1895.05.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 10

Τῆς 26 Μαΐου 1895.

(Παρασκευή)

Ὥρα 9 καὶ 30′ π. μ.

(Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ τῶν Βουλευτῶν καταλόγου, εὑρίσκεται ἡ Βουλὴ ἐν ἀπαρτίᾳ).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ, Κύριοι, τὸ τυπογραφεῖον εἶχε πολλὴν ἐργασίαν, δὲν ἐτυπώθησαν τὰ πρακτικά, καὶ συνεπῶς δὲν θ’ ἀναγνωσθῶσιν ἤδη, ἀλλὰ μετὰ μεσημβρίαν, ἐὰν ἡ Βουλὴ τὸ ἐγκρίνῃ.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα ἐκ Καρδίτσης ἐπιτροπῆς πολιτῶν, παρακαλούσης, ὅπως ἀποσταλῇ ἐκεῖσε ἐξεταστικὴ ἐπιτροπὴ ἐκ Βουλευτῶν, «πρὸς βεβαίωσιν διαπραχθέντων ὀργίων ὑπὸ δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἄλλων ἐνεργειῶν κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν». Ἐπίσης τηλεγράφημα ἐκ Πατρῶν τοῦ Δ. Ἀναγνωστοπούλου, πληροφοροῦντος τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ ἐκλεχθεὶς βουλευτὴς Πατρῶν Εὐθύμ. Καράκαλος δὲν ἔχει ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ οὔτε ἐγκατάστασιν οὔτε περιουσίαν. (Προσελθόντες εἶτα οἱ ἄρτι ἀφικόμενοι βουλευταὶ κ. κ. Μιλτιάδης Γουλιμῆς, Ι. Βούτουνας, Γ. Κρεστενίτης καὶ Γ. Πετροπουλάκης, ὀμνύουσιν ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ζακύνθου. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τοῦ τμήματος). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Ζακύνθου, καὶ ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κ. κ. Ἀλέξ. Σπ. Κ. Ρώμας, Κωνστ. Δ. Βοῦλτσος, Γ. Μελισσηνὸς καὶ Διον. Μυλωνᾶς. (Ὡσαύτως γίνεται δεκτὸν δι’ ἀναστάσεως τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας, καὶ ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κ. κ. Ἄγγελος Αὐγ. Πετραλιᾶς, Α. Αὐγερινὸς, Γ. Κρεστενίτης, Γ. Παπακυριακόπουλος, Δημοσθένης Δούκας καὶ Ἰωάννης Σισίνης).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Θηβῶν τὸ τμῆμα προτείνει νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Πετούση, ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν δὲ τοῦ κ. Σκουλούδη ἐπιφυλάσσεται ν’ ἀποφανθῇ κατὰ τὴν ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησιν. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Πετούση παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τὸν κ. Σκουλούδην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ὡσαύτως δι’ ἀναστάσεως καὶ ἄνευ συζητήσεως γίνεται δεκτὸν τὸ ἔγκυρον τῶν ἐκλογῶν τῶν ἑξῆς ἐπαρχιῶν: Θήρας, καὶ ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κ. κ. Α. Βαλέττας, Ν. Νομικὸς καὶ Η. Δελένδας. Ἰθάκης, καὶ ἀναγνωρίζεται νόμιμος βουλευτὴς ὁ κ. Κωνστ. Πεταλᾶς. Καλαβρύτων, καὶ ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κ. κ. Ἀλέξ. Θρ. Ζαΐμης, Θεόδωρος Ζαίμης, Παν. Θρ. Ζαίμης καὶ Λ. Πετιμεζᾶς).

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Καλαμπάκας τὸ τμῆμα κατὰ πλειονοψηφίαν προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τὸν κ. Γιαννούσιον Τάκην. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τὸν κ. Τάκην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ ἑτέρου ἐπιτυχόντος κ. Β. Σταθάκη ἔχει τις τὸν λόγον;

§7ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, νομίζω ὅτι ὀφείλομεν νὰ σταματῶμεν τοὐλάχιστον ὅπου ἐπιβάλλει ὁ συνταγματικὸς χάρτης· διὰ τοῦτο λαμβάνω τὸν λόγον, ὅπως παρακαλέσω τὸ σεβαστὸν Σῶμα νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του εἰς τὰ ἑξῆς ζητήματα. Ἡ ὑπὸ συζήτησιν ἐκλογὴ εἶναι νόμιμος καθ’ ὅλα, καθ’ ὅλους τοὺς τύπους, δὲν φαίνεται δὲ νὰ ἐγένετο καμμία ἄλλη ἐπέμβασις, πλὴν τῆς παρὰ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, τῆς ὁποίας ὁ παριστάμενος ὡς δήμαρχος μᾶς παρουσιάζεται καὶ ὡς ὑποψήφιος Βουλευτὴς, χωρὶς κατὰ τὸν νόμον νὰ παραιτηθῇ, τουθ’ ὅπερ ἀποδεικνύει, ὅτι ἠθέλησε, χρώμενος τῆς ἐξουσίας αὑτοῦ ὡς δημοτικοῦ ἄρχοντος, νὰ πιέσῃ τὸ φρόνημα τοῦ δήμου, ὅπως προχειρισθῇ εἰς Βουλευτήν. Ἐκ τῶν ἐγγράφων, Κύριοι, ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ δήμαρχος οὗτος, ὁ κ. Σταθάκης, δὲν παρητήθη πρὸ τεσσαράκοντα ἡμερῶν, ἀλλὰ μόνον ὀκτὼ ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς· ὁ νομάρχης ἐζήτησε τὴν γνώμην τοῦ προϊσταμένου τοῦ Ὑπουργοῦ διὰ τὸ ἔκνομον τοῦ πράγματος, καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διέταξε τὸν νομάρχην νὰ ἀπολύσῃ τὸν δήμαρχον, καὶ οὕτω ὀκτὼ ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς ἀπελύθη ὁ δήμαρχος, χωρὶς ὅμως νὰ ὑπάρχῃ ἡ νόμιμος παραίτησις, ἡ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 71 τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμου ἐπιβαλλομένη. Ὡς γνωρίζετε, τὰ καθήκοντα τοῦ δημάρχου, τοῦ δημοτικοῦ δηλαδὴ ὑπαλλήλου, καὶ τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου, δὲν συμβιβάζονται μὲ τὰ τοῦ Βουλευτοῦ, τὸ δὲ ἄρθρον 6 τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμου ῥητῶς ὁρίζει, ὅτι ὅστις τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων θέλει νὰ ἐκτεθῇ ὡς ὑποψήφιος Βουλευτὴς, ὀφείλει τεσσαράκοντα ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς νὰ παραιτηθῇ. Τὰ στοιχεῖα ταῦτα, ἅτινα ὀνομάζονται προσόντα, δὲν ὑπάρχουσιν ἐνταῦθα· τοὐναντίον πρὸ τριῶν μόλις ἡμερῶν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως εἴδομεν τὴν ἀπόλυσιν τοῦ δημάρχου τούτου, γενομένην παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι δύναται ἐν σιωπῇ νὰ παρέλθῃ τὸ τοιοῦτον, ἂς τὸ πράξῃ· ἀλλ’ ἀναλογίσθητε, ὅτι εἰς τὸ μέλλον πάντες οἱ δήμαρχοι δὲν θὰ παραιτῶνται, καὶ ἕκαστος δήμαρχος, χωρὶς νὰ παραιτῆται, χρώμενος τῆς δημοτικῆς ἐξουσίας, χρώμενος τῶν ὑπαλλήλων, θὰ ἐκτίθεται ὡς ὑποψήφιος Βουλευτὴς, καὶ θὰ γεννᾷ σκάνδαλα, οὐδεμία δ’ ἐκλογὴ εἰς τὸ μέλον θὰ ἦναι ἔγκυρος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν εἷς δήμαρχος διὰ τῆς παρουσίας του ἐνώπιον τῆς κάλπης του μέχρι τῆς παραμονῆς τῆς ἐκλογῆς νὰ μὴ ἐπιδράσῃ ἀσφαλῶς εἰς τὸ πνεῦμα τῶν ἐκλογέων του. Ταῦτα ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ ὑποβάλω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἡ Βουλὴ δὲ ἂς πράξῃ ὅ,τι φρονεῖ ὡς συνταγματικόν.

