὺς, θὰ ἔχῃ ἐτησίαν δαπάνην 90 τοὐλάχιστον χιλιάδων δραχμῶν, ὡς δὲ σᾶς ἐξήγησα, διὰ τὸ αὐτὸ σχεδὸν ποσὸν θέλει ὑποχρεωθῆ ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν κατασκευασθῶσιν σιδηροδρομικαὶ γραμμαί. — Ἀπὸ τὸ ποσὸν ὅμως τῶν 110,000 δραχμῶν, τὰς ὁποίας θὰ ὑποχρεωθῇ ἴσως ἡ Κυβέρνησις κατ’ ἔτος νὰ πληρώσῃ ὡς χιλιομετρικὴν ἐγγύησιν εἰς τὴν ἑταιρίαν, ἡ ὁποία θὰ ἀναλάβῃ τὴν κατασκευὴν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς, πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν πρῶτον τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ ἐκ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν εἰσιτηρίων, ἅτινα πρὸς 6% ἐπὶ εἰσπράξεων 300,000 περίπου δρ. ἐτησίως, ὑπολογιζομένων ὡς βεβαίων, ἐπὶ 55 χιλιομέτρων, πρὸς 6,500 δραχ. κατὰ χιλιόμετρον, θὰ ἦναι 30 χιλιάδες περίπου. Ἐκτὸς δὲ τῶν 30 τούτων χιλιάδων, πρέπει νὰ ὑπολογίσωμεν καί τινας τελωνειακὰς εἰσπράξεις διά τινα τῶν ἀναγκαίων εἰδῶν, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσάγῃ ἡ ἑταιρία διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ σιδηροδρόμου, αἱ ὁποῖαι βεβαίως θὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Ἑπομένως μόλις εἶναι 80 χιλιάδες δραχ. ἡ ἀποζημίωσις, τὴν ὁποίαν ἐν ἐσχάτῃ ἀνάγκῃ ἡ Κυβέρνησις θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ πληρώσῃ, ἐνῷ ἐξ ἄλλου λόγου θὰ ἦναι ὑπόχρεως νὰ καταβάλῃ 100 τοὐλάχιστον χιλιάδας δραχμὰς εἰς τόκους καὶ συντήρησιν διὰ τὴν συγκοινωνίαν δι’ ἁμαξιτῶν ὁδῶν, καὶ τὰς ὁποίας θὰ καταβάλλῃ κατ’ ἔτος πάντοτε, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἐλπίδα ἐλαττώσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ εἰς τὴν ἄλλην περίπτωσιν, ἐὰν βελτιωθῶσι δηλ. αἱ εἰσπράξεις τοῦ σιδηροδρόμου, ὅστις ἄλλως μίαν ἡμέραν, μετὰ 50 ἔτη, θέλει περιέλθει εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Κράτους. Ὥστε νομίζω, ὅτι ἀπέναντι τῆς σπουδαιότητος τοῦ πράγματος καὶ τῆς εὐκολίας τῆς ἐκτελέσεως, τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα ἐνδεχόμενον νὰ ἀναλάβῃ ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ ἦναι μεγάλα, καὶ φρονῶ, ὅτι αὕτη πρέπει συντόμως ν’ ἀρχίσῃ τὰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς ἑταιρίας τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων. Πρὸ τούτου ὅμως, ἢ συγχρόνως, θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως κατὰ τὸν ἐρχόμενον Μάρτιον ἢ Ἀπρίλιον, ὅτε θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ συγκοινωνία, συστήσῃ μίαν ὑπηρεσίαν ἐκ τοῦ τμήματος τῶν δημοσίων ἔργων, ἥτις μεταβαίνουσα εἰς Πήλιον νὰ καταρτίσῃ τὰ σχεδιαγράμματα τῆς γραμμῆς ἀπὸ Καλῶν Νερῶν μέχρι Ζαγορᾶς, καθορίζουσα ἀκριβέστερον τὴν τιμὴν κατὰ χιλιόμετρον, διότι ταῦτα ἐλλείπουσιν, ὡς εἶπον, ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἑπομένως καὶ ἀπὸ τὴν ἑταιρίαν τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων, ἥτις θέλει νὰ ἔχῃ τὸ σύνολον τῶν βάσεων, ἐπὶ τῶν ὁποίων θ’ ἀρχίσῃ τὰς διαπραγματεύσεις ταύτας. Φρονῶ δὲ, ὅτι μὲ αὐτὰς τὰς βάσεις θὰ δυνηθῶσιν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ἑταιρία νὰ φθάσωσιν εἰς αἴσιον ἀποτέλεσμα πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς εὐφόρου καὶ πολυανθρώπου ἐκείνης ἐπαρχίας καὶ πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς προόδου αὐτῆς. Ταῦτα εἶχον, Κύριοι, νὰ παρατηρήσω ἐπὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον εἶναι οὐ μόνον κοινωφελὲς, ἀλλὰ καὶ δικαιότατον.

§89Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἔχω κἄτι σχετικὸν ἐπὶ τοῦ θέματος, κύριε Πρόεδρε.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει θέμα. Ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ, ἠμπορεῖτε νὰ ὁμιλήσητε. Ἂν ὁμιλήσητε, ἀναιρεῖτε τὸ δικαίωμα τῶν ἐγγεγραμμένων ὅπως ὁμιλήσωσι κ. κ. Βελλίνη καὶ Παπαδιαμαντοπούλου.

§91Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Βουλὴ πάλιν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος· ἐὰν δὲ βραδύτερον λάβω τὸν λόγον, θὰ μακρηγορήσω περισσότερον.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δικαίωμα τῶν κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι, νὰ σᾶς δώσουν τὸν λόγον.

§93Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τότε ἐγγράψατε καὶ ἐμὲ, κύριε Πρόεδρε, ἵνα λάβω σειράν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βελλίνης ἔχει τὸν λόγον.

§95Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Κατὰ πρόσφατον ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ὁ νέος Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς δὲν ἰσχύει.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι νέος Κανονισμὸς, ἀλλὰ συνήθως δὲν ἐγγράφονται οἱ ζητοῦντες τὸν λόγον· ἂν ὅμως, ὡς σήμερον, ἐγγραφῶσιν, οἱ ἐγγραφέντες ἔχουσι δικαίωμα κατὰ τὸν Κανονισμὸν, τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἀναιρέσω.

§97Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ὁ ἐκ Βόλου κ. συνάδελφος ἐζήτησε τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων καὶ σχεδιαγραμμάτων· ἐπ’ αὐτῶν καὶ ἐγὼ ἤθελον νὰ συζητήσω, ἀλλ’ ἀνέμενον τὸν αἰτήσαντα. Νομίζω δ’ ὅτι συμφέρον τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ ἐξαντλήσῃ τὸ ζήτημα αὐτό. Αὐτὴ εἶναι ἡ τακτική, τὴν ὁποίαν ἠκολουθήσαμεν ἀνέκαθεν.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν δὲν ὑπάρχωσιν ἐγγεγραμμένοι, μάλιστα· ἀλλ’ ὅταν ὑπάρχωσιν ἐγγεγραμμένοι, ἀναιρεῖται τὸ δικαίωμα ἐκείνων.

§99Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Διαμαρτύρομαι ἐντονώτατα. Μέχρι τοῦδε δὲν ἐτηρήθη τοιοῦτόν τι· διότι, ὅταν Βουλευτής τις ἔλαβε τὸν λόγον ἐπί τινος θέματος, καὶ ἠθέλησε καὶ ἄλλος τις νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος, ὁ λόγος ἐπετράπη ὑπὸ τοῦ Προέδρου. Ὑπακούω εἰς τὸ Προεδρεῖον, διαμαρτυρόμενος ὅμως.

§100ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Δὲν ἤθελον ἐπιμείνει νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀλλὰ τὸ πράττω, διότι δύο μόνον λέξεις ἔχω ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν, κατὰ καθῆκον. Ἡ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁρισθεῖσα ὑπὸ τοῦ Προέδρου πρὸς μελέτην τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀπαλλοτριώσεως γαιῶν καὶ οἰκιῶν ἐν Θεσσαλίᾳ, εἰργάσθη ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας καὶ ἐπεράτωσε τὰς ἐργασίας αὐτῆς. Ἐπειδὴ σήμερον εἶναι ἡ τελευταία ἡμέρα τῆς προθεσμίας, λαμβάνω τὴν τιμὴν, ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, ν’ ἀναγγείλω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι θέλω ὑποβάλει τάχιστα τὴν ἔκθεσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ εἶτα εἰς τὴν Βουλήν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαδιαμαντόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§102ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παραχωρῶ τὴν θέσιν μου εἰς τὸν κ. Σχινᾶν.

§103Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Εὐχαριστῶ, κύριε συνάδελφε. Τὸ ζήτημα τῆς ὁδοποιΐας, κύριοι Βουλευταὶ, ἀείποτε ἐθεώρησα ὡς ἓν τῶν σπουδαιοτέρων ἀντικειμένων, καὶ ἀπὸ τῆς εἰσόδου μου ἐν τῇ Βουλῇ τὸ πρῶτόν μου μέλημα ἦτο νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τῆς ὁδοποιΐας, ἴσως ἴσως δὲ καὶ ἀπησχόλησα ἐπὶ πολὺ τοὺς κ. συναδέλφους μου. Κατέδειξα τότε, καὶ ἐπιφυλάσσομαι ἐν καιρῷ τῷ δέοντι νὰ καταδείξω καὶ πάλιν, ὁποῖαι σπατάλαι τοῦ ἱεροῦ ἐκείνου ἀληθῶς χρήματος ἐγένοντο· προαναγγέλλω δὲ, ὅτι ἐπιληφθήσομαι σπουδαίως—καὶ τὸ λέγω διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν—τῆς ἐξετάσεως τῶν ὁδῶν Τριπόλεως– Σπάρτης καὶ Σπάρτης–Μονεμβασίας. Αὐτοὶ κυρίως εἶναι οἱ δύο δρόμοι, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπὶ πολὺ θέλω ἐν καταλλήλῳ ὥρᾳ ἀπασχολήσει τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς κ. κ. Βουλευτάς...

§104ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σήμερον;

§105Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ὄχι σήμερον. Θὰ ζητηθῇ πρῶτον ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων, καὶ μετὰ τὴν κατάθεσιν αὐτῶν θὰ γείνῃ ἡ συζήτησις. Ἤδη, ἐπειδὴ ὁ χρόνος εἶναι πολύτιμος, σπεύδω νὰ ὑποβάλω τὴν γνώμην μου. Τὸ ζήτημα, ἐπαναλαμβάνω, τῆς ὁδοποιΐας, εἶναι τὸ μέγιστον, ὅπερ ἐνδιαφέρει μεγάλως τὸ ἔθνος μας, τούτου δ’ ἕνεκα ὁ μακαρίτης Κουμουνδοῦρος τὸ 1867 εἰσήγαγε καὶ ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὸν λαμπρὸν ἐκεῖνον νόμον ΣΚΓʹ περὶ συστάσεως ταμείου τῆς ὁδοποιΐας. Ὁ εὐεργετικὸς ἐκεῖνος νόμος ἐχρησίμευσε δυστυχῶς κατὰ τὴν ἀπὸ τοῦ 1880 ἐποχὴν ὡς μέσον σπατάλης μεγαλειτέρας, καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι, καίτοι ἐδαπανήθησαν ἑκατομμύρια, οὐδεμία πλήρης καὶ πραγματικὴ συγκοινωνία ἐπετελέσθη. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω οὔτε τὰς ὁδοὺς, οὔτε τὰ μέρη, διὰ νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολήσω. Γνωρίζετε οἱ πλεῖστοι, τίνα τύχην ἔλαβον τὰ χρήματα ἐκεῖνα. Σήμερον θὰ στρέψω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ σπουδαίου ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ἐπαρχίαν μου. Ἄν ῥίψητε, Κύριοι, τὸ βλέμμα ὑμῶν ἐπὶ τῆς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐκ τῶν ἰδιαιτέρων του σημειώσεων εὐηρεστήθη νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἡ ὁποία εἶναι, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, διαχείρισις τῶν χρημάτων τῆς ὁδοποιΐας ἀπὸ τοῦ 1833 μέχρι τοῦ 1890, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν σημείωσιν φαίνεται δαπάνη δραχμῶν 43 ἑκατομμυρίων ὡς ἔγγιστα, ἂν ῥίψητε, λέγω, τὸ βλέμμα ἐπὶ τῆς καταστάσεως ταύτης, οὐδεμίαν θέλετε εὕρει ὁδὸν διὰ τὸ ὡραῖον Πήλιον. Οὐδὲ ἓν λεπτὸν ἐδαπανήθη ἐπὶ τοῦ Πηλίου, καὶ ἐν τούτοις τὸ Πήλιον, ἐπαναλαμβάνω, κατοικεῖται ὑπὸ 65 χιλιάδων καὶ πλέον κατοίκων. Ἡ εὔφορος τοῦ Πηλίου χώρα παράγει ἐν εὐφορίᾳ 5 ἑκατομμύρια ὀκάδας ἐλαίου· ἀπ’ αὐτοῦ παρέχονται ὅλα τὰ προϊόντα, ἐκτὸς σιτηρῶν, ὡς σῦκα, καρύδια, κάστανα, οἶνος ἄριστος, μῆλα καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα προσφέρονται εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ τὰ προϊόντα τοῦ τόπου, ὡς τὰ μῆλα, τὰ ὁποῖα παράγονται ἐπὶ τῶν ἀνατολικῶν κλιτύων ἐν ἀφθονίᾳ, ἂν ἐπέλθῃ βαρὺς χειμὼν, ὡς ὁ ἐφετεινὸς, θὰ σαπήσουν. Ἄν δὲ θελήσητε νὰ ταξειδεύσητε ἐκεῖ, πρέπει πρῶτον νὰ ἐξομολογηθῆτε. Αὐτὸς ὁ κ. Φιλάρετος, ταξειδεύων κατὰ τὸ 1885, ἂν ἐβράδυνεν ἓν τέταρτον, ἤθελε παγώσει εἰς τὸν δρόμον, μετὰ δυσκολίας δὲ κατώρθωσε νὰ προχωρήσῃ καὶ ἔφθασεν εἰς τὸ χωρίον Νεοχώριον, ὅπου ἔτυχε περιθάλψεως. Τοιαύτη ἦτο καὶ τοιαύτη εἶναι δυστυχῶς ἡ κατάστασις τοῦ Πηλίου. Ἐν τούτοις τὸ Πήλιον δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἴς τε τοὺς ἡμεδαποὺς καὶ ἀλλοδαποὺς ὡς ἄλλη Ἑλβετία τῆς Ἑλλάδος. Οὐδαμοῦ σχεδὸν τῆς Εὐρώπης, δύναμαι εἰπεῖν, συνεκεντρώθησαν τοσοῦτον ὡραῖαι τοποθεσίαι, οὐδ’ ἐν αὐτῇ τῇ Ἑλβετίᾳ ὑπάρχουσι τοπία, δάση, λιμένες, ῥύακες, ποταμοὶ, καταῤῥάκται κλπ. ὡραιότερα τοῦ Πηλίου. Εἶναι καλλοναὶ, τὰς ὁποίας καὶ ἡ Α. Ὑψ. ὁ πρίγκηψ τοῦ Σὰξ Μάϊνιγγεν περιηγηθεὶς ἐθαύμασε· τὰς καλὰς δ’ ἐντυπώσεις καὶ τὰ τοπία τοῦ Πηλίου θέλει βεβαίως τηρεῖ εἰς τὴν μνήμην του μὲ τὰ ζωηρότερα χρώματα, καὶ ἴσως θέλει γράψει τὴν ὡραιοτέραν περιγραφὴν του διὰ τὸ Πήλιον· καὶ ἐν τούτοις τοῦτο οὐδεμία ἁμαξιτὸς διασχίζει, ἡ μία δὲ κατασκευαζομένη σήμερον ἀπὸ Βόλου εἰς Πορταριὰν κατασκευάζεται διὰ χρημάτων τοῦ ἀοιδίμου εὐεργέτου συμπατριώτου μας Βασσάνη. Μόνος ὁ νῦν κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, κατὰ τὸ 1890 εὐηρεστήθη νὰ χαρακτηρίσῃ ὡς ἐθνικὴν μίαν μόνην ὁδὸν, τὴν ἀπὸ Βόλου εἰς Μηλίναν, ἐφ’ ἧς καὶ κατεσκευάσθη ἓν τμῆμα ἐλάχιστον καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας νῦν βαίνει καὶ ὁ σιδηρόδρομος Λεχωνίων. Οὐδεμία ἄλλη ὁδὸς ὑπάρχει. Αἱ δὲ ἐπὶ Τουρκοκρατίας ὑπὸ τῶν κοινοτήτων κατασκευασθεῖσαι γέφυραι, αἱ πλεῖσται τούτων κατέῤῥευσαν, καὶ οἱ κάτοικοι εὑρίσκονται πολλάκις εἰς ἐντελῆ ἀπελπισίαν. Τὸ κακὸν τοῦτο διέβλεπον πάντοτε, καὶ πρῶτον μέλημά μου ἦτο κατὰ τὴν πρώτην σύνοδον τῆς περιόδου ταύτης νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ ἁμαξιτῆς συγκοινωνίας τῆς μεσημβρινῆς Θετταλομαγνησίας,—διότι Θετταλομαγνησία καλεῖται ὅλη ἡ ἀνατολικὴ παραλία τῆς Θεσσαλίας, καὶ ὄχι Πήλιον, κακῶς δὲ ἐξωβελίσθη τὸ ἀρχαῖον ὄνομα.

§106Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀπὸ ποίου σημείου;

§107Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἀπὸ τῆς Ἁγυιᾶς μέχρι τῆς Σηπιάδος ἄκρας εἰς ὅλους τοὺς χάρτας καὶ τὰς περιγραφὰς Θετταλομαγνησίαν θὰ εὕρητε, κακῶς δὲ ὠνομάσθη Πήλιον καὶ Βόλος ἐκ τοῦ Ἰωλκός. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶχον ὑποβάλει, εἶχον μεριμνήσει, ὥστε δι’ εἰσφορᾶς τῶν δήμων καὶ τῶν δημοτικῶν ταμείων, καὶ ἐκ τῶν ἄλλων ταμείων, νὰ συμποσωθῇ ἓν κεφάλαιον, τῇ συνδρομῇ δὲ καὶ τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἱδρυθῇ ἓν τῇ ἐπαρχίᾳ Βόλου ἓν εἰδικὸν ἐπαρχιακὸν ταμεῖον, καθ’ ὁλοκληρίαν ἀφορῶν εἰς τὴν ὁδοποιΐαν, καὶ διὰ τῶν προσόδων αὐτοῦ νὰ κατορθώσῃ νὰ ἐπιτελέσῃ τὴν ἐπὶ τοῦ Πηλίου συγκοινωνίαν. Ἐπειδὴ δὲ εἰς τὸ ἄρθρον 25 τῆς συμβάσεως τοῦ ψηφισθέντος κατὰ τὸ 1893 νόμου περὶ κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Βόλου–Λεχωνίων ἀναγράφεται ὁ ὅρος, ὅτι, ἂν ἡ Κυβέρνησις θελήσῃ νὰ προεκτείνῃ τὴν σιδηροδρομικὴν γραμμὴν ἐν Πηλίῳ, ἡ ἑταιρία τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων προτιμᾶται, καὶ πρέπει νὰ προτιμηθῇ, διότι ἔχει ὅλα τὰ μέσα, καὶ ὑπὸ καλλιτέρους ὅρους θὰ ἐπιτελέσῃ τὰς ἐργασίας της, ἐφρόνουν ἀείποτε, ὅτι ἡ κατὰ τὸ ἐμὸν νομοσχέδιον ἐπιτροπὴ τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας Θετταλομαγνησίας ἠδύνατο, ἐρχομένη εἰς συνεννόησιν μετὰ τῆς Διευθύνσεως τοῦ σιδηροδρόμου, νὰ ἀσφαλίσῃ πρόσοδον, καὶ ἑπομένως νὰ ἀκολουθήσῃ τὰς ἐργασίας της, παρακολουθοῦσα τὰς ἁμαξιτοὺς καὶ συνδέουσα, οὕτως εἰπεῖν, ὅλα τὰ χωρία. Γνωστὸν εἶναι, ὅτι οὐδεμίαν ὠφέλειαν δύναται νὰ παράσχῃ σιδηροδρομική τις γραμμή, ἂν δὲν ἔχῃ καὶ τὰς ἁμαξιτούς, αἵτινες θὰ φέρωσι πρὸς αὐτήν, οὐδαμοῦ δὲ κατασκευάζεται σιδηροδρομικὴ γραμμὴ μονομερής. Πρέπει πρῶτον νὰ συνδεθῶσιν ὅλα τὰ χωρία, καὶ ἴσως, δύναμαι εἰπεῖν, πρῶτον κατασκευάζονται αἱ ἁμαξιτοὶ καὶ ὕστερον αἱ σιδηροδρομικαί.

§108ΤΟΠΑΛΗΣ. Δὲν νομίζετε, ὅτι εἶναι ἔργον τῶν δήμων ἡ κατασκευὴ τῶν δημοτικῶν ὁδῶν, αἵτινες θὰ συνδέσουν;

§109Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Αἱ ὁδοὶ χαρακτηρίζονται εἰς τρεῖς κατηγορίας, εἰς ἐθνικάς, ἐπαρχιακὰς καὶ δημοτικάς...

§110ΤΟΠΑΛΗΣ. Καὶ εἰς ἀγροτικάς.

§111Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀγροτικῶν... Λοιπὸν αἱ δημοτικαὶ ὁδοὶ εἶναι αἱ συνδέουσαι τὰ χωρία τοῦ δήμου μετὰ τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας, ἢ δήμους πρὸς ἀλλήλους, ὡς ἐμφαίνεται ἐν τῷ πίνακι, τὸν ὁποῖον εἶχον καταθέσει μετὰ τοῦ νομοσχεδίου μου. Εἰς τὴν σελίδα 83 τοῦ παραρτήματος τοῦ 1895 θέλετε εὕρει ὅλας τὰς ἁμαξιτούς, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ κατασκευασθῶσιν ἐν Πηλίῳ, καὶ οὕτω νὰ συγκοινωνήσωσι καθ’ ὁλοκληρίαν ἅπαντα τὰ ἐπὶ τοῦ Πηλίου χωρία. Ὅλαι αὗται εἶναι ἐπαρχιακαὶ ὁδοὶ, καὶ ἔχουσι τὸν ἐπαρχιακὸν τύπον, διότι θὰ συνδέσωσι πρωτευούσας δήμων, γνωρίζετε δὲ, ὅτι οἱ ἡμέτεροι δῆμοι ἀπαρτίζονται ἐξ ἑνὸς καὶ μόνου χωρίου ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον. Ἓν χωρίον ἀποτελεῖ ἕνα δῆμον, διότι τὰ χωρία μας εἶναι κωμοπόλεις καὶ ἔχουσι πληθυσμὸν 4–8 χιλιάδων κατοίκων ἕκαστον· φέρουσι τὸ ὄνομα χωρίων, ἀλλὰ δὲν εἶναι χωρία, εἶναι κῶμαι ἀληθεῖς καὶ ὡραῖαι, ἔχουσαι πολὺν πληθυσμόν. Οἱ πλεῖστοι τῶν κατοίκων εὐποροῦσι, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐν αὐτοῖς εὑρίσκετε ὡραίας καὶ εὐμεγέθεις οἰκίας, σχολεῖα κλπ. Δυστυχῶς ὅμως οἱ ἐρχόμενοι ἐξ ὅλων τῶν μερῶν τῆς Αἰγύπτου καὶ ἄλλων Θεσσαλοὶ ἀδυνατοῦσι νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς πατρίδας των, μὴ ὑπαρχούσης συγκοινωνίας. Διότι καὶ ἀπὸ τῆς παραλίας διὰ νὰ φθάσητε εἰς τὸ χωρίον, πρέπει πρῶτον νὰ ἐξομολογηθῆτε! Ἡ ἀνατολικὴ ἰδίως παραλία τοῦ Πηλίου, ἡ ὁποία εἶναι ἀρκετὰ κατῳκημένη, εἶναι ἀπροσπέλαστος, οὐδεὶς δὲ λιμὴν ὑπάρχει, ἡ δὲ θάλασσα εἶναι πάντοτε κυματώδης. Τούτου δ’ ἕνεκα καὶ τὰ μικρὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα προσπελάζουν, ἵνα φορτώσωσι προϊόντα, ἀναγκάζονται νὰ τὰ ἀνασύρωσιν εἰς τὴν ἄμμον καὶ ἔπειτα, καραδοκοῦντες τὸν καιρὸν, φορτώνουν τὸ πλοῖον κατὰ τὸ ἥμισυ, τὸ ῥίπτουν εἰς τὴν θάλασσαν καὶ ἐκεῖ συμπληροῦσι τὸ φορτίον ταχέως, διότι ἄλλως εἶναι ἀδύνατον νὰ μείνῃ τὸ πλοῖον ἐκεῖ, εἴτε ἐπ’ ἀγκύρᾳ, εἴτε ἄλλως πως. Πολλαὶ αἱ δυσκολίαι καὶ μεγάλαι αἱ δυσχέρειαι, τὰς ὁποίας διὰ τῶν χαραδρῶν του παρουσιάζει τὸ Πήλιον, τὸ ὁποῖον πρὸς τούτοις καὶ ὑπὸ χιόνων συνεχέστατα καλύπτεται, ὥστε τὰ χωρία Πορταριὰ καὶ Μακρυνίτσα, μίαν μόνον ὥραν ἀπέχοντα τοῦ λιμένος Βόλου, ἔχουν συνήθως 3–4 μέτρων ὕψους χιόνας· ὅθεν ἀποκλείονται καθ’ ὁλοκληρίαν. Ἐὰν ὑπῆρχε συγκοινωνία ἐπὶ τοῦ Πηλίου καὶ ἁμαξιτοὶ, οὐ μόνον ἐκ τῆς ἄλλης Ἑλλάδος ἤθελον σπεύδει ἐκεῖ, λόγῳ ἀναψυχῆς κατὰ τοὺς μῆνας τῶν κυνικῶν καυμάτων, εἰς τὴν Ζαγορὰν, τὴν Πορταριὰν κλπ., ἀλλὰ καὶ ἐκ διαφόρων μερῶν τῆς Εὐρώπης θὰ προσήρχοντο. Εἶναι ἀληθὴς Ἑλβετία. Τούτου ἕνεκα θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας τοῦ Πηλίου πάσῃ θυσίᾳ ἐπιδιώξωσι, διότι θὰ προσφέρωσιν εὐεργεσίαν ὄχι μόνον εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Πιστεύω δὲ, ὅτι εἶναι δίκαιον, ἀπέναντι τῶν ὅσα προσφέρουσιν οἱ κάτοικοι τῶν μερῶν ἐκείνων καὶ ἀπέναντι τόσων ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ἐδαπανήθησαν διὰ τὰ ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος, εἶναι δίκαιον νὰ ἀπολαύσωσι καὶ αὐτοὶ κἄτι τι.

§112ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ἀφοῦ δὲν ἔχομεν λεπτόν!...

§113Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἔχῃ τὴν θέλησιν, ἐξευρίσκει τὸ χρῆμα.

§114ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Νὰ εὕρῃ τότε καὶ δι’ ἡμᾶς εἰς τὴν Νάξον.

§115Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀπαίτησιν νὰ δαπανήσῃ ἡ Κυβέρνησις κατ’ ἐξαίρεσιν ὑπὲρ ἡμῶν· ἡμεῖς ζητοῦμεν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβωμεν μερίδιον ἀνάλογον, δὲν ἐννοοῦμεν ἐξαιρετικὰς παραχωρήσεις διὰ τὴν ἐπαρχίαν μας. Ἐκθέτομεν τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος μας, τὰς κακουχίας τῶν συμπολιτῶν μας καὶ τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ὑπέστησαν, ἕνεκα τῆς ἀσπλαγχνίας τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων. Ἀπὸ τῆς προσαρτήσεως μέχρι τοῦδε τὸ Πήλιον οὐδενὸς εὐεργετήματος ἀπήλαυσε. Μολονότι οἱ τότε ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας ἐφρόνουν τὰ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐνθέρμως λίαν ταύτην ὑπεστήριζον, ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἀληθὴς μητρυιὰ, οὐδὲν ἔδωκεν εἰς αὐτοὺς, οὐδὲ τὸ ἐλάχιστον ἀντάλλαγμα, πρὸς τὸ καλὸν τῆς ἐπαρχίας, οὐδὲ μίαν γέφυραν, οὐδὲ γεφυρίδιον.

§116Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Γνωρίζετε, ἐὰν τὸ ταμεῖον τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας ἔχῃ κεφάλαια, καὶ πόσα;

§117Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τὸ ταμεῖον τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας εἶχε περὶ τὰς 80–90 χιλιάδας δραχμάς. Τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, ὅτε ἤρχισεν ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ Βόλου–Λεχωνίων, ἐδαπανήθη.

§118Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὀγδοήκοντα χιλιάδας ἐννοεῖτε ἐτησίως;

§119Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ὄχι· τόσαι ἦσαν συνηλεγμέναι τότε, τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο ἐπληρώθη ὅλον εἰς τὴν τότε ἀρξαμένην κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Βόλου–Λεχωνίων, καὶ ἐνθυμεῖσθε ὅτι κατὰ τὸ 1890 ἐσταμάτησεν ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ εἰς τὸν λόφον τῆς Γορίτσας (ἀρχαία Δημητριάς), ἠναγκάσθην δὲ τότε μετὰ τοῦ τότε συναδέλφου κ. Γεωργιάδου νὰ παραστήσω, ὅτι ἡ διακοπὴ τῶν ἔργων τῆς ὁδοῦ ἐκείνης, ὡς καὶ ἡ ἐκ ταύτης ἐπελθοῦσα καταστροφὴ τῆς ἡμιονικῆς ὁδοῦ, παρεκώλυε τὴν συγκοινωνίαν ὅλων τῶν μεσημβρινῶς τοῦ Βόλου κειμένων χωρίων, ἤτοι τῶν ⅔ τῆς ἐπαρχίας. Καὶ σᾶς παρεκάλεσα νὰ συμπληρωθῇ, κατὰ τὸν νόμον, διὰ χρημάτων τῆς ἐθνικῆς ὁδοποιΐας. Φρονῶ ὅτι, ἀφοῦ ἐπαρχίαι τινὲς, ἴσως πολὺ ὀλιγώτερον κατῳκημέναι καὶ πολὺ ὀλιγώτερον ἐπισκεπτόμεναι παρὰ τῶν ξένων, ἀπήλαυσαν ἑκατομμύρια ἐπὶ ἑκατομμυρίων, φρονῶ ὅτι δικαιοῦται καὶ ἡ ἐπαρχία τοῦ Βόλου νὰ ἀπολαύσῃ κἄτι τι. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεριμνήσῃ καὶ, εἰ δυνατὸν, προέλθῃ εἰς πρακτικήν τινα σύμβασιν μετὰ τῆς ἑταιρίας τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων ἢ ἄλλης τινὸς, ὥστε νὰ πραγματοποιηθῇ καὶ τὸ ἄρθρον 25 τῆς συμβάσεως περὶ κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Βόλου–Λεχωνίων.

§120ΤΟΠΑΛΗΣ. Δύο λέξεις, εἰς συμπλήρωσιν τῆς διακοπῆς μου. Θὰ ἀναγνώσω τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νόμου ΣΞΓʹ περὶ ὁδοποιΐας (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 4. Δημοτικαὶ ὁδοὶ εἶναι αἱ συνδέουσαι τὰ χωρία τοῦ αὐτοῦ δήμου πρὸς ἄλληλα, ἢ πρὸς τὴν πρωτεύουσαν αὐτοῦ, ἢ πρὸς ἐθνικὴν ἢ ἐπαρχιακὴν ὁδὸν, ἢ πρὸς ἄλλα καταστήματα κοινῆς χρήσεως, κείμενα ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ δήμου.» Ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ λοιπὸν βεβαίως δὲν δύναται νὰ τεθῇ ὑπεράνω ἐθνικῆς ὁδοῦ. Θὰ τὴν κατατάξωμεν λοιπὸν εἰς τὰς ἐθνικὰς ὁδούς. Ἑπομένως οἱ δῆμοι διὰ δημοτικῶν χρημάτων δύνανται καὶ ὀφείλουσι νὰ συγκοινωνήσωσι μετὰ τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς, τῶν πλησιεστέρων δηλ. αὐτῆς σταθμῶν.

§121Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Αἱ ὁδοὶ αὗται, τὰς ὁποίας ὠνόμασεν ὁ κύριος συνάδελφος, θὰ διασταυρώσωσι τὴν σιδηροδρομικὴν γραμμὴν, θὰ συνδέσωσι δὲ πρὸς ἄλληλα τὰ χωρία· δὲν θὰ συνδέσωσι σημεῖόν τι τῶν δήμων μὲ τὸν σταθμὸν τοῦ σιδηροδρόμου, ὡς π. χ. ἡ ὁδὸς Μηλεῶν–Νεοχωρίου θὰ διασταυρώσῃ τὸν σιδηρόδρομον.

§122Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι, νὰ λάβητε ὀλίγην ὑπομονήν· δὲν θὰ μακρηγορήσω. Δὲν ἐζήτησα τὸν λόγον, ἵνα μάθωσιν οἱ ἐκλογεῖς μου, ὅτι καὶ ἐγὼ συνηγόρησα ὑπὲρ αὐτῶν, ἀλλ’ ἐζήτησα τὸν λόγον, διότι ἔχω νὰ συμπληρώσω ὅσα μεθ’ ἱκανῆς πειστικότητος ἐξήγησαν δύο ἐκ τῶν κ. συναδέλφων εἰς τὴν Βουλὴν, οἵτινες τόσον πειστικῶς ἐξέθηκαν τὰ τῆς συγκοινωνίας τοῦ Πηλίου, ὥστε ἴσως παραδέχεσθε, ὅτι ἠδυνάμην νὰ μὴ λάβω καὶ διόλου τὸν λόγον. Ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ ἐθεώρουν παράλειψιν τοῦ καθήκοντός μου, ἐὰν δὲν ἤθελον συμπληρώσει τοὺς προαγορεύσαντας, διότι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι τὸ παρελθὸν ἐφάνη λίαν ἄσπλαγχνον πρὸς τὸ Πήλιον, τὸ ὁποῖον, ὅσον ὡραῖον καὶ ἱστορικὸν εἶναι, τόσον ἀτυχὲς ὑπὸ ἔποψιν συγκοινωνίας.

§123ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔχει ταμεῖον καὶ χρήματα. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον.

§124Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἀκριβῶς, κύριοι Βουλευταὶ, ἐζήτησα τὸν λόγον, ἵνα δείξω εἰς ὑμᾶς, ὅτι τὸ Πήλιον δὲν ζητεῖ ἢ τὴν ἀπόδοσιν τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἐπλήρωσε μέχρι τοῦδε. Δὲν ἐγνώριζον ὅτι σήμερον ἤθελεν ἔλθει τὸ θέμα πρὸς συζήτησιν, περὶ τοῦ ὁποίου καὶ ἄλλοτε ὡμίλησα, καὶ διὰ τοῦτο ἀνῆλθον τὸ βῆμα ἄνευ τῶν ἀριθμητικῶν σημειώσεών μου, ἵνα μὴ ἐπαναφέρω τὸ ζήτημα, ἐὰν δὲν παραστῇ ἀνάγκη. Τὸ Πήλιον, κύριοι Βουλευταὶ, ἀπὸ τῆς προσαρτήσεως μέχρι τοῦδε ἔχει πληρώσει ὁδικοὺς φόρους ἄνω τῶν 2,200,000 δραχμῶν. Εἰς ἄλλην τινὰ συνεδρίασιν, κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον, ὁμιλήσας ἀναλυτικώτερον, ἀπέδειξα ποῦ στηριζόμενος ἔφερον τὸν ἀριθμὸν τοῦτον ἐνώπιόν σας. Ἐνῷ δὲ ἐπλήρωσε 2,200,000 καὶ εἶχεν ἐν τῇ Βουλῇ συνηγόρους, ὑποστηρίζοντας τὰς Κυβερνήσεις, αἵτινες προηγήθησαν τῆς παρούσης, δὲν ηὐτύχησε ν’ ἀποκτήσῃ ὁδοὺς πλέον τῶν 15 ἢ 17 χιλιομέτρων.

§125Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Αὐτὰς τὰς ἀπέκτησεν ἐπὶ τῆς προηγουμένης πρωθυπουργίας τοῦ νῦν κ. Πρωθυπουργοῦ.

§126Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εὐμένειαν ἔδειξε πρὸς τὴν Θεσσαλίαν καὶ τὴν συγκοινωνίαν τοῦ Πηλίου, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν δὲ τῆς Κυβερνήσεως αὐτοῦ ἐχαρακτηρίσθη, καθ’ ἃ καὶ ὁ προλαλήσας πρὸ μικροῦ εἶπεν, ὡς ἐθνικὴ ἡ ὁδὸς ἡ μεταξὺ Βόλου καὶ Μηλίνης.

§127ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ σιδηρόδρομος Βόλου–Λεχωνίων δὲν ἔγεινεν ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Τρικούπη;

§128ΤΟΠΑΛΗΣ. Δὲν ἐπλήρωσε τίποτε τὸ Δημόσιον.

§129Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Δὲν ἀγνοοῦμεν πάντες τὰς δυσχερεῖς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα, ὡς καὶ ὁ πρῶτος ἀγορεύσας ἐδήλωσε, δὲν ἀξιοῦμεν προνόμια,— διότι ἅπασαι αἱ ἐπαρχίαι τὰ αὐτὰ ἔχουσι δικαιώματα, καὶ τὸ αὐτὸ εὐμενὲς ὄμμα πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα,—ἀλλὰ δοθείσης δεξιῶς τῆς ὠθήσεως εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης καὶ εὐτυχῶς τῆς Κυβερνήσεως ὑποβοηθησάσης τὴν ἐνέργειαν ταύτην πρακτικώτατα, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρέλθῃ ἡ εὐχάριστος αὕτη εὐκαιρία ἄνευ τινὸς πρακτικοῦ ἀποτελέσματος. Ἡ Κυβέρνησις προέβη, ὡς ἠκούσατε εἰς σύστασιν ἐπιτροπῆς ἐκ μηχανικῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔλαβε μέρος καὶ ὁ διευθύνων τὸν θεσσαλικὸν σιδηρόδρομον κ. Κηρύκος, ἄνθρωπος κατ’ ἐξοχὴν πρακτικός, ἑνώνων ἐν τῇ πρακτικῇ αὐτοῦ καὶ πᾶσαν ἐπιστημονικὴν μάθησιν. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη, ἐπιτοπίως μελετήσασα τὸ ζήτημα, ὑπέβαλεν ἔκθεσιν, κατατεθεῖσαν εἰς τὴν Βουλήν, τῆς ὁποίας πᾶς τις ἐξ ὑμῶν δύναται νὰ λάβῃ γνῶσιν. Ἡ ἔκθεσις αὕτη καταλήγει εἰς τὰ ἑξῆς συμπεράσματα. Προτείνει τὴν ἐπέκτασιν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς ἀπὸ Λεχωνίων μέχρι Μηλίνης, διότι αὕτη παρουσιάζει τὰς μικροτέρας δυσκολίας, ἐξηγεῖ δὲ, ὅτι εἶναι ἀπειράκις προτιμότερον νὰ γείνῃ σκέψις περὶ ἐπεκτάσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς ἢ περὶ κατασκευῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ· διότι, ἂν ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ μέριμνα περὶ ἀμφοτέρων, ἡ μία ὁδὸς θὰ παραβλάψῃ τρόπον τινὰ τὴν ἑτέραν, ἡ ἁμαξιτὴ τὴν σιδηροδρομικὴν, καὶ ἡ σιδηροδρομικὴ τὴν ἁμαξιτήν. Περὶ τούτου δὲν ἐκφράζει κανένα δισταγμὸν ἡ ἐπιτροπή. Ἡ δευτέρα πρότασις τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι ἡ διακλάδωσις σιδηροδρομικῆς γραμμῆς, ἐὰν ἀποδειχθῇ κατόπιν ἑτέρας μελέτης, πλέον ἐπισταμένης, ἀπὸ τῆς Πλατάνας, ὀλίγον παρακάτω τῶν Καλῶν Νερῶν, μέχρι Ζαγορᾶς. Καὶ τελευταῖον ἡ ἐπιτροπὴ τῶν μηχανικῶν λέγει, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἀποταθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἑταιρίαν τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων, ἡ ὁποία, ἔχουσα τὰ μέσα, θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκτελέσῃ τὸν σκοπὸν τοῦτον δεξιώτερον. Τὸ Πήλιον, κύριοι Βουλευταί, ἀπὸ τὴν ἀνατολικὴν πλευρὰν εἶναι ξένον εἰς πᾶσαν συγκοινωνίαν· εὐκολώτερον δύνασθε νὰ συγκοινωνήσητε, ὡς ἠκούσατε, μετὰ τῆς Μασσαλίας ἢ τοῦ Λονδίνου, παρὰ μετὰ τῆς Ζαγορᾶς, εὑρισκόμενοι ἐν Βόλῳ. Νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται πλέον ἡ τοιαύτη παράλειψις τοῦ καθήκοντος εἰς ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις, νομίζουσα ὅτι συντελεῖ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς, ὑποβάλλει εἰς τὴν μελέτην τῆς Βουλῆς νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα κατ’ ἀρχὴν ἔχουσι τοῦτο τὸ καλὸν, ὅτι φροντίζουσι περὶ τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς, καὶ τῶν ὁποίων τὰς λεπτομερείας ἐν καιρῷ θέλομεν συζητήσει. Θὰ ἦτο ἀδικώτατον διὰ τὸ Πήλιον, ἂν δὲν ἐλάμβανε μέρος τῆς προνοίας ταύτης· διότι ἐξ ὅλων τῶν μέτρων τούτων μόνον θυσίας θὰ ὑποστῇ τὸ Πήλιον. Ὁπωσδήποτε καὶ ἂν ἀποφασίσωμεν, τὸ πρᾶγμα τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον θὰ λάβῃ τρόπον τινὰ ὡς ἀντάλλαγμα, θὰ ᾖναι ἡ ἀπόκτησις τῆς συγκοινωνίας. Δὲν θέλω νὰ καταχρασθῶ τῆς εὐμενοῦς προσοχῆς σας, διότι ἡ Βουλὴ ἔχει καὶ ἄλλα ἐπίσης σπουδαῖα θέματα, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ ἀσχοληθῇ. Νομίζω ὅμως, ὅτι θὰ ἦτο πράγματι παράλειψις καθήκοντος, ἂν δὲν ἐξέφραζον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὰς εὐχαριστίας ἐμοῦ καὶ τῶν ἐκλογέων, τοὺς ὁποίους ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, διὰ τὴν μέριμναν, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν, ὅπως συστήσῃ ἐπιτροπάς. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι καλλιτέρα εὐκαιρία ταύτης δὲν δύναται νὰ εὑρεθῇ, διότι ἔχετε βοηθὸν τὴν ἑταιρίαν τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων, ἡ ὁποία, συνδυάζουσα τὸν ἐθνικὸν σκοπὸν μετὰ τοῦ ἰδίου συμφέροντος, θὰ ἠδύνατο κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν, τὴν ὁποίαν καὶ ὁ πρῶτος τῶν προαγορευσάντων ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν, νὰ συντελέσῃ τὰ μέγιστα εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ, τοῦ σπουδαιοτάτου διὰ τὰ μέρη ἐκεῖνα τῆς Ἑλλάδος. Εὐτυχῶς ἡ ἑταιρία αὕτη ἐκπροσωπεῖται ἀπὸ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος γνωρίζει, ὡς εἶπον, κάλλιστα τὰ τοῦ τόπου, καίτοι δ’ ὅλαι αἱ καλαὶ ἰδέαι συνήθως ναυαγοῦσιν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν, ἡ ἱκανότης τοῦ Διευθυντοῦ τῶν σιδηροδρόμων ἐγγυᾶται καὶ περὶ τῆς καλῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω, Κύριοι, εἰς τὴν Βουλήν, καὶ παρακαλῶ καὶ ἐγὼ θερμῶς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα μεταξὺ τῶν τόσων σπουδαίων ἔργων, τὰ ὁποῖα ἔχει κατατάξει ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, κατατάξῃ καὶ τοῦτο, ὡς ἓν τῶν σπουδαιοτέρων.

