1895.06.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 15

Τῆς 5 Ἰουνίου 1895.

(Δευτέρα)

Ὥρα 5 καὶ 20′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ πολῖται Ἄρτης ἀναφέρονται τηλεγραφικῶς πρὸς τὴν Βουλὴν, παραπονούμενοι διὰ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν προσδιορίζονται διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ, ἰσχυριζόμενοι, ὅτι ἡ ἡμέρα αὕτη εἶναι ἐπιβλαβὴς εἰς τὰ συμφέροντα αὐτῶν.

§2ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠξεύρω ἂν οἱ ἀναφερόμενοι δίδωσι τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις· ἀλλ’ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον παραπονοῦνται, εἶναι ὁ ἑξῆς. Κατὰ τὴν 14 Σεπτεμβρίου γίνεται ἐτησία ἐμπορικὴ πανήγυρις ἐν Ἄρτῃ, εἰς τὴν ὁποίαν λαμβάνουσι μέρος πολλοὶ κάτοικοι τῶν ἐπαρχιῶν Καρδίτσης καὶ Τρικκάλων. Ἐὰν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ ἐνεργηθῶσι τὴν 17 Σεπτεμβρίου, βεβαίως ἡ πανήγυρις αὕτη δὲν δύναται νὰ τελεσθῇ, ἤ, ἐὰν τελεσθῇ, θὰ τελεσθῇ κατὰ τρόπον ἀτελῆ. Ἐκτὸς τοῦ τοπικοῦ τούτου ζητήματος, εἶναι καὶ ὁ ἕτερος λόγος, εἶναι ὁ λόγος τοῦ τρυγητοῦ· ὁ τρυγητὸς συμπίπτει ἀκριβῶς μὲ τὴν ἡμέραν τὴν ὁρισθεῖσαν διὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς. Ἔρχομαι ἑπομένως νὰ ὑποστηρίξω τὴν αἴτησιν ταύτην τῶν ἐπαρχιωτῶν Ἄρτης, καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅταν θὰ ἔχωμεν νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ παρατάσεως τῆς ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολῖται ἐκ Καρδίτσης διὰ τηλεγραφήματός των παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν, ὅπως ἐπιψηφισθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν τάχιστα ἡ ἑλληνοαιγυπτιακὴ σύμβασις. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Παμίσου διὰ ψηφίσματός του ἐξαιτεῖται, ἵνα τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Παμίσου ὑποχρεωθῇ διὰ νόμου καὶ καταβάλῃ τὴν ἀπαιτουμένην κατ’ ἔτος δαπάνην διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ Γυμνασίου Μεσσήνης. Οἱ κ. πρώην βουλευταὶ Μαυροκέφαλος (Ἰθάκης) καὶ Σπινέλης (Κραναίας) παρακαλοῦσι νὰ τοῖς δοθῇ ἡ βουλευτική των ἀποζημίωσις τῆς Ιʹ Περιόδου τῆς Βουλῆς, καθ’ ἣν διετέλεσαν βουλευταὶ καὶ δὲν ἔλαβον ἀποζημίωσιν. Ὁ Κωνστ. Κορωναῖος, πρώην ἐπιτηρητὴς τῶν ἁλικῶν Λευκάδος, καταγγέλλει διαφόρους παρεκτροπὰς τῶν ἐκεῖ δικαστικῶν ἀρχῶν καὶ τοῦ ταμίου. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§4ΠΕΤΡΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ προαναγγελθέντα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νομοσχέδια «περὶ στοιχειώδους ἢ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως», ἐξ ἄρθρων 78, καὶ «περὶ διδακτικῶν βιβλίων», ἐξ ἄρθρων 20.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 101–102). Ὁ κ. Σάκκης ἔχει τὸν λόγον.

§6ΣΑΚΚΗΣ. Ἐπειδὴ εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς ἀναγράφεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς καὶ τὸ μισθολόγιον αὐτῶν, διὰ τοῦτο ἀναγκάζομαι νὰ ζητήσω τὴν τροποποίησιν τῶν ἄρθρων τούτων τοῦ Κανονισμοῦ, καθόσον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ τὰ λοιπὰ μέλη τοῦ Προεδρείου φρονοῦσιν, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ ἐλαττωθῶσιν αἱ μισθοδοσίαι ὑπαλλήλων τινῶν τῆς Βουλῆς. Διὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης τοῦ Κανονισμοῦ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων μένει περίπου ὁ αὐτὸς, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν, ὅτι θέσεις τινὲς μεταβάλλουσιν ὀνομασίαν, καὶ ἐλαττοῦται ἡ μισθοδοσία ὅλων ἐν γένει τῶν ὑπαλλήλων, πλὴν τῶν τοῦ Στενογραφικοῦ γραφείου καὶ τῶν τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, οἱ ὁποῖοι τυγχάνουσιν ἀρχαῖοι καὶ δυσαναπλήρωτοι, καὶ ἑπομένως δύσκολον ἦτο, ἐὰν ἠλαττοῦτο ἡ μισθοδοσία αὐτῶν, νὰ παραμείνωσιν ἐν τῇ θέσει των. Κατὰ τὸν τροποποιούμενον Κανονισμὸν, ἐπέρχεται οἰκονομία περὶ τὰς 7–8 χιλιάδας δραχμῶν.

§7ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐκ μισθοδοσιῶν;

§8ΣΑΚΚΗΣ. Βεβαίως. Ἐπέρχονται αὐξομειώσεις τινὲς, καὶ ἡ διάρκεια ἐκτάκτων τινῶν ὑπαλλήλων ἀπὸ ἀπὸ ἐνιαυσίας γίνεται ἑξάμηνος.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 103).

§10Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Αἱ πιστώσεις αἱ χορηγηθεῖσαι διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1893 διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δανείων τοῦ Κράτους δὲν ἐπήρκεσαν. Ἐξεδόθη Β. Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐχορηγήθη ἀναπληρωτικὴ πίστωσις, καὶ ἤδη ζητεῖται νὰ κυρωθῇ αὕτη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895. Εἶχε προσκληθῆ διὰ νὰ ἐπιβλέπῃ τὰς ἀκτὰς τοῦ Κράτους καὶ τὰ ἰχθυοτροφεῖα εἷς ἀλλοδαπὸς ἰχθυολόγος. Διὰ τὰ ἔξοδα τῆς ἀφίξεως καὶ ἐπανόδου αὐτοῦ, δι’ ὁδοιπορικὰ καὶ μελέτας προκατεβλήθησαν ἀπὸ τὸν ταμίαν 2,000 δραχμαί...

§11ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πότε;

§12Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ τὸ 1894... Ἑπομένως ζητεῖται πίστωσις διὰ τοῦτο. Καταθέτω τὸ νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου ἐμνήσθην χθὲς, ἀγορεύων εἰς τὴν Βουλὴν, τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνακαλοῦνται πᾶσαι αἱ κεχορηγημέναι ἄδειαι πρὸς συνομολόγησιν δανείων, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐγένετο χρῆσις αὐτῶν. Ἐννοεῖται ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν ἐκτείνονται καὶ ἐπὶ τῶν ὁμολογιῶν τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης, αἵτινες διετέθησαν.

§13ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε ἀνανεώσεις ἐπιτρέπει;

§14Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα. Κατὰ τὸ 1894 ὡσαύτως, ὅτε παρῃτήθη ὁ γενικὸς ἐν Λονδίνῳ πρόξενος, ἠναγκάσθη ἡ Πρεσβεία νὰ προσλάβῃ ἔκτακτον ὑπάλληλον, διὰ νὰ διευθετήσῃ τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν προσωρινῶς, μέχρις οὗ ἡ Κυβέρνησις φροντίσῃ περὶ τοῦ διορισμοῦ τοῦ διαδόχου τοῦ παραιτηθέντος. Διὰ τὸν ὑπάλληλον τοῦτον καὶ δι’ ἐνοίκια ἐδαπανήθησαν 145 λίραι καὶ 14 σελλίνια, τοῦ ἰσοτίμου τῶν ὁποίων εἰς δραχμὰς τὴν πληρωμὴν θέλει νομιμοποιήσει τὸ εἰσαγόμενον νομοσχέδιον. Καταθέτω καὶ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ Ἀρχηγείου τῆς Χωροφυλακῆς.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντα νομοσχέδια θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 104–108).

§16ΡΩΜΑΣ. Μετὰ τὸν ὁριστικὸν καταρτισμὸν τῆς Βουλῆς, θεωρῶ ἓν τῶν ἱερωτέρων καθηκόντων μου νὰ σπεύσω, ὅπως ἐκφράσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ζακύνθου, τὴν βαθυτάτην εὐγνωμοσύνην τῆς σεισμοπαθοῦς πατρίδος μου πρὸς τοὺς φιλανθρώπους τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ ἐπὶ τῇ μεγάλῃ γενναιοδωρίᾳ αὐτῶν κατὰ τὴν θεομηνίαν τοῦ 1893. Ἐπίσης καθῆκόν μου θεωρῶ νὰ ἐκφράσω τὰς εὐχαριστίας τῆς πατρίδος μου πρὸς τὰ μέλη τῆς πρὸς συλλογὴν ἐράνων ἐπιτροπῆς, ἅτινα μετ’ ἀξιεπαίνου ζήλου εἰργάσθησαν, ὅπως ἡ συνεισφορὰ ἀνέλθῃ εἰς κολοσσιαῖον ὄντως ποσόν. Ἀλλὰ ῥητὴν ἐντολὴν ἔχω παρὰ τῆς κατεστραμμένης πατρίδος μου νὰ ζητήσω ἀπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ καὶ παρακαλέσω αὐτὸν, ὅπως εὐαρεστούμενος φροντίσῃ, ἵνα δοθῇ λογοδοσία λεπτομερὴς τῆς διαχειρίσεως τῶν μεγίστων ποσῶν, ἅτινα ἀπεστάλησαν εἰς τὴν κεντρικὴν ἐπιτροπήν. Τὴν λογοδοσίαν ζητῶ, διότι εἶναι ἐπεῖγον νὰ χυθῇ ἐπὶ τέλους φῶς, καὶ ἄπλετον μάλιστα, ἐπὶ ὑποθέσεως, ἥτις κρατεῖ τὴν κοινωνίαν τῆς Ζακύνθου ἀνάστατον ἀπὸ δύο ἤδη ἐτῶν. Κολακεύομαι δὲ νὰ πιστεύω, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι ἡ λογοδοσία τὸ ταχύτερον θέλει δοθῆ, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ μάθωμεν πόσα ἀκριβῶς εἰσεπράχθησαν καὶ πῶς διετέθησαν αἱ συνδρομαὶ τῶν ἀπανταχοῦ τῆς γῆς φιλανθρώπων, καὶ ἀπονεμηθῇ οὕτω κατὰ τὸ δίκαιον ἑκάστῳ ἡ προσήκουσα εὐθύνη ἐπὶ διαχειρίσει, ἥτις οὐδεμίαν σχεδὸν τῶν πολυειδῶν πληγῶν τῆς κατεστραμμένης πατρίδος μου ἠδυνήθη νὰ ἐπουλώσῃ.

