1896.02.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 25

Τῆς 24 Φεβρουαρίου 1896.

(Σάββατον)

Ὥρα 4 καὶ 30′ μ. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ν. Δρόσου).

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφώνως πρὸς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς κατηρτίσθη ἡ ἐπιτροπὴ πρὸς μελέτην τῶν νομοσχεδίων περὶ ἑταιριῶν καὶ περὶ προσωπικῆς κρατήσεως· ἀποτελεῖται δὲ ἐκ τῶν ἑξῆς κ. κ. βουλευτῶν: Μιλτ. Δάλλα, Χαρ. Βοζίκη, Γ. Φιλαρέτου, Δ. Βότση, Α. Σιμοπούλου, Ἀλοϊσίου Τόμαν, Ν. Τριανταφυλλάκου, Γ. Παπακυριακοπούλου καὶ Ν. Δημητριάδου. Ἡ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὰς ἐκθέσεις αὑτῆς ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τῶν νόμων περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου» καὶ «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ͵ΓΟΕʹ νόμου περὶ συστάσεως ταμείου χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ τοῦ νόμου ΦΑʹ περὶ συστάσεως ταμείου τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ.» Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 154–155). Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς τηλεγραφήματα. Τηλεγράφημα ἐπιτροπῆς πολιτῶν ἐκ Πύργου, ἐξαιτουμένων τὴν λῆψιν μέτρων περὶ τῆς σταφίδος. Ὅμοιον πολιτῶν ἐξ Ἀμαλιάδος περὶ τῆς ἕδρας τοῦ Εἰρηνοδικείου Ἤλιδος. Ὅμοιον τοῦ δημάρχου Ἰωλκοῦ περὶ τροποποιήσεως τοῦ σχεδίου τῆς ὁδοῦ Βόλου–Πορταριᾶς. Ἐπίσης ἀνακοινῶ τὰς ἑπομένας ἀναφοράς. Ἀναφορὰν τοῦ ἐν Πάτραις λαϊκοῦ Συνδέσμου «Ἅγιος Κωνσταντῖνος», ἐξαιτουμένου ἵνα ἡ Κυβέρνησις διαθέσῃ μέρος τοῦ ἐν ταῖς ἀποθήκαις τοῦ Δημοσίου σταφιδοκάρπου πρὸς διάδοσιν ἐν Ρωσσίᾳ. Ὁμοίαν Νικολάου Σπυροπούλου, ἐκ Φότζια τῆς Ἰταλίας, παριστῶντος τὴν κακὴν κατάστασιν τοῦ ἐν Βάρῃ τῆς Ἰταλίας Ἑλληνικοῦ Προξενείου. Ὁ βουλευτὴς Οἰτύλου κ. Ραζέλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ ἰσχύος τοῦ ἐν ἔτει 1894 κηρυχθέντος ὁριστικοῦ καταλόγου τῶν ὁρκωτῶν διὰ τὸ ἐν Καλάμαις Κακουργιοδικεῖον καὶ διὰ τὸ ἔτος 1896», ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψει κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§2ΖΟΥΖΟΥΛΑΣ. Μοὶ ἐστάλη ἀναφορὰ ἐκ τοῦ δήμου Κλεωνῶν, δι’ ἧς οἱ κάτοικοι παρακαλοῦσι τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ὑποβάλῃ καὶ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τροποποίησιν τοῦ νόμου περὶ καλλιεργείας τοῦ καπνοῦ, διότι εἶναι ἄδικον, εἰς τοὺς δήμους Κλεωνῶν καὶ Νεμέας, οἱ ὁποῖοι ἀπέχουσι δύο μόνον ὥρας τῆς Κορίνθου, νὰ ὑπάρχῃ ἄλλος νόμος περὶ καλλιεργείας, καὶ ἐν Κορίνθῳ ἄλλος.

§3Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπευθύνω σήμερον ὀλίγας λέξεις πρὸς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ προλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν πρόκειται οὔτε περὶ τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς, οὔτε περὶ τοῦ ὑπογείου σιδηροδρόμου, ὁ ὁποῖος ἐτάραξε τοὺς κύκλους μερικῶν, οὔτε περὶ τῶν ἀγαθῶν καλογήρων τῆς Πεντέλης, τῶν ὁποίων τὴν ἡσυχίαν δὲν ἐπιθυμῶ τὸ παράπαν νὰ ταράξω. Ἐπὶ τῶν ἀντικειμένων τούτων ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω, ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα. Ἤδη πρόκειται περὶ ἑτέρου ζητήματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπικαλοῦμαι τὴν ἐπιείκειαν ὑμῶν καὶ τὴν συγγνώμην τῶν οἰκονομολόγων, ἂν εἰς οἰκονομολογικὰ ζητήματα τολμῶ νὰ εἰσέλθω. Ἐλπίζω δέ, ὅτι θὰ τύχω τῆς ἐπιεικείας αὐτῶν, ἂν σφάλω. Πάντες, Κύριοι, ἀνομολογοῦμεν καὶ ἀναζητοῦμεν τὰ αἴτια τῆς κακοδαιμονίας τῆς οἰκονομικῆς τῆς χώρας. Ἐπὶ τριετίαν ὅλην παρευρίσκομαι ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ οὐδέποτε ἤκουσα—μετὰ λύπης μου τὸ λέγω—ἐκ τῶν συναδέλφων μού τινα νὰ ζητήσῃ ἐφαρμογὴν νόμου λογιστικοῦ, τὴν αὐστηρὰν τήρησιν τῶν περὶ δημοσίου λογιστικοῦ διατάξεων. Οἱ παρευρεθέντες κατὰ τὴν σύνοδον τοῦ 1890 καὶ 1891 ἴσως ἐνθυμοῦνται τὰς ἐπερωτήσεις μου, ἃς ἀπηύθυνα πρὸς τοὺς κ. Ὑπουργούς, ὑπενθυμίζων τὰς διατάξεις τοῦ κεφαλαίου 10 τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου. Ἐζήτουν δὲ νὰ κατατίθενται εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὸν νόμον αἱ διὰ τῶν διατάξεων ἐκείνων ὁριζόμεναι καταστάσεις κλπ. καὶ οὕτως ἅπαντες οἱ ἀντιπρόσωποι νὰ ὦσιν ἐν γνώσει τῶν τελουμένων ἐν τοῖς Ὑπουργείοις. Δυστυχῶς αἱ ἐπερωτήσεις μου ἐκεῖναι δὲν ἔτυχον οὔτε ἐνθέρμου παρὰ τῶν κ. συναδέλφων ὑποστηρίξεως, οὔτε ἀπαντήσεως τῶν κ. Ὑπουργῶν, ἴσως διότι ἐπῆλθεν ἡ ἀπρόοπτος διάλυσις τῆς Βουλῆς. Ἐκ παιδικῆς ἡλικίας συνείθισα εἰς τὴν τάξιν, καὶ εὐθὺς ὡς ἐξῆλθον τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς, ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ ῥίψω ἓν βλέμμα εἰς τὸν νόμον περὶ δημοσίου λογιστικοῦ. Ὁ νόμος οὗτος εἶναι μετάφρασις ἀκριβὴς τοῦ Γαλλικοῦ νόμου, μετεφράσθη δὲ ἀπὸ ἄνθρωπον εἰδικόν, τὸν μακαρίτην Δ. Λεβίδην. Αἱ διατάξεις τοῦ νόμου αὐτοῦ δίδουσι πάντα τὰ στοιχεῖα εἰς τε τοὺς οἰκονομολόγους καὶ τοὺς Βουλευτὰς νὰ κρίνωσιν εὐκρινῶς. Ὅτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε τὸν προϋπολογισμόν, συνυπέβαλε καὶ τοὺς ἀπολογισμοὺς τοῦ 1879 καὶ 1892, κατὰ τὴν ὑποβολὴν δι’ αὐτῶν παρώτρυνα τοὺς συναδέλφους εἰς μελέτην αὐτῶν. Σήμερον δὲ προσέρχομαι, ἵνα ἐνώπιον ὑμῶν ἐκθέσω τινά. Ἔχομεν διάταξιν ἐν τῷ Κανονισμῷ τῆς Βουλῆς, ἐν ἄρθρῳ 50, διατάττουσαν τὰ ἑξῆς. «Ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους ἐπιτροπὴ ἐπεξεργάζεται καὶ τὸν ἀπολογισμόν». Δυστυχῶς, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἡ Βουλὴ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ κατατρίβεται εἰς ζητήματα καὶ συζητήσεις περὶ μικρὰ ποσά, ἀφ’ ἑτέρου, παρανόμως ὅλως, χιλιάδες δραχμῶν καταπνίγονται, ὡς θέλετε ἴδει, μελετῶντες τοὺς ἀπολογισμούς. Ἀλλὰ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ τὰ ἄρθρα 54, 55 καὶ 56 τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου. «Ἄρθρον 54. Ὁ ἀπολογισμὸς ἑκάστης χρήσεως κυροῦται δι’ ἰδιαιτέρου νόμου. Οἱ λογαριασμοὶ τῶν Ὑπουργείων ἐπισυνάπτονται εἰς τὸ σχέδιον τοῦ νόμου τούτου.» «Ἄρθρον 55. Τὸ περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπολογισμοῦ ἑκάστης χρήσεως νομοσχέδιον καὶ οἱ πρὸς ὑποστήριξιν αὐτοῦ λογαριασμοὶ παρουσιάζονται εἰς τὰς Βουλὰς ἐντὸς τῶν τριῶν πρώτων μηνῶν τοῦ ἀμέσως μετὰ τὴν λῆξιν τῆς χρήσεως ἑπομένου ἔτους, ἐὰν αἱ Βουλαί εἰσι συνηγμέναι, εἰς ἐναντίαν δὲ περίστασιν, ἐντὸς τοῦ πρώτου τῆς νέας συνόδου μηνός.» «Ἄρθρον 56. Ὁ περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπολογισμοῦ τῆς χρήσεως νόμος ὑποβάλλεται εἰς τὰς Βουλὰς κατὰ τὴν αὐτὴν τάξιν καὶ τὸν αὐτὸν τύπον, ὡς καὶ ὁ προϋπολογισμός.» Κατὰ τὰς διατάξεις ταύτας, οἱ ἀπολογισμοὶ ὑποβάλλονται εἰς τὴν Βουλήν, παραπέμπονται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ ἐξελέγχονται, ἐρχόμενοι δ’ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, κυροῦνται. Δυστυχῶς τοιαύτη διάταξις δὲν ἐτηρήθη. Θέλετε δὲ ἰδεῖ μετ’ ἐκπλήξεως, ἂν ῥίψητε ἓν βλέμμα ἐπὶ τῶν ἀπολογισμῶν, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1833 μέχρι τοῦ 1878, συμπεριλαμβανομένου, αἱ ἐκ τῶν ταμιῶν καθυστερήσεις ἀνέρχονται εἰς δραχ. 91,602,731· εἰς ταύτας δὲ ὑπολογίζονται καὶ 2,762,997 ἐκ χαρτοσήμου. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, ὁμολογῶ ὅτι τὴν καθυστέρησιν ταύτην τὴν ἐκ χαρτοσήμου δὲν ἐννοῶ. Ἐὰν δὲ μελετήσητε καὶ τοὺς ἀπὸ τοῦ 1883 μέχρι τοῦ 1892 ἀπολογισμούς, θέλετε ἰδεῖ ὅτι τὰ ἐλλείμματα τῆς δεκαετίας ταύτης ἀνέρχονται εἰς 95,869,923 δραχμάς. Πόθεν προέρχονται τὰ ἐλλείμματα ταῦτα, ἐξεταστέον. Μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου τοῦ 1852 ἐδημοσιεύθησαν νόμοι τινὲς, δι’ ὧν ἐκανονίσθησαν ποσοστὰ διὰ τοὺς ταμίας, καὶ ὁ μὲν πρῶτος νόμος, ὁ ΣΞΔʹ, ἐδημοσιεύθη τὸ 1853, ὁ δεύτερος, ὁ ᾼΡΝΒʹ, τὸ 1884, ὁ τρίτος, ὁ ᾼΥΙΔʹ, ἐδημοσιεύθη τὸ 1887, καὶ ὁ τελευταῖος, ὑπὸ στοιχεῖα ͵ΒΡΗʹ, ἐδημοσιεύθη τὴν 21 Δεκεμβρίου τοῦ 1892. Διὰ δὲ τοῦ νόμου ͵ΒΡΗʹ, ἐνῷ ἐδόθησαν εἰς τοὺς ταμίας ποσοστὰ, ἐδημιουργήθη καὶ ἕτερον ποσοστὸν, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπῆρχεν εἰς τοὺς ἄλλους νόμους· ἐσχηματίσθη ἐν Ἀθήναις διὰ τοῦ ἄρθρου 7 δεύτερον ὑποταμεῖον διὰ τὰς πληρωμὰς, εἰς τὸν ἀναληψόμενον δὲ τὴν πρόσθετον ταύτην ὑπηρεσίαν ἐδόθησαν ποσοστὰ ἐπὶ τῶν πληρονομένων ἀποδείξεων. Ἀλλ’ ἦσαν ἀνόητοι οἱ ψηφίσαντες ποσοστὰ διὰ τοὺς ταμίας; Πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Ἦσαν σοφώτεροι ἡμῶν. Τὰ ποσοστὰ, τὰ ὁποῖα ἐπληρώθησαν εἰς τοὺς διαφόρους ταμίας ἀπὸ τοῦ 1884 μέχρι τοῦ 1892, συμπεριλαμβανομένου, εἰς τί ποσὸν ἀνέρχονται; Ἀνέρχονται εἰς 5,780,403 δραχμάς, ἀναλόγως τῶν ἐνεργηθεισῶν εἰσπράξεων.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀπὸ πότε;

§5Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τὸ 1884 ἐπληρώθησαν δρ. 525,149, τὸ 1885 δραχ. 427,638, τὸ 1886 δραχ. 449,440, τὸ 1887 δραχ. 665,664, τὸ 1888 — μὴ τρομάξητε — ἐπληρώθησαν δραχ. 993,022, τὸ 1889 ἐπίσης 788,866, τὸ 1890 δραχ. 620,770, τὸ 1891 δρ. 684,927, καὶ τέλος τὸ 1892 ἐπληρώθησαν δραχ. 685,527, ἤτοι τὸ ὅλον ἐπὶ ἐννέα ἔτη ἐπληρώθησαν εἰς ποσοστὰ 5,780,483 δραχμαί.

§6ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ποσοστῶν τῶν εἰσπρακτόρων;

§7Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ὅλα τὰ πληρωθέντα ποσοστὰ εἰς τοὺς ταμίας ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων.

§8ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Πόθεν τὰ ἔχετε ἐξαγάγει αὐτά;

§9Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἐκ τῶν ἐπισήμων ἀπολογισμῶν τοῦ Κράτους ἀπὸ τοῦ 1883 μέχρι σήμερον. Δύναμαι δὲ νὰ καταθέσω, ἂν θέλετε, τὸν πίνακα, (μολονότι εἶναι δι’ ἐμὴν μελέτην) διὰ νὰ ἴδητε, τὸν συγκριτικὸν πίνακα, τὸν ὁποῖον ἔχω ἐπὶ τῇ βάσει τῶν γενομένων εἰσπράξεων καὶ τῶν καθυστερήσεων κλπ. Ἀλλ’ οἱ ψηφίσαντες, ἐπαναλαμβάνω ἐρωτῶν, ἦσαν ἄφρονες καὶ ἔδιδον ἑκατοντάδας ὅλας χιλιάδων εἰς ποσοστὰ τοιουτοτρόπως; Πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Ἦσαν σοφοὶ καὶ συνετοί· καὶ τοῦτο διατί; Διότι, Κύριοι, ὁ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμος ἔχει ὅρον καὶ κεφάλαιον ἐπιγραφόμενον «εὐθύνη»· διὰ τῆς εὐθύνης ταύτης (ἄρθρον 153) «οἱ ἐπαρχιακοὶ ταμίαι εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὴν ἔγκαιρον εἴσπραξιν τῶν ἀνατεθέντων εἰς αὐτοὺς εἰσπρακτέων· ἑπομένως ὀφείλουν νὰ δικαιολογήσωσι πᾶσαν καθυστέρησιν ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὰ ἐφεξῆς ἄρθρα. Ἄρθρον 154. Ἡ καθυστέρησις δικαιολογεῖται, ἐὰν ἀποδειχθῇ ὅτι οἱ ταμίαι ἔλαβον ἐγκαίρως κατὰ τῶν ὀφειλετῶν ὅλα τὰ μέτρα, ὅσα συγχωρεῖ ὁ περὶ καταδιώξεως νόμος, ἢ ὅτι κατ’ ἀνωτέραν διαταγὴν ἀνεβλήθη ἡ εἴσπραξις, παραχωρηθείσης προθεσμίας εἰς τοὺς ὀφειλέτας. Ἄρθρον 155. Οἱ ἐπαρχιακοὶ ταμίαι ὀφείλουν νὰ ὑποβάλλουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐντὸς τοῦ Νοεμβρίου ἑκάστου ἔτους κατάστασιν τῶν καθυστερούντων τῆς χρήσεως τοῦ προηγουμένου, καὶ νὰ δικαιολογήσωσι τὴν καθυστέρησιν αὐτῶν κατὰ τὸ ἀνωτέρω ἄρθρον.» Πιστεύω ὅτι αἱ διατάξεις αὗται εἶναι σαφεῖς καὶ ὡρισμέναι. Ἀλλὰ διατὶ πληρόνομεν εἰς τοὺς ταμίας ποσοστά, ὅταν ἕκαστος ἐξ αὐτῶν ἐκ τῶν βεβαιωθέντων ἀμέσων φόρων ἀφήνῃ καθυστερήματα μεγάλα; Μόνον ἐκ τῶν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν δεκαετίαν (1883–1892) βεβαιωθέντων ἀμέσων φόρων ἔχομεν καθυστέρησιν 29,750,123 δραχμῶν.

§10ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Δύνασθε νὰ μοὶ δώσητε μίαν πληροφορίαν; Ἀφ’ ἧς ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος ὁ λογιστικὸς μέχρι τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου, καθ’ ὃν λαμβάνουσιν οἱ ταμίαι ποσοστὰ ἐκ τῶν εἰσπράξεων, πόσα καθυστεροῦνται εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον; Ποιῶ δὲ ὑμῖν τὴν ἐρώτησιν ταύτην, καθόσον γνωρίζω, ὅτι διακρίνει ὑμᾶς φιλοπονία καὶ ὅτι ἀσχολεῖσθε περὶ τὰ τοιαῦτα, καὶ πιθανὸν νὰ ἔχητε γνῶσιν τούτου.

§11Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Αἱ καθυστερήσεις ἀπὸ τοῦ 1833 μέχρι τοῦ 1878 ἀνέρχονται εἰς 90 ἑκατομμύρια, ὡς ἔγγιστα, ἀπὸ δὲ τοῦ 1883 μέχρι τοῦ 1892, συμπεριλαμβανομένου, ἀνέρχονται εἰς 95 ἑκατομμύρια.

§12ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Καθυστερούμενα;

§13Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Καθυστερούμενα βεβαίως, ἐκ τῶν ὁποίων εἰσεπράχθησαν ποσά τινα, τὰ ὁποῖα εἶναι σχετικῶς τὸ τρίτον, ἀλλὰ εἰσεπράχθησαν.

§14ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Μὴ τυχὸν γνωρίζετε, ἂν πρὸ τοῦ 1883 ἐλάμβανον ἐκ τῶν εἰσπράξεων ποσοστὰ οἱ ταμίαι;

§15Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἔχομεν τοὺς σχετικοὺς περὶ ποσοστῶν νόμους ἀπὸ τοῦ 1853.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ δέχεσθε διακοπὰς, κύριε Σχινᾶ.

§17Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Δὲν μὲ μέλει. Καλλίτερα, διὰ νὰ γίνηται συζήτησις. Δέχομαι παντὸς συναδέλφου διακοπὴν, καὶ ἐζήτησα τὴν ἐπικουρίαν τῶν εἰδικῶν, ἂν σφάλλω, ἵνα τύχω τῆς δεούσης διορθώσεως.

§18ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἡ καθυστέρησις εἶναι ἀκουσία. Δὲν ἔχομεν νόμον.

§19Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τὸ 1852 ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, τὸ δὲ 1853 ἐδημοσιεύθη ὁ νόμος, ὅστις ἐκανόνισε τὰ ποσοστὰ, ἵνα διὰ τῶν ποσοστῶν οἱ ταμίαι καθίστανται ὑπόλογοι περὶ τῆς εἰσπράξεως τῶν βεβαιουμένων (διακοπαὶ πολλαχόθεν).

§20ΛΙΜΠΡΙΤΗΣ. Οὕτω δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτὲ, κύριε Πρόεδρε!

§21ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Καθυστερήματα εἶναι τὰ ἀπὸ τοῦ 1833 μέχρι τοῦ 1878 90 ἑκατομμύρια καὶ τὰ ἀπὸ τοῦ 1883 μέχρι τοῦ 1892 95 ἑκατομμύρια, ἢ ἐλλείμματα; Ἂν ἦναι ἐλλείμματα τῶν χρήσεων, διαφέρει.

§22Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Εἶναι καθυστερήματα. Εἶπον, ὅτι εἶναι ἐκ τῶν βεβαιωθέντων ἀμέσων φόρων, διότι εἶναι ὁ καταλογισμὸς, καὶ μετὰ ταῦτα γίνεται ἡ βεβαίωσις. Ἐζητήσατε τὴν ἐξήγησιν, σᾶς δίδω τὴν ἀπάντησιν. Μετὰ τὴν ἀναγραφὴν καὶ τὴν σύνταξιν τῶν φορολογικῶν καταλόγων γίνεται ὁ ἔλεγχος καὶ ἔρχεται ἡ βεβαίωσις, καὶ τὸ βεβαιούμενον ἔξοδον πέμπεται παρὰ τοῦ ἐφόρου εἰς τὸν ταμίαν μετὰ τῶν ἐλέγχων τῶν ἐπιτροπῶν, ὅπως κανονίζουσιν οἱ νόμοι περὶ φορολογίας, ὁ δὲ ταμίας εἶναι ὑπόχρεως νὰ εἰσπράξῃ τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἐβεβαιώθησαν. Ἐκ τῶν ἀμέσων λοιπὸν φόρων, οἱ ὁποῖοι ἐβεβαιώθησαν κατὰ τὴν ἀπὸ τοῦ 1883 μέχρι τοῦ 1892 δεκαετίαν, καθυστεροῦνται δρ. 29,750,123. Δὲν ὁμιλῶ περὶ ἐλλειμμάτων. Θὰ ἔλθω καὶ εἰς τὸ περὶ ἐλλειμμάτων.

§23ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἀπὸ ποίας ἐποχῆς;

§24Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τῆς δεκαετίας. Ἂν θέλετε νὰ μὲ διακόπτητε, δὲν ταράσσομαι· τὸν εἱρμὸν θὰ τὸν ἔχω, καὶ θὰ ἐξακολουθήσω.

§25ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ταράσσωμεν. Νὰ μᾶς φωτίσητε.

§26ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Αὐτὰ εἶναι τῶν ἀμέσων φόρων. Οἱ ἔμμεσοι φόροι τί ἔχουν;

§27Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Αἱ ἐκ τῶν ἄλλων φόρων καθυστερούμεναι εἰσπράξεις κατὰ τὴν δεκαετίαν φθάνουσι—καὶ ἂς μὲ διαψεύσωσιν οἱ Κύριοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὸ ἐνδιαφέρον καὶ γνωρίζουσι καλλίτερον ἐμοῦ,—εἰς 95 ὡς ἔγγιστα ἑκατομμύρια. Θὰ ἔλθω δὲ περαιτέρω, καὶ θὰ ἴδητε περισσότερα.