§8ΣΑΚΚΗΣ. Ἐπειδὴ τυγχάνω εἰσηγητὴς τῆς ἐκλογῆς Καλαμπάκας, ἐνόμισα καθῆκόν μου ἐπιβαλλόμενον νὰ ἐκθέσω ἐν τῇ Βουλῇ τὰ λαβόντα χώραν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐν τῷ τμήματι. Ἡ ἐκλογὴ Καλαμπάκας καθ’ ὅλας τὰς λοιπὰς διατυπώσεις ἐνηργήθη νομίμως· κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς καὶ μετὰ τὴν ἐκλογὴν οὐδεμία ἔνστασις ἐγένετο περὶ τοῦ κύρους αὐτῆς· μόνον κατὰ τὴν ἐνώπιον τοῦ τμήματος συζήτησιν αὐτῆς προσῆλθεν ὁ εἷς τῶν ἀποτυχόντων ὑποψηφίων καὶ προσέβαλε τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τὸν ἕτερον τῶν ἐπιτυχόντων, τὸν κ. Σταθάκην, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι, δήμαρχος οὗτος ὢν, δὲν παρητήθη, οὔτε ἐπαύθη, ὡς αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμου ὁρίζουσι, μὴ λαβὼν ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν ῥητὴν διάταξιν τοῦ θεμελιώδους νόμου, ὅτι ἀντίκεινται τὰ καθήκοντα τοῦ Βουλευτοῦ πρὸς τὰ τοῦ ἐμμίσθου δημοσίου ὑπαλλήλου καὶ τοῦ δημάρχου. Ἐκ τῶν προσαχθέντων ἐγγράφων βεβαιοῦται, ὅτι ὁ δήμαρχος οὐδόλως παρητήθη, ἐπαύθη ὅμως 10 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς. Αἱ ὑποβληθεῖσαι ἐνστάσεις ἐνέχουσι βεβαίως τὸ οὐσιῶδες μέρος, ὅτι ὁ νόμος ῥητῶς ὁρίζει τὸ ἀσυμβίβαστον τοῦ Βουλευτοῦ πρὸς τὸ τοῦ δημοσίου ἢ δημοτικοῦ ὑπαλλήλου. Τὸ τμῆμα ὅμως δὲν ἠδύνατο νὰ ἐκφέρῃ ἄλλην γνώμην, παρὰ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐξέφερεν, ἐπιφυλαχθὲν νὰ ἐκφράσῃ ἐν τῇ Βουλῇ τὴν γνώμην του, κατὰ πλειονοψηφίαν, καθόσον εἶχον ζητηθῆ ἐπίσημα σχετικὰ ἔγγραφα, ἵνα βεβαιώσωσι τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ ἐνισταμένου. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως, διαρκούσης τῆς ἐνώπιον τοῦ τμήματος συζητήσεως, παρουσιάσθη δι’ ὑπομνήματος ὁ ἐπιτυχὼν ὑποψήφιος καὶ ἰσχυρίσθη ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ παραιτηθῇ κατὰ τὴν ὡρισμένην προθεσμίαν, διότι καθ’ ἣν ἐποχὴν τῷ ἐπεβάλλετο ἡ παραίτησις, δηλαδὴ 40 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς, δὲν ἐσκέπτετο νὰ ἐκτεθῇ ὡς ὑποψήφιος Βουλευτής· διὰ τοῦ ὑπομνήματός του δὲ τούτου ἐπεκαλεῖτο καὶ ἀντίφασιν τῶν νόμων ὑπὲρ ἑαυτοῦ, ἰσχυριζόμενος ὅτι, ἐνῷ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμου ὁρίζει ὅτι ὁ δήμαρχος ὀφείλει νὰ παυθῇ ἢ παραιτηθῇ πρὸ 40 ἡμερῶν, ἕτερον ἄρθρον τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ὁρίζει προθεσμίαν 25 ἡμερῶν, μέχρι τῆς ὁποίας ἔχουσι τὸ δικαίωμα οἱ ἐκλογεῖς νὰ προτείνωσιν ὑποψήφιον, κατὰ τὸ διάστημα δὲ αὐτὸ ἰσχυρίζεται ὅτι δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ ἐκτεθῇ ὡς ὑποψήφιος Βουλευτὴς, ἑπομένως δὲν ἠδύνατο νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6. Πρὸς δὲ ἐπεκαλέσθη καὶ ὅμοιόν τι προηγούμενον, ὅτι ὁ ἄλλοτε δήμαρχος Ἄνδρου κ. Μπούμπουρας δὲν παρῃτήθη συμφώνως τῷ νόμῳ. Καὶ ἀληθῶς κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐτύγχανον καὶ ἐγὼ μέλος τοῦ τμήματος, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου εἶχε παραπεμφθῆ ἡ ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς Ἄνδρου, καὶ παρετηρήθη τὸ ἄτοπον τοῦτο, διότι ὁ εἰρημένος δήμαρχος Ἄνδρου ἐπέδωκε τὴν παραίτησίν του εἰς τὸν ἔπαρχον, ἐπέδωκε δὲ ταύτην 35 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς.

§9ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ 42 τὴν ἐπέδωκεν.

§10ΣΑΚΚΗΣ. Ἔστω· εἰς τὸν ἔπαρχον ὅμως.

§11ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§12ΣΑΚΚΗΣ. .. Ἰσχυρίσθησαν δὲ οἱ ἀντίπαλοί του, ὅτι, ὡς ἐπεδόθη ἡ παραίτησις, ἦτο ἄκυρος, καθόσον, συμφώνως πρὸς τὸν σχετικὸν νόμον, ὤφειλε νὰ ὑποβάλῃ ταύτην εἰς τὸν ἁρμόδιον Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν· ἐπειδὴ δὲ δὲν ἐγένετο ἡ ἐπίδοσις τῆς παραιτήσεως οὕτω νομίμως, ὁ δήμαρχος ἐκεῖνος ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ὡς μηδόλως παραιτηθείς. Ἠκούσατε, Κύριοι, τίνα ἐξετέθησαν ἐκ μέρους τοῦ ἐνισταμένου κ. Σιβιτανίδου κατὰ τοῦ νομίμου τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Σταθάκη. Ἀπέδειξε δὲ πράγματι ὁ ἐνιστάμενος δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων τὸ μὴ ἔγκυρον τῆς παραιτήσεως καὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ κ. Σταθάκη. Ὡσαύτως ἠκούσατε τὰς ἀντιῤῥήσεις, ἃς διὰ τοῦ ὑπομνήματός του ὑπέβαλεν ὁ κ. Σταθάκης. Εἰς τὴν Βουλὴν λοιπὸν ἐναπόκειται νὰ κρίνῃ, ἂν νομίμως ἐξελέγη βουλευτὴς ὁ κ. Σταθάκης ἢ οὔ. Ἐγώ, ὡς εἰσηγητὴς τοῦ τμήματος, ἐξέφερα τὴν γνώμην μου, ἡ ὁποία ἦτο τότε ἐπιφυλακτική, διότι εἶχον ζητηθῆ, ὡς προεῖπον, ἔγγραφά τινα, ἐξ ὧν ἐπρόκειτο ν’ ἀποδειχθῇ, ἐὰν ἡ ἀπόλυσις ἐγένετο ἐγκαίρως ἢ οὔ, καὶ ἅτινα ἤδη κατατεθέντα δύνανται νὰ ὁδηγήσωσι τὴν Βουλὴν ἀσφαλῶς εἰς τὴν ἀπόφασίν της.

§13ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, πρὸ δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν εἶδον ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὁ κ. Σταθάκης ἀπελύθη διὰ βασιλικοῦ διατάγματος τῆς θέσεως τοῦ δημάρχου ἐπὶ παραβάσει τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Μήπως γνωρίζετε, πῶς ἐπῆλθεν ἡ ἀπόλυσις αὕτη;

§14ΣΑΚΚΗΣ. Ἡμεῖς ἐζητήσαμεν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἐὰν ὁ δήμαρχος οὗτος ἐπαύθη, καὶ διὰ ποίους λόγους ἐπαύθη, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον μᾶς ἀπέστειλε τὰ προκείμενα ἔγγραφα.

§15ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Βεβαίως μετὰ λύπης ἀποχωρίζομαι ἑνὸς φίλου, ἀλλ’ «Avant tout», λέγουσι οἱ Γάλλοι· πρέπει ὁ θεμελιώδης χάρτης νὰ ἐπικρατήσῃ. Ἀρκεταὶ παρῳδίαι συνταγματικαὶ λαμβάνουσι χώραν, ὅταν θέλωσι τὰ Σώματα τὰ κοινοβουλευτικὰ ἢ αἱ Κυβερνήσεις· ἀλλὰ τότε ὡς συνέπειαν ἔχουσι τὴν ἀπώλειαν τῶν ἐλευθεριῶν. Διὰ τοῦτο, ἐφ’ ὅσον ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἐμὲ, δὲν θὰ ἀφήσω νὰ παρέλθῃ οὔτε στιγμή, χωρὶς νὰ ὑπερασπισθῶ τὰς ἐθνικὰς ἐλευθερίας, αἵτινες ἀσφαλίζονται διὰ τοῦ συνταγματικοῦ χάρτου. Διότι καὶ συνετέλεσα εἰς τὸν καταρτισμόν του, καὶ ὑπέστην ἀρκετὰς θυσίας χάριν τῆς Μεταπολιτεύσεως τοῦ 1862. Ἐπὶ τοῦ προηγουμένου, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἀνέφερεν ὡς αἰτιολογίαν, ἡ διαφορὰ εἶναι ἡ ἑξῆς· ὁ τότε δήμαρχος Ἄνδρου ἀπέστειλε τὴν παραίτησίν του, καὶ διὰ ταύτης κατέδειξεν, ὅτι ἤθελε νὰ ἦναι ἐντὸς τοῦ νόμου· τὸ ἀτμόπλοιον ὅμως, ὡς ἐνθυμοῦμαι καλῶς, δὲν ἠδυνήθη νὰ τὴν μεταφέρῃ εἰς τὸ ἁρμόδιον δικαστήριον τῆς Σύρου. Ἀλλ’ εἰς τὴν περίστασιν ἐκείνην ὑπῆρχε παραίτησις ὑποβεβλημένη πρὸ τῆς ἀνακηρύξεως, ἐνῷ εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν καταδεικνύεται πασιφανῶς, ὅτι ὁ κ. Σταθάκης δὲν παρῃτήθη, δὲν ἔδειξε δηλαδὴ σεβασμὸν πρὸς τὸν θεμελιώδη νόμον, ἠθέλησε δὲ νὰ ἀντεπεξέλθῃ ἐναντίον τῶν ἀντιπάλων του, ἔχων εἰς χεῖράς του τὴν δημοτικὴν ἐξουσίαν. Τὶ δὲ ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου; ὅτι ὁ δήμαρχος οὗτος ἐπαύθη παρὰ τοῦ νομάρχου· διατί; διότι ἐπενέβαινε δηλαδὴ ἐπὶ ἐκλογικαῖς παραβάσεσι· διότι μετεχειρίζετο τὴν δημοτικὴν ἐξουσίαν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ὡς Βουλευτής· ἠναγκάσθη δὲ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νὰ διατάξῃ τὸν νομάρχην νὰ τὸν παύσῃ πειθαρχικῶς. Νομίζετε, Κύριοι, ὅτι εἶναι δυνατὸν, μεθ’ ὅσα ἀνέπτυξα ἐνώπιον ὑμῶν, παραβλεπομένου τοῦ σπουδαίου τούτου λόγου, τῆς μὴ παραιτήσεως, νὰ εἰσέλθῃ ἐν τῇ Βουλῇ, ὡς Βουλευτὴς, ὁ οὕτως ἐκλεχθείς; Ἐγὼ δὲν τὸ νομίζω ὀρθόν. Βεβαίως ὁ κ. Σταθάκης, συνδεδεμένος ὢν μετὰ τοῦ κ. Τάκη, ἔχει δύναμιν, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι θέλει ἐκλεγῆ πάλιν Βουλευτὴς, καὶ τὸ εὔχομαι, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν δύναμαι, παρὰ νὰ ζητήσω τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς του, μολονότι τυγχάνει ὁμόφρων.

§16ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Πρόκειται, Κύριοι, νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν ἡ ἰδιότης τοῦ δημάρχου, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Σταθάκης ἔφερε κατὰ τὴν ἐκλογὴν, ἐπηρέασεν ὁπωσδήποτε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς; ...