§130ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ποῖον;

§131Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τὴν μελέτην τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως προβῇ εἰς μίαν ἀπόφασιν· διότι κατὰ τὸν ὑποδεικνυόμενον ὑπ’ αὐτῆς τρόπον, χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ δημόσιον ταμεῖον σπουδαίως, θὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα, διότι, κατὰ τοὺς γενομένους ὑπολογισμούς, τὸ βάρος θὰ ᾖναι ἀσήμαντον, καθόσον θ’ ἀντισταθμίζηται μὲ τοὺς πληρονομένους ὁδικοὺς φόρους. Ἐπωφελούμενος δὲ τῆς εὐκαιρίας ταύτης, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν μίαν σύστασιν, σχετικὴν μὲ τὸ συζητούμενον θέμα. Τῇ γενναιοδωρίᾳ Πηλιορήτου, τοῦ Πανταζῆ Βασσάνη, κατασκευάζεται, ὡς ἠκούσατε, ὁδὸς μεταξὺ Βόλου καὶ Πορταριᾶς· αὕτη διέρχεται ἀπὸ τὸν δῆμον Ἰωλκοῦ, ὅστις ἔχει τέσσαρας συνοικίας. Διὰ μικρᾶς δαπάνης ἐκ τῶν χρημάτων βεβαίως τῆς ὁδοποιΐας θὰ ἦτο κατορθωτὸν νὰ συγκοινωνήσωσιν αἱ τρεῖς συνοικίαι μετὰ τῆς Ἄλλης Μεριᾶς. Ἡ σύστασις εἶναι ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Σχινᾶ καὶ ἐμοῦ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ τοῦτο ὑπ’ ὄψει, διότι, ἐπαναλαμβάνω, δι’ ἐλαχίστης δαπάνης θὰ δώσῃ τὰ εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα τῆς ὁδοποιΐας εἰς ὁλοκλήρους πληθυσμούς, πυκνῶς κατῳκημένους καὶ ἐπὶ ἐδάφους εὐφόρου. Συνοδεύω δὲ τὴν σύστασιν καὶ μὲ μίαν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἀποστείλῃ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν μετὰ τῆς ἡμετέρας συστάσεως. Ἡ σύστασις μας ἔχει ὡς ἀκολούθως (ἀναγινώσκει): «Συνιστῶμεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως τὴν διὰ τοῦ κληροδοτήματος Π. Βασάνη κατασκευαζομένην ὁδὸν μεταξὺ Βόλου καὶ Πορταριᾶς συνδέσῃ διὰ διακλαδώσεων μετὰ τῶν συνοικιῶν τοῦ Ἄνω Βώλου καὶ ἰδίως τῆς Ἄλλης Μεριᾶς, δαπάνῃ τοῦ δημοσίου ταμείου, προκειμένου διὰ μικροῦ ποσοῦ ν’ ἀπολαύσῃ τῶν εὐεργετικῶν ἀγαθῶν τῆς ὁδοποιΐας εὔφορος καὶ πυκνῶς κατῳκημένος δῆμος.»

§132ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς μίαν τῶν τελευταίων συνεδριάσεων ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τριχωνίας Βουλευτὴς ἐζήτησεν, ὅπως τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια, τὰ προεξελεγχθέντα ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ἀναγραφῶσι μεταξὺ τῶν πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, φοβούμενος, ὡς εἶπε, μήπως τὰ νομοσχέδια ταῦτα ἀναβληθῶσιν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας, διότι νομίζει, φαίνεται, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀβασανίστως ὑποβάλλει νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα κατόπιν μετανοοῦσα προσπαθεῖ διὰ τῆς ἀναβολῆς αὐτῶν ἐκ τῆς ἡμερησίας διατάξεως νὰ ματαιώσῃ. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἦλθε καὶ διεβεβαίωσεν, ὅτι πάντα τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια καὶ θὰ ἀναγραφῶσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ θὰ συζητηθῶσιν, ἀλλ’ ὅτι χρήζουσι μελέτης. Τὸ αὐτὸ ὑπεστήριξε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τυρνάβου Βουλευτής. Τὴν γνώμην ταύτην συμμερίζομαι καὶ ἐγὼ, διότι ἔνια τῶν νομοσχεδίων τούτων χρήζουσι σοβαρᾶς καὶ ἐπισταμένης μελέτης, πρὸ πάντων δὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν πάντες ἐπισταμένως νὰ μελετήσωμεν, ὅπως ἐν γνώσει συζητήσωμεν καὶ ἐν ἐπιγνώσει ψηφίσωμεν αὐτὸ, ἐὰν κρίνωμεν ὅτι τοῦτο πληροῖ ἁπάσας τὰς ἀνάγκας καλῶς συντεταγμένου στρατοῦ, καὶ ὡς ἐμπρέπει εἰς τὸν ὑποβαλόντα αὐτὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν, ὅστις διήνυσεν ὁλόκληρον τὸν μακρὸν στρατιωτικὸν αὐτοῦ βίον ἐν αὐτῷ τῷ στρατεύματι, καὶ ἐγνώρισεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς πολλοὺς εὐρωπαϊκοὺς στρατούς· δὲν εἶναι δὲ ὡς τὸ πλεῖστον τῶν ψηφισθέντων μέχρι τοῦδε ὀργανισμῶν, οἵτινες ἦσαν ὀργανισμοὶ θέσεων, πρὸς πλήρωσιν κατὰ τὸ πλεῖστον ἀτομικῶν ἀξιώσεων τῶν συνταξάντων αὐτούς. Ἐλπίζω ὅτι ἡ μελέτη τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου δὲν θὰ διαψεύσῃ τὰς πεποιθήσεις μου, καθόσον ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν δυσχερῆ θέσιν νὰ ἀνέλθω ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ ἀντεπεξέλθω καὶ ἐναντίον αὐτοῦ. Ἀλλὰ μεταξὺ τῶν ὑποβληθέντων στρατιωτικῶν νομοσχεδίων ὑπάρχουσι καὶ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα καὶ ἁπλᾶ εἶναι καὶ δίκαια, καὶ ἔχουσιν ὡριμάσει πρὸ πολλοῦ εἰς τὴν συνείδησιν παντὸς στρατιωτικοῦ. Καὶ ὡς Βουλευτὴς καὶ πρὸ πάντων ὡς ἀξιωματικὸς, μεθ’ ὑπερηφανείας ἔρχομαι ἐκ τοῦ βήματος τούτου νὰ εἴπω, ὅτι τὸ πλεῖστον τῶν ἡμετέρων ἀξιωματικῶν, μὲ ὅλα τὰ γλίσχρα μέσα, τὰ ὁποῖα παρέχει εἰς αὐτοὺς ἡ Πολιτεία, δύνανται νὰ διακριθῶσι καὶ μεταξὺ τῶν Εὐρωπαίων ἀξιωματικῶν, διὰ τὴν θεωρητικὴν καὶ πρακτικὴν μόρφωσιν τῶν ὁποίων αἱ Κυβερνήσεις των δαπανῶσι κατ’ ἔτος οὐκ εὐκαταφρόνητα ποσά. Οἱ ἀξιωματικοί μας καὶ φύσει στρατιῶται εἶναι καὶ πλεῖστοι ἐκ τούτων δι’ ἰδίων χρημάτων ἐτελειοποίησαν τὰς σπουδάς των ἔν τε ταῖς Σχολαῖς καὶ ἐν τοῖς στρατοῖς τῆς Εὐρώπης, καὶ καταγίνονται ἀενάως εἰς τὸ στάδιον, τὸ ὁποῖον ἐξέλεξαν, οὐχὶ ὡς βιοποριστικὸν ἐπάγγελμα, ἀλλ’ ἀπὸ ἀληθῆ ἔρωτα πρὸς τὸ εὐγενὲς τοῦτο στάδιον, ἵνα ἐν καιρῷ καὶ διὰ τοῦ αἵματός των ὑπηρετήσωσι τὴν πατρίδα, συνεχίζοντες τὰ ἆθλα καὶ τοὺς ἀγῶνας τῶν πατέρων αὐτῶν. Ἀλλ’ οἱ ἀξιωματικοὶ σήμερον μαραίνονται καὶ φθίνουσι, βλέποντες ὅτι ὁ στρατός μας εὑρίσκεται εἰς καχεκτικὴν κατάστασιν, καὶ βλέποντες τὴν νεότητα αὐτῶν παρερχομένην εἰς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν βαθμόν. Ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοὶ, οἵτινες διανύουσιν ἤδη τὸ ἑνδέκατον ἔτος εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, καὶ ὑπάρχουσιν ἐπίσης ἀξιωματικοὶ, οἵτινες ἀπεστρατεύθησαν, ἕνεκα τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, λίαν ἀδίκως, διότι καὶ προβιβασμοῦ ἐδικαιοῦντο καὶ κεναὶ θέσεις ὑπῆρχον ἐν τῷ στρατῷ. Ἀκαταπαύστως κενοῦνται θέσεις, καὶ προβιβασμοὶ δὲν γίνονται, ὡς εἰ ὁ στρατὸς εἶναι ὁ ἀληθὴς ἔνοχος τῆς σημερινῆς οἰκονομικῆς κρίσεως τοῦ ἔθνους· καὶ διὰ τοῦτο, φαίνεται, βλέπομεν καθ’ ἑκάστην τοὺς κατὰ καιροὺς κυβερνῶντας, ὅταν πρόκειται περὶ οἰκονομιῶν, νὰ ἀποκόπτωσι κονδύλια ἀπὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ὡς νὰ μὴ ἐννοῶσιν, ὅτι ἀποκόπτωσι τὰς ἀρτηρίας αὐτοῦ τοῦ στρατοῦ. Κατόπιν ἔρχεται Ὑπουργός τις, πονῶν καὶ ἐνδιαφερόμενος ὑπὲρ τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν ἀδικουμένων ἀξιωματικῶν, καὶ προβαίνει εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν θέσεων, ἀλλ’ ἐξεγείρεται ἡ κοινωνία ἐπὶ τούτῳ, νομίζουσα ὅτι προστίθενται νέα βάρη εἰς τὸν προϋπολογισμόν, μὴ γνωρίζουσα ὅτι μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ ὁ στρατὸς ἠδικοῦντο, καὶ μόνον τὸ δημόσιον ταμεῖον ὠφελεῖτο, εἰς ἠθικὸν καὶ ὑλικὸν βάρος αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν. Πάντες πονοῦμεν καὶ ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὸν ἐθνικόν μας στρατόν, ἀλλὰ τὸ σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν ἔχει διδόμενα νὰ πιστεύῃ ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ μέλος τι τῆς Κυβερνήσεως ἔχουσιν ἰδιαιτέραν εὔνοιαν πρὸς τὸ σῶμα τοῦτο, καὶ διὰ τοῦτο ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ θὰ δεχθῇ νὰ ἐγγραφῇ ἐν τοῖς πρώτοις, ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, τὸ νομοσχέδιον περὶ πληρώσεως τῶν κενῶν θέσεων διὰ προβιβασμῶν καὶ τὸ ἕτερον περὶ ὁρίου ἡλικίας, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ οὕτω πληρωθῶσιν αἱ δικαιόταται εὐχαὶ τῶν ἀξιωματικῶν μας.

§133ΣΙΝΑΝΙΩΤΗΣ. Δὲν ἤλπιζον ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἤθελε ζητήσει νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ πληρώσεως τῶν χηρευουσῶν θέσεων καθ’ ἑξαμηνίαν, πρὶν ἢ παρακληθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ συνυποβάλῃ καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ καθορισμοῦ τῶν εἰδικῶν θέσεων, διότι ἄνευ τούτου τὸ νομοσχέδιον περὶ πληρώσεως τῶν κενῶν θέσεων θὰ ἀποβῇ ἐπιζήμιον, διότι θὰ ἀγνοῶμεν πόσοι θὰ ἦναι οἱ δικαιούμενοι εἰς προβιβασμὸν καὶ τίνες οἱ δικαίως ἢ ἀδίκως ἐπὶ παραλείψει παραπονούμενοι.

§134Ν. ΣΜΟΛΕΝΙΤΖ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Τὸ νομοσχέδιον περὶ καθορισμοῦ τῶν εἰδικῶν θέσεων δὲν δύναται νὰ ὑποβληθῇ πρὶν γείνῃ δεκτὸς ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ψηφισθῇ.

§135Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν ἐπηρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τοῦ διορισμοῦ 15 τηλεγραφικῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε ἀπέφυγε νὰ ἀπαντήσῃ.

§136ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι ἐγὼ κατέθεσα τὴν ἀπάντησιν.

§137ΡΩΜΑΝΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐπὶ τίνος νόμου στηριζόμενος, διέταξε πέρυσι, κατὰ μῆνα Ἰούνιον, τὸν ἐν Ἀργοστολίῳ συμπολίτην μου κ. Γεράσιμον Καμῆλον, ὅπως παύσῃ τὰς ἐργασίας του ἐπὶ οἰκοδομῆς, ἣν ἤγειρε δυνάμει ἀδείας, ἣν ἔλαβε παρὰ τοῦ ἁρμοδίου νομομηχανικοῦ. Πρὸς τούτοις παρακαλῶ, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἕνεκα τίνος αἰτίας ἀπέῤῥιψε τὴν ἔφεσιν τοῦ συμπολίτου μου, ὅστις ἐδήλωσεν ἐν τῇ ἐφέσει, ὅτι ἀνήγειρεν οἰκοδομὴν συμφώνως πρὸς τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ ὑπὸ τοῦ νομομηχανικοῦ κ. Σούτσου ἄδειαν. Καὶ οὐχὶ μόνον διὰ τῆς νομίμου ἀδείας εἶναι ἐφωδιασμένος ὁ κ. Καμῆλος, ἀλλὰ καὶ δι’ ἐγγράφων, ἐξ ὧν ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ κ. Σοῦτσος ἐπεθεώρησε τὴν οἰκίαν του καὶ εὗρεν αὐτὴν σύμφωνον πρὸς τὰς δοθείσας ἀδείας. Ἐξωδίκως ἐπληροφορήθη ὁ συμπολίτης μου, ὅτι ἡ οἰκοδομὴ θεωρεῖται αὐθαιρέτως ἐγερθεῖσα, ἐπειδὴ ἡ γραμμή, ἥτις τῷ ἐδόθη παρὰ τοῦ νομομηχανικοῦ, δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Ἀργοστολίου, ὅπερ εὑρίσκεται ἐν τοῖς ἀρχείοις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ κ. Σοῦτσος διατείνεται, ὅτι ἔδωκε τὴν γραμμὴν κατὰ τὸ σχέδιον τὸ τηρούμενον ἐν τῷ γραφείῳ τοῦ νομομηχανικοῦ Κεφαλληνίας. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις διαμένοντες πολῖται, θέλοντες νὰ οἰκοδομήσουν οἰκίας, πρέπει νὰ ἔρχωνται εἰς Ἀθήνας καὶ νὰ λαμβάνωσι γνῶσιν τοῦ σχεδίου, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν; Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Κρανίων ἐξέδωκε ψήφισμα, καὶ συμφώνως πρὸς τοῦτο ἡ οἰκία τοῦ συμπολίτου μου εὑρίσκεται ἐντὸς τοῦ σχεδίου, τηρουμένου ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐν τούτοις σημειωτέον, ὅτι ὁ συμπολίτης μου προσεκλήθη νὰ προβῇ εἰς κατεδάφισιν τῆς οἰκίας του, χωρὶς νὰ λάβῃ ἀποζημίωσιν, ἐναντίον ῥητῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἐν ἄρθρῳ 17 ὁρίζει, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ στερηθῇ τῆς ἰδιοκτησίας του ἄνευ προηγουμένης ἀποζημιώσεως. Καὶ ὁ Ἄρειος Πάγος διὰ σταθερᾶς νομολογίας ἀπεφάνθη, ὅτι ὁ ἰδιοκτήτης ἑνὸς κτήματος ἔχει πάντα τὰ παραγγέλματα τῆς νομῆς, μέχρις οὗ ἀποζημιωθῇ, καὶ ὅτι πρὶν ἢ στερηθῇ κτήματος κηρυχθέντος ἐκτὸς τῆς συναλλαγῆς, πρέπει νὰ λάβῃ τὴν ἀπαιτουμένην ἀποζημίωσιν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κρανίων, καὶ μὴ ἀναγκάσῃ τὸ Δημόσιον νὰ πληρώσῃ ἀποζημίωσιν 93,000 δραχμῶν, ἣν ζητεῖ παρὰ τοῦ Δημοσίου ὁ ἰδιοκτήτης, ἢ τοὐλάχιστον ν’ ἀποζημιώσῃ τὸν ἰδιοκτήτην, πρὶν ἢ προβῶσιν αἱ ἀρχαὶ εἰς τὴν κατεδάφισιν τῆς οἰκίας του.

§138ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἤκουσα μετὰ πολλῆς εὐχαριστήσεως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν δηλοῦντα ὅτι ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ στρατιωτικοῦ ὀργανισμοῦ. Μολονότι δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω εἰς τὸν στρατὸν, οὐχ ἧττον αἰσθάνομαι καὶ ἐγὼ, ὡς καὶ πᾶς Ἕλλην, τὴν ἀνάγκην νὰ ψηφισθῇ εἷς ὀργανισμὸς ἐφαρμόσιμος, ὀργανισμὸς, τὸν ὁποῖον θὰ γνωρίζωμεν πάντες καὶ διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἔχωμεν στρατὸν ἀνάλογον πρὸς τοὺς πόρους τῆς χώρας. Ὅστις ἐμελέτησεν ὑπὸ γενικωτέραν ἔποψιν τὰ τοῦ στρατοῦ ἡμῶν, ἐσχημάτισε βεβαίως τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ σημερινὸς ὀργανισμὸς δὲν εἶναι ἀνάλογος μήτε πρὸς τὰς οἰκονομικὰς δυνάμεις τῆς χώρας, μήτε πρὸς τὰς περιστάσεις αὐτῆς. Ἕνεκα δὲ τούτου καὶ μένει ἀνεφάρμοστος, καὶ συντελεῖ εἰς τὴν παραλυσίαν τοῦ στρατοῦ. Διὰ τοῦτο ἤκουσα μετ’ εὐχαριστήσεως τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλ’ ἡ δήλωσις αὕτη, σχετιζομένη μὲ τὰ ὑποβληθέντα νομοσχέδια, γεννᾷ ἀπορίαν, τὴν ὁποίαν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μοὶ λύσῃ. Ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγράφεται εἰδικὸν νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς. Τοῦτο ὅμως εὑρίσκεται ἐν ἀντιφάσει πρὸς τὸ μέρος τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, τὸ ἀφορῶν τὸν ὀργανισμὸν τῆς χωροφυλακῆς. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν ἐγκατέλιπε τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς, τὸ ἀντιφάσκον πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ.

§139Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὀφείλω νὰ δώσω τὴν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτής. Τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς ἐθεωρήθη συμπλήρωμα τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τῶν ἰσχυόντων περὶ ἀστυνομίας νόμων, εἶχε δὲ συνταχθῆ πρὶν ἢ περατωθῇ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ εἶναι καθ’ ἡμᾶς ὁ μέγας κορμὸς, τοῦ ὁποίου βλαστοί εἰσι τὰ ἄλλα νομοθετήματα. Ἡμεῖς, καὶ μεθ’ ἡμῶν συμφωνοῦσι πάντες, καὶ συμπολιτευόμενοι καὶ ἀντιπολιτευόμενοι, θεωροῦμεν τὸν στρατὸν καὶ τὰ ζητήματα τὰ συναφῆ πρὸς αὐτὸν ὡς ζητήματα ἐθνικά. Ἐν Ἑλλάδι ὁ στρατὸς δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ἔχει συνήθως ἐν ἄλλοις Κράτεσι, δὲν εἶναι προωρισμένος μόνον ἵνα συντελῇ εἰς τὴν τήρησιν τῆς τάξεως, ἢ εἰς τὴν ἄμυναν ὑπὲρ τῆς ἀκεραιότητος τῆς χώρας, ἔχει προορισμὸν μέγαν, συνδεόμενον μετὰ τῶν ἐθνικῶν ἐλπίδων. Ἑπομένως θεωροῦντες τοιοῦτον τὸν στρατὸν, νομίζω ὅτι πρωτίστη τῶν μεριμνῶν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς καὶ εἰς πᾶσαν Κυβέρνησιν, εἶναι νὰ ἐρευνήσῃ, ἂν ὁ ἰσχύων ὀργανισμὸς ἦναι ὁ προσήκων, καὶ ἂν δὲν κρίνῃ πρέπον νὰ ὑποβληθῇ νέος. Τοῦτο ἔπραξεν ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία. Ἐλπίζομεν ὅτι, ὅταν βασανισθῇ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, πᾶσα ἄλλη ἐργασία θέλει ὑποχωρήσει. Ἤδη ὅμως, ἂν ἐτέθη ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ νομοσχέδιον τῆς χωροφυλακῆς, ἐτέθη, διότι ἐτέθη καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀστυνομίας, τοῦ ὁποίου εἶναι συμπλήρωσις. Ἐπειδὴ δὲ δὲν γνωρίζω πόσον χρόνον θέλει ἀπαιτήσει ἡ συζήτησις τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, διὰ τοῦτο ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀνεγράψαμεν τὰς πιστώσεις τῶν διαφόρων κλάδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ὡς ἔχουσι κατὰ τὸν ἰσχύοντα ὀργανισμόν. Ἔχομεν δὲ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, ὅταν θέλῃ γενῇ, ὡς εἶπον, ἡ εὐρεῖα καὶ πεφωτισμένη συζήτησις τοῦ στρατιωτικοῦ ὀργανισμοῦ, θέλει μεταβληθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νέου ὀργανισμοῦ, οὐδ’ ἤθελε παρασταθῆ ἡ ἀνάγκη νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν ἔκτακτον σύνοδον. Ἔστω δὲ βεβαία ἡ Βουλή, ὅτι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ θέλει ὑποβληθῆ εἰς συζήτησιν ὡς τάχιστα καὶ πρὸ παντὸς ἄλλου νομοσχεδίου στρατιωτικοῦ. Ἠσχολήθημεν ἤδη εἰς νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐπιδρῶσιν ἐπὶ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων, ἀπαιτοῦσι δὲ καὶ ἐλαφρὰν μελέτην· ἀλλ’ ἡ μελέτη τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ ὑπέρκειται πάσης ἄλλης, ἐλπίζομεν δὲ, ὅτι τοιαῦτα ἐθνικὰ ζητήματα δὲν θέλουσιν ἀναμιχθῆ μὲ ζητήματα προσωπικὰ, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ πάντας τοὺς μετέχοντας τῶν συζητήσεων νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψιν μόνον τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἡ συζήτησις θέλει προαγάγει. Δὲν ἀμφιβάλλω δὲ, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἔσεται ὁποία πρέπει νὰ ἦναι.

§140ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μὲ ἀναγκάζει νὰ λάβω τὸν λόγον ἐκ δευτέρου μία φράσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία δὲν γνωρίζω ποίαν ἔννοιαν ἔχει. Εἶπεν ὅτι δὲν πρέπει τὰ ζητήματα ταῦτα...

§141Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδένα τῶν Βουλευτῶν ἐννοῶ.

§142ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα τοῦ στρατοῦ θεωρῶ σπουδαιότατον καὶ ὑψίστης σημασίας, καὶ, ὡς εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐθνικὸν καὶ οὐχὶ κομματικόν. Ἀκριβῶς δὲ, διότι θεωρῶ τοιοῦτον τὸ ζήτημα τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, λαμβάνω τὸν λόγον. Θεωρῶ δ’ αὐτὸ συνάμα καὶ ὡς τὸ μᾶλλον κατεπεῖγον τῶν ζητημάτων. Ἡ ἀνάγκη τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ εἶναι ἐπιβεβλημένη, δι’ οὓς λόγους εἶπον πρὸ ὀλίγου. Ἡ ψήφισις δὲ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ ἐπείγει πλειότερον τῆς ψηφίσεως παντὸς ἄλλου νομοσχεδίου. Δὲν θέλω νὰ ἀναπτύξω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν γνώμην μου περὶ τῶν περιστάσεων, τὰς ὁποίας διερχόμεθα. Αὗται βεβαίως παρουσιάζουσί τι τὸ σοβαρὸν καὶ κρίσιμον ἐν γένει, ἰδίᾳ δὲ δι’ ἡμᾶς. Δὲν μᾶς ἐπιτρέπουσι δὲ νὰ ἀναβάλωμεν τὴν ἐργασίαν τὴν ἀπαιτουμένην πρὸς ἀνοργάνωσιν τοῦ στρατοῦ ἡμῶν. Οὐδεμία δ’ ἄλλη ἐργασία δύναται νὰ θεωρηθῇ, ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ αὐτῆς. Τοῦτο θέλω νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὡς εἰδικώτερον, καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν συνάμα. Συνιστῶ δὲ τοῦτο, διότι, ἐπαναλαμβάνω, αἰσθάνομαι ἀμφιβολίαν τινὰ περὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ψήφισιν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, ἕνεκα τῆς ἐγγραφῆς ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸν ὀργανισμὸν τοῦτον. Βεβαίως ὑπῆρχε λόγος τις, διὰ τὸν ὁποῖον ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλὰ μετὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ τὸ ἕτερον νομοσχέδιον, τὸ περὶ χωροφυλακῆς, δὲν ἔχει πλέον λόγον ὑπάρξεως. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο βεβαίως πρέπει νὰ ἀποσυρθῇ, διότι αἱ διατάξεις περὶ χωροφυλακῆς μὲ οὐσιώδεις διαφορὰς περιλαμβάνονται ἐν τῷ ὀργανισμῷ τοῦ στρατοῦ. Ἂν πράγματι θέλωμεν τὴν ψήφισιν τούτου, πρέπει ν’ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ χωροφυλακῆς, καὶ νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ ἐπεξεργασία τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ ἐν τῇ στρατιωτικῇ ἐπιτροπῇ, καὶ ἡ ψήφισις αὐτοῦ ἐν τῇ Βουλῇ. Τοῦτο ἀκριβῶς ἤθελον νὰ εἴπω, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ πιστεύσῃ, ὅτι οὐδὲν ἄλλο μὲ ὤθησεν εἰς τὴν πρότασίν μου καὶ τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας, παρὰ ἡ πεποίθησίς μου περὶ τῆς ἀνάγκης καὶ τοῦ ἐπείγοντος τῆς ψηφίσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ.

§143Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂν πρέπῃ ἢ ἂν δὲν πρέπῃ ν’ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον, εἶναι θέμα συζητήσεως, ἔσπευσε δὲ ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ ἐκφέρῃ γνώμην, διὰ τοῦτο παρακαλῶ αὐτὸν νὰ ἔχῃ ὑπομονήν. Ἐκεῖνο μόνον, τὸ ὁποῖον συνιστῶ εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς, εἶναι, νὰ σπεύσῃ νὰ περάνῃ τὰς ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ μελέτας της, διότι τοῦτο θέλει συντελέσει εἰς τὴν ἀναγραφὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§144ΜΑΝΕΣΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παρεκάλεσε τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως σπεύσῃ νὰ συντάξῃ τὴν ἔκθεσιν αὑτῆς ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, γνωρίζετε δὲ, ὅτι τὸ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ νομοσχέδιον ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη μόλις πρὸ ὀλιγίστων ἡμερῶν, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἔσπευσε, κατ’ αὐτὴν ταύτην τὴν παράκλησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐπέρανε τὴν ἐργασίαν αὑτῆς, ἐκθέσασα περὶ τεσσάρων ἢ πέντε νομοσχεδίων τὴν γνώμην της· τὰ δὲ νομοσχέδια ταῦτα εἶναι ὅλως ἄσχετα, καὶ ἂν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πατρῶν, ὁ ὁμιλήσας πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τοῦ βήματος, ἔδιδε προσοχὴν εἰς τὴν ὁμιλίαν τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐκεῖνος βεβαίως ἔπρεπε νὰ ἀπαντήσῃ καὶ οὐχὶ ἐγώ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον φρονῶ, ὅτι οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, οὔτε ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Πατρῶν, οὔτε πάντες οἱ ἄλλοι, ὅσοι παρεκίνησαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀναγράψῃ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὰ ὑποβληθέντα ἐν τῇ ἐπιτροπῇ καὶ ἐξετασθέντα νομοσχέδια, εἶχον κατὰ νοῦν προσωπικὸν συμφέρον, καὶ τὴν ἔννοιαν ταύτην ἀποδίδω εἰς τοὺς λόγους τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἰπόντος ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὰ προσωπικά. Ἂν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὸ νομοσχέδιον περὶ πληρώσεως τῶν χηρευουσῶν θέσεων, δὲν εἶναι ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος ὑπέβαλε τοῦτο, δὲν εἶναι ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε περὶ τούτου. Ἀλλὰ κατὰ πάσας τὰς συνόδους καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον, ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Τρικούπη, τότε, ὅτε σωρηδὸν ἐγίνετο ἡ ὑποβολὴ νομοσχεδίων, εἶπον: Εἶναι ἐπὶ τέλους δίκαιον, οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι καταλαμβάνονται ὑπὸ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, νὰ μὴ ἔχωσι τὸ δικαίωμα τέλος πάντων νὰ ἀποκτήσωσι τὸ βαθμὸν, τὸν ὁποῖον ὁ νόμος δίδει εἰς αὐτούς; Εἶναι δίκαιον εἰς κοινωνίαν πεπολιτισμένην νὰ νομοθετῆτε περὶ ὁρίου ἡλικίας, καὶ διὰ τούτου νὰ ἀποστρατεύητε τοὺς ἀξιωματικούς, χωρὶς νὰ ἀποδίδετε εἰς αὐτοὺς τὸν βαθμὸν, οὗτινος δικαιοῦνται, πρὶν ἢ καταλάβῃ αὐτοὺς τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας; Τοῦτο εἶχεν ὑπ’ ὄψιν, ὑποθέτω, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, προτείνας τὸ νομοσχέδιον. Τοῦτο νομίζω ὅτι ἐπανέλαβον οἱ ἄλλοι. Ἀλλὰ ποίαν σχέσιν ἔχουσι τὰ ἄλλα ὑποβληθέντα νομοσχέδια, ἐφ’ ὧν ὑπεβλήθησαν ἤδη αἱ ἐκθέσεις τῆς ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ ἀναμένωσι τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ; Τὸ νομοσχέδιον περὶ Μετοχικοῦ ταμείου τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ προνοεῖ περὶ τῶν συμφερόντων αὐτοῦ τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου, ἐξ οὗ ἐξαρτῶνται χιλιάδες συνταξιούχων καὶ αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν. Καὶ ἄλλα παρόμοια ἐξητάσαμεν νομοσχέδια, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπεβάλομεν τὰς ἐκθέσεις μας. Ἄν δὲ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως φρονῇ, ὅτι πρέπει πρῶτον νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, νομίζω ὅτι τοῦτο, πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν διανεμηθὲν, δὲν θὰ ἔχῃ τὸν χρόνον οὔτε παρ’ αὐτῆς ταύτης τῆς ἐπιτροπῆς νὰ προμελετηθῇ, καὶ διὰ τοῦτο εἶχον δίκαιον, εἰπὼν ἄλλοτε, ὅτι θὰ παραπέμψωμεν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας. Δὲν ἀρνοῦμαι τὸν πατριωτισμὸν, δὲν ἀρνοῦμαι τὴν εἰλικρίνειαν τῶν λόγων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ εὑρίσκεται ἐν πλάνῃ ἀναντιῤῥήτως, διότι μὴ νομίζετε ὅτι πάντα ταῦτα δύνανται ἐκ τοῦ προχείρου καὶ ταχέως νὰ ἐπεξεργασθῶσιν. Ἐγὼ εἶμαι τῆς γνώμης, ὅτι, ἂν μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία εἶχε μελετήσει τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, τὸ νομοσχέδιον ἐτυποῦτο καὶ διενέμετο πρὶν ἢ ἀκόμη ἀρχίσῃ ἡ Βουλὴ τὰς ἐργασίας αὑτῆς, σήμερον θὰ εἴχομεν αὐτὸ ἐκ τῶν πρώτων, ὅπως τὸ συζητήσωμεν καὶ ὅπως προλάβωμεν τέλος πάντων τὸ ἀνέτοιμον ἡμῶν ἀπέναντι μελλόντων κινδύνων. Ἀλλὰ σήμερον, λυποῦμαι θεωρῶν τοῦτο ἀδύνατον. Ἡμεῖς δὲν θὰ παραλείψωμεν τὸ καθῆκόν μας, θὰ ἐργασθῶμεν, ἀλλὰ δὲν ἐλπίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ ὑποβληθῇ τοὐλάχιστον εἰς ἐπιψήφισιν κατ’ αὐτὴν ταύτην τὴν σύνοδον. Ἠθέλησα νὰ δικαιολογήσω τὸ λεχθὲν παρὰ συναδέλφου, καὶ λυποῦμαι διότι παρεξηγήθη ἴσως ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν, προτείνας ὅτι πρέπει νὰ ταχθῶσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὰ δύο νομοσχέδια, περὶ ὁρίου ἡλικίας καὶ περὶ πληρώσεως χηρευουσῶν θέσεων. Βεβαίως ταῦτα δὲν ἔχουσι κανένα προσωπικὸν χαρακτῆρα, ἀλλὰ δηλοῦσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πάντοτε ἔλεγον, ὅτι ἀδικεῖτε τὸ στράτευμα, μὴ προνοοῦντες περὶ τούτου.

§145Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐνόησα διατὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τριχωνίας Βουλευτὴς μετὰ τοσαύτης ὀργῆς ἠγέρθη καὶ ἠγόρευσεν. Ἠγέρθη διὰ νὰ ἀμυνθῇ ὑπὲρ τοῦ κ. ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ, τὸν ὁποῖον ὑπέλαβε προσβληθέντα διὰ τῶν λόγων μου; Ἐγὼ διεβεβαίωσα τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν κανένα Βουλευτὴν, καὶ μετὰ τὴν διαβεβαίωσιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκα, δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς τὸν κ. ἐκ Τριχωνίας συνάδελφον, οὐχὶ νὰ μετάσχῃ τοῦ λόγου, ἀλλὰ νὰ ἀγανακτήσῃ καὶ ὀργισθῇ. Ὁ κ. ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴς ἄλλως τε εἶναι παρὼν ἐν τῇ Βουλῇ...

§146ΜΑΝΕΣΗΣ. Δὲν ἐνόησα τοῦτο.

§147Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. .. εἶναι δὲ ἄνθρωπος χειριζόμενος τὸν λόγον μετὰ μεγάλης εὐκολίας καὶ δεξιότητος, καὶ ἠδύνατο νὰ ἀμυνθῇ αὐτὸς, χωρὶς νὰ ζητήσῃ τὴν συνδρομὴν τοῦ κ. ἐκ Τριχωνίας Βουλευτοῦ. Ὁ κ. ἐκ Τριχωνίας Βουλευτὴς ἔχει δίκαιον νὰ κρίνῃ, ὅτι δύναται νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, διότι εἶναι τοιαύτη ἡ φύσις τοῦ νομοθετήματος, ἀλλ’ ὅτι πρέπει νὰ προταχθῶσιν ἄλλα νομοσχέδια εἰς συζήτησιν. Δὲν παραπονοῦμαι, διότι ἔχει τὴν γνώμην ταύτην, ἀλλὰ δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ δυσαρεστηθῇ, καὶ νὰ ὀργισθῇ μάλιστα, διότι ἐγὼ εἶχον ἄλλην γνώμην, τὴν γνώμην, ὅτι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ πρέπει πρὸ παντὸς ἄλλου νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν, διότι, ὡς εἶπον, εἶναι ἡ βάσις τῆς ὑπάρξεως καὶ τοῦ ἐνεστῶτος καὶ τοῦ μέλλοντος τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Ἡ ἀνάμιξις τοῦ νομοσχεδίου περὶ Μετοχικοῦ ταμείου τοῦ στρατοῦ ἦτο μὴ προσήκουσα, διότι τὸ νομοσχέδιον περὶ Μετοχικοῦ ταμείου εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν συνδέεται μετὰ τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ, εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θέλει ἀναγραφῆ ἀμέσως καὶ θέλει ψηφισθῆ. Συνιστῶ δὲ εἰς τὸν κύριον Βουλευτὴν μεγαλειτέραν ψυχρότητα κατὰ τὰς συζητήσεις περὶ στρατοῦ, ἵνα μὴ περιαγώμεθα ἐν συνεχεῖ ἐρεθισμῷ (ἱλαρότης).

§148ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἴσως δὲν ἔχω τὴν πεῖραν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα δεικνύω τὴν ἀπάθειαν περὶ τὸ λαλεῖν, ἀλλ’ ἐγὼ βεβαίως, ὁμιλῶν τοιουτοτρόπως, δὲν ὡμίλησα ὅπως πειράξω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ἔδειξα ἀγανάκτησιν, εἰπὼν ὅσα εἶπον, ἀλλ’ ἐπανέλαβον ὅ,τι ἐκ τῶν ἐφημερίδων εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ εἶχε παρασκευασθῆ παρ’ ἐπιτροπῆς καὶ ὅτι πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἦτο ἕτοιμος, καὶ ἐν τούτοις δὲν κατωρθώθη νὰ τυπωθῇ, διὰ νὰ ἦναι σήμερον ἐκ τῶν πρώτων. Ἄν ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχῃ τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐκ τῶν τοιούτων ζητημάτων πρωτίστως πρέπει νὰ μελετηθῇ καὶ συζητηθῇ τὸ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, δὲν εἶμαι βεβαίως ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἀντιφρονῶ, διότι ἐγὼ ἐπὶ πέντε ὁλόκληρα ἔτη παλαίω μέχρι τοῦδε, καὶ ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῇ πτέρυγι ἐκείνῃ συγκατένευε πάντοτε, κλίνων τὴν κεφαλὴν καὶ ἐπιδοκιμάζων τὰ λεγόμενά μου· ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ὡς σήμερον ἔρχεται τὸ ζήτημα, τὴν τελευταίαν ὥραν, δὲν θὰ κατορθωθῇ νὰ ψηφισθῇ. Ἰδοὺ διατὶ πρὸ ἡμερῶν ἀκόμη τὸ αὐτὸ ἐπανέλαβον. Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους ποίαν σχέσιν ἔχουσι τὰ μελετηθέντα νομοσχέδια, νὰ μὴ ἐπεξεργασθῶσι παρὰ τῆς Βουλῆς; Ἰδοὺ διατὶ ἀνέλαβον ἐγὼ τὸν ἀγῶνα ἀντὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Πατρῶν. Εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ ἀφήσωμεν τὰ προσωπικά· ἄν δὲ καλῶς ἀντελήφθην, ἐξέλαβε τὸ νομοσχέδιον τὸ προταθὲν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὡς προσωπικὸν, ὡς ἀποβλέπον πρὸς πλήρωσιν χηρευουσῶν θέσεων καὶ ἑπομένως πρὸς πλήρωσιν πόθου· ἐγὼ δ’ εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι προσωπικὸν, ἀλλ’ εἶναι νόμιμον, εἶναι δίκαιον. Ὥστε βλέπετε, ὅτι δὲν ἀγανακτῶ, ἀλλὰ ὁμιλῶ ἐν τῷ δικαίῳ, διότι κατὰ τὰς παρελθούσας ἀκόμη συνόδους ἐγένετο λόγος, ὑπάρχοντος ἐν ἰσχύϊ τοῦ νόμου περὶ ὁρίου ἡλικίας. Δὲν δύνασθε, εἰμὴ νὰ σκεφθῆτε περὶ πληρώσεως ἀμέσου τῶν χηρευουσῶν θέσεων. Σπεύδω νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι οὐδένα ἄλλον λόγον ἔχω, οὔτε πρόκειται νὰ φροντίσω περὶ ἐμοῦ, διότι εὐτυχῶς ἀπέχω πολὺ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, ἀλλὰ μόνον περὶ τοῦ δικαίου τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ. Ἀλλ’ ἐν τούτοις δὲν γνωρίζω σήμερον, ἂν ἀξιωματικοί, ὑπὸ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας καταλαμβανόμενοι, δὲν ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ κάμωσιν αἴτησιν θεραπείας καὶ νὰ κερδίσουν, διότι παρανόμως τίθενται εἰς ἀποστρατείαν, χωρὶς νὰ ἀπολαύσωσι τοῦ βαθμοῦ, τὸν ὁποῖον ὁ νόμος ὁρίζει καὶ οὗτινός εἰσιν ἄξιοι κατὰ νόμον. Τὸ ζήτημα λοιπὸν τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη προσωπικὸν, εἶναι δίκαιον καὶ πρέπον. Ἀποκρούσας τὸ προσωπικὸν, βεβαίως δὲν ἔδειξα ἀγανάκτησιν ἄδικον, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ νὰ νομίζωσιν ὅτι φέρονται ἐνταῦθα ζητήματα προσωπικά. Ἡμεῖς παλαίομεν κατ’ αὐτοῦ. Ἐγὼ ἐθεώρησα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καλῶς ἔπραξεν, εἰσαγαγὼν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά· ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κέας, ὁ ὁποῖος πρὸ ἕξ ἐτῶν τὸ αὐτὸ ἔλεγε, καὶ ἐγὼ πολλάκις ἐπανέλαβον, καὶ οἱ πρώην Ὑπουργοὶ, καὶ ὁ κύριος Μπούμπουλης καὶ ὁ κ. Τσαμαδὸς, εἶχον αὐτὴν τὴν ἰδέαν· καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς Πατρῶν, εἰπὼν πρὶν ὅσα εἶπεν, ἐνόει ὅτι δὲν εἶναι πρέπον ἡ ἀπονομὴ νομίμως τοῦ προσήκοντος εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς βαθμοῦ νὰ ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς θελήσεως τῶν ἑκάστοτε Πρωθυπουργῶν, καὶ ἐνῷ ἐπληροῦντο πᾶσαι αἱ χηρεύουσαι θέσεις εἰς ὅλους τοὺς κλάδους, ἐνταῦθα ἐλέγετο «διατὶ ὁ ἀνθυπολοχαγὸς νὰ μὴ ἀναπληρώσῃ τὸν ὑπολοχαγὸν καὶ ὁ ἀντισυνταγματάρχης τὸν συνταγματάρχην;» Ἐγὼ δ’ ἔλεγον τότε ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκείνου, ὅτι ταῦτα εἶναι ἔκτροπα· διατὶ δὲν τὰ λέγετε δι’ ὅλους τοὺς κλάδους; Πείθομαι ὅτι τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον δὲν εἶναι προσωπικὸν, ἀλλὰ δι’ αὐτοῦ ἀπ’ ἐναντίας προλαμβάνεται πᾶν ἀδίκημα, ὅπερ δύναται νὰ προέλθῃ ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ ὁρίου ἡλικίας. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἴσως ἐκ τοῦ χαρακτῆρός μου ὁμιλῶ ζωηρῶς, ἀλλὰ βεβαίως δὲν ἐκφράζω ἀγανάκτησιν, οὔτε δεικνύω, νομίζω, ἔλλειψιν τῆς προσηκούσης ἁβρότητος καὶ τοῦ προσήκοντος σεβασμοῦ ἀγορεύων.