§17ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε ἐγγράφως τὴν ἐπερώτησίν σας.

§18Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἀκριβῶς ἐπὶ τῆς ἰδέας τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν δύναμαι νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ ὀλίγας λέξεις ἐν γένει περὶ δικαιώματος τιμαλφεστάτου τῶν ἀντιπροσώπων, περὶ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπερωτήσεως. Γίνεται παραγνώρισίς τις ὡς πρὸς τὰς ἐπερωτήσεις, διότι εἰς ὅλας δίδεται ὁ χαρακτηρισμὸς τῆς ἐπερωτήσεως, ἐνῷ ὑποβάλλονται ἐρωτήσεις, ἐπερωτήσεις καὶ συστάσεις. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ὑποβάλλωνται αἱ ἐπερωτήσεις ἐγγράφως, εἶναι ὀρθοτάτη. Λαμβάνω λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐγγράφως δύο ἐρωτήσεις καὶ μίαν σύστασιν. Παραπονούμεθα ὅτι δι’ ἔλλειψιν χρημάτων δὲν ἔχομεν ὁδοὺς, διότι ἐγένετο κακὴ χρῆσις τῶν χρημάτων τῆς ὁδοποιΐας καὶ ἐν γένει τῶν δημοσίων ἐσόδων· ἀλλὰ τὸ παράπονον καθίσταται πολὺ μεγαλύτερον, ὅταν δὲν δύνανται νὰ κατασκευασθῶσιν ὁδοὶ καὶ ὑπαρχόντων τῶν χρημάτων. Τὸ Πήλιον ἠδικήθη μεγάλως, ὡς ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀναπτύξω, εἰς τὴν ὁδοποιΐαν. Μεθ’ ὅλην τὴν ἀγάπην καὶ τὴν στοργὴν, τὴν ὁποίαν ἔδειξεν ἡ ἐπαρχία Βόλου εἰς τὴν κομματικὴν ἐκείνην μερίδα, ἥτις ἐκυβέρνησε τὸν τόπον ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, οὔτε ἡ ἐγγυτέρα τοῦ Βόλου καὶ ἴσως μία τῶν ὡραιοτέρων κωμοπόλεων τοῦ Πηλίου, ἡ Πορταριὰ, δὲν κατωρθώθη νὰ ἑνωθῇ μετὰ τοῦ Βόλου. Εὑρέθη ὅμως συμπατριώτης, ὁ ἀείμνηστος Π. Βασάνης, ὅστις διέθεσε τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν, αὐτὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος διέθεσε μέγα ποσὸν πρὸς κατασκευὴν καὶ Ναυτικῆς Σχολῆς. Καὶ περὶ μὲν Ναυτικῆς Σχολῆς δὲν πρόκειται σήμερον νὰ γείνῃ λόγος, ἀλλ’ ὑποβάλλω ἐρώτησιν, διατὶ, ἐνῷ ὑπάρχουσι τὰ χρήματα, δὲν ἐγένετο δημοπρασία ἀποτελεσματική· ἢ, κατ’ ἄλλην ἔκφρασιν, ἐγένοντο τρεῖς δημοπρασίαι διὰ τὴν ὁδὸν ταύτην, ἅπαξ ἐν Λαρίσῃ καὶ δὶς ἐν Ἀθήναις, ἄνευ ἀποτελέσματος. Ἐπὶ τρία ἔτη καταγίνονται οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ἤτοι τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον τῆς Πορταριᾶς, καὶ δὲν κατέληξαν εἰς ἀποτέλεσμα! Πρὸ δύο ἢ τριῶν μηνῶν εἶχεν ὁρισθῆ ἡ δημοπρασία ἐν Ἀθήναις, ἀλλὰ κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν παρετηρήθη, ὅτι δὲν εἶχε ληφθῆ ἡ πρόνοια, πῶς θὰ ἐπληρόνετο ὁ ἐργολάβος,—διότι τὰ χρήματα ὑπῆρχον εἰς Αἴγυπτον.—Ὡρίσθη διὰ τὴν 27ην Μαΐου, ἦλθον καὶ πάλιν οἱ ἐργολάβοι, ἀλλὰ καὶ πάλιν ἀπῆλθον ἄπρακτοι, διότι ἀπουσίαζεν ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς. Ἤδη μανθάνω, ὅτι προεκηρύχθη ἡ δημοπρασία διὰ τετάρτην φορὰν, καὶ διὰ νὰ προλάβω τὴν τετάρτην ἀναβολὴν, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐρωτήσῃ, τίς ὁ ὑπαίτιος τῆς τελευταίας ἀναβολῆς, καὶ ἂν ἐτιμωρήθη. Ἐπίσης ἔχω ἀνάγκην πληροφορίας τινὸς ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, πόσοι ἔμμισθοι πάρεδροι εἶναι ἐν ἐνεργείᾳ, καὶ εἰς πόσους ἐξ αὐτῶν ἔχουσιν ἀνατεθῆ τὰ καθήκοντα τοῦ ἀντεισαγγελέως, κατὰ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νόμου τῆς 1ης Ὀκτωβρίου 1892, καὶ ἀπὸ τίνος ἐποχῆς ἑκάστῳ αὐτῶν. Ἀνέγνων εἰς αἰγυπτιακὰς ἐφημερίδας καὶ εἰς ἑλληνικὰς, ὅτι ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ ὑποχρεώσῃ εἰς στράτευσιν τοὺς ἐν τῇ ἡγεμονίᾳ τῆς Αἰγύπτου γεννηθέντας καὶ τοὺς ἐκ τῶν τουρκικῶν ἐπαρχιῶν καταγομένους Ἕλληνας. Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ βεβαιώσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν τὰ ἐν ταῖς αἰγυπτιακαῖς καὶ ἀθηναϊκαῖς ἐφημερίσι γραφέντα ἦναι ἀληθῆ. Ἐπειδὴ δὲ ὁ λόγος περὶ τῆς Αἰγύπτου, λαμβάνων ἀφορμὴν καὶ ἐκ τηλεγραφήματος ἀναγνωσθέντος πρὸ μικροῦ, πρὸς δὲ καὶ ἐκ τηλεγραφημάτων ἀποσταλέντων πρὸς ἐμὲ καὶ πρὸς ἄλλους ἀξιοτίμους συναδέλφους, παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ σπεύσῃ εἰς τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Αἰγύπτου. Ὡς γνωρίζομεν ἐκ τοῦ τύπου, κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς ὑπεγράφησαν τρεῖς συμβάσεις, ἡ μία μετὰ τῆς Αἰγύπτου, ἡ ἄλλη μετὰ τῆς Ῥωσσίας καὶ ἡ τρίτη μετὰ τοῦ Βελγίου, ἅπασαι μεγάλης σπουδαιότητος, ἀλλ’ ἴσως ἡ σπουδαιοτέρα ἐξ αὐτῶν εἶναι ἡ μετὰ τῆς Αἰγύπτου. Οἱ τηλεγραφήσαντες γνωρίζουσιν εἰς ἐμὲ γεγονότα, τὰ ὁποῖα καλῶς γνωρίζω, διότι καὶ κατὰ τὴν ΙΒʹ Βουλευτικὴν περίοδον ἔλαβον τὴν τιμὴν περὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος νὰ ὁμιλήσω. Ὡς ἡ Βουλὴ γινώσκει, διὰ συμβάσεως ἐμπορικῆς ἀπὸ 3 Μαρτίου 1884 ἐπετράπη ἡ εἰσαγωγὴ καπνῶν εἰς τὴν Αἴγυπτον. Ἡ σύμβασις αὕτη κατηγγέλθη ὡς λήξασα τὴν 3 Μαρτίου 1891. Πρὸ τεσσάρων ἐτῶν μεγάλη ζημία ἐγένετο εἰς τὴν παραγωγὴν καὶ εἰς τὸ ἐμπόριον τῶν καπνῶν. Πολλοί, ἐπωφελούμενοι τῆς μὴ ἀνανεώσεως τῆς συμβάσεως, προέθησαν εἰς μεγάλας παρακαταθήκας καὶ ἠμπόδιζον τὰς διαπραγματεύσεις, κατίσχυσεν ὅμως τὸ συμφέρον τὸ γενικὸν, καὶ ἐπὶ τέλους ὑπεγράφη ἡ σύμβασις, ἤδη ὅμως ἐργάζονται, ὅπως μὴ ψηφισθῇ αὕτη. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν ἀπὸ τοῦδε νὰ ἔχω γνώμην περὶ τῆς συμβάσεως, πρὶν ὑποβληθῇ αὕτη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ γείνῃ περὶ αὐτῆς συζήτησις, διότι ἡ ἐμπορικὴ αὕτη σύμβασις περιλαμβάνει καὶ πολλὰ ἄλλα ζητήματα. Ἐκ τῶν πληροφοριῶν μου γνωρίζω, ὅτι τόσον ἐν Αἰγύπτῳ, ὅσον καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας, ἔνθα καλλιεργεῖται ὁ καπνὸς, ἀνεπτύχθησαν δύο γνῶμαι, ἢ μᾶλλον ὅσοι εἶναι καπνοπαραγωγοὶ καὶ καπνέμποροι ἐκτὸς τῆς Αἰγύπτου εἶναι ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως, ἀλλὰ ὑπάρχουσι καί τινες, ἔχοντες τὸ ἐναντίον συμφέρον. Οὕτως ἢ ἄλλως ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως τῆς συμβάσεως ταύτης παραβλάπτει σημαντικὰ, διότι ἐπὶ τέσσαρα ἔτη αἱ ἀποθῆκαι εἶναι πλήρεις ἐν Θεσσαλίᾳ, προαγγέλλεται δὲ καὶ καλὴ ἐσοδεία. Εἰς ἐποχὴν λοιπὸν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν ἀπασχολεῖ σπουδαίως ἡ ἀνόρθωσις τῶν οἰκονομικῶν καὶ ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν ἐθνικῶν πόρων, νομίζω ὅτι ἓν ἐκ τῶν πρώτων θεμάτων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐπασχολήσωσι τὴν Βουλὴν, εἶναι καὶ ἡ συζήτησις τῆς συμβάσεως ταύτης.