§17ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§18ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Διότι ἤκουσα πολὺ νὰ τονίζῃ ὁ κ. Πετσάλης τὸ μέρος τοῦτο... Δὲν πρόκειται λοιπὸν περὶ τούτου· πρόκειται ἀκριβῶς περὶ τοῦ ἐὰν ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει ὁ κ. Σταθάκης συνεμορφώθη πρὸς τὸν νόμον, ἢ δὲν συνεμορφώθη πρὸς αὐτὸν, καὶ κατὰ συνέπειαν περὶ τοῦ ἐὰν νομίμως ἢ ὄχι ἐξελέγη Βουλευτὴς Καλαμπάκας. Νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα καθαρῶς· διότι τὸ ἕτερον, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Πετσάλης, εἶναι συνέπεια, ἧς τὴν πρόληψιν ἐσκόπει ὁ ἐκλογικὸς νόμος. Ἀφορμὴν εἰς τὴν προκειμένην συζήτησιν, Κύριοι, μᾶς δίδει τὸ ἄρθρον 71 τοῦ Συντάγματος· ἐκεῖθεν ἀρχίζει αὕτη, καὶ ἐκεῖθεν πρέπει νὰ ἀρυσθῶμεν τὰς γνώμας καὶ τὰς ἰδέας ἡμῶν πρὸς λύσιν τοῦ ζητήματος. Δι’ ἐμὲ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ Ἐθνοσυνέλευσις διὰ τοῦ ἄρθρου 71 δὲν ἐσκόπει νὰ ἀποκλείσῃ τοῦ Κοινοβουλίου ὡρισμένην τάξιν ἀνθρώπων, οἷοι εἶναι οἱ ἔμμισθοι δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ δήμαρχοι καὶ οἱ στρατιωτικοί· ἀπ’ ἐναντίας, κατὰ μὲν ἐμὴν γνώμην, ἡ Ἐθνοσυνέλευσις ἠθέλησε νὰ ὁρίσῃ διάταξιν εὐεργετικὴν ὑπὲρ αὐτῶν, καὶ ὄχι στερητικήν. Κατὰ τὸ Σύνταγμα, δὲν ἐτέθη διάταξις ἀποκλείουσα τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος οὔτε τοὺς δημάρχους, οὔτε τοὺς ἐμμίσθους δημοσίους ὑπαλλήλους, οὔτε τοὺς στρατιωτικούς· ἀπεναντίας ἡ Ἐθνοσυνέλευσις, ἐξ αἰσθημάτων λίαν φιλελευθέρων ἐμφορουμένη, καθιέρου ἀρχὴν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπέτρεψεν εἰς τὰ πρόσωπα ταῦτα νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέρχωνται ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου. Ἐγεννᾶτο ὅμως εἰς τὴν συνείδησιν τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως ἡ ὑπόνοια, ὅτι οἱ ἄνδρες οἱ ὑπὸ τοιαύτην ἰδιότητα ἐμφανιζόμενοι κατὰ τοὺς ἐκλογικοὺς ἀγῶνας ἠδύναντο, κατάχρησιν ποιούμενοι τῆς ἑαυτῶν ἰδιότητος, νὰ ἐπηρεάζωσιν ὁπωσδήποτε τὰ φρόνημα τῶν ἐκλογέων, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ δύνανται νὰ ἐπικρατῶσι τῶν ἀντιπάλων αὐτῶν. Σοβαρώτερον ὅμως συνεζητήθη τότε τὸ ζήτημα ὡς πρὸς τοὺς ἀξιωματικούς, καθόσον ἐκ τούτων ὅσοι ἦσαν μέλη ἐν τῇ Ἐθνοσυνελεύσει προὐνόησαν νὰ μεριμνήσωσιν ὑπὲρ τῆς τάξεως αὐτῶν, παραδόξως δὲ ἐσίγησαν οἱ λοιποὶ, ἐνῷ ἠδύναντο νὰ ζητήσωσιν ὑπὲρ τῶν ἐμμίσθων ὑπαλλήλων καὶ τῶν δημάρχων πλείονας ἀσφαλείας. Καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἐν τῷ Συντάγματι φαίνεται ἡ διάταξις ὡς ἐπιτακτικὴ ὡς πρὸς τοὺς δημάρχους καὶ ἐμμίσθους ὑπαλλήλους, οὐχὶ δὲ καὶ ὡς πρὸς τοὺς ἀξιωματικούς. Λέγω λοιπὸν, ὅτι κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 71 τοῦ Συντάγματος καθιεροῦται ἀκριβῶς εὐεργέτημα ὑπὲρ τῶν ἐμμίσθων ὑπαλλήλων, τῶν δημάρχων, τῶν στρατιωτικῶν, οὐχὶ δὲ στέρησις δικαιώματος, ἢ ἀποκλεισμὸς τούτων ἀπὸ τοῦ Κοινοβουλίου. Ἀλλ’ ἐν τῷ Συνταγματικῷ Χάρτῃ δὲν ἠδύναντο νὰ καθορισθῶσιν οἱ περιορισμοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλονται εἰς τοὺς ἔχοντας τὴν ἰδιότητα ταύτην, καὶ διὰ τοῦτο ἐπεφυλάχθησαν ἐν τῇ Ἐθνοσυνελεύσει νὰ ὁρισθῶσι τὰ κατ’ αὐτοὺς διὰ νόμου εἰδικοῦ. Ἀληθῶς ἐπεψηφίσθη κατόπιν ὁ νόμος περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν, ὁ ὁποῖος ἐν ἄρθρῳ 6 ὁρίζει ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐκλεχθῶσι Βουλευταὶ «οἱ ἔμμισθοι δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ οἱ δήμαρχοι, πλὴν ἐὰν παραιτηθῶσιν ἢ παυθῶσιν τῆς θέσεως αὐτῶν τεσσαράκοντα τοὐλάχιστον ἡμέρας πρὸ τῆς ἡμέρας τῆς ψηφοφορίας». Ἀλλ’ ὡς προεῖπον, διὰ τοῦ ἄρθρου 71 τοῦ Συντάγματος δὲν ἐσκοπεῖτο ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν δημάρχων καὶ δημοσίων ὑπαλήλλων ἀπὸ τῶν ἐκλογικῶν ἀγώνων, ἢ ἀπὸ τοῦ νὰ ἀντιπροσωπεύσωσι τοὺς ἐκλογεῖς αὐτῶν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ. Ἀπεναντίας ἐτέθη ὑπὲρ αὐτῶν μᾶλλον διάταξις εὐεργετικὴ ἢ διάταξις στερητική. Διὰ δὲ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ὁ νομοθέτης καθώρισε τὸν τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου ἠδύναντο νὰ κάμωσι χρῆσιν τοῦ δικαιώματος αὐτῶν οἱ ὑπάλληλοι ἢ οἱ δημοτικοὶ ἄρχοντες καὶ διὰ τοῦτο σαφῶς ἐκ τοῦ ἄρθρου τούτου προκύπτει, ὅτι ἀπὸ τούτων τὴν θέλησιν ἐξαρτᾶται νὰ ἐκλεχθῶσιν· ἀλλ’ ἐὰν ἀποφασίσωσι νὰ ἐκλεχθῶσιν, ὑπεχρεώθησαν ν’ ἀποφασίσωσι τοῦτο πρὸ τεσσαράκοντα ἡμερῶν. Καὶ μέχρις ἐδῶ ὁ νόμος σταματᾷ, καθόσον παρέλειψε νὰ ὁρίσῃ καὶ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον δέον νὰ ἐκδηλῶσι τὴν θέλησιν αὐτῶν ταύτην οἱ ἔμμισθοι ὑπάλληλοι καὶ οἱ δήμαρχοι. Ὁ νόμος παρεῖδε τοῦτο καθ’ ὁλοκληρίαν, καὶ ἕνεκα τούτου γεννᾶται σήμερον τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ἀσχολούμεθα· διότι ὑπεχρέωσε μὲν τοὺς δημάρχους νὰ παραιτῶνται πρὸ τεσσαράκοντα ἡμερῶν, ἀλλὰ δὲν ὥρισε καὶ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον οὗτοι ὀφείλουσι νὰ ἐκδηλώνωσι τὴν ἀπόφασίν των. Κατὰ τοῦτο ἐγὼ εὑρίσκω χασματικὸν τὸν νόμον, καὶ τὸν εὑρίσκω χασματικὸν ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου, διότι βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω κατὰ ποῖον τρόπον ἡ Κυβέρνησις ἢ ἄλλη ἀρχὴ, ἐν ἐλλείψει τῆς παραιτήσεως, δύναται νὰ παύῃ τοὺς δημάρχους πρὸ τεσσαράκοντα ἡμερῶν, ἀφοῦ αὕτη δὲν γνωρίζῃ ἂν ἔχωσι τὴν θέλησιν ἢ ὄχι νὰ ἀποδυθῶσιν εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα. Νομίζω ὅτι ἡ διάταξις αὕτη καθίσταται ἀνεφάρμοστος· ἀνεφάρμοστος δὲ καθ’ ὁλοκληρίαν, καθόσον ἐπέρχονται κατόπιν τὰ ἄρθρα 26 καὶ 27 τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν, κατὰ τὰ ὁποῖα, καὶ ἐναντίον τῆς θελήσεως τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου καὶ τοῦ δημάρχου, οἱ ἐκλογεῖς ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ προτείνωσι τὴν ὑποψηφιότητα αὐτῶν, χωρὶς ὁ νόμος νὰ ὁρίζῃ καὶ ἕνα τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον αὐτοὶ δύνανται νὰ ἀποδέχωνται ἢ ὄχι τὴν ὑποψηφιότητα ταύτην. Προὐνόησε κατόπιν ὁ νομοθέτης περὶ στρατιωτικῶν, ἀλλὰ δὲν ἔλαβε τὴν αὐτὴν πρόνοιαν περὶ τῶν ἐμμίσθων ὑπαλλήλων καὶ δημοτικῶν ἀρχόντων, τὴν ὁποίαν ἔδειξε πρὸς τοὺς στρατιωτικούς. Εἶχεν ἴσως τὴν πεποίθησιν, ὅτι αὐτοὶ δὲν δύνανται νὰ ἐπηρεάζωσιν, ὅπως οἱ στρατιωτικοί; Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι δὲν πρόκειται σήμερον νὰ κρίνω περὶ τοῦ νόμου. Κατὰ τὸ ἄρθρον 26, οἱ ἐκλογεῖς δύνανται νὰ προτείνωσιν ὅσους ἂν θέλωσιν ὑποψηφίους· ἐὰν ὁ νόμος ἤθελε νὰ σχετίσῃ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 26 πρὸς τὸ ἄρθρον 6, ἤθελεν εἴπῃ: «πλὴν τῶν ἐμμίσθων ὑπαλλήλων, τῶν δημάρχων καὶ στρατιωτικῶν». Ἐπειδὴ δὲν ἐλέχθη τοῦτο, φρονῶ ὅτι ἀφέθη πλήρης ἐλευθερία εἰς τοὺς ἐκλογεῖς, νὰ προτείνωσιν ὅσους ἂν θέλωσιν ὑποψηφίους, μὴ ἐξαιρουμένου τοῦ δημάρχου, οὔτε τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου. Ἀλλ’ ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι οἱ ἐκλογεῖς ἔχουσι διάθεσιν νὰ προτείνωσιν ἕνα δήμαρχον ἢ ἔμμισθον ὑπάλληλον, πῶς θέλετε οὗτοι νὰ γνωρίζωσι δέκα πέντε ἡμέρας πρότερον, ὅτι θὰ προταθῶσι, διὰ νὰ δηλώσωσιν ὅτι παραιτοῦνται, ἢ νὰ ὑποδείξωσιν εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἀρχήν, ὅτι ὀφείλει νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀπόλυσίν των, διότι οἱ ἐκλογεῖς μετὰ δέκα πέντε ἡμέρας ἔχουσιν ἴσως σκοπὸν νὰ προτείνωσιν αὐτοὺς ὡς ὑποψηφίους Βουλευτάς; Διὰ νὰ ἦμαι σαφέστερος, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, κύριοι Βουλευταί, ὅτι τὸ ἄρθρον 6 πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ, ὁσάκις ὁ ἔμμισθος δημόσιος ὑπάλληλος ἢ ὁ δήμαρχος ἔχῃ προαποφασίσει πρὸ τεσσαράκοντα ἡμερῶν νὰ ἀποδυθῇ εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, καὶ ἑπομένως ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν θέλησιν αὐτοῦ νὰ ἐκτεθῇ ἢ νὰ μὴ ἐκτεθῇ, ἀλλὰ μὲ τὴν ὑποχρέωσιν, ἐὰν ἀποφασίσῃ πρὸ τεσσαράκοντα ἡμερῶν νὰ παραιτηθῇ συνάμα, διότι ἄλλως, ἂν δὲν παραιτηθῇ, ἔρχεται ἡ ἄλλη ἐνέργεια τῆς ἀρχῆς, ἡ πρὸς παῦσιν αὐτοῦ. Ἀλλ’ ὅταν οἱ τοιοῦτοι δὲν ἔχωσιν ἀποφασίσει ν’ ἀποδυθῶσιν εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, τότε βεβαίως δὲν ὑπάρχει διάταξις τοῦ νόμου, ἀποκλείουσα εἰς τοὺς ἐκλογεῖς τὸ δικαίωμα νὰ ὑποδεικνύωσιν αὐτοὺς ὡς ὑποψηφίους. Τοῦτο δ’ ἐγένετο ἀκριβῶς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Καλαμπάκας· ὁ δήμαρχος κ. Σταθάκης δὲν εἶχεν ἀποφασίσει ὁριστικῶς νὰ ἀποδυθῇ εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, ὅταν οἱ ἐκλογεῖς αὐτοῦ, ἀναγνωρίζοντες αὐτὸν ἱκανώτερον, ἢ ἐξ ἀγάπης, ἠθέλησαν νὰ προτείνωσιν αὐτὸν ὡς ὑποψήφιον. Ἀνεκηρύχθη καὶ ἐξελέχθη. Ὑποθέτω ὅτι τὸ δικαίωμα τῶν ἐκλογέων ἦτο ἀπόλυτον, καὶ ἑπομένως ἐπὶ τούτῳ δὲν ὑπάρχει παρανομία τις, καὶ νομίμως ἐξελέχθη βουλευτὴς ὁ δήμαρχος, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἄρθρων 26 καὶ 27 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἀλλὰ γεννᾶται τὸ ζήτημα, ἀφοῦ νομίμως ἐξελέχθη, ἐπηρέασεν ὡς δήμαρχος τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ κατὰ τῶν ἄλλων; διότι νομίζω, ὅτι ἡ ἔνστασις εἶναι σχετική, ἔχει δὲ οὕτω: «διότι καθ’ ἅπαντα τὸν χρόνον τῆς βουλευτικῆς αὐτοῦ ὑποψηφιότητος παραμένων δήμαρχος, ἐχρησιμοποίησεν ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας του τὴν ἐξουσίαν αὐτοῦ διὰ σκανδαλωδῶν καὶ ἐκνόμων ἐνεργειῶν». Ὥστε βλέπετε, ὅτι τὴν διάταξιν ταύτην ἐσχέτισεν ὁ ἐνιστάμενος· δὲν ἠρκέσθη νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ δήμαρχος δὲν παρῃτήθη ἢ δὲν ἐπαύθη, ἀλλ’ ἠρύσθη καὶ ἄλλα ἐπιχειρήματα, τουτέστιν ὑπεστήριξεν, ὅτι ὡς δήμαρχος παραμένων ἐπηρέασε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ πρὸς ζημίαν τοῦ ἐνισταμένου. Περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ καταγείνω πολύ· ἓν μόνον θὰ εἴπω, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Αἰγινίου, ὅπου ὁ κ. Σταθάκης ἦτο δήμαρχος, μεταξὺ χιλίων διακοσίων ἑβδομήκοντα ψηφοφορησάντων ὁ μὲν ἐνιστάμενος ἔλαβεν ὀκτακοσίας πεντήκοντα ψήφους, ὁ δὲ κ. Σταθάκης 400 ἢ 450, τουτέστιν ἐπῆλθεν ἀποτέλεσμα ὅλως ἀντίθετον ἐκείνου, κατὰ τοῦ ὁποίου σκιαμαχεῖ ὁ ἐνιστάμενος· διότι, ἂν εἷς δήμαρχος ἠδύνατο νὰ ἀσκῇ τοιαύτην ἐπιῤῥοήν, τότε βεβαίως δὲν θὰ εἴχομεν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον δὲν τιμᾷ ποσῶς μήτε τὴν ἐπίδρασιν, μήτε τὴν τοπικὴν ἐπιῤῥοὴν τοῦ κ. Σταθάκη. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω εἰς τί δύνανται νὰ ἐπιδράσωσι σήμερον οἱ δήμαρχοι ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν, ὅταν καὶ ἡ ἀστυνομία ἀφῃρέθη ἀπ’ αὐτῶν καὶ ἡ οἰκονομικὴ διαχείρισις ἐξέλιπε· βεβαίως δύνανται νὰ ἐπιδράσωσιν ὡς ἄτομα, ἀσκοῦντα ἐπιῤῥοήν τινα ἐν τῷ τόπῳ, ἀλλ’ ἡ τοιαύτη ἐπιῤῥοὴ δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἔστρεψε τὸ βλέμμα ὁ νόμος. Ἐγένετο λόγος πρὸ μικροῦ περὶ τῆς ὑπὸ τοῦ νομάρχου Τρικκάλων παύσεως τοῦ κ. Σταθάκη ὀλίγας πρὸ τῆς ἐκλογῆς ἡμέρας· παραδόξως δὲ τὴν παῦσιν τοῦ δημάρχου ὁ ἐνιστάμενος τὴν ἐξηγεῖ ὑπὲρ αὐτοῦ· ἀλλὰ τίς ἐξ ὑμῶν δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι δήμαρχος, παυόμενος 10 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, καὶ τοσοῦτον μάλιστα πομπωδῶς, ὡς ἐπαύθη ὑπὸ τοῦ νομάρχου Τρικκάλων, δύναται νὰ ὠφεληθῇ ἐκ τῆς παύσεως, ὅταν μάλιστα ὁ ἐνιστάμενος, παρακολουθούμενος ὑπὸ τῶν φίλων αὐτοῦ, μεταβαίνῃ εἰς τὸ δημαρχιακὸν κατάστημα μετὰ πομπῆς, καὶ πανηγυρικῶς ἐγκαθιστᾷ εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἀπολυθέντος δημάρχου τὸν δημαρχικὸν πάρεδρον;