§149Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν παρεπονέθην περὶ τούτου.

§150ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἐξητάσθησαν νομοσχέδιά τινα παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς. Πρῶτον σήμερον δηλοῦται, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπιθυμεῖ νὰ ἐργασθῇ ἡ ἐπιτροπὴ ἰδίᾳ ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Ἂν τὰ ἄλλα νομοσχέδια ἐθεωροῦντο πάρεργα, βεβαίως δὲν ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῶσι καὶ ἡμεῖς νὰ καταναλώσωμεν τόσον χρόνον εἰς μάτην.

§151ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Θὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις. Συμφωνῶ πληρέστατα πρὸς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν πρέπει νὰ γένηται ἡ συζήτησις τῶν στρατιωτικῶν νομοσχεδίων. Βεβαίως καθῆκον ἡμῶν εἶναι νὰ ἐξετάσωμεν τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια, καὶ ἰδίως τὰ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ περὶ τῆς στρατολογίας, μακρὰν πάσης κομματικῆς ἀπόψεως, νὰ ἐξετάσωμεν ταῦτα ὑπὸ τὴν ὑψίστην αὑτῶν σημασίαν, τὴν τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος. Καὶ δι’ αὐτὸ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ διευκρινήσῃ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ δύο ταῦτα νομοσχέδια, ὅσα εἶπεν ἐπ’ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα διαφέρουσιν οὐσιωδῶς εἰς τὴν βάσιν τῆς συντάξεώς των, διότι τὸ μὲν ἓν, τὸ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, τὰ τῆς χωροφυλακῆς κανονίζει ὡς μέχρι τοῦδε ὑφίστανται, τουτέστιν ἡ στρατολογία τοῦ σώματος τούτου γίνεται διὰ μεταθέσεως τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ κληρωτῶν ἐκ τῶν ἀπογραφῶν εἰς τὴν χωροφυλακὴν, ἐνῷ τὸ εἰδικὸν νομοσχέδιον περὶ χωροφυλακῆς προνοεῖ περὶ ἐθελουσίας κατατάξεως τῶν χωροφυλάκων. Ἐὰν λοιπὸν νομίζῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ πρῶτον τὸ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ νομοσχέδιον, ἕπεται βεβαίως, ὅτι τὸ δεύτερον πρέπει νὰ ἀποκλεισθῇ καθ’ ὁλοκληρίαν· ἐὰν τοὐναντίον φρονῇ, ὅτι ἡ χωροφυλακὴ πρέπει νὰ συνταχθῇ δι’ ἐθελοντῶν, ἀναντιῤῥήτως πρέπει νὰ τροποποιηθῶσι τὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ τῆς χωροφυλακῆς. Τὴν πληροφορίαν ταύτην παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ παράσχῃ τῇ Βουλῇ.

§152Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δύο τρόποι συστάσεως ἢ σχηματισμοῦ τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς ἐνομοθετήθησαν μέχρι τοῦδε. Κατὰ τὸν χρόνον, καθ’ ὃν τὸ πρῶτον συνεστήθη τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, ὁ κανονισμὸς αὐτοῦ ἀπεδέχθη ὡς τρόπον συστάσεως τὴν ἐθελουσίαν κατάταξιν, καὶ ἀνέγραψε προσόντα δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔμελλον νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸ σῶμα αὐτῆς· ἀλλὰ κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν προετάθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐνομοθετήθη ἄλλος τρόπος συστάσεως τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς, ἡ ἀπὸ τοῦ πεζικοῦ μεταφορὰ τῶν ἀνδρῶν εἰς τὰ σώματα τῆς χωροφυλακῆς. Τὸ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν, ἀποδέχεται ἓν σύστημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θέλει συζητήσει ἡ Βουλή. Τότε θέλουσι προταθῆ καὶ αἱ γνῶμαι περὶ τῆς ἐθελουσίας κατατάξεως, καὶ θέλει ζητηθῆ ἡ τροποποίησις τοῦ μέρους τούτου τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Ἐὰν ἤθελεν ἐπικρατήσει ἡ γνώμη, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ καὶ τὸ μέρος τοῦτο ὡς ἔχει, τὸ νομοσχέδιον τῆς χωροφυλακῆς δὲν ὑπάρχει πλέον. Ἐὰν ἤθελεν ἐπικρατήσει ἡ γνώμη, ὅτι πρέπει ἐν τῷ ὀργανισμῷ νὰ ἀναγραφῇ ἡ ἐθελουσία κατάταξις τῶν χωροφυλάκων, θέλει τροποποιηθῆ τὸ περὶ τούτου μέρος τοῦ ὀργανισμοῦ, καὶ θέλει ψηφισθῆ τὸ νομοσχέδιον περὶ χωροφυλακῆς. Τὰ πράγματα δὲν παράγουσι μίαν τοιαύτην ἀπορίαν, ὥστε νὰ ἦναι ἀνάγκη σήμερον νὰ λύσωμεν τὴν ἀπορίαν ταύτην. Ὅταν θέλωμεν ἐπιληφθῆ τῆς συζητήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ, θέλουσι λυθῆ τὰ ζητήματα ταῦτα.

§153ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἔχῃ ὡρισμένην γνώμην ἐπὶ τοῦ συστήματος τῆς στρατολογίας. Ἀναντιῤῥήτως πλεῖστα ὅσα συστήματα ὑπάρχουσι στρατολογίας, οἷον τὸ δι’ ἀπογραφῆς, τὸ δι’ ἐτησίων μερίδων, τὸ δι’ ἐθελοντῶν καὶ πλεῖστα ἄλλα. Τὰ συστήματα ταῦτα ἀποτελοῦσι τὴν βάσιν τῆς συγκροτήσεως τῶν στρατευμάτων ἔν τε εἰρήνῃ καὶ ἐν πολέμῳ. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἔχῃ γνώμην ἐπ’ αὐτῶν, διότι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παραπεμφθῶσι νομοσχέδια εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ἐπιτροπῆς, χωρὶς ἡ Κυβέρνησις νὰ καθορίσῃ τὸν τρόπον τῆς συγκροτήσεως τῶν στρατευμάτων; Τοῦτο εἶναι πρωτοφανὲς, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν προτίθεται νὰ συγκροτήσῃ τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς ἐξ ἐθελοντῶν, ἢ διὰ κληρωτῶν ἐξ ἀπογραφῆς καὶ διὰ μεταθέσεως ἐκ τοῦ πεζικοῦ, ὡς μέχρι τοῦδε γίνεται.

§154Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι πολὺ σπεύδει ὁ κύριος συνάδελφος. Αὐτὰ εἶναι ζητήματα οὐσίας· θέλομεν τὰ συζητήσει, ὅταν φθάσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων.

§155ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἂν καλῶς ἐνόησα τοὺς προαγορεύσαντας, τὰ στρατιωτικὰ νομοσχέδια κατατάσσονται εἰς δύο κατηγορίας. Εἰς μὲν τὴν πρώτην ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, ὅστις καὶ παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπωνομάσθη ὁ κορμὸς, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ δένδρου, εἰς δὲ τὴν δευτέραν τὰ λοιπὰ, ἅτινα λίαν ἐπίσης εὐφυῶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀπεκάλεσε παραφυάδας. Οἱ προαγορεύσαντες ἐπισπεύδουσιν οἱ μὲν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, τοῦ πρωτίστου στρατιωτικοῦ νομοσχεδίου, ἄλλοι δὲ ἐκ τῶν συναδέλφων τὴν ἐπιψήφισιν τῶν δευτερευόντων τοιούτων. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ, Κύριοι, τὸ πρῶτον καὶ κύριον νομοσχέδιον, τὸ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, χάριν μάλιστα τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, οἵτινες δὲν τυγχάνουσι στρατιωτικοὶ, νὰ παρατηρήσω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀφοῦ μάλιστα, ὅπως ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Τριχωνίας, τὸ νομοσχέδιον πολὺ ἀργὰ ἐξετυπώθη καὶ διενεμήθη εἰς τοὺς Βουλευτάς. Λέγω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπισπεύσωμεν, διότι εἰς οὐδὲν Κράτος τοιούτου εἴδους νομοσχέδια συζητοῦνται κατὰ τὴν πρώτην αὐτῶν κατάθεσιν εἰς τὴν Βουλήν. Τὰ νομοσχέδια τὰ στρατιωτικὰ, ὅπως γνωρίζουν μάλιστα οἱ στρατιωτικοὶ συνάδελφοι, συζητοῦνται καὶ ἐν τῷ στρατιωτικῷ κόσμῳ καὶ ἐν ταῖς Βουλαῖς ἐπὶ μακρὸν χρόνον, πρὶν ἢ κατασταθῶσι νόμοι τοῦ Κράτους. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι, προκειμένου ἄλλοτε εἰς τὴν Γαλλίαν νὰ μεταβληθῇ ἡ θητεία ἀπὸ πενταετοῦς εἰς τριετῆ, ἐπὶ μακρὰ ἔτη τὸ ζήτημα συνεζητήθη καὶ ἐν τῷ στρατιωτικῷ κόσμῳ καὶ ἐν ταῖς Γαλλικαῖς Βουλαῖς. Ὥστε εἶμαι τῆς γνώμης τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, καὶ βαίνω μάλιστα μακρότερον, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρέπει νὰ μελετηθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον καὶ ἴσως καὶ εἰς τὴν ἐπερχομένην, νὰ συζητηθῇ δὲ ὄχι μόνον ἐν τῇ Βουλῇ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ στρατιωτικῷ κόσμῳ καὶ διὰ τοῦ τύπου ἀκόμη. Ὑπάρχουσί τινες, καὶ εἷς ἐξ αὐτῶν ὁ προλαλήσας κ. ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς, οἵτινες φρονοῦσιν, ὅτι ὁ χρόνος ἐπισπεύδει, καὶ ὅτι ἡ χώρα δύναται νὰ εὑρεθῇ στρατιωτικῶς ἀπαράσκευος, μὴ ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Περὶ τούτου ἔχω ἐναντίαν γνώμην, διότι ἡ στρατιωτικὴ ὀργάνωσις μιᾶς χώρας δὲν στηρίζεται ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ, δι’ οὗ συντάσσεται ὁ στρατὸς κατὰ συντάγματα ἢ τάγματα. Δύο εἶναι, Κύριοι, οἱ ἀκρογωνιαῖοι λίθοι τῆς στρατιωτικῆς συντάξεως μιᾶς χώρας, ὁ στρατολογικὸς νόμος καὶ ὁ τῆς κινητοποιήσεως. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λυθῇ δι’ ἑνὸς Β. Διατάγματος, καὶ δι’ αὐτὸ εἰς τὸν ὑφιστάμενον ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ ἀναγράφεται διάταξις ῥητὴ, δι’ ἧς δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα διὰ Β. Διατάγματος συντάξῃ τὸν στρατὸν, ὅπως ἤθελε κρίνει καταλληλότερον.

§156Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ὁ νόμος τοῦ 1885 δίδει τὸ δικαίωμα αὐτό.

§157ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Μάλιστα, τοῦτο ἐννοῶ... Ὥστε ὁ λειτουργῶν ὀργανισμὸς δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου, καὶ δὲν βλέπω τὸ ἐπεῖγον τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα μὴ κατὰ τὸν Μάρτιον καὶ Ἀπρίλιον, ὅτε θὰ παρουσιασθῶσιν, ὡς φοβοῦνται, τοιαῦται περιστάσεις, εὑρεθῶμεν ἀνέτοιμοι. Τὸν στρατολογικὸν νόμον τὸν ἔχομεν· ἐπ’ αὐτοῦ θὰ βασισθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς πᾶσαν περίστασιν, ἵνα ὁ στρατὸς συνταχθῇ στρατιωτικῶς· ἂν συνταχθῇ δὲ ὁ στρατὸς κατὰ συντάγματα ἢ κατὰ τάγματα ἢ κατὰ χιλιαρχίας, τοῦτο εἶναι ζήτημα καὶ σκέψις τῆς Κυβερνήσεως. Ὡς δευτερεύοντα παρουσιάζονται τὰ λοιπὰ νομοσχέδια. Δι’ αὐτὰ καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἀνθίσταται, καὶ δὲν πιστεύω νὰ ἔχῃ λόγον νὰ ἀνθίσταται. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα, ἅμα μελετηθῶσιν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ὑποβληθῶσιν αἱ ἐκθέσεις εἰς τὸ Προεδρεῖον, βεβαίως κατὰ τὴν σειράν τῶν θὰ συζητηθῶσι, τινὰ δὲ τῶν νομοσχεδίων τούτων φρονῶ ὅτι εἶναι καὶ δίκαιον νὰ συζητηθῶσι ταχέως, τὰ μὲν διότι εἶναι καθαρῶς ὑπηρεσιακὰ, ὡς τὸ τοῦ Μετοχικοῦ ταμείου, ἴσως καὶ ἄλλο τι, τινὰ δὲ διότι πρόκειται νὰ θεραπεύσωσιν ἀδικήματα γενόμενα εἰς ἀξιωματικοὺς καὶ τὰς οἰκογενείας των, ὡς λ. χ. τὸ νομοσχέδιον περὶ ὁρίου ἡλικίας καὶ τὸ περὶ συμπληρώσεως τῶν θέσεων. Ἰδοὺ ἡ γνώμη μου, Κύριοι, ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ τὰ δευτερεύοντα ἄλλα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν θεωρῶ ὅτι εἶναι ἐπακολουθήματα, οὕτως εἰπεῖν, τοῦ ὀργανισμοῦ. Ὡς πρὸς δὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ χωροφυλακῆς, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο πολὺς ἐπίσης λόγος, δὲν προτίθεμαι, οὔτε εἶναι ἡ κατάλληλος στιγμὴ, νὰ εἰσέλθω εἰς τὰς λεπτομερείας αὐτοῦ, ἀλλ’ ἂν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο προταχθῇ τοῦ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ ἐπιψηφισθῇ ὡς ἔχει, δὲν βλέπω εἰς τί θὰ προσκρούσῃ πρὸς τὸ τοῦ ὀργανισμοῦ, ἔχοντος, ὡς διατείνονταί τινες τῶν συναδέλφων, ἴδιον κεφάλαιον περὶ χωροφυλακῆς. Κατὰ τὴν συζήτησιν βεβαίως θὰ τροποποιηθῇ, συμφώνως πρὸς τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον τῆς χωροφυλακῆς, θὰ μεταβληθῇ δηλ. τὸ κεφάλαιον, τὸ ἀφορῶν τὴν χωροφυλακήν.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν;

§159ΠΕΤΑΛΑΣ. Δὲν συμφωνῶ, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Λοκρίδος συνάδελφον, διότι νομίζω, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ὀργάνωσις τοῦ ἔθνους στηρίζεται κυρίως ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, καθόσον ὁ ὀργανισμὸς εἶναι ὁ μηχανισμὸς, διὰ τοῦ ὁποίου δύναται νὰ γείνῃ ἡ κινητοποίησις τοῦ στρατοῦ καὶ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος περὶ στρατολογίας· ὁ ὀργανισμὸς καθορίζει ὅλας τὰς ἐργασίας, αἵτινες δέον νὰ ἐκτελεσθῶσιν, ἵνα ἐκ τῆς ἐν εἰρήνῃ καταστάσεως μεταβῇ ὁ στρατὸς εἰς τὴν ἐμπόλεμον. Διὰ τοῦτο δὲ πρέπει νὰ περιλαμβάνῃ λεπτομερῶς πάσας τὰς διατάξεις τῆς τοιαύτης μεταβολῆς τοῦ στρατοῦ ἐκ τῆς ἐν εἰρήνῃ καταστάσεως εἰς τὴν ἐν πολέμῳ, τουτέστιν ὅλον τὸν μηχανισμὸν τῆς ἐπιστρατεύσεως. Ἐπειδὴ βεβαίως ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ εἶναι ζήτημα πολὺ σοβαρὸν, ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ μελετηθῇ, καὶ νὰ μελετηθῇ σπουδαίως, διὰ νὰ γείνῃ ὅσῳ τὸ δυνατὸν λεπτομερέστερος καὶ ἀκριβέστερος. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανώσεως τῆς χωροφυλακῆς εἶναι ὅλως ἀνεξάρτητον τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Ἄν δὲ μέχρι τοῦδε ὁ ὀργανισμὸς τῆς χωροφυλακῆς ἀπετέλει μέρος τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, τοῦτο δὲν ἀποδεικνύει ὅτι ὁ ὀργανισμὸς τῆς χωροφυλακῆς εἶναι ἀναπόσπαστον μέρος τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ· εἰς ὅλα τὰ Κράτη σχεδὸν ἡ χωροφυλακὴ δὲν ἀποτελεῖ μέρος τοῦ στρατοῦ, εἶναι βοηθητικὸν σῶμα, τὸ ὁποῖον ἐκπληροῖ ἀλλοτρίας ὑπηρεσίας πρὸς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ στρατεύματος. Ὁ τρόπος δὲ, δι’ οὗ καταρτίζεται ὁ ὀργανισμὸς τῆς χωροφυλακῆς, εἶναι ἀνεξάρτητος ἐπίσης τοῦ τρόπου, δι’ οὗ καταρτίζεται ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, ἑπομένως οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει ὁ ὀργανισμὸς τῆς χωροφυλακῆς πρὸς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸν λόγον, δι’ ὃν νομίζουσιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς εἶναι ἀλληλένδετον πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Ὡς πρὸς τὰ λοιπὰ ὑποβληθέντα στρατιωτικὰ νομοσχέδια, καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ὅτι δηλαδὴ αὐτὰ δὲν συνδέονται πρὸς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ. Εἶναι μᾶλλον νομοσχέδια βοηθητικά, τὰ ὁποῖα σκοποῦσι νὰ κανονίσωσιν εἴτε ζητήματα ὑπηρεσιακὰ, εἴτε ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς διαφόρων νόμων, ἤδη ἰσχυόντων. Τὸ νομοσχέδιον, ἐπὶ παραδείγματι, περὶ πληρώσεως κενῶν θέσεων, νομίζω ὅτι εἶναι νομοσχέδιον ἐπιβαλλόμενον καὶ ἀναπόσπαστον ἐκ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὁρίου ἡλικίας, καθόσον εἶναι ἄδικον οἱ ἀξιωματικοὶ νὰ καταλαμβάνωνται ὑπὸ τοῦ ὁρίου ἡλικίας, ἐνῷ ἠδύναντο νὰ προαχθῶσιν, ὑπαρχουσῶν κενῶν θέσεων.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλσαμάκης. Ἀλλὰ μετὰ τὴν διακοπήν. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ μίαν ὥραν. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 7½ μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 μ. μ.)

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Ὁ βουλευτὴς Ἄρτης κ. Καραπάνος ὑποβάλλει τέσσαρας ἐρωτήσεις πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἐχούσας ὡς ἑξῆς.

§162ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλεῖται ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸς νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας: αʹ) Κατὰ τοὺς γενομένους ὑπολογισμοὺς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, εἰς πόσας ὀκάδας ἀνέρχεται ὁ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις πρὸς θρησκευτικὴν χρῆσιν πωλούμενος ἐτησίως κηρὸς, καὶ εἰς πόσας περίπου ὀκάδας προϋπελογίσθη ὁ πρὸς τὴν αὐτὴν χρῆσιν παρ’ ἐμπόρων πωλούμενος; βʹ) Κατάλογον πασῶν τῶν Μονῶν, ἐμφαίνοντα τὸ ἐτήσιον εἰσόδημα ἑκάστης, τὰς δαπάνας, τὰς εἰσφορὰς καὶ τὰ λοιπὰ βάρη αὐτῆς. γʹ) Εἰς τί ὑπολογίζεται περίπου τὸ ποσὸν, ὅπερ ἕκαστος ἱερεὺς ἐνορίας πρώτης τάξεως λαμβάνει κατ’ ἔτος ἐκ τῆς περιφορᾶς δίσκου καὶ ἐκ τῶν εἰς αὐτὸν χορηγουμένων ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας ἢ ὑπὸ τῶν ἐνοριτῶν, καὶ εἰς τί τὸ ποσὸν, ὅπερ λαμβάνει περίπου ἕκαστος ἱερεὺς ἐνορίας δʹ τάξεως; δʹ) Εἰς τί ποσὸν προϋπολογίζεται περίπου τὸ ὅλον τῶν ἐσόδων τῶν ἀναφερομένων ἐν τῷ ἄρθρῳ 14 τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως Ἱερατικοῦ Ταμείου;»

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§164Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἓν τηλεγράφημα ἐστάλη εἰς πολλοὺς συναδέλφους καὶ εἰς ἐμὲ ἐκ Γαργαλιάνων, διὰ τοῦ ὁποίου ἐκτίθενται πολλαὶ καταχρήσεις, γενόμεναι ὑπὸ ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Ἴσως εἶναι ὑπερβολικὰ τὰ ἐκτιθέμενα, ἀλλ’ εἰς τὸ βάθος θὰ ὑπάρχῃ κἄποια ἀλήθεια. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ, ἂν ἦναι ἀληθῆ τὰ ἐκτιθέμενα.

§165ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι, ὅσα δήποτε καὶ ἐὰν ἦναι ἀληθῆ ἐκ τῶν τηλεγραφουμένων, ταῦτα πρέπει νὰ ἑλκύσωσι τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Τόσον δὲ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὀφείλουσι νὰ ἐξετάσωσι τὸ ζήτημα, διότι τὸ τηλεγράφημα ἀναφέρει πράγματι ὄργια.

§166Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ τηλεγράφημα ἀπεστάλη καὶ εἰς ἐμὲ πρὸ τριῶν ἡμερῶν. Ἔγραψα ἀμέσως εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ παρεκάλεσα, ἵνα διατάξῃ τὸν Εἰσαγγελέα νὰ ἐξετάσῃ, καὶ ἂν ἦναι ἀληθῆ τὰ καταγγελλόμενα, νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον.

§167Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ζητήσῃ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπὼν ταύτην τὴν στιγμήν, ὅπως οὗτος φωτίσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῶν ἐνεργειῶν, τὰς ὁποίας ἔκαμε.

§168Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως, ὅταν γνωσθῶσι τὰ ἀποτελέσματα.

§169ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ὁ κύριος συνάδελφος ἐξ Ἄρτης δὲν ἠξεύρει ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῆς Τριφυλίας. Ἔχομεν ἐκεῖ δύο ἢ τρεῖς φυγοδίκους, οἱ ὁποῖοι ἐκδίδουσιν ἰραδέδες καθ’ ἑκάστην, καὶ λέγουσιν εἰς τὸν ἕνα: «σοῦ ἀπαγορεύομεν νὰ ὑπάγῃς νὰ καλλιεργήσῃς τὸ κτῆμά σου, διότι ἡμεῖς δὲν τὸ ἐπιτρέπομεν, καὶ ἂν τολμήσῃς νὰ ὑπάγῃς νὰ καλλιεργήσῃς, θὰ σὲ σκοτώσωμεν!» καὶ ἐσκότωσαν 2 ἢ 3 ἀνθρώπους, διότι ἐτόλμησαν, ἐναντίον τῆς διαταγῆς τῶν φυγοδίκων, νὰ καλλιεργήσουν τὸ κτῆμά των! Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ σᾶς λέγουν: «θὰ πληρώσῃς 4,000 δραχμὰς, τὰς ὁποίας χρεωστεῖς εἰς τὸν δεῖνα, καὶ ἂν δὲν πληρώσῃς αὐτὰς, σὲ πυροβολῶ καὶ σὲ φονεύω!» Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις! Ὁ κ. Καραπάνος, ζητεῖ νὰ πείσῃ τὴν Βουλὴν, ὅτι μετῆλθον βίαν τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα, διότι ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των μετ’ αὐστηρότητος· τοῦτο δυνατὸν νὰ ἔγεινεν, ἀλλ’ εἶναι ἀναγκαία ἡ περιστολὴ τοῦ ἐγκλήματος. Ἐὰν θέλετε νὰ συνηγορῆτε ὑπὲρ τῆς τιμωρίας τῶν ἀνθρώπων τῆς δημοσίας τάξεως, βεβαίως οἱ φυγόδικοι θὰ ἔλθωσιν ἐδῶ νὰ ἐπιβάλωσι τὸν νόμον των, καὶ νὰ σᾶς εἴπωσιν, ἐκδίδοντες ἰραδέ: «Κύριε Πρόεδρε, σᾶς ἀπαγορεύομεν νὰ καθίσητε εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἄλλως θὰ σὲ φονεύσωμεν!» καὶ ἂν δὲν ὑπακούσητε εἰς τὸν ἰραδὲ, θὰ φονευθῆτε, διότι ἐλάβατε τὸ θάῤῥος νὰ καθίσητε ἐπὶ τῆς ἕδρας τοῦ Προέδρου! (γέλωτες). Ὁ κ. Καραπάνος καὶ οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι γελοῦν, κατοικοῦσιν ἐν Ἀθήναις, δὲν κατοικοῦσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἵνα ἴδωσι, ποία εἶναι ἡ ζωὴ τῶν κατοίκων τῶν ἐπαρχιῶν. Νομίζουσιν ὅτι ἡμεῖς καθήμεθα ἐπὶ ῥόδων, ὅπως οἱ ἐδῶ, ὅπου ἕκαστος λαμβάνει ἓν τηλεγράφημα καὶ τὸ ἀνακοινοῖ πρὸς ἐπίδειξιν, ὡς ὁ φίλος μου κ. Μερλόπουλος, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἐπιδείξῃ κοινοβουλευτικὴν ἱκανότητα, καὶ φωνάζουσιν ὅτι τὰ ἀποσπάσματα ἔκαμον τοῦτο καὶ ἐκεῖνο. «Ὑψώσατε φωνὴν, διότι κατεστράφη ὁ κόσμος!» διατί; διότι ἔδειξαν κἄποιαν αὐστηρότητα τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν φυγοδίκων. Καὶ γράφουσιν αἱ ἐφημερίδες: «ὁ καϋμένος ὁ δεῖνα Βουλευτὴς εἶπε τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐκαυτηρίασε τὰ ὄργανα τῆς ἀρχῆς!» διατί; διότι ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των, καὶ διότι ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των νὰ τιμωρηθῶσι, καὶ ν’ ἀφεθῶσιν ἐλεύθεροι οἱ φυγόδικοι νὰ διαπράξωσι καὶ ἄλλα ἐγκλήματα! Εἶναι Πολιτεία αὐτή; Πρέπει νὰ συζητῶνται τὰ πράγματα αὐτά, ἐν τῇ Βουλῇ; Ζητεῖτε νὰ ἀμειφθῶσιν οἱ ἐγκληματίαι, διότι ἠρνήθησαν τοὺς νόμους τῆς πατρίδος, καὶ νὰ τιμωρηθῶσιν οἱ φρουροὶ τῶν νόμων καὶ τῆς κοινωνίας καὶ τῆς Πολιτείας· διατί; διότι δύο κακοῦργοι θέλουσι νὰ ἐπιβάλωσι τὸν νόμον των! Λυποῦμαι, Κύριοι, διὰ τὸν κ. Καραπάνον, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ πλουσιώτερος ἐν τῇ Ἀνατολῇ (ἱλαρότης), καὶ ὅστις, μὴ θέλων ν’ ἀναμετρήσῃ τὰς συνεπείας τῆς ἀνακοινώσεως τοιούτου τηλεγραφήματος, γίνεται ἀκουσίως ἔνοχος τῆς καταστροφῆς τῆς δημοσίας τάξεως· καὶ τοῦτο καταφαίνεται ἐξ αὐτοῦ τοῦ τηλεγραφήματος, διότι ὁ τηλεγραφῶν, εὑρισκόμενος ἐν ἀδίκῳ, τηλεγραφεῖ πρὸς ἄλλους, μὴ γνωρίζοντας τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, καὶ οὐχὶ εἰς ἐμὲ τὸν συμπολίτην του, ὅπως διὰ τῶν ψευδῶν παραστάσεων ἐπιτύχῃ τὴν ἀναστολὴν τῆς καταδιώξεως τῶν φυγοδίκων καὶ τὴν τιμωρίαν τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας! Ἀλλ’ ὅταν ὁ πατὴρ διὰ τὰ ἐγκλήματα τοῦ υἱοῦ του ἔχῃ τὸ θάῤῥος νὰ ἐνασμενίζηται εἰς τὰ καφφενεῖα καὶ νὰ ἐξυμνοῖ τὸν υἱόν του διὰ τὰς πράξεις του, δὲν εἶναι συνεργὸς τῶν πράξεων αὐτῶν καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ πάθῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔπαθε; Πρέπει, Κύριοι, νὰ ἤμεθα προτεκτικώτεροι εἰς τὰ ἐκσφενδονιζόμενα τηλεγραφήματα, διότι δι’ αὐτῶν οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις νομίζουσιν ὅτι δύνανται νὰ εὕρωσι Βουλευτάς, οἵτινες νὰ ὑποστηρίξωσι τὴν κακοήθειαν καὶ τὸ ἔγκλημά των. Ἓν ὄργανον τῆς ἀρχῆς ἔδωκε π. χ. εἴς τινα ἓν ῥάπισμα, πρὸς περιστολὴν τῆς ἐγκληματικότητός του, καὶ αὐτὸς ἀμέσως τηλεγραφεῖ «ὑψώσατε φωνήν!» διότι δῆθεν ἀδικεῖται. Καὶ ὕψωσα φωνὴν ἐν τῇ Βουλῇ· καὶ μὲ τοῦτο; (γέλωτες) ὄχι μόνον δὲν ὠφέλησα τὸ παράπαν, ἀλλ’ ἔβλαψα διὰ τῆς ὑψώσεως τῆς φωνῆς, διότι κατέστησα δειλὰ πλέον τὰ ὄργανα τῆς ἀρχῆς, μὴ δυνάμενα νὰ ἐκπληρῶσι τὸ καθῆκόν των. Οὕτω δὲ συμπεριφερόμενοι, δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν πλέον Πολιτείαν.

§170ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶμαι εὐχαριστημένος, διότι ἔδωκα ἀφορμὴν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Τριφυλίας νὰ ἐκφράσῃ τὴν ἀγανάκτησίν του εἰς τὴν Βουλὴν διὰ πράξεις, αἱ ὁποῖαι δικαίως ἤγειραν τὴν ἀγανάκτησιν ὅλης τῆς Βουλῆς. Ἐὰν πράγματι ὑπάρχωσι φυγόδικοι τόσον ἐπίφοβοι καὶ τοιαῦτα διαπράττοντες ἐν Τριφυλίᾳ, ἔχει καθῆκον ἡ Κυβέρνησις διὰ παντὸς μέσου νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν σύλληψιν αὐτῶν. Ἀλλὰ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι καὶ ὁ κ. Κοκκέβης θὰ ἦναι σύμφωνος μαζύ μου, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται οὔτε εἰς τὰ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα, οὔτε εἰς οἱανδήποτε ἄλλην ἀρχήν, νὰ πράττωσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τὸ ἀνακοινωθὲν τηλεγράφημα ἀναφέρει, δηλ. νὰ συλλαμβάνωσιν ἀντὶ τοῦ υἱοῦ τὸν πατέρα, γέροντα ἄνθρωπον, νὰ τὸν δέρωσι καὶ νὰ τὸν κρεμῶσι, νὰ συλλαμβάνωσιν ἐπίσης τὴν μητέρα, νὰ τὴν κρεμῶσιν ἐκ τοῦ δένδρου, καὶ νὰ διαπράττωσιν ὅσα τὸ τηλεγράφημα ἀναφέρει. Τοῦτο, δὲν ἀμφιβάλλω, δὲν παραδέχεται οὔτε ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Τριφυλίας. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι, ὅπως ἐγὼ τὸν ἤκουσα εὐχαρίστως, ἀγανακτοῦντα διὰ τὴν κατάστασιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ του, οὕτω καὶ ὁ φίλος μου κ. Κοκκέβης θὰ ὑποστηρίξῃ τὴν γνώμην, ὅτι τοιαύτη καταδίωξις δὲν πρέπει νὰ γίνεται κατ’ ἄλλων, ἀλλὰ κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐκδίδουσι τοὺς ἰραδέδες, κατὰ τὸν κ. Κοκκέβην.

§171ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Σήμερον, κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν ἀνικάνων ὑπαξιωματικῶν, καὶ συνεπῶς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θέλει συζητηθῆ ταχέως. Ἀλλὰ πρὶν ἡ Βουλὴ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα τῶν εἰς διαθεσιμότητα τεθέντων ὑπαξιωματικῶν. Ἐν τῷ πίνακι δὲ νὰ ἀναγράφηται ὁ κλάδος, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκει ἕκαστος, ὡς καὶ ὁ χρόνος τῆς ὑπηρεσίας ἑνὸς ἑκάστου. Τὸν πίνακα δὲ τοῦτον ζητῶ, ἵνα, ὅταν θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καταδειχθῇ κατὰ πόσον θ’ ἀποβῇ ὠφέλιμον ἢ ἐπιβλαβές.

§172Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὑπέβαλον αὐτὸν, κύριε Βουλευτά, ἀλλὰ τὸν ὑποβάλλω καὶ ἐκ δευτέρου.

§173ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ὁ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὑποβληθεὶς πίναξ δὲν περιέχει πάσας τὰς ἤδη ζητουμένας παρ’ ἐμοῦ πληροφορίας. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ δὲ ταύτῃ, κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἔλαβε γνῶσιν κλοπῆς τινος, καὶ τί ἔπραξεν ἀφοῦ ἔλαβε γνῶσιν, κλοπῆς συμβάσης εἰς τὰς γαιανθρακαποθήκας Πειραιῶς. Ὡς μ’ ἐπληροφόρησαν πρὸ τεσσάρων ἢ πέντε ἡμερῶν, ἐν καιρῷ νυκτὸς, περὶ τὴν 1 μετὰ τὸ μεσονύκτιον, οἱ ἐπὶ τῶν θωρηκτῶν πλοίων σκοποὶ διέκριναν 5 ἢ 6 κάῤῥα πρὸ τῶν ἀποθηκῶν τοῦ Δημοσίου, καὶ ἀμέσως ἐκάλεσαν τὴν φρουρὰν εἰς τὰ ὅπλα, αὕτη δ’ ἐξελθοῦσα συνέλαβε τοὺς καῤῥαγωγεῖς, οἵτινες ἐπὶ τῶν κάῤῥων των εἶχον φορτώσει γαιάνθρακας, οὓς εἶχε παραδώσει πρὸς αὐτοὺς ὁ φύλαξ τῶν ἀποθηκῶν, ὡς αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ὡμολόγησαν, ἐνώπιον τοῦ κ. Λιμενάρχου ὁδηγηθέντες. Δὲν γνωρίζω ἐὰν συνελήφθη ὁ φύλαξ, ἢ ἐὰν οἱ καῤῥαγωγεῖς ἐφυλακίσθησαν ἢ ἀπελύθησαν, ἢ ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς διέταξε τὴν σύλληψιν τοῦ φύλακος, ἢ τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας. Ἓν μόνον ἔμαθον θετικῶς, ὅτι ὁ φύλαξ οὗτος πρὸ πολλοῦ χρόνου εἶχε καταγγελθῆ ὡς κλέπτων τοὺς γαιάνθρακας τοῦ Δημοσίου, καὶ ὅτι ἡ ὑπηρεσία οὐδὲν ἔπραξεν, ἐπειδὴ ἦτο φίλος τοῦ κόμματος.

§174Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἀμέσως θέλω ἀπαντήσει ὑμῖν. Ὅταν ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἠθέλησα νὰ ἐπισκεφθῶ τὰς ἀποθήκας τῶν γαιανθράκων ἐν Πειραιεῖ. Κατῆλθον λοιπὸν εἰς Πειραιᾶ, καὶ εἶδον τὰς γαιανθρακαποθήκας. Συνέλαβον τὴν ἰδέαν, ὅτι εὐχερῶς ἐκ τοῦ μέρους, ἐν ᾧ εἰσιν ἱδρυμέναι, δύνανται νὰ κλέπτωνται οἱ γαιάνθρακες. Ἀμέσως ἦλθον εἰς συνεννόησιν πρὸς τὸν Διευθυντὴν τοῦ Ναυστάθμου καὶ πρὸς τὸν διευθύνοντα τὸ τμῆμα τῶν φάρων καὶ φανῶν, ὅστις διευθύνει καὶ τὰ δημόσια ναυτικὰ κτίρια, ἵνα ἱδρυθῶσιν αἱ γαιανθρακαποθῆκαι ἐν τῷ Ναυστάθμῳ, πρὸς περιφρούρησιν τῶν γαιανθράκων. Μετέβη ὁ ἁρμόδιος μηχανικὸς εἰς τὸν Ναύσταθμον, συνετάχθη ἔκθεσις καὶ σχεδιόγραμμα, ἀλλ’ ἀπεδείχθη, ὅτι, ἵνα αἱ γαιανθρακαποθῆκαι μετενεχθῶσιν ἐκεῖ, εἶναι ἀνάγκη ἐκβαθύνσεως μέρους τινὸς τῆς παραλίας, ὅπως σχηματισθῇ ἀποβάθρα, δηλαδὴ ἀπαιτεῖται ἐργασία, δι’ ἣν δέον νὰ δαπανήσωμεν, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, 30,000 δραχμῶν. Ἑπομένως, συμβουλευόμενος τὴν ὑπηρεσίαν, εὗρον, ὅτι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταφερθῶσιν αἱ γαιανθρακαποθῆκαι ἐκ Πειραιῶς, ὅπου βεβαίως κακῶς ἔχουσιν, εἰς τὸν Ναύσταθμον. Παρετήρησα ὅμως καὶ ἄλλο τι μετὰ πολλῆς περιεργείας ἐν ταῖς γαιανθρακαποθήκαις Πειραιῶς· παρετήρησα, ὅτι ὁ τοῖχος, ὁ περιβάλλων τὰς ἀποθήκας, δὲν εἶχε τὸ ὕψος ἐκεῖνο, ὅπερ ὤφειλε νὰ ἔχῃ· παρετήρησα συγχρόνως, ὅτι πρὸς τὸ ὄπισθεν μέρος ὑπῆρχεν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν μικρά τις θύρα, λίαν ὕποπτος. Ὑπέθεσα ὅτι ἐν καιρῷ νυκτὸς ἐκ τῆς θύρας ἐκείνης, τῆς ὀπισθίας, εἶναι δυνατὸν νὰ κλέπτωνται οἱ γαιάνθρακες, ἐὰν ὁ φύλαξ δὲν ἤθελε φρουρεῖ καλῶς. Διὰ τοῦτο διέταξα ἀμέσως καὶ ἐφράχθη ἡ ὀπισθία θύρα, ὑψώθησαν δὲ καὶ οἱ τοῖχοι τῶν ἀποθηκῶν περὶ τὰ 3 ἢ 4 μέτρα. Ἑπομένως ἐλήφθησαν πάντα τὰ κατάλληλα μέτρα, ἵνα ἐμποδισθῇ πᾶσα τυχὸν ἀφαίρεσις τῶν γαιανθράκων. Πρὸ τριῶν ἢ τεσσάρων ἡμερῶν ἐγένετο γνωστὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τὸ ἑξῆς γεγονός. Ὅτι περὶ τὴν μίαν μετὰ τὸ μεσονύκτιον, ὡς ἀκριβῶς ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτής, δύο κάῤῥα, καὶ οὐχὶ πέντε, ἐτοποθετήθησαν εἰς τὴν θύραν, τὴν πρὸ τῶν γαιανθρακαποθηκῶν. Ὁ ἐπιστάτης τῶν γαιανθρακαποθηκῶν δὲν εὑρίσκετο κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἐκεῖ, εἶχεν ὑποκατάστατον, ὅτι δὲ ὁ ὑποκατάστατος μετὰ τῶν καῤῥαγωγέων εἶχον ἐπιχειρήσει νὰ μεταφέρωσι τοὺς δημοσίους γαιάνθρακας εἰς τὰς ἀποθήκας ἰδιωτῶν. Ὁ φρουρῶν σκοπὸς ἐπί τινος τῶν θωρηκτῶν ἡμῶν, ἐλλιμενισμένων ἐκεῖ πλησίον, εἰς ἀπόστασιν μέτρων τινῶν, εἰδοποίησε τὸν ἀξιωματικὸν τῆς φυλακῆς· ἀμέσως ἐπέβησαν λέμβου 15–20 ναῦται, περιεκύκλωσαν τὰς γαιανθρακαποθήκας καὶ συνέλαβον τοὺς καῤῥαγωγεῖς καὶ τὸν ὑποκατάστατον, νομίζω, τοῦ ἐπιστάτου, μόλις εἶχον ἀρχίσει νὰ ἐπιλαμβάνωνται τῆς κλοπῆς. Εὐθὺς ὡς ἀνεκοινώθη τοῦτο εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, αὐθωρεὶ ἀπέλυσα τὸν ἐπιστάτην, εἰδοποίησα δὲ τὴν Εἰσαγγελίαν, ἵνα δραστηρίως ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως. Ὁ λιμενάρχης τοῦ Πειραιῶς ἐπελήφθη τῶν ἀνακρίσεων, ἃς διεβίβασεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Ἀθήναις Πλημμελειοδικῶν. Τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἀνακρίσεων δὲν μοὶ ἀνεκοινώθη εἰσέτι. Ὅταν μοὶ ἀνακοινωθῇ, θέλω ὑποβάλει αὐτὸ εἰς τὴν Βουλήν, ἀφοῦ ζητεῖται. Πᾶν ὅ,τι ἐδύνατο νὰ πράξῃ ἡ ὑπηρεσία, ἦτο τοῦτο, νὰ φράξῃ τὴν θύραν τὴν ὀπισθίαν, νὰ ὑψώσῃ τοὺς τοίχους τῶν γαιανθρακαποθηκῶν 3 ἢ 4 μέτρα, καὶ νὰ ἔχῃ φύλακα ἐκεῖ. Ἐὰν ὁ φύλαξ ἀπεδείχθη κακῆς πίστεως, νομίζω ὅτι οὐδεὶς πταίει.