§19Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ δὲν συνῆλθον οὐδὲ σήμερον εἰς συνεδρίασιν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ καλέσητε αὐτὰ καὶ αὖθις, ἵνα προβῇ ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὰς ἐργασίας της.

§20ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ, ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἤθελον σπεύσει νὰ ἐργασθῶ, ἀλλὰ δὲν ἔλαβον πρόσκλησιν.

§21Ι. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Οὔτε εἰς ἐμὲ ἐστάλη πρόσκλησις.

§22ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ ἐκ τοῦ γραφείου τῆς Βουλῆς ἔλαβον τὴν πληροφορίαν, ὅτι προσεκλήθημεν σήμερον πρὸς συνεδρίασιν, ἀλλ’ αἱ προσκλήσεις, δοθεῖσαι εἴς τινα τῶν κλητήρων πρὸς διανομήν, δὲν διενεμήθησαν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ προσεκάλεσα χθὲς τοὺς κυρίους Βουλευτάς, τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν ἐπιτροπήν, νὰ συνέλθωσι σήμερον τὴν 10 π. μ. ὥραν. Ἐπειδὴ δὲν κατωρθώθη τοῦτο, παρακαλῶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ συνέλθωσιν αὔριον κατὰ τὴν αὐτὴν ὥραν.

§24ΡΑΛΛΗΣ. Καλλίτερον εἶναι, κύριε Πρόεδρε, τὴν 4 μ. μ.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλοῦνται λοιπὸν τὰ μέλη τῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς νὰ συνέλθωσιν αὔριον τὴν 4 ὥραν μ. μ.

§26Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ παρακαλέσητε τὰ μέλη καὶ τῶν ἄλλων ἐπιτροπῶν, ἵνα προβῶσιν εἰς τὴν προεξέλεγξιν τῶν νομοσχεδίων, διότι τὸ μέρος τοῦτο τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐργασίας χωλαίνει ἀπὸ πολλοῦ.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ καὶ τῶν λοιπῶν ἐπιτροπῶν τὰ μέλη νὰ συνέλθωσιν αὔριον κατὰ τὴν αὐτὴν ὥραν. Ὁ κ. Κόρπας ἔχει τὸν λόγον.

§28ΚΟΡΠΑΣ. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος συνήφθη σύμβασις μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Πανελληνίου Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας πρὸς διατήρησιν ἀγόνων τινῶν γραμμῶν κατὰ τὸν νομόν Κυκλάδων καὶ τὰς νήσους τῶν Σποράδων. Ἡ σύμβασις αὕτη ἀτυχῶς ἰσχύει δι’ ἓν μόνον ἔτος· μετ’ ὀλίγας ἡμέρας τὸ ἔτος τοῦτο λήγει, καὶ εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ ἴδωμεν τὰς νήσους ταύτας εἰς πλήρη ἀποκλεισμόν. Μεταξὺ τῶν νήσων, αἵτινες ὠφελήθησαν ἐκ τοῦ εὐεργετήματος τούτου, εἶναι καὶ ἡ νῆσος τῆς Κύθνου, χάριν τῶν ἰαματικῶν λουτρῶν τῆς ὁποίας πολλοὶ ἄνθρωποι συχνάζουσι κατ’ ἔτος εἰς αὐτήν. Ἐὰν ἑπομένως ἤδη, κατὰ τὴν ὥραν ταύτην τοῦ ἔτους, διακοπῇ ἡ μετὰ τῆς νήσου συγκοινωνία, μεγάλη ζημία θέλει ἐπέλθει καὶ εἰς τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην τῶν λουτρῶν καὶ εἰς τοὺς κατοίκους τῆς νήσου. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι ὑπάρχει ἰδιωτικόν τι ἀτμόπλοιον, μικρᾶς χωρητικότητος, τὸ ὁποῖον προσεγγίζει ἐνίοτε, ἀλλ’ ἡ προσέγγισις αὕτη δὲν εἶναι ὑποχρεωτική, διότι δὲν ὑπάρχει σύμβασις. Ὥστε θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος κατάγεται ἐξ ἐπαρχίας, ἥτις στερεῖται τῶν μέσων τούτων τῆς συγκοινωνίας, καὶ ἑπομένως εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ καλῶς τὰ ἐκ τῆς ἐλλείψεως ταύτης κακὰ, νὰ μεριμνήσῃ ὅσον τάχος εἴτε πρὸς ἀνανέωσιν τῆς συμβάσεως, εἴτε πρὸς παράτασιν αὐτῆς, μέχρις οὗ ληφθῇ ὁριστικόν τι μέτρον. Ἐπειδὴ δὲ ὁ λόγος περὶ διατηρήσεως τῆς συμβάσεως καὶ γραμμῶν ἀγόνων, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν, κατὰ τὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ περὶ τούτων προσεχῶς, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἀτμόπλοιον τῆς αὐτῆς Πανελληνίου Ἑταιρίας, ἀναχωροῦν ἐκ Πειραιῶς, μεταβαίνει εἰς Σῦρον καὶ Σίφνον καὶ διέρχεται ἔμπροσθεν τῆς νήσου Σερίφου. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοῦτο καὶ νὰ φροντίσῃ νὰ προσεγγίζῃ τὸ ἀτμόπλοιον καὶ εἰς Σέριφον· ἀλλ’ ἂν νομίζῃ ὅτι τοῦτο εἶναι δυσχερές, παραιτοῦμαι τῆς συστάσεως ταύτης, ἐμμένων εἰς τὴν πρώτην μου σύστασιν, καθόσον διὰ τῶν ἀτμοπλοίων τούτων διατηρεῖται τὸ ταχυδρομεῖον.

§29ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ ζήτημα, περὶ οὗ ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτής, εὑρίσκεται ὑπὸ μελέτην.

§30Δ. Ε. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, χρονολογουμένη ἀπὸ τοῦ 1893, δι’ ἧς ἐντέλλονται οἱ νομάρχαι, εἰσαγγελεῖς καὶ εἰρηνοδίκαι, ὅπως, συνεννοούμενοι μετὰ τῶν κατὰ τόπους φρουράρχων, ὁρίσωσι τὰς ὥρας τῆς ἐπισκέψεως τῶν φυλακῶν, ἥτις ἐπιτρέπεται νῦν τρὶς τῆς ἑβδομάδος καὶ ἀνὰ δύο ὥρας καθ’ ἑκάστην. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μεταῤῥυθμίσῃ τὴν διάταξιν ταύτην τῆς ἐγκυκλίου καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐπίσκεψιν τῶν φυλακῶν καθ’ ἑκάστην, ἔστω καὶ ἀνὰ δύο ὥρας, καταργήσῃ δὲ ἐν ταὐτῷ καὶ τὴν διατύπωσιν τῆς προμηθείας ἀδείας ἀπὸ τὰς κατὰ τόπους ἁρμοδίας ἀρχὰς, ἀφοῦ ἡ χορηγουμένη ἄδεια οὐδένα ἐκπληροῖ σκοπόν. Ἀρκεῖ νὰ χορηγήσητε εἰς τὸν ἀρχιφύλακα τῶν φυλακῶν τὴν ἄδειαν νὰ ἐνεργῇ τακτικὴν σωματικὴν ἔρευναν ἐπὶ ἑκάστου ἐπισκέπτου. Διὰ τοῦ μέτρου τούτου, διαβεβαιῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι θ’ ἀνακουφίσῃ σπουδαίως τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ ἐπισκέπτωνται τοὺς καταδίκους ἐκ τῆς δικαίας ἀγανακτήσεως, τὴν ὁποίαν αἰσθάνονται, καὶ οἱ ὁποῖοι συμβαίνει πολλάκις νὰ ἔρχωνται ἐκ τῶν χωρίων αὐτῶν πρὸς τοῦτο ἐκ πολὺ μακρυνῶν ἀποστάσεων καί, μὴ δυνάμενοι νὰ προμηθευθῶσιν ἄδειαν πρὸς ἐπίσκεψιν, νὰ μένωσιν ἐκεῖ ἐπὶ δύο καὶ τρεῖς ἡμέρας, διὰ νὰ κατορθώσωσι νὰ ἴδωσι τὸν ἐν τῇ φυλακῇ κρατούμενον συγγενῆ ἢ φίλον των. Ἐπιπροσθέτως δὲ παρακαλῶ, ἵνα, εἰ δυνατὸν, εἰς τὴν νέαν του ταύτην ἐγκύκλιον ποιήσηται μνείαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως οἱ ἀρχιφύλακες τῶν φυλακῶν δεικνύωσι ποιάν τινα εὐγένειαν ἐν τῇ συμπεριφορᾷ αὐτῶν πρὸς τοὺς προσερχομένους εἰς τὰς φυλακάς, διότι πολλοὶ ἔχουσι λόγον νὰ παραπονῶνται διὰ τὴν τοιαύτην ἔλλειψιν.