§19ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἀντίῤῥησις περὶ τῆς νομιμότητος τῆς ἐκλογῆς δὲν ὑπάρχει· λέγομεν μόνον, ὅτι ὁ ἐπιτυχὼν Βουλευτὴς δὲν εἶχε τὰ προσόντα τοῦ ἐκλεξίμου, καὶ ἑπομένως ἦτο ἀνίκανος νὰ ἦναι ὑποψήφιος.

§20ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Χαίρω πολύ, ὅτι εἴμεθα σύμφωνοι, διότι καὶ ὑμεῖς ἀντικρούετε ἤδη τὸν ἐνιστάμενον. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω, καὶ παύω, Κύριοι, διὰ νὰ μὴ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν ἐπὶ πλέον. Τὸ ζήτημα εἶναι καθαρῶς ζήτημα ἐπιστημονικόν, καὶ βεβαίως δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ ἀναλάβω, ἵνα σᾶς πείσω· διότι ἀναμφισβητήτως ἐνταῦθα εὑρίσκονται ἄνδρες καὶ ἐμπειρότεροι καὶ ἐντριβέστεροι καὶ μᾶλλον ἐμοῦ καταγείναντες εἰς τὰ τοιαῦτα ζητήματα. Δὲν πρόκειται λοιπὸν μήτε νὰ πείσω, μήτε νὰ παραπείσω ὑμᾶς. Ἄν τινες τῶν κυρίων Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι μὲ διέκοψαν, ἐνδιαφέρονται περὶ τῆς διασώσεως τοῦ νόμου, καὶ εἰς ἐμὲ ἐπιβάλλεται τὸ καθῆκον τοῦτο. Δὲν ἠθέλησα νὰ σᾶς παρασύρω διὰ παρερμηνείας τοῦ νόμου, ἵνα ἐξωθήσω ὑμᾶς νὰ καθιερώσητε σύστημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἀποβῇ, ὥς τινες φρονοῦσιν, ἐπιβλαβὲς εἰς τὴν πατρίδα. Ἠθέλησα νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἰδέαν μου, στηριζόμενος ἐπὶ συλλογισμῶν ἀδιασείστων καὶ νομικῶν, καὶ μὴ νομίσῃ τις, ὅτι κατέγεινα ἁπλῶς, ὅπως παρασταθῶ εὐπρόσωπος ἐνώπιον ὑμῶν. Ἐζήτησα καὶ ζητῶ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Καλαμπάκας, διότι ἐπείσθην, ὅτι εἶναι νόμιμος, καὶ ὅτι δὲν δύναται νὰ καταλογισθῇ εἰς τὸν κ. Σταθάκην οὔτε τὸ χάσμα οὔτε ἡ ἔλλειψις τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἐφ’ ἧς στηριχθεὶς ὁ ἐνιστάμενος ὑποστηρίζει τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης.