§175ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Εἷς φύλαξ εἶναι ἢ πέντε;

§176Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἷς καὶ μόνος φύλαξ ὑπάρχει ἐν ταῖς ἀποθήκαις Πειραιῶς, ὀνόματι Μπούκλας, ὅστις καὶ αὐθωρεὶ ἀπελύθη. Προσθέτω δὲ καὶ τὸ ἑξῆς, ὅτι, ἐπειδὴ ἐν Πάτραις εὑρέθη ὅτι εἶναι ὅλως περιττὴ ἡ γαιανθρακαποθήκη, καθόσον δὲν χρησιμεύει, εἰς ἄλλο τι ἢ ὅπως μισθοδοτῆται εἷς φύλαξ, κατήργησα ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τὴν γαιανθρακαποθήκην Πατρῶν. Ἐπειδὴ δὲ συνέβη ἐν Πειραιεῖ ὅ,τι ἀνεκοίνωσα, σκέπτομαι, ἵνα εἰς τὰς δύο ἢ τρεῖς ἄλλας γαιανθρακαποθήκας τοποθετήσω ὑπαξιωματικοὺς τοῦ στόλου.

§177ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προκειμένου νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου ͵ΒΜΕʹ τοῦ ἔτους 1892 περὶ ἐλέγχου τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος», ὑποβάλλω μίαν ἀναφορὰν πολιτῶν ἐξ Αἰγίου, παρακαλούντων τὴν Βουλήν, ὅπως ἀρθῇ τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ περιορίζον τὴν ἐλευθέραν ἐξαγωγήν τοῦ σταφιδοκάρπου, ὡς ἐπιζήμιον καὶ ἐπιβλαβές.

§178ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Νὰ ζητήσητε νὰ καταργηθῇ ὁ νόμος.

§179ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ καταργηθῇ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νόμου· τοῦτο ζητοῦσιν οἱ ἀναφερόμενοι.

§180ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐπὶ σκοπῷ νὰ διευκολύνω τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, τὸν ζητήσαντα τὰς πληροφορίας διὰ τὴν παραβίασιν τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Ἀργοστολίου, θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσαγάγῃ τὰς ἑξῆς πληροφορίας, καθόσον, δι’ ὅσων ἐξέθηκεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἀπέδειξεν ὅτι εὑρίσκεται εἰς παντελῆ ἄγνοιαν τοῦ τε νομικοῦ καὶ τοῦ πραγματικοῦ μέρους τοῦ ζητήματος· διότι βεβαίως, ἐὰν εἶχε πλήρη γνῶσιν, δὲν θὰ ἐξέθετεν ὅσα εἶπεν ὡς πρὸς τὰς ἀποζημιώσεις, εἰς ἃς εὐθύνεται τὸ Δημόσιον, ὡς πρὸς τὸ μέγεθος τῶν ἀποζημιώσεων, ὡς πρὸς τὴν παράβασιν τοῦ Συντάγματος καὶ τὰ λοιπά, ὡς τοῦτο θὰ ἀποδειχθῇ μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων καὶ τὴν εὐρεῖαν ἐξέτασιν τῆς ὑποθέσεως. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ προσκομίσῃ καὶ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλήν: 1) Τὸν φάκελλον τῶν ἐγγράφων τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν οἰκοδομὴ τοῦ ἡλιακοῦ καὶ περιτοιχίσματος, δι’ ὧν ὁ Γεράσιμος Καμῆλος κατέλαβε μέρος τῆς ὁδοῦ. 2) Τὸν φάκελλον τῶν ἐγγράφων, τῶν ἀφορώντων εἰς τὸν ἰσόγειον οἰκίσκον, τὸν ἄνευ ἀδείας οἰκοδομηθέντα, δι’ οὗ κατελήφθη ὁλόκληρος ἡ ὁδὸς, ἡ δίδουσα συγκοινωνίαν εἰς τὴν παραπλεύρως τῆς ὁδοῦ τῶν δικαστηρίων κειμένην ὁδόν. 3) Τὴν πληροφορίαν ἐὰν ἐκτὸς τοῦ παρὰ τῷ γραφείῳ τοῦ μηχανικοῦ εὑρισκομένου σχεδίου τῆς πόλεως ὑπάρχῃ καὶ ἕτερον παρὰ τῇ Δημαρχίᾳ Ἀργοστολίου ἀκριβὲς καὶ μὴ παραπεποιημένον. 4) Νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν τὸ ἀνωτέρω ἐν τῷ γραφείῳ τοῦ μηχανικοῦ σχέδιον ἦναι παραπεποιημένον καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ ἐκκρεμὴς ἐπὶ παραποιήσει καταγγελία, καὶ τί ἐπὶ ταύτης ἐγένετο. 5) Νὰ κατατεθῇ ἀπόσπασμα σχεδίου μετὰ σημειώσεως τῶν ἐπὶ τῆς καταληφθείσης παραπλεύρου ὁδοῦ εὑρισκομένων οἰκιῶν, καὶ ἐνδεικνύον τὸ καταληφθὲν παρὰ τοῦ κ. Καμήλου μέρος τῆς ὁδοῦ. 6) Νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, πότε ἐστάλη ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου, ἡ ἐπικυροῦσα τὴν τοῦ μηχανικοῦ, καὶ ἐὰν μέχρι τοῦδε ἐκοινοποιήθη παρὰ τῶν ἁρμοδίων. 7) Νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν κατὰ Δεκέμβριον τοῦ 1894 ἐστάλη εἰς τὸ γραφεῖον ἐν Κεφαλληνίᾳ ἀπόσπασμα τοῦ σχεδίου, καὶ ἐὰν εἰσέτι ἐτελείωσεν ἡ οἰκοδομή. 8) Νὰ κατατεθῇ, εἰ δυνατὸν, τὸ παραπεποιημένον σχέδιον. 9) Νὰ πληροφορήσῃ ὡσαύτως τὴν Βουλὴν, ἐὰν ὁ κ. Διευθυντὴς τῶν δημοσίων ἔργων ἀντελήφθη ἰδίοις ὄμμασι τὴν παράβασιν, καὶ ποία ἡ ἐκ τῆς παραβάσεως γνώμη του, ὡς πρὸς τὴν ζημίαν τῶν κατοικούντων εἰς τὴν ὁδὸν, ἐφ’ ἧς ἐγένετο ἡ παράβασις διά τε τῆς καταλήψεως μέρους αὐτῆς καὶ τῆς ἀφαιρέσεως τῆς συγκοινωνίας διὰ τῆς καταλήψεως ὁλοκλήρου τῆς ἑτέρας ὁδοῦ.» Μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων τούτων καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης, εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος θέλει πεισθῆ, ὅτι κακῶς ἔπραξε νὰ φέρῃ τὸ ζήτημα ἐντὸς τῆς Βουλῆς, καὶ ὅτι ὤφειλε νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὸ στάδιον τῆς δημοσιογραφίας, ὅπου ἐρήμην δύναται καὶ νὰ καταγγέλλῃ ὅσα θέλῃ καὶ ὅσας θέλῃ πράξεις ν’ ἀποδίδῃ εἰς τοὺς ἀντιπάλους του, δι’ ὅσων εὐαρεστεῖται νὰ γράφῃ.

§181ΡΩΜΑΝΟΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, φρονῶ, ὅτι οἱ Βουλευταὶ δὲν δύνανται ἄλλως νὰ ἐπικοινωνῶσι μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰμὴ ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ ὅτι δὲν δύνανται ἄλλως νὰ ἀπευθύνωσι πρὸς αὐτὸν τὰ παράπονά των, ὅταν νομίζωσιν ὅτι δικαιώματα τῶν συμπολιτῶν των καταπατοῦνται. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον καὶ ἐγὼ ἀπηύθυνα σήμερον μίαν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, ὅστις εὐηρεστήθη νὰ ἀπαντήσῃ, ὅτι θέλει μοὶ παράσχει τὰς αἰτηθείσας πληροφορίας, ἅμα τὰς λάβῃ παρὰ τοῦ ἁρμοδίου τμηματάρχου. Ἐνόμισα δὲ περιττὸν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν μὲ ζήτημα μικροπολιτικῆς τῆς ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύωμεν ἐγὼ καὶ ὁ συνάδελφός μου κ. Βαλσαμάκης, ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐνόμισε πρέπον νὰ εἴπῃ ὅσα εἶπε περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ καὶ εἰς ἐμὲ νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις περὶ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως. Τὴν ὑπόθεσιν ταύτην ὑπεκίνησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος πρὸ ὀλίγου, τὴν ὑπεκίνησε δὲ ἐξ ἐμπαθείας πρὸς ἔγκριτον συμπολίτην μας, ὅστις δὲν τυγχάνει φίλος του πολιτικός. Καὶ ἀφοῦ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐζήτησε τόσας πληροφορίας, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ δώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ μίαν ἀκόμη πληροφορίαν, σχετικὴν πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, τὴν πληροφορίαν ἐὰν τὴν αὐτὴν ὁδὸν, ἣν ζητεῖ σήμερον νὰ ἀνοίξῃ, δὲν ἔκλεισεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος πρὸ τεσσάρων ἐτῶν διὰ τῆς οἰκοδομήσεως οἰκίας τινὸς, εἰς ἣν κατοικεῖ μάλιστα ὁ ἐκ Πάλλης συνάδελφος κ. Φορέστης, καὶ ἂν τὸ βουλευτικόν του ἀξίωμα δὲν μεταχειρίζηται ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅπως ἐνεργῇ ἐν τοῖς γραφείοις τῶν Ὑπουργείων ὅσα ἐνεργεῖ (φωναί: τί εἶναι αὐτά! Αὐτὰ δὲν λέγονται ἐν τῇ Βουλῇ). Ἐγὼ, Κύριοι, οὐδὲν ἄλλο ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, εἰμὴ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ δικαίου. Εἶπον πρὸς αὐτὸν, ζητεῖτε νὰ καταδαφίσητε μίαν οἰκίαν ἑνὸς συμπολίτου μου, ἐπειδὴ δὲν τυγχάνει φίλος τοῦ ὑπουργικοῦ Βουλευτοῦ, ὀφείλετε νὰ τὸν ἀποζημιώσητε, ἐπειδὴ ῥητὸν ἄρθρον τοῦ Συντάγματος ὁρίζει τοῦτο, ἢ νὰ ἐγκρίνητε τὸ ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κρανίων, ὅπερ ὁρίζει, ὅτι τὸ σχέδιον τῆς πόλεως πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ὡς πρὸς τὴν περὶ ἧς πρόκειται οἰκίαν. Ἀναμένω νὰ μοὶ δώσῃ τὰς αἰτηθείσας πληροφορίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ θὰ ἐπανέλθω τότε εἰς τὸ ζήτημα.

§182ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐὰν ἐκ μέρους μου ὑπάρχῃ ἐμπάθεια ἢ ὄχι, ἀποδεικνύει ἡ ἀπάθεια, μεθ’ ἧς διαπραγματεύομαι τὸ ζήτημα. Ἀπ’ ἐναντίας ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, ὁ ὁποῖος μάλιστα, ὡς ἐκ τοῦ ἰδιάζοντος χαρακτῆρος τοῦ διπλωμάτου, πρέπει νὰ διακρίνηται ἐπὶ ἀπαθείᾳ καὶ λεπτότητι τρόπων καὶ εὐγενείᾳ συμπεριφορᾶς, εἰς τοὺς παρατηρήσαντας πῶς συμπεριφέρεται ἔδωκε πλήρη ἀπόδειξιν τῆς ἐμπαθείας, ἥτις τὸν ἐμπνέει, διότι ἄνευ ἀφορμῆς ἐπετέθη κατ’ ἐμοῦ καὶ μὲ ἐμέμφθη, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἀπόῤῥοια τῆς ἐμπαθείας μου! Καὶ ὑπάρχει τοιοῦτον τὸ θράσος αὐτοῦ, ὥστε, ἐνῷ ὁ συμπολίτης του, ἐρειδόμενος εἰς τὴν προστασίαν, ἣν εἶχε κατ’ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν παρὰ τῶν Βουλευτῶν τῶν ὑποστηριζόντων τὴν Κυβέρνησιν Τρικούπη, ἀναιδῶς καὶ ἄνευ ἀδείας κατέλαβεν ὁλόκληρον ὁδὸν, ἐμποδίσας τοιουτοτρόπως τὴν συγκοινωνίαν εἰς τοὺς περιοίκους καὶ τὴν συνοικίαν, καὶ ἐζημίωσε τὴν οἰκίαν μου, καταλαβὼν τὴν ὁδὸν, διὰ τῆς ὁποίας συγκοινωνεῖ μετὰ τῆς λεωφόρου τῶν δικαστηρίων, καὶ ἐνῷ εἶχεν οἰκόπεδον ἐκτεταμένον, ἵνα κατασκευάσῃ τὸ ἡλιακόν του, κατέλαβεν 68 μέτρα ἐκ τῆς δημοσίας ὁδοῦ, περικλείσας αὐτὰ εἰς τὸ οἰκόπεδόν του, καὶ ἐμποδίζων τὸν ἀέρα, τὸν ἥλιον, τὸ φῶς καὶ τὴν θέαν εἰς τὰς γειτονικὰς οἰκίας, μ’ ὅλα ταῦτα, λέγω, καὶ κατόπιν ὅλων αὐτῶν τῶν ἀνδραγαθημάτων τοῦ ἐξαδέλφου τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἔρχεται οὗτος μὲ τὸ θάῤῥος τοῦ βουλευτικοῦ τίτλου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἵνα καταγγείλῃ πρᾶξιν, διὰ τὴν ὁποίαν μόνος ἐγὼ δικαιοῦμαι νὰ παραπονεθῶ, διότι ἐπιδιώκω δικαίωμα, τὸ ὁποῖον στηρίζεται ἐπὶ ῥητῶν διατάξεων τοῦ νόμου, κατὰ τὰς ὁποίας κατεδαφίζεται ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀποζημιώσεως ἡ οἰκοδομὴ τοῦ ἄνευ ἀδείας οἰκοδομήσαντος, τοῦ δὲ οἰκοδομήσαντος δι’ ἀδείας τοῦ μηχανικοῦ, ἀλλὰ κατὰ παράβασιν τοῦ σχεδίου, κατεδαφίζεται ὡσαύτως, καὶ μόνον δικαίωμα ἀποζημιώσεως ἔχει οὗτος κατὰ τοῦ Δημοσίου. Καὶ ὅμως ἔχει τὴν ἀναίδειαν ὁ κ. συνάδελφος νὰ παρίσταται καὶ νὰ μὲ καταγγέλλῃ ὅτι κινοῦμαι ἐξ ἐμπαθείας, διότι ἐπιδιώκω τὸ δίκαιον καὶ τὴν προστασίαν τῶν δικαιωμάτων τῶν συμπολιτῶν μου καὶ τῆς ἰδιοκτησίας μου! Ἔχει ἐκδοθῆ ἀπόφασις ἀπὸ τὸν Ἰούλιον τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἀπέβλεψεν οὔτε εἰς φιλίαν πολιτικὴν, οὔτε εἰς φιλίαν ἀτομικὴν, ἀλλ’ ἠθέλησε νὰ ἐρευνήσῃ ἀκριβῶς καὶ ἐπισταμένως τὴν ὑπόθεσιν, καὶ νὰ ἐξαποστείλῃ καὶ ἐπιθεωρητὴν ἐπὶ τόπου, ἵνα ἀντιληφθῇ, ἐὰν πραγματικῶς ὑπῆρχον αἱ καταγγελλόμεναι παραβάσεις τοῦ σχεδίου καὶ τοῦ νόμου, καὶ προσεπάθησε μάλιστα νὰ συμβιβάσῃ τὴν ὑπόθεσιν, ἐγὼ δὲ, ἐνδίδων εἰς τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὰς συστάσεις φίλων, ἐνέδωκα οὐ μόνον νὰ μὴ κατεδαφίσῃ τὸν ἰσόγειον οἰκίσκον καὶ νὰ ἀνοίξῃ τὴν ὁδὸν παραπλεύρως τούτου, ἐπὶ τοῦ μείναντος τεμαχίου ἐδάφους μεταξὺ τούτου καὶ τῆς οἰκίας Ταραζῆ, ἀλλὰ νὰ μὴ κατεδαφίσῃ καὶ τὸ τεμάχιον τοῦ ἡλιακοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου περιφράττει τὴν ὁδὸν καὶ ἀποκλείει τὸν ἀέρα καὶ τὸ φῶς, ὑποχρεούμενος μόνον νὰ μὴ ἀνυψώσῃ τὸ τεμάχιον τοῦτο. Καὶ προέβη εἰς παρανομίαν τοιαύτην, Κύριοι, ποῦ στηριζόμενος; Εἰς τὸν νόμον στηριζόμενος; Ὄχι, ἀλλὰ εἰς τὰς κακὰς ἕξεις, τὰς ὁποίας ἔλαβε. Καὶ νομίζει ὅτι ἠδύνατο νὰ τὸ πράξῃ, ἀφοῦ ἴσχυε πολιτικῶς καθ’ ἣν ἐποχὴν ᾠκοδόμει! Καὶ φρονοῦσιν ἀμφότεροι, ἐπειδὴ εἶναι πολυτάλαντοι, ὅτι δύνανται καὶ τοὺς νόμους νὰ καταπατῶσι καὶ τὰ δικαιώματα τῶν συμπολιτῶν των νὰ περιφρονῶσι! Καὶ τοῦτο ἔστω παράδειγμα πρὸς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, καὶ ἀπόδειξις τοῦ σημείου, εἰς ὃ ἐφθάσαμεν, ὥστε καὶ ἐν τῇ Βουλῇ νὰ τολμῶσιν οἱ Κύριοι οὗτοι νὰ φέρωσι ζητήματα, διὰ τὰ ὁποῖα, ἐὰν εἶχον συναίσθησιν, ὤφειλον νὰ κρύπτωνται, ἀφοῦ ἐσυκοφάντησαν καὶ ἔγραψαν ἐν τῷ τύπῳ ὅ,τι ἐνόμισαν ὅτι δύνανται νὰ γράψωσι διὰ νὰ παρασταθῶσιν ὡς ἀδικούμενοι παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νὰ χύσωσι τὴν χολήν των καὶ τὸ δηλητήριόν των κατ’ ἐμοῦ, διότι γνωρίζουσι τὴν συνήθειαν, τὴν ὁποίαν ἔχω, νὰ μὴ ἀπαντῶ εἰς τὰ κατ’ ἐμοῦ γραφόμενα εἰς ἐφημερίδας, ἐνθυμούμενος τὴν συμβουλὴν τοῦ ἀειμνήστου φίλου μου Κουμουνδούρου, ὅστις μοὶ ἔλεγε: «Νὰ μὴ προσέχῃς, ἐὰν θέλῃς νὰ πολιτευθῇς εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς ὅσα γράφονται εἰς τὰς ἐφημερίδας, διότι τὸ πρῶτον ἐφόδιον παντὸς εὐσυνειδήτου πολιτευομένου ἐν Ἑλλάδι εἶναι νὰ ἀναγινώσκῃ τὰς κατ’ αὐτοῦ ὕβρεις καὶ νὰ μειδιᾷ.»

§183ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, ὅστις μὲ τὸ αὐτὸ τραγικὸν ὕφος ὡμίλησε καὶ περὶ τῶν ἀρετῶν του καὶ περὶ τοῦ ἡλιακοῦ τοῦ συμπολίτου μας, δὲν ἔδωκε τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν τῷ ἀπηύθυνα. Τὸν ἠρώτησα, ἐὰν ἦναι ἀληθὲς, ὅτι ἐπὶ τῆς αὐτῆς ὁδοῦ, ἣν ζητεῖ νὰ ἀνοίξῃ σήμερον, ἐὰν ἐπὶ τῆς αὐτῆς ὁδοῦ ἔκτισεν οἰκίαν, δι’ ἧς ἔκλεισε τὴν ὁδὸν ταύτην, τὴν οἰκίαν, ἐν ᾗ κατοικεῖ ὁ συνάδελφός μου κ. Φορέστης.

§184ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὅταν κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα καὶ τὰ σχέδια, τότε θὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία σᾶς ἀνήκει.

§185Ι. ΤΖΑΝ. ΦΩΚΑΣ. Εἶναι ἀληθέστατον, ὅτι ἐκλείσθη ἡ ὁδὸς, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. Ρωμάνος, ἀλλ’ ἡ ὁδὸς ἐκείνη ἐκλείσθη συνεπείᾳ ψηφίσματος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, οὗτινος καὶ ἐγὼ ἀπετέλουν μέρος τότε, καὶ τὸ ὁποῖον ψήφισμα ἐνεκρίθη παρὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς.

§186ΡΩΜΑΝΟΣ. Ποῖος εἶχε συμφέρον νὰ κλείσῃ ἡ ὁδὸς αὕτη;

§187ΦΩΚΑΣ. Δὲν σέβεσθε ἐπὶ τέλους τοὺς νόμους τῆς πατρίδος μας! Ἀφοῦ ἓν Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐξέδωκεν ἓν ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἐπεκυρώθη παρὰ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ κάμητε λόγον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς (διακοπαί).

§188ΡΩΜΑΝΟΣ. Δὲν ζητοῦμεν συμφιλίωσιν. Αὐτὸ ἐζήτει ὁ συνάδελφός μου, ἐζήτει ὅπως οἱ φίλοι μου προσέλθωσι πρὸς αὐτὸν, ζητοῦντες τὴν προστασίαν του.

§189ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Πολὺ ἀκριβὴς εἶναι ὁ Κύριος, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς παρατηρήσεις του καὶ τὴν διατύπωσιν τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ὑποπίπτουσιν εἰς τὴν ἀντίληψίν του. Ἔχω μάρτυρας τὸν κ. Πεταλᾶν, τὸν κ. Μουτσόπουλον, τὸν κ. Φωκᾶν, τὸν κ. Βελλιανίτην καὶ τόσους ἄλλους, πρὸς τοὺς ὁποίους, ἐλθόντας πρὸς ἐμὲ, εἶπον ὅτι «δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ συμβιβασθῇ ἡ ὑπόθεσις, ἀρκεῖ νὰ μὴ ὑψώσῃ τὸν ἡλιακόν του ἐπὶ τῆς καταληφθείσης ὁδοῦ καὶ μοὶ ἀφαιρέσῃ καθ’ ὁλοκληρίαν τὸν ἀέρα, καὶ εἶμαι μάλιστα πρόθυμος νὰ ἐνεργήσω, ὅπως καλυφθῇ ἡ παράβασις τοῦ σχεδίου.» Καὶ ὅμως παρόντων τῶν Κυρίων τούτων δὲν διστάζει νὰ διαστρέφῃ τὴν ἀλήθειαν!

§190ΣΤΑΗΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἀνέλαβεν ὑποχρέωσίν τινα πρὸς τὸ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐν Παρισίοις συνελθὸν Ὀρνιθολογικὸν Συνέδριον, καὶ ἐὰν τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην ἐξεπλήρωσεν ἢ οὔ· διότι ὁ καιρὸς ἐπῆλθε, νομίζω, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ δοθεῖσα ὑπόσχεσις δέον νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν, ὡς συνέβη καὶ εἰς τὰ λοιπὰ Κοινοβούλια τῶν Κρατῶν, τῶν ἀντιπροσωπευθέντων εἰς τὸ Ὀρνιθολογικὸν Συνέδριον.

§191ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴς τινα τῶν ἐφημερίδων τῶν ἐν Ἀθήναις ἐκδιδομένων ἀνέγνων ἐγκύκλιον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπευθυνομένην πρὸς τοὺς ταμίας τοῦ Κράτους, οἵτινες διὰ τῆς ἐγκυκλίου ταύτης παραγγέλλονται νὰ προκαταβάλλωσι τοὺς μισθοὺς τῶν δημοδιδασκάλων. Δὲν πρόκειται νὰ συζητήσω περὶ τῆς ὀρθότητος ἢ μὴ τοῦ μέτρου, διότι ἴσως, ὡς ἐκ τῶν ἀτελειῶν τοῦ περὶ στοιχειώδους ἢ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως νόμου, εἶναι τὸ μέτρον τοῦτο ἐνδεδειγμένον, ἵνα μὴ παύσῃ ἡ λειτουργία τῶν δημοτικῶν σχολείων. Ἐπειδὴ ὅμως ἐν τῇ ἐγκυκλίῳ ταύτῃ δὲν ἀνέγνων τὸν νόμον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται ἡ διδομένη πρὸς τοὺς ταμίας διαταγὴ περὶ προκαταβολῆς τῶν μισθῶν τῶν δημοδιδασκάλων, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ὁ νόμος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ ἢ ὁ νόμος περὶ στοιχειώδους ἢ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἐπιτρέπῃ εἰς αὐτὸν νὰ διατάσσῃ ὑπολόγους νὰ προβαίνωσιν εἰς προκαταβολὰς, αἱ ὁποῖαι βεβαίως θέλουσι καταλογισθῆ εἰς βάρος αὐτῶν, ὡς μὴ στηριζόμεναι εἰς τὰ κείμενα. Κατὰ τὸν νόμον περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, ἰδίως δὲ κατὰ τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 133 καὶ 134, προκαταβολαὶ δὲν ἐπιτρέπονται, εἰμὴ δυνάμει εἰδικῆς πιστώσεως, ἢ δυνάμει εἰδικοῦ νόμου ἢ διατάγματος, στηριζομένου εἰς τὸν νόμον, πάντοτε δὲ ἐπὶ προηγουμένῃ ἐκδόσει χρηματικοῦ ἐντάλματος· ἐπὶ τοῦ προκειμένου δ’ ἔχομεν μίαν διαταγὴν, δι’ ἐγκυκλίου διδομένην πρὸς τοὺς ταμίας, ἵνα προκαταβάλλωσιν εἰς βάρος τοῦ δημοσίου ταμείου τοὺς μισθοὺς τῶν δημοδιδασκάλων. Παρακαλῶ νὰ δοθῶσιν αἱ προσήκουσαι πληροφορίαι, ὅπως κρίνωμεν περὶ τῆς νομιμότητος ἢ μὴ τοῦ διαταχθέντος μέτρου.

§192Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Θέλω φέρει τὴν πληροφορίαν.

§193ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Προχθὲς ἀξιότιμοι συνάδελφοι παρεπονέθησαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἡ ἀναλαβοῦσα τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀγόνων γραμμῶν Ἀτμοπλοϊκὴ Ἑταιρία δὲν ἐκπληροῖ τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως. Σήμερον λαμβάνω τηλεγράφημα καὶ ἐγὼ ἐκ Παξῶν, δι’ οὗ μοὶ ἀναγγέλλεται, ὅτι εἶναι τρίτη ἑβδομὰς, καθ’ ἣν τὸ ἀτμόπλοιον δὲν προσεγγίζει ἐκεῖ. Ὑπέθεσα κατ’ ἀρχὰς, ὅτι τοῦτο προέρχεται ἐκ τῆς ἐπικρατούσης τρικυμίας ἐν τῷ Ἰονίῳ πελάγει, ἀλλὰ λαμβάνω ἐκ νέου τηλεγράφημα, διὰ τοῦ ὁποίου μὲ πληροφοροῦσιν, ὅτι ὑπῆρχε πλήρης νηνεμία, καὶ ὅμως τὸ ἀτμόπλοιον δὲν προσήγγισεν. Οὕτω πως βεβαίως οἱ ὅροι τῆς συμβάσεως δὲν ἐκπληροῦνται, καὶ ἀδίκως πληρόνει τὸ Δημόσιον τοσαῦτα χρήματα, ὅπως ἐξυπηρετῶνται οἱ ἄγονοι γραμμαί, ἀφοῦ οἱ πλοίαρχοι τῶν ἀτμοπλοίων, τὰ ὁποῖα ἐκτελοῦσι τοὺς πλόας αὐτοὺς, δὲν ἐκπληροῦσι τοὺς ὅρους τῆς συμβάσεως. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑπομνήσῃ εἰς τὴν ἑταιρίαν τοὺς ὅρους τούτους, ἵνα μὴ συμβαίνωσιν αὐτὰ τὰ ἄτοπα καὶ αἱ ἐλλείψεις τῆς ταχυδρομικῆς συγκοινωνίας.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ νομοσχέδια: 1) «περὶ παρατάσεως τῆς πρὸς ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων προθεσμίας» καὶ 2) «περὶ ἰσχύος τοῦ ἐν ἔτει 1894 κηρυχθέντος ὁριστικοῦ καταλόγου τῶν ὁρκωτῶν διὰ τὸ ἐν Καλάμαις Κακουργιοδικεῖον καὶ διὰ τὸ ἔτος 1896».

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ἀστυνομίας νόμου. Ὁ κ. Σιμόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§196ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸν θεσμὸν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας συνεζητήθησαν διεξοδικῶς κατὰ τὴν προηγουμένην πρώτην σύνοδον τῆς Βουλευτικῆς περιόδου, ἣν διανύομεν. Ἐκ τῶν συζητήσεων ἐκείνων ἐγένετο γνωστὴ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ἐμὴ ὑπὲρ τοῦ θεσμοῦ τούτου γνώμη. Ἄλλως τε, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὑπῆρξα εἷς τῶν εἰσηγητῶν τοῦ νομοθετήματος τούτου, ὡς ἔχων τὴν πεποίθησιν, τὴν μὴ ἐκ τῶν πραγμάτων διαψευσθεῖσαν, ὅτι ὁ θεσμὸς οὗτος ἤθελε συντελέσει εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῆς ἐγκληματικότητος, ἤθελεν ἐπαναφέρει εἰς ἰσχὺν τοὺς περιελθόντας εἰς ἀχρηστίαν ἀστυνομικοὺς νόμους, ἤθελε συμβάλει εἰς τὴν ἐμπέδωσιν τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας, καὶ ἤθελε χρησιμεύσει εἰς τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τῶν νόμων καὶ ἰδίᾳ τῶν φορολογικῶν. Οἱ σχόντες τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θεσμοῦ τούτου δὲν ἐπολιτεύοντο, οὐδὲ πολιτεύονται, ὡς ἕτεροί τινες, οἵτινες θεωροῦσιν ὡς παράγοντα τῆς πολιτικῆς των δυνάμεως τὸ θεραπεύειν τὸν δῆμον, ἤτοι τὸ ἀρέσκειν εἰς τὰ πλήθη, ὡς ἔλεγον οἱ ἀρχαῖοι Ἀθηναῖοι. Τοὐναντίον ἐφρόνουν καὶ φρονοῦσιν, ὅτι οἱ διαχειριζόμενοι τὰ κοινὰ ὀφείλουσιν, ἀπέναντι τῶν κοινῇ συμφερόντων, νὰ θυσιάζωσι τὴν ἑαυτῶν δημοτικότητα. Οὗτοι ἀπέδιδον εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν χρησιμότητα καὶ σπουδαιότητα ἀσυγκρίτως μείζονα ἐκείνης, ἣν ἀποδίδουσιν ἄλλοι, οἵτινες εὐγλώττως ἀπαριθμοῦσιν ἐντεῦθεν τὰ ποικίλα καὶ πολλὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται ὑπὸ τῶν νόμων εἰς τὴν ἀστυνομίαν ἐν τῷ πολιτειακῷ ὀργανισμῷ τῆς χώρας. Οὗτοι ἐφρόνουν καὶ φρονοῦσιν, ὅτι ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία ἀποτελεῖ τὸν σπουδαιότερον κλάδον τῆς δημοσίας διοικήσεως, καὶ εὐλόγως ἐπισπᾶται τὴν ἰδιάζουσαν μέριμναν πασῶν τῶν πεπολιτισμένων καὶ εὐνομουμένων Πολιτειῶν. Εἶχον οὗτοι ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πρὸ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, οὐδεμία ὑπῆρχεν ἐν Ἑλλάδι ἀστυνομικὴ ἐξουσία, ἀξία τοῦ ὀνόματος, ἡ δὲ ὑπάρχουσα ἐξεπροσώπει τὴν ἀναίρεσιν τοῦ προορισμοῦ τῆς ἀστυνομίας. Ὑπῆρχεν, ὡς γνωστὸν, ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία. Ἂν ἐξαιρεθῶσιν εὐάριθμοί τινες μεγαλοπόλεις, ἐν αἷς ὡς ἐκ τῆς εὐπορίας τῶν δήμων διετηρεῖτο ἀριθμός τις ἀστυνομικῶν κλητήρων, εἰς πάντας τοὺς λοιποὺς δήμους ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία οὐ μόνον δὲν ἀνταπεκρίνετο εἰς τὸν ὁποῖον εἶχε προορισμὸν, ἀλλ’ εἶχε μεταβληθῆ εἰς θεραπαινίδα τοῦ κρατοῦντος ἐν τῇ δημαρχίᾳ πολιτικοῦ κόμματος καὶ δὲν ἐχρησίμευεν ἢ μόνον εἰς τὴν πίεσιν τῶν ἀντιθέτων τῆς δημαρχικῆς μερίδος πολιτῶν. Καὶ ὅπου ὑπῆρχον δήμαρχοι ἐνδιαφερόμενοι εἰς τὴν τήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως, διετέλουν ἐν ἀδυναμίᾳ οἰκονομικῇ πρὸς συντήρησιν ἀναλόγου ἀριθμοῦ ἀστυνομικῶν κλητήρων ἢ φυλάκων. Ἐνόμισαν λοιπὸν οἱ εἰσηγηταὶ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ὅτι ἠδύναντο νὰ θυσιάσωσι τὴν ἑαυτῶν δημοτικότητα, εἰσάγοντες θεσμὸν, ὅστις προώρισται νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ συμφέρον τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας καὶ ἀποκαταστήσῃ τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τῶν νόμων. Μετὰ πολλὰς δυσκολίας καὶ ἀντιῤῥήσεις ἐψηφίσθη ὁ νόμος, ὅστις ἐπὶ διετίαν ἤδη λειτουργεῖ. Ἐπειδὴ δὲ ἀνεχώρουν ἐκ τῆς ἀρχῆς, ὅτι δὲν ἔπρεπεν ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία νὰ χρησιμεύῃ ὡς ὄργανον φατρίας, περιέβαλλον τὸν θεσμὸν δι’ ὅλων τῶν ἐφικτῶν ἐγγυήσεων, ἵνα ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ, πρὸς ὃν εἶχε προορισθῆ. Κατέστησαν οἱονεὶ αὐτοδιοίκητον τὴν ἀστυνομίαν διὰ τῆς συστάσεως τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τοῦ συσταθέντος παρ’ αὐτῷ πειθαρχικοῦ Συμβουλίου. Ἐπειδὴ δὲ πάντα τὰ ἀνθρώπινα ἔργα δὲν διακρίνει τὸ ἀλάθητον, οὐδεὶς δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι καὶ ὁ περὶ συστάσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας νόμος δὲν εἶχεν ἐλλείψεις ἢ ἀτελείας, αὗται ὅμως, καταδεικνυόμεναι ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς καὶ τῆς πείρας, ἠδύναντο εὐχερῶς νὰ θεραπευθῶσι διὰ νέων νομοθετημάτων. Ἐν τῇ ἐκλογῇ τῶν ἀξιωματικῶν, εἰς οὓς ἀνετέθη ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία, κατεβλήθη πᾶσα προσπάθεια, ὅπως ληφθῶσι μεταξὺ τῶν καταλληλοτέρων καὶ ἱκανωτέρων. Ἐπειδὴ ἐπρόκειτο νὰ ἐκλεχθῶσι 325 περίπου τοιοῦτοι ἔκ τε τῆς χωροφυλακῆς καὶ τοῦ πεζικοῦ, ἴσως ἐξελέχθησαν καί τινες, οἵτινες ἢ ἀπεδείχθησαν ὡς ὑστεροῦντες ὡς πρὸς τὴν ἀπαιτουμένην ἱκανότητα περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, ἢ ἐξηλέγχθησαν ὡς ἔχοντες ἑτέρας ἐλλείψεις, καθιστώσας αὐτοὺς ἀπροσφόρους εἰς τὸ ἔργον τοῦτο. Ἀλλὰ πᾶσαι αὗται αἱ ἐλλείψεις εἴτε τοῦ νόμου εἴτε τῶν προσώπων ἠδύναντο νὰ διορθωθῶσι βραδύτερον ὑπὸ τῆς νομοθετικῆς καὶ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ὁ νόμος ἐλειτούργησεν ἐπὶ ἔτος. Κατὰ τὸ ἀμέσως ἑπόμενον ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς τότε Κυβερνήσεως νομοσχέδιον, παρέχον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ δικαίωμα τῆς πειθαρχικῆς τιμωρίας τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Πολλαὶ ὅμως προεβλήθησαν ἐν τῇ Βουλῇ ἀντιῤῥήσεις κατὰ τοῦ νομοθετήματος τούτου, ὡς παρέχοντος καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν δικαίωμα χορηγηθὲν εἰς μόνον τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, δικαίωμα συμπληροῦν τὰς ἐγγυήσεις, ἃς ὁ νομοθέτης καθιέρωσε πρὸς προφύλαξιν τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας ἀπὸ τῶν πιέσεων τῆς πολιτικῆς. Ἡ εἰσηγησαμένη τὸ νομοσχέδιον τοῦτο Κυβέρνησις, ὡς μὴ σκοποῦσα νὰ μειώσῃ τὰς κεχορηγημένας ἐγγυήσεις, καὶ ἐκ λόγου κανονικωτέρας λειτουργίας τοῦ θεσμοῦ ὁρμηθεῖσα, οὐδεμίαν ἔδειξε δυσκολίαν νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ νομοσχέδιον, διότι ἐπεθύμει νὰ μὴ ἐγερθῇ οὐδὲ ὑπόνοια παρὰ τοῖς ἐπιτετραμμένοις τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ τῆς πολιτικῆς ἀνάμιξις εἰς τὴν διαχείρισιν τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας. Τοιαύτην εἶχον ἰδέαν καὶ ὑπὸ τοιούτων κατείχοντο πεποιθήσεων οἱ λαβόντες τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἐγίνωσκον ἐκ τῶν προτέρων οὗτοι, ὅτι εἰς προσεχῶς διεξαχθησομένας ἐκλογὰς, εἴτε βουλευτικάς, εἴτε δημοτικάς, τὴν ἥσσονα μοῖραν ἤθελον ἔχει οἱ φίλοι τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὑπὲρ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ψηφίσαντες. Πάντες οἱ εἰθισμένοι εἰς τὴν ἀκολασίαν, πάντες οἱ ἐξ ἐλλείψεως ἀνατροφῆς ἔχοντες τάσιν πρὸς τὴν διατάραξιν τῆς εἰρήνης καὶ τάξεως, πάντες οἱ μὴ συνειθίσαντες νὰ σέβωνται τὴν ἰδιοκτησίαν τοῦ ἄλλου, δὲν ἦτο πιθανὸν νὰ μείνωσιν εὐχαριστημένοι ἐκ τοῦ θεσμοῦ, πάντες οἱ ἀσκοῦντες ἐπαγγέλματα ὑποβαλλόμενα εἰς περιορισμοὺς ἀστυνομικούς, ἐπίσης δὲν ἦτο πιθανὸν νὰ μείνωσιν εὐχαριστημένοι, ἐν γένει δὲ ἦτο ἐκ τῶν προτέρων βέβαιον, ὅτι οὐκ εὐκαταφρόνητος ἀριθμὸς ἐκλογέων δὲν ἤθελεν εἶσθαι φιλικῶς διατεθειμένος πρὸς τοὺς ὑποστηρίξαντας τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλὰ πάντα ταῦτα παρεῖδεν ἡ πολιτικὴ ἐκείνη μερίς, ὡς ἀποβλέπουσα εἰς τὸ καλὸν, τὸ ὁποῖον προσεδοκᾶτο ἐκ τῆς ἐγκαθιδρύσεως ἀστυνομικῆς ἐξουσίας ἐκπληρούσης τὸν προορισμὸν αὑτῆς, δηλαδὴ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας καὶ τὴν ἀπρόσκοπτον λειτουργίαν τῶν νόμων. Κατὰ τὸ 1894 ἡ χρησιμότης τοῦ θεσμοῦ τούτου ἀπεδείχθη ἀναμφισβήτητος ἐν τῇ μειώσει τῆς ἐγκληματικότητος καὶ ἐν τῇ λειτουργίᾳ τῶν φορολογικῶν νόμων. Αἱ εἰσπράξεις τοῦ Δημοσίου κατὰ τὸ 1894, αἱ ἐκ τῶν μονοπωλίων, ὑπερέβησαν τὰς τοῦ 1893 κατὰ δραχμὰς 474,000, αἱ ἀπὸ δικαίωμα καταναλώσεως καπνοῦ εἰσπράξεις τοῦ 1894 ὑπερέβησαν τὰς τοῦ 1893 κατὰ δραχ. 769,000, αἱ ἐξ εἰσαγωγικῶν τελωνειακῶν τελῶν εἰσπράξεις τοῦ 1894 ὑπερέβησαν τὰς τοῦ 1893 κατὰ δραχ. 4,400,000. Συνετέλεσαν βεβαίως εἰς τὰς ἐπὶ πλέον ταύτας διαφορὰς καὶ ἕτεροι λόγοι, ἀλλὰ πρωτίστως ἡ ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας καταδίωξις τοῦ λαθρεμπορίου, καὶ ὁ καταλαβὼν ἐκ τῆς ἐνεργείας τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων φόβος τοὺς λαθραίως εἰσάγοντας καὶ πωλοῦντας εἴδη τῶν μονοπωλίων, τοὺς λαθραίως κόπτοντας καὶ πωλοῦντας καπνὸν, καὶ τοὺς λαθραίως εἰσάγοντας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ διάφορα εἴδη ἐμπορευμάτων διὰ παραλιακῶν θέσεων καὶ μεθόδων, αἵτινες διέφευγον τὴν προσοχὴν τῆς τελωνειακῆς ἀστυνομίας. Πανθομολογούμενον δὲ εἶναι, ὅτι ἠλαττώθη ἡ ἐγκληματικότης ὡς ἐκ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἥτις ἤσκησεν ἀποτελεσματικῶς τὴν ἐπιβαλλομένην αὐτῇ προληπτικὴν τῶν ἐγκλημάτων ἐξουσίαν, καὶ ὅπου δὲν ἐπήρκει αὕτη, κατώρθωνε νὰ συλλαμβάνῃ ἀμέσως καὶ παραδίδῃ εἰς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν τοὺς ἐγκληματήσαντας. Ἀναμφισβήτητον δὲ συνάμα εἶναι, ὅτι τὸ ἔγκλημα τῆς ζωοκλοπῆς περιεστάλη, καὶ αἱ κατὰ τῆς κτηματικῆς περιουσίας βλάβαι ἠλαττώθησαν σπουδαίως. Πρώτην δὲ φορὰν, ὑπὸ τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, ἐτέθησαν εἰς ἐνέργειαν αἱ ἀγορανομικαὶ καὶ αἱ περὶ ὑγιεινῆς τῶν πόλεων διατάξεις τῶν νόμων. Ἦτο δ’ ἑπόμενον ἡ λειτουργία τοῦ θεσμοῦ τούτου νὰ διαθέσῃ ψυχολογικῶς πολλοὺς ἐκλογεῖς κατὰ τῶν ὑπερψηφισάντων τοῦ θεσμοῦ πολιτευτῶν ἐν ταῖς ἐκλογαῖς τῆς 16 Ἀπριλίου 1895, οὐ μόνον διότι, ὡς εἶπον, πολλοὶ ἦσαν οἱ ἐκ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ θεσμοῦ δυσηρεστημένοι, ἀλλὰ καὶ διότι ὁ τότε μὲν μέλλων, νῦν δὲ ἐν ἐνεργείᾳ Πρωθυπουργὸς τῆς Ἑλλάδος, περιοδεύων καθ’ ἅπασαν σχεδὸν τὴν χώραν, πρὸς ἐξέγερσιν τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος κατὰ τῶν ἀντιπάλων του, ἐπηγγείλατο πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς ἄνευ ἐπιφυλάξεως τὴν κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ τούτου. Πάντες οἱ δυσηρεστημένοι ὁπωσδήποτε καὶ εἰς οἱουσδήποτε περιορισμοὺς ὑποβληθέντες ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας προσέβλεψαν φιλικῶς καὶ εὐμενῶς εἰς τὸ κόμμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπηγγέλλετο τὴν κατάργησιν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας (θόρυβος ἐν τῇ Συμπολιτεύσει). Δὲν θέλω ἐνδιατρίψει εἰς τὸ θέμα τῶν τελευταίων βουλευτικῶν ἐκλογῶν, διότι κατὰ τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895 εἶπον ὅσα ἐνόμιζον ὅτι ἔπρεπε νὰ εἴπω πρὸς ἐξήγησιν τῆς ἐν ταῖς ἐκλογαῖς ταύταις ἐπικρατήσεως τοῦ κατέχοντος νῦν τὴν ἐξουσίαν πολιτικοῦ κόμματος. Ὅταν δ’ ἐνταῦθα συνήλθομεν κατὰ τὴν πρώτην σύνοδον τῆς παρούσης βουλευτικῆς περιόδου, πολλοὶ τῶν νεωστὶ ἐκλεχθέντων Βουλευτῶν προέβαλλον ἀδιαλήπτως ἐπερωτήσεις καὶ ἀτελευτήτους ἐγκλήσεις κατὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Τὴν ἐπαγγελίαν δὲ, ἣν ἐπηγγείλατο ὁ εἰσηγητὴς τῆς σημερινῆς κοινοβουλευτικῆς πλειονοψηφίας πρὸς τοὺς ἐκλογεῖς περὶ καταργήσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἐπανέλαβε καὶ κατὰ τὸν εἰσηγητήριον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895 λόγον του εἰς τὴν Βουλήν. Κατ’ ἀκολουθίαν πάντες ἀνέμενον μεταξὺ τῶν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντων εἰς τὴν προηγουμένην σύνοδον νομοσχεδίων τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ τούτου. Ἀλλὰ ἄλλως ἔδοξε τῷ εἰσηγητῇ τῆς πλειονοψηφίας. Ἀντὶ νομοθετήματος ἀφορῶντος εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ, προεβλήθη νόμος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως περὶ καταργήσεως τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς. Εἶπον τότε, ὅτι ἦτο ἀπείρως προτιμότερον, ὁ θεσμὸς οὗτος ν’ ἀντικατασταθῇ δι’ ἑτέρου συστήματος, οἷον ἤθελε κριθῆ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως κατάλληλον, ἢ νὰ καταργηθῇ ἡ μόνη ἐγγύησις, ἡ ὁποία περιέβαλλε τὸν θεσμὸν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλ’ ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς, τῇ εἰσηγήσει τῆς Κυβερνήσεως, ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς, καὶ οὕτω νὰ καταστήσῃ τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν ὄργανον φατρίας, καὶ νὰ ἐκτρέψῃ ταύτην ἐκ τοῦ προορισμοῦ, ὃν ἀρχικῶς εἶχε, καὶ εἰς ὃν ἐπαρκῶς εἶχεν ἀνταποκριθῆ. Ἔχω ἀπεριόριστον ὑπόληψιν εἰς τὸν ἔντιμον χαρακτῆρα καὶ εἰς τὰς ὑπὲρ τῆς δημοσίας τάξεως διαθέσεις τῶν κυρίων Ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ δὲν λησμονῶ ὅ,τι καὶ οὗτοι ἐφάνησαν μὴ λησμονοῦντες, τουτέστιν ὅτι εἶναι μέλη Κυβερνήσεως, ἥτις ὡς δόγμα πολιτικὸν καὶ ὡς ἐλατήριον τῶν κυβερνητικῶν πράξεων καὶ ἐνεργειῶν ἀνεκήρυξε τὴν συναλλαγήν. Ἑπομένως δὲν προτίθεμαι νὰ καταστήσω ἀντικείμενον συζητήσεως τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, ὡς ὑπενδώσαντα εἰς πολιτικὰς πιέσεις (θόρυβος). Αὐτὸς οὗτος ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ὡμολόγησεν, ὅτι μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς ἐγένοντο 681 μεταθέσεις καὶ παύσεις εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς ἀστυνομίας, ἐνῷ 325 ἀξιωματικοὶ ἀποτελοῦσι τὸ ὅλον τῆς ἀστυνομίας προσωπικόν. Κατὰ τὴν κατατεθεῖσαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου κατάστασιν, αἱ μεταθέσεις καὶ παύσεις ἀνέρχονται εἰς 538. Κατὰ τὴν Ἐφημερίδα ὅμως τῆς Κυβερνήσεως, αὗται ἀνέρχονται εἰς 681, ἤτοι 108 ἀπαλλαγαὶ προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ, 79 αἰτήσει τῶν ἰδίων, 333 μεταθέσεις προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ, 2 μεταθέσεις κατ’ αἴτησιν τῶν ἰδίων, καὶ 159 διορισμοὶ ἀξιωματικῶν νέων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀστυνομίας. Ἔσχον δὲ αἱ μεταβολαὶ αὗται ὡς ἀποτέλεσμα τὴν χαλάρωσιν ἐν τῇ ἀσκήσει τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας (θόρυβος).