§31ΣΧΙΝΑΣ. Δὲν ἐπεθύμουν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν κατὰ τὰς ἐπειγούσας ταύτας περιστάσεις, ἀλλ’ ὡς εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὑπάρχουσαι πληγαὶ εἰς τὸ ἔθνος, καὶ δὴ εἰς αὐτὰς τὰς Ἀθήνας, μὲ ἀναγκάζουσι νὰ λάβω τὸν λόγον σήμερον καὶ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ ἅπαντα τὸν φάκελλον μετὰ τῶν σχετικῶν ἐκθέσεων, τὸν ἀφορῶντα εἰς τὸν λεγόμενον ὑπόγειον σιδηρόδρομον· καὶ τοῦτο, διότι ἐνταῦθα δὲν ἔχομεν καθῆκον, Κύριοι, νὰ νομοθετῶμεν μόνον, ἀλλὰ κυρίως νὰ ἐλέγχωμεν, ἂν τὰ νομοθετηθέντα ἐξεπληρώθησαν. Τοιοῦτον καθῆκον ὀφείλομεν νὰ ἐπιτελέσωμεν καὶ πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων ἡμῶν καὶ διὰ νὰ ἴδωμεν ἐκ τῶν ἐκθέσεων τῶν διαφόρων ἐπιτροπῶν, ἂν τὸ συντελεσθὲν ἔργον παρέχῃ τὴν ἀπαιτουμένην στερεότητα, ἵνα εὑρίσκηται εἰς κυκλοφορίαν. Καταθέτω δὲ πρὸς τοῦτο καὶ γραπτὴν τὴν ἐπερώτησιν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔδωκε δείγματα ἀποκεντρώσεως καὶ ἀνεξαρτησίας, ἐν τῇ προτέρᾳ δ’ αὐτοῦ πρωθυπουργίᾳ ἔδωκε δείγματα μεγίστης στοργῆς πρὸς τὴν χώραν τοῦ Πηλίου. Ὀφείλω δημοσίᾳ νὰ ὁμολογήσω, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν δεκατετραετὲς σχεδὸν διάστημα οὐδεμία ἐκ τῶν Κυβερνήσεων ἐπροθυμοποιήθη νὰ ἐκτελέσῃ οὐδὲ τὸ ἐλάχιστον ἔργον εἰς τὴν ὡραίαν τοῦ Πηλίου χώραν. Ὀνομάζω δὲ τὴν χώραν ταύτην ὡραίαν, διότι οὐ μόνον ἐγώ, ὁ ὁποῖος διῆλθον ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ ὅλοι οἱ ξένοι, καὶ αὐτὸς ἔτι ὁ Διάδοχος τῆς Σαξωνίας, ἐθαύμασαν τὴν καλλονὴν τοῦ Πηλίου. Δὲν δύνασθε νὰ φαντασθῆτε χώραν ὡραιοτέραν τῆς τοῦ Πηλίου, χώραν, τὴν ὁποίαν καὶ αὐτοὶ οἱ Θεοὶ ἐξέλεξαν ὡς αἴθουσαν πρὸς τέλεσιν τῶν γάμων τοῦ Πηλέως μετὰ τῆς Θέτιδος. Ἀπὸ τῆς θαλάσσης αὐτῆς μέχρι τῆς ὑψηλοτέρας κορυφῆς τοῦ ὄρους ἡ χώρα εἶναι σύνδενδρος καὶ κατάῤῥυτος. Ἐνῷ δὲ οἰκεῖται ὑπὸ 65–75 περίπου χιλιάδων φιλέργων, φιλοπόνων καὶ λίαν ἀνεπτυγμένων κατοίκων, καὶ μολονότι ὁ πληθυσμὸς οὗτος εἶναι λίαν πυκνὸς, οὐδὲν ἔργον συγκοινωνίας συνετελέσθη, τὰ δὲ ὡραῖα τῆς χώρας ταύτης καὶ ποικίλα προϊόντα, τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς μέγιστον ποσὸν, διότι ἡ ἐλαιοδεκάτη μόνη κατὰ τὸ 1879 ἐξεχωρήθη ὡς ἐνοίκιον ὑπὸ τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ποσὸν τῶν 29 χιλιάδων τουρκικῶν λιρῶν, ἀδικοῦνται, στερούμενα τῶν μέσων τῆς μεταφορᾶς. Παραλείπω τὸ μέγα ποσὸν τῆς παραγωγῆς τῶν γεωμήλων, τῶν μήλων καὶ πλείστων ἄλλων ὀπωρῶν, αἱ ὁποῖαι κατακλύζουσιν ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Ἐν τοσούτῳ ὁ τόπος αὐτὸς, ὁ ὁποῖος εἶναι λίαν ἀνεπτυγμένος, τοῦ ὁποίου τὰ χωρία κατοικοῦνται ὑπὸ 4, 6 καὶ 8 χιλιάδων κατοίκων, καὶ ἔχουσιν οἰκοδομὰς ἐφαμίλλους πρὸς τὰς τῶν πρωτευουσῶν πολλῶν νομῶν τῆς Ἑλλάδος, τὰ χωρία ταῦτα οὐδεμίαν ἔχουσι συγκοινωνίαν. Ἡ χώρα διακόπτεται ὑπὸ βαθυτάτων καὶ λίαν δυσβάτων χαραδρῶν, κατὰ δὲ τὸν χειμῶνα καλύπτεται ὑπὸ χιόνων ὕψους μέχρι τεσσάρων μέτρων, αἱ δὲ ἐπὶ τῶν κλιτύων αὐτοῦ κείμεναι γραφικαὶ κωμοπόλεις ἀποκλείονται καθ’ ὁλοκληρίαν, ἀλλοίμονον δὲ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν κατώρθωσαν ἐγκαίρως νὰ συγκομίσουν τὰ διὰ τὸν χειμῶνα χρειώδη! Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐμφορεῖται, φρονῶ, ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ αἰσθήματος, καὶ εὐελπιστῶ, ὅτι θέλει συντελέσει εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς χώρας ταύτης· ἀλλ’ ἡ καλή του αὕτη θέλησις, ἕνεκα τῆς σπατάλης τοῦ χρήματος τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας, θὰ προσκόψῃ κατὰ πετρῶν καὶ βράχων, καὶ φοβοῦμαι ὅτι οὐδὲ μετὰ τριακονταετίαν οἱ κάτοικοι τοῦ Πηλίου δὲν θέλουσιν ἴδει συγκοινωνίαν. Τὸ σπουδαῖον τοῦτο καὶ λίαν ἐνδιαφέρον ζήτημα, ὡς μηχανικὸς, ἐθεώρησα ἀπαραίτητον νὰ μελετήσω ἐγὼ αὐτὸς, κατώρθωσα δὲ νὰ καταρτίσω νομοσχέδιον, δι’ οὗ διὰ μικρᾶς ἐτησίας ἀρωγῆς τῆς Κυβερνήσεως καί τινων προσόδων, τὰς ὁποίας κατονομάζω ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, δυνάμεθα ἐντὸς τετραετίας νὰ ἔχωμεν ἁμαξιτὴν συγκοινωνίαν εἰς τὰ χωρία τοῦ Πηλίου. Ἴσως φαίνεται ὑμῖν παράδοξον, καὶ ἐν τούτοις ὑπόσχομαι, ὅτι διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου ἐντὸς τετραετίας μόνης δύνανται νὰ κατασκευασθῶσιν ἅπασαι αἱ ἀναφερόμεναι ὁδοὶ, καὶ οὕτως ἡμεῖς αὐτοὶ σὺν Θεῷ θὰ δυνηθῶμεν νὰ μεταβῶμεν ἐκεῖσε, καὶ νὰ διατρέξωμεν τὴν ὡραίαν ταύτην χώραν, τὸ ἀληθὲς Τυρόλον, τὴν ἀληθῆ Ἑλβετίαν τῆς Ἑλλάδος, ἣν τότε πολλοὶ ἔκ τε τῆς ἡμεδαπῆς καὶ ἀλλοδαπῆς θέλουν ἐπισκέπτεσθαι, καὶ διὰ τῶν ἐπισκέψεών των θέλουν συντελεῖ εἰς τε τὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὴν εὐημερίαν τῆς χώρας.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Βόλου ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 109).

§33ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἀπόντα κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, καταθέτω ἐπερώτησιν.

§34ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ.

§35ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλεῖται ὁ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐπὶ τίνι λόγῳ ἀνεκλήθη διὰ τοῦ ἀπὸ 3 Ἰουνίου ἐ. ἔ. Β. Διατάγματος τὸ ἀπὸ 24 Μαΐου ἐ. ἔ. ὅμοιον περὶ διορισμοῦ τοῦ Νικολάου Παπανδρέου ὡς συμβολαιογράφου Μεγαλοπόλεως. «Νὰ εὐαρεστηθῇ δὲ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν: αʹ) τὸ τηλεγράφημα αὐτοῦ περὶ μὴ ὁρκίσεως τοῦ Νικολάου Παπανδρέου πρὸς τὸν Πρόεδρον καὶ Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Τριπόλει Πρωτοδικῶν, καὶ βʹ) τὴν ἀπόφασιν τοῦ Πρωτοδικείου Τριπόλεως, δι’ ἧς ἀπεφήνατο τοῦτο, ὅτι δὲν πρέπει, νὰ γείνῃ δεκτὸς πρὸς ὅρκισιν ὁ ἐν λόγῳ συμβολαιογράφος.» (Ἐνταῦθα προσελθόντες ὀμνύουσιν ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον οἱ βουλευταὶ Θηβῶν Στέφ. Σκουλούδης καὶ Γ. Πετούσης).

§36ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μεταξὺ τῶν διανεμηθέντων νομοσχεδίων ὑπάρχει καὶ τὸ περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. Ἡ ἔκθεσις, ἡ συνοδεύοντα αὐτό, δικαιολογεῖ τὴν εἰσαγωγὴν αὐτοῦ, δὲν δίδει ὅμως ἀρκετὰς πληροφορίας ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀποτελέσματα τὰ οἰκονομικὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου· διὰ τοῦτο καταθέτω γραπτὴν τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν (ἀναγινώσκει): «Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, περιέχοντα· «αʹ) Ἕκαστον τῶν φορολογικῶν ὅρων, τῶν περιεχομένων ἐν τοῖς ἄρθροις τοῦ καταργουμένου νόμου ͵ΒΝΔʹ, ἐν συγκρίσει πρὸς τοὺς ὅρους τοὺς ἀντικαθιστῶντας αὐτοὺς διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν. «βʹ) Τὰ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κατὰ τὸ 1894 φοιτησάντων φοιτητῶν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ καὶ μαθητῶν ἐν τοῖς Γυμνασίοις καὶ τοῖς Ἑλληνικοῖς Σχολείοις εἰσπραχθέντα ἔσοδα κατὰ τοὺς φορολογικοὺς ὅρους, ὧν προτείνεται ἡ τροποποίησις. «γʹ) Τὰς ἐπὶ τῇ αὐτῇ βάσει προβλεπομένας εἰσπράξεις κατὰ τοὺς διὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου προτεινομένους φορολογικοὺς ὅρους εἰς ἀντικατάστασιν τῶν ἰσχυόντων.» Ὡσαύτως ὑποβάλλω πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν τὰς ἑξῆς ἐπερωτήσεις (ἀναγινώσκει: «Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἐμφαίνοντα· «αʹ) Ἑκάστην τῶν ὁδῶν, τὰ ἔργα τῶν ὁποίων ἀνέλαβον ἐργολάβοι διὰ μειοδοτικῶν δημοπρασιῶν νομίμως ἐγκριθεισῶν, καὶ ὧν μέρος ἢ τὸ ὅλον δὲν ἐξετελέσθη ἤδη. «βʹ) Τίνες ἐκ τῶν διὰ τὰς ὁδοὺς ταύτας μεταξὺ Δημοσίου καὶ ἐργολάβων συμφωνιῶν ἠκυρώθησαν νομίμως, εἴτε τῇ συγκαταθέσει τῶν ἐργολάβων, εἴτε κατὰ τοὺς ὅρους τῆς δημοπρασίας, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. «γʹ) Τίνες ἐκ τῶν συμφωνιῶν τούτων μένουσιν ἐν ἰσχύϊ, ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, καὶ τῶν ὁποίων ἡ ἐξακολούθησις μέχρι τῆς περατώσεως τῶν ἔργων προτείνεται παρὰ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ ὁδοποιΐας. «δʹ) Τίς ἡ δι’ ἑκάστην τῶν ὁδῶν τούτων καταβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ Δημοσίου δαπάνη καὶ τίς ἡ διὰ τὴν περάτωσιν αὐτῆς ἀπαιτουμένη. «Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, ἐμφαίνοντα ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὰς ἐπερχομένας αὐξομειώσεις προσωπικοῦ καὶ μισθοδοσιῶν διὰ τῶν νομοσχεδίων περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ περὶ τοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν Γενικοῦ Λογιστηρίου, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὰς αὐξήσεις προσωπικοῦ καὶ μισθοδοσιῶν, τὰς ἐπερχομένας διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους».