§28ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πόθεν ἐξηγάγετε τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἀναγράφετε ὡς καθυστεροῦντα ἑκάστης χρήσεως; Βεβαίως ἀπὸ τοὺς ἀπολογισμούς. Ἐλάβετε λοιπὸν ἀνὰ χεῖρας ἕκαστον, ἐκεῖθεν εἴδετε πόσα ἐβεβαιώθησαν, πόσα εἰσεπράχθησαν, καὶ εὕρετε πόσα ὑπάρχουσι καθυστεροῦντα· ταῦτα ἀνεγράψατε εἰς τὸν κατάλογον, τὸν ὁποῖον ἔχετε ὑπ’ ὄψιν. Οὕτως, ὡς φαίνεται, ἐγένετο ὑφ’ ὑμῶν ἡ ἐργασία. Δὲν ἐλάβετε ὅμως ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἀπὸ αὐτὰ, τὰ ὁποῖα εἰς τὸ τέλος ἑκάστης χρήσεως ἀναγράφονται ὡς καθυστεροῦντα, εἰσπράττονται εἰς τὰς μεταγενεστέρας χρήσεις.

§29Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ὄχι. Τὸ ἀνέφερα.

§30ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐλάβετε ἄρα ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἰς ἑκάστην τῶν ἑπομένων χρήσεων εἰσπράττονται τρία καὶ τέσσαρα ἑκατομμύρια ἐκ τῶν καθυστερούντων τῶν παρελθουσῶν διαγεγραμμένων καὶ κεκλεισμένων χρήσεων. Ἐβεβαιώσατε μὲ τὴν ἐργασίαν ταύτην πόσα τῷ ὄντι εἶναι τὰ πράγματι καθυστεροῦντα, διότι πράγματι καθυστεροῦντα εἶναι ὅσα εἰς τοὺς ἀπολογισμοὺς τῶν ἐτῶν, τοὺς ὁποίους ἔχετε ἀνὰ χεῖρας, ἀναγράφονται ὡς καθυστεροῦντα. Τὴν παρατήρησιν ταύτην ἐποιησάμην, ὅπως ἐν τῇ ὁποίᾳ ἀσχολεῖσθε μελέτῃ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν τὰ ἐκπεστέα ἐκ τῶν καθυστερούντων, ὡς εἰσπραχθέντα κατὰ τὰς μεταγενεστέρας χρήσεις.

§31Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριε συνάδελφε, γνωρίζω ὅτι καθ’ ὅλα τὰ ἔτη τὰ ἐλλείμματα βαίνουσιν αὐξανόμενα.

§32ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὐναντίον.

§33Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Καθυστερούμενα, ἐνῷ εἰς τὰ 1884 ἐκ τῶν ἀμέσων φόρων ἦσαν 1,591,271, εἰς τὰ 1887 ἀνῆλθον εἰς 3,286,899, καὶ ἐξακολουθοῦσι κατὰ τρία ἑκατομμύρια αὐξάνοντα κατ’ ἔτος μέχρι τέλους τοῦ 1892.

§34ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν εἴχετε παρακολουθήσει τοὺς ἀπολογισμοὺς τῶν μεταγενεστέρων ἐτῶν, ἠθέλετε παρατηρήσει τοῦτο, ὅτι, ὅταν ὑπῆρξαν τὰ κατὰ τὴν λῆξιν τῆς χρήσεως καθυστεροῦντα ὀλίγα, αἱ εἰσπράξεις τῶν μεταγενεστέρων χρήσεων ἐξ εἰσπράξεων τῶν κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων ἦσαν ὀλίγισται. Ἵνα εὕρητε, ὁποῖα ὑπῆρξαν τὰ καθυστεροῦντα τῶν χρήσεων, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε, ἔπρεπεν εἰς ἓν ἰδίως νὰ ἀσχοληθῆτε, νὰ ἐξετάσητε συνάμα πάντας τοὺς ἀπολογισμούς, νὰ εὕρητε πόσα εἰσεπράχθησαν ἐκ τῶν κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων ἀπὸ τοῦ 1883 μέχρι τοῦ 1895, ταῦτα δὲ ν’ ἀφαιρέσητε ἐκ τῶν κατὰ τὴν λῆξιν τῶν σχετικῶν χρήσεων φαινομένων ὡς καθυστερούντων, οὕτω δὲ ἠθέλετε εὕρει, ὁπόσα πράγματι εἶναι τὰ καθυστεροῦντα.

§35Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Τὴν λογιστικὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν θὰ τὴν ἀφήσω εἰς τοὺς Κυρίους καὶ μᾶλλον εἰς ὑμᾶς, διὰ νὰ καταδείξητε ἐκ τῶν ἀπολογισμῶν, τί εἰσεπράχθη κατὰ τὸ παρελθὸν δεκαετὲς διάστημα. Ἐγὼ λέγω, ὅτι τὰ καθυστεροῦντα μόνον, ἄνευ τῶν γενομένων εἰσπράξεων, κατὰ τὴν δεκαετίαν, ἀνέρχονται εἰς ἐνενήκοντα πέντε ἑκατομμύρια ἐν ὅλῳ, ἐκ τῶν ἀμέσων δὲ φόρων τὰ καθυστεροῦντα ἀνέρχονται εἰς 29 ἑκατομμύρια. Ὁ κύριος συνάδελφος, ὡς μᾶλλον εἰδικὸς καὶ ἔχων καλλιτέραν βιβλιοθήκην καὶ περισσότερα τὰ μέσα, ἂς ὑποβάλῃ κατάστασιν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ δειχθῇ πόσα εἰσεπράχθησαν κατὰ τὸ παρελθὸν δεκαετὲς διάστημα.

§36ΒΑΛΕΤΑΣ. Ὑπάρχουσιν ὅλα αὐτὰ δημοσιευμένα.

§37ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Νὰ ἴδωμεν ἐκ τῶν καθυστερούντων πόσα εἰσεπράχθησαν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ παύσουν αὐτὰ τὰ διαλογικά... Ἐξακολουθεῖτε, κύριε Βουλευτὰ, καὶ μὴ δέχεσθε διακοπάς· ἄλλως δὲν θὰ δεχθῶ ἐγώ. Ἂς ἐκθέσῃ τὰς ἰδέας του ὁ κ. Σχινᾶς, καὶ ὅστις τῶν κυρίων Βουλευτῶν θέλει, δύναται νὰ τὰς ἀναιρέσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος.

§39Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω ὡς πρὸς τὸ κεφάλαιον τῶν εἰσπράξεων. Ἤδη ἐρωτῶ, τίνες οἱ ὑπόλογοι ταμίαι; τί ἐνεργήθη κατὰ τῶν ὑπολόγων ταμιῶν; Οἱ ταμίαι ἔλαβον τὰ ποσοστά των καὶ ἐξακολουθοῦσι λαμβάνοντες; Ἐὰν δ’ ἐξακολουθοῦσι λαμβάνοντες, διατὶ λαμβάνουσι ταῦτα, ἐνῷ ὀφείλουσι νὰ δώσουν ἐγγύησιν τοιαύτην εἰς τὸ Δημόσιον, ὥστε τὸ Δημόσιον νὰ ἦναι βέβαιον περὶ τῆς ὁλοσχεροῦς εἰσπράξεως τῶν βεβαιουμένων ἐσόδων; Τότε μόνον ἓν ἔσοδον βεβαιούμενον δύναται νὰ διαγραφῇ, ὅταν ἀποχρώντως τὴν καθυστέρησιν τῆς εἰσπράξεως ταύτης, ὡς λέγει ὁ νόμος, δικαιολογήσῃ ὁ ταμίας. Δι’ αὐτὸ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἶχον ὑποβάλει ἐπερώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ καταθέσῃ πίνακα τῶν δοθέντων ποσοστῶν εἰς τοὺς ταμίας κατὰ τὰ 1894 καὶ 1895. Τοῦτο δ’ ἔπραξα, διότι κατὰ τὸ 1892 ἐψηφίσθη ὁ ὑπὸ τὰ στοιχεῖα ͵ΒΡΗʹ νόμος τῆς 21 Δεκεμβρίου, ὁ ὁποῖος ἐτροποποίησε τὴν κλίμακα τῶν διδομένων ποσοστῶν εἰς τοὺς ταμίας. Ἀλλὰ τὰ ποσοστὰ δὲν δίδονται διὰ τὴν εὐζωΐαν τῶν κυρίων ταμιῶν,—διότι μισθὸν λαμβάνουσι καὶ αὐτοί, ὅπως καὶ οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι,—ἀλλὰ λαμβάνουσιν αὐτὰ τὰ ποσοστὰ, διὰ νὰ ἦναι προσωπικῶς ὑπόλογοι διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν βεβαιουμένων καὶ ἵνα τὸ Δημόσιον ἔχῃ κατ’ αὐτῶν ἀπαίτησιν ἀπέναντι τῆς ἐγγυήσεως. Τότε μόνον ὁ ταμίας δύναται νὰ ἦναι ταμίας. Δι’ αὐτὸ δὲ καὶ ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον εἶχεν ὑποβάλει ὁ κ. Σωτηρόπουλος, ὑπὸ τὰ στοιχεῖα ͵ΥΛϚʹ τῆς 29 Μαΐου τοῦ 1871, εἰς τὸ κεφάλαιον Ϛʹ ἄρθρον 59 ὥρισεν, ὅτι αἱ καθυστερούμεναι εἰσπράξεις δύνανται νὰ εἰσπραχθῶσιν εἴτε ἀπὸ Τράπεζαν, εἴτε ἐργολαβικῶς, διδομένου 10% εἰς τὸν ἀναληψόμενον· εὐχῆς δ’ ἔργον ἔσται νὰ δώσωμεν οὐχὶ δέκα, ἀλλὰ δεκαπέντε καὶ 20%, ἀλλὰ νὰ εἰσπράξωμεν, ἀντὶ νὰ ἔχωμεν καθυστεροῦντα. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν δὲν ἀπαιτήσωμεν νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, οὐδέποτε, Κύριοι, θὰ δυνηθῶμεν νὰ ὀρθοποδήσωμεν καὶ νὰ ἔχωμεν τὸν ἔλεγχον, τὸν ὁποῖον μᾶς ἐπιβάλλει ἡ ὑποχρέωσις, τὴν ὁποίαν ἀνελάβομεν ἀπέναντι τῶν ἐκλογέων μας, νὰ ἤμεθα εἰς θέσιν, ἐπανερχόμενοι εἰς τὰς ἑστίας μας, νὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς ἐκλογεῖς μας: «Μᾶς ἀπεστείλατε καὶ ἐξεπληρώσαμεν αὐτὰ τὰ καθήκοντα. Αὐτὰ ἐγένοντο, καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις.» Σήμερον οὐδὲν δυνάμεθα νά εἴπωμεν. Ὁ δὲ λόγος εἶναι εὔκολος, καθόσον εὐάριθμοι μόνον εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἠξεύρωσι ποία ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ Κράτους. Καὶ βεβαίως δὲν εἶναι εὔκολον τοῦτο, ὅπως ἀπεδείχθη εἰς προηγουμένας συνεδρίας κατὰ τὸ 1890 καὶ 1891, κατὰ τὰς ὁποίας παρουσιάσθησαν τρεῖς ὅλως διάφοροι ἀλλήλαις καταστάσεις τῶν δανείων, μία παρὰ τοῦ κ. Καραπάνου, ἑτέρα παρὰ τοῦ κ. Σιμοπούλου καὶ τρίτη παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐρωτῶ, εἰς τὴν λογιστικὴν ὑπηρεσίαν ἐπιτρέπονται τρεῖς διάφοροι καταστάσεις χρήσεως δανείων; Διατὶ ἡ κατάστασις ἐκείνη ἐπῆλθε; Παρήλθεν ὁ χρόνος, παρῆλθον αἱ καταστάσεις, παρῆλθον αἱ συζητήσεις, οὐδεὶς δ’ ἔκτοτε τὸν πέπλον αὐτὸν ἀνύψωσε, διὰ νὰ ζητήσῃ πάλιν λόγον τῆς διαχειρίσεως τῶν δανείων. Ὅταν ἔλθω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τότε θὰ λάβω ἀφορμὴν νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγα καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου τῆς χρήσεως τῶν δανείων, ἀλλ’ ἤδη, δοὺς μικρὰν ἀφορμήν, πιστεύω ὅτι θέλω τύχει τῆς συγγνώμης ὑμῶν καὶ ὅτι ἐκ τούτου θέλει δοθῆ ὤθησις τέλος πάντων, ὥστε νὰ ζητήσωμεν τοὺς ὑπολόγους πάσης τῆς διαχειρίσεως, εἴτε οἱ πρότερον εἶναι οὗτοι, εἴτε οἱ νῦν· ὀφείλομεν νὰ καταδείξωμεν τοὺς ὑπολόγους, δὲν πρέπει δὲ νὰ κωφεύσωμεν, καλύπτοντες πᾶν ἁμάρτημα, διότι θὰ πάθωμεν ὅ,τι παθαίνει ὁ πατήρ, ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει εἰς τὸ τέκνον αὐτοῦ νὰ παρεκτραπῇ ὀπωσδήποτε καὶ δὲν τὸ τιμωρεῖ ἢ δὲν τὸ ἐπιπλήττει. Ἐὰν δὲ οἱ φίλα φρονοῦντες, ὅπως καὶ ἐγώ, τῇ Κυβερνήσει δὲν ἐπιτιμήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ πᾶν τυχὸν παράνομον ἢ διὰ πᾶσαν παράλειψιν ἐκ τυχαίων περιστατικῶν, καὶ δὲν καταστήσωμεν αὐτὴν προσεκτικήν, θὰ πάθωμεν ὅ,τι ὁ πατὴρ, ὅστις, μὴ τιμωρήσας τὸ τέκνον του ἐν ἀρχῇ τῶν παρεκτροπῶν του, εἶδεν αὐτὸ κατόπιν ἀγόμενον εἰς τὰς φυλακὰς διὰ μεγαλείτερα ἐγκλήματα. Ὅθεν ὀφείλομεν, ἂν ἀγαπῶμεν τὴν Κυβέρνησιν, μετὰ τῆς ὁποίας συμπράττομεν καὶ συνεργαζόμεθα, νὰ ὑποδείξωμεν εἰς αὐτὴν πᾶν ὅ,τι καλὸν φρονοῦμεν. Ἤδη θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ῥίψω ἓν βλέμμα ἐπὶ τῶν ἀπολογισμῶν τῶν διαφόρων Ὑπουργείων τοῦ ἔτους 1892. Κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο ἐζητήθησαν συμπληρωματικαί, ἔκτακτοι καὶ ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐν ὅλῳ δραχ. 17,581,195.82. Ἐκ τούτων ἀναλογοῦσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν 12,349,253.95, εἰς τὰ δημόσια χρέη 3,112,325.70, καὶ εἰς τὰ διάφορα ἄλλα Ὑπουργεῖα 2,119,616. Ἐπειδὴ εἶμαι στρατιωτικὸς, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε ν’ ἀρχίσω ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐζητήθησαν πιστώσεις μόνον 70,000 δραχμῶν. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐγένοντο συζητήσεις μακραί, ἂν ἐκ τῶν γενομένων προβιβασμῶν, συμφώνως μὲ τὸν ὀργανισμόν, ἐπῆλθεν αὔξησις τῶν δοθεισῶν πιστώσεων ἢ οὔ. Ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ὕδρας καὶ συνταγματάρχης ἰσχυρίζετο, ὅτι ἐγένετο ὑπέρβασις τῆς δοθείσης πιστώσεως, ἐνῷ ἐγὼ εἶχον ἀποδείξει διὰ τῶν ὑποβληθεισῶν καταστάσεων, ὅτι ὄχι μόνον ὑπέρβασις δὲν ἐγένετο, ἀλλ’ ἔμεινε καὶ πίστωσις 80,000 δραχμῶν. Ἐν τῇ γενομένῃ τότε συζητήσει εἶπον πρὸς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ἰσχυρίζετο ὑπέρβασιν πιστώσεων ἐκ τῶν προβιβασμῶν, διότι ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς δὲν ἀνεγράφοντο αἱ μισθοδοσίαι ὅλων τῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ὁποίων αἱ θέσεις ὡρίζοντο διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ· μοὶ ἀπήντησε δὲ, ὅτι ἅπασαι αἱ θέσεις κατὰ τὸν ὀργανισμὸν ἀνεγράφοντο ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἀνεγράφοντο, ὡς ἔλεγεν, ἅπασαι αἱ μισθοδοσίαι, διατὶ ζητεῖται πίστωσις κατὰ τὸ 1892, ὡς π. χ. εἰς τὸ κεφάλ. 3 ἄρθρ. 1 «μισθοὶ ἀξιωματικῶν πυροβολικοῦ» ἐκ δραχμῶν 52,500; διατὶ εἰς τὸ κεφάλ. 4 ἄρθρ. 1 «μισθοὶ ἀξιωματικῶν ἱππικοῦ» ζητεῖται πίστωσις δραχ. 1770; Ἐρωτῶ, ἀφοῦ αἱ μισθοδοσίαι τῶν ἀξιωματικῶν ἀνεγράφοντο ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, διατὶ ζητεῖται πίστωσις;

§40ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς δὲν συνετάχθη παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς 10 Ἰουλίου 1892, συνετάχθη παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ προκατόχου, τοῦ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ καὶ νῦν κ. Πρωθυπουργοῦ. Λησμονεῖτε δὲ, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο ἐξῆλθον ἐκ τῶν Σχολῶν τῶν στρατιωτικῶν νέοι μὴ συμπεριληφθέντες εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, διότι ἦσαν ὑπεράριθμοι.

§41Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἐκ τῶν στρατιωτικῶν σχολείων ἐξῆλθον ὀλίγιστοι· ἤτοι δύο εἰς τὸ ἱππικὸν καὶ πέντε εἰς τὸ πεζικὸν ἀνθυπολοχαγοὶ ἐκ τοῦ Σχολείου τῶν Ὑπαξιωματικῶν, εἴκοσι δὲ καὶ εἷς εἰς τὰ δύο τεχνικὰ σώματα ἐκ τοῦ Σχολείου τῶν Εὐελπίδων· ἤτοι τὸ ὅλον 28 ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου ἢ Σεπτεμβρίου. Ἐὰν δὲ ῥίψητε ἓν βλέμμα εἰς τὰς μηνιαίας καταστάσεις τῶν γιγνομένων μεταβολῶν ἐν τῷ στρατῷ, ὡς καὶ εἰς τὸν κατατεθέντα εἰς τὴν Βουλὴν ἐπίσημον πίνακα, θέλετε ἴδει, ὅτι ἀπεστρατεύθησαν κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο, τῇ αἰτήσει των μὲν 34, ὑποχρεωτικῶς δὲ 37 ἀξιωματικοί, ἐν ὅλῳ 71. Φρονῶ ἑπομένως, ὅτι τὸ ὑπόλοιπον τῶν μισθοδοσιῶν αὐτῶν τῶν 71 ἀποστρατευθέντων, ἀνωτέρων ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ἀξιωματικῶν ἤρκει διὰ νὰ πληρωθῶσιν οἱ μισθοὶ τῶν εὐαρίθμων ἐκείνων ἀξιωματικῶν κατὰ τοὺς τρεῖς ἢ τέσσαρας μῆνας τοῦ ἔτους. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν οὐδεμίαν παρουσιάζει πίστωσιν ἀναπληρωματικήν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, παρατηροῦμεν, ὅτι εἰς τὸ κεφάλ. 10 ἄρθρ. 1, «προσωπικὸν Τυπογραφείου καὶ Λιθογραφείου», ἐζήτησε πλέον τῆς ἀρχικῶς προϋπολογισθείσης δαπάνης ἐκ δρ. 107,000 συμπληρωματικὴν πίστωσιν ἐκ δρ. 8,572 διὰ τὸ ἔτος 1892. Εἰς δὲ τὰ «ἔξοδα ὑπηρεσίας Τυπογραφείου» ἐπὶ κονδυλίου 12,000 δραχμῶν ἐζητήθη συμπληρωματικὴ πίστωσις ἐκ δρ. 3,328. Ἀλλὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ περισσότερον τὴν προσοχὴν, εἶναι τὸ τοῦ καπνοῦ. Εἰς τὸ κεφάλαιον 16 διὰ τὸ προσωπικὸν κοπῆς καπνοῦ ὑπελογίσθησαν δραχμαὶ 432,595, ἐζητήθη δὲ ἀναπληρωματικὴ πίστωσις δρ. 187,842. Εἰς τὸ κεφάλ. 19 «δικαιώματα καὶ προμήθεια χαρτοσήμου» ἐπὶ 1,000,000 ἐζητήθη συμπληρωματικὴ πίστωσις δρ. 198,100.

§42ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἀποδεικνύει, ὅτι ηὐξήθησαν αἱ εἰσπράξεις. Τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι τὰ παρεχόμενα ποσοστά.

§43Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν παρατηρῶ, ὅτι εἰς τὸ κεφάλ. 2 ἄρθρ. 4, «ἔξοδα ἐγκαταστάσεως», ἐπὶ 10,000 δραχμῶν ἐζητήθη ἀναπληρωματικὴ πίστωσις δρ. 22,155.

§44ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁποία ἐγκατάστασις εἶναι; διὰ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ὑπουργείου ἢ διὰ τὸ προσωπικὸν τῶν Προξενείων;

§45Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Εἶναι τὸ κεφάλ. 2 ἄρθρ. 4.

§46ΜΑΝΕΣΗΣ. Δὲν νομίζετε, κύριε συνάδελφε, ὅτι τὸ θέμα εἶναι σοβαρόν, καὶ ὅτι σεῖς μὲν ἔρχεσθε μεμελετημένος, ἡ δὲ Βουλὴ εὑρίσκεται ἀπαράσκευος, καὶ δὲν γνωρίζομεν ποῦ εὑρισκόμεθα; Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο καλλίτερον, ἂν ἐζητεῖτε νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν καὶ ἐξέλεγξιν τῶν ἀπολογισμῶν.

§47Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Ἐγὼ δὲν πρόκειται νὰ συζητήσω, οὔτε συζητῶ. Ἐκθέτω μόνον τὰ σημεῖα ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ἔχω μεγάλας ἀπορίας.

§48Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δύο ἐργασίας δυνάμεθα νὰ ἐπιχειρήσωμεν, εἴτε τὴν συζήτησιν τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ 1892 καὶ τῶν πρὸ αὐτοῦ κατὰ σειρὰν καὶ τῶν μετ’ αὐτὸν κατὰ σειρὰν, εἴτε νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία γίνεται. Ἐὰν μὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ 1892, πρέπει νὰ προϋπάρξῃ ἡ προεξέλεγξις αὐτοῦ, ἡ ὁποία θέλει γενῆ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἥτις, ἀφοῦ προεξελέγξῃ αὐτὸν, θέλει ὑποβάλει ἔκθεσιν, ἡ ὁποία θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἐν γνώσει δὲ θέλομεν προβῆ εἰς τὴν συζήτησιν. Ἐὰν πρόκειται περὶ ἐπερωτήσεως, παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ διατυπώσητε ἐπὶ φύλλου χάρτου τὰς ἐπερωτήσεις ὑμῶν, νὰ ζητήσητε γραπτῶς ἔγγραφα ἢ πληροφορίας, νὰ μοὶ δώσητε τὸ γραπτὸν τοῦτο σημείωμα, ὅπως κομίσω τὰ ἔγγραφα ἢ τὰς πληροφορίας, καὶ εἶτα νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις.