§197ΣΤΑΗΣ. Νὰ γείνῃ ἡσυχία, κύριε Πρόεδρε· δὲν ἀκούομεν. Ἄλλως νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. Δὲν εἶναι ἀπαρτία (θόρυβος).

§198Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγένετο ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας;

§199ΣΤΑΗΣ. Ἔχομεν ὅλοι τὸ συμφέρον νὰ ἐργασθῶμεν ἡσύχως καὶ οὐχὶ ἐν θορύβῳ καὶ ταραχῇ. Τὴν ἡσυχίαν δὲ τῆς Βουλῆς ἠθέλησα νὰ ζητήσω, προτείνας τὴν ἔνστασιν. Ἀλλὰ δὲν ἐπιμένω.

§200Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐξετάζω τὴν προαίρεσιν ὑμῶν. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι συνταγματικόν, ἠθέλησα νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, εὐθὺς ὡς ἐφέρατε τὴν ἔνστασιν.

§201ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς, πάντα τὰ δικαιώματα καὶ καθήκοντα αὐτοῦ ὑπήχθησαν εἰς τὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προῆλθεν εἰς ὅσας εἶπον πρὸ ὀλίγου μετακινήσεις καὶ μεταθέσεις. Τὸ πλεῖστον δὲ τούτων ὑπηγορεύθη ἐκ λόγων πολιτικῶν. Εὐθὺς ὡς τὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἔλαβον τὴν τροπὴν ταύτην, ἤτοι εὐθὺς ὡς ἐσχηματίσθη ἡ πεποίθησις, ὅτι οἱ τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα ἀσκοῦντες δὲν εἶναι ἀνεξάρτητοι τῆς πολιτικῆς, πολλοὶ τῶν ἐν ὑπηρεσίᾳ τῆς ἀστυνομίας διατελούντων ἀξιωματικῶν ἐζήτησαν νὰ ἀπαλλαγῶσι τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων. Κατὰ τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, οἱ τοιοῦτοι ἀξιωματικοὶ ἀνέρχονται εἰς 79, κατὰ δὲ τὴν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου κατατεθεῖσαν κατάστασιν, ἀνέρχονται εἰς 94. Πλὴν τούτων ἀπηλλάγησαν, ἤτοι ἐπαύθησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου, κατὰ μὲν τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως 108, κατὰ δὲ τὴν ὑπουργικὴν κατάστασιν 53. Εἰς πάντας δὲ, ὅσοι παρακολουθοῦμεν τὰς γενομένας μετακινήσεις εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν ἀστυνόμων, γνωστὸν εἶναι, ὅτι αἱ πλεῖσται τούτων ἐγένοντο χάριν τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν, ὅπερ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἀρνηθῇ. Ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως γινώσκω, ὅτι διὰ λόγους ὑπηρεσίας τὸ Ὑπουργεῖον μετέθεσεν, ἕνα μῆνα πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ἕνα τῶν ἀστυνόμων τῆς ἐπαρχίας, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, τὸν ἀστυνόμον Δωριέων. Οἱ ἐκ τῆς ἐπαρχίας Παρνασσίδος φιλικῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διακείμενοι παρέστησαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν, ὅτι ἡ μετάθεσις ἐκείνη παρέβλαπτε τὰ συμφέροντα αὐτῶν τὰ πολιτικὰ... (κίνησις ἐν τῇ δεξιᾷ).

§202ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν τ’ ἀκούει αὐτὰ ὁ Ὑπουργός!

§203ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. .. καὶ δέκα ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν ὁ μετατεθεὶς ἐκεῖνος ἀστυνόμος ἀνεκλήθη, καὶ ἔμεινεν ἐν τῷ δήμῳ Δωριέων κατὰ τὸν χρόνον τῶν ἐκλογῶν.

§204ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπιτρέπετε μίαν πληροφορίαν; Ὅπως σᾶς εἶπον προχθὲς, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ μεταθέτω τοὺς ἀστυνόμους...

§205ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως. Τὸ ἔδωκεν ὑμῖν ὁ νόμος.

§206ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. .. καὶ μετέθεσα ἀστυνόμους. Πληροφορῶ ὅμως τὴν Βουλὴν, καὶ πληροφορῶ καὶ ὑμᾶς, ὅτι τὰ 9/10 τῶν μεταθέσεων—διὰ νὰ μὴ εἴπω ὅλαι— εἶναι ὑπηρεσιακαί. Πολλάκις, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι αὐτογνωμόνως ἐζήτουν, ἕνεκα οἰκογενειακῶν λόγων, νὰ τοποθετηθῶσιν εἴς τινα μέρη, ἐτοποθετήθησαν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, ὅπου ἐζήτουν νὰ τοποθετηθῶσιν, ἐνόμισα δὲ ὅτι τὴν εὐκολίαν ταύτην δὲν ἠδυνάμην νὰ ἀρνηθῶ εἰς ἀξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι προσέφερον τοιαύτας εἰς τὴν Πολιτείαν ὑπηρεσίας. Οὐδέποτε ἐδέχθην σύστασιν Βουλευτῶν· ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ δύναται νὰ μαρτυρήσῃ.

§207ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Μάλιστα, μάλιστα.

§208ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δυσηρεστήθην μὲ τοὺς καλλιτέρους τῶν φίλων μου Βουλευτῶν, ἀκριβῶς διότι δὲν ἤθελον νὰ ὑποχωρήσω εἰς τὰς ἀξιώσεις αὐτῶν. (Διάλογοι καὶ κίνησις ἐν τῇ δεξιᾷ).

§209ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀποδέχομαι ὡς ἀκριβὲς ὅ,τι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸ ὀλίγου εἶπεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι μόνον τὸ ⅒ τῶν γενομένων μεταβολῶν ὑπηγορεύθη ὑπὸ πολιτικῶν συστάσεων...

§210ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Οὔτε. (Διαμαρτυρίαι καὶ ἐξ ἄλλων Βουλευτῶν τῆς δεξιᾶς).

§211ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὑπηρεσιακὰς μεταβολὰς ἐννοῶ.

§212ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. .. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἄλλος εἶναι ὁ σκοπός μου. Κυρίως τοῦτο πρόκειται νὰ εἴπω, ὅτι, καὶ ἂν ἐκ συμπτώσεως ὁ νῦν κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχε τὸ θάῤῥος, εἶχε τὴν καλὴν προαίρεσιν νὰ ἀντιστῇ κατὰ τῶν γενομένων πρὸς αὐτὸν εἰσηγήσεων, σκοπὸς τῶν ὁποίων ἦτο ἡ ἀναστάτωσις ἐκείνη τῆς ὑπηρεσίας, βεβαίως οἱ ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ διατελοῦντες, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ διάδοχος αὐτοῦ δυνατὸν νὰ ἦναι ἐνδοτικώτερος, ἐπροτίμησαν νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ὅπως μὴ ὑποστῶσι τὰς ἐκ τῆς πολιτικῆς πιέσεως ἐκτροχιάσεις ἢ μεταθέσεις. Ἐν γένει δὲ εἶναι σήμερον παραδεδεγμένον παρὰ πάντων τῶν ἀξιωματικῶν, οἵτινες διετέλεσαν ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ ἢ ἐσκόπουν νὰ εἰσέλθωσιν εἰς αὐτὴν, ὅτι μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς δὲν ἦτο εἰς αὐτοὺς ἐπιτετραμμένον νὰ ἀσκῶσι τὰ ἑαυτῶν καθήκοντα, ὅπως ἤθελον τὰ ἐνασκεῖ, ἂν περιεβάλλετο ὁ θεσμὸς οὗτος διὰ τῆς ἐγγυήσεως τοῦ Ἀρχηγείου καὶ τοῦ παρ’ αὐτῷ πειθαρχικοῦ Συμβουλίου, διότι τότε ἐγίνωσκον, ὅτι βεβαίως οἱαδήποτε κατ’ αὐτῶν πολιτικὴ ἐπήρεια δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τῆς τύχης αὐτῶν.

§213ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι οἱ ἀστυνόμοι, οἱ ὁποῖοι ἀντικατέστησαν τοὺς Τρικουπικοὺς ἀστυνόμους, εἶναι πολὺ αὐστηροὶ καὶ πολὺ καλλίτεροι ἀπὸ ἐκείνους.

§214ΦΩΝΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Βεβαίως, βεβαίως.

§215ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅ,τι νῦν εἴπετε, ἀναιρεῖ τὸ προηγουμένως ὑφ’ ὑμῶν λεχθὲν, ὅτι λόγοι ὑπηρεσιακοὶ ὑπηγόρευσαν τὰς παύσεις καὶ μεταθέσεις τῶν ἀστυνόμων. Ἐπειδὴ δὲ ἰσχυρίσθητε, ὅτι οἱ παυθέντες ἀστυνόμοι ἦσαν Τρικουπικοί, ἄρα ἀντικατεστήσατε αὐτοὺς διὰ Δηλιγιαννικῶν. Ἐγὼ ὅμως, διατελῶν ἐν πληρεστάτῃ γνώσει τῶν ἰδεῶν, αἵτινες ἐπεκράτησαν ἐν τῇ πρώτῃ τοῦ νόμου ἐφαρμογῇ, ὀφείλω ἐκ καθήκοντος πρὸς τὴν ἀλήθειαν νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντόνως κατὰ τῆς αἰτιάσεως, ὅτι διωρίσθησαν εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν ἀξιωματικοὶ ὑπολαμβανόμενοι ὡς φίλοι τοῦ κρατοῦντος τότε πολιτικοῦ κόμματος. Δύναμαι δὲ μετὰ πεποιθήσεως, ἧς οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ τὴν εἰλικρίνειαν, νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν ὑπῆρξαν Τρικουπικοὶ ἀστυνόμοι, ἐσφάλετε δὲ, ἰσχυρισθέντες, ὅτι ὑπῆρξαν ἀστυνόμοι Τρικουπικοί, (θόρυβος καὶ φωναὶ ἐν τῇ δεξιᾷ) διότι εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην διετέλουν φίλοι τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ἐφήρμοσε πρώτη τὸν νόμον, ὅτι οὐδενὸς ἡ σύστασις ἠκούσθη, προκειμένου περὶ τῆς τοποθετήσεως ἀξιωματικῶν εἰς τὰς θέσεις τὰς ἀστυνομικάς, οὐδενὸς... (διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§216ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε;

§217ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναμαι· διότι εὐθὺς ὡς ἐπιτρέψω εἰς ὑμᾶς νὰ μὲ διακόψητε, δὲν δύναμαι νὰ ἀρνηθῶ καὶ εἰς ἑτέρους συναδέλφους, ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει δὲν θέλω κατορθώσει νὰ περάνω τὸν λόγον ἀπόψε.

§218ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐμένα μοῦ ἐπιτρέπετε; (γέλωτες).

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπει εἰς κανένα.

§220ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς πάλιν ἐδόθη εἰς ἡμᾶς νὰ ἐννοήσωμεν, ὅτι ὁ θεσμὸς οὗτος, καίτοι ὑποστὰς ταύτην τὴν ἀκρωτηρίασιν, θὰ ἐλειτούργει, εἴχομεν δὲ δίκαιον, ὑπολαβόντες τοῦτο ὡς ἀκριβὲς, καθόσον κατὰ τὴν σύνοδον τὴν προηγουμένην νομοσχέδιον περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀστυνομίας δὲν εἶχεν ὑποβληθῆ. Ἄν δὲν ἀπατῶμαι, τὸ ἑσπέρας ἢ τὴν ἑπομένην τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν διεκόπησαν αἱ ἐργασίαι τῆς συνόδου, διενεμήθη εἰς ἡμᾶς νομοσχέδιόν τι· ἐκ τούτου δὲ ὑπελάβομεν, ὅτι αὐτὸ ἐδόθη ἴσως πρὸς μελέτην, ἴσως διότι ἔπρεπεν ὁπωσδήποτε νὰ φανῇ ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας ὡς ἐνθυμούμενος ὅ,τι πρὸς τοὺς ἐκλογικοὺς συλλόγους πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐπηγγέλθη. Ἤρξατο ἡ σύνοδος, τὴν ὁποίαν διανύομεν, καὶ ἐν τῷ εἰσηγητηρίῳ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1896 λόγῳ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως οὐδέποτε ἐγένετο μνεία περὶ καταργήσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Μόνον δὲ ἐκ τοῦ διανεμηθέντος τεύχους τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1896 παρετηρήσαμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὅταν συνέτασσε τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων, ἦτο κατὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ δι’ αὐτὸ ἀπήλειψεν ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τὴν εἰσφορὰν τῶν δήμων λόγῳ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας...

§221ΔΡΟΣΟΣ. Τί ἄλλο θέλετε;

§222ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. .. Ὅταν ὅμως συνέτασσε τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων, φαίνεται ὅτι μετεμελήθη, καὶ ἐκεῖ ἀνέγραψε πλήρεις τὰς πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι καὶ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1895 ἀνεγράφοντο, διὰ τὰς δαπάνας τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς παρελθούσης συνόδου εἶχε διανεμηθῆ πρὸς πάντα τὰ μέλη τοῦ Κοινοβουλίου, ὑπεβλήθη καὶ κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην. Μετὰ τὴν πρώτην αὐτοῦ συζήτησιν, ἡ ὁποία εἰς ὥραν προκεχωρημένην παρῆλθεν ἀπαρατήρητος, ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τροποποίησίς τις, διατυπωθεῖσα ἐν τῷ ἄρθρῳ 26, κατὰ τὴν ὁποίαν «αἱ διατάξεις τοῦ νόμου τούτου θέλουσιν ἐφαρμοσθῆ βαθμηδὸν, ἀντικαθιστωμένων τῶν στρατιωτικῶν ἀστυνομιῶν ἐν ἑκάστῳ τῶν νομῶν διὰ τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου τούτου συνιστωμένων. Περὶ τῆς ἐν ἑκάστῳ νομῷ μεταβολῆς θέλει ἐκδίδεσθαι Βασιλικὸν Διάταγμα.» Κατὰ τὴν διάταξιν ταύτην, δύναται καὶ νὰ μὴ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν ὁ νέος νόμος, ἢ νὰ τεθῇ εἴς τινας μόνον νομοὺς καὶ ἐν χρόνῳ ὁρισθησομένῳ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως κατ’ ἐλευθέραν αὐτῆς ἐκτίμησιν. Ἡ τροποποίησις αὕτη παρέχει εἰς πάντας ἡμᾶς τὸ ἐνδόσιμον, ὅτι εἴς τινας τῶν νομῶν εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, εἴς τινας τῶν ἄλλων νομῶν εἶναι πιθανὸν νὰ εἰσαχθῇ τὸ σύστημα τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, καὶ ἴσως εἴς τινας ἄλλους νομοὺς, ἢ μᾶλλον εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν δήμων, ἢ εἰς ἄλλας πόλεις, θέλει εἰσαχθῆ τρίτον σύστημα, τὸ σύστημα τῶν τοπικῶν λεγομένων ἀστυνομιῶν. Πάντα ταῦτα εἰς ἐμὲ δίδουσι τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν, δὲν εἶναι προωρισμένον νὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν. Οὐχὶ δὲ ἐκ τούτων μόνον ἐξάγω τὸ συμπέρασμα τοῦτο, ἀλλὰ πρὸ πάντων διότι φρονῶ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅστις εἴπερ τις καὶ ἄλλος γινώσκει τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν διατελεῖ ἡ δημοσία ἀσφάλεια ἐν τῷ Κράτει, ὅστις εἴπερ τις καὶ ἄλλος γινώσκει τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν πλείστων δήμων τοῦ Κράτους, δὲν θέλει προβῆ εἰς τὸ πραξικόπημα τῆς καταργήσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, ὁμολογῶ ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ, ὅτι τὴν κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας θεωρῶ ὡς πραξικόπημα κατὰ τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας. Πρὸ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ θεσμοῦ τούτου ἐνθυμοῦμαι, ὁσάκις εἶχον ἀφορμὴν νὰ ἐπισκέπτωμαι τὴν ἐπαρχίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, πάντες οἱ δήμαρχοι τῶν χωρικῶν—ἂς τοὺς ὀνομάσω οὕτω—δήμων ἐζήτουν παρ’ ἐμοῦ, ὡς μόνην παραχώρησιν, νὰ φροντίσω νὰ συστηθῇ ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ δήμου των σταθμὸς στρατιωτικοῦ ἀποσπάσματος, διότι ἦτο ἀδύνατον ἄλλως εἰς αὐτοὺς νὰ συντηρήσωσι τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ τὴν κτηματικὴν τῶν συνδημοτῶν των περιουσίαν.

§223ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἕνεκα τῆς λῃστείας ἴσως.

§224ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν λῃστείαν, ὅπου ὑπῆρχεν αὕτη, τὴν κατεδίωκον στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα, εἰδικῶς τὸ ἔργον τοῦτο ἐπιτετραμμένα. Αὐτὴ αὕτη ἡ δημοσία τάξις διεταράσσετο ὑπὸ τῶν μὴ ἀρεσκομένων εἰς τὴν εὐκοσμίαν καὶ εἰς τὸν ὀφειλόμενον σεβασμὸν πρὸς τὴν τιμὴν καὶ τὴν περιουσίαν τῶν συγχωρίων των. Συγκρούσεις ἐπανειλημμέναι ἐλάμβανον χώραν μεταξὺ τῶν φιλησύχων πολιτῶν καὶ ἐκείνων, οἵτινες θέλουσι νὰ ἐπιδεικνύωνται εἰς τὰ χωρία των ὡς παλληκαράδες. Συγκρούσεις καὶ διαπληκτισμοὶ ἐλάμβανον χώραν μεταξὺ τῶν κτηματιῶν καὶ τῶν ποιμένων, ὡς καταπατούντων τὰ ἀγροτικὰ κτήματα. Τίς δύναται νὰ λησμονήσῃ τὰς αἱματηρὰς σκηνὰς, αἵτινες συνεχῶς διεδραματίζοντο ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως πάσης ἀστυνομικῆς ἐξουσίας; Ὅταν ὅμως ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἤρξατο λειτουργῶν, πάντες οἱ φιλήσυχοι καὶ φιλόνομοι πολῖται εἶδον προστατευομένην καὶ τὴν τιμὴν καὶ τὴν περιουσίαν των, εἶδον τὴν τάξιν ἀποκαθισταμένην, εἶδον τὴν λειτουργίαν τῶν νόμων ἀπροσκόπτως βαίνουσαν. Ἐπείσθησαν ὅμως καὶ περὶ ἑνὸς ἄλλου πάντες οἱ δευτερεύοντες τοὐλάχιστον δῆμοι τοῦ Κράτους, ὅτι δι’ ὧν οὗτοι διαθέτουσι μέσων χρηματικῶν εἶναι ἀδύνατόν ποτε νὰ συντηρηθῇ δύναμις, οἵα ἡ σήμερον ὑπὸ τὸν θεσμὸν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ὑπάρχουσα, ἡ περιφρουροῦσα τὴν δημοσίαν τάξιν. Οὐχὶ μόνον οἱ δευτερεύοντες δῆμοι, ἀλλὰ καὶ οἱ πρώτης τάξεως δῆμοι, ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι δὲν δύνανται, δι’ ὧν διαθέτουσι χρηματικῶν μέσων, νὰ συντηρήσωσι δύναμιν, ἴσην πρὸς τὴν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, πρὸς τήρησιν τῆς τάξεως. Ἂν λοιπὸν καταργηθῇ ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, εἶναι πιθανώτατον νὰ διαταραχθῇ ἡ δημοσία τάξις, εἶναι πιθανώτατον νὰ ἐνθαῤῥυνθῶσιν οἱ ταραξίαι καὶ οἱ πρὸς τὰ ἐγκλήματα ῥέποντες, εἶναι πιθανώτατον νὰ τεθῶσιν αὖθις εἰς ἀχρηστίαν οἱ ἀγορανομικοὶ καὶ οἱ περὶ ὑγιεινῆς νόμοι, εἶναι πιθανώτατον νὰ ἐπιταθῇ τὸ λαθρεμπόριον καὶ νὰ μειωθῶσι τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους. Δὲν ὁμιλῶ περὶ οὗ θέματος ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τριφυλίας συνάδελφος, ἤτοι περὶ καταστολῆς τῆς φυγοδικίας, διότι ὁμολογουμένως εἰς τὴν καταδίωξιν τῆς φυγοδικίας συνετέλεσε τὰ μάλιστα ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία· οὐχ ἧττον συνετέλεσεν αὕτη καὶ εἰς τὴν καταστολὴν τῆς ζωοκλοπῆς καὶ εἰς τὴν ἐν γένει περιστολὴν τῶν ἐγκλημάτων. Περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη· ὡς πρὸς τὴν ἐπαρχίαν δὲ, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, καὶ ὡς πρὸς ἄλλας ὁμόρους ἐπαρχίας, γενικὴ ὑπάρχει ἡ γνώμη, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία ὑπῆρξεν εὐεργετικὴ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς περιστολῆς τῶν ἐν γένει ἐγκλημάτων. Ἂν τὸν θεσμὸν τοῦτον καταργήσητε, εἶναι ἀδύνατον μὲ τὰ μέσα τὰ χρηματικὰ, ἅτινα δύνανται οἱ δῆμοι νὰ διαθέτωσιν, νὰ συντηρηθῶσιν οὐχὶ ὅσοι σήμερον ὑπάρχουσιν ἀστυφύλακες ἢ χωροφύλακες ἐν τῇ στρατιωτικῇ ὑπηρεσίᾳ, ἀλλ’ οὔτε τὸ δεκατημόριον τούτων. Γνωστὸν ἄλλως τε τυγχάνει, ὅτι πρὸ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας οἱ πλεῖστοι τῶν δήμων δὲν ἠδύναντο νὰ ἔχωσιν οὐδ’ ἕνα ἀστυνομικὸν κλητῆρα. Συνήθως οἱ δήμαρχοι, οἱ ὁποῖοι ἤσκουν καὶ τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα, δὲν εἶχον παρ’ αὐτοῖς βοηθὸν, εἰμὴ μόνον ἕνα, τὸν κλητῆρα αὐτῶν, βεβαίως ἀνεπαρκῆ πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως, ὁσάκις αὕτη διεταράσσετο. Ὑπὸ τῆς προβαλούσης τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον Κυβερνήσεως εἶναι πιθανὸν νὰ προβληθῇ πρὸς παρηγορίαν ἡμῶν, οἵτινες προβλέπομεν τὴν τοιαύτην κατάστασιν μετὰ τὴν κατάργησιν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ὅτι ἔρχεται εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ θεσμοῦ τούτου τὸ νομοσχέδιον τὸ προβληθὲν εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς, ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν χωροφυλάκων ἀπὸ 3,000 εἰς 5,300 νὰ ἔλθῃ ἐπίκουρος ἡ δημοσία δύναμις εἰς τὴν τοπικὴν ἀστυνομίαν πρὸς τήρησιν τῆς τάξεως. Ἀλλ’ ἂν οὕτω προορίσητε τὴν χωροφυλακὴν, τότε θὰ ἀναιρέσητε τὸν σκοπὸν, ὅστις ὑπηγόρευσε τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, εἰσηγούμενος τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς, ἐδήλωσε ῥητῶς εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι σκοπὸς τῆς ἐξ ἐθελοντῶν καταρτίσεως τῆς χωροφυλακῆς εἶναι ἕτερος καὶ οὐχὶ ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων, εἶναι ἡ ἀνάληψις πασῶν ἐκείνων τῶν ὑπηρεσιῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἀσχολεῖται σήμερον ὁ στρατὸς, τῶν ἐκτὸς τῆς ἀστυνομίας ὑπηρεσιῶν, αἵτινες ἐκτρέπουσι τὸν στρατὸν τοῦ προορισμοῦ αὐτοῦ. Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς εἶναι, ὡς ῥητῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας, νὰ μείνῃ ὁ στρατὸς ἀπηλλαγμένος ἀπὸ πάσας τὰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας, ἵνα ἐκπαιδευθῇ καὶ παρασκευασθῇ οὕτως, ὅπως ἀνταποκριθῇ ἐπαρκῶς εἰς τὸν ἀληθῆ αὐτοῦ προορισμόν. Ἂν ὅμως, καταργουμένου τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, τὴν χωροφυλακὴν ἀπασχολήσητε εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων, τότε βεβαίως ὁ στρατὸς θὰ ἐξακολουθῇ ἐκτελῶν καὶ ὅσα μέχρι τοῦδε ἐκτελεῖ καθήκοντα, ἤτοι πάσας τὰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας, αἵτινες βεβαίως δὲν ἀποτελοῦσι τὸν προορισμὸν αὐτοῦ. Οἱ εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας λαβόντες τὴν πρωτοβουλίαν εἶχον ὑπ’ ὄψει τὴν ὑπὸ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς ἐκτέλεσιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων, καί, ἐφ’ ὅσον οὗτοι δὲν ἐπήρκουν, τὴν πρόσληψιν ἀξιωματικῶν ἐκ τοῦ πεζικοῦ. Ἂν σήμερον διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς πρόκειται ἢ νὰ αὐξήσητε τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς, ἢ εἰς τὴν χωροφυλακὴν νὰ τοποθετήσητε ἀξιωματικοὺς τοῦ πεζικοῦ ἢ τῶν ἄλλων ὅπλων, διατὶ δὲν ἀφήνετε νὰ λειτουργῇ ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας καὶ δὲν σκέπτεσθε νὰ ὑποβάλητε εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τὰς ἐκ τῆς πείρας ἀποδειχθείσας ἀναγκαίας βελτιώσεις, ἰδίᾳ δὲ νὰ περιβάλητε τὴν ἀστυνομίαν διὰ τῶν ἐγγυήσεων ἐκείνων, αἵτινες δύνανται νὰ καταστήσωσιν αὐτὴν ἀνεπηρέαστον ἀπὸ πάσης πολιτικῆς πιέσεως καὶ φατριαστικῆς ἐπηρείας; Ὁ κατὰ τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον νέος ὀργανισμὸς τῆς χωροφυλακῆς πρόκειται νὰ ὑποβάλῃ τὸ Κράτος εἰς δαπάνας μείζονας τῶν διὰ τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν νῦν καταβαλλομένων, κατὰ τὴν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ ὑποβληθεῖσαν εἰς τὴν Βουλὴν κατάστασιν. Ἡ διὰ τὸν νέον ὀργανισμὸν τῆς χωροφυλακῆς δαπάνη ὑπερβαίνει τὰ 2,500,000, ἐνῷ ἡ διὰ τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς εἰσφορᾶς τῶν δήμων καὶ τῆς εἰς βάρος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν μεταθέσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπηρετούντων νῦν εἰς τὴν ἀστυνομίαν ἀξιωματικῶν, εἶναι ἐλάσσων τῶν 2,000,000. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, δι’ ὅσων ἀνεκοίνωσα ὑμῖν σκέψεων, εἶχον κυρίως τὸν σκοπὸν νὰ παραινέσω, ἐφ’ ὅσον ἐξ ἐμοῦ ἐξαρτᾶται, τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειονοψηφίας, ἀντὶ νὰ καταργήσῃ τὸν θεσμὸν τοῦτον, νὰ ἀσχοληθῇ εἰς τὴν βελτίωσιν αὐτοῦ, νὰ περιβάλῃ δὲ ἰδίως αὐτὸν διὰ πασῶν ἐκείνων τῶν ἐγγυήσεων, αἵτινες εἶναι ἀναγκαῖαι διὰ νὰ καταστήσωσι τοῦ θεσμοῦ τὴν λειτουργίαν ἀνεξάρτητον τῆς παρ’ ἡμῖν κρατούσης πολιτικῆς. Ἐὰν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει καὶ ὅσα σήμερον ἐλέχθησαν περὶ τοῦ εἰσαχθέντος νομοσχεδίου, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὸν νέον ὀργανισμὸν τῆς χωροφυλακῆς, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἐπίσης εἰσαχθὲν νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, θέλομεν ἔχει κατάδηλον τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι καὶ ἐνταῦθα ἀμφιταλαντεύεται ἡ περὶ τοῦ πρακτέου ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ γνώμη τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς πλειονοψηφίας. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψει ἡμῶν δύο νομοσχέδια. Διὰ τοῦ ἑνὸς τούτων προβάλλεται ἡ κατάρτισις τῆς χωροφυλακῆς ἐξ ἐθελοντῶν. Ἂν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν, ὑποθέτω ὅτι θέλουσι καταδειχθῆ αἱ ἐλλείψεις αὐτοῦ, ἢ μᾶλλον θέλει ἀποδειχθῆ τὸ ἀνεφάρμοστον αὐτοῦ, ὑφ’ ἃς συνθήκας προβάλλεται, καὶ πρὸ πάντων ὑφ’ ἃς πιστώσεις, ὡς ἀναγκαίως ἐξ αὐτοῦ προερχομένας, προτείνεται. Ἀλλ’ ἔχομεν τὸ ἕτερον νομοσχέδιον, τὸ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, τὸ ὁποῖον τὴν χωροφυλακὴν τὴν καταρτίζει ἐκ τῆς μεταθέσεως κληρωτῶν ἀπὸ τοῦ στρατοῦ εἰς τὴν χωροφυλακήν. Ἑπομένως καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην εἰσέτι δὲν εἶναι καθωρισμέναι αἱ γνῶμαι τῆς Κυβερνήσεως. Ὥστε δὲν γινώσκομεν, ἂν τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς πρόκειται νὰ ματαιωθῇ καὶ οὕτω νὰ μείνωμεν μόνον μὲ τὸ νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ, τὸ ὁποῖον ἐθεωρήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὡς ὁ κορμὸς καὶ ἡ βάσις τῶν ἀφορώντων εἰς τὸν στρατὸν ἡμῶν. Τὸ πιθανώτερον εἶναι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περὶ νέου ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς δὲν θὰ μεταβληθῇ εἰς νόμον. Οὕτω δὲ θὰ ἔχωμεν μόνον τὰς διοικητικὰς καὶ τὰς τοπικὰς ἀστυνομίας, αἵτινες προτείνονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἤτοι ἐκεῖνο τὸ ἀστυνομικὸν καθεστώς, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε πρὸ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας καὶ τοῦ ὁποίου πάντες ἀναμιμνησκόμεθα τὰ θλιβερὰ ἀποτελέσματα. Ἂν σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν, ἦναι νὰ ἀποδοθῶσιν εἰς τοὺς δήμους πάντα τὰ δικαιώματα, δι’ ὧν περιεβλήθησαν διὰ τοῦ περὶ δήμων νόμου, ἂν, ἐν ἄλλαις λέξεσιν, ὁ κύριος καὶ θεμελιώδης σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἦναι ἡ ἀποκέντρωσις, ὀφείλομεν νὰ μελετήσωμεν ἐπισταμένως τὰ προκύψοντα ἐκ ταύτης ἀποτελέσματα, ὀφείλομεν δὲ πρὸ πάντων νὰ μὴ συνδέσωμεν τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ αὐτοβουλίαν τῶν δήμων μετὰ τοῦ κινδύνου τῆς δημοσίας τάξεως Ἰδίᾳ δὲ οἱ εἰσηγηταὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὀφείλουσι νὰ μελετήσωσι τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν διατελοῦσιν οἱ δῆμοι τοῦ Κράτους ὑπὸ οἰκονομικὴν ἰδίως ἔποψιν. Πρὶν ἢ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου προβαλλόμενον σύστημα ἀστυνομίας, οὗτινος αἱ δαπάναι πᾶσαι ἐπιβαρύνουσι τοὺς δήμους, δέον νὰ ἐξετασθῇ, ἂν ἦναι οἱ δῆμοι εἰς κατάστασιν νὰ ὑποστῶσι τὰς δαπάνας ταύτας. Γνωστὸν εἶναι εἰς πάντας, ὅτι, ἐξαιρέσει ὀλιγίστων δήμων, πάντες οἱ λοιποὶ δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλει εἰς αὐτοὺς ὁ περὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως νόμος. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἀναγραφεῖσα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πίστωσις ἐκ δραχ. 1,500,000 δι’ ἀρωγὴν τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῶν δήμων τῶν ἀπόρων, δὲν θέλει ἐπαρκέσει. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι, ἂν προσθέσωμεν εἰς βάρος τῶν δήμων καὶ τὰ ἔξοδα τῆς ἀστυνομίας, καθ’ ὃν τρόπον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προβάλλεται, οἱ δῆμοι θέλουσιν εὑρεθῆ ἐν πληρεστάτῃ ἀδυναμίᾳ πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ ἀστυνομικοῦ τούτου συστήματος. Ὅπως φθάσωμεν εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον θεωρητικῶς διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου σκοπὸν τῆς εἰς τοὺς δήμους ἀναθέσεως τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας, ἤτοι νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸ πρώην καθεστὼς, πρέπει νὰ προνοήσωμεν ὑπὲρ τῆς ἠθικῆς βελτιώσεως τῶν δημοτικῶν ἀρχόντων, καὶ νὰ βελτιώσωμεν πρὸ πάντων τὴν οἰκονομικὴν αὐτῶν κατάστασιν· διότι, ἐνόσῳ τὰ ἐννέα δέκατα τῶν δήμων δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ὑποστῶσι τὴν διὰ τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν ἐπιβαλλομένην αὐτοῖς δαπάνην, βεβαίως θέλουσιν εὑρεθῆ εἰς ἀπόλυτον ἀδυναμίαν νὰ συντηρήσωσι διοικητικὴν ἢ τοπικὴν ἀστυνομίαν, ὡς προτείνεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἀληθῶς ὁ περὶ δήμων νόμος ἀνέθηκε τὴν τοπικὴν ἀστυνομίαν εἰς τοὺς δήμους, ὅπως ἀνέθηκε καὶ τὴν στοιχειώδη ἐκπαίδευσιν· ἀλλ’ ὅταν οἱ δῆμοι ἀπεδείχθησαν ἀνίκανοι νὰ ἀσκήσωσι τὰ ὑπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας ἐπιβαλλόμενα καθήκοντα, ἡ Πολιτεία δικαιοῦται καὶ ὀφείλει νὰ προνοήσῃ περὶ ἐγκαταστάσεως ἀστυνομίας, ἐκπληρούσης τὸν προορισμὸν αὐτῆς, διότι ὁ σπουδαιότερος κλάδος τῆς δημοσίας διοικήσεως εἶναι ἡ ἀστυνομία. Εἰς ταύτην, ὡς ἄλλοτε ὁ λίαν ἐντριβὴς περὶ τὰ διοικητικὰ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ἀνατίθενται πολλὰ καὶ ποικίλα καθήκοντα, συνδεόμενα οὐ μόνον πρὸς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ τάξιν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν ὑγιεινὴν καὶ ἠθικὴν κατάστασιν τῆς κοινωνίας. Δὲν πρέπει ἄρα οὕτως ἐλαφρῶς νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν κατάργησιν θεσμοῦ, ὁ ὁποῖος πρὸ δύο ἐτῶν λειτουργεῖ, καὶ ὁ ὁποῖος τοσοῦτον ἀγλαοὺς ἀπήνεγκε καρπούς. Ἂν ἀπεδείχθησαν κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν ἐλλείψεις τινὲς αὐτοῦ, ἃς ἀσχοληθῶμεν νὰ τὰς θεραπεύσωμεν διὰ νομοθετήματος νέου, ἂν ἀπεδείχθησάν τινες ἐκ τῶν διορισθέντων ἀκατάλληλοι πρὸς τὰ ἔργα τῆς ἀστυνομίας, εἶναι δυνατὸν εἰς Κυβέρνησιν, ἥτις ἐπιθυμεῖ τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν λειτουργοῦσαν ὡς ἐμπρέπει εἰς αὐτὴν, νὰ διορθώσῃ τὰς ἐλλείψεις ταύτας, τοποθετοῦσα καταλλήλους ἀξιωματικούς. Πρὸ πάντων νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀναχωρῶμεν ἐκ τῆς ἀρχῆς, ὅτι ἐλεγχόμεθα ὡς μὴ συνιστῶντες εὐνομουμένην Πολιτείαν, ὅταν τόσον εὐκόλως τοὺς νόμους, οἱ ὁποῖοι συνδέονται στενῶς πρὸς τὰ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τάξεως, μεταβάλλωμεν μετὰ ἐλαφρᾶς συνειδήσεως. Αὐτὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀπό τινος χρόνου καθιερώθη παρ’ ἡμῖν, τουτέστιν ἡ ὑπὸ τῆς ἀνερχομένης εἰς τὴν διοίκησιν τῶν κοινῶν Κυβερνήσεως μεταῤῥύθμισις ἢ κατάργησις τῶν τῇ πρωτοβουλίᾳ τῆς προκατόχου ψηφισθέντων νόμων, δέον νὰ παύσῃ, ἂν θέλωμεν ν’ ἀνυψωθῇ εἰς τὴν προσήκουσαν αὐτῇ περιωπὴν ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία. Τὸ σύστημα τοῦτο δύναται νὰ ὁδηγήσῃ εἰς καταστροφάς. Πρέπει πρὸ πάντων νὰ κατανοήσωμεν, ὅτι ὄχι μόνον πρὸς τὴν εὐημερίαν καὶ πρόοδον τῆς χώρας ἡμῶν, ἀλλὰ οὐδὲ πρὸς ἐμπέδωσιν τῶν φιλελευθέρων ἡμῶν θεσμῶν συμβάλλει τὸ σύστημα τοῦτο. Ὀφείλομεν νὰ τὸ ἀποσκορακίσωμεν. Δέον δὲ καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ ἡ ὑποστηρίζουσα αὐτὴν πλειονοψηφία νὰ μὴ φρονῶσιν ὅτι ἡ μεταβολὴ τῶν κειμένων νόμων, ἡ σκοποῦσα εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς συναλλαγῆς, συμβιβάζεται πρὸς τὸ προκηρυχθὲν πολιτικὸν πρόγραμμα τῆς περισυλλογῆς καὶ τῆς ἀνορθώσεως τῶν κακῶς παρ’ ἡμῖν ἐχόντων.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάνεσης ἔχει τὸν λόγον.