§37ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσιν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ναυτικῶν δήμων τοῦ Κράτους, διότι ἀνέγνωσα εἰς ἐφημερίδα τινὰ περικοπὰς τῆς ἐκθέσεως ταύτης, ἐξ ἧς ἀποδεικνύεται, ὅτι τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον ἐντὸς ὀλίγου θέλει καταστραφῆ, βεβαιῶ δὲ τοῦτο καὶ ἐγὼ, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξα μέλος τῆς ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς. Φαίνεται ὅτι τὰ κεφάλαια τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου διατίθενται σήμερον πρὸς πληρωμὴν τῶν συντάξεων. Ἂν οὕτως ἐξακολουθῇ τὸ ταμεῖον αὐτὸ νὰ πληρόνῃ τὰς συντάξεις, ἂν κατατρώγῃ δηλαδὴ τὰς ἰδίας του σάρκας, τότε μετ’ ὀλίγον θὰ καταστραφῇ αὐτὸ, καὶ οὕτω 6 χιλιάδες οἰκογένειαι τῶν ναυτικῶν δήμων θὰ μείνουν ἄνευ ἄρτου καὶ θὰ ῥιφθοῦν εἰς τοὺς δρόμους. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὴν ἔκθεσιν ταύτην τῆς ἐπιτροπῆς, πρὸς δὲ καὶ τινα νομοσχέδια, συνταχθέντα ὑπὸ τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως, ἀφορῶντα τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον, διότι καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἐπίσης σπουδαῖον, ὡς τὸ σταφιδικόν, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τοὺς ναυτικοὺς δήμους τοῦ Κράτους.

§38ΛΕΒΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Εὐθὺς ὡς παρέλαβον τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἐζήτησα πληροφορίας περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, καθόσον καὶ ἐγὼ ἐγίγνωσκον, ὅτι τὰ μὲν κεφάλαια τοῦ ταμείου εἶχον ἐλαττωθῆ κατὰ πολύ, χεὶρ δὲ εἶχε τεθῆ ἐπ’ αὐτῶν πρὸς πληρωμὴν τῶν συντάξεων τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τοῦ ταμείου τούτου. Καὶ ἀληθῶς ἡ ὑπηρεσία μὲ ἐπληροφόρησεν, ὅτι, μὴ ἐπαρκουσῶν τῶν προσόδων τοῦ ταμείου τούτου πρὸς πληρωμὴν τῶν νομίμων συντάξεων, ἕνεκα τῆς ἐλαττώσεως τῶν πόρων καὶ ἐκ τῆς ἐπελθούσης οἰκονομικῆς καχεξίας, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἄλλων λόγων, τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον καταβάλλει μέρος τῶν ὑποχρεώσεων αὐτοῦ καὶ ἐκ τῶν κεφαλαίων. Ἐζήτησα ἄρα νὰ ἴδω, ἂν τοῦτο ἦναι σύμφωνον πρὸς τὸν νόμον, ἐζήτησα ἀπὸ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου πολλὰς πληροφορίας, ὡς τὸν νόμον περὶ αὐτοῦ καὶ τὴν χρηματικὴν αὐτοῦ κατάστασιν, ἔσομαι ἑπομένως εἰς κατάστασιν νὰ ὑποβάλω τὰς αἰτηθείσας πληροφορίας. Ὡς πρὸς τὰ νομοσχέδια ὅμως, ἅτινα ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ κατατεθῶσι, νομοσχέδια συνταχθέντα τυχὸν ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, νομίζω ὅτι δὲν ἔχομεν ἡμεῖς ὑποχρέωσιν νὰ καταθέσωμεν. Ἂν τοιαῦτα ὄντως συνετάχθησαν, δύνανται δὲ νὰ παράσχωσι φῶτα εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτάς, εὔκολον εἶναι νὰ εὕρωσιν οὗτοι αὐτά.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος εἶναι ἐγγεγραμμένος.

§40ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐζητήθη νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ περὶ ἀναβολῆς τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν νομοσχέδιον.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀνεγράφη. Ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις, δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ.

§42ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προβαίνομεν εἰς τὴν αʹ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναβολῆς τῆς ἡμέρας τῆς ἐνεργείας τῆς ψηφοφορίας πρὸς ἐκλογὴν τῶν νέων δημοτικῶν ἀρχῶν.

§44ΤΡΑΚΑΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ διασαφήσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ διὰ τοὺς παραιτηθέντας δημάρχους, ἂν ἡ παραίτησις δὲν ἦναι χάρτης ἄγραφος, ἢ ἂν πρέπῃ νὰ τεθῇ διάταξις ἐν τῷ νόμῳ ῥητὴ περὶ τούτου.

§45ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§46Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τῆς παρατηρήσεως, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Φθιώτιδος προέβαλε, τὴν ὁποίαν δ’ ἀνέπτυξεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ὀφείλω νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας κατέχω. Ὁ προκάτοχός μου Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, πρὶν ἢ προκαλέσῃ τὸ διάταγμα περὶ προπαρασκευῆς τῆς ἐνεργείας τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν, ἐζήτησε τὴν γνώμην μου. Εἶπον αὐτῷ, ὅτι τὸ διάταγμα πρέπει ἀναγκαίως νὰ ἐκδοθῇ, ἐν ὅσῳ δὲν πρόκειται περὶ μεταβολῆς τῶν νόμων τῶν ἰσχυόντων. Ἐπειδὴ ὅμως ἐνδεχόμενον νὰ ζητηθῇ κατόπιν ἡ μεταβολὴ τοῦ ἰσχύοντος νόμου, παρεκάλεσα τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργείου, ἵνα, ἐὰν ὑποβληθῶσι παραιτήσεις δημάρχων προτιθεμένων νὰ ἐκτεθῶσιν εἰς τὰς ἐκλογὰς, κρατηθῶσιν αὗται ἐκκρεμεῖς, ὡς παρεκάλεσα νὰ κρατηθῶσιν ὡσαύτως ἐκκρεμεῖς καὶ αἱ παραιτήσεις τῶν ὑπαλλήλων. Ὅταν δὲ ἡμεῖς ἤλθομεν εἰς τὴν ἀρχὴν, ἐπειδὴ ἐσκοποῦμεν νὰ προτείνωμεν τὴν ἀναβολὴν τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν, συνεφωνήσαμεν, ἵνα οὐδεμία παραίτησις δημοσίου ὑπαλλήλου γένηται παραδεκτή. Σήμερον π. χ. ὑπεβλήθησαν 15 ὑπαλλήλων παραιτήσεις, ἀλλ’ οὐδεμία ἐγένετο δεκτή, διότι, ἀναβαλλομένων τῶν ἐκλογῶν, δὲν ὑφίσταται πλέον ὁ λόγος, οὗ ἕνεκα ὑπέβαλον τὰς παραιτήσεις των.

§47ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ τεθῇ ἐν τῷ νόμῳ διάταξις, καταργοῦσα τὰς ἐπιδοθείσας παραιτήσεις τῶν νῦν δημάρχων, διότι κατὰ τὸν ὑφιστάμενον νόμον αἱ παραιτήσεις ὑποβάλλονται εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, γίνονται δὲ αὐτοδικαίως δεκταὶ μετὰ 8 ἡμέρας· ἐὰν δὲ δὲν τεθῇ εἰδικὴ διάταξις ἐν τῷ νόμῳ, οἱ παραιτηθέντες δὲν δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς θέσεις των.

§48Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁ νόμος λέγει ῥητῶς, ὅτι, ἐὰν ἐντὸς 8 ἡμερῶν δὲν γείνῃ δεκτὴ ἡ παραίτησις, ὁ ὑποβαλὼν αὐτὴν εἶναι αὐτοδικαίως παρῃτημένος.

§49Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀντιλέγω νὰ τεθῇ διάταξις τοιαύτη, ἀλλ’ ἡ ἑρμηνεία τοῦ νόμου ἤθελεν ἴσως παραστήσει μὴ ἀναγκαίαν τὴν διάταξιν· διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ γένωνται αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαί, οἱ ὑποβαλόντες παραιτήσεις ἦσαν κατὰ τὸν νόμον αὐτοδικαίως παρῃτημένοι, ἀλλ’ ἀφοῦ διὰ νόμου ἀνεβλήθη τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν ἡ ἐνέργεια, ἡ ἀποδοχὴ τῶν παραιτήσεων, ἐκλιπόντος τοῦ νομίμου λόγου αὐτῶν, δὲν ἤθελε κριθῆ πρᾶξις ἀγαθοπιστίας. Ταῦτα ὅμως ἀποτελοῦσιν ἑρμηνείαν, ἡμεῖς δὲ οὐδεμίαν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν, ὅπως προστεθῇ τοιαύτη διάταξις ἐν τῷ νόμῳ.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§51ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1.