§21ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως, Κύριοι, καὶ τὸν ἑαυτόν μου ἀδικῶ καὶ ὑμᾶς, θεωρῶν τὸ θέμα ἄξιον περαιτέρω συζητήσεως. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἠθέλομεν προβῆ εἰς ἀπροσδόκητον καὶ ὀλέθριον ὀλίσθημα, ἐὰν καὶ ἁπλῶς ἐθεωροῦμεν ὡς ζήτημα τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης, διὰ τοῦτο λαμβάνω, ἔστω καὶ ὡς ἐκ περισσοῦ, τὸν λόγον. Θὰ ἦτο ὀλέθριον διάβημα, ἐὰν ἦτο δυνατὸν εἰς τὰς βουλευτικὰς ἐκλογὰς τοῦ Κράτους νὰ ἔχωμεν δημάρχους ὑποψηφίους καὶ συναγωνιστάς, καὶ ἤθελεν ἐγερθῆ κραυγὴ ἐκ τῶν πλείστων ἐπαρχιῶν, ὅτι, τούτου αἴφνης ἀναγνωριζομένου, πρέπει νὰ διαλυθῶμεν, ἵνα ἐκ νέου ἐνεργηθῶσιν ἐξ ἀρχῆς αἱ ἐκλογαί. Ὄπου ὁ νόμος εἶναι σαφής, δὲν ἐπιτρέπεται ἀμφισβήτησις. Τὸ Σύνταγμα λέγει ῥητῶς, ὅτι εἶναι ἀσυμβίβαστα τὰ καθήκοντα τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου καὶ τὰ τοῦ δημάρχου πρὸς τὰ τοῦ Βουλευτοῦ. Ὁ δήμαρχος δὲν εἶναι βέβαια μόνον δημόσιος ὑπάλληλος. Εἶναι ἄρχων διφυής, εἶναι καὶ δημόσιος ὑπάλληλος καὶ δημοτικὸς ἄρχων. Κατὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, δὲν δύναται νὰ ἐκλεχθῇ Βουλευτής, ἐὰν δὲν παραιτηθῇ 40 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς. Τί ἔρχονται καὶ συζητοῦσι, τίς ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου, ἡ ratio legis, ὡς λέγεται; Ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου εἶναι βεβαίως νὰ ἀποτρέψῃ τὸν ἐπηρεασμόν, ἄν πρόκειται περὶ τοιαύτης ἐρεύνης. Καὶ μᾶς λέγουν ὅτι ἐπαύθη. Ἀλλὰ πῶς ἐπαύθη; Ἐπεβλήθη εἰς αὐτὸν μία πειθαρχικὴ ποινή. Ὁ δημοτικὸς νόμος λέγει, ὅτι ἡ παῦσις ἡ ἀληθὴς γίνεται τῇ ἀποφάσει τοῦ Βασιλέως. Οὕτω γίνεται ἡ διακοπὴ ἡ ὁριστικὴ τῶν σχέσεων τοῦ προσώπου πρὸς τὸ ἀξίωμα.

§22ΚΡΙΕΜΑΔΗΣ. Ὑπάρχει παῦσις συνεπείᾳ διαταγῆς τοῦ Ὑπουργοῦ.

§23ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἂν ἤθελον, πρὸς χάριν σας, νὰ ἐπικαλεσθῶ τὰς προθεσμίας τοῦ νόμου, αὗται εἶναι καθ’ ὑμῶν· διότι ὁ κ. Σταθάκης 8 ἡμέρας μόνον πρὸ τῆς ἐκλογῆς ἐπαύθη, καὶ τότε οὐχὶ κυρίως ἐπαύθη ὁριστικῶς τοῦ ἀξιώματος, ἀλλὰ ἐτιμωρήθη μόνον πειθαρχικῶς, ἐνῷ ἡ παῦσις τοῦ δημάρχου ἡ ὁριστικὴ γίνεται μόνον τῇ ἀποφάσει τοῦ Βασιλέως.

§24ΡΑΛΛΗΣ. Προτίθεμαι, Κύριοι, οὐχὶ, νὰ πείσω ὑμᾶς περὶ τοῦ ἐπιστημονικοῦ μέρους τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐπραγματεύθησαν οἱ προαγορεύσαντες, ἀλλὰ νὰ δώσω τὸν ἀληθῆ χαρακτηρισμὸν τῆς ἐκλογῆς ταύτης, ἡ ὁποία δὲν δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἢ ὡς ἐμπαιγμὸς πρὸς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους, καὶ αὐθάδεια παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι τοιαύτην μετῆλθον διαγωγὴν, οἵα περιγράφεται ἐν τοῖς ἐπισήμοις ἐγγράφοις. Ἠθέλησαν νὰ παραστήσουν, ὅτι πρόκειται περὶ ἑρμηνείας νόμου, ἐνῷ δὲν πρόκειται, εἰμὴ περὶ καταδολιεύσεως αὐτοῦ καὶ καταχρήσεως τῆς δημοτικῆς ἐξουσίας κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ἐκλογῆς. Ταῦτα προκύπτουσιν ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα θαυμάζω πῶς ὁ κ. εἰσηγητὴς τοῦ τμήματος δὲν ἀνέγνωσεν. Ἐντεῦθεν εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ πράξω ἐγὼ τοῦτο. Τὴν 29 Μαρτίου ὁ νομάρχης Τρικκάλων τηλεγραφεῖ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν: «Δήμαρχος Αἰγινίου, μὴ ὑποβαλὼν παραίτησιν, ἀνεκηρύχθη ὑποψήφιος Βουλευτής, ἐξακολουθεῖ ὅμως ἐνεργῶν σκανδαλωδῶς δημαρχικὰ καθήκοντα, καὶ διεγείρων οὕτω παράπονα καὶ αἰτιάσεις ἀνθυποψηφίων ἐπαρχίας Καλαμπάκας.» «Τηλεγραφήσατε, παρακαλῶ, ληπτέα μέτρα πρὸς περιστολὴν τοιαύτης ἀσυμβιβάστου ἐκλογικῆς ἐνεργείας του ὡς δημάρχου.» Τηλεγράφημα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Μεταξᾶ πρὸς τὸν νομάρχην Τρικκάλων, τῆς 31 Μαρτίου (ἀναγινώσκει): «Δήμαρχος Αἰγινίου, καίτοι ἀνακηρυχθεὶς, ὀφείλει, ἀφοῦ δὲν παρῃτήθη θέσεως δημάρχου, νὰ ἐξακολουθῇ ὑπηρεσίαν του, ἄνευ ἐλαχίστης ἀναμίξεως εἰς ἐκλογικὸν ἀγῶνα, ἐπὶ μεγίστῃ εὐθύνῃ του. Ἐπιβλέπετε αὐτὸν αὐστηρῶς, καὶ καταστήσατε σεβαστὸν τὸν νόμον, ὃν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐννοεῖ νὰ ἐπιβάλῃ κατὰ τοῦ ἀσεβοῦντος δημοτικοῦ ἄρχοντος, καὶ εἰς οὗ τὴν προσωρινὴν παῦσιν δέον νὰ προβῆτε κατὰ τὸν νόμον. Ἐν ἀνάγκῃ ἀναφέρατε ἡμῖν.» Τέλος τὴν 4 Ἀπριλίου 1895 ὁ αὐτὸς Ὑπουργὸς τηλεγραφεῖ πρὸς τὸν νομάρχην: «Τηλεγραφήσατε, τί ἐνεργήσατε πρὸς ἐκτέλεσιν 10108 ἀπὸ 29 παρελθόντος μηνὸς τηλ. διαταγῆς ἡμῶν κατὰ δημάρχου Αἰγινίου, διότι νεώτερα τηλεγραφήματα παριστῶσιν ἄσκησιν ὑπ’ αὐτοῦ δημαρχικῆς ἐξουσίας σκανδαλώδη. Ἐφαρμόσατε ἄρθρον 44 νόμου περὶ δήμων, καὶ ὑποβάλετε ἔγγραφα Ὑπουργείῳ.» Καὶ τέλος ἐπέρχεται κατὰ τὴν 5 Ἀπριλίου ἡ προσωρινὴ ἀπόλυσις τοῦ δημάρχου Αἰγινίου παρὰ τοῦ νομάρχου Τρικκάλων. Κατὰ τὴν 11 δὲ Ἀπριλίου ὁ γραμματεὺς τῆς Νομαρχίας τηλεγραφεῖ πρὸς τὸν νομάρχην Τρικκάλων: «Κατόπιν 372 τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς μου εἰδοποιῶ ὑμᾶς, ὅτι παρέλαβον καὶ ἀρχεῖον Δημαρχίας κατ’ ἐπίδειξιν, χωρὶς νὰ μοὶ παραδώσῃ σπουδαῖα ἄλλα ἔγγραφα. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀναφέρω.» Ὁ δὲ ἀστυνόμος Καλαμπάκας τηλεγραφεῖ τὴν 9 Ἀπριλίου,— παραδόξως ὅμως ἡ χρονολογία μετεβλήθη ἐνταῦθα— (ἀναγινώσκει): «Χθὲς τὸ ἑσπέρας, γενομένης διαδηλώσεως ἐκ μέρους τῆς μερίδος τῶν ὑποψηφίων βουλευτῶν Γιαννουσίου Τάκη καὶ Βασιλείου Σταθάκη, ἔλαβε μέρος εἰς αὐτὴν ὁ δήμαρχος Αἰγινίου Βασίλειος Σταθάκης. Ταῦτα ἀναφέρω εὐπειθῶς κλπ.» Οὕτως ἱστορεῖται ἐπισήμως ἡ συμπεριφορὰ τοῦ δημάρχου, προβάντος εἰς βουλευτικὸν συνδυασμὸν μεθ’ ἑτέρου καὶ εἰς πᾶσαν ἐκλογικὴν ἐνέργειαν. Ὑπερέβαλεν ἴσως ὡς πρὸς ταύτην πάντα ἄλλον ὑποψήφιον, ἐκτεθέντα κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς, ἔσχε δὲ καὶ τὸ ἀνήκουστον θάῤῥος, νὰ μὴ παραδώσῃ καὶ τὸ δημοτικὸν ἀρχεῖον, ὅτε τέλος ηὐδόκησε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὴν προσωρινὴν ἀπόλυσίν του. Τοιαύτη εἶναι ἡ εἰκὼν τῆς ὅλης αὐτῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω ποία ἔσεται ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς, διότι βλέπω ὅτι κατὰ συνείδησιν οἱ Βουλευταὶ ἀποφαίνονται. Ἀλλὰ χθὲς ἔτι, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι παρέλειψε νὰ συντάξῃ πρωτόκολλον παραλείψεως δηλώσεως ζῴων εἰς δήμαρχος, ἡ Βουλὴ ἠκύρωσε τὴν ἐκλογὴν Ἄργους, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δῆθεν ἐπέδρασεν οὕτως ἐπὶ τὸ ἀποτέλεσμα ὁ δήμαρχος. Δὲν ἠξεύρω, εἶπον, τί θὰ πράξῃ ἡ Βουλὴ ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν ταύτην, ἀφοῦ κατὰ συνείδησιν ψηφίζει, ἀλλὰ θεωρῶ, ὅτι δὲν ἀρκεῖ νὰ πατάξῃ τὸν ἀσεβῆ ἐκεῖνον δήμαρχον, τὸν καταπατήσαντα τὸ Σύνταγμα καὶ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, τὸν ἀσεβήσαντα πρὸς τὰς προϊσταμένας ἀρχὰς, τὰς ὁποίας ἐνέπαιζεν ἀσυστόλως, ἀλλ’ ὅ,τι ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀκύρωσιν τῆς ὅλης ἐκλογῆς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσητε, ὅτι ὁ δήμαρχος οὗτος, ἐνεργήσας ὡς ἐνήργησε, δὲν συνετέλεσε καὶ εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ συναδέλφου του, μεθ’ οὗ εἶχε συνδυασθῆ.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδενὸς ἑτέρου ὄντος ἐγγεγραμμένου, κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τὸν βουλευτὴν κ. Σταθάκην, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§26ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§27ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχει πρότασις περὶ ἀκυρώσεως ὁλοκλήρου τῆς ἐκλογῆς.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ προηγουμένως ἐπεκύρωσε τὴν ἐκλογὴν ὡς πρὸς τὸν ἕτερον Βουλευτὴν (θόρυβος).