§226ΜΑΝΕΣΗΣ. Ὀφείλω, Κύριοι, νὰ εἴπω δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ὄχι διότι φρονῶ, ὅτι δύναμαι νὰ ἀνακόψω τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως συμμορφωθῇ πρὸς τὴν γνώμην, ἣν ἐξήνεγκεν ἐπὶ τοῦ θέματος, καὶ προβῇ εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποσχέσεως, τὴν ὁποίαν ἔδωκε πρὸς τοὺς διαφόρους ἐκλογεῖς κατὰ τὰς ἐκλογικὰς αὐτοῦ περιηγήσεις, οὔτε ὅτι θέλω ἀποτρέψει τὴν Βουλὴν νὰ καταργήσῃ τὸν θεσμὸν, ἂν ἡ σκέψις αὐτῆς ἦναι ὥριμος πρὸς τοῦτο, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ φανῶ ἀσυνεπὴς πρὸς ὅσα πλειστάκις εἶπον, καθ’ ἁπάσας σχεδὸν τὰς συνόδους τῆς παρελθούσης Βουλῆς, καὶ ἐν τῷ τύπῳ καὶ κατ’ ἰδίαν, ἐρωτώμενος καὶ ἐκφράζων τὴν γνώμην, ἣν ἐπὶ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἔχω, γνώμην ἄλλως τε ἀτομικὴν καὶ ἄσχετον πρὸς τὴν γνώμην, ἣν δύναται νὰ ἔχῃ ἡ πολιτικὴ μερὶς, τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶ μέρος. Ἂν ἐκηρύχθην, Κύριοι, κατὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, δὲν ἐκηρύχθην ἕνεκα τοῦ θεσμοῦ· διότι ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἔπαυσα φρονῶν, ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας εἶναι ἀπειράκις κρείττων τοῦ ἀρχαίου θεσμοῦ τῶν δημοτικῶν ἀστυνομιῶν, θεσμοῦ, ὅστις εἶχε καταντήσει νεκρὸν γράμμα, εἶχε καταπέσει ἐν τῇ κοινῇ συνειδήσει τοῦ τόπου, εἶχε καταντήσει ἀνίκανος νὰ προστατεύσῃ τὸν λαὸν καὶ ἰδίᾳ τὰς πόλεις, τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ ἐπαρχιῶν κατὰ τῶν λυμαινομένων αὐτὰς ταραξιῶν, εἶχε καταντήσει ἐντελῶς ἀνίκανος νὰ προλάβῃ τὴν ῥοπὴν πρὸς τὸ ἔγκλημα τῶν ἀτάκτων ἐν γένει στοιχείων, καὶ τοῦ ὁποίου τὰ ὄργανα, ἀποῤῥέοντα καὶ ἐξαρτώμενα ἐντελῶς ἐκ τοῦ κρατοῦντος τοπικοῦ κόμματος, κατήντων ὑπόδουλα πρὸς τὰς ὀρέξεις καὶ τὰς πιέσεις αὐτοῦ. Ἐκηρύχθην κατὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἕνεκα τῆς διηνεκοῦς ἀναμίξεως τοῦ στρατοῦ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ταύτῃ, καὶ τὴν ἀνάμιξιν ταύτην ἐθεώρουν καὶ θεωρῶ ἐπιβλαβῆ εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ στρατοῦ καὶ ἑπομένως πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου. Ἔλεγον δὲ τότε πλειστάκις, Κύριοι, ὅταν ἠγείροντο καθ’ ἑκάστην κραυγαὶ καὶ μομφαὶ κατὰ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων: διατὶ δὲν παραδίδετε τὴν ἀστυνομίαν εἰς τὴν χωροφυλακήν, ἀφοῦ ἡ χωροφυλακὴ πανταχοῦ, ὡς ἐκτελοῦσα ὑπηρεσίαν δημοσίας ἀσφαλείας, ἀνάγεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπιβαρύνει τὸν προϋπολογισμὸν αὐτοῦ, οἱ δὲ ἀξιωματικοὶ αὐτῆς εἶναι μᾶλλον ἐξοικειωμένοι πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, διότι τοιαύτη εἶναι ἐν τῷ στρατῷ ἡ ὑπηρεσία τοῦ σώματος τούτου; Δὲν ἔπαυσα, Κύριοι, φρονῶν, ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἐπήνεγκεν εὐάρεστα ἀποτελέσματα, ὡς πρὸς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ τάξιν, δὲν ἔπαυσα φρονῶν, ὅτι τῷ ὄντι τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς τότε ἦτο φραγμὸς κατὰ τῶν πιέσεων τῆς πολιτικῆς, καὶ διὰ τοῦτο, ἐνθυμοῦμαι ὅτι, ὅταν ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Τρικούπη εἶχε φέρει νομοσχέδιον, οὗτινος ἐμνήσθη ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, ὅπως δοθῇ τὸ δικαίωμα τῆς πειθαρχικῆς ποινῆς εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τῆς καταργήσεως τῶν σχετικῶν ἄρθρων καὶ τοῦ Συμβουλίου τῆς ἐποπτείας, ἐπετέθην τότε κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, λέγων ὅτι «ἀφαιρεῖτε οὕτω τοὺς φραγμοὺς, καὶ ἀφαιροῦντες τοὺς φραγμοὺς, θὰ ἀφήσητε τὴν πολιτικὴν πίεσιν νὰ διέπῃ τὰ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, οἱ δὲ ἀξιωματικοὶ θὰ καταστῶσιν ὄργανα τῆς πολιτικῆς, καὶ τοῦτο θέλει ἐπιδράσει καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ χαρακτῆρος αὐτῶν»· καὶ κολακεύομαι νὰ εἴπω, ὅτι ἤμην ὁ πρῶτος λαβὼν τὸν λόγον, καὶ μετὰ τὴν ὁμιλίαν μου ἐκείνην τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἀπεσύρθη. Εἶχον καὶ ἔχω τὴν ἰδέαν, Κύριοι, ὅτι, ἂν διατηρήσωμεν τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, παραδίδοντες αὐτὴν εἰς τὴν χωροφυλακὴν, θέλομεν ἔχει ὅλα τὰ πλεονεκτήματα τοῦ θεσμοῦ τοῦ ἐν ἰσχύϊ, τουτέστι τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἄνευ τῶν τρωτῶν μερῶν αὐτοῦ· τὸ δὲ τρωτὸν μέρος εἶναι ἡ ἀνάμιξις τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ, διότι οἱ ἀξιωματικοὶ, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ὦσι καλοὶ, ἢ ἄριστοι τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ, δυνατὸν νὰ ὦσι κάκιστοι διὰ τὴν ἀστυνομίαν, διότι δὲν εἶναι ἐξοικειωμένοι πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην. Ἂς μὴ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τοῦ δακτύλου· ὅταν ἐπιτρέψητε νὰ ἀναμιγνύωνται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ, οὗτοι θὰ προτιμῶσι πάντοτε αὐτὴν, ὅπως ζῶσι βίον ἀνετώτερον καὶ ὦσι μακρὰν τῆς αὐστηρᾶς ἐπιβλέψεως τῶν ἀνωτέρων των καὶ τῆς στρατιωτικῆς πειθαρχίας. Ἀλλ’ ἄν, Κύριοι, δὲν θελήσητε νὰ διατηρήσητε τὸ σύστημα τοῦτο, διὰ τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου τί θέλομεν ἔχει; θέλομεν ἔχει, κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ περὶ τμηματικῆς ἐφαρμογῆς τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, κράμα τριῶν συστημάτων, τὸ σύστημα τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, τὸ τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας καὶ τὸ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, τουτέστιν ἡ ἀστυνομία ἔσται τρισυπόστατος. Ἀλλὰ προετάθη καὶ ἴσως γείνῃ δεκτὸν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ θέλουσι μετέχει τῆς ὑπηρεσίας ταύτης κατὰ προαίρεσιν. Ἀλλὰ τοῦτο, Κύριοι, εἶναι τραγελαφικὸν, καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς συστήσω, ὅταν ψηφίζωμεν, οὐδέποτε νὰ ψηφίζωμεν νόμον, οὗτινος ἡ ἐφαρμογὴ νὰ ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς προαιρέσεως τῶν ὀργάνων· πρέπει νὰ διατάσσωμεν, ὄχι νὰ παρακαλῶμεν. Τίνι τρόπῳ θὰ προέλθῃ ἡ πρόσκλησις τῶν ἀξιωματικῶν πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας; Ἢ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὀνομαστὶ θὰ ζητῇ παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως διορίσῃ τοὺς δεῖνα καὶ δεῖνα ἀξιωματικούς, καὶ τότε βεβαίως θὰ λαμβάνωσι χώραν τὰ πλάγια μέσα, κατὰ τῶν ὁποίων τοσούτῳ δικαίως ἐξηγέρθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἢ ἀριθμητικῶς θὰ ζητῇ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν τοὺς ἀξιωματικούς, ὧν ἔχει ἀνάγκην, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δι’ ἐγκυκλίου θὰ ἀποτείνηται πρὸς ἅπαντα τὰ σώματα, ἐρωτῶν, τίς βούλεται ἀστυνομεῖν! Δὲν εἶναι, Κύριοι, αὐτὸ ἐκτέλεσις στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, διότι δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, θέλει ἔχει τὴν κατάκρισιν καὶ τὴν μομφὴν, ὄχι μόνον τῶν συναδέλφων αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ σωματάρχου αὐτῶν. Ἐγὼ ἤθελον τῷ εἴπει, ἂν ἤμην σωματάρχης αὐτοῦ, ὅτι εἶναι φυγόπονος, διότι, ἐνῷ ἠδύνατο νὰ ἀρνηθῇ, μόνος του ἀποδέχεται τὴν ξένην αὐτὴν ὑπηρεσίαν, τὸν ἄνετον αὐτὸν βίον, ἀποφεύγων τὸ κύριον ἔργον του· ἐνῷ, Κύριοι, ἂν ἀναθέσητε τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν εἰς τὴν χωροφυλακὴν, ἡ χωροφυλακὴ ἀναλαμβάνει διατασσομένη τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, Κύριοι, ἀλλὰ διὰ τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου ἔχομεν καὶ αὔξησιν ἀκόμη δαπανῶν, ἐνῷ ἡ χωροφυλακὴ μένει ἡ ἰδία, δὲν προκαλεῖ αὔξησιν δαπανῶν. Ὑπελόγισα εἰς 70 χιλιάδας δραχμῶν τοὺς μισθοὺς μόνον τοῦ προσωπικοῦ τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἀλλὰ, Κύριοι, καὶ δι’ ἄλλον λόγον· ἀφοῦ πρόκειται νὰ ἀνασυσταθῶσιν αἱ Μοιραρχίαι καὶ Ὑπομοιραρχίαι εἰς ὅλας τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ ἐπαρχιῶν, διὰ τίνα λόγον δὲν ἀναθέτομεν τὰ καθήκοντα τῶν ἀστυνόμων εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τούτους; Διὰ τοῦτο, Κύριοι, καὶ ἵνα μὴ μακρηγορῶ, νομίζω ὅτι θὰ ἐπέλθῃ χαλάρωσις εἰς τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ τάξιν, ἂν μετατρέψωμεν τὸ σύστημα τὸ ἐπικρατοῦν, τοῦ ὁποίου τὰ ἀποτελέσματα ὑπῆρξαν εὐάρεστα κατὰ μέγα μέρος. Ἀλλὰ παραδίδοντες εἰς τὴν χωροφυλακὴν τὴν ἀστυνομίαν, ὀφείλομεν νὰ συστήσωμεν πρώτιστα τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, ὃ νὰ διατελῇ εἰς ἄμεσον σχέσιν μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἵνα οὗτος λαμβάνῃ γνῶσιν ἁπασῶν τῶν λεπτομερειῶν καὶ ἁπάντων τῶν λαμβανόντων χώραν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, νὰ θέσωμεν τὸ Ἀρχηγεῖον ἐν αὐτῷ τούτῳ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ νὰ ὑπάρχῃ ὁ ἀρχηγὸς, τὸν ὁποῖον νὰ ἐκλέξητε ὄχι μεταξὺ τῶν ὀλιγίστων ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλὰ μεταξὺ τῶν ὅλων ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ, ὅπως ἡ ἐκλογὴ τῆς Κυβερνήσεως ᾖ εὐρεῖα. Ὁ ἐκλεχθησόμενος ἀνώτερος ἀξιωματικὸς θὰ ἦναι ὁπωσδήποτε εἷς φραγμὸς, θὰ ἔχῃ τὴν μέριμναν περὶ τῆς βελτιώσεως τοῦ σώματος, τὸ ὁποῖον διοικεῖ, αὐτὸς θὰ ἐπιβάλλῃ τὰς ποινὰς ἐν γένει, καὶ θὰ ἐπιβλέπῃ τὴν στρατιωτικὴν ἐν γένει λειτουργίαν τοῦ σώματος τούτου. Παραδίδοντες τὴν ἀστυνομίαν εἰς τὴν χωροφυλακὴν, δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ δίδετε ἐπιμίσθια, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη, ὁ ἀστυνόμος ἀξιωματικὸς νὰ λαμβάνῃ ἐπιμίσθιον, διότι βεβαίως δὲν ἐκτελεῖ βαρυτέραν ὑπηρεσίαν τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν ἐκτελεῖ ὁ ἀξιωματικὸς ἐν τῷ στρατῷ, ἑπομένως θέλετε ἀπαλλαγῆ τῶν ἐπιμισθίων. Νὰ προσπαθήσητε, Κύριοι, νὰ ἀπαλλαγῆτε τῶν πολυτελειῶν, τὰς ὁποίας ἔχει ὁ νόμος ὁ ἰσχύων, πρὸς ἐνοικίασιν καταστημάτων, καταστήματα δὲ νὰ προτιμῶνται πάντοτε τὰ τῶν δήμων, διότι μακρὰ πεῖρα μὲ ἐδίδαξε τοῦτο, ἐνῷ προσεφέροντο πρὸς ἐνοικίασιν ὡς στρατῶνες ἀστυνομικοὶ τὰ καταστήματα τοῦ δήμου, ἐπροτιμῶντο, ἕνεκα πολιτικῶν πιέσεων, ἄλλα ἀντὶ πολὺ μεγαλειτέρας τιμῆς ἐνοικίου, πρὸς βλάβην τῶν συμφερόντων τῶν δήμων, ὧν ἡ κακὴ οἰκονομικὴ κατάστασις ἔχει ἀνάγκην πάσης κυβερνητικῆς μερίμνης καὶ ἀρωγῆς. Ὅταν, Κύριοι, ταῦτα πάντα κανονισθῶσι, καὶ ἀφαιρεθῶσι ἐν γένει πάντα τὰ τρωτὰ, τὰ ὁποῖα ἡ πεῖρα κατέδειξεν ἐν τῷ ἰσχύοντι νόμῳ, φρονῶ ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, παραδιδόμενος εἰς τὴν χωροφυλακὴν, θὰ φέρῃ ἔτι μᾶλλον εὐάρεστα ἀποτελέσματα. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ Βουλὴ ἔχῃ ἀπόφασιν νὰ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ τούτου, καὶ ἐπιμένῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου περὶ διοικητικῆς ἀστυνομίας, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, θὰ ἐξορκίσω αὐτὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ ἀναμίξῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς, ἀλλ’ ἀντὶ τῶν ἀξιωματικῶν στρατοῦ νὰ θέση ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς. Μίαν καὶ μόνην δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ἐξαίρεσιν, ὡς πρὸς τὸν Διευθυντὴν τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ὃν δύναται νὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ περιορισθῇ ἡ ἐκλογὴ μιᾶς Κυβερνήσεως μεταξὺ ὀλιγίστων ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς. Ταῦτα, Κύριοι, εἶχον νὰ εἴπω, διότι δὲν ἤθελον νὰ καταδειχθῶ ἀσυνεπὴς πρὸς ὅσα ἄλλοτε ἐξέθηκα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς περὶ τοῦ θέματος τούτου.

§227Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τοσάκις κατὰ τὸ παρελθὸν ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν, ἀγορεύων περὶ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας καὶ περὶ τῆς ἐν γένει ἀστυνομίας, ὥστε πολλάκις ὑπέλαβον ὅτι ἤθελεν εἶσθαι περιττὸν νὰ ἀπασχολήσω αὐτὴν καὶ αὖθις. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ ἀνανέωσις τοῦ Κοινοβουλίου, ἡ γενομένη πρὸ ἔτους, εἰσήγαγεν ἐν τῇ Βουλῇ μέλη, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν κατὰ τὰς παρελθούσας συνόδους ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἔκρινα ὅτι ὤφειλον ἐν περιλήψει νὰ ἀνακοινώσω εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, τοὺς κατὰ τὴν περίοδον ταύτην εἰσελθόντας εἰς τὸ Κοινοβούλιον, τὰς γνώμας μου περὶ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας καὶ περὶ τῆς ἀστυνομίας ἐν γένει. Οὕτως ἤθελον παράσχει εἰς αὐτοὺς τὰ διδόμενα, τὰ ὁποῖα ἐνδέχεται νὰ χρησιμεύσωσιν αὐτοῖς, ὅπως σχηματίσωσι γνώμην ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον προβάλλεται ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς. Μοὶ συνέβη ἕνεκα τοῦ νομοθετήματος τούτου νὰ ἀκούσω πολλοὺς ἐλέγχους. Ἠλέγχθην, διότι δὲν εἰσήγαγον αὐτὸ ἀμέσως κατὰ τὴν πρώτην σύνοδον τῆς Βουλῆς· ἠλέγχθην, διότι κατὰ τὴν δευτέραν σύνοδον, τὴν παροῦσαν, δὲν ἀνέγραψα αὐτὸ ἀμέσως ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Ἀνυπομονησία ἐδηλοῦτο, διότι ἐβράδυνεν ἡ συζήτησις αὐτοῦ, καὶ παρίστων μάλιστα οἱ ἀνυπομονοῦντες, ὅτι ἐγὼ ἐλησμόνησα ἐμαυτὸν, περιστήσας τὰς ἐμὰς γνώμας καὶ ἑπομένως περιελθὼν εἰς ἀναίρεσιν τῶν ἰδίων ἐμοῦ φρονημάτων. Τέλος πάντων ἐφθάσαμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ταύτην πάλιν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος εὑρέθη ἐν δισταγμῷ. Ὁμολογῶ ὅτι τὸν θεσμὸν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἔκρινα ἀντισυνταγματικόν. Καὶ ὄντως πρέπει νὰ διακρίνωμεν, Κύριοι, τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν ἀπὸ τὴν διοικητικὴν ἀστυνομίαν, ἐν ᾗ ὑπηρετοῦσι μέλη τοῦ στρατοῦ. Στρατιωτικὴ ἀστυνομία εἶναι σῶμα στρατιωτικὸν, εἰς τὸ ὁποῖον ἀποκλειστικῶς ἀνατίθεται ἡ ἐνάσκησις τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας, τὸ ὁποῖον ἔχει ἰδίαν διοίκησιν, κεχωρισμένην πάσης ἄλλης διοικήσεως, ἑπομένως ἰδίαν ἐπιτήρησιν, κεχωρισμένην καὶ ταύτην ἀπὸ τὴν ἄλλην διοίκησιν, κατ’ ἴδιον ἔλεγχον. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν οὐδὲν ἐνασκεῖ δικαίωμα ἐπὶ τῆς ἀστυνομίας ταύτης, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τυγχάνει καὶ οὗτος ἀλλότριος αὐτῆς, οὐδέτερος δὲ τῶν δύο Ὑπουργῶν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ πῶς ἐκτελεῖται ἡ ὑπηρεσία αὕτη, ἥτις κατὰ ταῦτα τυγχάνει λειτουργία ἐφαπτομένη ἀμέσως τῶν πολυτιμοτέρων δικαιωμάτων τοῦ πολίτου, ἀλλὰ μὴ ὑποκειμένη εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς δημοσίας διοικήσεως, οὐδ’ εἰς τὸν ἔλεγχον ἑπομένως τοῦ Κοινοβουλίου, διότι οὐδεὶς ἐμφανίζεται ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου, διδοὺς εὐθύνας διὰ τὰς παραβάσεις ἢ τὰς παραλείψεις τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Στρατιωτικὴ ἀστυνομία δὲν εἶναι, ὅταν ἐν τῇ διοικητικῇ ἀστυνομίᾳ ὑπηρετῶσιν ἀξιωματικοὶ καὶ ἐκπληρῶσιν ἔργα ἀστυνομικά· ἀλλὰ στρατιωτικὴ ἀστυνομία εἶναι, ὅταν πάντες οἱ ἀστυνόμοι ὑπόκεινται εἰς ἀρχὴν στρατιωτικὴν, οἷα ἦτο τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, ἥτις ἐνασκεῖ τὴν ἐπιτήρησιν, τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν καταστολὴν, ἥτις εἶναι ἀρχὴ αὐτόβουλος καὶ ἀνεξάρτητος, μὴ ὑποκειμένη εἰς οὐδένα ἔλεγχον καὶ εἰς οὐδεμίαν εὐθύνην. Ὅταν κατήγγελλον δι’ ἀλλεπαλλήλων τηλεγραφημάτων παραβάσεις ἢ παραλείψεις τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ὅταν ὁ Βουλευτὴς ἐξ Ἀγυιᾶς ἀφηγεῖτο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπαίσια συμβάντα, ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ αὐτοῦ διαπραττόμενα, καὶ ἐζήτουν εὐθύνην ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, οὗτος βεβαίως δὲν εὐθύνετο, διότι οὐδεμίαν εἶχεν ἐξουσίαν οὐδὲ νὰ ἐπιτηρήσῃ, οὐδὲ νὰ ἐλέγξῃ, οὐδὲ νὰ καταστείλῃ. Κατὰ τὸ παρελθὸν εἰς τὴν διοικητικὴν ἀστυνομίαν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς,—διότι ἀπὸ τοῦ 1849 ἡ ἀστυνομία τῶν δύο τούτων δήμων κατεστάθη διοικητικὴ—ὑπηρέτουν ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ· ἀλλὰ δὲν ἦτο στρατιωτικὴ ἀστυνομία, ἦτο διοικητική. Διὰ τοῦτο μοὶ ἐπεβλήθη, ὡς πρῶτον καθῆκον, νὰ ἄρωμεν ἀπὸ τοῦ μέσου τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, διότι τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς ἦτο ἡ οὐσία, ἡ βάσις, τὸ στέγασμα τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἤρθη διὰ νόμου τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς, ἀνελάβομεν ἡμεῖς τὴν εὐθύνην διὰ τὰς παραβάσεις ἢ παραλείψεις τῶν ὀργάνων τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ εἴχομεν πλήρη συνείδησιν τῆς εὐθύνης ἡμῶν ταύτης. Ἐὰν τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς εἶχε ταχθῆ ἵνα ἐπιτηρῇ καὶ ἐλέγχῃ καὶ καταστέλλῃ τὰς παραβάσεις ἢ παραλείψεις τῶν ὀργάνων τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἤ, καθ’ ἃ συνήθως προβάλλουσι, νὰ ἀπαλλάξῃ τὰ ὄργανα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἀπὸ τῆς πολιτικῆς, ἔπρεπε νὰ δείξωμεν, ὅτι ἡμεῖς, πολιτικοὶ ἄνδρες, δυνάμεθα νὰ διαχειρισθῶμεν τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν ἄνευ οὐδενὸς ἐπηρεασμοῦ πολιτικοῦ ἐν τῇ διαχειρίσει τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας (εὖγε! εὖγε! ἐκ τῆς δεξιᾶς). Καὶ διὰ τοῦτο, ἅμα μετὰ τὴν διὰ νόμου κατάργησιν τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς, καὶ παρεκάλεσα καὶ συνέστησα εἰς τὸν συνάδελφόν μου κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ κλείσῃ τὰ ὦτα πρὸς πᾶσαν σύστασιν καὶ πρὸς πᾶσαν παράκλησιν, νὰ ἔχῃ δ’ αὐτὰ ἀνοικτὰ, μόνον ὅπως ἀκούῃ τὰ παράπονα κατὰ παραβάσεων καὶ παραλείψεων τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ἀλλὰ νὰ τὰ ἔχῃ, ὡς εἶπον, κλειστὰ εἰς πᾶσαν προσωπικὴν σύστασιν. Καὶ ὀφείλω νὰ ἐπαινέσω καὶ δημοσίᾳ τὸν συνάδελφόν μου, διότι ἐξεπλήρωσεν ἀκριβῶς τὴν παράκλησίν μου.

§228ΤΡΑΚΑΣ. Τὸ ὁμολογοῦμεν πάντες παῤῥησίᾳ, ὅτι οὐδενὸς σύστασιν ἤκουσε.