§53ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἡ κατὰ τὴν πρώτην Κυριακὴν τοῦ προσεχοῦς μηνὸς Ἰουλίου ἐνεργηθησομένη ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν τῶν νέων δημοτικῶν ἀρχῶν ἀναβάλλεται διὰ τὴν τρίτην Κυριακὴν τοῦ προσεχοῦς μηνὸς Σεπτεμβρίου, ἤτοι τὴν 17 τοῦ μηνὸς τούτου.»

§54ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ λόγοι τοπικοί, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξα ὅτε ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰ τῆς ἐπαρχίας Ἄρτης, καὶ εἰδικώτεροι λόγοι, τοὺς ὁποίους καὶ ἐγὼ ἔθιξα καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς ἀνέπτυξε πρὸ ὀλίγου, μὲ πείθουσιν ὅτι πρέπει νὰ μεταβληθῇ ἡ ἡμέρα, ἥτις ὁρίζεται διὰ τὰς δημαιρεσίας. Νομίζω ὅτι ἡ 17 Σεπτεμβρίου εἶναι ἀκατάλληλος διὰ τὸ πλεῖστον τῆς Ἑλλάδος, ἕνεκα τοῦ τρυγητοῦ, καὶ ὑποστηρίζω τὴν 24 Σεπτεμβρίου, ὅτε λήγει ὁ τρυγητός. Δὲν συμφωνῶ δὲ νὰ παραταθῇ μέχρι 1ης Ὀκτωβρίου, διότι τότε ἠθέλομεν ἀδικήσει τὸ πλεῖστον τῶν πληθυσμῶν τῶν ὀρεινῶν μερῶν, οἵτινες τότε κατέρχονται εἰς τὰς πεδιάδας, τοὐλάχιστον εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, εἰς τὴν Εὐρυτανίαν καὶ ἀλλαχοῦ.

§55ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν τὴν παράτασιν ταύτην, διότι, οἱανδήποτε ἡμέραν καὶ ἂν δεχθῶμεν, θὰ εὕρωμεν τοιαύτας ἀντιῤῥήσεις. Ἡμεῖς ἐνομίσαμεν, ὅτι ἡ προσδιορισθεῖσα διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ καταλληλοτέρα ἐποχή, καὶ φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ἐμμείνῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἡμέραν, ἥτις προσωρίσθη.

§56Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἐμέλλομεν νὰ συναρμολογήσωμεν τὸν προσδιορισθησόμενον χρόνον πρὸς ἐκλογὴν τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν μετὰ τῶν τοπικῶν περιστάσεων ἑκάστης περιφερείας, ἠθέλομεν περιπέσει εἰς κύκλον ἀδιέξοδον, διότι πανήγυρις π. χ. τελεῖται τὴν 24 Σεπτεμβρίου ἐπὶ τῇ ἑορτῇ τοῦ τιμίου Σταυροῦ, ἀλλαχοῦ τελοῦνται πανηγύρεις καὶ κατὰ τὴν ἑπομένην Κυριακήν. Ὅθεν ὀφείλομεν νὰ προσδιορίσωμεν τὸν χρόνον τῶν δημαιρεσιῶν κατὰ λόγον τῶν γενικῶν συμφερόντων, ταῦτα δὲ μᾶς ὑπέδειξαν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀναβάλωμεν πέραν τῆς 17 Σεπτεμβρίου τὸν χρόνον τοῦτον, πρῶτον διότι αἱ δικαστικαὶ ἐργασίαι ἄρχονται τὴν 1 Σεπτεμβρίου, ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὸ πρῶτον δεκαπενθήμερον δὲν κατορθοῦται συνήθως νὰ εὑρεθῶσιν εἰς τὰς θέσεις των πάντες οἱ δικασταὶ, χρησιμοποιοῦμεν τὸν χρόνον τοῦτον, ἀπασχολοῦντες τοὺς δικαστὰς εἰς τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ἐκλογῶν, μετὰ τὰς ὁποίας πραγματοποιεῖται ἡ ἐπανάληψις τῶν δικαστικῶν ἐργασιῶν. Τοῦτο δὲ δὲν εἶναι ἀνάξιον λόγου, ἀφοῦ πρὸ μικροῦ εἴχομεν βουλευτικὰς ἐκλογὰς, μετ’ αὐτὰς δὲ τὰς δικαστικὰς διακοπὰς, αἱ δὲ δικαστικαὶ ἐργασίαι ἀνεστάλησαν ἕνεκα τούτων, δὲν συμφέρει δὲ εἰς τὸ Κράτος νὰ ἀνασταλῶσιν αὗται καὶ αὖθις, ἕνεκα τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν. Δεύτερον διενοήθημεν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει συνταγματικὸν δικαίωμα νὰ ἐργασθῇ ἐπὶ ἓξ μῆνας. Τὸ δικαίωμα τοῦτο ἄρχεται ἀπὸ τῆς 16 Μαΐου, θέλει δὲ λήξει τὴν 16 Νοεμβρίου. Ἄν δὲ συμφέροντα τοῦ Κράτους ἤθελον ἀπαιτήσει τὴν παρουσίαν τῆς Βουλῆς κατὰ τὰ μέσα Σεπτεμβρίου, ἤθελε κατορθωθῆ μετὰ δυσκολίας ἡ συγκρότησις αὐτῆς, ἐνεργουμένων τότε τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν. Ἡ παρουσία τῆς Βουλῆς κατ’ Αὔγουστον δὲν εἶναι βεβαίως εὐχερὴς, διότι ἡ συγκομιδὴ τοῦ σταφιδοκάρπου παρατείνεται μέχρι μέσων Σεπτεμβρίου. Ἐὰν δὲ διὰ τοῦ τοιούτου προσδιορισμοῦ τοῦ χρόνου τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν ἤθελον αὗται παραταθῆ μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου, θέλομεν περιστείλει καὶ μειώσει πάντως τὸν χρόνον τῆς ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο κρίνω, ὅτι, ὅσας καὶ ἂν ἔχῃ ἀτελείας ὁ χρόνος ὁ προσδιορισθείς, εἶναι ὀλιγώτερον ἀκατάλληλος ἢ ἂν ἤθελε προσδιορισθῆ βραδύτερον.

§57ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν συμφέροντα γενικώτερα θὰ προκαλέσουν τὴν ἐργασίαν τῆς Βουλῆς...

§58Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Οὔτε ἐγὼ τὸ γνωρίζω.

§59ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὥστε δὲν νομίζω ὅτι ἐκ τούτου δυνάμεθα νὰ περιορισθῶμεν. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα τῆς λειτουργίας τῶν δικαστηρίων πρέπει νὰ τὸ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, καὶ ἐν συγκρίσει τοῦ ἀτόπου τούτου πρὸς ἄλλα ἄτοπα νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ 17 Σεπτεμβρίου εἶναι, ἕνεκα τοῦ τρυγητοῦ, ἀκατάλληλος ὑπὸ γενικωτέραν ἔποψιν, ἐὰν δὲ ὡρμήθην ὑπὸ τοπικῆς ἀφορμῆς, εἶπον τοῦτο, διότι ἔτυχε σήμερον νὰ ὑποβληθῇ ἡ ἀναφορὰ τῆς ἐπαρχίας μου. Ὑπὸ γενικωτέραν ὅμως ἔποψιν, νομίζω ὅτι ἤθελεν εἶσθαι συμφερωτέρα ἡ 24 Σεπτεμβρίου. Ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν γνώμην μου. Ὑπέδειξα τὰ ἄτοπα, ἡ δὲ Βουλὴ εἶναι κυρία ν’ ἀποφασίσῃ.

§60ΤΡΑΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἡ 10 Σεπτεμβρίου θὰ ἦναι καταλληλοτέρα, διότι ὁ τρυγητὸς δὲν ἀρχίζει ἀκόμη. Ἡμεῖς ἰδίως εἰς τὴν Φθιώτιδα ἔχομεν ἀπὸ τῆς 14 μέχρι τῆς 17 Σεπτεμβρίου πανηγύρεις.

§61ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς πανηγύρεις εἰς τὰς 10.

§62ΡΑΛΛΗΣ. Ὑποστηρίζω τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Φθιώτιδος. Εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῆς ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς ἐπέδρασε παρὰ τῇ Κυβερνήσει ἡ σκέψις, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραλύσουν αἱ ἐργασίαι τῶν δικαστηρίων, πλὴν τῶν ἄλλων λόγων. Ἐὰν προσδιορισθῇ ἡ δεκάτη Σεπτεμβρίου, θὰ ἦναι τὸ καλλίτερον, διότι ὁ τρυγητὸς τῆς σταφίδος θὰ ἔχῃ τελειώσει τότε, ὁ δὲ τρυγητὸς τῶν ἀμπέλων δὲν θὰ ἔχῃ ἀρχίσει, θὰ ἔχωμεν δὲ καὶ ταχύτερον τὴν συγκρότησιν τῶν δικαστηρίων.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε πρότασιν;

§64ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑποβάλλω πρότασιν.

§65ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐκλογὴ γίνεται κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς Κυριακῆς. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου τουλάχιστον καὶ εἰς τὰ ἄλλα μέρη τὰ ἰδικά μας κατὰ τὴν Κυριακὴν παύει ὁ τρυγητὸς καὶ πᾶσα ἐργασία.

§66ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§67ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δέον νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως· νὰ μὴ παρατείνωμεν δὲ τὸν χρόνον τῆς ἀργίας τῶν δικαστηρίων, ὅπερ θὰ συμβῇ ἐν ᾗ περιπτώσει παραταθῇ ἡ ἡμέρα τῆς ἐκλογῆς. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι προτιμητέον νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Φθιώτιδος, ὅπως αἱ ἐκλογαὶ ἐνεργηθῶσι τὴν 10 Σεπτεμβρίου.