§29ΡΑΛΛΗΣ. Πρέπει νὰ θέτητε τὰς προτάσεις οὕτω πως, ὥστε νὰ ἀντιλαμβανώμεθα τί γίνεται.

§30ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πολλάκις ἐπανελήφθη τὸ σφάλμα τοῦ νὰ γίνεται πρότασις καὶ ἀπόφασις, πρὶν ἢ συζητηθῇ τὸ ὅλον μιᾶς ἐκλογῆς. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη ὡς πρὸς τὸν κ. Τάκην, ἀλλὰ βλέπετε, ὅτι ἔρχεται πρότασις περὶ ἀκυρώσεως ὅλης τῆς ἐκλογῆς. Θὰ παρακαλέσω τὸ Προεδρεῖον, ὅπως μὴ ὑποβάλλῃ εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς πρότασιν, πρὶν ἢ γείνῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου μιᾶς ἑκάστης ἐκλογῆς.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς Καλαμπάκας ὡς πρὸς τὸν κ. Β. Σταθάκην λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Ἄγγ. Πετραλιᾶ καὶ Ἠλία Ζέγγελη, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 134. Ἐκ τούτων 121 εἶπον Ναὶ, καὶ 13 εἶπον Ὄχι. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἐγένετο δεκτὴ, καὶ ἡ ἐκλογὴ Καλαμπάκας ἀκυροῦται ὡς πρὸς τὸν κ. Σταθάκην. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Τριπόλει Πρωτοδικῶν, παρέχοντος τὰς δι’ ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Μπακοπούλου ζητηθείσας πληροφορίας ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας. Ἐκλογὴ Καλαμῶν. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τοῦ τμήματος, ἐπικυρωτική). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Καλαμῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν οἱ κ. κ. Ν. Δαγρὲς, Κ. Φλέσσας καὶ Ν. Σάλμας. Ἐκλογὴ Καρδίτσης. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τοῦ τμήματος, ἐπικυρωτική).

§33ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον κύριε Πρόεδρε. Εὐθὺς, κύριοι Βουλευταὶ, ὡς μοὶ ἐνεχειρίσθη τὸ τεῦχος τὸ ἐμπεριέχον τὰς ἐκθέσεις τῶν τμημάτων, προὐκάλεσε τὴν προσοχήν μου ἡ ἐκλογὴ Καρδίτσης, ἕνεκα τῶν ἐντυπώσεων, ὑπὸ τὰς ὁποίας διετέλουν, ὡς ἐκ τῶν διεκτραγῳδηθέντων γεγονότων καὶ ἐκλογικῶν παραβάσεων τῶν ἐκεῖ ἀστυνομικῶν ἀρχῶν ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν πρὸ τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἐξακολουθούντων ἄχρι καὶ σήμερον, ὡς εἴδετε ἐκ τοῦ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐντολὴν τοῦ συλλαλητηρίου, τοῦ συγκροτηθέντος ἐν τῇ πόλει Καρδίτσης, πολυμελὴς ἐπιτροπὴ ἀπηύθυνεν εἰς διαφόρους ἐφημερίδας καὶ εἰς τὴν Βουλὴν. Ἀναγνώσας ὅμως τὴν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν τὸ τμῆμα τὸ προεξελέγξαν τὴν ἐκλογὴν συνέταξεν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης, δὲν ἠδυνήθην νὰ μορφώσω τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ τμῆμα τοῦτο ἐπιμελῶς ἐξήτασε τὴν ἐκλογὴν, περὶ ἧς πρόκειται. Ἀναφέρει ὅτι ὑπεβλήθησαν ἐνώπιον τοῦ τμήματος ἐνστάσεις τινὲς ἐκ μέρους τῶν ἀποτυχόντων ἐκεῖ ὑποψηφίων Βουλευτῶν, ἀναφέρει ὅτι ἀποδίδουσι τὴν ἀποτυχίαν των ὄχι εἰς τὴν ἐλευθέραν θέλησιν τῶν ἐκλογέων τοῦ τμήματος ἐκείνου, ἀλλ’ εἰς παραβάσεις τῶν ἐκεῖ δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἰδίᾳ τῶν ἀστυνόμων τριῶν δήμων, ἤτοι τῶν δήμων Νευροπόλεως, Καρδίτσης καὶ Τιτανίου. Καίτοι τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα οἱ ὑποψήφιοι ἐκεῖνοι, οἱ ἀποτυχόντες, ὑπέβαλον εἰς τὴν κρίσιν τοῦ τμήματος, προὐκάλεσαν τὴν προσοχὴν αὐτοῦ, οὐχ ἧττον ὅμως ἀποῤῥίπτονται, ὡς ὅλως ἀναπόδεικτα καὶ ἀβάσιμα. Περὶ τῶν ἀποδείξεων, τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν, προκειμένου περὶ ἐξελέγξεως ἐκλογῶν, ἀρκετὰ ἐλέχθησαν χθὲς παρὰ δύο ἐγκριτωτάτων μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου, παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ἀττικῆς καὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Εὐρυτανίας· οὐδὲν ἔχω λοιπὸν νὰ προσθέσω περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν πρέπει νὰ ἀποδεικνύωνται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς οἱ ἰσχυρισμοὶ τῶν ἐνισταμένων, ὡς καὶ οἱ ἰσχυρισμοὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀποκρούουσι τὰς ἐνστάσεις. Εὑρίσκω ὅμως ὅλως ἀδικαιολόγητον τὴν πρότασιν τὴν ὑποβαλλομένην ὑπὸ τοῦ τμήματος, ἵνα θεωρήσῃ καὶ ἡ Βουλὴ ὡς ἀνυπόστατα καὶ ἀβάσιμα, γεγονότα, τὰ ὁποῖα δὲν πιστεύω νὰ εὑρίσκηται κανεὶς ἐν τῇ Βουλῇ, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἀνέγνωσεν εἰς τὰς ἐφημερίδας. Καὶ ἐν τῇ ὁλομελείᾳ, δύναμαι νὰ εἴπω, τοῦ τύπου τοῦ Ἀθηναϊκοῦ ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν πρὸ τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἰδίᾳ ἀπὸ τῆς ἐπισκέψεως τοῦ σεβαστοῦ ἡμῶν ἡγέτου εἰς τὴν πόλιν τῆς Καρδίτσης, παρεπονέθησαν τότε, Κύριοι, οἱ ὑποψήφιοι, οἱ ἀποτελοῦντες τὸν ἕτερον συνδυασμόν, κατὰ τοῦ ἀστυνόμου Καρδίτσης, καὶ ἐπιστώθη τοῦτο παρά τε τοῦ εἰσαγγελέως καὶ τοῦ ἀνακριτοῦ, ὅτι δηλ. ὁ ἀστυνόμος οὐ μόνον εἶχε τὸ ἐνδιαφέρον νὰ ἐνασκῇ τὴν ἐπιῤῥοὴν αὑτοῦ πρὸς ὄφελος τοῦ ὑπὸ τὸν Τερτίπην συνδυασμοῦ, ἀλλ’ εἶχε τὸ θάῤῥος καὶ νὰ ἀπειθήσῃ εἰς τὴν δικαστικὴν ἀρχὴν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς εἰς Καρδίτσαν ἐπισκέψεως τοῦ σεβαστοῦ ἡμῶν ἡγέτου. Ἀστυνόμος λοιπόν, ὁ ὁποῖος ἔδειξε τοσοῦτον ἐνδιαφέρον, ὥστε νὰ ἀπειθήσῃ πρὸς τὴν δικαστικὴν ἀρχήν, καλοῦσαν αὐτὸν πρὸς ἐκπλήρωσιν καθήκοντος, φαντασθῆτε ὁποῖον ἐνδιαφέρον εἶχε πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ συνδυασμοῦ, ὃν ὑπεστήριζεν. Ὅταν ὅμως εἶδον ἐν τῷ τεύχει, ὅτι οἱ ἰσχυρισμοὶ ἐκεῖνοι τῶν ἀποτυχόντων ὑποψηφίων ἀποῤῥίπτονται ὡς ἀβάσιμοι, ἔσπευσα νὰ λάβω γνῶσιν τῶν ἐγγράφων προτάσεων, τῶν ὑποβληθεισῶν ἐνώπιον τοῦ τμήματος, ἵνα ἴδω ἕως ποῦ φθάνει ἡ ἀοριστία τῶν γεγονότων ἐκείνων. Εὗρον δ’ ἐν αὐταῖς περιεχόμενα περιστατικὰ λίαν ὡρισμένα. Ἀποδίδονται ὡρισμέναι πράξεις τῷ ἀστυνόμῳ, κατὰ ὡρισμένων ἐκλογέων ὑπ’ αὐτοῦ διαπραχθεῖσαι. Καταγγέλλεται ὁ ἀστυνόμος Πλαπούτας, ὅτι μετὰ τοῦ δημάρχου τοῦ δήμου ἐκείνου δὲν ἐπέτρεπε διαδηλώσεις ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς συνδυασμοῦ, ἐνῷ τοὐναντίον ἐπέτρεπε καὶ ἐπροστάτευε τὰς διαδηλώσεις τῶν ἀντιθέτων. Καταγγέλλεται ὁ αὐτὸς ἀστυνόμος, ὅτι Ψαῤῥόν τινα, ὑποψήφιον δήμαρχον, ἐπροπηλάκισε, καὶ τὸν ἠνάγκασε νὰ καταλίπῃ τὸν δῆμόν του καὶ νὰ κλεισθῇ ἐπὶ 15 ἡμέρας εἰς τὸν δῆμον Καρδίτσης...