§229Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔπρεπε νὰ ἀποδειχθῇ τέλος πάντων, ὅτι τὰ κόμματα, ὅτι αἱ πολιτικαὶ μερίδες, δὲν εἶναι αἱ αἰτίαι τοῦ κακοῦ, καὶ ὅτι, ἐὰν ἐν τοῖς κόμμασιν ὑπάρχουσιν ἄνθρωποι λησμονοῦντες τὸ καθῆκον αὑτῶν, ἕνεκα πολιτικῆς ἰδιοτελείας, τὰ κόμματα ὅμως γνωρίζουσι τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἔχουσι πρὸς τὴν Πολιτείαν, καὶ μάλιστα ὅταν πρόκειται τῶν καθηκόντων αὐτῶν ἡ ἐκπλήρωσις νὰ συντελῇ εἰς τὴν ἐνίσχυσιν, εἰς τὴν κράντυσιν τῶν θεσμῶν, καὶ εἰς τὸν σχηματισμὸν τῆς πεποιθήσεως τοῦ λαοῦ, ὅτι οἱ θεσμοὶ δὲν πταίουσιν (εὖγε! ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος ἔχει σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζει κατὰ πᾶσαν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ πολιτικὸν κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει, εὑρίσκεται ἐν ἥττῃ. Ὅτε κατὰ τὸ 1885 ἡ πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἔστειλεν εἰς τὸ Κοινοβούλιον Βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι ἐξεδήλουν τὴν ἐμπιστοσύνην των πρὸς ἡμᾶς καὶ ἐνεδείκνυον ἡμᾶς εἰς τὸ Στέμμα, παρεπονεῖτο ὁ κ. Βουλευτὴς Παρνασσίδος, ὅτι ἡμεῖς παρεπλανήσαμεν τὸν λαὸν, ὅτι εἴχομεν συναλλαγῆ μετ’ αὐτοῦ διὰ τῶν ὑποσχέσεων, ἃς εἴχομεν δώσει αὐτῷ, ὑποκλέψαντες τὰς ψήφους αὐτοῦ, καὶ κατήγγελλε τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας ὡς προϊὸν συναλλαγῆς, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς συνηλλάσσετο μετ’ ἐμοῦ, ἀκούων τὸ οἰκονομικὸν καὶ πολιτικὸν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐκηρύσσομεν, ἀγορεύοντες πρὸς τοὺς ἐκλογικοὺς συλλόγους, καὶ ἀποδεχόμενος τὸ ἡμέτερον πρόγραμμα. Καὶ κατὰ τὸ 1890 ὡσαύτως, ὅτε ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔδιδεν αὖθις ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸ πολιτικὸν κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, τὰς αὐτὰς ἐπανελάμβανε μομφὰς καὶ καταγγελίας. Καὶ σήμερον, τὴν ἑσπέραν ταύτην, αὐτὸ τοῦτο ἔπραξε, παραστήσας ὅτι ἡ 16 Ἀπριλίου καὶ αὐτὴ εἶναι προϊὸν συναλλαγῆς, διότι ὑπεσχέθημεν εἰς τὰ πονηρὰ στοιχεῖα τὴν κατάργησιν τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, δηλ. τὴν ἀτιμωρησίαν πρὸς τὸ ἐγκληματεῖν, καὶ τὰ πονηρὰ στοιχεῖα ἔσπευσαν πρὸς ἡμᾶς ἐπίκουρα, καὶ ἐβοήθησαν ἡμᾶς, ὅπως ἐπιτύχωμεν εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἠναγκάζοντο τὰ μέλη τῆς πλειοψηφίας νὰ διακόπτωσι πρὸ μικροῦ τὸν κύριον Βουλευτὴν ἐκ Παρνασσίδος, διότι οὗτος ἀπέστελλεν ὕβριν πρὸς πᾶσαν τὴν πλειοψηφίαν, ὕβριν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, εἶναι δ’ οἰκτρὸν τῷ ὄντι νὰ ἀκούωμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ὑβριζομένην τὴν πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ, καταγγελλομένην δὲ ὡς ἔχουσαν προαιρέσεις φαύλας, φαύλων δὲ προαιρέσεων πόρισμα παριστανομένην τὴν 16 Ἀπριλίου (εὖγε! ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἀλλὰ πρὸς πάσας τὰς ἀντιῤῥήσεις, τὰς ὁποίας ἠκούσατε κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀποκαλύψω τὴν ἀμάθειαν καὶ τὴν σύγχυσιν, εἰς ἣν περιέπεσεν ὁ κ. Βουλευτὴς Παρνασσίδος. Ὁ κ. Βουλευτὴς Παρνασσίδος δύναται νὰ ἦναι δεινὸς περὶ τὰς οἰκονομικὰς μελέτας, νὰ ἔχῃ εἰδικότητα τῷ ὄντι περὶ τοὺς οἰκονομικοὺς συνδυασμοὺς (ἱλαρότης), ἀλλὰ δὲν ἐμελέτησεν ἀκριβῶς τὰ τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως, καὶ συγχίζει τὴν τοπικὴν ἀστυνομίαν πρὸς τὴν γενικὴν ἀστυνομίαν. Ἠγόρευε περὶ λῃστῶν καὶ φυγοδίκων, ὡσανεὶ ὁ δημοτικὸς ἀστυνόμος τοῦ δήμου Βουρῶν εἶχε καθῆκον νὰ τρέχῃ νὰ καταδιώκῃ τοὺς λῃστὰς μὲ τὸν ἕνα ἀστυνομικὸν κλητῆρα, τὸν ὁποῖον ἔχει, ἢ νὰ καταδιώκῃ τοὺς φυγοδίκους, ῥιψοκινδυνεύων αὐτὸς προσωπικῶς. Ἀλλὰ μήπως τοιαύτην εἶχε δημιουργήσει ἀστυνομίαν ἡ νομοθεσία ἡμῶν πρὸ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας; Ἡ νομοθεσία ἐκείνη βεβαίως ἀπεχώρισε τῆς τοπικῆς ἀστυνομίας τὴν ἀγροφυλακὴν καὶ τὴν φυλακὴν τῶν περιοχῶν, δηλ. τῶν μερῶν τῶν μὴ κατῳκημένων, καὶ ἀνέθηκεν εἰς τὴν χωροφυλακὴν καὶ εἰς τὰ ἀποσπάσματα τὰ στρατιωτικὰ τὴν καταδίωξιν κατὰ φυγοδίκων καὶ κατὰ φυγοποίνων καὶ κατὰ ζωοκλόπων καὶ κατὰ λῃστῶν. Τὴν τοπικὴν ἀστυνομίαν εἶχεν ἀναθέσει εἰς τοὺς δήμους. Καὶ εἰς τίνα ἄλλον θέλετε νὰ ἀναθέσητε τὴν τοπικὴν ἀστυνομίαν, εἰς τίνα ἄλλον ἢ εἰς τὸν κάτοικον τοῦ χωρίου, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὸν τόπον; Ἐὰν ὁ κάτοικος τοῦ χωρίου δὲν ἦναι τόσον πεφωτισμένος, ὥστε νὰ γνωρίζῃ κατὰ τίνα τρόπον δύναται νὰ γείνῃ ἡ κατανομὴ τῶν ὑδάτων, ὅπως ταῦτα μὴ κατακλύζωσί τινα μέρη, ἐνῷ στεροῦνται ἕτερα τοῦ ἀναγκαίου ὕδατος διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς καλλιεργείας τῆς γῆς· ἐὰν ἡ τοπικὴ ἀστυνομία δὲν ἔχῃ τὰ μέσα, ἵνα κατασβύνῃ τὸ πῦρ, ὁσάκις πυρκαϊὰ ἐκρήγνυται, ἐὰν δὲν ἔχῃ τὴν ἀνατροφὴν καὶ τὴν λεπτότητα ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν οἱ ἀστυνόμοι ἐν ταῖς πόλεσι τῆς Εὐρώπης, εἶναι ὅμως ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὰς ἀνάγκας τῶν συγχωρίων του, ὁ ὁποῖος γνωρίζει ὅτι ἡ τάξις καὶ ἡ εὐπρέπεια προσήκει εἰς τὸ χωρίον του, διότι ἄλλως ἀτιμάζεται καὶ δυσφημεῖται, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τίνες ἐκ τῶν συγχωρίων του τείνουσιν εἰς τὸ ἔγκλημα, καὶ ἐπιτηρεῖ αὐτοὺς, καὶ ἐν ἀνάγκῃ καταγγέλλει αὐτοὺς εἰς τὴν χωροφυλακὴν, ἵνα αὕτη φροντίζῃ νὰ τοὺς καταδιώκῃ, νὰ τοὺς συλλαμβάνῃ. Πρέπει ὄντως νὰ λάβωμεν μίαν ἀπόφασιν· ἢ πρέπει νὰ ἔχωμεν δημοτικὸν σύστημα, ἢ πρέπει νὰ τὸ καταργήσωμεν. Ἐὰν ἔχωμεν δημοτικὸν σύστημα καὶ στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν, διαχειριζομένην πάντας τοὺς πολυειδεῖς κλάδους τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως, ἐὰν ἔχωμεν δημοτικὸν σύστημα, εἰς τὸ ὁποῖον οὐδεμίαν ἐπιτρέπομεν μέριμναν περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐὰν διαχειριζώμεθα ἡμεῖς τὰ χρήματα τοῦ δήμου, εἶναι περιττὸν νὰ ἔχωμεν δήμους. Ἂς διορίσωμεν καὶ διοικητὰς τῶν δήμων ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς, ἵνα οὗτοι διοικῶσιν αὐτοὺς, εἴτε ἂς ἀναθέσωμεν τὴν διοίκησιν τῶν δήμων εἰς διοικητὰς, τοὺς ὁποίους νὰ διορίζῃ ὁ Ὑπουργὸς, εἴτε αὐτὸς ἐξ οἰκείας ἁρμοδιότητος, εἴτε διὰ Β. Διατάγματος. Ἀλλὰ τότε πρέπει νὰ παραιτηθῶμεν καὶ ἀπὸ τοὺς θεσμούς. Τί μᾶς ὠφελοῦσιν οἱ θεσμοὶ, ὅταν δὲν ἔχωμεν δημοτικὴν διοίκησιν; Ἐγὼ δὲν νομίζω, ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς τοιαύτην κατάπτωσιν, φρονῶ δ’ ὅτι τὸ δημοτικὸν σύστημα δύναται νὰ συντηρηθῇ, ὅτι ἄνευ ζημίας δύναται νὰ παρασχεθῇ εἰς αὐτὸ πᾶσα ἡ ἁρμοδιότης, τὴν ὁποίαν οἱ νόμοι ἀπένειμαν εἰς αὐτό. Ἀλλ’ ἂν ἐνιαχοῦ τὸ δημοτικὸν σύστημα ἀποδεικνύεται ἀνεπαρκὲς, ἂν ἀνικανότης ἐπιφαίνεταί που καὶ καταδηλοῦται, ἂν ἀποδείκνυται καὶ καθίσταται ἡ ἀδυναμία αὐτοῦ εἰς τὸ προλαμβάνειν τὰ ἐγκλήματα καὶ εἰς τὸ καταστέλλειν αὐτὰ, ἂς καταστήσωμεν διοικητικὴν ἀστυνομίαν. Ἐὰν θέλητε ἀξιωματικοὺς, ἐὰν κρίνητε αὐτοὺς καταλληλοτέρους, διορίσατε αὐτοὺς διοικητικοὺς ἀστυνόμους, ἐγὼ οὐδεμίαν ἔχω ἀντίῤῥησιν· ἀλλ’ εἶναι διοικητικοὶ ἀστυνόμοι, οἱ ὁποῖοι ὑπόκεινται εἰς τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ οἱ ὁποῖοι, ἂν παραβῶσι τὸ καθῆκόν των, θέλουσι καταγγελθῆ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως τιμωρηθῶσιν ὑπ’ αὐτοῦ, καὶ ἐὰν οἱ τιμωρούμενοι ἀποδειχθῶσιν ἀδιόρθωτοι, δύναται ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ προκαλῇ τὴν ἀπὸ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας ἀπόλυσίν των. Τὸ σύστημα νομίζω ὅτι δὲν εἶναι πλημμελὲς, ἐξ ἐναντίας νομίζω, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου διατηρεῖται μὲν ἡ ἀστυνομικὴ ἐξουσία τῶν δήμων, ἀφαιρεῖται δὲ ἀπ’ αὐτῶν καὶ ἀνατίθεται εἰς τὴν διοίκησιν ἐν ἐκείνοις μόνον τοῖς τόποις, ἐν οἷς ἀποδεικνύεται καὶ βεβαιοῦται ἡ ἀνικανότης τῶν δήμων πρὸς ἐνάσκησιν τῆς ἀστυνομικῆς ἐξουσίας. Τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον προέβαλον καὶ ὑμεῖς συζητεῖτε, εἶναι σύμφωνον πρὸς τὴν ἐν γένει νομοθεσίαν, διότι τοιαύτη εἶναι ἡ νομοθεσία τῆς χώρας. Κατὰ τὰ 1849 συνεστήθη ἡ διοικητικὴ ἀστυνομία ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ, διότι εἶχον πολλαπλασιασθῆ αἱ ἀξιόποινοι πράξεις. Ἀπὸ τοῦ χρόνου ἐκείνου παρῆλθον μέχρι τοῦδε ἔτη τεσσαράκοντα καὶ ἕξ. Ἔκτοτε αἱ πόλεις, αἱ ὁποῖαι τότε ἦσαν πολίχναι, ἔγειναν πόλεις πολυάνθρωποι, αἱ ἀνάγκαι αἱ κοινωνικαὶ ηὔξησαν, αἱ ὑποχρεώσεις τῆς ἀστυνομίας ἐπολλαπλασιάσθησαν. Τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον προβάλλομεν, καθιστᾷ ἀναγκαίως εἰς πάσας τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν διοικητικὴν ἀστυνομίαν, τῆς ὁποίας ὄργανα δύνασθε νὰ τάξητε ἀξιωματικούς· ἡ ἀστυνομία θέλει εἶσθαι διοικητικὴ, τὰ ὄργανα δὲ, τὰ ὁποῖα θέλετε τάξει, θέλουσιν ἔχει τὰ προσόντα, κατὰ τὴν γνώμην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπὲρ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖται νὰ ἔχωσιν οἱ ἀστυνόμοι. Ἀλλ’ ἐὰν πλὴν τῶν πρωτευουσῶν τῶν νομῶν καὶ ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν ἐπαρχιῶν καὶ ἐν τοῖς δήμοις, οἱ ὁποῖοι εἶναι αʹ τάξεως, διότι ὁ πληθυσμὸς αὐτῶν ὑπερβαίνει τὰς δέκα χιλιάδας ψυχῶν, παρουσιάζηται καὶ ἀποδεικνύηται ἀνικανότης τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, ἐγκαταστήσατε διοικητικὴν ἀστυνομίαν. Ἀλλ’ ἄφετε τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν κατὰ μέρος, διότι δὲν ἁρμόζει εἰς Κράτος, τὸ ὁποῖον ἔχει κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα. Ἢ συστήσατε Ὑπουργεῖον Ἀστυνομίας, ἵνα ἔχητε τοὐλάχιστον τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἀστυνομίας νὰ σᾶς δίδῃ λόγον διὰ τὰς παραβάσεις ἢ παραλείψεις τῶν ὀργάνων τῶν ἀστυνομικῶν· μὴ συνιστᾶτε ὅμως ἀρχὴν, ἡ ὁποία δὲν ὑπόκειται εἰς τὸν ἔλεγχον τοῦ Κοινοβουλίου, ἡ ὁποία εἶναι ἀλλοτρία τοῦ Κοινοβουλίου, ἢ καταργήσατε τέλος πάντων τὸ Κοινοβούλιον, ἵνα ἦσθε ἐν πλήρει συμφωνίᾳ πρὸς τὰς ἰδέας σας. Ἤκουσα πολλάκις καταγγελίας καὶ μομφὰς κατὰ τῆς μεταβολῆς τῶν νόμων. Τὸ πρᾶγμα παρέστησαν ὡς μέγα δεινόν, ἐπερχόμενον ὅταν μεταβάλλωνται οἱ νόμοι, καὶ ὅτι ἑπομένως πρέπει οἱ νόμοι νὰ μὴ μεταβάλλωνται. Καὶ αἱ καταγγελίαι αὗται περιστρέφονται κατὰ τῶν νομοθετικῶν μεταβολῶν, τὰς ὁποίας προτείνομεν ἡμεῖς, ὅταν καλώμεθα εἰς τὴν ἀρχήν. Ἤκουσα πολλάκις τῶν τοιούτων μεμψιμοιριῶν, τὰς ὁποίας μόνον τὸ πολιτικὸν κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Παρνασσίδος, πολλάκις ἀπήγγειλεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, καὶ διὰ τῶν ὀργάνων τῆς φιλίας δημοσιογραφίας αὐτοῦ διεσάλπιζεν. Ἀλλὰ παρεπονεῖτο πάντοτε καὶ ἐμεμψιμοίρει κατὰ τῶν νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς προεβάλλομεν, ἐλησμόνει ὅμως, ὅτι αὐτὸ, ὁσάκις διεδέχετο ἡμᾶς, ἀνέτρεπε πάντας τοὺς τῇ προτάσει ἡμῶν κατασταθέντας νόμους, οὐδ’ ἄφηνε νόμον εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ ὄρθιον, ἀλλ’ ἐζήτει τὴν ἀνατροπὴν αὐτῶν. Οὐδέποτε ἐμέμφθην ἐγὼ αὐτοὺς ἐπὶ τούτῳ, διότι φρονῶ, ὅτι, ἐὰν τὸ κόμμα αὐτῶν διέφερεν ἀπὸ ἡμᾶς κατὰ τὰς ἰδέας, ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ τὴν πραγματοποίησιν τῶν γνωμῶν αὐτοῦ διὰ τῶν νομοθετημάτων του, ὡς καὶ ἡμεῖς, οἵτινες διαφέρομεν κατὰ τὰς ἰδέας καὶ τὰς γνώμας ἀπὸ τὸ κόμμα τοῦτο, πράττομεν αὐτό. Ἀλλὰ ποῖον δικαίωμα ἔχει νὰ παραπονῆται καθ’ ἡμῶν, ὅτι ἡμεῖς ζητοῦμεν τὴν μεταβολὴν τῶν νόμων; Οἱ νόμοι δὲν πρέπει νὰ μεταβάλλωνται, ὅταν ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῶν ἀποδεικνύῃ τὰς ἀτελείας αὐτῶν; δὲν πρέπει νὰ μεταβάλλωνται, ὅταν αἱ βάσεις αὐτῶν δὲν συμβιβάζωνται μὲ τὴν νομοθεσίαν τοῦ Κράτους; δὲν πρέπει νὰ μεταβάλλωνται, ὅταν τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς τὴν ἀρχὴν, φρονῶσιν ὅτι ἡ ὀργάνωσις τῆς διοικήσεως πρέπει νὰ γένηται κατ’ ἄλλον τρόπον ἢ κατ’ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐλειτούργει ἐπὶ τῶν προκατόχων αὐτῶν; Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Τριχωνίας ἐδήλωσε γνώμην, τὴν ὁποίαν δὲν μοὶ φαίνεται ὅτι ἐπορίσθη ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πρόκειται ὑπὸ συζήτησιν. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἐν ταῖς διοικητικαῖς ἀστυνομίαις δύνανται νὰ διορισθῶσιν εἴτε ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ ἐν γένει, εἴτε ἰδιῶται, πολῖται· ἀλλ’ ἡ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία εἶναι ὑπηρεσία τοῦ Κράτους, οἱ διοριζόμενοι ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν ὀφείλουσι νὰ ἀποδεχθῶσιν αὐτὴν, διότι ἡ ὑπηρεσία εἶναι ὑποχρεωτικὴ δι’ αὐτοὺς, οὐδ’ ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ νὰ ἀρνῶνται ὑπηρεσίαν, ἥτις ἀνατίθεται εἰς αὐτοὺς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ κατὰ τίνα τρόπον θέλουσι καλεῖσθαι εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν; Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν θέλει ἀπευθύνεσθαι πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ θέλει ζητεῖ ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην, ὁ δ’ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θέλει φροντίζει νὰ ἐκλέγῃ τοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς ὁποίους αὐτὸς κρίνει καταλλήλους, καὶ θέλει ἀνακοινώνει τὰ ὀνόματα αὐτῶν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις θέλει προκαλεῖ τὸν διορισμόν των διὰ Β. Διατάγματος. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προβάλλομεν εἰς ὑμᾶς, διοικητικαὶ ἀστυνομίαι συνιστῶνται ἐν πάσαις ταῖς πρωτευούσαις τῶν νομῶν ἀναγκαίως, διοικητικαὶ ἀστυνομίαι δὲ δύνανται νὰ συνιστῶνται καὶ ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν ἐπαρχιῶν καὶ ἐν τοῖς δήμοις, τῶν ὁποίων ὁ πληθυσμὸς ὑπερβαίνει τὰς 10 χιλιάδας ψυχὰς, ἤτοι ἐν τοῖς δήμοις πρώτης τάξεως· ἀλλ’ ἵνα συνιστῶνται ἐν ταῖς πρωτευούσαις τῶν ἐπαρχιῶν καὶ ἐν τοῖς δήμοις πρώτης τάξεως, ἀπαιτεῖται νὰ βεβαιωθῇ ἡ ἀνικανότης τῶν δήμων τούτων νὰ ἐνασκῶσι τὴν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν. Μόνον ὅταν αἱ τεταγμέναι ὑπὸ τοῦ νόμου ἀρχαὶ βεβαιῶσι τὴν ἀνικανότητα τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, τότε συνιστᾶται ἐν τοῖς εἰρημένοις δήμοις ἡ διοικητική. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, εἶναι σεβαστὰ τὰ δικαιώματα τῶν δήμων, δικαίωμα δὲ τῶν δήμων εἶναι τὸ ἀστυνομεῖν, ἀλλ’ ὅταν τοῦ δικαιώματος τούτου ἡ διαχείρισις ἀντιβαίνῃ εἰς τὸ κοινὸν συμφέρον, τότε τὸ δικαίωμα τοῦτο κατὰ τὸ νομοσχέδιον ὑποχωρεῖ, καθιστάμενον ἀργὸν, καὶ ἡ δημοσία διοίκησις ἀναλαμβάνει τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας χάριν τοῦ κοινοῦ συμφέροντος. Ἐξητάσθη τὸ νομοσχέδιον καὶ ὑπὸ ἔποψιν οἰκονομικὴν, ἀλλὰ μοὶ ἐφάνη ὅτι ἐξητάσθη μετὰ πολλῆς ἀφελείας καὶ ἄνευ σοβαρότητος. Ἐὰν ἠθέλομεν προσφύγει εἰς τοὺς ἀριθμοὺς, νομίζω ὅτι δὲν ἤθελον πορισθῆ ἐπιχειρήματα ἰσχυρὰ οἱ ἀντιλέγοντες κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ὡς ἔχει νῦν, ἀναγράφονται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τρία καὶ πλέον ἑκατομμύρια. Κατὰ τὰς παρελθούσας βουλευτικὰς περιόδους, ἀγορεύων πρὸς τὴν Βουλὴν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἀπέδειξα δι’ ἀριθμῶν, ὅτι τὸ Κράτος καταβάλλει μέγα ποσὸν ἐξόδων διὰ τὴν ἐνάσκησιν τῆς ἀστυνομίας, διότι οὐ μόνον δὲν εἰσπράττει ἀκέραιον τὸ ποσὸν τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου καὶ διακοσίων χιλιάδων δραχμῶν, τὰς ὁποίας ὑπεχρέωσε τοὺς δήμους νὰ εἰσφέρωσιν, ἀλλὰ πολλὰ ἔξοδα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγράφονται, ἐπιβαρύνοντα τὸ δημόσιον ταμεῖον, καὶ ἂν ἀπὸ τῶν ἐξόδων τούτων ἀφῃροῦντο οἱ μισθοὶ, οἱ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἀναγραφόμενοι, τοὺς ὁποίους λαμβάνουσιν οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ, οἱ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν τεταγμένοι, εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου ὑπολείπεται μέγα βάρος τοῦ δημοσίου ταμείου. Ἐγὼ ὑπολαμβάνω, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νομοσχεδίου τούτου συνδέεται στενῶς μετὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς, ἐὰν δὲ συνεκροτεῖτο ἡ χωροφυλακὴ ἐκ τοσούτου ἀριθμοῦ ἀνδρῶν, ὅσους τὸ νομοσχέδιον προσδιορίζει, ἤτοι ἐκ χιλιάδων ἕξ, τὸ δημόσιον ταμεῖον θέλει καὶ τότε πληρόνει ὀλιγώτερα ἀπὸ ὅσα πληρόνει νῦν κατὰ τὸ σύστημα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἐπειδὴ δὲ ὁ λόγος περὶ χωροφυλακῆς, ὀφείλω νὰ εἴπω δημοσίᾳ τὴν γνώμην μου, τὴν ὁποίαν, ἐὰν τὸ συμφέρον τοῦ στρατοῦ ἤθελε καταδηλώσει μὴ ἀποδεκτὴν, διότι ἤθελεν ἀποδείξει αὐτὴν ἐπιζήμιον, πρῶτος προθύμως ἤθελον ἐγὼ θυσιάσει, διότι πρὸ παντὸς τάσσω τὸ συμφέρον τοῦ στρατοῦ. Ἐγὼ ὑπελάμβανον, ὅτι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς ἤθελεν εἶσθαι τὸ ἄλφα τῆς συντάξεως τοῦ στρατοῦ, ὑπελάμβανον ὅτι, ἐὰν ὠργανώνετο ἡ χωροφυλακὴ, καὶ ἐὰν ἀνετίθεντο εἰς αὐτὴν πᾶσαι αἱ ὑπηρεσίαι, ἢ τὸ πλεῖστον τῶν ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας ἐν τῇ ἐσωτερικῇ διοικήσει ἔχομεν ἀναθέσει μέχρι τοῦδε εἰς τὸν τακτικὸν στρατὸν, ἠθέλομεν ἀπαλλάξει τὸν στρατὸν εἴτε ἀπὸ πάσας εἴτε ἀπὸ τὸ πλεῖστον μέρος τῶν ἀλλοτρίων ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας ἤδη διεξάγει. Ἐὰν δ’ ἐπετυγχάνομεν τούτου, ἤθελον κρίνει, ὅτι διὰ τούτου πολύτιμον προσέφερον ὑπηρεσίαν εἰς τὸν στρατὸν, διότι οὕτως ἠθέλομεν καταστήσει εὔκολον τὴν σύνταξιν αὐτοῦ, καὶ τὴν πληρεστέραν καὶ ἐπιστημονικωτέραν παρασκευὴν αὐτοῦ. Ἐὰν τὰ μέσα τοῦ Κράτους ἤθελον μοὶ ἐπιτρέπει, ἤθελον συστήσει εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν οὕτω νὰ ὀργανώσῃ τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, ὥστε νὰ χωρισθῇ ἐντελῶς ὁ στρατὸς ἀπὸ πάσης ὑπηρεσίας ἐσωτερικῆς διοικήσεως. Δυστυχῶς αἱ οἰκονομικαὶ περιστάσεις τῆς χώρας δὲν εἶναι τοιαῦται· ἀλλ’ ὅταν δὲν δύναταί τις νὰ ἀποκτήσῃ τὸ ὅλον, εἶναι ἀσύνετον νὰ μὴ προσπαθῇ νὰ ἀποκτήσῃ μέρος τοῦ ὅλου, ὅσον εἶναι δυνατὸν μεγαλείτερον ἐκ τοῦ ὅλου μέρος. Ἐὰν τυχὸν ἡ Βουλὴ ἤθελε σκεφθῆ ἄλλως, βασανίζουσα τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελε κρίνει, ὅτι συμφέρει εἰς τὸν στρατὸν νὰ ἐξακολουθῇ νὰ ἀσχολῆται ἀκόμη καὶ ἐπὶ τὸ μέλλον περὶ τὰς ἀλλοτρίας αὐτοῦ ὑπηρεσίας, περὶ τὰς ὁποίας πρὸ πολλοῦ ἐτράπη, βεβαίως τὸ νομοσχέδιον περὶ χωροφυλακῆς δὲν θέλει ἔχει καμμίαν ἐφαρμογήν. Ἀλλ’ ὅταν συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς, δὲν θέλω λείψει νὰ ἐκθέσω τὴν γνώμην μου, ἐκθέτων αὐτὴν ὄχι ὡς γνώμην πολιτικήν, ὄχι ὡς γνώμην τοῦ πολιτικοῦ κόμματος ἡμῶν, ἀλλ’ ὡς γνώμην ἀτομικήν. Θέλω οὕτως ἐκθέσει τὴν γνώμην μου, ὅτι πρέπει πρὸ παντὸς ὄχι μόνον νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν στρατὸν ἀπὸ τῶν ἐσωτερικῶν ὑπηρεσιῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἀσχολεῖται καὶ περισπᾶται, ἀλλὰ καὶ νὰ βελτιώσωμεν κατὰ ποσὸν τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, ὅπως μετὰ πλείονος πεποιθήσεως ἀναθέσωμεν εἰς αὐτὴν τὰς ὑπηρεσίας τῆς ἐσωτερικῆς διοικήσεως. Ὡμίλησα, Κύριοι, περὶ τῆς γενικῆς ἀστυνομίας, καὶ διέκρινα αὐτὴν ἀπὸ τῶν τοπικῶν ἀστυνομιῶν. Ἡ γενικὴ ἀστυνομία ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος, καὶ ἐνασκεῖ αὐτὴν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις εἶναι ὑπεύθυνος δι’ αὐτήν. Διὰ τὴν ἐκτελεστικὴν δύναμιν, ἡ ὁποία ἀσχολεῖται εἰς τὴν γενικὴν ἀστυνομίαν, προωρισμένη εἶναι ἡ χωροφυλακή, ἐπειδὴ ὅμως ἡ δύναμις τῆς χωροχυλακῆς ἠλαττώθη μεγάλως, διὰ τοῦτο ἐκλήθη εἰς ἐνίσχυσιν καὶ συμπλήρωσιν αὐτῆς ὁ τακτικὸς στρατός. Ἐὰν ὑπαρχούσης τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας περιωρίσθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιοποίνων πράξεων, δὲν εἶναι τοῦτο ἀποτέλεσμα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ ἀριθμοῦ τῆς δυνάμεως, ἥτις ἐτάχθη πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, διότι πλὴν τῆς χωροφυλακῆς 2400 ἄνδρες, ἀστυφύλακες, σῶμα στρατιωτικόν, προσετέθησαν εἰς τὴν δύναμιν τῶν ἀσχολουμένων εἰς τὴν τήρησιν τῆς τάξεως, εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων, εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν λῃστῶν καὶ ἐγκληματιῶν. Αὐτὴ ἡ δύναμις θέλει ὑπάρχει, εἴτε στρατιωτικὴ ἀστυνομία εἶναι, εἴτε τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον καθιεροῦται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐγὼ σᾶς προβάλλω· διότι δὲν πρόκειται νὰ μεταβάλωμεν τὴν νομοθεσίαν τὴν κανονίζουσαν τὰς ἀστυνομίας τῶν ἀκατοικήτων μερῶν, τῶν ἐξοχικῶν περιοχῶν· τῶν μερῶν τούτων ἡ ἀστυνομία θέλει εἶναι πάντοτε ἀνατεθειμένη εἰς τὴν δημοσίαν δύναμιν, εἴτε εἰς μεταβατικὰ ἀποσπάσματα πρὸς καταδίωξιν τῶν λῃστῶν καὶ φυγοδίκων, εἴτε εἰς ἀποσπάσματα χωροφυλάκων, εἴτε εἰς ἄλλην δημοσίαν δύναμιν, ἡ ὁποία καταδιώκει τοὺς ζωοκλόπους, τοὺς ἐγκληματίας, τοὺς φυγοποίνους. Ἐὰν ἤθελε ψηφισθῆ τὸ νομοσχέδιον περὶ χωροφυλακῆς, ἀντὶ τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ ἤθελεν ἐκπληροῖ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν ἡ χωροφυλακή· ἐὰν δὲν ἤθελε ψηφισθῆ τὸ νομοσχέδιον περὶ χωροφυλακῆς, οἱ σωζόμενοι ἀστυφύλακες καὶ οἱ ὑπάρχοντες χωροφύλακες, μαζὺ μετὰ τῆς δυνάμεως τοῦ πεζικοῦ, θέλουσιν ἐκτελεῖ τὸ καθῆκον αὐτό. Τί μεταβάλλομεν; Τὴν ἐν ταῖς πόλεσι, τὴν ἐν ταῖς κώμαις ἀστυνομίαν. Διὰ τὴν ἐν ταῖς πόλεσι καὶ ἐν ταῖς κώμαις ἀστυνομίαν νομίζω ὅτι ἡ βία εἶναι περιττή. Τὸ ἀστυνομεῖν εἶναι προλαμβάνειν, εἶναι συμβουλεύειν, εἶναι παραινεῖν, ἐν τῷ ἄκρῳ δὲ ὑπάρχει ἡ βία. Καὶ ἐὰν ἔχητε διοικητικὴν ἢ δημοτικὴν ἀστυνομίαν, μήπως σᾶς λείπῃ ἡ ἐκτελεστικὴ δύναμις, ἵνα μετέλθητε βίαν; Ἡ μοιραρχία τῆς χωροφυλακῆς εἶναι παροῦσα, ἡ ἀστυφυλακὴ εἶναι παροῦσα. Ἐγένετο λόγος περὶ τῆς τελευταίας διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου. Κατὰ τὴν τελευταίαν διάταξιν, τὸ νομοσχέδιον δὲν θέλει ἐφαρμοσθῆ ἀμέσως, καὶ ὅταν μεταβληθῇ εἰς νόμον. Νομίζω ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο τὸ ἐνδεικνύει ἡ συνήθης πρόνοια· κοινὸς νοῦς ἤθελεν ἔχει τὴν αὐτὴν γνώμην. Ὅταν πρόκειται ν’ ἀλλάξητε ἓν σύστημα ἀστυνομίας, εἶναι ἀδύνατον νὰ μεταβῆτε ἀπὸ τοῦ ἑνὸς εἰς τὸ ἄλλο ἀμέσως· θὰ ἔχητε κενὰ, καὶ τὰ κενὰ ἐν τῇ ἀστυνομικῇ διοικήσει δὲν πρέπει νὰ μένωσι, διότι πρόκειται περὶ τῆς τάξεως, περὶ τῆς ἡσυχίας, περὶ τῆς ἀσφαλείας τῶν ἀτόμων καὶ περὶ τῆς ἀσφαλείας τῆς ἰδιοκτησίας καὶ τῆς περιουσίας αὐτῶν. Πρέπει λοιπὸν ἡ παρασκευὴ τῆς ἐγκαταστάσεως τοῦ νέου συστήματος νὰ γίνηται μετὰ φροντίδος, καὶ εὐθὺς ὡς συμπληροῦται ἡ παρασκευὴ αὕτη, νὰ ἐγκαθίσταται τὸ νέον σύστημα καὶ ν’ ἀπέρχηται τὸ παλαιόν. Τοῦτο τὸ νομοσχέδιον διατάσσει. Μήπως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μετέβησαν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν ἀπὸ τῆς ἀστυνομίας τῆς λειτουργούσης πρὸ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, δὲν μετέβησαν κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον; Τετράκις ἔφεραν νομοσχέδια εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ κατὰ μὲν τὰ δύο πρῶτα ἔτη, τὰ νομοσχέδια δὲν ἐψηφίσθησαν, ἀλλὰ κατὰ τὰ τελευταῖα δύο ἔτη ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ ἀφοῦ ἤρξατο ἡ ἐφαρμογή του, τὸ ἑπόμενον ἔτος ἄλλο ἐπροτάθη νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ψηφισθὲν καὶ κυρωθὲν κατεστάθη νόμος, καὶ συνεπληρώθη ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ συστήματος. Οὕτω γίνεται, ὅταν εἰσάγωνται νέα συστήματα. Ἔπρεπε βεβαίως νὰ μὴ λησμονήσωμεν, ὅτι εὐθυνόμεθα διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν καὶ τάξιν, καὶ ἔπρεπε ν’ ἀναγράψωμεν τὴν τελευταίαν διάταξιν. Δὲν γνωρίζω ποῖοι δισταγμοὶ δύνανται νὰ ὑπάρχωσι, δὲν ἔχω νὰ ἀναγράψω μομφὰς κατ’ οὐδενὸς συστήματος, οὔτε κατ’ ὀργάνων τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἢ τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας. Οἱ ὑπὸ τὴν στρατιωτικὴν ἀστυνομίαν ἀστυνόμοι εἶναι ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ, οἱ ὑπὸ τὴν διοικητικὴν ἀστυνομίαν εἶναι εἴτε ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ, εἴτε πολῖται Ἕλληνες, διότι, ἐὰν ὑπάρχωσιν ἐλαττώματα, ὑπάρχουσι πανταχοῦ, ἐὰν ὑπάρχωσι προτερήματα, ὑπάρχουσι πανταχοῦ. Διαφέρουσι κατὰ τοῦτο, ὅτι οἱ κύριοι ἀξιωματικοὶ, οἱ ὑπηρετοῦντες ἐν τῇ ἀστυνομίᾳ, εἶναι εἰθισμένοι εἰς τὴν πειθαρχίαν, εἶναι ἠσκημένοι εἰς τὴν ἕξιν, τὸν πόθον τῆς τάξεως, καὶ εἶναι βεβαίως ἀκριβέστεροι ἀπὸ τοὺς ἁπλοῦς ἰδιώτας· ἀλλ’ ἀπέναντι τῶν προτερημάτων τούτων, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν, ὑπάρχει ἓν ἐλάττωμα, ὅτι ἡ ἄσκησις αὐτῶν ἐν τῇ πειθαρχίᾳ συνείθισεν αὐτοὺς εἰς τὸ προστάζειν, τὸ δὲ προστάζειν ἔχει ἀντίστοιχον τὸ ὑπακούειν, ἀλλὰ διὰ νὰ δύναται τὸ προστάζειν νὰ παράγῃ τὰ ἀποτελέσματα τῆς προσταγῆς, πρέπει τὸ ὑπακούειν νὰ ἦναι παθητικὸν, νὰ μὴ ἔχῃ ἀντίῤῥησιν, νὰ βαίνῃ ἀμέσως εἰς ἐκτέλεσιν· τοῦτο εἶναι ἐλάττωμα διὰ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ διὰ τοῦτο οἱ πλεῖστοι τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἐν τῇ στρατιωτικῇ ἀστυνομίᾳ καὶ ἐν τῇ διοικητικῇ διωρίσθησαν διὰ τὰ προτερήματά των, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐπεφάνη τὸ ἐλάττωμα τοῦτο, ἐνιαχοῦ ὅμως ἐπεφάνη, καὶ ἕνεκα τούτου ἐπῆλθον τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἐξηνέχθησαν, ἀλλὰ τὰ παράπονα ταῦτα δύνανται νὰ ἀκουσθῶσι πάντοτε, διότι, ὡς εἶπον, αἱ ἀτέλειαι εἶναι εἰς τὸν ἄνθρωπον, ὑπὸ οἰανδήποτε μορφὴν καὶ ἐν οἱῳδήποτε ἐπαγγέλματι τυγχάνει. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ὑπάρχῃ, εἶναι τὸ ἀντισυνταγματικὸν, διότι τὸ σύστημα τὸ προτεινόμενον εἶναι μᾶλλον σύμφωνον πρὸς τοὺς θεσμοὺς τῆς χώρας, καὶ, ὡς εἶπε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἐπὶ τοῦ παρόντος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ὑπὲρ τῶν θεσμῶν τῆς χώρας, ἑπομένως καὶ ἡμεῖς ἀνταποκρινόμεθα πιστῶς εἰς τοὺς πόθους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ζητοῦντες τὴν ἀντικατάστασιν συστήματος ἀντισυνταγματικοῦ διὰ συστήματος, τὸ ὁποῖον συμβιβάζεται μὲ τὸ Σύνταγμα (ἐπιδοκιμασίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§230ΜΑΝΕΣΗΣ. Ὀλίγας λέξεις ἔχω νὰ προσθέσω. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπήντησεν, ὅτι δὲν γνωρίζει ποῦ ἠρύσθην τὰς διατάξεις, καθ’ ἃς ἡ συμμετοχὴ τῶν ἀξιωματικῶν ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ εἶναι προαιρετική. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι διὰ τῆς καταργήσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας παραλαμβάνονται ἐκ τοῦ ἰσχύοντος θεσμοῦ μόνον τὰ τρωτὰ μέρη αὐτοῦ, τουτέστιν ἡ ἀνάμιξις τῶν ἀξιωματικῶν. Ἀλλὰ καὶ ἂν παραδεχθῶ, εἶπον, τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Ἰθάκης, ὅπως ἡ συμμετοχὴ ἐν τῇ ἀστυνομικῇ ὑπηρεσίᾳ μένῃ εἰς τὴν προαίρεσιν τῶν ἀξιωματικῶν, εἰς τὸ αὐτὸ θὰ καταλήξωμεν. Ἀνέπτυξα κατὰ συνέπειαν τούτου τὴν γνώμην μου ἐκείνην, περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ὁμολογῶ δὲ, ὅτι ἐθλίβην, διότι κατερχόμενος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ βήματος, δὲν ἠθέλησε νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν τῷ ἀπηύθυνα· δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐννοήσω διατὶ ἐπιμένει νὰ μὴ μεταχειρισθῇ τοὺς ἀξιωματικοὺς μᾶλλον καὶ ἀποκλειστικῶς τῆς χωροφυλακῆς. Λέγω διὰ τελευταίαν φορὰν, ὅτι, ἂν ἐξακολουθήσωμεν μεταχειριζόμενοι τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ εἰς ξένας ὑπηρεσίας, βλάπτομεν τὴν μόρφωσιν τοῦ στρατοῦ, καὶ ὁ σκοπὸς, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν ὑπὲρ αὐτοῦ, δὲν ἐπιτυγχάνεται. Ἄλλως δὲ, ὅσον καὶ ἂν αὐξήσητε τὴν χωροφυλακήν, ὅσον καλῶς καὶ ἂν ὀργανώσητε αὐτὴν, οὐδέποτε θὰ κατορθώσητε ν’ ἀπαλλάξητε τὸ στράτευμα τῶν ἀλλοτρίων ὑπηρεσιῶν· καὶ λυποῦμαι, διότι μετὰ τόσην πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν κατανοεῖ ὅτι πρὸς ἐπίτευξιν τούτου δὲν θὰ ἀρκέσῃ ἡ χωροφυλακὴ, ὡς ὀργανοῖ αὐτὴν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον. Ἐν ὅσῳ δὲν λύετε τὸ ζήτημα τῶν φυλακῶν τῶν διεσπαρμένων εἰς τὰ διάφορα σημεῖα τοῦ Κράτους, θὰ ἔχητε διεσπαρμένας καὶ εἰκοσιεπτά φρουρὰς στρατιωτικὰς, ὅσαι εἶναι αἱ φυλακαὶ πρὸς φύλαξιν αὐτῶν. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἴπω, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν ἐμελετήθη καλῶς διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς. Ἐὰν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὴν δύναμιν τῆς χωροφυλακῆς, ἡ ὁποία μετὰ τῆς ὑπαρχούσης δυνάμεως τῶν ἀστυφυλάκων ἀνέρχεται εἰς 6,000, καὶ διαιρέσητε ταύτην διὰ τοῦ 16, ὅσοι εἶναι οἱ νομοὶ τοῦ Κράτους, καὶ αὐξομειώσητε τὸ πηλίκον κατ’ ἀναλογίαν τοῦ πληθυσμοῦ τῶν νομῶν, θέλετε εὕρει δύναμιν ἐπαρκοῦσαν πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας, οὐ μόνον τῆς ἀστυνομικῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἀρκεῖ μόνον θέλησις καὶ θέλησις ἰσχυρὰ νὰ ὑπάρξῃ κυβερνητικὴ πρὸς ἐφαρμογήν. Δὲν γνωρίζω καὶ δὲν δύναμαι νὰ εἰσέλθω εἰς θεωρίας ὑψηλάς, ἂν ὁ νόμος περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἦναι συνταγματικὸς ἢ οὔ. Ταῦτα ἀφήνω εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται εἰς τοιαύτας μελέτας καὶ εἶναι ἁρμοδιώτεροι ἐμοῦ νὰ κρίνωσιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ βεβαιώσω, εἶναι ὅτι, ἂν διαῤῥυθμισθῶσι καλῶς τὰ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς, τοῦτο δὲν θὰ ἦναι φραγμὸς ἀπαλλάσσων τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς εὐθύνης ἀπέναντι τῆς Βουλῆς. Τοῦτο συνέβαινε, διότι δὲν ὡρίσθησαν τότε καλῶς αἱ δικαιοδοσίαι τοῦ Ἀρχηγείου ἐκείνου. Θέσατέ το εἰς τμῆμα τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς ἐντὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτε θὰ ἔρχηται εἰς διαρκῆ συνάφειαν· νὰ μὴ ἦναι ἀρχὴ ἀνεξάρτητος, οὔτε αὐτοκέφαλος, ἀλλ’ αὐτὸς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διοικῇ διὰ τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι τὰ πολιτικὰ κόμματα πρέπει νὰ δεικνύωσιν ὅτι δύναται νὰ κυβερνῶσι καὶ νὰ ἐφαρμόζωσι τοὺς νόμους· ἀλλ’ ἐν τούτοις ἡ πεῖρα δὲν μᾶς ἐδίδαξε τοιοῦτόν τι, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ προσδοκῶμεν, ὅτι οἱ νόμοι ἀκριβῶς θὰ ἐφαρμόζωνται, ἐνόσῳ ὁ κομματισμὸς ἐπιδρᾷ ἐπὶ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Καὶ δὲν γνωρίζω, ἂν ἠδυνήθη ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀντιστῇ κατὰ τῶν πιέσεων τούτων, καὶ ἂν καὶ ὁ διάδοχος αὐτοῦ θὰ ἀντιστῇ. Ὅταν ἔχητε τὸν φραγμὸν, τὸν ὁποῖον ἀνέφερα, ἔχετε ἐχέγγυα περὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου καὶ τῆς ἐκτελέσεως τῆς ὑπηρεσίας ἄνευ τῶν πολιτικῶν ἐπιδράσεων. Ἐπιμένω ὅτι, ἂν ἀναμίξητε τοὺς ἀξιωματικοὺς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ταύτῃ, θὰ φέρητε βλάβην εἰς τὸ στράτευμα. Ἡ ἀπαλλαγὴ τοῦ στρατοῦ δὲν κατορθοῦται μόνον διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ καὶ δι’ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον εἶπον ἐν ἀρχῇ, τῆς συγκεντρώσεως τῶν φυλακῶν εἰς τρία ἢ τέσσαρα κατάλληλα κέντρα. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον, ὅτε ἐψηφίζετο πίστωσις περὶ ἀνεγέρσεως φυλακῶν ἐν Λευκάδι, μὲ ὅλην τὴν καλὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν εἶχον πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Λευκάδος, ἐπανέλαβον ὅτι, ἂν ἐξακολουθῆτε νὰ ἀνεγείρητε εἰς ἑκάστην ἐπαρχίαν φυλακὰς, πάντοτε θὰ ἔχητε πλημμελὲς σύστημα, ἄνευ τῆς συγκεντρώσεως τῶν φυλακῶν, σύστημα ἐπάγον τὴν κατάτμησιν τοῦ στρατοῦ καὶ ἐπαύξησιν δαπανῶν, ὡς θέλω ἀποδείξει ἐν καιρῷ τῷ δέοντι. Ἐπιμένω λοιπὸν παρακαλῶν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προσλάβῃ εἰς τὴν ἀστυνομίαν ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς, ἀντὶ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ μαχίμου στρατοῦ· ἀφοῦ μάλιστα ἡ διοικητικὴ ἀστυνομία περιορίζεται ἤδη εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν νομῶν καὶ ἐπαρχιῶν, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς ὑπεραρκεῖ, ὅπως ἐκλέξητε μεταξὺ αὐτῶν τοὺς ἀναγκαιοῦντας ἀστυνόμους. Ἐὰν παραδεχθῆτε, ὡς προὐτάθη, κατὰ προαίρεσιν νὰ προσέρχωνται οἱ ἀξιωματικοὶ εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, δὲν θὰ ἐπιμείνω πολὺ, διότι ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἀξιωματικοὶ, ἔχοντες φιλοτιμίαν, δὲν θὰ ἐγκαταλείψωσι τὸν στρατὸν, ἵνα ἀναλάβωσιν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν. Ἀλλ’ ἔχω πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θὰ ἐνδώσῃ εἰς τὴν παράκλησίν μου, ἀποβλέπουσαν εἰς τὸ ἀληθὲς συμφέρον τοῦ στρατοῦ.

§231ΣΠ. ΣΤΑΗΣ. Διαμαρτύρομαι δι’ ὅλης τῆς δυνάμεως, τὴν ὁποίαν ἡ φύσις ἔδωκεν εἰς ἐμὲ, κατὰ τῆς γνώμης, ἣν ἐξέφρασεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Τριχωνίας, τουτέστι ν’ ἀνατεθῶσιν εἰς τὴν χωροφυλακὴν τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα· διότι, ἂν μεταξὺ τῶν 1869 ἀξιωματικῶν τοῦ ὅλου στρατοῦ τῆς ξηρᾶς ἦναι δυσχερέστατον νὰ εὕρητε κατάλληλα πρόσωπα διὰ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, φαντάσθητε ὁπόσον δυσχερὴς θὰ ἦναι ἡ ἐκλογὴ μεταξὺ 127 ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς. Εἶναι δὲ γνωστὰ τοῖς πᾶσι τὰ ἀτοπήματα, αἱ παρανομίαι καὶ αἱ παρεκτροπαὶ τῶν ἀστυνόμων, τὰ ὁποῖα, κατ’ ἐμὲ, κυρίως ὀφείλονται εἰς τὸ ὅλως ἀκατάλληλον τῶν διορισθέντων ἀστυνόμων. Ἀναμφιβόλως δὲ, ἐὰν ἐφηρμόζετο τὸ σύστημα τοῦ κυρίου Βουλευτοῦ ἐκ Τριχωνίας, θὰ εἴχομεν ἀποτελέσματα χείρονα. Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω, ἵνα δικαιολογήσω τὴν ψῆφον, τὴν ὁποίαν θὰ δώσω ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὰς ἰδέας τὰς πρὸ μικροῦ ἀναπτυχθείσας· δὲν φρονῶ ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἀπέτυχε διότι ἦτο ἀντισυνταγματικὸς, ἢ διότι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία ἀπῄτει διοίκησιν ἰδίαν, ἢ διότι ἀπῄτει ἰδίαν ἐπιτήρησιν, ἢ διότι ἀπῄτει ἴδιον ἔλεγχον. Ὁ θεσμὸς ἀπέτυχεν ἐκ τοῦ κοινοῦ ἐλαττώματος, τὸ ὁποῖον ἐν τῇ διοικήσει ἡμῶν ἀπαντᾷ, καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ἀξίωμα πλέον παρ’ ἡμῖν. «Πᾶς πολίτης Ἕλλην εἶναι ἱκανὸς διὰ πᾶσαν ὑπηρεσίαν». Οὕτω δὲ βλέπετε Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν ἀγνοοῦντας καὶ τὰς τέσσαρας στοιχειώδεις τῆς ἀριθμητικῆς πράξεις, ἐπίσης ταμίας, τελώνας, ἐφόρους, καὶ τὰ λοιπὰ καὶ τὰ λοιπά. Κατὰ τὸ αὐτὸ λοιπὸν ἀξίωμα, ἀστυνόμους ἀγνοοῦντας τελείως καὶ τὰ ὅλως στοιχειώδη αὐτῶν καθήκοντα, ἀγνοοῦντας πολλάκις νὰ συντάξωσιν ἁπλοῦν τι ἔγγραφον. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι καὶ ἐγγράμματοι καὶ ἱκανοὶ ἄνδρες ἐν τῷ στρατεύματι. Τουναντίον ἐγὼ αὐτὸς γνωρίζω πλείστους διακεκριμένους ἐν τοῖς γράμμασιν. Ἀλλὰ τὸ ἀστυνομεῖν ἀπαιτεῖ οὐ μόνον ἰδίαν μόρφωσιν, εἰδικὰς γνώσεις, ἀλλὰ καὶ φύσιν εὐτυχῆ πρὸς τοῦτο. Τούτου δ’ ἕνεκα εἴδομεν τὴν πλήρη ἐπιτυχίαν τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας ἐκεῖ, ἔνθα ἔτυχεν ὁ ἀξιωματικὸς ἀστυνόμος οὐ μόνον μεμορφωμένος νὰ ἦναι, ἀλλὰ καὶ φύσει ἀστυνόμος. Οὕτως ἐν Κεφαλληνίᾳ ὁ θεσμὸς ἐπέτυχεν, ἐπίσης καὶ ἐν Τριπόλει, ἐκεῖ δὲ πάντες εἶναι ὑπὲρ τῆς διατηρήσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἀλλ’ ἐκ παραλλήλου ἀναπολήσατε εἰς τὴν μνήμην σας τὰ κατορθώματα τοῦ ἐν Βόλῳ καὶ Πορταριᾷ ἀστυνόμου· ἐνθυμήθητε ὅτι ἀπέσπα ἀστυνόμος διὰ τῆς τανάλιας τὰς σάρκας φιλησύχων πολιτῶν, ἄλλος ὅτι ἐκρέμασεν ἐκ τῶν ποδῶν ἀνθρώπους, ἄλλος ὅτι ἐπυροβόλησε καὶ ἐφόνευσεν ἀναιτίως χωροφύλακα, ἄλλοι ὅτι ἠτίμασαν γυναῖκας, καὶ εἴπατέ μοι τότε, ἐὰν δὲν ἔπρεπε νὰ ἔχῃ καταργηθῇ πρὸ πολλοῦ ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. «Ἀλλὰ τί πταίει ὁ θεσμός; τί πταίει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν; τί πταίει ὁ ἀρχηγὸς τῆς χωροφυλακῆς; Οἱ διορισθέντες ἀστυνόμοι ἦσαν ἀκατάλληλοι. Καὶ πῶς θέλετε νὰ γνωρίζω ἐγὼ τὰ ἄτομα;» ἔλεγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ δοκιμασθῇ ὁ ἀξιωματικὸς ἐὰν ἦναι κατάλληλος ἀστυνόμος! ἡ δοκιμὴ δ’ αὕτη γίνεται εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐγένοντο δὲ καὶ ἐπὶ τῆς ῥάχεώς μου ἕξ τοιαῦτα πειράματα (ἱλαρότης), καὶ ὁ Θεὸς γινώσκει, τί ὑπέφερεν ἡ ἐπαρχία, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν ἰδιαιτέρως ν’ ἀντιπροσωπεύω. Εἷς μόνος δ’ ἐξ αὐτῶν τῶν ἕξ ἀστυνόμων πράγματι ἦτο ἀμερόληπτος, ἱκανώτατος,—ἀγνοῶ καὶ τὸ ὄνομά του—ἀφῆκε δὲ τὰς ἀρίστας τῶν ἀναμνήσεων κατὰ τὸ δίμηνον διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπηρέτησεν ὡς ἀστυνόμος Κυθήρων, ἀλλὰ μετὰ ταῦτα διὰ ψευδῶν εἰσηγήσεων τῆς ἰσχυούσης πολιτικῆς μερίδος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἀπεπέμφθη ἐκεῖθεν, δὲν ἠξεύρω ποῦ ἐξορισθεὶς, διότι ἦτο ἀκατάλληλος διὰ τὴν ἰσχύουσαν φατρίαν, τὴν ἀσπαζομένην τὰς ἀρχὰς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀντὶ δὲ τοῦ ἀστυνόμου τούτου, ἐστάλη ἕτερος, νευροπαθὴς, εἰμὴ καὶ φρενοβλαβὴς, θύων τῷ Βάκχῳ καὶ ἐξευτελίζων οὐ μόνον τὸ ἀξίωμα τοῦ ἀστυνόμου καὶ τοῦ ἀξιωματικοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν τοῦ ἀνθρώπου ἰδιότητα. Τούτων πάντων ἕνεκα θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐπιψήφισιν, τὴν κύρωσιν καὶ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου, ὡς ἀπαραιτήτως ἀναγκαίου πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας! Ἀλλ’ ἐνῷ διαῤῥήδην κηρύττομαι κατὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἐν τούτοις ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὑπάρχουσιν ἐπαρχίαι καὶ δῆμοι ἔτι, εἰς τοὺς ὁποίους ἀληθῶς ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία δὲν πρέπει νὰ καταργηθῇ, καὶ διὰ τοὺς δήμους τούτους ἔπρεπε νὰ μείνῃ διάταξις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὡς φόβητρον, ὅτι, ἂν ἡ ἐγκληματικότης ἐξακολουθήσῃ αὐξάνουσα, θέλει ἱδρυθῆ ἐν αὐτοῖς ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία (γέλωτες). Καὶ τοῦτο μόνον δύναται ἀληθῶς νὰ ἐλαττώσῃ τὴν ἐγκληματικότητα.