§68Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Σκοπὸν εἶχον νὰ ζητήσω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, ἡ συζήτησις ὅμως, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, μὲ ἔκαμε νὰ σπεύσω νὰ ζητήσω τὸν λόγον. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς, σπεύσας, ἕνεκεν τοῦ κατεπείγοντος, νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἔχει συνημμένην αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν· ἀτυχῶς ἡ προφορικὴ αὐτοῦ ἔκθεσις ἦτο πολὺ σύντομος. Ὑπεβλήθη, εἶπε, τὸ νομοσχέδιον, ἕνεκα τῶν γνωστῶν λόγων· ὁ κ. Πρόεδρος ὅμως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατέστησεν αὐτοὺς πλέον συγκεκριμένους, ἤτοι αἰτία εἶναι ἡ παρουσία τῶν Βουλευτῶν ἐν Ἀθήναις κατὰ τὴν 2 Ἰουλίου. Βεβαίως ἕνεκα τοῦ ἐκτροχιασμοῦ τῆς βουλευτικῆς ἐντολῆς δύναται νὰ θεωρηθῇ λίαν δεδικαιολογημένη ἡ ἀναβολὴ τῶν δημαιρεσιῶν, διότι ἕνεκα πεπλανημένης, κατὰ τὴν ἐμὴν τοὐλάχιστον γνώμην, σκέψεως, ὁ Βουλευτὴς θεωρεῖται δημαρχοποιὸς, καὶ ὁ δήμαρχος βουλευτοποιὸς, ἑπομένως ἡ παρουσία τοῦ Βουλευτοῦ κατὰ τὰς δημαιρεσίας θεωρεῖται ἀπαραίτητος εἰς τὴν ἐπαρχίαν του, ἵνα μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐκλογῶν ὑπολογίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν φίλων του δημάρχων, προπαρασκευάζων τὴν ἐπιτυχίαν του εἰς μελλούσας ἐκλογάς!

§69ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πιθανὸν νὰ ἦναι καὶ ὁ ἴδιος ὑποψήφιος.

§70Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὄχι, δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος· διότι, ἐὰν ἦναι ὑποψήφιος, δύναται, ἐὰν θέλῃ, καὶ νὰ παραιτηθῇ. Ὁ λόγος εἶναι, ἵνα ἐνισχύσῃ τὴν πολιτικήν του ἐπιῤῥοήν. Βεβαίως καὶ ὁ Βουλευτὴς, ἐκλεκτὸς τοῦ λαοῦ, δύναται νὰ ἔχῃ γνώμην, νὰ συστήσῃ τὸν Α ἢ τὸν Β, καὶ ἡ γνώμη του εἶναι ἀξία λόγου πρὸς μόρφωσιν πεποιθήσεως τῶν λοιπῶν συμπολιτῶν του· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι παρεξετράπη ἡ τοιαύτη παρέμβασις μεταξὺ Βουλευτοῦ καὶ ἐκλογέως, καὶ παρὰ τὴν διάταξιν, τὴν ὁποίαν πρὸ μικροῦ ἄλλος τῶν συναδέλφων ὑπέμνησε, τὴν Συνταγματικὴν, ὅτι αἱ δημαιρεσίαι γίνονται διὰ καθολικῆς ψηφοφορίας, διὰ τῆς παρεμβάσεως ταύτης, λέγω, δὲν ἐκφράζεται πάντοτε γνήσιον τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι, καὶ ἂν ἀκόμη ἦναι καθῆκον τοῦ Βουλευτοῦ νὰ εὑρεθῇ μεταξὺ τῶν ἐκλογέων του, ἵνα μορφώσῃ τὴν γνώμην του ἐπὶ τὸ καλλίτερον, ἐπὶ τὸ συμφερώτερον, ἀλλ’ ἐπίσης καθῆκον εἶναι νὰ εὑρίσκηται καὶ ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, ἵνα ψηφίσῃ τὰ ὑποβαλλόμενα νομοσχέδια. Θὰ ἠδύνατό τις λοιπὸν λίαν πειστικῶς νὰ ἀντιταχθῇ εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, καὶ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἐνέργειαν τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν κατὰ τὴν ταχθεῖσαν ὑπὸ τοῦ νόμου ἡμέραν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἀτυχῶς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ σήμερον ἔθιξεν ὁ ἐξ Ἀττικῆς ἀξιότιμος Βουλευτὴς, εἶναι πρόσκομμα εἰς τὴν νόμιμον ἀναβολὴν, διότι δὲν ζητεῖται ἀναβολὴ, ὅπως ἄρξηται ἡ δημαρχικὴ περίοδος ἀπὸ τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου τεταγμένης ἡμέρας, ἀλλὰ προτείνεται νὰ παραταθῇ ἡ δημαρχικὴ ἐξουσία διὰ νόμου εἰδικοῦ, ἐνῷ δὲ οἱ ἐκλογεῖς ψηφοφοροῦντες εἶχον ὑπ’ ὄψιν των τετραετίαν, ἡμεῖς παρατείνομεν τὸν βίον τῶν δημάρχων. Ὀρθὴ εἶναι ἡ παρατήρησις αὕτη, καὶ δύναται νὰ θεωρηθῇ ἀμφίβολον τὸ δικαίωμα ἡμῶν πρὸς τοῦτο. Ἐὰν ὅμως ἡ παρατήρησίς μου αὕτη θεωρῆται ἔκτροπος, διότι οἱ πολλοὶ διαφωνοῦσι, καὶ ἐπικρατήσῃ ἡ γνώμη τῆς ἀναβολῆς, ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ ὑποβάλω παρατηρήσεις, πρὸς ὑποστήριξιν τῆς προτάσεως τοῦ ἐκ Φθιώτιδος ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ. Παρετήρησα πάντοτε εἰς τὴν ἐνέργειαν καὶ τῶν βουλευτικῶν καὶ τῶν δημαρχικῶν ἐκλογῶν, ὅτι πολὺ ὀλίγον λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν τὰ γενικὰ συμφέροντα τῆς Πολιτείας. Ἀρκεῖ ὅτι εἰς πᾶσαν ἐνέργειαν ἡ Πολιτεία ἐπασχολεῖ τὰ δικαστικὰ πρόσωπα καὶ εἰς διοικητικὴν ἄλλην ὑπηρεσίαν, καὶ ἵνα ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τῶν ἐκλογῶν, κατέφυγεν εἰς τὸν θεσμὸν τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων, ἀλλὰ δὲν πρέπει διὰ τοῦτο νὰ συντελῶμεν πάντες, ὅπως παραλύωσι πλειότερον τοῦ δέοντος αἱ δικαστικαὶ ἐργασίαι. Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι αἱ δικαστικαὶ διακοπαὶ παρετάθησαν σιωπηρῶς ἕνα μῆνα πρὸ καὶ ἕνα μῆνα μετά, ἀλλὰ δὲν ἀμφιβάλλω, ἐὰν κρίνω μάλιστα καὶ ἐκ τῆς ἤδη δημοσιευθείσης ἐγκυκλίου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι θέλει ζητηθῆ καὶ ἡ θεραπεία τούτου διὰ τὴν περισυλλογὴν τῆς χώρας καὶ τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία θεωρεῖται ἡ ἀποστολή, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τῆς σημερινῆς πλειονοψηφίας. Ὑποθέτω λοιπὸν, ὅτι αὐτὰ τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο, θέλουσι περιορισθῆ. Διατί, ἀφοῦ τὰ δικαστήρια θὰ ἀργήσωσι, δυνάμει μὲν τοῦ νόμου τὸν Ἰούλιον καὶ Αὔγουστον, παρὰ δὲ τὸν νόμον καὶ ἡμέρας τινὰς τοῦ Σεπτεμβρίου, διατὶ νὰ δώσωμεν καὶ μίαν πρόσθετον ἀφορμήν, ἵνα ἀπολεσθῇ ὁλόκληρος ὁ Σεπτέμβριος; Καὶ θὰ ἀπολεσθῇ ὁλόκληρος ὁ Σεπτέμβριος; διότι, ὡς ἐννοεῖτε, ἵνα μεταβῶσιν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς εἰς τὰς θέσεις των, ἔχουσιν ἀνάγκην χρόνου τινός, ἵνα δ’ ἐπανέλθωσι πάλιν εἰς τὴν ἕδραν των, ἔχουσιν ἀνάγκην ἑτέρου χρόνου. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἀπαραίτητον εἶναι νὰ τροποποιηθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις, ὄχι ἕνεκα τῶν πανηγύρεων, διότι βεβαίως πάντοτε θὰ ὑπάρξωσι τοιοῦτοι λόγοι, ἄλλως τε δύναται, ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουσι πανηγύρεις, νὰ γείνωσιν αἱ ἐκλογαὶ πανηγυρικῶς, ἀλλ’ ἕνεκα ὑψηλοτέρου λόγου, τοῦ συμφέροντος τῆς δικαστικῆς ὑπηρεσίας. Ἵνα δὲ μὴ ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, ἄς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ὑποβάλω μίαν παρατήρησιν περὶ διατάξεως, ἡ ὁποία ἐλλείπει ἐξ αὐτοῦ. Κατὰ ἄρθρον 2, «αἱ γενόμεναι ὑπὸ τῶν δικαστηρίων ἀνακηρύξεις ὑποψηφίων διὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς ἀκυροῦνται». Ἀκυρουμένων τῶν ἀνακηρύξεων, ἀκυροῦνται βεβαίως καὶ αἱ προτάσεις· τί γίνεται τὸ γραμμάτιον τῶν ἐκλογικῶν εἰδῶν;

§71ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐπιστρέφονται τὰ χρήματα.

§72Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Σᾶς ἐρωτῶ ὅμως, ἔτυχε ποτὲ νὰ λάβητε τὴν ἀνάγκην ἐπιστροφῆς χρημάτων ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον; Θὰ προχωρήσητε μέχρι τοῦ Ἀρείου Πάγου! Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ἐγὼ π. χ., ὁ ὁποῖος ὑπέβαλον πρότασιν διὰ τὰς δημαιρεσίας τῆς 2ας Ἰουλίου, ἔχω λόγον νὰ μετανοήσω, καὶ θέλω νὰ λάβω τὰ χρήματά μου ἀμέσως, ὁ ἄλλος ὅμως δὲν θέλει νὰ λάβῃ τὰ χρήματά του, διότι πρόκειται νὰ ὑποβάλῃ νεωτέραν πρότασιν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ συμπεριληφθῇ δεύτερον ἐδάφιον ἐν τῷ ἄρθρῳ 2, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ὁρίζηται, ὅτι κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον ἐπιστρέφονται τὰ χρήματα εἰς τοὺς θέλοντας νὰ ἀναλάβωσιν αὐτὰ, διότι ἄλλως δὲν εἶναι ἀσφαλεῖς οἱ ἔχοντες νὰ λάβωσι χρήματα, διὰ δὲ τοὺς μὴ βουλομένους νὰ ζητήσωσι τὴν ἐπιστροφὴν χρησιμοποιεῖται τὸ γραμμάτιον τοῦτο διὰ συμψηφισμοῦ κατὰ τὴν νεωτέραν πρότασιν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἄλλος ἔχει τὸν λόγον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§74ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐγένετο πρότασις νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα ἐκλογῆς ἡ 10 Σεπτεμβρίου.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ὑποβάλητε τὴν πρότασίν σας γραπτήν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκει): «Αἱ γενόμεναι ὑπὸ τῶν δικαστηρίων ἀνακηρύξεις ὑποψηφίων διὰ τὰς δημοτικὰς θέσεις ἀκυροῦνται.»