§34ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Οὔτε ὑπῆρχεν ἐκεῖ ὁ ἀστυνόμος Πλαπούτας· εἶχε μετατεθῆ.

§35ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐτυχὴς θὰ θεωρηθῶ, ἐὰν μὲ διαψεύσητε ἀπὸ τοῦ βήματος, διότι γνωρίζω τὴν χρηστότητά σας... Τοῦτο, Κύριοι, τὸ περιστατικὸν δὲν ἴσχυσε νὰ μεταβάλῃ τὰ φρονήματα τῶν ἐκλογέων, τοὐλάχιστον τοῦ τμήματος ἐκείνου, ἐν τῷ ὁποίῳ πολιτεύεται ὁ ἐκ τοῦ τόπου ἐκδιωχθεὶς ὑποψήφιος δήμαρχος; Ἄν τις φρονῇ τὸ ἐναντίον, θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ διαφωνήσω πρὸς αὐτόν, διότι καὶ ἐγώ, ἀπὸ ἐτῶν πολλῶν πολιτευόμενος, καὶ πρὸ ἐμοῦ ὁ πατήρ μου, φρονῶ ὅτι, ὅταν μία ἐξουσία, ὑπὸ τὴν λάμψιν μάλιστα τῶν παρασήμων, τὰ ὁποῖα φέρουσιν οἱ ἀστυνόμοι, τρέποντες εἰς φυγὴν τὸν ἀντίθετον, ἀφίνῃ τὸ ἐκλογικὸν πεδίον εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ εὐνοουμένου της, φωνὴ ζῶσα δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ὑπὲρ τοῦ ἐκδιωκομένου ἐκ τοῦ τόπου του πολιτευτοῦ. Πλὴν τούτου, ἐξυλοκόπησε τὸν Σφέντσον, φίλον τῶν ἐνισταμένων, τὸν ὁποῖον ἐπὶ 8 ἡμέρας ἐπροσωποκράτησεν ἀδίκως. Καὶ ταῦτα καταγγέλλονται ὅτι συνέβησαν εἰς τὸν δῆμον Νευροπόλεως. Ἔρχομαι, Κύριοι, νὰ ἐξετάσω τὰ συμβάντα ἐν τῷ δήμῳ Καρδίτσης. Κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ὁμιλίας μου ἐποιησάμην μνείαν τῶν συμβάντων ἐκεῖ ὑπὸ τοῦ ἀστυνόμου πολλὰς ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς ὁ αὐτὸς ἀστυνόμος ἐφυλάκισε τοὺς Π. Οἰκονόμου καὶ Παπαδῆμον, κατὰ τὴν ἐκλογὴν δὲ μεθ’ ὅλων τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων καὶ τῆς λαμπρότητος τῆς ἐξουσίας ἐπετέθη κατὰ τῶν φίλων τῶν ἀποτυχόντων, τοὺς ὁποίους διέλυσε, περὶ τοὺς 50 δὲ ἐκλογεῖς ἀπέκλεισε.

§36ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς τί λέγει;

§37ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οὗτος ἔμενεν ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταστήματι, ἐπιβλέπων ἐκεῖ τὸν τρόπον τῆς ἐνεργείας τῆς ἐκλογῆς· ἀλλ’ ἡ ἐκλογὴ δὲν περιορίζεται ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταστήματι, ἀλλ’ ἐπεκτείνεται ἐν ὅλῃ τῇ περιφερείᾳ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης.

§38ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Φρονεῖτε ὅτι ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος δὲν ἤθελε μάθει τὰ γενόμενα, ἐὰν ταῦτα πραγματικῶς ἔλαβον χώραν; Ἢ ὑποθέτετε τοὺς ἔχοντας συμφέρον τόσον ἁπλοῦς, ὥστε νὰ μὴ στείλουν νὰ εἰδοποιήσουν τὸν δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον;

§39ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς παραπονούμενοι κατὰ τῶν ἀρχῶν δὲν πράττουσι σωφροσύνην, διότι αἰσθάνονται τὴν ἀδυναμίαν των διὰ νὰ καταγγείλωσι πρὸς τὸν δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον...

§40ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Νὰ ἀναγνώσητε τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, διὰ νὰ μὴ ματαιοπονῶμεν.

§41ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγει ὅτι ἐνηργήθη ἡ ἐκλογὴ ἐν νομιμότητι, διότι δὲν ἔλαβε γνῶσιν οὐδενὸς παραπόνου. Ἀλλ’ ἂν δὲν ἔλαβε γνῶσιν οὐδενὸς παραπόνου... (διακοπαί).

§42ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ἴδιον εἴπετε περὶ τοῦ τμήματος τῆς Λυρκείας.

§43ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἴδιον ἔλεγον περὶ τοῦ τμήματος τῆς Λυρκείας, καὶ προσεπάθησα νὰ πεισθῶ περὶ τῆς νομιμότητος τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης, καὶ ἤμην ἕτοιμος νὰ ὑπερψηφίσω αὐτῆς· ἀλλ’ ὅτε εἶδον ἐπιστολὴν ἐκ μέρους τοῦ κ. Πετρίδου κατατεθεῖσαν, ἀμέσως μετέβαλον γνώμην καὶ κατεψήφισα. Θὰ ἦτο μωρότατος ὁ εὐφυέστατος Πετρίδης νὰ προσαγάγῃ ἐπιστολὴν ἀπευθυνομένην πρὸς αὐτὸν ὑπὸ τοῦ ἐνωμοτάρχου, ὁμολογοῦντος ὅτι οὐδένα ἐκλογέα ἔχει ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ. Θὰ ἦτο δὲ πολὺ ἄπορον, ὅτι εὑρέθη ὑπενωμοτάρχης νὰ κηρύξῃ τὸν πόλεμον κατὰ ταγματάρχου τῆς χωροφυλακῆς, καὶ πρώην ὑπαρχηγοῦ τῆς χωροφυλακῆς.

§44ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ, ὅταν ἀγορεύητε, νὰ περιορίζησθε εἰς τὸ μέρος τὸ σχετικόν.

§45ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ἐδείξατε τὸ παράδειγμα σεῖς, διότι πρὸ ὀλίγου, ἐνῷ ἐλάβετε τὸν λόγον νὰ ὁμιλήσητε περὶ τῆς ἐκλογῆς Καλαμπάκας, ἐπεῤῥίψατε βαρείας μομφὰς κατὰ τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς, μέρος τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶ. Κατεκρίνατε τὴν ἀπόφασίν μας ὡς ἀσυνείδητον· καὶ σᾶς τὰ λέγω, διὰ νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου. Ἡμεῖς ἀναμένομεν ἀπὸ σᾶς παραδείγματα· ὅταν ὅμως σεῖς ἀνέρχησθε τὸ βῆμα καὶ προκειμένου νὰ ὁμιλήσητε περὶ ἑνὸς ἁπλουστάτου ζητήματος, περὶ τοῦ ἂν ἦναι νόμιμος ἢ ὄχι ἡ ἐκλογή τινος, ἐκτρέπησθε τοῦ θέματος καὶ ἐπιῤῥίπτητε μομφὴν κατὰ τῆς πτέρυγος ταύτης, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου ἐκείνην. Κατέγεινα κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ πολὺ καὶ ἐπανειλημμένως προεκάλεσα τοὺς ἀγορεύσαντας νὰ μοὶ πιστοποιήσωσι, ποῦ εὗρον τὴν ἐπιστολὴν ἐκείνην, ὁ δὲ κ. Πετρίδης, τὸν ὁποῖον γνωρίζω, μὲ ἐβεβαίωσεν ὅτι τοιαύτην ἐπιστολὴν δὲν προσήγαγεν εἰς τὸ τμῆμα. Ὅταν ὁ κ. Πετρίδης λοιπὸν μὲ διεβεβαίωσε περὶ τούτου, μοὶ δίδεται τὸ ἐνδόσιμον νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ ἐπιστολὴ ἐκείνη προεκλήθη ἀπὸ τὸν ἐνωμοτάρχην ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ζωγράφου.

§46ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὀλίγη ἐντροπή!

§47ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐννοῶ πῶς σεῖς ἐννοεῖτε τὴν ἐντροπήν, ἀλλ’ ἐννοῶ, ὅτι, ὅταν τις ἀκριβολογῇ, δὲν πρέπει νὰ ἐντρέπητε, ἀλλὰ πρέπει νὰ σεμνύνηται.

§48ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ ἔχετε νὰ κάμητε μὲ τὸν κ. Ζωγράφον.

§49ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ἐγὼ μὲ τὸν κ. Ζωγράφον. Ἐγὼ δικαιολογῶ τὴν ψῆφόν μου τὴν χθεσινήν, ἕνεκα τῆς μομφῆς, ἡ ὁποία ἐπεῤῥίφθη καὶ εἰς ἐμέ. Λοιπόν, Κύριοι, βλέπετε ὅτι εἰς τοὺς δύο τούτους δήμους, ἐνῷ εἶναι λίαν συγκεκριμένα τὰ πραγματικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ὑπὸ τὴν πεφωτισμένην σας κρίσιν θέτω ἤδη, ἐν τούτοις ἀπεῤῥίφθησαν, ὡς ὅλως ἀόριστα, ὡς ὅλως ἀβάσιμα. Ἔρχομαι εἰς τὸν δῆμον Τιτανίου, διότι περὶ αὐτῶν τῶν τριῶν δήμων πρόκειται ἰδίᾳ. Ἐν τῷ δήμῳ Τιτανίου τὰ ἀστυνομικὰ καθήκοντα ἐνήσκει ἀξιωματικός τις, ὀνομαζόμενος Κουτούλας. Ὁ Κουτούλας αὐτὸς τὴν 4ὴν Ἀπριλίου ἐ. ἔ., ἤτοι 12 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνεργείας τῆς βουλευτικῆς ἐκλογῆς, ἐπιτίθεται κατὰ τῶν φίλων τῶν ἐνισταμένων Βουλευτῶν, καὶ πληγόνει τινάς· ἀπέκλεισε δὲ καὶ δὲν ἐπέτρεψε νὰ προσέλθωσιν εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς περὶ τοὺς 50 ἐκλογεῖς, πλὴν τῶν δαρέντων.