§49Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Συμμερίζομαι πληρέστατα τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ παραλίπω νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, ἐν κεφαλ. 3, ὅπερ ἀφορᾷ τὰς φυλακὰς, ἤτοι ἐνοίκια φυλακῶν, ἐπισκευὰς φυλακῶν, μισθοὺς ἐπιστατῶν καὶ φυλάκων καὶ ἔξοδα διατροφῆς κλπ., προϋπολογίζονται τὰ ἐνοίκια διὰ τὸ 1892 εἰς δρ. 57,815, τὸ 1878 δρ. 17,115, τὸ 1883 δρ. 21,948, τὸ 1886 δρ. 24,382, τὸ 1889 δρ. 68,540. Ἐπιτρέψατέ μοι ἤδη νὰ σᾶς ἀναφέρω...

§50Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Καλὸν νομίζω νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ἐπῆλθε νόμος, ὁ ὁποῖος μετέφερε τὰς φυλακὰς τῶν καταδίκων ἀπὸ τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὴν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης· τὰ ἔξοδα λοιπὸν τῶν φυλακῶν τῶν καταδίκων ηὐξήθησαν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ἠλαττώθησαν δὲ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§51Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Εὐχαριστῶ πολὺ διὰ τὴν παροχὴν αὐτῶν τῶν πληροφοριῶν. Τὸ συμπέρασμα τῆς ὁμιλίας μου ταύτης εἶναι, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τῶν διατάξεων τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου καὶ ἡ κατάθεσις ἐκ μέρους τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν τῶν ἐνδιαλαμβανομένων εἰς τὸ κεφάλ. 10 πινάκων θέλει παρέχει ἑκάστοτε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ δύνανται νὰ ἐλέγχωσιν ἁπάσας τὰς πράξεις τῶν κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεων. Ἐφ’ ὅσον αἱ καταστάσεις αὗται ἀποκρύπτωνται καὶ δὲν παρουσιάζωνται εἰς τὴν Βουλὴν ἐν ὅλαις αὐτῶν ταῖς λεπτομερείαις, ἡ Βουλὴ οὐδέποτε θὰ ἦναι εἰς θέσιν νὰ συζητῇ ἐπακριβῶς καὶ νὰ ἦναι ἐν γνώσει τῶν ψηφιζομένων παρ’ ἡμῶν πιστώσεων, τακτικῶν καὶ ἀναπληρωματικῶν. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος ὀφείλω νὰ μὴ λησμονήσω, εἶναι, ὅτι διὰ τῶν λεγομένων ἐκτάκτων πιστώσεων ἐπὶ τῶν ἀδειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν πρὸς συνομολόγησιν δανείων, ἐγένοντο δαπάναι. Σᾶς βεβαιῶ δὲ, ὅτι μὲ ὅλην τὴν φιλεργίαν, τὴν ὁποίαν ἔχω, δὲν κατώρθωσα νὰ εὕρω ἐφ’ ἑκάστου δανείου ποῖαι δαπάναι ἐγένοντο, τί ἐξ ἑκάστου δανείου, προωρισμένου διὰ χρῆσίν τινα εἰσεπράχθη, τί ἐπληρώθη διὰ τὸ δάνειον αὐτὸ καὶ τί ἐδαπανήθη διὰ τὰ ἔργα, δι’ ἃ ἦτο προωρισμένον. Ἴσως ἄλλοι τῶν κυρίων συναδέλφων, εἰδικώτεροι ἐμοῦ, γνωρίζουσι ταῦτα, ἀλλὰ νομίζω ὅτι καθῆκον ἔχομεν ἅπαντες νὰ γνωρίζωμεν ταῦτα ἐν πάσαις ταῖς λεπτομερείαις. Ὅθεν θὰ παρακαλέσω, ἵνα, εἰ δυνατὸν, μετὰ τῶν αἰτηθεισῶν πληροφοριῶν, περὶ ὧν θὰ καταθέσω ἔγγραφον σημείωσιν, κατατεθῇ καὶ πίναξ τῆς χρήσεως ἢ χρησιμοποιήσεως τῶν δανείων, ἀναλόγως τοῦ προορισμοῦ ἑκάστου αὐτῶν.

§52Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 16 Φεβρουαρίου εἷς τῶν Βουλευτῶν ἐκ Βόλου ἀπηύθυνεν ἐπερώτησιν, δι’ ἧς ἐδήλωσε τὴν ἐπιθυμίαν νὰ κατατεθῇ ἡ ἔκθεσις καὶ τὰ λοιπὰ σχετικὰ διαγράμματα τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις εἶχε κληθῆ παρ’ ἡμῶν, ἵνα μελετήσῃ τὰ τῆς συγκοινωνίας τῆς ἐπαρχίας Βόλου. Τὴν ἐπιθυμίαν ταύτην τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκπληρῶν, καταθέτω τὴν ἔκθεσιν μετὰ τοῦ διαγράμματος.

§53ΡΑΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἐντολὴν τοῦ ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Παπαμιχαλοπούλου, ὁ ὁποῖος ἀσθενῶν δὲν ἠδυνήθη νὰ προσέλθῃ, δηλῶ ὅτι δὲν ἠδυνήθη νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἐπιτροπῆς καὶ ὅτι δὲν θὰ μετάσχῃ τῶν συζητήσεων ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀνηγγέλθη ὅτι ὑπέβαλε τὰς ἐκθέσεις της ἡ ἁρμοδία ἐπιτροπή. Τὴν δήλωσιν ταύτην ποιοῦμαι, καθόσον ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος ἴσως ὑποβάλῃ ἰδίαν ἔκθεσιν.

§54ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἐπειδὴ τυγχάνω καὶ ἐγὼ μέλος τῆς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἐπιτροπῆς, δηλῶ ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος αὐτῆς μᾶς ἐκάλεσε διὰ προσκλήσεως, ἧς ἔλαβον γνῶσιν καὶ ὑπέγραψαν πάντα τὰ μέλη, τὰ εὑρισκόμενα ἐνταῦθα, καὶ ἐπελήφθημεν ἐργασίας, ὁ δὲ κ. Πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, ἐπειδὴ δὲν ἐπερατώθη τὸ ἔργον αὐτῆς, μᾶς ἐκάλεσε καὶ σήμερον, δὲν ἦτο δυνατὸν δὲ νὰ καλέσῃ τὸν κ. Παπαμιχαλόπουλον, διότι μᾶς εἰδοποίησε ὅτι ἀσθενεῖ.

§55ΡΑΖΕΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἰς παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἀπεφάσισε νὰ καλῶνται τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν ἐγγράφως καὶ ὀνομαστὶ, τὰ μέλη δὲ τῆς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἐπιτροπῆς ἐκλήθησαν προφορικῶς, καὶ βεβαίως ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος δὲν ἠδύνατο νὰ κληθῇ προφορικῶς, διότι δὲν ἦτο ἐδῶ, ἀλλ’ ἠδύνατο νὰ κληθῇ ἐγγράφως. Θὰ παρακαλέσω μετὰ τοῦτο τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὸν νομάρχην Λακωνίας νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου περὶ ἀγροφυλακῆς, τὸν ὁποῖον ῥητῶς παρέβη ἐν τῷ διορισμῷ τῶν ἀγροφυλάκων τοῦ δήμου Λεύκτρου τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω. Τὴν 20 Αὐγούστου παρελθόντος ἔτους, κατὰ πρόσκλησιν τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, συνῆλθον εἰς πάντα τὰ χωρία τοῦ δήμου οἱ κάτοικοι καὶ ἐξέλεξαν ἀγροφύλακας, συνετάχθησαν τὰ πρωτόκολλα, ἐβεβαιώθησαν ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων παρέδρων καὶ παρεδόθησαν εἰς τὸν δήμαρχον, ὅστις τὰ ὑπέβαλεν εἰς τὸν νομάρχην, ὁ νομάρχης ὅμως, ἀγνοῶ καὶ ἐγὼ διατὶ, δὲν ἐπροκάλεσε τὸν διορισμὸν αὐτῶν· διότι κατὰ τὸν τελευταῖον περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας νόμον οἱ ἀγροφύλακες διορίζονται ὑπὸ τοῦ ἀστυνόμου κατὰ παραγγελίαν τοῦ νομάρχου. Ὁ ἀστυνόμος μετὰ παρέλευσιν δύο μηνῶν ἐπρότεινεν ἄλλους ἀγροφύλακας, τοὺς ὁποίους ὁ νομάρχης διώρισε, καὶ διώρισεν αὐτοὺς κατὰ ῥητὴν παράβασιν τοῦ νόμου· οἱ χωρικοὶ τῶν χωρίων ἐκείνων δὲν τοὺς ἀναγνωρίζουσι, τὰ πρωτόκολλα δὲ, τὰ ὁποῖα συντάσσονται παρ’ αὐτῶν, δὲν ἔχουσι νόμιμον κῦρος, καὶ τοιουτοτρόπως ἔχει γεννηθῆ ἔκρυθμός τις κατάστασις εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον, ἡ ὁποία ἤγαγε τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ δήμου ἐκείνου νὰ ἐκδώσῃ ἰδιαίτερον ψήφισμα ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει αὐτό). Ὁ δήμαρχος ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ οὐδόλως πταίει, καθόσον ὅ,τι ἐπεβάλλετο αὐτῷ, τὸ ἐνήργησεν· ὁ ὑπαίτιος εἶναι ὁ ἁρμόδιος νομάρχης, ὁ ὁποῖος νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διαταχθῇ, ἵνα συμμορφωθῇ πρὸς τὸν νόμον.

§56Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἀποδοκιμάζει τὸν νομάρχην;

§57ΡΑΖΕΛΟΣ. Τὰς ἀρχὰς τὰς ἁρμοδίας. Μίαν ἄλλην ἐπερώτησιν ἔχω νὰ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐναντίον τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ νόμου ͵ΒΡΠΗʹ, ἀστυνομίας τινὰς διευθύνουσιν ὄχι ἀξιωματικοί, ὡς ἀστυνόμοι, ἀλλ’ ὑπαξιωματικοί. Τοῦτο γίνεται ἀπὸ μηνῶν εἰς μίαν τῶν ἀστυνομιῶν τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας, τὴν ἀστυνομίαν Πέτρας, ἔλαβε χώραν εἰς τὴν ἀστυνομίαν Ἀρεοπόλεως, συμβαίνει καὶ νῦν ἐν Μεσσήνῃ, ὅπου ἀπὸ πολλοῦ χρόνου διευθύνει εἷς ἐνωμοτάρχης τῆς ἀστυφυλακῆς. Πλὴν τοῦ ὅτι τὸ ἄρθρον 35 ὁρίζει ῥητῶς, ὅτι ὁ ἀστυνόμος πρέπει νὰ ἦναι ἀξιωματικός, ἀλλὰ δὲν δύναται ὁ ὑπαξιωματικὸς νὰ παρίσταται καὶ ὡς δημόσιος κατήγορος, ἐντεῦθεν δὲ πταίσματα δὲν δύνανται νὰ ἐκδικασθῶσιν εἰς τὰς ἀστυνομίας ἐκείνας, τὰς ὁποίας διευθύνουσιν ὑπαξιωματικοί. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ ποῖον λόγον γίνεται τοῦτο, νὰ ζητήσῃ πληροφορίας παρὰ τῶν οἰκείων ἀστυνομιῶν, νὰ εὐαρεστηθῇ δὲ νὰ καταθέσῃ καὶ κατάστασιν, ἐμφαίνουσαν τὰς ἀστυνομίας, τὰς ὁποίας νῦν διευθύνουσιν ὑπαξιωματικοὶ ἀντὶ ἀξιωματικῶν.

§58ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡμεῖς προτιμῶμεν πάντοτε νὰ στέλλωμεν ἀξιωματικοὺς εἰς τοὺς δήμους καὶ τὰς ἀστυνομίας ἐκείνας, ὅπου πρέπει νὰ ἦναι ἀξιωματικοί, ἀλλὰ δὲν εἶναι εὔκολον νὰ εὑρίσκωμεν ἀμέσως ἀξιωματικούς, καὶ μέχρις ὅτου τοὺς εὕρωμεν, οἱ δῆμοι διευθύνονται ἀπὸ ὑπαξιωματικούς.

§59ΡΑΖΕΛΟΣ. Ὁ νόμος ὡρισμένως λέγει ἐν ἄρθρῳ 35 (ἀναγινώσκει): «Κωλυόμενον ἢ ἀπόντα τὸν προϊστάμενον ἀστυνόμον ἀναπληροῖ ὁ ἀμέσως κατώτερος τὸν βαθμὸν, ἢ ἐν ἰσοβαθμίᾳ ὁ ἀρχαιότερος τῶν ἐν τῇ αὐτῇ περιφερείᾳ ἀστυνόμων. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἀστυνόμου ἐν τῇ αὐτῇ περιφερείᾳ, ὁ κωλυόμενος ἢ ἀπὼν ἀναπληροῦται προσωρινῶς διά τινος τῶν ἀξιωματικῶν ἀστυνόμων, τῶν ὑπηρετούντων ἔν τινι τῶν πλησιεστέρων περιφερειῶν, τῶν ἐχουσῶν πλείονας τοῦ ἑνὸς ἀστυνόμους, ἢ διά τινος τῶν παρὰ Μοιραρχίᾳ ὑπηρετούντων ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς, πλὴν τοῦ μοιράρχου.» Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἰς τὰς Μοιραρχίας ἐπεκράτησε νὰ ἀποσπῶνται πλείονες ἀξιωματικοί, ὥστε, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ὑπάρχωσιν εἰς τὰς πλησιεστέρας ἀστυνομίας ἀξιωματικοὶ ἀστυνόμοι, νὰ τοποθετῶνται εἰς τὰς ἀστυνομίας ἐκείνας ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς. Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ῥητή, καὶ φρονῶ ὅτι εἶναι ῥητὴ παράβασις τοῦ νόμου ἡ τοποθέτησις ἐκεῖ ὑπαξιωματικῶν.

§60ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Μοὶ γράφουσιν ἐκ Μεσολογγίου, κύριε Πρόεδρε, ὅτι αἱ ἐκεῖ οἰκονομικαὶ ἀρχαί, κατὰ διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, μετέβησαν εἰς τὸ χωρίον Παππαδάταις, τοῦ δήμου Μακρυνείας, ἵνα ἐξετάσωσι παράπονα ἐνοικιαστοῦ τοῦ ἐκεῖ ἰχθυοτροφείου, ζητοῦντος τὴν ἔκπτωσιν τοῦ μισθώματος. Αἱ οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ μετέβησαν ἐκεῖ, καὶ, παρὰ τὴν παράγραφον 18 τῆς διακηρύξεως τῆς δημοπρασίας, λέγουσιν ὅτι ἐπῆλθε δῆθεν θεομηνία, καὶ ἐγνωμοδότησαν ὑπὲρ τῆς ἐκπτώσεως τοῦ μισθώματος. Θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν ῥηθεῖσαν διακήρυξιν καὶ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Μεσολογγίου, καὶ νὰ ἐκθέσῃ τὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου γνώμην του.

§61ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου, διὰ τῆς ὁποίας τροποποιοῦνται διατάξεις τινὲς τοῦ ΣΛʹ νόμου περὶ ζωοκλοπῆς, ὄχι ὡς πρὸς τὰς ποινικὰς αὐτοῦ διατάξεις, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἀποδείξεως τῆς κυριότητος καὶ κατοχῆς τῶν μεγάλων ζώων, διότι οὐδεὶς σήμερον, κατέχων ζῶον μέγα, εἶναι κύριος αὐτοῦ, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Εἰσαγγελεὺς ἐν πάσῃ στιγμῇ νὰ τὸν θέσῃ καὶ εἰς τὰς φυλακάς.

§62ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει νόμος.

§63ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖ σφράγισιν εἰς τοὺς γλουτοὺς τῶν ζώων καὶ δηλωτικά. Ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἐφηρμόσθη, διότι οὐδεὶς δῆμος ἔχει σφραγῖδα καὶ βιβλίον δηλωτικόν.

§64ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δύναται ὅμως νὰ ἐφαρμοσθῇ.

§65ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ πάλιν δὲν θεραπεύεται τὸ κακὸν, διότι ὁ νόμος ἐκεῖνος ὁρίζει προθεσμίας, ἐντὸς τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ σφραγισθῶσι καὶ νὰ δηλωθῶσι τὰ ζῶα· ἀλλ’ ἐὰν αἱ προθεσμίαι παρέλθωσι;... Λαμβάνω λοιπὸν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὴν πρότασιν ταύτην, καὶ παρακαλῶ, ὅπως τυπωθῇ, διανεμηθῇ καὶ ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ συζητηθῇ, διότι θίγονται μεγάλα συμφέροντα.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 156).

§67Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Τινὰ τῶν νομοσχεδίων, τῶν ὑπ’ ἐμοῦ ὑποβληθέντων εἰς τὴν Βουλὴν, συνδέονται πρὸς τὸν Προϋπολογισμὸν, ἄλλα δὲ κανονίζουσι τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ἀναγομένας εἰς τὴν σφαῖραν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Τούτῳ τῷ λόγῳ παρακαλῶ τὴν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἐπιτροπὴν, ὅπως ἐπισπεύσῃ τὴν ὑποβολὴν καὶ τῶν ἐλλειπουσῶν ἐκθέσεων. Πρὸς τούτοις δὲ νομίζω, ὅτι καλὸν ἤθελεν εἶσθαι, ἐὰν ἡ Βουλὴ, τῇ συνεννοήσει μετὰ τῶν μελῶν, τῶν ἀποτελούντων τὴν ἐπιτροπὴν, τάξῃ προθεσμίαν τινὰ μέχρι καὶ τῆς Τρίτης, συμπεριλαμβανομένης, καθόσον, ἐὰν παραταθῇ ἐπὶ μακρὸν χρόνον ἡ ὑποβολὴ τῶν ἐκθέσεων, —πρόκειται δὲ, σημειώσατε καλῶς, περὶ 15 ἢ 16 νομοσχεδίων,—ὅταν φθάσῃ ἡ συζήτησις τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὰ νομοσχέδια ταῦτα, τὰ συνδεόμενα πρὸς τὸν Προϋπολογισμὸν, δὲν θέλουσιν εἶσθαι ὥριμα· ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θέλει ἀρνηθῆ, ὅπως ταχθῇ προθεσμία τις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, —εἰς τοῦτο δὲ θέλουσι συναινέσει, ὡς δὲν ἀμφιβάλλω, καὶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς,—μέχρι καὶ τῆς Τρίτης, συμπεριλαμβανομένης. Ἐὰν συνεδριάσῃ ἡ ἐπιτροπὴ αὔριον, τῇ Δευτέρᾳ καὶ τῇ Τρίτῃ πρὸ μεσημβρίας, ὑποθέτω ὅτι δύναται νὰ φέρῃ τὰς ἐκθέσεις αὑτῆς.

§68ΠΕΤΑΛΑΣ. Ἀποτελῶν μέλος τῆς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ἐπιτροπῆς, δηλῶ ὅτι τὰ ναυτικὰ νομοσχέδια μόλις πρὸ τριῶν ἢ τεσσάρων ἡμερῶν ἐτυπώθησαν καὶ διενεμήθησαν. Ἡ ἐπιτροπὴ, ἅμα ὡς ἐκλήθη, ἀμέσως καὶ συνῆλθε· τοῦτο δ’ ἐγένετο χθές. Συνελθοῦσα ἐπελάβετο τῆς ἐξετάσεως τριῶν νομοσχεδίων· καὶ περὶ μὲν τῶν δύο ἐξ αὐτῶν ὑπέβαλεν ἔκθεσιν, περὶ δὲ τοῦ τρίτου θὰ ὑποβάλῃ τοιαύτην τὴν Δευτέραν. Τὰ ναυτικὰ νομοσχέδια χρήζουσι μεγάλης μελέτης, καὶ εἶναι ἀκατόρθωτον ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν νὰ προεξελεγχθῶσιν, ἐκτὸς ἐὰν ἐννοῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἡ προεξέλεγξις νὰ ἦναι τυπικὴ, καὶ τότε εἶναι ὅλως διόλου περιττὸν καὶ νὰ προεξελεγχθῶσιν ἀπὸ τὴν ἐπιτροπήν.

§69Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν ἐννοῶ αὐτό.

§70ΠΕΤΑΛΑΣ. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἡ προτεινομένη προθεσμία παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν εἶναι ὅλως ἀνεπαρκὴς διὰ τὴν μελέτην καὶ τὴν σύνταξιν τῶν ἐκθέσεων τόσου ἀριθμοῦ νομοσχεδίων.

§71ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἡ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν τασσομένη προθεσμία τῇ ἐπιτροπῇ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν πρὸς μελέτην τῶν νομοσχεδίων δὲν εἶναι ἐπαρκὴς, μάλιστα δὲ μετὰ τὴν βεβαίωσιν αὐτοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι τὰ νομοσχέδια ταῦτα θεωρεῖ ὡς συντελεστικὰ πρὸς τὴν καταλληλοτέραν λειτουργίαν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ναυτικοῦ. Ἐπειδὴ δὲ τὰ νομοσχέδια ταῦτα, κατ’ αὐτὴν τὴν ὁμολογίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τείνουσι πρὸς τὴν ἀναμόρφωσιν τοῦ Ναυτικοῦ, θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν τοιαύτην προθεσμίαν. Βεβαιῶ δ’ αὐτὸν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ θὰ σπεύσῃ νὰ ὑποβάλῃ ταχέως τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θέλει παρακαλέσει αὐτὴν, ἵνα ταχέως ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως τούτων. Μετὰ δὲ τὴν παρ’ ἐμοῦ ἀπευθυνομένην παράκλησιν, ἐὰν ἐξακολουθῇ ἐπιμένων ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν τοιαύτην προθεσμίαν, τότε βεβαίως πείθεται πᾶς τις, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει τὴν ἐπιψήφισιν τῶν νομοσχεδίων ἐκ συναρπαγῆς, καὶ ὅτι τὰ νομοσχέδια ταῦτα δὲν ἀποβλέπουσιν εἰς γενικοὺς σκοπούς.

§72Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Εἶπον, κ. Πρόεδρε, μέχρι τῆς Τρίτης, ἀλλὰ βεβαίως δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν, ἐὰν ἡ προθεσμία παραταθῇ καὶ ἐπὶ 2 ἢ 3 ἡμέρας ἀκόμη. Ἐκεῖνο, ὅπερ ἐπιθυμῶ νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι τοῦτο, ὅτι πολλὰ τῶν νομοσχεδίων τούτων συνδέονται πρὸς τὸν Προϋπολογισμὸν, καὶ ἄλλα πρὸς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τῶν σχετικῶν πρὸς αὐτὸ ὑπηρεσιῶν. Ἑπομένως, ἐὰν δὲν δύνασθε μέχρι τῆς Τρίτης, δὲν θὰ χαθῇ ὁ κόσμος, ἐὰν παραταθῇ ἡ προθεσμία μέχρι τῆς Πέμπτης. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἐπιτροπὴ τὰς παρατηρήσεις, ἃς ἐποιησάμην πρὸς τὴν Βουλήν.

§73ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι καὶ ὁ κ. Πρόεδρος θὰ προσπαθήσῃ, ἵνα ἡ ἐπιτροπὴ ὑποβάλῃ ταχέως τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὸν Προϋπολογισμὸν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὅλα σχεδὸν συνδέονται μὲ τὸν Προϋπολογισμὸν, θὰ προσπαθήσωμεν, ὅπως ἐντὸς τῆς ἑπομένης ἑβδομάδος ὑποβάλωμεν τὰς ἐκθέσεις.

§74ΛΕΒΙΔΗΣ. Πολὺ καλά.