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; Κηρύσσω τὴν συζήτησιν περατωμένην. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§233Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐπιγραφὴ τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἦναι ὀρθοτέρα, ἂν μεταβληθῇ οὕτω: «Περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ περὶ μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῆς ἀστυνομικῆς διοικήσεως νόμου», διότι οὕτως ἐπεγράφετο ὁ νόμος. (Γίνεται δεκτὴ ἡ μεταβολὴ τοῦ τίτλου, ὡς ἀνωτέρω).

§234Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Δὲν ἔλαβον τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι εἶναι προκεχωρημένη ἀρκετὰ ἡ ὥρα. Βεβαίως, ἂν πρόκειται περὶ ἀναγνώσεως ἢ οἱονεὶ ἀναγνώσεως, τὸ ἔργον εἶναι εὐκολώτατον. Ἂν πρόκειται ὅμως νὰ συζητηθῇ προσηκόντως τὸ σπουδαιότατον τοῦτο νομοσχέδιον, θέλω προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν, συμφώνως καὶ μὲ τὰ προαποφασισμένα, νὰ διακόψωμεν τὴν ἐργασίαν μας καὶ νὰ ἐξακολουθήσωμεν αὔριον τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§235ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Διατί;

§236Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Διότι ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἶχε προτείνει ἄλλοτε νὰ διακόπτωμεν εἰς τὰς 7½, νὰ ἐπαναλαμβάνωμεν εἰς τὰς 8½ καὶ νὰ παύωμεν εἰς τὰς 11½. Τώρα εἶναι 12.

§237ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§238Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πολὺ καλά!

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 1–3).

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§241Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μετὰ τὸ «ἀπὸ ἓξ ἀστυάτρους» καὶ πρὸ τοῦ «ἀπὸ ἕνα χημικὸν» παρακαλῶ νὰ προστεθῇ «ἀπὸ δύο ἀστυκτηνιάτρους, ὧν ἑκάτερος λαμβάνει μισθὸν δραχ. 150.»

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 5.

§243ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς τάσσονται τετρακόσιοι πέντε ἀστυφύλακες καὶ εἴκοσιν ἀγροφύλακες. «Ἐκ τῶν ἀστυφυλάκων δέκα καὶ πέντε εἰσὶ πρώτης τάξεως, ὧν ἕκαστος λαμβάνει μηνιαῖον μισθὸν δραχμῶν ἐνενήκοντα, τριάκοντα δὲ δευτέρας τάξεως, ὧν ἕκαστος λαμβάνει κατὰ μῆνα μισθὸν δραχμῶν ὀγδοήκοντα, τριακόσιοι δὲ καὶ πέντε τρίτης τάξεως, ἕκαστος ἐπὶ μηνιαίῳ μισθῷ δραχμῶν ἑβδομήκοντα. Ἐκ τῶν ἀγροφυλάκων δὲ δώδεκα μέν εἰσιν ἔφιπποι, ἐπὶ μισθῷ μηνιαίῳ ἕκαστος δραχ. 80, οἱ δὲ ὑπόλοιποι ὀκτὼ εἰσι πεζοὶ, ἐπὶ μηνιαίῳ μισθῷ ἕκαστος δραχ. 60.»

§244Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει τυπογραφικὸν λάθος, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ. Εἰς τὴν αʹ παράγραφον, «ἀντὶ τετρακόσιοι πέντε ἀστυφύλακες», νὰ τεθῇ «τετρακόσιοι πεντήκοντα.» Εἰς τὴν βʹ §, ἀντὶ «τριακόσιοι δὲ καὶ πέντε τρίτης τάξεως», νὰ τεθῇ «τετρακόσιοι δὲ καὶ πέντε.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, οὕτω διορθωθέν).

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται)

§246Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν λέξιν «ἀστύατροι», ἡ λέξις «οἱ ἀστυκτηνίατροι.» (Οὕτω τροποποιηθὲν τὸ ἄρθρον 6 γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§248Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νὰ προστεθῇ μετὰ τὴν λέξιν «ἀστυάτρων» ἡ λέξις «ἀστυκτηνιάτρων», καὶ μετὰ τὴν λέξιν «ὑπίατροι» αἱ λέξεις «οἱ ὑποκτηνίατροι.»

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάνεσης ἔχει τὸν λόγον.

§250ΜΑΝΕΣΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἂν ἐγκρίνῃ, τὸ ἄρθρον 7 νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς. «Εἰς τὰς θέσεις τοῦ προσωπικοῦ τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας δύνανται νὰ διορισθῶσι καὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ» λέγει τὸ ἄρθρον· νὰ τεθῇ: «τῆς χωροφυλακῆς, πλὴν τῆς τοῦ Διευθυντοῦ, εἰς ἣν δύναται νὰ διορισθῇ πᾶς ἀξιωματικὸς τοῦ στρατοῦ.» Ἐπίσης, διὰ νὰ μὴ λαμβάνω καὶ πάλιν τὸν λόγον, εἰς τὴν βʹ παράγραφον τὸ «παρὰ δὲ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας ἀποζημίωσιν κτλ.» νὰ ἀπαλειφθῇ ὁλόκληρον. Πρῶτον δὲν ἐννοῶ, διατὶ οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ἀποστελλόμενοι πρὸς ἐκτέλεσιν ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας, θὰ μισθοδοτῶνται παρὰ τῶν σωμάτων των ἐν τῷ στρατῷ. Νὰ ἐπιβαρύνηται τὸ Ὑπουργεῖον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ φαίνηται ὅτι αὐτὸ δαπανᾷ πολλά, καὶ ἐν τούτοις οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ νὰ ὑπηρετῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Καὶ ἐν τῷ ἰσχύοντι νόμῳ ἡ μισθοδοσία τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ἀσχολουμένων εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, ἀφῃρεῖτο ἀπὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ δι’ αὐτῆς ἐπεβαρύνετο ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐπίσης νομίζω, ὅτι οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος νὰ χορηγῆται ἐπιμίσθιον, διότι καὶ τοῦτο ἐπαυξάνει ἀκόμη τὸ δέλεαρ τῆς ἀστυνομικῆς ὑπηρεσίας· ὁ ἀξιωματικὸς, ὁ ἐκπληρῶν τὴν ὑπηρεσίαν αὑτοῦ ἐν τῷ στρατεύματι, λαμβάνει τὸν κεκανονισμένον μισθόν· δὲν βλέπω κανένα λόγον, δι’ ὃν ὁ ἀξιωματικὸς ὁ ἀποσπώμενος εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν πρέπει νὰ λαμβάνῃ καὶ ἐπιμίσθιον. Αὐτὸ ἐπιβαρύνει τὸ Δημόσιον ἀνωφελῶς. Λοιπὸν παρακαλῶ καὶ ἐπιμένω, καὶ ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ συναινέσῃ εἰς τοῦτο, ἵνα ἐν ἀνάγκῃ—διότι βεβαίως δὲν εἶναι ἐπιβεβλημένον—λαμβάνωνται οἱ ἀξιωματικοὶ ἀστυνόμοι ἐκ τῆς χωροφυλακῆς καὶ οὐχὶ ἐκ τοῦ στρατοῦ. Αὐτὸ θὰ ἦναι τὸ πρῶτον βῆμα πρὸς ἀπαλλαγὴν τοῦ στρατοῦ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐξεδήλωσεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§251Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Λυποῦμαι διότι δὲν θέλω δυνηθῆ νὰ προσχωρήσω εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. ἐκ Τριχωνίας συναδέλφου. Πρῶτον, ὅπως εἶναι συντεταγμένη ἡ πρώτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου 7, δὲν ἀποκλείει τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς χωροφυλακῆς, διότι ἀναγράφει, ὅτι «δύνανται νὰ διορισθῶσι καὶ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ». Ἂν ἡ χωροφυλακὴ ἤθελε παράσχει ἀξιωματικοὺς ἐπαρκεῖς, δύνανται τότε οὗτοι νὰ διορίζωνται· ἂν τὰ ἄλλα ὅπλα ἤθελον παρέχει ἀξιωματικοὺς προθυμοτέρους, θέλομεν προτιμήσει αὐτούς. Ἡ ἐλευθερία μένει εἰς τὴν Διοίκησιν, ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ διορίζωνται οἱ ἀναγκαῖοι ἀστυνόμοι. Λυποῦμαι δὲ, διότι καὶ τὴν δευτέραν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Τριχωνίας περὶ τῆς ἀποζημιώσεως δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ, διότι δὲν πρόκειται περὶ ἐπιμισθίου, ἀλλὰ περὶ ἀποζημιώσεως. Οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι τίθενται εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, ὑπόκεινται εἰς ζημίας, εἰς ζημίας ὄχι μόνον διὰ κόπους περισσοτέρους, ἀλλὰ καὶ διὰ φθορὰν τῶν ἐνδυμάτων των. Τοιοῦτον σύστημα ἀπεδέχθημεν καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῶν μεταβατικῶν ἀποσπασμάτων, ἡ δὲ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία παρέχει τῷ ὄντι κόπους καὶ ἐπάγεται ζημίας εἰς τοὺς ἀξιωματικούς. Πρέπον λοιπὸν εἶναι ν’ ἀποζημιώνωμεν αὐτούς.

§252ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποδεχθῇ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Μάνεσης, ὥστε οὐ μόνον ἡ δαπάνη νὰ μὴ ἐπιβαρύνῃ τὸ στράτευμα, ἀλλὰ καὶ τὸ ἄτομον νὰ μὴ ἐπιβαρύνῃ τὴν ὑπηρεσίαν. Λοιπὸν παρακαλῶ, ὥστε οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἤθελον κριθῆ κατάλληλοι διὰ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, νὰ θεωρῶνται ὡς ἀποσπώμενοι ὁριστικῶς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ἀστυνομικὴν, οὕτως ὥστε ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία, ἡ ὁποία βεβαίως θὰ ὁρίζῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας, αὐτὴ νὰ δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν, τὰ ὁποῖα σχηματίζονται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, διὰ τῆς μεταθέσεως τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν καὶ τῆς τοποθετήσεως εἰς τὴν ἀστυνομίαν· ἑπομένως οὔτε ἡ δαπάνη νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν στρατιωτικὸν προϋπολογισμὸν, ἀλλ’ οὔτε ἡ ἔλλειψις τοῦ ἀξιωματικοῦ νὰ ἦναι αἰσθητή. Αὐτὸ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§253ΜΑΝΕΣΗΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι παρεξηγήθην ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἴσως ἔχω κανὲν συμφέρον, ἵνα οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς λαμβάνωσι μέρος. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἓν καὶ μόνον ἔχω συμφέρον, ἂν ἦναι δυνατὸν, νὰ μὴ ἴδω ἀξιωματικὸν τοῦ στρατοῦ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀστυνομίας. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα περὶ τούτου, δὲν βλέπω διατὶ οἱ ἀξιωματικοὶ οὗτοι πρέπει νὰ λαμβάνωσι καὶ ἐπιμίσθιον διὰ τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν. Εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως περὶ ὑπηρεσίας μεταβατικοῦ. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ εἴπω, ὅτι εἶναι πολὺ διάφορος ἡ ὑπηρεσία τοῦ μεταβατικοῦ. Οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ μεταβατικοῦ οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἀναπαύονται, ἀλλὰ ἐπὶ ἡμέρας ὁλοκλήρους ἀπὸ ὄρους εἰς ὄρος καὶ ἀπὸ φαράγγων εἰς φάραγγας μεταβαίνουσιν, ἐνῷ οἱ ἀστυνόμοι εὑρίσκονται ἐντὸς τῶν πόλεων, ἐὰν δὲ ἀπομακρυνθῶσιν εἰς τὴν περιφέρειαν, ἐντὸς τοῦ δήμου, λαμβάνουσιν ἐπιμίσθιον τὰ ὁδοιπορικὰ των τὰ κεκανονισμένα. Ἑπομένως βλέπετε, ὅτι, ὁμιλῶν περὶ ἀποκοπῆς τοῦ ἐπιμισθίου τούτου, προτείνω τοῦτο ἐκ πόνου, διότι εἶναι ματαία δαπάνη, καὶ τοῦτο συντελεῖ ἴσως εἰς τὴν ἐπιζήτησιν ἐκ μέρους τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἀστυνομικῆς. Ἀλλὰ καὶ ἡ βλάβη, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. ἐκ Τυρνάβου συνάδελφος, εἶναι μεγίστη, διότι 200 ἀξιωματικοὶ θὰ ἐπιβαρύνωσι μὲν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, οὐδεμίαν δ’ ὑπηρεσίαν θὰ προσφέρωσιν, ἐνῷ μεγίστη μόνον βλάβη ἐκ τῆς ἀπουσίας των θὰ προσγίγνηται εἰς τὸ στράτευμα, τὰ δὲ κενὰ αὐτὰ παρὰ τίνος θ’ ἀναπληρῶνται; Οἱ ὑποδεέστεροι ἀξιωματικοὶ θὰ ἐκτελῶσι τὰ χρέη αὐτῶν, θὰ ἐπιβαρύνωνται διὰ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν ἄνευ ἐπιμισθίου. Καὶ διατὶ τέλος πάντων νὰ ἀκούῃ αὐτὰ ὁ κόσμος, ὅτι δαπανῶμεν 16 ἑκατομμύρια διὰ τὰ στρατιωτικὰ πράγματα, ἐνῷ πλέον τῶν 14 ἑκατομμυρίων δὲν ἐξοδεύονται; — διότι ἅπασαι αἱ πιστώσεις δὲν ἐξαντλοῦνται, κατὰ τοὺς ἀπολογισμοὺς καὶ ἐρχόμεθα νὰ ἐπιτείνωμεν τὴν ἀποπλάνησιν καὶ μὲ αὐτὴν τὴν ἐπιβάρυνσιν! Καὶ δὲν θὰ ἦναι ὀλίγη ἡ μισθοδοσία τῶν 200 ἀξιωματικῶν. Καὶ ἐπὶ τέλους πῶς θὰ πληρώσητε τὰ κενά; Θὰ συγκατατεθῆτε εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν χηρευουσῶν θέσεων ἐκ τῆς ἀπουσίας τῶν ἀξιωματικῶν τούτων, ὅπως πολὺ δικαίως παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τυρνάβου συνάδελφος; Δὲν τὸ νομίζω ὀρθόν· ἐνῷ, ἂν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀποδεχθῇ τὴν σύστασίν μου, ὅλα αὐτὰ τὰ ἀποφεύγομεν, διότι αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν ἔχουσιν οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς· ἀναθέσατέ την εἰς αὐτοὺς, ἔχετε δὲ μεταξὺ διακοσίων, τριακοσίων ἢ τετρακοσίων ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς νὰ ἐκλέξητε. Διότι καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ ὀλίγου ἀκόμη ἀνέφερεν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ δὲν εἶναι οἱ κατάλληλοι, διότι ἔλεγεν, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς δὲν δύναται νὰ ἐννοήσῃ πῶς διατάσσων δὲν εἰσακούεται, — ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον ἐγὼ πρὸ ἡμερῶν. Ἐνῷ ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς εἶναι μᾶλλον ἐξοικειωμένοι, διατὶ δὲν τοὺς πέρνετε; Μεταχειρισθῆτε αὐστηρότητα ὅσην θέλετε, ἄκραν. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὰ κενὰ, τὰ ὁποῖα διὰ τῆς προσλήψεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ θὰ ἔχητε, καὶ μὴ ἐπιμένετε, παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως.

§254Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἐκ τῆς ἀποσπάσεως ἀξιωματικῶν θὰ δημιουργηθῶσι κενὰ εἰς τὸ στράτευμα. Ἀλλὰ ἐὰν, ὅπως συνιστῶσιν οἱ κύριοι ἐκ Τυρνάβου καὶ ἐκ Τριχωνίας συνάδελφοι, πληρώσωμεν τὰ κενὰ ταῦτα, κατόπιν δὲ ἀποδειχθῇ, ὅτι τινὲς τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ἀπεσπασμένων εἰς τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, δὲν ἐκτελοῦσιν εὐδοκίμως τὰ καθήκοντά των, τί θὰ πράξωμεν τότε; Πῶς θὰ οἰκονομήσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς; Θὰ ἀποπέμψωμεν αὐτοὺς καὶ ὡς στρατιωτικοὺς καὶ ὡς ἀστυνόμους; ἢ θὰ τοὺς ἐπαναφέρωμεν, καὶ τότε θὰ ἦναι ὑπεράριθμοι; Τοῦτο ἐπεθύμουν νὰ μάθω, κατὰ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον προβάλλετε, ποῖον ἀποτέλεσμα θὰ ἐπέλθῃ.

§255ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Τὸ στράτευμα ἔχει σωρείαν ἀξιωματικῶν ὑπεραρίθμων.

§256ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἄλλοι θέλουσιν ἀντικαταστήσει τοὺς κριθέντας ἀνικάνους, οἵτινες οὕτω θὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὸ στράτευμα, ὥστε οὐδεὶς θὰ μείνῃ ἄνευ θέσεως. Ἀλλὰ ἀφοῦ ἐκρίθη, ὅτι τοιοῦτος ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν τῆς ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρεσίας, ἐρωτῶ καὶ ἐγώ, τίνες θέλουσιν ἀναπληρώσει αὐτούς; Νομίζω ἑπομένως ἁρμόδιον νὰ μείνῃ ἕκαστος ὅπου ἐκλήθη, ὁ ἀξιωματικὸς εἰς τὸ στράτευμα, καὶ τὸ Κράτος ἂς ἱδρύσῃ Σχολήν, καταρτίζουσαν ὑπαλλήλους ἱκανοὺς νὰ ἐκτελέσωσι τῶν ἀστυνόμων τὰ καθήκοντα καὶ πᾶσαν ἄλλην διοικητικὴν ὑπηρεσίαν.

§257ΠΕΤΑΛΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 ὑπέβαλον τροπολογίαν. Καίτοι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἐκτελῶσι τὴν ἀστυνομικὴν ὑπηρεσίαν, οὐχ ἧττον ἤθελον παρακαλέσει αὐτὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ὑποχρεωτικὴν ἐνάσκησιν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης. Χάριν αὐτῆς τῆς ἀξιοπρεπείας τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῆς πειθαρχίας ἐπρότεινα τὴν τροπολογίαν, καθόσον δύναται νὰ συμβῇ, ὥστε ὑπὸ τὰς διαταγὰς διευθυντῶν τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας πολιτικῶν νὰ ἦναι τεταγμένοι ἀξιωματικοί, ἢ καὶ τἀνάπαλιν. Τοῦτο, νομίζω, δὲν συμβιβάζεται.

§258Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὐτὸ δὲν θέλει ποτὲ συμβῆ.

§259ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Καθὼς ἐδήλωσεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, δὲν ὑπάρχει τοιοῦτος φόβος, ὥστε πολῖται νὰ διοικῶσιν ἀστυνομίαν, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ ὑπόκεινται, ὡς ὑφιστάμενοι, ἀξιωματικοί. Ἀλλὰ καὶ δὲν βλέπω τὸν λόγον, δι’ ὃν, ἂν ὑπάρχωσι διευθυνταὶ πολῖται, δὲν ὀφείλουν νὰ ὑπακούουν εἰς αὐτοὺς οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦναι ὑφιστάμενοι αὐτῶν. Ἐδῶ πολλάκις συνέβη, πολιτευόμενοι μὴ ὄντες ἀξιωματικοὶ νὰ διευθύνωσι τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν, καὶ νὰ ἔχωσι τὴν ὑπερτάτην ἀρχήν, χωρὶς νὰ παραβλάπτηται διὰ τοῦτο ἡ πειθαρχία.

§260ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ἄλλο εἶναι αὐτό, διότι δὲν συνεργάζεται, διατάσσει ὁ Ὑπουργός.

§261ΣΠ. ΣΤΑΗΣ. Τὴν αὐτὴν παρατήρησιν εἶχον καὶ ἐγὼ νὰ φέρω, διότι δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν ὁ διευθύνων τὴν ἀστυνομίαν νὰ ἦναι πολίτης, οἱ δὲ ἀστυνόμοι καὶ ὑπαστυνόμοι νὰ ἦναι στρατιωτικοί. Ἕκαστος ἔχει ἴδια καθήκοντα, καὶ μεταξὺ τῶν καθηκόντων ἑκάστου εἶναι καὶ ὁ σεβασμὸς πρὸς τὸν κατὰ βαθμὸν ἀνώτερον. Ἡ ὑπηρεσία δὲν ἐξετάζει τὸ ἔνδυμα, ἀλλὰ τὸ καθῆκον, τοῦτο δὲ εἶναι ἑνιαῖον καὶ ἀφῃρημένη ἔννοια, ἀπηλλαγμένη παντὸς ἐξωτερικοῦ ἐμποδίου. Ἔπειτα ἀπορῶ, πῶς θίγεται τὸ ζήτημα τοῦτο πολλάκις, καὶ χαίρω ὅτι ἦλθεν ἡ εὐκαιρία αὕτη ἐν τῇ Βουλῇ, ἵνα σᾶς ἐρωτήσω, ἐὰν σκοπὸς ὑμῶν ἦναι νὰ φέρητε διαίρεσιν καὶ χάσμα μεταξὺ στρατιωτικῶν καὶ πολιτῶν. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι οὐδεμία διάκρισις ὑπάρχει μεταξὺ στρατιωτικῶν καὶ πολιτῶν. Ἕλληνες ὄντες πάντες ἀγωνιζόμεθα ὑπὲρ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ σκοποῦ, εἰς ἓν καὶ μόνον ἀποβλέποντες, τίνι τρόπῳ νὰ ὑπηρετήσωμεν τὴν Πατρίδα.

§262Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κυθήρων κατὰ θεωρίαν εἰσὶν ὀρθαί, εἰμὶ δὲ βέβαιος, ὅτι οἱ κύριοι ἀξιωματικοί, ἔχοντες πλήρη συνείδησιν τοῦ καθήκοντος αὐτῶν, δὲν θέλουσιν ἔχει ἀντίῤῥησιν, ἂν ἤθελέ ποτε συμβῆ τοῦτο· ἀλλὰ τὸ συμφέρον τῆς διοικήσεως εἶναι, ὁ προϊστάμενος νὰ ἦναι ἀξιωματικός, διὰ νὰ ἦναι περισσότερον βεβαία ἡ διοίκησις, ὅτι τὰ προστάγματα αὐτοῦ θέλουσιν ἐκτελεῖσθαι ἀκριβέστερον ὑπὸ τῶν ὑπ’ αὐτὸν τεταγμένων ὀργάνων, καὶ διὰ τοῦτο εἶχον τὴν ἰδέαν, ὅτι καὶ ὁ προϊστάμενος πρέπει νὰ ἦναι ἀξιωματικός. Ἂν τυχὸν ἤθελεν ὑποτεθῆ, ὅτι δυνατὸν νὰ προκύψῃ δισταγμὸς περὶ τούτου, καὶ ὅτι ἄλλοι, διαδεχθησόμενοι ἡμᾶς, δυνατὸν νὰ μὴ ἔχωσι τὴν αὐτὴν γνώμην, δὲν ἔχω δυσκολίαν ν’ ἀναγραφῇ ἐν τῷ νόμῳ.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πεταλᾶ, ἀποσύρετε τὴν τροπολογίαν σας;

§264ΠΕΤΑΛΑΣ. Μάλιστα, μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἐτροποποιήθη).

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§266Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδή, καθ’ ἃς ἔλαβον πληροφορίας, ἐλάχιστοι εἶναι οἱ ἀστυφύλακες, ἐφ’ ὧν δὲν ἐπεβλήθη πειθαρχικὴ ποινή, ἑπομένως θέλει εἶσθαι δύσκολον νὰ εὑρεθῇ ἐπαρκὴς ἀριθμὸς ἀστυφυλάκων μὴ τιμωρηθέντων πειθαρχικῶς, προτείνω νὰ διαγραφῇ τὸ «μὴ τιμωρηθέντες πειθαρχικῶς».

§267ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ εὑρεθῶσιν ἐπαρκεῖς ἀστυφύλακες, οἱ ὁποῖοι διήνυσαν διετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατῷ. Νὰ τεθῇ λοιπὸν «ἐνιαύσιον» ἀντὶ τοῦ «διετῆ».

§268Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, «ἐνιαύσιον» ἂς τεθῇ.

§269Π. ΓΚΙΚΑΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀποκλείωνται οἱ μὴ ὑπηρετήσαντες ἐν τῷ στρατῷ ἐκ λόγων ἀποῤῥεόντων ἐκ τοῦ νόμου. Διατὶ νὰ μὴ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν οἱ ὀρφανοὶ πατρὸς καὶ λοιποὶ ἐξαιρεθέντες τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας; Μήπως πρόκειται νὰ διοργανωθῇ στρατιωτικῶς ἡ ἀστυνομικὴ ὑπηρεσία;

§270ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ὑποτίθεται ὅτι πρέπει νὰ ἔχωσι στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν.

§271Π. ΓΚΙΚΑΣ. Κατὰ τὴν ἐμπόλεμον κατάστασιν ὅμως ἔρχονται εἰς τὸν στρατόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 9 καὶ 10, ὡς ἔχουσι).

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11 (ἀναγινώσκεται).

§273Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μετὰ τὰς λέξεις «ἐπιτρέπεται νὰ προβιβάζωνται οἱ ἀστυφύλακες ἀπὸ τάξεως εἰς τάξιν πρὸς πλήρωσιν κενῶν θέσεων» νὰ προστεθῇ «τῇ προτάσει πάντοτε τῶν προϊσταμένων αὐτῶν». Καὶ κατωτέρω, εἰς τὴν τρίτην γραμμήν, νὰ διαγραφῇ τὸ «ἄνευ πειθαρχικῆς ποινῆς», διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον πρότερον εἶπον. Ἐπίσης καὶ ἐν τῇ τελευταίᾳ γραμμῇ νὰ διαγραφῇ τὸ «ἄνευ πειθαρχικῆς ποινῆς».

§274ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ εἷς περιορισμός; διότι ἅμα παρέλθῃ τριετία, πάντες θὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ προαχθῶσι.

§275Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀρκεῖ τὸ «τῇ προτάσει τοῦ προϊσταμένου». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 12, 13 καὶ 14, ὡς ἔχουσι).

§276ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15 (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχουσι δύο τροπολογίαι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, ἡ μὲν τοῦ ἐκ Κραναίας βουλευτοῦ κ. Φωκᾶ, ἡ δὲ τῶν κ. κ. Τυπάλδου Ξυδιᾶ καὶ Σπυρίδωνος Τυπάλδου Φορέστη.

§277ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Νὰ προστεθοῦν τὰ ἑξῆς. Μετὰ τὸ «ἐν τοῖς δήμοις, ἐν οἷς ὑπάρχει πρωτεύουσα νομοῦ, συνιστᾶται διοικητικὴ ἀστυνομία» νὰ προστεθῇ «καὶ εἰς τοὺς πρώτης τάξεως δήμους», διότι ἔχομεν δήμους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι πληθυσμὸν ἀνώτερον πολλῶν πρωτευουσῶν ἐπαρχιῶν, καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς δήμους πρέπει νὰ συστηθῇ διοικητικὴ ἀστυνομία.

§278Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ἐν τοῖς δήμοις αʹ τάξεως δύναται νὰ συστηθῇ διοικητικὴ ἀστυνομία, ὅταν ἀποδειχθῇ ἀνίκανος ἡ δημοτικὴ ἀρχή.

§279ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Νὰ τεθῇ ὑποχρεωτικῶς, ὄχι δυνητικῶς. Ἡ πρωτεύουσα τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας π. χ. ἔχει πλέον τῶν 6 χιλιάδων κατοίκων, ἀλλ’ εἶναι ἄλλαι πόλεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν 8 καὶ 10 χιλιάδας κατοίκους.

§280Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ νομοσχέδιον δὲν ὁμιλεῖ περὶ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς πόλεως, ἀλλὰ περὶ τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ δήμου· λοιπὸν ἀπαιτεῖται 10 χιλιάδων ψυχῶν πληθυσμὸς διὰ τὸν δῆμον, ἵνα συστηθῇ διοικητικὴ ἀστυνομία.

§281ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ναὶ μὲν ὁμιλεῖ περὶ τοῦ πληθυσμοῦ τῶν δήμων, ἀλλ’ εἶναι καὶ πόλεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουσιν αὐτὸν τὸν πληθυσμὸν καὶ μεγαλείτερον, καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει ν’ ἀναγραφῇ ὅτι αὐτοδικαίως συνιστᾶται καὶ ἐκεῖ ἀστυνομία διοικητική, ὅπως καὶ εἰς τοὺς αʹ τάξεως δήμους.

§282ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Διατὶ νὰ γείνῃ δεκτὸν δι’ ἓξ χιλιάδας κατοίκους, καὶ οὐχὶ διὰ τέσσαρας χιλιάδας;

§283ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Καὶ ἓν ἄλλο. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἀναφέρει, ὅτι «προσκαλεῖ εἰς ἀπολογίαν τὸν δήμαρχον, καὶ ἐὰν ἐκ ταύτης πεισθῇ κτλ.» Νὰ λείψῃ αὐτὸ τὸ «προσκαλεῖ εἰς ἀπολογίαν τὸν δήμαρχον». Τί ἀξιοῦμεν ἀπὸ τὸν δήμαρχον αὐτὸν, ὅταν δὲν ᾖναι ἱκανὸς νὰ διαχειρισθῇ τὴν ἀστυνομίαν; καὶ ἀφοῦ δὲν εἶναι ἱκανὸς, διατὶ νὰ τὸν θέσωμεν εἰς ἀπολογίαν; Ἐκλέγεται δήμαρχος εἷς ἐπαγγελματίας, εἴτε παντοπώλης, εἴτε καφεπώλης, ὅστις δὲν γνωρίζει τοὺς νόμους καὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἀστυνομικῶν καθηκόντων του, ἀλλὰ περιμένει ἀπὸ τὸν γραμματέα του νὰ τῷ εἴπῃ τί θὰ κάμῃ. Καὶ ὁ γραμματεὺς τοῦ λέγει: «Ἠξεύρεις, κύριε δήμαρχε, τί γράφει αὐτὸ τὸ χαρτί; ν’ ἀπολογηθῇς».—«Τί νὰ ἀπολογηθῶ;» (γέλωτες). Λοιπὸν νὰ διαγραφῶσιν ὅλα αὐτὰ, καὶ νὰ μείνῃ, ὅτι τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργεῖον προκαλεῖ τὸ περὶ συστάσεως διοικητικῆς ἀστυνομίας ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ βασιλικὸν διάταγμα, ἐὰν καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον πεισθῇ περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς συστάσεως διοικητικῆς ἀστυνομίας κτλ. Νὰ λείψουν τὰ ἄλλα περὶ ἀπολογίας, ἵνα μὴ θέσωμεν τὸν δήμαρχον εἰς σύγχυσιν καὶ ταραχὴν, καὶ ἀγανακτῶν διὰ τὴν ἐκλογήν του νὰ καταρᾶται καὶ τὸ ἀξίωμα τοῦ δημάρχου καὶ τὸ καλόν του. Καὶ δὲν εἶναι δύσκολον ἐκ τῆς ταραχῆς καὶ τοῦ φόβου τῆς ζητουμένης ἀπολογίας ν’ ἀποθάνῃ τὴν ἄλλην ἡμέραν (γέλωτες).

§284ΚΟΥΛΟΥΡΗΣ. Κατόπιν τῶν λέξεων «πρωτεύουσα ἐπαρχίας», ἀντὶ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸν πληθυσμὸν, νὰ προσθέσωμεν «καὶ εἰς πάντα δῆμον, ἔνθα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἤθελε κρίνει ἀναγκαίαν τὴν σύστασιν διοικητικῆς ἀστυνομίας, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν οὐ μόνον τῆς ἐγκληματικότητος, ἀλλὰ καὶ τῆς λαθρεμπορίας».

§285Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ, ἐναντίον τῆς γνώμης τοῦ κ. Κοκκέβη, ἤθελον νὰ προστεθῇ καὶ ὁ Πρόεδρος τῶν Ἐφετῶν, διότι καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ Νομάρχης εἶναι διοικητικὰ πρόσωπα. Θὰ ἦτο ἀκόμη μεγαλειτέρα ἀσφάλεια, ἐὰν καὶ ὁ Πρόεδρος τῶν Ἐφετῶν ἐγνωμοδότει περὶ τῆς ἱκανότητος·

§286ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Πιθανὸν νὰ περιττεύῃ ἡ παρατήρησις. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐχαρακτήρισε τὸ σύστημα τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας ὡς δικαίωμα τῶν δήμων, βεβαίως πρέπει νὰ ὑπάρχωσιν ἐγγυήσεις τινὲς ὡς πρὸς τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ δικαιώματος τούτου ἀπὸ τοὺς δήμους. Ὁμολογῶ ὅτι πολὺ εὔνους πρὸς τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν δὲν εἶμαι, πιθανὸν δὲ αὔριον νὰ λάβω τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκφράσω τὰς ἰδέας μου περὶ τούτου· ἀλλ’ ἐὰν ἦναί τι, τὸ ὁποῖον πρὸ πάντων χαρακτηρίζει τὰς ἐλλείψεις τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, εἶναι ὄχι τόσον ἄλλαι παρεκτροπαὶ, ὅσον ἡ παράλειψις. Ἐὰν ἤθελέ τις λάβει ὑπ’ ὄψιν τὰς γιγνομένας ἐπὶ πταίσμασι καταδιώξεις καὶ καταδίκας εἰς τοὺς δήμους μὲ τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν, ἤθελε συλλάβει τὴν ἰδέαν, ὅτι οἱ δῆμοι, οἱ ἀπόκεντροι μάλιστα, ἀπολαύουσι μιᾶς εὐνομίας καὶ τάξεως μοναδικῆς· οἱ δῆμοι τῶν πλέον πεπολιτισμένων Κρατῶν τῆς Εὐρώπης δύνανται νὰ ζηλεύσωσι τοὺς δήμους τῆς Ἑλλάδος, διότι εἰς τοὺς δήμους τῆς Ἑλλάδος καταδίωξις διὰ πταίσματα δὲν ὑπάρχει, καὶ ἐκ τούτου ἤθελεν ὑποθέσει τις, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι πταίσματα. Ἐὰν παρατηρήσῃ τις τὰς ἀποφάσεις τῶν Πταισματοδικείων, θὰ ἴδῃ ἀποφάσεις ὀλιγίστας, διότι ἡ παράλειψις τῆς καταδιώξεως, ἐπαναλέγω, εἶναι τὸ χαρακτηριστικὸν τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας. Εἶναι δὲ παρατηρημένον, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν καταδικῶν ἐπὶ πταίσμασιν εἶναι κατ’ εὐθὺν λόγον ἀνάλογος μᾶλλον τῆς τάξεως καὶ τῆς εὐκοσμίας τόπου τινός. Ὅσον εἶναι πλειότερα τὰ πταίσματα, τὰ εἰσαγόμενα εἰς Πταισματοδικεῖον, καὶ ὅσον πλειότεραι αἱ καταδίκαι, τόσον περισσότερον ἀποδεικνύεται, ὅτι εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον ὑπάρχει ἀσφάλεια καὶ ἀστυνομικὴ ἐξουσία. Παρ’ ἡμῖν τί συμβαίνει; Ἐὰν ἠθέλατε φέρει μίαν ἀστυνομικὴν ἐξουσίαν εὐρωπαϊκὴν, καλῶς ὠργανωμένην, τί ἠθέλετε αἴφνης ἰδεῖ; Ἐκ πρώτης ὄψεως ἠθέλετε συλλάβει τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐπολλαπλασιάσθησαν τὰ πταίσματα. Δὲν ἐπολλαπλασιάσθησαν τὰ πταίσματα, ἀλλ’ ἐπολλαπλασιάσθη ἡ ἐπίβλεψις καὶ ἡ καταδίωξις· διότι καὶ ἐν αὐτῇ ἀκόμη τῇ πρωτευούσῃ, πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἡμῶν, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι βλέπομεν ἀκαταπαύστως πταίσματα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς, μὴ ἔχοντες τελείαν ἀστυνομίαν ἀκόμη, ὅσον καὶ ἂν ἦναι τὰ πρόσωπα κατάλληλα καὶ καταλλήλως διωρισμένα, τὰ παραβλέπομεν. Ἡ καταδίωξις τῶν πταισμάτων, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι κατ’ εὐθὺν λόγον ἀνάλογος τοῦ πολιτισμοῦ· ὅσον περισσοτέρας καταδιώξεις ἐπὶ πταίσμασιν ἔχετε, τόσον καλλιτέραν ἀστυνομικὴν τάξιν ἔχετε. Λοιπὸν πρέπει νὰ γείνῃ μία τις ὑπόμνησις, ἵνα μὴ ὑποτίθηται, ὅτι πρόκειται περὶ περιστολῆς τῶν καταδιώξεων, (ἀναγινώσκει) «ἀνίκανον νὰ προλαμβάνῃ τὰς παραβάσεις καὶ τὰ ἐγκλήματα»—διότι κυρίως τὰ πταίσματα δὲν εἶναι ἐγκλήματα, ἀλλὰ κοινότατα ἁμαρτήματα καὶ λάθη, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται καὶ οἱ πλέον ἔντιμοι καὶ συνετοὶ τῶν ἀνθρώπων,—(ἀναγινώσκει): «ἀνίκανον νὰ προλαμβάνῃ τὰς παραβάσεις καὶ τὰ ἐγκλήματα καὶ νὰ συντελῇ εἰς τὴν ἀνακάλυψιν καὶ τὴν σύλληψιν τῶν διαπραττόντων αὐτὰ, βεβαιώσωσι δὲ διὰ λεπτομερῶν πληροφοριῶν τὴν ὁσημέραι αὔξησιν τῶν πράξεων τούτων καὶ τὴν προβαίνουσαν ἐν τῷ δήμῳ ἐλάττωσιν τῆς ἀσφαλείας, τῆς τάξεως καὶ τῆς εὐπρεπείας.» Βεβαίως ὁ νόμος δὲν ἐννοεῖ νὰ περιστείλῃ τὴν αὔξησιν τῶν καταδιώξεων, ἀλλὰ τὴν αὔξησιν τῶν πράξεων· ἀλλὰ θὰ γίνηται ἡ παρεξήγησις αὕτη, καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι εἶναι ἐπαρκὴς ἡ δευτέρα φράσις «τὴν προβαίνουσαν ἐν τῷ δήμῳ ἐλάττωσιν τῆς ἀσφαλείας, τῆς τάξεως καὶ εὐπρεπείας», ἵνα μὴ γίνηται παρανόησις· διότι θὰ παίρνουν τὸν ἀριθμὸν τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων καὶ θὰ λέγουν: «ἐπειδὴ τὰ πταίσματα ηὐξήθησαν, νὰ ἀφαιρέσωμεν τὴν δημοτικὴν ἀστυνομίαν.» Οἱ δὲ δήμαρχοι τί θὰ κάμωσι; Δὲν θὰ προβαίνωσιν εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν πταισμάτων. Λοιπὸν νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ πρώτη φράσις.

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε λοιπὸν νὰ ψηφισθῶσιν αἱ τροπολογίαι; ἢ νὰ ἀναβληθῶσι;

§288ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 16–20 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 21 (ἀναγινώσκεται).

§291ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, γνωρίζετε ὅτι εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς δήμους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἀστυφύλακας μὴ ἐντοπίους, διότι οἱ ὑπάρχοντες ἀστυφύλακες δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς δι’ ὅλους τοὺς δήμους. Εἰς τοὺς δήμους λοιπὸν τούτους νὰ ἐπιτρέπηται νὰ διορίζωσιν οἱ ἀστυνόμοι καὶ ἐκ τοῦ τόπου ἀστυφύλακας μὲ 40 ἢ 45 δραχμὰς κατὰ μῆνα, ἐνῷ, ἂν ὁρίσωμεν 80 δραχμὰς, δὲν θὰ ἔχωσι νὰ πληρώνωσιν οἱ δῆμοι.

§292ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 21, ὡς ἔχει).

§293ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 22 (ἀναγινώσκεται).

§294ΒΟΤΣΗΣ. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ τῆς ἀστυφυλακῆς νὰ κατατάσσωνται εἰς τὴν χωροφυλακὴν μὲ τὸν αὐτὸν βαθμὸν, τὸν ὁποῖον ἔχουσι· δηλαδὴ, ἂν ἦναι ἐνωμοτάρχαι, ὡς ἐνωμοτάρχαι καὶ οὐχὶ ὡς ἁπλοῖ χωροφύλακες.

§295ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 22, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 12 καὶ 40′ μ. μ.