§77ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐδῶ πρέπει νὰ προστεθῇ, κατὰ τὴν ἐκφρασθεῖσαν γνώμην, ὅτι ἐπιστρέφονται τὰ χρήματα εἰς τοὺς θέλοντας νὰ ζητήσωσι ταῦτα.

§78Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τοιαύτη διάταξις, ἐν τῷ νόμῳ περιλαμβανομένη, εἶναι καταγγελία κατὰ τῆς κακῆς πίστεως πασῶν τῶν Κυβερνήσεων. Δὲν ὑπῆρξε ποτὲ ἀντίῤῥησίς τις πρὸς ἐπιστροφὴν χρημάτων ἀχρεωστήτως καταβληθέντων εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, οὐδεμία βραδύτης ἐπέρχεται ἐκ τῆς ἐκπληρώσεως διατυπώσεων. Ἐὰν ἀναγράψητε ἐν τῷ νόμῳ τὴν ὑποχρέωσιν τῆς ἀποδόσεως τῶν χρημάτων, ὑποχρέωσιν τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, δὲν θὰ συντάμητε τὸν χρόνον τῆς ἐπιστροφῆς, διότι πρέπει πάντοτε νὰ ἐκτελεσθῶσιν αἱ διατυπώσεις. Ἡ βραδύτης ἐπέρχεται οὐχὶ ἐκ τῆς κακῆς πίστεως, ἀλλ’ ἐκ τῆς τηρήσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ.

§79ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βεβαίως οὐδὲν θέλει γεννηθῆ ζήτημα, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐπιστροφὴν ἀχρεωστήτως καταβληθέντων χρημάτων, δύναται ὅμως νὰ παρουσιασθῇ ἀναμφισβητήτως δυσκολία εἰς τὴν παραδοχὴν τῆς ἀρχῆς τῆς ἐπιστροφῆς.

§80Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πῶς εἶναι δυνατόν;

§81ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὅταν μείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, δύναται νὰ παρουσιασθῇ ζήτημα, τὸ ὁποῖον δυσκόλως θὰ λυθῇ κατὰ τοῦ ζητοῦντος τὴν ἐπιστροφὴν τῶν χρημάτων του, ἀλλὰ θὰ παρέλθῃ χρόνος τις, ὅπως λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο κατ’ ἀρχήν. Ἀφοῦ λυθῇ, θὰ ἔλθῃ ἡ ἐφαρμογὴ τῶν τύπων, νομίζω δὲ, ὅτι τὰς διατυπώσεις ταύτας δυνάμεθα νὰ εὐκολύνωμεν· δυνάμεθα νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν ἐπιστροφὴν τῶν χρημάτων τούτων, εὐκολύνοντες τὴν ἐκτέλεσιν τῶν διατυπώσεων τοῦ νόμου περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ.

§82Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐνόουν, ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς προέτεινεν ἄλλην πρότασιν, νὰ ὑποχρεωθῇ τὸ Δημόσιον νὰ ἀποδώσῃ τὰ τέλη τοῦ χαρτοσήμου, τὰ ὁποῖα θέλουσι καταβάλει οἱ ὑποψήφιοι, οἵτινες θέλουσιν ὑποβάλει τὰς αἰτήσεις των, ἀλλὰ νὰ ζητῆται νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῷ νόμῳ διάταξις, ἐπιβάλλουσα τὴν ἐπιστροφὴν τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουσι κατατεθῆ ὡς ἀντίτιμον τῶν ἐκλογικῶν εἰδῶν, εἶναι ὅλως περιττὸν, ἀλλὰ καὶ ὑβριστικόν· ἀφ’ ἑτέρου δὲν κρίνω πρέπον, οὐδὲ συμβουλεύω νὰ διαταχθῇ διὰ τοῦ νόμου νὰ μὴ τηρηθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3.

§84ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἐξαιρετικῶς διὰ τὴν περίοδον ταύτην ἡ διὰ τοῦ νόμου ϠΞΔʹ τῆς 17 Μαΐου 1882 προθεσμία εἴκοσιν ἡμερῶν, ἐντὸς τῶν ὁποίων ὀφείλει τὸ Πρωτοδικεῖον νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν του, περιορίζεται εἰς δέκα· ἡ δὲ προθεσμία τῶν τριάκοντα ἡμερῶν, ἐντὸς τῶν ὁποίων ὀφείλει τὸ Ἐφετεῖον νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν του, περιορίζεται ἐπίσης εἰς δέκα».

§85ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν αἱ παρατηρήσεις αἱ γενόμεναι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ 1 ἄρθρου, περὶ προσδιορισμοῦ χρόνου τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν συντομωτέρου τοῦ προσδιοριζομένου ἐν τῷ 1 ἄρθρῳ, θὰ ἔχωσιν ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς καὶ ἰδίως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, φρονῶ ἀναγκαῖον, ἵνα καὶ αἱ ἄλλαι προθεσμίαι, αἱ ἀναφερόμεναι ἐν τῷ προκειμένῳ ἄρθρῳ, ὡς καὶ ἐν τῷ τελευταίῳ, συντομευθῶσιν, ὅπως παρακολουθήσωσι τὴν ὁρισθησομένην προθεσμίαν διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν. Διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ δεχθῶμεν μείωσιν προθεσμίας διὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν δημαρχικῶν ἐκλογῶν, καὶ νὰ ἀφήσωμεν χρόνον ἐγκαταστάσεως τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν τὴν 1 Δεκεμβρίου. Πρέπει λοιπὸν καὶ αἱ ἐν τοῖς δυσὶ τελευταίοις ἄρθροις τοῦ νομοσχεδίου προθεσμίαι νὰ συντομευθῶσι.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4.

§87ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἡ ἐγκατάστασις τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν τῆς περιόδου ταύτης γενήσεται τὴν πρώτην τοῦ προσεχοῦς μηνὸς Δεκεμβρίου.»

§88ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐθίχθη πρὸ ὀλίγου, εἶναι, ἐὰν οἱ παραιτηθέντες δήμαρχοι ἢ ὑπάλληλοι θὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς θέσεις των ἢ ὄχι· Θὰ ἐπανέλθωσιν αὐτοδικαίως δυνάμει τοῦ ἄρθρου 2;

§89ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως.

§90Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀπεμακρύνθησαν.

§91ΚΥΡ. Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐξακολουθοῦσι νὰ ἦναι δήμαρχοι.

§92Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἡ ἄλλη περίοδος, ἡ μετ’ αὐτὴν, πότε θ’ ἀρχίσῃ;

§93Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ νόμος οὗτος κανονίζει μόνον τὴν ἐνεστῶσαν περίοδον, δὲν μεταβάλλει ἄλλο τι.

§94Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τότε ἡ ἄλλη περίοδος θὰ ἔχῃ δύο μῆνας ὀλιγωτέρους.

§95Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως.

§96Ν. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι ἐναντίον τοῦ νόμου.

§97ΡΑΛΛΗΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, ὅτι ἡ ἀντισυνταγματικότης ἔγκειται ὄχι εἰς τὸν περιορισμὸν τοῦ χρόνου τῆς ἐνασκήσεως τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπέκτασιν τοῦ χρόνου τῆς ἐνασκήσεως αὐτῆς. Ἐὰν παρατείνωμεν πλέον τῶν 4 ἐτῶν τὴν περίοδον τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, περιπίπτομεν εἰς ἀντισυνταγματικότητα, διότι ἡ περίοδος ἡ δημοτικὴ δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ ὅριον, διὰ τὸ ὁποῖον ἐδόθη ἡ ἐντολὴ ἐκ τῆς καθολικῆς ψηφοφορίας· ἀλλὰ περιορίζοντες ἐπὶ ἕνα μῆνα τὴν ἐντολὴν ταύτην, δὲν πράττομέν τι ἀντισυνταγματικόν. Παρακαλῶ ὅμως τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὴν παρατήρησιν τοῦ ἐκ Μεσσήνης ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, διότι, ἀφοῦ περιπίπτομεν εἰς ἀντισυνταγματικότητα, ἐπεκτείνοντες τὴν δημοτικὴν περίοδον, πρέπει ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ συντομεύσωμεν τὸν χρόνον, καθ’ ὃν ἀντισυνταγματικῶς κανονίζεται καὶ αἱ ἤδη δημοτικαὶ ἀρχαὶ νὰ διαχειρίζωνται τὴν δημοτικὴν ἐξουσίαν· ἐὰν δὲ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ὁρισθῇ πρὸς διεξαγωγὴν τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν ἡ 10η Σεπτεμβρίου, οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος, ὅπως μὴ ἐγκατασταθῶσιν αἱ νέαι δημοτικαὶ ἀρχαὶ τὴν 1ην Ὀκτωβρίου, ὅτε ἐκλείπει πᾶσα ἀντισυνταγματικότης, ἀφοῦ ἡ περίοδος ἡ δημοτικὴ λήγει τὴν 30 Σεπτεμβρίου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ὡς ἔχει, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§98Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Παρακαλῶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, καὶ πάλιν, νὰ παρακαλέσητε τὰς ἐπιτροπὰς, καὶ ἰδίᾳ τὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ὁποία θὰ ἐξετάσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ ὑπηρεσίας τοῦ δημοσίου χρέους, νὰ ἐπιλάβηται ταχέως τοῦ ἔργου αὑτῆς, διότι εἶναι λίαν λυσιτελὲς νὰ ἔχωμεν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοθετήματος τούτου, ὅπως δυνηθῇ ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ. Εἶναι νομοθέτημα, τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ ἐπιληφθῶμεν μετά τινος σπουδῆς.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὰ μέλη τῶν ἐπιτροπῶν νὰ συνέλθωσιν αὔριον τὴν 4ην μ. μ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 7 μ. μ.