§75ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ἐξ Ἀμαλιάδος μοὶ ἐστάλη τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀπεστάλη καὶ πρὸς τοὺς λοιποὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους ἐξ Ἠλείας καὶ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἔχον ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἅπαντες δημόται δήμων Ἤλιδος καὶ Πηνειΐων καθικετεύουσιν ὑμᾶς, ὅπως ὑποδείξητε Προέδρῳ Κυβερνήσεως τὸ μέγιστον ἀδίκημα, ὅπερ θέλει προξενήσει εἰς τοὺς κατοίκους τῶν δήμων Ἤλιδος καὶ Πηνειΐων, ἐὰν πραγματοποιήσῃ τὴν ἐπιδιωκομένην μετάθεσιν τῆς ἕδρας τοῦ Εἰρηνοδικείου Ἤλιδος ἐκ τῆς πόλεως Ἀμαλιάδος, πρωτευούσης τοῦ δήμου καὶ κέντρου τῆς περιφερείας τοῦ Εἰρηνοδικείου, εἰς Γαστούνην, ἀπώτατον χωρίον περιφερείας Εἰρηνοδικείου.» Ὅσοι, κύριε Πρόεδρε, γνωρίζουσι τὴν Ἀμαλιάδα, θὰ ἀπορήσωσι, μανθάνοντες ὅτι τὸ Πρωτοδικεῖον Ἠλείας προέβη εἰς γνωμοδότησιν τόσον ἄδικον καὶ ἀδικαιολόγητον, περὶ μεταθέσεως τῆς ἕδρας τοῦ Εἰρηνοδικείου ἀπὸ τῆς κωμοπόλεως Ἀμαλιάδος εἰς τὴν κωμόπολιν Γαστούνης. Συνιστῶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ εἰσακούσῃ τὴν γνωμοδότησιν ταύτην, διότι θὰ παραβλάψῃ σπουδαίως τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν δύο ἐκ τῶν μεγαλειτέρων δήμων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας.

§76ΣΙΣΙΝΗΣ. Δὲν εἶναι ἄπορον, ἐὰν δημόται τινὲς, κατοικοῦντες ἐν Ἀμαλιάδι, διαμαρτύρονται κατὰ τῆς προτεινομένης ὑπὸ τοῦ Πρωτοδικείου Ἠλείας μεταθέσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος γνωρίζει πολὺ καλὰ τὴν ἐπαρχίαν του, καὶ ὁ ὁποῖος γνωρίζει ὅτι ἡ Γαστούνη ἔχει πρὸ πολλοῦ ἀδικηθῆ, δὲν ὤφειλε νὰ διαμαρτυρηθῇ κατὰ τῆς προτεινομένης μεταθέσεως τοῦ Εἰρηνοδικείου, οὐδὲ νὰ ἀποτρέψῃ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ νὰ προβῇ εἰς μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἦναι εὐεργέτημα διὰ τὸν τόπον. Δὲν θέλω νὰ ἐπικαλεσθῶ, ὅτι ἡ Γαστούνη ὑπῆρξεν ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου πρωτεύουσα τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, ὕστερον δὲ πρωτεύουσα τοῦ δήμου Ἤλιδος, δὲν θέλω νὰ ἐπικαλεσθῶ τὸν λόγον τοῦτον τῆς ἀρχαιότητος, ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου τὰ συμφέροντα τῶν δημοτῶν τοῦ δήμου Ἤλιδος ἐπιβάλλουσιν, ἵνα ἡ ἕδρα τοῦ Εἰρηνοδικείου ὑπάρχῃ εἰς τὴν Γαστούνην, διότι τὰ μεγαλείτερα χωρία τοῦ δήμου Ἤλιδος εἰς τὴν Γαστούνην συναλλάσσονται. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ προτεινομένου ὑπὸ τοῦ Πρωτοδικείου μέτρου, διότι εἶναι ἔργον δικαιοσύνης, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ διορθωθῶσι τὰ κακῶς ἔχοντα νῦν, καὶ θὰ ἱκανοποιηθῇ εἷς τόπος, ὁ ὁποῖος ἀδικεῖται.

§77ΖΟΥΖΟΥΛΑΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων ὑπέβαλε πρὸ ἡμερῶν πρότασιν νόμου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τοῦ οἴνου. Προτοῦ ἔλθῃ ἡ συζήτησις αὐτῆς, παρακαλῶ νὰ συστηθῇ μία ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὴν πρότασιν ταύτην καὶ τὴν ἀλλαγὴν τῆς φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, καὶ νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος, ὅπως προβῶμεν εἰς τὴν λῆψιν μέτρου πρὸς θεραπείαν τῶν ἐκ τῶν δύο τούτων ζητημάτων προερχομένων εἰς τοὺς δυστυχεῖς φορολογουμένους κακῶν.

§78ΣΠ. ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον εἰσήγαγον εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας τοῦ ἐν Ληξουρίῳ Πετριτσείου Γυμνασίου. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐψηφίσθη εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἀλλὰ δὲν ἐπρόφθασε νὰ ψηφισθῇ καὶ εἰς τρίτην, διότι ἡ Βουλὴ διέκοψε τὰς ἐργασίας της. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ὅπως ψηφισθῇ καὶ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν εἰς τὰ περὶ κλήρου νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἰσήγαγε, συμπεριλαμβάνεται καὶ ἡ ἐν Ληξουρίῳ Μονὴ τῶν Κηπουραίων, διότι ἡ Μονὴ αὕτη εἶναι μία ἀπὸ τὰς μεγαλειτέρας Μονὰς, εἶναι Μονὴ σταυροπηγιακὴ, καὶ εἶναι δίκαιον νὰ συμπεριληφθῇ.

§79Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κ.λπ.). Παρακαλῶ νὰ μοὶ ὑποβάλητε τὴν ἐπερώτησίν σας ἐγγράφως.

§80ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Μάλιστα.

§81Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ ἐπερωτήσεως, ἥτις εἶχε γενῆ περὶ τοῦ ἀστυνόμου τοῦ δήμου Οἰνοῦτος καὶ τοῦ εἰσαγγελέως τῶν ἐν Σπάρτῃ Πλημμελειοδικῶν, εἶχε κατατεθῆ ὑπ’ ἐμοῦ, κατ’ ἐντολὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἔκθεσις τοῦ ἀστυνόμου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὴν ὁποίαν τοῦτο εἶχε διαβιβάσει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλ’ ὁ ἐπερωτήσας Βουλευτὴς ἐζήτησε προσέτι νὰ κατατεθῇ καὶ τὸ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζητήθη ἡ δικογραφία παρὰ τοῦ εἰσαγγελέως, καὶ τὸ σχετικὸν ἔγγραφον τῆς ἐπιτροπῆς. Καταθέτω λοιπὸν, κατ’ ἐντολὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, τὸ ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης πρὸς τὸν εἰσαγγελέα, παρὰ τοῦ ὁποίου ἐζητήθη ἡ δικογραφία, καὶ τὴν ἐπισημείωσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης περὶ τοῦ χρόνου, καθ’ ὃν ἐπεστράφη ἡ δικογραφία.

§82ΣΚΑΡΠΕΤΗΣ. Ἀπό τινος χρόνου εἶχεν ἐγερθῆ ζήτημα ἀφορῶν τὴν ἄρδευσιν τῶν πεδίων τῆς Βόχας καὶ τοῦ Ἀσωποῦ ποταμοῦ, ὁ ὁποῖος παραῤῥέει καὶ τοῦ ὁποίου τὰ ὕδατα χύνονται εἰς τὴν θάλασσαν. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐγένοντο διάφοροι μελέται, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι μεγίστης σπουδαιότητος, καὶ ἐπειδὴ ἀφορᾷ τὴν ὕπαρξιν τὴν κτηματικὴν ἐν γένει τοῦ δήμου ἐκείνου, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἔργου τούτου καὶ τῆς ἀρδεύσεως αὐτῆς ἔχει νὰ ὠφεληθῇ καὶ τὸ Δημόσιον, καθόσον πρόκειται νὰ προαχθῇ ἡ παραγωγὴ τοῦ τόπου.

§83ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει δὲν βλέπω ἀναγεγραμμένην τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βότσαρη περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς, καίτοι ἡ πρότασις αὕτη διενεμήθη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Σαββάτου. Νομίζω ὅτι πρέπει ν’ ἀναγραφῇ ἡ τοιαύτη πρότασις ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, καθόσον ἡ πρότασις αὕτη ὑπεβλήθη συνεπείᾳ τῶν λόγων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, καταγγείλαντος ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκείνου, ὅτι διάφοροι καταχρήσεις λαμβάνουσι χώραν ἐπὶ τοῦ ὑλικοῦ τοῦ Ναυτικοῦ παρὰ τῶν διαχειριστῶν αὐτοῦ. Καὶ ἐπειδὴ τοῦτο ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ διαχειρίζονται οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ διατελῶσιν ὑπὸ τὸ κράτος τοιαύτης κατηγορίας, κατηγορίας ἀπαγγελθείσης ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ. Κατ’ ἐμὲ, τὰ παρ’ αὐτοῦ λεχθέντα δὲν ἔχονται ἀληθείας, καὶ ἀκριβῶς διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω, ἵνα προταχθῇ πρὸς συζήτησιν ἡ πρότασις, ἧς ἡ παραδοχὴ θέλει καταδείξει πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι, ὅ,τι εἶπεν οὗτος, τὸ εἶπεν ἀπὸ σκοποῦ, ἵνα ἐξυψώσῃ καὶ παραστήσῃ ἑαυτὸν, ὅτι συνετέλεσεν εἰς τὴν παῦσιν τῶν, κατ’ ἐμὲ, ἀνυπάρκτων καταχρήσεων. Καὶ μήπως ἐφείσθη καὶ τῶν προκατόχων του Ὑπουργῶν; καὶ μήπως διὰ τῶν λόγων του δὲν προσεπάθει ὥστε νὰ ὑπονοηθῇ ὅτι οὗτοι συνετέλουν εἰς τὰς τοιαύτας καταχρήσεις; Καὶ τίς ἐξ ὑμῶν, κύριοι Βουλευταὶ, δὲν ἐνθυμεῖται, ὅτι πρό τινων ἡμερῶν, ἀπαντῶν οὗτος πρὸς τὸν ἐξ Ὕδρας ἀξιότιμον πολιτευτὴν, ὅστις εἶχε φέρει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προμηθείας τῶν σπόγγων, ἥτις ἐγένετο ἄνευ μειοδοσίας, ἔλεγεν ἀπειλῶν: «καὶ τολμᾶτε σεῖς νὰ ὁμιλῆτε περὶ μὴ ἐπακριβοῦς τηρήσεως τῶν νόμων, ἀφοῦ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἧς καὶ σεῖς ἦσθε μέλος, προέβη εἰς τὴν προμήθειαν τοσούτων ῥινῶν, τὰς ὁποίας οὐδ’ ὁλόκληρος ὁ Ἀγγλικὸς ναύσταθμος ἔχει;» Καίτοι παρῆλθον πολλαὶ ἡμέραι ἀπὸ τῆς τοιαύτης ἀπειλῆς, καίτοι ὑπεσχέθη ὅτι ἤθελεν ὑποβάλει τὸν φάκελλον περὶ τῆς προμηθείας τῶν ῥινῶν τούτων, μέχρι σήμερον δυστυχῶς δὲν ἔπραξε τοῦτο. Καὶ δὲν ἔπραξε τοῦτο, διότι ἐκ τῆς μετὰ ταῦτα μελέτης τοῦ σχετικοῦ φακέλλου βεβαίως θὰ ἐπείσθη, ὅτι ἡ προμήθεια τῶν ῥινῶν ἐγένετο συνεπείᾳ αἰτήσεως τοῦ Διευθυντηρίου τοῦ Ναυστάθμου, ὅπερ καὶ μόνον δύναται νὰ ᾖ ὑπεύθυνον διὰ τὴν προμήθειαν τοσούτων ῥινῶν. Καὶ ἐπεβάλλετο εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ σπεύσῃ νὰ ὑποβάλῃ τὸν σχετικὸν φάκελλον, καὶ νὰ μὴ ἀφήσῃ ἐπὶ τόσας ἡμέρας νὰ συζητῆται καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, ὅτι τὸ διὰ τὸ Ναυτικὸν προωρισμένον χρῆμα ἐδαπανᾶτο ὑπὸ τῶν πρώην Ὑπουργῶν ἀσκόπως καὶ ἀφειδῶς διὰ προμήθειαν ὑλικοῦ μὴ ὄντος ἀπαραιτήτου διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ναυτικοῦ, καὶ οὐχὶ ὑλικοῦ χρησιμεύοντος διὰ τὴν ἐπισκευὴν καὶ συντήρησιν τῶν πλοίων, ἅτινα ὡς ἐκ τούτου κατεστρέφοντο. Ἀλλὰ τὸ παρελθὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μᾶς διδάσκει ὅτι οὗτος πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ πᾶν μέσον μετέρχεται· ὁ δὲ σκοπὸς ἦτο νὰ καταῤῥίψῃ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ κόσμου τοὺς πρώην Ὑπουργοὺς, ὡς μὴ κηδομένους τοῦ δημοσίου χρήματος καὶ τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, οὗ τὰς τύχας εἶχεν ἐμπιστευθῆ τὸ ἔθνος εἰς αὐτοὺς, τοῦ Ναυτικοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔχει στηρίξει τὰς ἐλπίδας του τὸ ἔθνος, καὶ ὅτι ἐὰν οὗτος δὲν ἐγίνετο Ὑπουργὸς, βεβαίως τὸ Ναυτικὸν θὰ ἦτο κατεστραμμένον. Ὁ σκοπὸς ἑπομένως ἦτο ἡ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἐπικρατήσασα ῥεκλάμα, δι’ ἧς καὶ μόνης ἐπιτυγχάνει τις τοῦ σκοποῦ του. Ἐπειδὴ δὲ, ἐνδεχόμενον οἱ κύριοι Βουλευταὶ νὰ πιστεύουν, ὅτι ἡ προμήθεια τῶν ῥινῶν ἐγένετο παρὰ τῶν πρώην Ὑπουργῶν ὅλως ἀφ’ ἑαυτῶν καὶ ἄνευ ἀνάγκης τῆς ὑπηρεσίας, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ τὸν φάκελλον ἐπὶ τέλους, διότι ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν ἐγγράφων, εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ θέλει σχηματίσει οἵαν καὶ ἐγὼ γνώμην ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης· ὅτι δηλαδὴ ἡ προμήθεια ἐγένετο συνεπείᾳ αἰτήσεως τοῦ Διευθυντηρίου τοῦ Ναυστάθμου, ὅπερ ὑπέβαλε τὴν αἴτησιν ταύτην συνεπείᾳ αἰτήσεων τῶν ἐργοστασιαρχῶν τῶν διαφόρων συνεργείων τοῦ Ναυστάθμου. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐλέχθησαν τοσαῦτα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ συνεπείᾳ τῶν λόγων του ἐπῆλθον συζητήσεις, αἵτινες ἐξήγειραν τὴν κοινὴν γνώμην καὶ ἐνδεχόμενον νὰ θεωρῶνται οἱ ἀξιωματικοὶ ὡς καταχρασταὶ, νομίζω ὅτι, καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους καὶ χάριν τῆς ὑπολήψεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐπιληφθῇ ταχέως τῆς συζητήσεως τῆς προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης συναδέλφου.

§84Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὑπεσχέθην, ὅτι θέλω καταθέσει τὸν πίνακα, τὸν ἀφορῶντα τὴν ὑπόθεσιν τῶν ῥινῶν, καὶ εἰς τὴν ἐργασίαν ταύτην καταγίνεται τὸ τμῆμα τοῦ Ὑλικοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὅπερ ἐντὸς ὀλίγου χρόνου, δύο ἢ τριῶν, ἐλπίζω, ἡμερῶν, θέλει ἔχει ἑτοίμην τὴν ἐργασίαν· ἐπειδὴ ὅμως ἐκ τῆς ἀφορμῆς ταύτης ὁ κύριος συνάδελφος ἠθέλησε νὰ ἐπιῤῥίψῃ μομφὴν κατ’ ἐμοῦ, ὅτι δῆθεν εἶπον πράγματα μὴ μαρτυρούμενα, μὴ βεβαιωμένα, ἀπὸ τοῦδε, κύριε συνάδελφε, δύναμαι νὰ δώσω πρὸς ὑμᾶς τὰς ἑξῆς περὶ τῶν ῥινῶν πληροφορίας, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον καὶ ἐγράφη ἐν τῷ τύπῳ, ὅτι περιέπεσα εἰς ὑπερβολάς. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν κατὰ τὸ 1894 ἔτος ἐπρομηθεύθη ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τεμάχια ῥινῶν 2512, κατὰ δὲ τὸ 1895 ἔτος, ἐπὶ τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἀξιοτίμου κ. Μπούμπουλη, ἐγένετο προμήθεια ῥινῶν 32,556 τεμαχίων. Μοὶ ἐφάνη παράδοξον ἐν τούτοις, πῶς, ἐνῷ ἀπὸ τοῦ 1891 ἔτους μέχρι καὶ τοῦ 1894 ἤρκεσαν τεμάχια ῥινῶν 10,729, δηλαδὴ διὰ τέσσαρα ἔτη τεμάχια 10,729, ἤτοι ἐτησίως τεμάχια 2682, πῶς κατὰ τὸ 1894 ἔτος ἐγένετο προμήθεια διὰ μιᾶς 32,556 τεμαχίων. Ἐλέχθη ὅμως ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ὅτι ἐκτὸς τῶν 10,729 τεμαχίων τῆς ὅλης τετραετίας, τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἐγίνετο προμήθεια ῥινῶν καὶ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ ἐμπορίου, καὶ εἰς τοῦτο καταγίνεται τὸ τμῆμα τοῦ Ὑλικοῦ, ἵνα δηλ. μὲ πληροφορήσῃ, πόσας κατὰ τὴν τετραετίαν ῥίνας ἐπρομηθεύθη τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐκ τῆς ἡμεδαπῆς. Ἐν τούτοις ἠθέλησα νὰ μάθω, ἀπὸ τῆς παραλήψεως τῶν 32,556 ῥινῶν πόσαι μέχρι τοῦδε κατηναλώθησαν, καὶ ἔλαβον ἔγγραφον πληροφορίαν παρὰ τοῦ Ναυστάθμου, ὅτι κατηναλώθησαν ἐν διαστήματι 8 μηνῶν, ἤτοι ἀπὸ Μαΐου 1895 μέχρι τέλους Δεκεμβρίου τοῦ αὐτοῦ ἔτους, τεμάχια 2,388. Ἔκαμα τὴν ἀναλογίαν, καὶ εὑρίσκω, ὅτι ἐντὸς ἑνὸς ἔτους τὸ Ναυτικὸν ἡμῶν δέον νὰ δαπανᾷ ῥίνας περίπου 3,582. Ἑπομένως δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἴδω πόσαι ἐπρομηθεύθησαν ἀπὸ τοῦ 1890 ἔτους μέχρι καὶ τοῦ 1894, διότι, ἔχων τὰς ῥίνας τὰς δαπανηθείσας ἐντὸς ὀκτὼ μηνῶν, δύναμαι νὰ γνωρίζω πόσων ῥινῶν ἔχει ἀνάγκην τὸ πολεμικὸν ναυτικὸν κατ’ ἔτος. Εὗρον λοιπὸν δι’ ἐπισήμων ἀριθμῶν, οὓς θέλω φέρει τῇ Δευτέρᾳ ἢ τῇ Τρίτῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ συνήθης κατανάλωσις, εἶναι 3500 ῥῖναι κατ’ ἔτος. Ὅταν βεβαίως κομισθῇ ποσὸν 32,500 ῥινῶν διὰ μιᾶς, ἕπεται ὅτι ἔχομεν προμήθειαν δι’ ἐννέα ἔτη. Τοῦτο βεβαίως δύναται νὰ προξενήσῃ ἐντύπωσιν εἰς οἱονδήποτε, καίτοι, ἂν τὸ Κράτος ἦτο πλούσιον, ἂν αἱ ἀναγραφόμεναι πιστώσεις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν ἦσαν μεγάλαι διὰ τὴν προμήθειαν ὅλων τῶν ἄλλων ὑλικῶν, ἐδύνατο νὰ δικαιολογηθῇ καὶ τοιαύτη τις κολοσσιαία προμήθεια ῥινῶν, ἐπαρκουσῶν δι’ ὁλόκληρα ἐννέα ἔτη. Ἐλέχθη ὅμως, νομίζω, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἢ ἐν τῷ τύπῳ, — δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς — ὅτι αἱ ῥῖναι αὗται, ἐξελεγχθεῖσαι παρὰ τῶν ἁρμοδίων, εὑρέθησαν ἀρίστης ποιότητος. Ἐν τούτοις, Κύριοι, θέλω κομίσει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπίσημον ἔκθεσιν τοῦ Ναυστάθμου, ὑπογεγραμμένην ὑπὸ ἐμπειροτάτων μηχανικῶν τοῦ στόλου, ἐξ ἧς θέλει ἀποδειχθῆ, ὅτι αἱ ῥῖναι αὗται, δι’ ἃς καυχᾶται ἡ παρελθοῦσα διοίκησις, ἀπεῤῥίφθησαν, ὡς ἐλεειναὶ καὶ ἄθλιαι. Εἶναι ὑπογεγραμμένοι ἐν τῇ ἐκθέσει ταύτῃ πολλοὶ τῶν δοκιμωτάτων μηχανικῶν τοῦ στόλου. Ἀπεῤῥίφθησαν λοιπὸν, καὶ ἐδέησεν, ἵνα περιέλθωσι τὰ διάφορα σιδηρουργεῖα τῆς πόλεως καὶ τοῦ Πειραιῶς, καὶ λάβωσι τὰς ἐγκριτικὰς ὑπογραφὰς σιδηρουργῶν, ἢ ἐμπειροτεχνῶν, ἴσως πεπειραμένων, ἀλλὰ μὴ ἁρμοδίων, μὴ ἀποτελεσάντων τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Ναυστάθμου, ἧς τὰ μέλη, ὡς ἠκούσατε, ἐθεώρησαν ὅτι αἱ ῥῖναι εἶναι κακίστης ποιότητος. Ταύτας τὰς πληροφορίας προκαταβολικῶς, οὕτως εἰπεῖν, δύναμαι νὰ δώσω εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον μετὰ πολλῆς εὐχαριστήσεως. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. ἐκ Βόλου Βουλευτὴς εἶναι ὁ ποιησάμενος τὴν ἐπερώτησιν ταύτην, διαβεβαιῶ αὐτὸν, ὅτι ἐντὸς ὀλίγου χρόνου, δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν, θέλω εἶσθαι εἰς θέσιν νὰ προσκομίσω εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον τὸν φάκελλον, τὸν περιέχοντα τὰς πληροφορίας, ἃς προχείρως ἔδωκα εἰς τὸν κύριον Βουλευτήν. Ἐκτὸς ὅμως τούτου, ἐπωφελούμενος τῆς περιστάσεως ταύτης, λέγω καὶ τὰ ἑξῆς, ὅτι προχθὲς ὁ ἐξ Ὕδρας κ. συνάδελφος εἶπεν, ὅτι ὁ στόλος προμηθεύεται κατ’ ἔτος 500,600, 800, ἔφθασε δὲ νὰ εἴπῃ καὶ μέχρι 1000 ὀκάδων σπόγγου...

§85ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Μέχρι 400.

§86ΛΕΒΙΔΗΣ. Μέχρι χιλίων εἶναι γεγραμμένον ἐν τοῖς πρακτικοῖς... Περὶ τούτου θέλω φέρει ἐπίσημον ἔγγραφον, ἵνα ἴδῃ ἡ Βουλή, πόσας ὀκάδας σπόγγου προμηθεύεται τὸ Ὑπουργεῖον κατ’ ἔτος.

§87ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δὲν ἐπροσέξατε. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι δημοπρασία γίνεται διὰ 200 ὀκάδας, δύναται δὲ νὰ φθάσῃ ἡ προμήθεια καὶ μέχρι 400 ὀκάδων, ἂν ἡ ὑπηρεσία ἔχῃ ἀνάγκην, ἂν εἰδοποιήσῃ κατὰ τὴν διακήρυξιν 15 ἡμέρας πρότερον.

§88ΣΤΑΗΣ. Ἐγὼ νομίζω ὅτι, ἀντὶ νὰ ὁμιλῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν περὶ ῥινῶν καὶ κατὰ ῥινῶν, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ζητήσῃ, κατὰ τὸ 55 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, ἐν μυστικῇ συνεδρίᾳ τῆς Βουλῆς νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ περὶ τοῦ Ναυτικοῦ καὶ τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ, διότι τότε θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐξηγηθῶμεν σαφῶς, χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὸν φόβον, ὅτι ἐν τοῖς ἀκροατηρίοις θὰ εὑρίσκοντο καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ μεταβιβάζωσι τὰ λεχθέντα ἐκεῖ, ὅπου δὲν πρέπει νὰ μεταβιβασθῶσιν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ καταχρήσεων, θὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ περὶ μιᾶς...

§89Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν ὡμίλησα περὶ καταχρήσεων· δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ εἰσηγητὴς τῶν τοιούτων ζητημάτων εἰς τὴν Βουλήν. Βουλευταὶ ἐξ ἑκατέρας τῶν πτερύγων ἐζήτησαν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν πληροφορίας· ὁ ἐκ Βόλου κ. Βουλευτὴς ἐζήτησε τὴν πληροφορίαν περὶ ῥινῶν τοῦ στόλου, ἄλλος Βουλευτὴς, ἢ ὁ αὐτὸς κ. συνάδελφος, ἐζήτησε πληροφορίας περί τινος μηχανήματος τοῦ Seyn, οὗτινος ἐπίσης θέλω φέρει τὸν φάκελλον· ἄλλοι Βουλευταὶ ἐζήτησαν ἄλλας πληροφορίας. Τῶν πληροφοριῶν τούτων ἄλλας μὲν ἔφερον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον, ἄλλας δὲ ἔφερον ἢ θέλω φέρει κατὰ τὴν παροῦσαν. Ἐγὼ περὶ καταχρήσεων οὐδὲ λέξιν εἶπον, οὔτε λέγω, οὔτε θέλω εἴπει. Τὸ μόνον, ὅπερ εἶπον, ἀγορεύων κατὰ τὴν εἰσήγησιν τῶν ναυτικῶν νομοσχεδίων, εἶναι ἡ παρατήρησις, ἣν ἐποιησάμην, περὶ τῆς κολοσσιαίας βεβαίως διαφορᾶς τῆς προμηθείας τῶν τροφίμων τοῦ στόλου, καθότι ἐφέτος ἐπρομηθεύθη ὁ στόλος τὰ τρόφιμα κατὰ 200,000 δραχμὰς ἐπὶ ἔλαττον ἢ πέρυσιν, ἐπὶ τοῦ κ. Μπούμπουλη, κατὰ 125 δὲ χιλιάδας δραχμὰς ἐπὶ ἔλαττον ἢ κατὰ τὸ 1894 καὶ κατὰ τὸ 1893. Εἶπον δὲ καὶ πρό τινων ἡμερῶν καὶ σήμερον λέγω, ὅτι πᾶς τις δύναται ἐκ τούτου νὰ σύρῃ οἱαδήποτε συμπεράσματα θέλῃ, ἐγὼ οὐδὲν συμπέρασμα σύρω, ἐγὼ βεβαιῶ τὰ πράγματα· ἀνέφερον τὰς τιμὰς ἑνὸς ἑκάστου εἴδους ἐκ τῶν κυριωτέρων, ἐφ’ αἷς ἐπρομηθεύθη ὁ στόλος ἐφέτος τὰ τρόφιμα καὶ τὰ διάφορα ἄλλα εἴδη τοῦ στόλου, ἀνέφερον τὰς τιμὰς, ἐφ’ αἷς ἐπρομηθεύθη τὰ αὐτὰ εἴδη ἐκ τῶν αὐτῶν χορηγητῶν κατὰ τὸ 1894 καὶ 1893. Ἂν ὑμεῖς θέλητε ἐκ τῶν διαφόρων τούτων νὰ συμπεράνητε, ὅτι ἐγένετο κατάχρησις, καὶ συνεπείᾳ τούτου ζητεῖτε νὰ ἐξετασθῶσι τὰ πράγματα, τοῦτο εἶναι δικαίωμα ὑμῶν καὶ τῆς Βουλῆς. Ἐγὼ οὔτε κατηγόρησα, οὔτε κατηγορῶ τινα· βεβαιῶ τὰ γεγονότα, βασιζόμενος ἐπὶ ἀριθμῶν.

§90ΣΤΑΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀληθῶς οὐδένα κατηγορεῖ, θέτει ὅμως τὴν μείζονα καὶ τὴν ἐλάσσω πρότασιν, τὸ δὲ συμπέρασμα ἐγκαταλιμπάνει νὰ ἐξαγάγωσιν οἱ τρίτοι· τουτέστι λέγει, πᾶς ἄνθρωπος θνητὸς, ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἄνθρωπος, ἄρα;... Ἐγὼ ὅμως δὲν ἀσπάζομαι τὰς ἀρχὰς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Τοὐναντίον νομίζω, ὅτι εἶναι καθῆκον στοιχειῶδες νὰ καταγγέλλῃ πᾶς τις τὰς καταχρήσεις, τὰς ὁποίας γινώσκει· ἐπαναλαμβάνω δὲ, ὅσα ἄλλοτε καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος εἶπον, ὅτι οὐδενὸς φείδομαι, ὁσονδήποτε ὑψηλὰ καὶ ἂν ἵσταται καὶ ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἦναι φίλτατός μοι, διότι νομίζω, ὅτι ἡ ἐναντία ταύτης ἀρχὴ ἔφερε τὴν ὀδυνηρὰν κατάστασιν, εἰς ἣν σήμερον εὑρισκόμεθα. Πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸ θάῤῥος νὰ λέγωμεν δημοσίᾳ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατὰ τοὺς πολλοὺς δὲν πρέπει νὰ λέγηται, καὶ νὰ ψέγωμεν δημοσίᾳ, πᾶν ὅ,τι ψέγομεν ἰδιαιτέρως. Ἂν τοῦτο ἐπράττομεν, δὲν θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητῶμεν μυστικὴν συνεδρίαν, ἵνα εἴπωμεν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πάντες γινώσκουσι καὶ πάντες ἀποκρύπτουσιν. Ἐγὼ ἔχω τὸ θάῤῥος νὰ καταγγείλω πάντας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παραβαίνουσι τὸ καθῆκόν των ὅπως δήποτε, εἴτε καταχρώμενοι τῆς ἐξουσίας αὑτῶν, εἴτε ποιούμενοι χρῆσιν τῶν προνομίων αὐτῶν κατὰ τρόπον ὅλως ἐπιλήψιμον. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, τοῦ ἀχρόου Ὑπουργείου, τοῦ Βασιλικοῦ καλουμένου, ἐξέδωκε Β. Διάταγμα κατὰ τὰς 25 Φεβρουαρίου 1895, διὰ τοῦ ὁποίου ἐχορηγεῖτο ἐπιμίσθιον 1312 δραχμῶν περίπου, λογιζομένου τοῦ χρυσοῦ φράγκου πρὸς 1,75, ὡς ἀποζημίωσιν τοῦ ἀπὸ τῆς Πρεσβείας Βελιγραδίου εἰς τὴν ἐν Λονδίνῳ μεταβάντος γραμματέως πρὸς ἐξακολούθησιν τῶν πρὸς συμβιβασμὸν διαπραγματεύσεων. Τὸ διάταγμα τοῦτο ἐξεδόθη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου ͵ΒΡϞϚʹ τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ἀναγνώσω, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας, διότι ἐγὼ οὐδεμίαν ἠδυνήθην νὰ ἀνεύρω σχέσιν μεταξὺ τοῦ νόμου τούτου καὶ τοῦ μνησθέντος Β. Διατάγματος, δι’ οὗ ἐχορηγήθη ἡ ἀποζημίωσις πρὸς τὸν μνησθέντα γραμματέα τῆς ἐν Βελιγραδίῳ Πρεσβείας. Τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νόμου ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἵνα προέλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις πρὸς τοὺς ὁμολογιούχους τῶν εἰς χρυσὸν ἐθνικῶν δανείων, ἤτοι τῶν χρεωλυτικῶν τῶν ἐτῶν 1881, 1884, 1887 καὶ 1890, καὶ τῶν παγίων τοῦ ἔτους 1889, πρὸς μεταῤῥύθμισιν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν σχετικῶς πρὸς τὸν τόκον, τὰ χρεωλύσια καὶ τὰς εἰς ἐγγύησιν αὐτῶν κεχορηγημένας προσόδους ἐκ φόρων, τελῶν, μονοπωλίων, ἐκχωρήσεων καὶ δικαιωμάτων οἱωνδήποτε.» Ἐρωτῶ πάντας ὑμᾶς, εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ἄνθρωπος, πιστεύων ὅτι ἐκ τοῦ ἄρθρου τούτου χορηγεῖται εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ δώσῃ ἐπιμίσθιον εἰς οἱονδήποτε; Καὶ ὅμως, Κύριοι, ἀκούσατε, τί λέγει τὸ Β. Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, τῆς βασιλικῆς (ἀναγινώσκει): «Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ἀπὸ 10 Δεκεμβρίου 1893 ͵ΒΡϞϚʹ νόμου,» (αὐτὸ δηλαδὴ, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέγνωσα) «χορηγοῦμεν ἡμερησίαν ἀποζημίωσιν φρ. χρ. 25 εἰς τὸν κ. Δ. Μεταξᾶν, μεταβάντα εἰς τὴν ἐν Λονδίνῳ Πρεσβείαν πρὸς ἐξακολούθησιν τῶν διαπραγματεύσεων περὶ συμβιβασμοῦ, ἐφ’ ὅσον ἤθελον ἐξακολουθήσει αὗται.»

§91ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι πολλαί.

§92ΣΤΑΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου· πρόκειται ἐὰν τὸ ἄχρουν Ὑπουργεῖον καλῶς ἢ κακῶς ἐξέδωκε τὸ διάταγμα τοῦτο, στηριχθὲν ἐπὶ νόμου, ὁ ὁποῖος πᾶν ἄλλο ἔδιδε δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν ἢ νὰ χορηγήσῃ ἀποζημιώσεις. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι τὸ μόνον παράνομον, τὸ ὁποῖον ἐν τῇ προκειμένῃ ὑποθέσει εὑρίσκω· διότι ὑποθέτω ὅτι ἐπιτακτικὴ ἀνάγκη ἠνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην νὰ προβῇ εἰς τὸ μέτρον τοῦτο, καὶ ἐν τῇ ἀπειρίᾳ αὐτῆς ὑπέπεσεν ἴσως εἰς τὸ ἁμάρτημα τῆς παρερμηνείας τοῦ νόμου. Ἀλλὰ τὸ ἔτι παράνομον, κατ’ ἐμὲ, εἶναι τὸ δεύτερον στάδιον τῆς ὑποθέσεως ταύτης, εἰς τὸ ὁποῖον ἐνέχεται ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐξετέλεσε τὸ παράνομον τοῦτο διάταγμα, ἐκδοῦσα χρηματικὸν ἔνταλμα πρὸς πληρωμὴν τοῦ παρανόμως ἀπονεμηθέντος ἐπιμισθίου. Τὸ τρίτον στάδιον τῆς ὑποθέσεως ταύτης εἶναι ὅτι, ἐνῷ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ὤφειλε νὰ ἀρνηθῇ τὴν θεώρησιν τοῦ ἐντάλματος τούτου, τοὐναντίον ἐπέτυχε τὴν θεώρησιν ταύτην διὰ τῆς ψήφου τοῦ ἀντιπροέδρου αὐτοῦ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου κ. Κετσέα, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὑπογράψει τὸ εἰρημένον Β. Διάταγμα, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ δὲν ἠδύνατο ἑπομένως νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν συνεδρίαν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, τὴν ὁποίαν ἀπετέλεσαν ὁ κ. ἀντιπρόεδρος καὶ τρεῖς ἐλεγκταὶ, ἐξ ὧν οἱ δύο ἦσαν ἐναντίον τῆς θεωρήσεως τοῦ παρανόμου ἐντάλματος. Ἐπίσης παράδοξον εἶναι, ὅτι ὁ νῦν ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐζήτησεν, ὡς ὤφειλε, τὴν κύρωσιν τοῦ διατάγματος διὰ νόμου, ἀλλ’ ἠκολούθησε τὴν αὐτὴν σκολιὰν ὁδὸν τῶν προκατόχων του, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ προσαγάγῃ πάντα τὰ σχετικὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ἵνα ἐξετάσῃ ἡ Βουλὴ, ἐὰν οὕτως ἔχωσι τὰ ἐκτεθέντα. Βεβαίως δὲν εἶναι εὐχάριστον, Κύριοι νὰ λαμβάνῃ τις τὴν πρωτοβουλίαν ἐπὶ τοιούτων θεμάτων καὶ μάλιστα ὁπόταν γινώσκῃ ὅτι θέτει, κατὰ τὴν κοινὴν ῥῆσιν, τὸ κεφάλι του εἰς τοῦ κανονιοῦ τὴ μποῦκα, ἀλλὰ καθῆκον ὑπέρτατον μοὶ ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην, ἡ ὁποία θέλει ἴσως δυσαρεστήσει καὶ τὸν προστάτην τῆς ἀχρόου ἐκείνης Κυβερνήσεως... Ἐξεπλάγη, ὡς παρατηρῶ, ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ τὸν διαβεβαιῶ ὅτι θὰ ἐκπλαγῇ πολὺ περισσότερον μετ’ ὀλίγον, ὁπόταν θ’ ἀκούσῃ, ὅτι ἀπεπειράθησαν τὸν περιορισμὸν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον πᾶς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους καθῆκον ἀπαραίτητον ἔχει νὰ ἐξασκῇ κατὰ πάσης κυβερνητικῆς πράξεως. Πρέπει δὲ νὰ μάθῃ πᾶς τις, ὅσον ὑψηλὰ καὶ ἂν ἵσταται καὶ ὅσον ἀνεύθυνος καὶ ἂν ἦναι (θόρυβος), ὅτι ὑπεράνω πάντων ἵσταται ἡ κυρίαρχος θέλησις τοῦ λαοῦ, ὅστις ἔταξεν ἡμᾶς, ἵνα ἐλέγχωμεν πᾶσαν κυβερνητικὴν πρᾶξιν. Πρέπει πᾶς τις νὰ μάθῃ, ὅτι οὐδεὶς τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους θὰ γείνῃ ἐπιλήσμων τῶν πρὸς τὴν πατρίδα καθηκόντων αὑτοῦ. Ἡμεῖς, οἱ ἀντιπροσωπεύοντες ἐνταῦθα οὐχὶ τὰς ἐπαρχίας μου, ἀλλὰ τὸ ἔθνος ὁλόκληρον, ἔχομεν καθῆκον νὰ προστατεύσωμεν τοὺς κοινοβουλευτικοὺς θεσμοὺς τῆς χώρας, περιφρονοῦντες τὰς προσβολὰς καὶ τὰς ἀπειλὰς τῶν προστατευόντων τὰς παρανόμους πράξεις τῶν ἀχρόων Ὑπουργείων (θόρυβος). Πρέπει νὰ μάθωσιν οἱ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ ἀνωτάτου ἄρχοντος διατελοῦντες, ὅτι ὑπεράνω αὐτῶν ἵσταται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἥτις δὲν συνείθισε νὰ δέχηται προσβολὰς καὶ ἐπιτιμήσεις ἐν τῇ ἐνασκήσει τῶν ὑψηλῶν αὐτῆς καθηκόντων.

§93ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἐξηγηθῆτε.

§94ΣΤΑΗΣ. Νομίζω ὅτι εἰς ἄλλους ἀνήκει νὰ δώσωσι τὰς ἀπαιτουμένας ἐξηγήσεις, ἀφοῦ μάλιστα οἱ ἄλλοι οὗτοι παρευρίσκονται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ὁ κ. Μαυρομμάτης ἔχει τὸν λόγον.

§95ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Δὲν θὰ ἀπεδεχόμην τὴν πρόκλησιν τοῦ ἐκ Κυθήρων συναδέλφου καὶ φίλου, καὶ ἐντελῆ θὰ ἐτήρουν σιωπήν, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ προσωπικοῦ μόνον ζητήματος. Ἀλλὰ δυστυχῶς, κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ ζητήματος στενώτατα συνδεδεμένου πρὸς τὴν ἐλευθερίαν τῆς γνώμης τοῦ Βουλευτοῦ ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου, πρόκειται περὶ τάσεως πρὸς περιορισμὸν τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου, καὶ ὅταν μάλιστα ὁ ἔλεγχος οὗτος ἐνασκῆται ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ νομίμου, τοῦ πρέποντος καὶ τοῦ ὠφελίμου· δι’ ὃ καὶ φρονῶ, ὅτι ἔχω καθῆκον, προκαλούμενος μάλιστα, νὰ φέρω τὸ ἐπεισόδιον τοῦτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐνώπιον τῶν συναδέλφων μου. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον πολλοὶ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ἐν οἷς καὶ ἐγώ, κατηγγείλαμεν θρασυτάτας παρανομίας, παρανομίας πρωτοφανεῖς καὶ εἰς αὐτὰ τὰ Ἑλληνικὰ χρονικὰ, διαπραχθείσας ὑπὸ τοῦ κληθέντος ἀχρόου Ὑπουργείου, ἐπὶ προφανεῖ ζημίᾳ τοῦ δημοσίου ταμείου καὶ πρὸς ἱκανοποίησιν προσωπικῶν ἀπαιτήσεων. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, προκληθέντες, ἠναγκάσθησαν, καὶ διὰ προσαγωγῆς ἐγγράφων καὶ ἀριθμῶν καὶ ἐπανειλημμένως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ ἐπισημοποιήσωσι τὸ ἀληθέστατον καὶ ἀκριβέστατον τῶν καταγγελθεισῶν παρανομιῶν. Ὁρμηθεὶς δὲ ἐκ τῆς περιστάσεως ταύτης, ἀνέπτυξα τὴν γνώμην περὶ τοῦ ἐπιβλαβοῦς καὶ περὶ τῆς ἥττονος θέσεως τῶν ἀντικοινοβουλευτικῶν Κυβερνήσεων ἐν σχέσει πρὸς τὰς κοινοβουλευτικὰς, διότι αἱ μὲν κοινοβουλευτικαὶ Κυβερνήσεις, καὶ ἐὰν δὲν ὑπέχωσι πραγματικὴν εὐθύνην, (ἀφοῦ δυστυχῶς ὁ περὶ εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν νόμος δὲν λειτουργεῖ πράγματι παρ’ ἡμῖν) ὑφίστανται οὐχ ἧττον τὸν ἐνδελεχῆ ἔλεγχον τῆς Βουλῆς καὶ ἀναχαιτίζονται ἑπομένως κατὰ τὰς πρὸς παρανομίας τάσεις των, ἐνῷ αἱ ἀντικοινοβουλευτικαὶ Κυβερνήσεις, οὐδεμίαν ὑπέχονται εὐθύνην, οὐδένα ὑφιστάμεναι ἔλεγχον, τὰ πάντα ἀτιμωρητεὶ δύνανται νὰ διαπράξωσι. Μετὰ τὴν ἀποκάλυψιν, κύριε Πρόεδρε, τοιούτων καὶ τηλικούτων παρανομιῶν, μετὰ τὴν ἐπισημοποίησιν τῶν παρανομιῶν τούτων ὑπὸ τῆς ἐνεστώσης Κυβερνήσεως, ἐδικαιούμην, πιστεύω, νὰ φρονῶ ὅτι ἡ Α. Μεγαλειότης θὰ διετίθετο δυσμενῶς κατὰ τῶν συμβούλων της ἐκείνων, οἵτινες διέπραξαν τὰς τοιαύτας παρανομίας· τοσούτῳ μάλιστα δυσμενέστερον, ὅσῳ οἱ σύμβουλοι ἐκεῖνοι ἦσαν σκεύη τῆς ἐμπιστοσύνης της, καὶ τῆς ἐλευθέρας ἐκλογῆς της, καὶ διέπραξαν τὰς πρωτοφανεῖς ἐκείνας παρανομίας, ἐν πλήρει ἐλευθερίᾳ ἐνεργείας καὶ πρὸς ἱκανοποίησιν προσωπικῶν ἀπαιτήσεων, χωρὶς οὐδὲ τὸ παράπαν νὰ ὑφίστανται τὴν καθ’ ἑκάστην καταγγελλομένην βουλευτικὴν πίεσιν. Ὡπωσδήποτε δὲ, οὐδέποτε ἠδυνάμην νὰ φαντασθῶ, ὅτι ἡ Α. Μ. θὰ διετίθετο δυσμενῶς κατὰ τῶν Βουλευτῶν ἐκείνων, οἵτινες ἀπεκάλυψαν τὰς παρανομίας ταύτας καὶ ἐφώτισαν Αὐτὴν περὶ τοῦ ἐπιβλαβοῦς τῶν τοιούτων προσωπικῶν Κυβερνήσεων. Δυστυχῶς, κύριε Πρόεδρε, συνέβη πάντη τὸ ἐναντίον. Καὶ ἐκ συντηρητικῶν παραδόσεων καὶ ἕνεκα τάσεων ἀπὸ πεποιθήσεως, μετὰ μεγάλης εὐλαβείας ἠτένισα πάντοτε πρὸς τὴν Βασιλείαν δι’ ὅ, καὶ ὅτε διετέλουν ἐξωτερικὸς ὑπάλληλος καὶ ἠρχόμην ἐνταῦθα, καὶ ἀφ’ ὅτου εἶμαι Βουλευτὴς, ἀπὸ τετραετίας, εἴτε ὡς συμπολιτευόμενος, εἴτε ὡς ἀντιπολιτευόμενος, ἐθεώρησα καθῆκόν μου, κατ’ ἔτος, μετὰ τὴν ἐπάνοδον τοῦ Βασιλέως ἐκ τῶν συνήθων ταξειδίων του, νὰ ζητῶ ἀκρόασιν καὶ νὰ ὑποβάλλω Αὐτῷ τὰ σέβη μου, ὡς καὶ πολλοὶ τῶν συναδέλφων μου πράττουσι. Τοῦτο αὐτὸ ἐποίησα καὶ κατὰ τὸν παρελθόντα Νοέμβριον. Ἀλλ’ εἰ καὶ πολὺς παρῆλθεν ἔκτοτε χρόνος καὶ πολλοὶ Βουλευταὶ καὶ ὑπάλληλοι καὶ ἰδιῶται, μετ’ ἐμὲ ἐγγραφέντες, ἔτυχον ἀκροάσεως, ἐγὼ μέχρι τοῦδε δὲν ἔτυχον τῆς τιμῆς ταύτης. Ὑποθέτων ὅτι παραδρομή τις συνέβη κατὰ τὴν ἐγγραφὴν τοῦ ὀνόματός μου, (διότι μοὶ ἦτο ἀδύνατον νὰ φαντασθῶ ἄλλο τι) ἀπετάθην πρὸς τὸν κ. Αὐλάρχην καὶ ἐζήτησα νὰ διευκρινήσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο. Μετά τινας ἡμέρας συναντήσας κατὰ τύχην τὸν κ. Αὐλάρχην καὶ ἐρωτήσας αὐτὸν, ἐὰν ἐξετέλεσε τὴν παράκλησίν μου ἐκείνην, μετ’ ἐκπλήξεως, ὡς ἦτο ἑπόμενον, ἤκουσα παρ’ αὐτοῦ, ὅτι ἡ Α. Μεγαλειότης, εἰς ἣν ἀνήνεγκε τὰ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐνώπιον μάλιστα ὑπασπιστοῦ τινος, ῥητῶς καὶ ἀπροκαλύπτως ἀπήντησεν, ὅτι ἐπὶ σκοπῷ δὲν μὲ ἐδέχθη, διότι οὐδέποτε ἀνέμενε παρ’ ἐμοῦ νὰ ὁμιλήσω κατὰ τοῦ Βασιλικοῦ Ὑπουργείου. Οὕτως ἔχουσι, κύριε Πρόεδρε, τὰ τοῦ ἐπεισοδίου, τοῦ ὁποίου τὴν ἀφήγησιν προὐκάλεσεν ὁ προαγορεύσας φίλος καὶ συνάδελφος. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι προκληθεὶς ἀνεκοίνωσα τὰ ἀνωτέρω, οὐχὶ ὅπως εὐχαριστήσω τὴν περιέργειαν τοῦ φίλου συναδέλφου καὶ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ διότι ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ πράξω τοῦτο, φρονῶν ὅτι περιορίζεται οὕτως ἡ ἐλευθερία τῆς γνώμης τοῦ Βουλευτοῦ καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου. Καὶ ἡ περίστασις ὅμως αὕτη καταδείκνυσι καὶ ἐπικυροῖ τὴν ὀρθότητα τῆς γνώμης, ἣν ἐξήνεγκον καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον, περὶ τοῦ ἐπιβλαβοῦς τῶν προσωπικῶν Κυβερνήσεων, διότι διὰ τοῦ συστήματος τούτου αἴρεται θεμελιώδης ἀρχὴ τοῦ Συντάγματος, μετατοπιζομένου τοῦ ζητήματος τῆς εὐθύνης. Ἐνῷ τὸ Σύνταγμα ῥητῶς ἀναγράφει, ὅτι ὁ μὲν Βασιλεὺς εἶναι ἀνεύθυνος, οἱ δὲ Ὑπουργοί εἰσιν ὑπεύθυνοι, διὰ τοῦ συστήματος τῶν προσωπικῶν Κυβερνήσεων οἱ μὲν Ὑπουργοὶ κηρύσσονται ἀνεύθυνοι, ὁ δὲ Βασιλεὺς ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην τοιούτων καὶ τηλικούτων παρανομιῶν καὶ αὐθαιρεσιῶν, δυσμενῶς διατιθέμενος κατὰ τῶν Βουλευτῶν ἐκείνων, οἵτινες ἀποκαλύπτουσι τὰς παρανομίας ταύτας. Φρονῶ, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ περίστασις αὕτη καὶ πολλαὶ ἄλλαι σχετικαὶ δέον νὰ φωτίσωσιν οὐχὶ ἐκείνους, οἵτινες ἐπιζητοῦσι νὰ ψαρεύσωσιν εἰς θολὰ νερὰ, ἀλλὰ τοὺς χρηστοὺς ἐκείνους πολίτας καὶ πολιτευομένους, οἵτινες, βαρυθυμοῦντες ἐπὶ τῇ ἐνεστώσει καταστάσει τῶν πραγμάτων καὶ διερευνῶντες τὰ αἴτια καὶ τὰ μέσα τῆς θεραπείας αὐτῆς, μεμψιμοιροῦσιν ἀπαύστως κατὰ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, ἀπὸ χρηστοῦ τοῦ συνειδότος φρονοῦντες, ὅτι τοῦτο καὶ μόνον εἶναι ἡ αἰτία τοῦ κακοῦ. Οἱ τοιοῦτοι ἐν μεγάλῃ διατελοῦσι πλάνῃ, καὶ συντελοῦσι διὰ τῶν τοιούτων γνωμῶν νὰ μεταπέσωμεν ἀπὸ τοῦ κακοῦ ἔστω εἰς τὸ χεῖρον. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, οὐδόλως εἰμὶ θιασώτης τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος, ὡς τοῦτο λειτουργεῖ δυστυχῶς παρ’ ἡμῖν, ἀλλὰ ἀποβλέπων εἰς διαφόρους ἄλλας περιστάσεις, φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ταράσσωμεν καὶ τὰ κακῶς ἔστω κείμενα. Κατὰ τὴν ταπεινήν μου γνώμην, τὸ προσφορώτερον θεραπευτικὸν μέσον τῆς ἐνεστώσης καταστάσεως θὰ ἦτο, ἐὰν οἱ χρηστοὶ πολῖται καὶ πολιτευόμενοι συνετέλουν, ὅπως τὰ ἐν τῷ τόπῳ κόμματα, ἀντὶ νὰ ἀλληλοτρώγωνται καὶ νὰ ἀλληλοκαταγγέλλωνται ἀδιακόπως, ἀντὶ ἀνερχόμενα εἰς τὴν ἐξουσίαν νὰ λησμονῶσι τὰ παθήματά των καὶ τὰς ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει ἐπαγγελίας των, ἀντὶ νὰ κατασυντρίβωνται οὕτω ἐνώπιον τῆς κοινῆς γνώμης, συμπαρασύροντα καὶ τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ὤφειλον, ἐπαναλαμβάνω, οἱ χρηστοὶ πολῖται καὶ πολιτευόμενοι νὰ συντελῶσιν, ὅπως τὰ κόμματα διατηρῶσι καὶ σημεῖά τινα ἐπαφῆς καὶ τείνωσιν ἀλλήλοις τὴν χεῖρα ἔν τισι τουλάχιστον γενικοῖς, ἐθνικοῖς καὶ κοινωφελέσι ζητήμασι.

§96Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βονίτσης ἐπέρανε τὸν λόγον του διὰ μελέτης συνταγματικῆς. Δὲν καλοῦμαι νὰ ἐκφέρω γνώμην, οὐδὲ νὰ ἐξηγήσω τὸ ἐμὸν φρόνημα ἐπὶ τῆς συνταγματικῆς ταύτης θεωρίας. Τὰ μέλη τοῦ Κοινοβουλίου, τὰ ὁποῖα ἦσαν μέλη τῶν παρελθουσῶν Βουλῶν, ἴσως ἔλαβον πληροφορίαν τινὰ περὶ τῆς ἐπὶ τούτου ἐμῆς γνώμης, δύναμαι ὅμως νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Βονίτσης, ὅτι ἐποιήσατο σύγχυσιν, οὐδ’ ἐζήτησε νὰ ἀνεύρῃ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος. Ἐμνήσθη τῶν λεχθέντων κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον τῆς Βουλῆς, καὶ ἀληθῶς κατά τινα μακρὰν συζήτησιν, γενομένην κατὰ τὸ 1893, ἐξήγησα τὰ τῆς εὐθύνης τοῦ σχηματισμοῦ τῶν Ὑπουργείων. Ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, καθ’ ἣν οὐδεμία πρᾶξις τοῦ Βασιλέως ἰσχύει ἄνευ προσυπογραφῆς τοῦ Ὑπουργοῦ, ἐνδεικνύει ποῖος διὰ τῆς ὑπογραφῆς του ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην πάσης πράξεως Βασιλικῆς, ἑπομένως καὶ τῆς παραιτήσεως τῶν Ὑπουργείων καὶ τῆς ἀποδοχῆς τῆς παραιτήσεως αὐτῶν, καὶ τῆς ἀπολύσεως τῶν Ὑπουργῶν καὶ τῆς συστάσεως καὶ τοῦ σχηματισμοῦ τῶν Ὑπουργείων. Δι’ ἑκάστην τῶν πράξεων ὑπάρχει τις ὑπέχων εὐθύνην, ἀφοῦ δ’ ὑπάρχει ὑπεύθυνος, ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βονίτσης στρέφει τὸν λόγον πρὸς τὸν ἀνώτατον ἄρχοντα, ὅστις εἶναι ἀνεύθυνος, καὶ δὲν ζητεῖ τὸν ὑπεύθυνον. Τίς εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὸν σχηματισμὸν τοῦ ἀχρόου Ὑπουργείου; Εἶναι ὑπεύθυνος ὁ προσυπογράψας τὸ διάταγμα τοῦ διορισμοῦ του. Ὑπάρχει τις ὁ κρίνων ἀντισυνταγματικὸν τὸν σχηματισμὸν τοῦ ἀχρόου Ὑπουργείου, ὁ κρίνων αὐτὸν ἐπιζήμιον εἰς τὸ Κράτος; Διατὶ δὲν ἐνεκάλεσαν ἐν τῇ Βουλῇ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος τὸν ὑπεύθυνον διὰ τὸν σχηματισμὸν τοῦ ἀχρόου Ὑπουργείου πέρυσιν, ὅτε εἰργαζόμεθα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ; Δὲν ἔπρεπεν ἰδίως νὰ πράξῃ τοῦτο ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βονίτσης, διότι εἶναι ἀνὴρ, ὅστις δὲν εἶναι ἄγευστος τῆς ἐπιστήμης, καὶ ὅστις γνωρίζει καλῶς, ἢ θὰ ἐπληροφορήθη παρ’ ἄλλων, ἂν αὐτὸς δὲν τὸ γνωρίζῃ, ὅτι ἐν τοῖς Κοινοβουλίοις οὐδέποτε γίνεται μνεία τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἡγεμόνος. Καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελον ὑποτεθῆ ἀκριβῆ ὅσα ἀφηγήθη ὁ κ. ἐκ Βονίτσης Βουλευτὴς, καὶ κατὰ τὴν περίπτωσιν ταύτην δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ γένηται λόγος ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τοῦ Ἡγεμόνος. Ἂν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βονίτσης ἐνόμιζεν, ὅτι ἐτελέσθη τι, ἢ ὅτι ἐλέχθη τι, τὸ ὁποῖον περιέστελλε, παρεκώλυεν ἢ ἐπηρέαζε τὴν ἀπόλυτον ἐλευθερίαν αὐτοῦ, ἵνα ἐνασκῇ τὸν ἔλεγχον, ὡς μέλος τοῦ Κοινοβουλίου, κατὰ τῶν Ὑπουργῶν, διατὶ δὲν ἀπευθύνεται πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς, ζητῶν εὐθύνην παρ’ αὐτῶν, οἵτινες μόνοι εὐθύνονται καὶ δι’ ὅσα πράττει καὶ δι’ ὅσα λέγει ὁ Ἡγεμὼν, καὶ δι’ ὅσα πράττουσι καὶ δι’ ὅσα λέγουσιν οἱ θεράποντες αὐτοῦ; Εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς ἔπρεπε νὰ ἀποταθῇ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βονίτσης, καὶ τούτους ἔπρεπε νὰ ἐπικρίνῃ, καὶ παρ’ αὐτῶν νὰ ζητήσῃ λόγον, καὶ οὐχὶ νὰ ἐκτείνῃ τὸν λόγον αὑτοῦ μέχρι τοῦ Βασιλέως. Ὁ πολιτικὸς ἀνταγωνισμὸς εἶναι συνέπεια τοῦ πολιτεύματος, οὐδεὶς δὲ πρέπει οὔτε νὰ ζητῇ νὰ τὸν περιστείλῃ, οὔτε νὰ παραπονῆται, διότι συντελεῖται πολιτικὸς ἀνταγωνισμός. Ἂν ὁ ἀνταγωνισμὸς μεταξὺ τῶν κομμάτων ἢ τῶν ἀτόμων γίνεται σφοδρότερος ἢ χαλαρώτερος, γίνεται ὁρμητικώτερος ἢ ἠπιώτερος, αὐτὸ ἐξαρτᾶται ἐκ τοῦ ὁρμητικοῦ χαρακτῆρος τῶν διευθυνόντων τὰ κόμματα· ἀλλ’ οἱαδήποτε καὶ ἂν ἤθελεν εἶναι ἡ θέσις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Βονίτσης, ἢ οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦναι ἡ κατάταξις αὐτοῦ ἡ πολιτικὴ, ὁ κ. Βουλευτὴς Βονίτσης δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ εἴπῃ ὅσα εἶπε πρὸ μικροῦ, οἵαν δ’ ἂν εἶχε νὰ ἀπευθύνῃ παρατήρησιν, ἔπρεπε νὰ ἀπευθυνθῇ αὕτη εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν. Τὰ κόμματα τῷ ὄντι εἶναι ἡ βάσις τοῦ πολιτειακοῦ ὀργανισμοῦ τῆς χώρας, ἀλλ’ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπιτρέπεται, εἴτε εἰς τὰ κόμματα εἴτε εἰς τὰ μέλη τῶν κομμάτων, νὰ ζητῶσι νὰ πράττωσιν ἢ νὰ λέγωσιν ὅσα παραβλάπτουσιν ἢ δύνανται νὰ ὑπονομεύσωσιν ἢ νὰ κλονίσωσι τὸν πολιτειακὸν τῆς χώρας ὀργανισμόν· ὑπονομεύεται δὲ καὶ κλονίζεται ὁ πολιτειακὸς ὀργανισμὸς, ἐὰν καταβιβάζωμεν εἰς τὰς συζητήσεις ἡμῶν ἐκεῖνον, ὅστις ἐτέθη ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ πολιτειακοῦ οἰκοδομήματος καὶ ἐτέθη ὡς ἀνεύθυνος. Διὰ τοῦτο ὁμολογῶ, ὅτι ἐλυπήθην, ὅταν εἶδον ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Βονίτσης ἐπελάθετο τῶν εἰρημένων κανόνων.

§97Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Θαυμάζω πῶς οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι παρεπονέθησαν, ὁ μὲν εἷς διότι ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς δὲν τὸν ἐδέχθη εἰς ἀκρόασιν, ἐπειδὴ κατέκρινε τὸ ὑπὸ τὸν Νικόλαον Δεληγιάννην Βασιλικὸν Ὑπουργεῖον, ὁ δὲ ἕτερος διότι ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ἀδιαφορεῖ εἰς τὰ γενόμενα. Ἀπορῶ τῷ ὄντι, Κύριοι, πῶς ἐξέρχονται ἐκ τοῦ στόματος Βουλευτῶν τοιαῦτα παράπονα, ἀφοῦ εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας τοὺς διελθόντας ἀπὸ τοῦ 1866 καὶ ἐντεῦθεν ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης, ὡς καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, ὅτι ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς ἀπὸ τῆς ἐλεύσεώς του ἔθεσε γραμμὴν τῆς πολιτείας του, τὴν ὁποίαν ἀπαρεγκλίτως ἀκολουθεῖ· ἑπομένως, ἀφοῦ ταύτην γνωρίζομεν, οὐδὲν πρέπει κατ’ αὐτοῦ νὰ ἔχωμεν παράπονον. Ὁ Βασιλεὺς, Κύριοι, φροντίζει περὶ τῶν ἰδίων αὑτοῦ συμφερόντων, ὡς καλὸς οἰκοκύρης, εἶναι φίλος τῆς εἰρήνης καὶ τῶν ταξειδίων, μὴ σκοτιζόμενος διὰ τὰ περαιτέρω. Προσεγγίζει ὁ Μάρτιος, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτε μέλλει νὰ κάμῃ τὸ νέον του ταξείδιον, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἡμεῖς αὐτοὶ οὐδὲν πρόσκομμα θέλομεν τῷ παρεμβάλλει, καίτοι ἀναλογιζόμενοι τὸ κρίσιμον τῶν περιστάσεων διὰ τὸν Ἑλληνισμόν...

§98ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Τί εἶναι αὐτά! (κίνησις).

§99ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι... Δὲν ἔχομεν ἄρα δικαίωμα νὰ παραπονώμεθα ἐναντίον του· διότι, ἂν ἡμεῖς ἠθέλομεν συναισθανθῆ τὸ ὕψιστον τῶν καθηκόντων ἡμῶν, τὸ κρίσιμον τῶν περιστάσεων καὶ τὸ μέγεθος τῆς ἀποδημίας τοῦ Βασιλέως, ἠθέλομεν εἰπεῖ εἰς αὐτόν: «Βασιλεῦ, δὲν Σοῦ ἐπιτρέπομεν ν’ ἀναχωρήσῃς, διότι ἡ ἐπὶ ἓξ μῆνας ἀποδημία Σου...»

§100ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οὐχὶ ἕξ, ἀλλὰ ὀκτώ.

§101ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πολλῷ μᾶλλον... «ἐκ τῆς Ἑλλάδος ἀφήνει μέγα κενόν.» Ἐὰν, ἐπαναλέγω, ᾐσθανόμεθα τὸν κίνδυνον, ὅστις μᾶς ἐπαπειλεῖ, ἠθέλομεν σκεφθῆ ὡριμώτερον καὶ ἠθέλομεν εἰπεῖ εἰς αὐτόν: «Σὺ, Βασιλεῦ, εἶσαι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κατὰ γῆν καὶ κατὰ θάλασσαν Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, καὶ Σὺ ἔχεις τὸ καθῆκον νὰ μεριμνήσῃς περισσότερον ὑπὲρ τῶν διακινδυνευόντων συμφερόντων τῆς ὅλης Πατρίδος.» Τί ἄλλο, Κύριοι, συνεζητήσαμεν ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς βουλευτικῆς ταύτης συνόδου ἢ περὶ τῆς μεταθέσεως τῶν διδασκάλων καὶ τῶν ἀτοπημάτων τῶν εἰρηνοδικῶν καὶ ἀστυνόμων; Οὐδεὶς λόγος σοβαρὸς ἐγένετο περὶ τῶν γενικωτέρων ἡμῶν συμφερόντων! Καὶ ἀφοῦ ἡμεῖς αὐτοὶ δὲν δίδομεν τοιοῦτον παράδειγμα, πῶς ἀξιοῦμεν παρὰ τοῦ Βασιλέως νὰ μεταβῇ εἰς τὰ πολεμικά μας πλοῖα, καὶ ἐξετάσῃ ἐὰν ταῦτα ἦναι ἑτοιμοπόλεμα νὰ ἐκπλεύσωσι;...

§102ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Πῶς δὲν ἐπῆγε καὶ δὲν ἠρώτησε;

§103ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Μάλιστα, ἐπῆγε καὶ ἠρώτησεν, ἀλλὰ περὶ τῆς θαλαμηγοῦ «Μπουμπουλίνας»... Πῶς θέλετε, Κύριοι, ὁ Βασιλεὺς, νὰ μεταβῇ εἰς τοὺς στρατῶνας πρὸς ἐπιθεώρησιν τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατεύματος; (Ὁ Πρόεδρος κρούων τὸν κώδωνα διαμαρτύρεται).

§104ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ ἀποδοκιμάσῃ! (θόρυβος δεξιᾷ).

§105ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ Βασιλεὺς δὲν κρύπτεται ὄπισθεν τοῦ ἀνευθύνου τοῦ Συντάγματος. Ἀλλὰ καὶ ἂν οὗτος κρύπτεται, τὴν εὐθύνην τὴν φέρουσιν ἄλλοι, καὶ θὰ δώσωσι λόγον τῶν πράξεών των.

§106ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ὑμεῖς γίνητε Ὑπουργὸς, μὴ τὸν ἀκούσητε· κάμετε ὅ,τι σᾶς εἰπεῖ ἡ συνείδησίς σας, φέροντες τὴν εὐθύνην.

§107ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ δὲν ὁμιλεῖ κἀνεὶς, κύριε συνάδελφε, ὅταν πρόκειται περὶ τῆς ἀληθείας, διότι φοβεῖται μὴ τυχὸν παρουσιασθῇ ποτε τὸ ὄνομά του ἐν ὑπουργικῷ καταλόγῳ καὶ ἀπαλείψῃ τοῦτο ὁ Βασιλεύς.

§108ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποτὲ δὲν ἐγένετο τοῦτο.

§109ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Πολλάκις, καὶ δι’ αὐτὸ τὸν φοβούμεθα. Ἐὰν λοιπὸν ἠθέλομεν σκεφθῆ, Κύριοι, ἐμπνεόμενοι ὑπὸ τοῦ ἀληθοῦς συμφέροντος τοῦ τόπου, καὶ ἀπεκδυόμενοι τῆς μικροπολιτικῆς, βεβαίως δὲν ἠθέλομεν εἶσθαι εἰς τὴν οἰκτρὰν ταύτην κατάστασιν, ὑπὸ ἔποψιν οἰκονομικὴν καὶ στρατιωτικὴν κατὰ ξηρὰν καὶ θάλασσαν, καὶ δὲν ἤθελον ζητεῖ οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι μυστικὰς συνεδριάσεις, ὅπως ἀποκαλύψωσι τὰ ἕλκη τῆς ἐλεεινῆς μας ταύτης καταστάσεως.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Βουλευτὰ, νὰ μὴ ἐπαναλάβητε...

§111ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Διατί;

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀπευθύνησθε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§113ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ κατὰ τοῦ ἀνευθύνου Βασιλέως, ὁμιλῶ κατὰ τῆς ὑπευθύνου Κυβερνήσεως, ἥτις λίαν ἐνωρὶς θέλει δώσει λόγον τῶν πράξεών της, ὡς οὐδὲν μέτρον λαβοῦσα. Διότι προσεγγίζει ὁ Μάρτιος, ὅτε δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι οἱ Βούλγαροι θέλουσιν εἰσβάλει εἰς τὴν Μακεδονίαν, ὡς δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι τὴν στιγμὴν ταύτην, καθ’ ἣν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ὁμιλῶ, οἱ ἀδελφοὶ ἡμῶν τῆς μεγαλονήσου Κρήτης μάρτυρες θὰ διατρέξωσι τὸν κίνδυνον νὰ πάθωσιν ὅ,τι καὶ οἱ Ἀρμένιοι. Ἴσως ἡ φαινομενικὴ αὕτη ἡσυχία σᾶς ἐπαναπαύει· μὴ ἀμφιβάλλετε ὅμως, ὅτι μετ’ ὀλίγον θέλετε ἐξυπνήσει, εὑρισκόμενοι πρὸ τῶν φλογῶν τοῦ πυρὸς, μὴ γνωρίζοντες ποῦ νὰ ἀναζητήσητε τὸ ἄσυλον. Ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐν ταῖς στιγμαῖς ἐκείναις οὐδὲν θὰ ἀνεχθῇ, ἀλλὰ θ’ ἀναζητήσῃ τοὺς παραιτίους καὶ θὰ τιμωρήσῃ αὐτοὺς ἀπηνῶς. Ὡς ἡμεῖς, Κύριοι, ἐσκέπτετο καὶ ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς Ἰταλίας Κρίσπης μετὰ τοῦ Βασιλέως αὐτῆς Οὐμβέρτου, ἀλλ’ ὅτε ὑπέστησαν τὴν συμφορὰν ἐν Ἀβυσσινίᾳ, τότε ᾐσθάνθησαν ποῦ εὑρίσκοντο, καὶ ὁ μὲν Κρίσπης κατέλιπε τὴν ἐξουσίαν κατησχυμένος, τοῦ δὲ Βασιλέως Οὐμβέρτου διακινδυνεύει ὁ θρόνος. Τί ἄλλο πράττομεν ἡμεῖς, Κύριοι, ἐνταῦθα, παρὰ νὰ ἀκολουθῶμεν τοὺς ἀρχηγούς μας τυφλῶς, ψηφίζοντες τὰ παρ’ αὐτῶν ὑποβαλλόμενα νομοσχέδια, χωρὶς νὰ τολμήσωμεν κἂν νὰ ἐκφέρωμεν τὰς γνώμας μας, καὶ ἐὰν ταῦτά εἰσιν ἐπιβλαβῆ, καὶ χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὸ θάῤῥος ν’ ἀντισταθῶμεν καὶ εἰς τὰ καταστρέφοντα τὰ ἴδια συμφέροντά μας;

§114ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Μᾶς ἀδικεῖτε, κύριε συνάδελφε.

§115ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν ἀδικῶ κἀνένα, διότι καὶ ἐγὼ αὐτὸς πράττω ὅ,τι πράττουσι πάντες οἱ λοιποὶ Βουλευταὶ, καὶ ἐὰν δὲν θέσωμεν τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην, θεωρῶ ἐντελῶς περιττὴν, ἢ μᾶλλον ἐπιβλαβῆ, τὴν ὕπαρξιν τοῦ Κοινοβουλίου.

§116ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Νὰ ἀναγραφῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Βότσαρη ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄνευ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς;

§118ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Δι’ ἀποφάσεως νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§119ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§120ΑΛΕΞ. Θ. ΖΑΙΜΗΣ. Ὅταν ἔχῃ ὑποβληθῆ μία πρότασις, ἔχῃ τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, ἀναγκαίως ἀναγράφεται.

§121ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ τῆς ὑπολήψεως Ὑπουργοῦ. Λοιπὸν ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγράψῃ τὴν πρότασιν καὶ νὰ τὴν συζητήσῃ.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κουλούρης, Πεταλᾶς, Δάλλας, Ψύλλας, Γεωργακόπουλος καὶ Λιμπρίτης ὑποβάλλουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ καταργήσεως διατάξεων τοῦ νόμου ᾼΩΠΗʹ τῆς 31 Δεκεμβρίου 1890 περὶ ἀπονομῆς ἀνωτέρου βαθμοῦ εἰς ἀποστρατευομένους ἀξιωματικούς». Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 157). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρατάσεως τῆς πρὸς ἀναθεώρησιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων προθεσμίας. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκει): «Ἡ διὰ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ᾼϞΘʹ νόμου τῆς 30 Μαρτίου 1883 περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν καὶ δημαιρεσιῶν νόμου ὁριζομένη προθεσμία πρὸς ἔκθεσιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, ἐν οἷς δήμοις δὲν ἐτηρήθη ἐξ ἀνωτέρας βίας, παρατείνεται μέχρι τέλους Μαρτίου. Ὁ νόμος οὗτος ἰσχύει διὰ μόνον τὸ ἐνεστὼς ἔτος, ἐπιτρέπεται δ’ ἡ ἐκτέλεσις αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως δημοσιεύσεώς του.»

§123ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου τούτου, κύριε Πρόεδρε, ὀνομάζονται οἱ δῆμοι ἐκεῖνοι, ἐν τοῖς ὁποίοις ἕνεκα ἀνωτέρας βίας δὲν κατωρθώθη ἡ ἀναθεώρησις τῶν καταλόγων ἐντὸς τῆς νομίμου προθεσμίας, τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου. Νομίζω ὅτι πρέπον εἶναι, ἀντὶ νὰ ὀνομάζωνται οἱ δῆμοι ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, νὰ ἀναγραφῶσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διὰ νὰ μὴ προκύψῃ καμμία ἐντεῦθεν ἀμφιβολία, ἵνα μὴ καὶ ἄλλοι, πλὴν τῶν ἐκ τῶν δήμων ἐκείνων πολιτῶν, ἐπικαλεσθῶσι τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ἐκ τοῦ νόμου προκῦπτον, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων νὰ παραταθῇ καὶ κατὰ τὸν μῆνα Μάρτιον εἰς δήμους, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ὑπῆρχον τὰ αὐτὰ κωλύματα.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνετε τροπολογίαν;

§125ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνω τροπολογίαν, μάλιστα· διότι ἡ ἔκφρασις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι γενικὴ καὶ ἀπόλυτος, καὶ δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς παρερμηνείας τοῦ νόμου. Λοιπὸν νὰ γείνῃ ἡ ἑξῆς μεταβολή· μετὰ τὴν λέξιν «καταλόγων» νὰ τεθῇ «Κτημενίων καὶ Καστανέας», τὰ δὲ λοιπά, μέχρι τέλους τοῦ ἄρθρου, νὰ μένωσιν ὡς ἔχουσι.

§126ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν δυνάμεθα ἀπὸ τοῦδε νὰ ὁρίσωμεν. Γνωρίζομεν τί συνέβη εἰς τοὺς δύο τούτους δήμους, δυνατὸν ὅμως νὰ ἦναι καὶ ἄλλος τις. Τούτου ἕνεκα δὲν δυνάμεθα νὰ ὁρίσωμεν πάντας τοὺς δήμους, ἔνθα εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῇ ἡ προθεσμία αὕτη.

§127ΒΟΖΙΚΗΣ. Καὶ δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ καμμία βλάβη καὶ καμμία ἀνωμαλία εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, διότι εἰς ὅσους δήμους ἐγένετο ἡ ἀναθεώρησις, τὰ ἔγγραφα διεπέμφθησαν πρὸς τὸ Πρωτοδικεῖον. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέλος Φεβρουαρίου, καὶ ἴσως ἔχουσιν ἐκδοθῆ καὶ ἀποφάσεις· δὲν δύνανται δὲ οἱ δῆμοι ἐκεῖνοι νὰ ὑποβάλωσι συμπληρωτικὰς ἀναθεωρήσεις τῶν καταλόγων. Οἱ δῆμοι, εἰς ὅσους δὲν ἐγένετο τοιαύτη ἀναθεώρησις, θὰ ὑποβάλωσι τὰ ἔγγραφά των εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον. Καμμία ἀντίῤῥησις δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ.

§128ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τότε νὰ διατυπωθῇ οὕτω πως ἐν τῷ νομοσχεδίῳ: «Εἰς τοὺς δήμους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπέβαλον.»

§129ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν παρακωλύει τι μετ’ εὐκολίας νὰ δώσῃ αὔριον μίαν δήλωσιν περὶ ἐγγράφων.

§130ΒΟΖΙΚΗΣ. Δὲν δύναται· διότι συνεκεντρώθησαν αἱ αἰτήσεις εἰς τὸν εἰρηνοδίκην, ὑπεβλήθησαν καὶ ἐξηντλήθη τὸ δικαίωμα. Δι’ ὅσους δήμους δὲν ὑπέβαλον, καὶ δὲν ἐνήργησαν ποσῶς ἀναθεώρησιν, ἔγεινε τὸ νομοσχέδιον.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὑποβάλητε τροπολογίαν, κύριε Μερλόπουλε, ἢ παραιτεῖσθε;

§132ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παραιτοῦμαι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἰσχύος τοῦ ἐν ἔτει 1894 κηρυχθέντος ὁριστικοῦ καταλόγου τῶν ὁρκωτῶν διὰ τὸ ἐν Καλάμαις Κακουργιοδικεῖον καὶ διὰ τὸ ἔτος 1896. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται). Προτείνεται προσθήκη παρὰ τοῦ κ. Μερλοπούλου, ὡς ἄρθρου 2, τοῦ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἰσχὺς τοῦ παρόντος νόμου ἄρχεται ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως δημοσιεύσεως αὐτοῦ.»

§134ΒΟΖΙΚΗΣ. Εἶναι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον καὶ ἐγὼ χθές.

§135ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, τὸ ἄρθρον μόνον» θὰ γείνῃ «ἄρθρον 1». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὅπως ἀνεγνώσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ προστεθὲν ἄρθρον 2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν).

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου. Ὁ κ. Δαγρὲς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§138ΔΑΓΡΕΣ. Ὡς γνωστὸν, κύριοι Βουλευταὶ, ἱκανὸς διέῤῥευσε χρόνος ἀφ’ ἧς ἀνεφύη τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, ἱκανὰ δὲ νομοσχέδια ὑπεβλήθησαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὰ ὁποῖα συνεζητήθησαν καθ’ ὅλας αὐτῶν τὰς λεπτομερείας, ἱκανὴ δὲ ἐγένετο συζήτησις δημοσιογραφικὴ περὶ τοῦ ληπτέου μέτρου, τοῦ συντελοῦντος εἰς ἀνάπτυξιν καὶ πρόοδον τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος, ἀλλ’ ἐξ ὅλης ταύτης τῆς πολυχρονίου καὶ ἐν λεπτομερείᾳ συζητήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου οὐδὲν μέτρον ὑπεδείχθη κατάλληλον, ὅπως συντελέσῃ πρὸς βελτίωσιν τῆς σταφίδος. Ἐπείσθησαν δὲ πάντες, καὶ οἱ σταφιδοκτήμονες καὶ ἅπασα ἡ κοινωνία, ἡ ἐνδιαφερομένη περὶ τῆς ἀναπτύξεως καὶ προόδου τοῦ προϊόντος τούτου, ὅτι οὐδὲν μέτρον εἶναι λυσιτελὲς πρὸς ἀνάπτυξιν αὐτοῦ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τινὲς τῶν Βουλευτῶν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ἐνόμισαν εὔκαιρον τὴν στιγμὴν, ἵνα, οὕτως εἰπεῖν, ἐξαναγκάσωσι τὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς νὰ λάβῃ τέλος ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐνόμισαν ὅτι ἤθελε συντελέσει εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ προϊόντος τούτου, δυστυχῶς ὅμως ἡ σπουδὴ τούτων εἰς τὸ νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον πρὸς ἀνάπτυξιν τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος, ἀντὶ νὰ ἀποβῇ πρὸς ὄφελος αὐτοῦ, ἀπεδείχθη τοὐναντίον, ὅτι ἀπέβη πρὸς ζημίαν. Κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ὑπεβλήθησαν καὶ ἕτερα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἄξια σπουδῆς καὶ μελέτης, καὶ τὰ ὁποῖα, κατὰ τὴν ἐμὴν κρίσιν, συντελοῦσι σπουδαίως εἰς βελτίωσιν τοῦ προϊόντος τούτου. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὴν βάσιν τῆς ἀναπτύξεως καὶ προόδου τῆς σταφίδος, διότι ἀφορῶσι τὸ μέλλον τῆς σταφίδος. Πᾶν ἄλλο μέτρον, καὶ αὐτὸ τὸ ὑπὸ συζήτησιν, φρονῶ ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀπρόσφορον καὶ ἀλυσιτελὲς διὰ τὴν σταφίδα. Διὰ τοῦτο, ἐπειδὴ ὡρίμασε τὸ ζήτημα ἐκ τοῦ παρελθόντος καὶ τῆς πολυχρονίου συζητήσεως, ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη καὶ ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, καὶ ἡ ὁποία πρέπει νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀπρόσφορον τὸ προτεινόμενον μέτρον, φρονῶ ὅτι πρέπει καὶ ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ, ὅπως τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον καθὼς καὶ τὸ ἀκόλουθον παραπεμφθῇ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, ἀποτελουμένην ἀπὸ ἀντιπροσώπους σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι, ἀφοῦ μελετήσωσι καλῶς τὰ νομοσχέδια, νὰ ὑποβάλωσι σχέδιον πρόσφορον, ἵνα μὴ ἡ Βουλὴ εὑρεθῇ πάλιν εἰς τὴν ἀνεμοζάλην, μὴ ἔχωμεν τὰς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἐνστάσεις τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καὶ μὴ ἀναγκασθῶμεν νὰ καταναλώσωμεν ὁλοκλήρους συνεδριάσεις πρὸς συζήτησιν αὐτῶν. Ἔχει δὲ ὑποβληθῆ πρότασις, ὑπὸ 16 Βουλευτῶν ὑπογεγραμμένη. Τὸ μέτρον τὸ ψηφισθὲν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον οὐδόλως ἐχρησίμευσε πρὸς βελτίωσιν τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος· τοὐναντίον, ἅμα τῇ ἐπιψηφίσει τοῦ νόμου ἐκείνου, αἱ τιμαὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἀπὸ 85 δραχμὰς ὑπεβιβάσθησαν εἰς 65, ἐν δὲ τῷ ἐσωτερικῷ κατὰ πολὺ ἔβλαψε τὴν ἐσωτερικὴν βιομηχανίαν. Ἡ ἐπελθοῦσα κατόπιν βελτίωσις τῶν τιμῶν ὀφείλεται οὐχὶ εἰς τὸν νόμον τοῦτον, ἀλλ’ εἰς τὴν ζήτησιν τῆς Γαλλίας, ἡ ὁποία, ἕνεκα τῆς βλάβης τῶν ἀμπέλων της, ἠναγκάσθη νὰ προβῇ εἰς ἀγορὰς ἑλληνικοῦ προϊόντος.

§139ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Παρατηρεῖ ἡ Βουλὴ, ὅτι θ’ ἀρχίσωμεν πάλιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τριῶν ἐτῶν εἴδομεν νὰ γίνεται, δηλ. συζήτησιν μακρὰν καὶ ταραχώδη, ἄνευ ἀποτελέσματος. Πρὸς ἀποφυγὴν λοιπὸν τούτου ὑπέβαλον τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη σήμερον. Ὑπέβαλον τὴν πρότασιν νόμου ταύτην, ὡς τροπολογίαν τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, ὅπως λειτουργήσῃ ὁ ψηφισθεὶς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τοῦ 1895 ͵ΒΤΘʹ νόμος καὶ διὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος καὶ διὰ τὸ 1897 καὶ διὰ τὸ 1898· ἐκ τῆς λειτουργίας δὲ αὐτοῦ θὰ ἴδωμεν, ἐὰν πρέπῃ νὰ τὸν μεταῤῥυθμίσωμεν ἢ νὰ μείνῃ ὡς ἔχει. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν πρότασίν μου ταύτην, ἡ ὁποία φρονῶ ὅτι εἶναι ἡ μόνη, ἥτις δύναται νὰ μᾶς φέρῃ εἰς ὡρισμένον ἀποτέλεσμα, ἵνα μὴ χάνωμεν εἰς μάτην τὸν καιρόν, συζητοῦντες διὰ τὸ αὐτὸ θέμα πάντοτε.

§140ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἂν τὸ εἰσπραχθὲν ἐκ τῆς σταφίδος χρηματικὸν ποσὸν καὶ ὁ εἰσπραχθεὶς εἰς εἶδος σταφιδόκαρπος ἀνήκῃ εἰς τὸ Δημόσιον ἢ εἰς τοὺς φορολογουμένους.

§141ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ λέγει ῥητῶς ὁ νόμος.

§142ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ νόμος μνημονεύει, ὅτι τὰ χρήματα ταῦτα ἀνήκουσιν εἰς τοὺς φορολογουμένους, ἀλλὰ δὲν διατίθενται ὑπὲρ τῶν ἀναγκῶν τῶν σταφιδοκτημόνων. Διὰ τοῦτο δὲ τὸ εἰσαχθὲν νομοσχέδιον, ὡς καὶ τὸ ἕτερον περὶ συστάσεως Σταφιδικῆς Τραπέζης, πρέπει νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς ἐπιτροπήν, ὅπως ἐπεξεργασθῶσι παρ’ αὐτῆς καὶ καταρτισθῇ νομοσχέδιον πλῆρες, διότι τὸ ὑποβληθὲν οὐδένα ἔχει σκοπὸν γενικόν, ἀλλὰ μόνον μερικόν· διότι, ἐὰν τὰ χρήματα ταῦτα ἀνήκουσιν εἰς τοὺς φορολογουμένους, πρέπει ἀμέσως νὰ χρησιμοποιηθῶσιν ὡς βάσις Σταφιδικῆς Τραπέζης, παρεξούσης δάνεια εἰς τοὺς σταφιδοκτήμονας. Διὰ τοῦ ψηφισθέντος καὶ ἐφαρμοσθέντος νόμου οὐδόλως ἐβελτιώθη ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου, οὔτε ὠφελήθησαν οἱ σταφιδοκτήμονες, οὔτε καὶ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου θὰ ὠφεληθῶσιν, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐπεβλήθη εἰς αὐτοὺς εἷς μέγας φόρος, τὸν ὁποῖον τὸ Δημόσιον παρέλαβε καὶ διαχειρίζεται πρὸς ἴδιον ὄφελος, ἄνευ βελτιώσεως τῆς ἀθλίας οἰκονομικῆς καταστάσεως τῶν σταφιδοκτημόνων, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ τόσα ἔτη πάσχουσι, μὴ λαβόντες συνδρομὴν οὐδ’ ἐξ αὐτῆς τῆς Τραπέζης, ἀποχρῶσαν καὶ ἀνάλογον, ἕνεκα τῆς ἐπελθούσης ὑποτιμήσεως τῆς σταφίδος. Ἐγένετο δὲ μόνον φροντὶς, ἵνα ἀποπλανηθῶσι μέρος τῶν σταφιδοκτημόνων, ὅπως προκληθῇ καὶ ψηφισθῇ ὁ νόμος τῆς παρακρατήσεως, καὶ ἀφαιρεθῇ ὁ σταφιδόκαρπος αὐτῶν, τὸν ὁποῖον διὰ τοσούτων δαπανῶν καὶ τοσούτων κόπων παρήγαγον, ἵνα πωληθῇ προνομιακῶς εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιούς, ὅπως κερδήσωσιν οὗτοι ἐκ τοῦ προϊόντος ἡμῶν πάμπολλα, πεινώντων ἡμῶν. Διὰ τοιούτων νόμων τῆς παρακρατήσεως καὶ τοιούτων μέτρων ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος οὐδόλως βελτιοῦται. Πρέπει δὲ νὰ ἐξεύρωμεν ἄλλα μέτρα, ὅπως ἐνισχύσωμεν τὴν παραγωγὴν, παρέχοντες ὑλικὰ μέσα εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, καὶ ἐξευρίσκοντες νέας ἀγορὰς διὰ τὴν κατανάλωσιν.

§143ΖΟΥΖΟΥΛΑΣ. Εἰς ποίας ἀγορὰς θὰ τὴν πωλήσωμεν;

§144ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔπρεπε προχθὲς, ὅτε ἐγίνετο ἡ συζήτησις περὶ τῆς συμβάσεως μεταξὺ Ρωσσίας καὶ Ἑλλάδος, νὰ ὁμιλήσῃς καὶ ζητήσῃς διὰ ποῖον λόγον ἐματαιώθη ἡ σύμβασις, ἐκ τῆς ὁποίας μέγιστα ἐθνικὰ συμφέροντα ἐξαρτῶνται.

§145ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Ποῖος πταίει;

§146ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§147ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Ρωσσίας.

§148ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος προχθὲς ἀνωμολόγησε τὴν ἀδεξιότητά του, ἧς ἕνεκα ἀπέτυχεν ἡ συνομολόγησις τῆς συμβάσεως. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἀμφότερα τὰ νομοσχέδια ταῦτα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀλληλένδετα, πρέπει νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν.

§149ΖΟΥΖΟΥΛΑΣ. Καὶ ἡ πεῖρα καὶ τὰ πράγματα αὐτὰ μαρτυροῦσιν, ὅτι ὁ σταφιδόκαρπος ὑπετιμήθη, διότι ἐκαλλιεργήθη πολὺ ἡ σταφιδάμπελος, καὶ ἡ παραγωγὴ ἡ μεγίστη, ὑπερτερήσασα τὴν κατανάλωσιν, ἔφερε τὴν ὑποτίμησιν. Ζητοῦμεν λοιπὸν μέτρα σωστικὰ, καὶ τοιαῦτα εἶναι νὰ ἀφαιρέσωμεν ἐκ τῆς παραγωγῆς ἓν ποσὸν ἀνάλογον, διὰ νὰ ὑπερτιμήσωμεν τὸ ὑπόλοιπον. Διὰ νὰ ἀφαιρεθῇ ὅμως τὸ ποσὸν αὐτὸ, εἶναι ἀνάγκη αἱ ἐπαρχίαι, αἵτινες ἐνδιαφέρονται, νὰ συμφωνήσωσι μεταξύ των, ὥστε ἀναλόγως τῆς τιμῆς καὶ τῆς ποιότητος νὰ γίνηται ἡ ἀφαίρεσις· νὰ μὴ ἀφαιρῆται ἀπὸ τῆς μιᾶς ἐπαρχίας χρυσίον καὶ ἀπὸ τῆς ἄλλης χαλκός. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον φέρει τὰς ἐπαρχίας εἰς διάστασιν. Ἐὰν κατωρθοῦτο ἀναλόγως τῆς τιμῆς καὶ τῆς ποιότητος τῆς σταφίδος νὰ γίνηται καὶ ἡ παρακράτησις, πάντες θὰ εὕρισκον τὸ σύστημα τῆς παρακρατήσεως ὀρθὸν καὶ δίκαιον, καὶ οὐδὲν παράπονον θὰ ἠκούετο. Συνάμα δὲ παρατηρῶ, ὅτι τὸ ζήτημα μεταξὺ τῶν παραγωγῶν ἔφθασεν εἰς μεγάλην ἀντιζηλίαν, διότι οἱ παραγωγοὶ νομίζουσιν, ὅτι τὸ πρᾶγμα τῆς παρακρατήσεως καταστρέφεται ἢ ἀπόλλυται, διότι ἡ διαχείρισις — ἔχω τὸ θάῤῥος νὰ τὸ εἴπω, μὲ ὅλον τὸ σέβας, τὸ ὁποῖον ἔχω πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως — ἡ διαχείρισις γίνεται λίαν ἀδεξίως. Διωρίσθησαν ἄνθρωποι, ἵνα διαχειρισθῶσι τὴν περιουσίαν μας, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν ἄλλο κάμνουν ἢ νὰ γυρίζουν εἰς τὸ «Βαριετὲ» καὶ νὰ γελοῦν μὲ τὴν δυστυχίαν μας! Νομίζω λοιπὸν, ὅτι συντελεστικώτερον εἶναι ν’ ἀποφασίσωμεν, ἐκ τῆς παραγωγῆς μας νὰ ῥίψωμεν εἰς τὴν θάλασσαν 25 καὶ 30%, νὰ ἀφαιρέσωμεν ὅλα τὰ ἀποθέματα τὰ παλαιὰ, καὶ τότε μόνον δύναται νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν. Ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει, αἱ ἀποθῆκαι ἐν ταῖς ἐπαρχίαις εἶναι ὅλως περιτταί· αἱ ἀποθῆκαι πρέπει νὰ συγκεντρωθῶσιν εἰς τὰ τελωνεῖα τῆς ἐξαγωγῆς, καὶ νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ, ἵνα τὴν παρακράτησιν ἐκτελῇ ὁ τελώνης, νὰ ῥίπτῃ δὲ αὐτὴν ἀμέσως εἰς τὴν θάλασσαν. Νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ κανὼν τῆς ἰατρικῆς «κόβω τὸ ἕνα πόδι, διὰ νὰ σωθῇ τὸ ἄλλο». Αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δυνάμεθα καὶ πρέπει νὰ πράξωμεν. Ἠξεύρετε σήμερον τί γίνεται εἰς τὰς ἐπαρχίας μας; Παρέλαβον τὴν σταφίδα μας καὶ ἔπειτα ἐγέμισαν τὰς ἀποθήκας τῆς παρακρατήσεως ἀπὸ σκύβαλα, αὔριον δὲ, ὅταν θὰ ζητήσωμεν τὴν σταφίδα, θὰ μᾶς εἴπωσιν, ὅτι τὴν ἔφαγαν τὰ ποντίκια! Παρέδωκαν γραμμάτια, χωρὶς νὰ εἰσαγάγωσι σταφίδα! Ἐξαφάνισις καθ’ ὁλοκληρίαν πρέπει νὰ νομοθετηθῇ, ὄχι παρακράτησις, διὰ νὰ δυνηθῶ καὶ ἐγὼ νὰ δώσω λόγον εἰς τοὺς ἐντολεῖς μου καὶ νὰ τοῖς εἴπω, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἔχει καμμίαν ὑστεροβουλίαν. Τοῦτο πρέπει νὰ πράξωμεν ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν· ἐπειδὴ οἱ παραγωγοὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ προστατεύσουν ἑαυτοὺς, νὰ τοὺς προστατεύσωμεν ἡμεῖς.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν πρότασιν περὶ παραπομπῆς τῶν δύο νομοσχεδίων εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν...

§151ΔΑΓΡΕΣ. Βλέπετε ἐκ τῆς μακρᾶς αὐτῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία προέκυψε καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν τρεῖς ἢ τέσσαρες ὡμιλήσαμεν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ τέσσαρες ἰδέαι καὶ τέσσαρες γνῶμαι ὑπεβλήθησαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, βλέπετε ὁποία ἀσυμφωνία ἐπικρατεῖ περὶ τοῦ ληπτέου μέτρου. Ἀδιστάκτως λοιπὸν πρέπει νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ νὰ παραπέμψῃ εἰς ἐπιτροπὴν τὸ ζήτημα, ἐκ τῆς ὁποίας θέλει ἐξαχθῆ συμπέρασμα ἀσφαλὲς καὶ θέλει σχηματισθῆ τελεία γνώμη, ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ στηριχθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§152ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ἢ δέχεται τὴν τροπολογίαν μου, νὰ μείνῃ δηλ. ἐν ἰσχύϊ ὁ νόμος ὁ ψηφισθεὶς πέρυσι;

§153Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ προτάσεις, αἵτινες μέχρι σήμερον εἰσήχθησαν, εἶναι τέσσαρες· ἡ πρότασις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον προετάχθη τῶν ἄλλων περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου, ἡ πρότασις νόμου, δι’ οὗ τροποποιεῖται τὸ ἄρθρον 12 τοῦ περυσινοῦ νόμου, πρότασις ἄλλη περὶ τοῦ καταβληθέντος εἰς χρήματα ἀντὶ τοῦ εἰς εἶδος φόρου ἐπὶ τῆς σταφίδος, καὶ πρότασις ἄλλη περὶ ἐλέγχου τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος. Πάσας ταύτας τὰς προτάσεις, ὑπέλαβον ὅτι ἐκπληρῶ τὴν εὐχὴν τῆς πλειοψηφίας, ἂν ἐγγράψω μεταξὺ τῶν πρώτων, ὅπως τύχωσι τῆς συζητήσεως τῆς Βουλῆς, διότι καὶ ἡμεῖς ἐκτιμῶμεν τὴν σπουδαιότητα τοῦ θέματος, καὶ ἀναγνωρίζομεν ὅτι, οἱονδήποτε μέτρον καὶ ἂν ληφθῇ, πρέπει νὰ ληφθῇ ἐν τάχει. Ἀλλὰ κατὰ τὴν συζήτησιν πασῶν τούτων τῶν προτάσεων ἡμεῖς, ὡς Ὑπουργοὶ, θέλομεν τηρήσει τὴν αὐτὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν ἐτηρήσαμεν καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Βεβαίως, ἂν ἡ Βουλὴ ψηφίσει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἠθέλομεν κρίνει ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν κύρωσιν τοῦ Βασιλέως, δὲν θέλομεν τὸ ὑποβάλει, ἂν δ’ ἡ Βουλὴ ἤθελε ψηφίσει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ κυρωθῇ ἄνευ βλάβης ἢ ζημίας τινὸς, ἠθέλομεν τὸ ὑποβάλει εἰς κύρωσιν. Διὰ τοῦτο κατὰ τὴν συζήσιν θέλομεν παρίστασθαι, διὰ νὰ προσπαθῶμεν νὰ πείθωμεν τὴν Βουλὴν, ἵνα μὴ εἰσάγῃ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διατάξεις, αἵτινες ἤθελον καταστήσει ἀδύνατον τὴν κύρωσιν τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου. Ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς, χρεωστῶ νὰ συστήσω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφύγῃ δύο τινὰ, πρῶτον τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοστοῦ τοῦ φόρου, τὸ ὁποῖον ἤθελε πληρωθῆ εἰς εἶδος, δεύτερον νὰ ἀρκεσθῇ, ὅπως, οἱονδήποτε μέτρον ἤθελεν ἐπιψηφίσει, ψηφίσῃ αὐτὸ ἐτήσιον καὶ διὰ διάρκειαν οὐχὶ ὑπὲρ τὸ ἓν ἔτος. Λέγω ταῦτα, ὄχι διότι ὑπισχνοῦμαι νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν κύρωσιν τοῦ Βασιλέως πᾶν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἤθελε ψηφισθῆ, τοιοῦτον, ἀλλὰ λέγω ταῦτα, διὰ νὰ ποιήσωμαι γνωστὸν εἰς τοὺς κ. Βουλευτὰς, ὅτι πρέπει ν’ ἀποφύγωσι τοὺς δύο τούτους ὅρους, διότι αὐτοὶ εἶναι πιθανὸν νὰ καταστήσωσι τὸ νομοσχέδιον μὴ δεκτικὸν κυρώσεως.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου....

§155ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἐψηφίσθη ἡ περὶ παραπομπῆς πρότασις.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν τὰ δύο νομοσχέδια περὶ σταφίδος...

§157ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 15 Βουλευταί).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν αἱ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμέναι δύο προτάσεις νόμων περὶ σταφιδοκάρπου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι...

§159Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βλέπω ὅτι ἡ ὥρα εἶναι ἑβδόμη, ἑπομένως δὲν θὰ προφθάσωμεν. Καλλίτερον νὰ διακόψωμεν, καὶ ὅταν ἐπανέλθωμεν, ἐξακολουθοῦμεν τὴν ψηφοφορίαν.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ μίαν ὥραν. (Γίνεται διακοπὴ ὥρᾳ 7 μ. μ. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 8 καὶ 45′ μ. μ.)

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις. Θὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς τῶν νομοσχεδίων περὶ σταφιδοκάρπου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν.

§162ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἅπαντα τὰ νομοσχέδια.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ περὶ σταφίδος.

§164ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν πρόκειται περὶ ἄλλων.

§165ΔΑΓΡΕΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ἐγγράφως, ὑποστηριζομένη ὑπὸ 10 Βουλευτῶν, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ παραπομπὴ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου καὶ τοῦ μετ’ αὐτὸ ἀναγεγραμμένου ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία νὰ μελετήσῃ τὰ νομοσχέδια αὐτὰ καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της. (Διάλογοι).

§166ΒΟΖΙΚΗΣ. Συζήτησις ἐγένετο ἐπὶ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου ἐκ τῶν ἀναγεγραμμένων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει σταφιδικῶν νομοσχεδίων, δὲν ἐγένετο ἐπὶ τῶν τεσσάρων ἡνωμένως, καὶ ἑπομένως δὲν δύναται νὰ γείνῃ πρότασις περὶ παραπομπῆς ὅλων εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ἡ Βουλὴ λοιπὸν θ’ ἀποφανθῇ διὰ τὸ πρῶτον.

§167ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Καλαμῶν κύριος Δαγρὲς εἶπεν, ὅτι ὑπάρχει πρότασις ἔγγραφος περὶ παραπομπῆς τῶν ὑπ’ ἀριθ. 3 καὶ 4 νομοσχεδίων εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, ὁ δὲ κ. Βουλευτὴς Αἰγιαλείας ἰσχυρίζεται, ὅτι ὑπάρχει πρότασις περὶ παραπομπῆς εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 3, 4, 5 καὶ 6 νομοσχεδίων· ἑπομένως ὑπάρχουσι δύο προτάσεις. Ἡ πρότασις ἡ ἀναγγελθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Αἰγιαλείας εἶναι ἡ ἀπωτέρα, ἑπομένως αὕτη θὰ προταχθῇ.

§169ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἡμεῖς ἔχομεν ἄλλην πρότασιν· ζητοῦμεν τὴν ἀναβολὴν τῶν νομοσχεδίων δι’ ἄλλην ἡμέραν. (Διάλογοι).

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποίων νομοσχεδίων;

§171ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Τῶν ὑπ’ ἀριθ. 3, 4 καὶ 5.

§172ΒΟΤΣΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος.

§174ΒΑΛΕΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴμεθα εἰς τὸ στάδιον τῆς ψηφοφορίας· διεκόπη ἡ συνεδρίασις, ἵνα ἀρχίσωμεν τὴν ψηφοφορίαν, ἑπομένως πᾶσα συζήτησις ἀπαγορεύεται.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴμεθα ἐπὶ τοῦ σταδίου τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος.

§176Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὑρισκόμεθα ἐπὶ τοῦ σταδίου τῆς ψηφοφορίας. Καθ’ ἣν στιγμὴν διεκόπη ἡ συνεδρίασις, ἐζητήθη ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία.

§177ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πῶς ἐπετράπη εἰς τὸν κ. Παναγιωτόπουλον νὰ ὁμιλήσῃ; (θόρυβος).

§178ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν ἐντολὴν ἀπὸ τοὺς ἐκλογεῖς μας νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὸν περίβολον αὐτὸν, ἐὰν δὲν ψηφισθοῦν τὰ νομοσχέδια ταῦτα (θόρυβος).

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βότσης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος.

§180ΒΟΤΣΗΣ. Πρόκειται ἤδη, Κύριοι, περὶ τῆς προτάσεως νόμου περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου, τὴν ὁποίαν ἐγὼ καὶ ἄλλοι 17 Βουλευταὶ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ὑπεβάλομεν, καὶ ἡ ὁποία πρότασις δὲν εἶναι ἄλλο τι ἢ ὅπως ὁ ψηφισθεὶς κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος νόμος ἐφαρμοσθῇ καὶ κατὰ τὸ ἐπιόν. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσηγάγομεν, ἐν κυρίαις βάσεσι δὲν περιέχει ἄλλο τι ἢ ἀντιγραφὴν τοῦ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ψηφισθέντος νόμου, τοῦ ὁποίου ἡ ἰσχὺς λήγει κατὰ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1896, καὶ προτείνομεν, ὅπως ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ παραταθῇ μέχρι τοῦ Αὐγούστου τὸ 1897...

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ εἰσέρχεσθε εἰς τὴν οὐσίαν.

§182ΔΑΓΡΕΣ. Ἡ συζήτησις ἐκηρύχθη περατωμένη, καὶ ἐπανήλθομεν, ἵνα δώσωμεν ψῆφον περὶ τοῦ ἂν πρέπῃ νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν τὰ νομοσχέδια αὐτὰ, ἢ ὄχι. Ἤδη ὁ κ. Βουλευτὴς ἀγορεύει, ὑποστηρίζων ζήτημα ἀναγόμενον εἰς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως. Φρονῶ ὅτι δὲν δικαιοῦται εἰς τοῦτο, διότι εἶναι ἐναντίον τοῦ Κανονισμοῦ.

§183ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχετε ἔγγραφον τὴν πρότασιν. Ἐπ’ αὐτῆς ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ ψηφοφορία. Ἀναγνώσατε τὴν πρότασιν, καὶ ἂς προχωρήσῃ ἡ ψηφοφορία.

§184ΒΟΤΣΗΣ. Κατὰ τῆς προτάσεως αὐτῆς τοῦ νόμου, τοῦ νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ κατὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος ὁ νόμος ὁ ψηφισθεὶς κατὰ τὸ παρελθὸν, προβάλλεται ἔνστασις ἀναβολῆς, ὅπως παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν. Ἐδῶ εἶναι τὸ ζήτημα. Εἶναι δίκαιον, εἶναι ὀρθὸν, συμφέρει τοῦτο νὰ γείνῃ, ναὶ ἢ οὔ; Ἐπ’ αὐτοῦ καλεῖται ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή...

§185ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀποφασισμένον. (Διάλογοι, θόρυβος).

§186ΔΑΓΡΕΣ. Ἐκηρύχθη περατωμένη ἡ συζήτησις.

§187ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἕως τὸ πρωῒ θὰ συζητῶμεν, ἐὰν, ὅταν τελειώνῃ ἡ συζήτησις, ἐπανερχώμεθα εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον!

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βότσης ἀγορεύει ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος· ἀφήσατέ τον νὰ τελειώσῃ.

§189ΒΟΤΣΗΣ. Ἡ πρότασις λοιπὸν τῶν ἀντιπαρακρατητικῶν, τοῦ νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπὴν, σημαίνει νὰ ματαιωθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου. Δι’ αὐτὸ σήμερον προσκαλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν. Ἐρωτῶ ὑμᾶς, κύριοι Βουλευταὶ, περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τριετίαν βασανίζει ὄχι μόνον τὴν Βουλὴν, ὄχι μόνον τὸν τύπον, ἀλλὰ ὅλον τὸν τόπον, διότι πρόκειται περὶ ζωτικωτάτου ζητήματος, εἶναι ἀνάγκη, εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ Βουλὴ, ἡ ὁποία νὰ εἴπῃ, ὅτι πρέπει ν’ ἀποσταλῇ εἰς ἐπιτροπὴν διὰ τὰ καθέκαστα; Λοιπὸν περὶ ζητήματος τοιούτου, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος συνεζητήθη καὶ κατηνάλωσε σχεδὸν ὅλην τὴν σύνοδον τῆς Βουλῆς, περὶ τοῦ ζητήματος, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχει ἐφημερὶς, ἡ ὁποία νὰ μὴ ἔγραψε...

§190ΔΑΓΡΕΣ. Τὰ ἐναντία.

§191ΒΟΤΣΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῶν ὑπὲρ ἢ κατ’ αὐτοῦ, δὲν πρόκειται νὰ συζητήσω ἐπὶ τῆς οὐσίας... Ζήτημα τοιοῦτον εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποσταλῇ εἰς ἐπιτροπὴν, διὰ νὰ σχηματίσωμεν γνώμην; Ζητοῦμεν ἁπλῶς νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ψηφισθεὶς νόμος καὶ διὰ τὸ ἐπιὸν, εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ ἐφαρμοσθῇ.

§192ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἐκτὸς τῶν ἀντιπροσώπων τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, οἵτινες ἐνδιαφέρονται καὶ ἐμελέτησαν τὸ ζήτημα, τὰ ⅔ τῶν λοιπῶν Βουλευτῶν διατελοῦσιν ἐν ἀγνοίᾳ τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ νόμου. Σήμερον πρόκειται ν’ ἀποφασίσωμεν, ἂν ὁ πέρυσι ψηφισθεὶς νόμος ὠφέλησεν ἢ μὴ τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας. Ὅπως λοιπὸν ἐν γνώσει ψηφίσωμεν, ἀνάγκη τὸ νομοσχέδιον νὰ σταλῇ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν νὰ φέρῃ ἔκθεσιν, ὅπως φωτισθῇ ἡ Βουλή.

§193ΒΟΤΣΗΣ. Λυποῦμαι ὅτι ὑπάρχουσι συνάδελφοι σπουδαίως ὑποστηρίζοντες, ὅτι πρέπει τὰ νομοσχέδια νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς ἐπιτροπήν. Τοῦτο δὲν ἔχει ἄλλον σκοπὸν ἢ τὴν ματαίωσιν τῆς ψηφίσεως. Δὲν ὑπολείπονται ἢ 15 συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς· δὲν ἀρκεῖ μία ἑβδομὰς, ἵνα ψηφισθῇ ὁ προϋπολογισμός. Ἀλλὰ, Κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ νομοθετήματος, τοῦ ὁποίου ἡ ψήφισις δύναται καὶ νὰ βραδύνῃ, πρόκειται περὶ νομοθετήματος, οὗτινος ἡ ἐφαρμογὴ θὰ ἀρχίσῃ κατὰ Αὔγουστον. Οἱ ζητοῦντες τὴν ἀναβολὴν ζητοῦσι τὴν ματαίωσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§194ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἑρμηνεύητε τὰς γνώμας μας.

§195ΒΟΤΣΗΣ. Τί θὰ εἴπῃ ἡ ἐπιτροπὴ περισσότερα ἀφ’ ὅσα ἐλέχθησαν ἐνταῦθα;

§196ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ θέμα εἶναι, ἂν θὰ ψηφίσωμεν ἐπὶ τῶν τριῶν νομοσχεδίων ἢ ἐπὶ τοῦ ἑνός. Τὰ λοιπὰ εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§197ΒΟΤΣΗΣ. Πᾶσα ἡμέρα ἀναβολῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου εἶναι συμφορὰ καὶ καταστροφὴ εἰς τὸν τόπον! Ἡ σταφὶς καθ’ ἑκάστην ὑποτιμᾶται. Ἰδοὺ τί λέγει σημερινὴ ἐφημερὶς τῶν Πατρῶν (ἀναγινώσκει περικοπάς).

§198ΤΟΜΑΝ. Διεκόψαμεν τὴν συνεδρίασιν εἰς τὴν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· πῶς ἐπανέρχεται ἤδη ἡ συζήτησις; (θόρυβος).

§199ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ θέμα εἶναι, ἂν θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ ἑνὸς νομοσχεδίου ἢ ἐπὶ τῶν τεσσάρων,

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἡ περὶ παραπομπῆς τῶν τεσσάρων νομοσχεδίων εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν παραπομπὴν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 3, 4, 5 καὶ 6 νομοσχεδίων εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Σπυρ. Τυπάλδου Φορέστη καὶ Ἀλεξ. Μ. Κανάρη, ὡς ψηφολεκτῶν, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 112. Ἐκ τούτων 58 εἶπον Ὄχι, 35 εἶπον Ναὶ, καὶ 19 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν περὶ παραπομπῆς εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν τῶν τεσσάρων νομοσχεδίων. Τώρα θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 3 καὶ 4 νομοσχεδίων. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν παραπομπὴν εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν τῆς προτάσεως νόμου «περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου» καὶ τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ ͵ΒΤΘʹ νόμου περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου» παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί).

§202ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν παρεδέχθη.

§203ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Παρεδέχθη.

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίθετον. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν παραπομπὴν τῶν εἰρημένων δύο προτάσεων νόμου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί).

§205ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν παρεδέχθη.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν γνώμην τοῦ Προεδρείου, ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τὴν παραπομπὴν εἰς ἐπιτροπήν.

§207ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖται ὑπὸ δέκα πέντε ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις; (ἐγείρονται πλείονες τῶν 15). Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν αἱ ὑπ’ ἀριθ. 3 καὶ 4 ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμέναι προτάσεις νόμου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Γ. Μελισσηνοῦ καὶ Ἀλέξ. Μ. Κανάρη, ὡς ψηφολεκτῶν, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 107. Ἐκ τούτων 24 εἶπον Ναὶ, 56 εἶπον Ὄχι, καὶ 27 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν περὶ παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπὴν τῶν δύο νομοσχεδίων. Πρώτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ σταφιδοκάρπου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§210ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§211ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶσθε 15.

§212ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητήσατέ την 15 κατὰ τὸν Κανονισμόν.

§214ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐγειρόμενοι). Ἰδοὺ, εἴμεθα.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε.

§216ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Φέρω ἔνστασιν μὴ ἀπαρτίας, κύριε Πρόεδρε.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν Βουλευτῶν κατάλογος. Μεθ’ ὃ γίνεται ἡ διαλογή).

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ. Παρόντες 107. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–7 τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκεται).

§220Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ (ἀνέρχεται τὸ βῆμα).

§221ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν (θόρυβος).

§222Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν δὲν θὰ ἔχωμεν καιρόν.

§223ΜΑΥΡΟΣ. Θὰ φύγωμεν ἡμεῖς, καὶ δὲν θὰ ἔχητε ἀπαρτίαν. Δὲν κάθημαι ἐγώ.

§224Κ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ κάθησαι, κύριε. Πρόκειται περὶ τῶν ἐργοστασίων τῆς οἰνοπνευματοποιΐας. Καὶ ἄλλοτε ὡμίλησα εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὰ ἐργοστάσια αὐτὰ ἀδικοῦνται. Θέλω λοιπὸν μόνον, ἄν συναινῆτε, νὰ γείνῃ τροποποίησις τοῦ ἄρθρου 8 εἰς τρόπον, ὥστε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἦναι ὑπόχρεως, εὐθὺς ὡς συγκεντρωθῇ εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Δημοσίου σταφιδόκαρπος πλέον τῶν δύο ἢ τριῶν ἑκατομμυρίων λιτρῶν, νὰ ἐκδώσῃ αὐτὸν εἰς δημοπρασίαν ὑπὲρ τῆς οἰνοπνευματοποιΐας.

§225ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Φέρετε εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τροπολογίαν, νὰ γείνῃ δεκτή. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8 ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ ͵ΒΤΘʹ νόμου περὶ φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου».

§227ΒΟΖΙΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει καὶ ἑτέρα πρότασις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου, διὰ τῆς ὁποίας προστίθενται καὶ τὰ κεράτια.

§228ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἂς προστεθῶσι, κύριε Πρόεδρε, καὶ τὰ κεράτια.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμπληροῦται λοιπὸν ἡ πρότασις αὕτη διὰ τῆς προσθήκης τῆς προτεινομένης ὑπὸ τοῦ κ. Βοζίκη καὶ λοιπῶν, προστίθενται δηλ. καὶ τὰ κεράτια. (Γίνεται δεκτὴ κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἡ πρότασις νόμου αὕτη, ὡς συνεπληρώθη. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὰ ἑξῆς: αʹ) Ἡ πρότασις νόμου περὶ τοῦ εἰς χρήματα καταβληθέντος ἀντὶ τοῦ εἰς εἶδος φόρου ἐπὶ τῆς σταφίδος. βʹ) Ἡ πρότασις νόμου περὶ ἐλέγχου τοῦ ἐμπορίου τῆς σταφίδος. γʹ) Τὸ νομοσχέδιον περὶ προσθήκης ταμίου εἰς τὸ Γεν. Προξενεῖον Σμύρνης καὶ καταργήσεως θέσεως ἑνὸς γραφέως ἐν αὐτῷ. δʹ) Ἡ πρότασις νόμου περὶ ποιμνιοβοσκῆς. εʹ) Τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως συμβάσεως περὶ ἀνταλλαγῆς ταχυδρομικῶν ἐπιταγῶν μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς. Ϛʹ) Τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ δασοκομικοῦ τμήματος τοῦ γεωργικοῦ σταθμοῦ Βυτίνης. ζʹ) Τὸ νομοσχέδιον περὶ δημολογιστῶν. ηʹ) Τὸ νομοσχέδιον περὶ προσωπικοῦ τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας τῶν δασῶν.

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ ἀστυνομίας νόμου.

§231ΑΛΕΞ. Μ. ΚΑΝΑΡΗΣ. Ἐπειδὴ τὰ περισσότερα τῶν νομοσχεδίων τῶν εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν ἀναγεγραμμένων εἶναι σπουδαῖα καὶ χρήζουσι συζητήσεως, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐπ’ αὐτῶν συζητήσεως.

§232Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα. Ἀλλὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἀναγεγραμμένων εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ νομοσχέδια: αʹ) Περὶ τῆς καλλιεργείας τῶν ἁλικῶν. βʹ) Περὶ μηχανημάτων κατασκευῆς σιγάρων καὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν σιγαροφύλλων, καὶ γʹ) Περὶ κυρώσεως τῶν πράξεων τῶν ἐκδοθεισῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Ἀντιβασιλείας).

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τῆς χωροφυλακῆς.

§234Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συνδέεται μετὰ τοῦ περὶ ἀστυνομίας, παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. (Ἀναγινώσκεται εἶτα καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων. Ὡσαύτως γίνεται δεκτὴ εἰς αʹ συζήτησιν ἡ πρότασις νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 26 τοῦ ΧϚʹ περὶ μεταλλείων νόμου τῆς 22 Αὐγούστου 1861).

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 11 καὶ 55′ μ. μ.