§50ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν εἶναι ἀποδεδειγμένα αὐτά.

§51ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀφίνετε νὰ ἰδῆτε, ἂν τὰ θεωρῶ ἐγὼ πρῶτον ὡς ἀποδεδειγμένα; Πρῶτον νὰ ἔχητε ὑπομονὴν ν’ ἀκούσητε τὸ ζήτημα, καὶ ὕστερον νὰ μὲ ἐρωτήσητε. Τοιαῦτά τινα, Κύριοι, ἐξετέθησαν ἐνώπιον τοῦ τμήματος, τοιαῦτά τινα ὑποβάλλω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὰ ὁποῖα βεβαίως θέλουσιν ἀποκρουσθῆ. Ἐγὼ ἔχω μεγάλην ὑπόληψιν εἰς ὅλα τὰ πολιτευόμενα πρόσωπα τῆς Ἑλλάδος, δὲν ἔχω ὅμως δυστυχῶς ὑπ’ ὄψιν μου τὰ χρυσόβουλα τῆς ἀξιοπιστίας ἑνὸς ἑκάστου, ὅπως ἐκτιμήσω τὸν βαθμὸν τῆς ἀξιοπιστίας καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ σχηματίσω πεποίθησιν. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, δυσκολεύομαι νὰ πιστεύσω ἀβασανίστως ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλον εἰς τὴν κρίσιν σας, δυσκολεύομαι ὅμως ἐπίσης νὰ πιστεύσω τὰ ἐπιχειρήματα, διὰ τῶν ὁποίων θέλουσιν ἀποκρούσει ταῦτα οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλ’ εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν Βουλήν, Κύριοι, ν’ ἀποφαίνηται ἀβασανίστως περὶ τῆς ἀληθείας ἢ τοῦ ψεύδους τοῦ δεῖνα ἢ τοῦ δεῖνα γεγονότος, χωρὶς νὰ προσάγηται ἡ ἐλαχίστη ἀπόδειξις ὑπὲρ αὐτῶν, ἢ ἐλαχίστη ἀπόδειξις κατ’ αὐτῶν; Τοῦτο, Κύριοι, φρονῶ, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, καὶ διὰ τοῦτο θέλω καταλήξει εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως ἐπιτρέψῃ εἰς τινα ἐκ τῶν ἀξιοτίμων μελῶν αὐτῆς νὰ μεταβῶσιν ἐπὶ τόπου καὶ ἐξετάσωσιν ἂν τὰ γεγονότα ταῦτα ἦναι ἀκριβῆ.

§52ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Αἱ ἐπιτροπαὶ δὲν ἔσχον εὐάρεστα ἀποτελέσματα, καὶ ἑπομένως εἴμεθα κατὰ τῶν ἐπιτροπῶν.

§53ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε πολλάκις ἐγένετο τοῦτο, καὶ ἄλλοτε πολλάκις ἡ Βουλὴ εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐξετάσῃ τὴν ἀκρίβειαν καὶ τὸ βάσιμον ἢ μὴ τῶν ἰσχυρισμῶν τῶν ἐνστάσεων δι’ ἐπιτροπῶν.

§54Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ζητεῖτε τὴν ἀποστολὴν ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς ὅλους τοὺς ἐπιτυχόντας; ὡς πρὸς τοὺς πέντε; ὡς πρὸς τὸν ἕνα; καὶ τίνες οὗτοι; ἐξηγηθῆτε.

§55ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνιστάμενοι εἶναι οἱ τρεῖς ἀποτυχόντες. Κατὰ τῶν κ. κ. Καζαμπάκα καὶ Μπαλάσκα δὲν ὑπάρχει ἔνστασις, οὔτε παράπονον· ὑπάρχει δὲ κατὰ τῶν ἄλλων, διότι γνωρίζετε, ὅτι ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς ἐκλογικῆς περιοδείας τοῦ σεβαστοῦ ἡμῶν ἡγέτου, ἀμέσως ἐφημερίδες τινὲς ἔγραψαν, ὅτι ὁ σεβαστὸς ἡγέτης ἐκεῖ ἐκηρύχθη κατὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, καὶ ἔπρεπε νὰ ἐβλέπατε τοὺς στρατιωτικοὺς ἀστυνόμους καὶ ἀστυφύλακας, πῶς διετίθεντο κατὰ παντὸς Δηλιγιαννικοῦ, ὅταν ἀνεγίνωσκον τὰς ἐφημερίδας.

§56Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐγὼ ἤμην εἰς τὴν Θεσσαλίαν καὶ τὰ γνωρίζω.

§57ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἤμην εἰς τὴν Τρίπολιν.

§58Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὥστε τὸ συμπέρασμα;

§59ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σταλῇ ἐπιτροπή, ἵνα ἐξετάσῃ, ἂν ἦναι ἀκριβῆ τὰ καταγγελλόμενα· καὶ ἂν μὲν ἐπιβεβαιωθῶσιν αἱ ἐνστάσεις, ἡ ἐκλογὴ εἶναι μεμπτέα καὶ ἀκυρωτέα, ἄλλως ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄμεμπτος.

§60Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Καὶ ὡς πρὸς τοὺς τέσσαρας;

§61ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§62ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Ποία διαφορὰ ψήφων ὑπάρχει;

§63ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀγνοῶ.

§64ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Δὲν ἐνομίσατε ἄξιον νὰ ἐρευνήσητε, ἂν τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα καταγγέλλονται, ἦναι ἱκανὰ νὰ ἐπιφέρωσι μεταβολὴν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς;

§65ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῶν τριῶν ἐκείνων τμημάτων, βεβαίως μεταβάλλεται ἄρδην τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ἐκλογικόν.

§66ΠΑΓΑΝΕΛΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ὑπάρχει χιλίων ψήφων διαφορά.

§67ΚΑΖΑΜΠΑΚΑΣ. Ἐμὲ ἐξύβρισαν ἐνώπιον τοῦ εἰσαγγελέως Ζαβογιάννη, τοῦ ὑπιλάρχου Μεταξᾶ καὶ ἄλλων.

§68ΠΕΡΡΟΣ. Κατὰ τὴν ἐνώπιον τοῦ τμήματος συζήτησιν ἐπεστήθη μεγάλη προσοχὴ παρ’ ὅλων τῶν μελῶν τοῦ τμήματος. Ἐγένετο ἀνάπτυξις παρὰ τοῦ κ. Πιπινοπούλου, συναδέλφου ἐκ Λαρίσης, ὁ ὁποῖος εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του τὰς ἐγγράφους ἐνστάσεις, ἀνεγίνωσκε ταύτας καὶ ὑπέβαλλεν αὐτὰς, ὅπως εἶχον, ἐν τῇ ἐκθέσει. Οὐδένα ὅμως λόγον, ἐκτὸς τῶν ἐν τῇ ἐνστάσει περιεχομένων, μᾶς προσέθηκεν. Ἔχομεν ἐνώπιόν μας τὴν ἔνστασιν τῶν ἀποτυχόντων Βουλευτῶν καὶ τῶν δύο ἐπιτυχόντων, τοῦ κ. Καζαμπάκα καὶ τοῦ κ. Μπαλάσκα, καὶ ἐπὶ τούτων ἐστήριξε τὸν λόγον του ὁ βουλευτὴς κ. Μπακόπουλος. Οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν τῶν 17 ἢ 18 μελῶν τοῦ τμήματος εὗρέ τι ὡρισμένον γεγονός, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠδύνατο νὰ στηριχθῇ ἔνστασις ἀκυρότητος· προεκαλέσαμεν τὰ παρόντα μέλη τοῦ τμήματος ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Καλαμπάκας, προεκαλέσαμεν, λέγω, τὸν βουλευτὴν Καρδίτσης κ. Παλάσκαν, ἐνιστάμενον καὶ αὐτόν, νὰ ὁρίσῃ ἕνα, ἔστω, ἐκ τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ἔφερε, διὰ νὰ ἤμεθα εἰς θέσιν νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν δίδεται ἀφορμὴ εἰς ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς. Ἰσχυρίζοντο ἐν τῇ ἐνστάσει, ὅτι δὲν ἐπέτρεπεν ὁ ἀστυνόμος διαδηλώσεις. Ἠρωτήθησαν ἄν τοῦτο ἦτο γενικὸν μέτρον, ἐφαρμοζόμενον καὶ εἰς τοὺς ἀντιθέτους, καὶ ἀπήντησαν, ὅτι εἶχεν ἀστυνομικὴν διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας τῷ ὄντι μέχρι τῆς 9ης ὥρας ἐπετρέποντο αἱ διαδηλώσεις, πέραν δὲ ταύτης εἰς ἑκάτερα τὰ μέρη, ἀπηγορεύοντο. Δὲν ἐθεωρήσαμεν λοιπὸν λόγον πρὸς ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τούτου τοῦ ἀστυνόμου δι’ ἀμφοτέρας τὰς μερίδας. Ἀνεπτύχθη ἤδη, ὅτι ὑπάρχει λόγος ἕτερος ἀκυρότητος τῆς ἐκλογῆς, λόγῳ τοῦ ὅτι ἀπεκλείσθη πρὸ 15 ἡμερῶν πρὸ τῆς ἐκλογῆς ὁ ὑποψήφιος δήμαρχος Νευροπόλεως, ἢ κομματάρχης, ὅπως θέλετε νὰ τὸν εἴπητε, καὶ ἔμεινε κεκλεισμένος ἐπὶ ταῖς ἀπειλαῖς τοῦ ἀστυνόμου. Τοιαύτη ἔνστασις δὲν ὑπάρχει· ἐν τῇ ἐνστάσει δὲ, τῇ ὑποβληθείσῃ εἰς τὸ τμῆμα, οὐδόλως ἀναφέρεται τοῦτο. Ἐπίσης δὲν ἀναφέρεται καὶ τὸ ἄλλο περιστατικὸν, ὅτι προεφυλάκισε τοὺς Παπαδῆμον καὶ Η. Οἰκονόμον, πρώην δημοτικοὺς συμβούλους. Ἐκτὸς τούτου, δὲν ὑποστηρίζουσι τὰ γενόμενα οἱ ἐνιστάμενοι. Βεβαίως εἶμαι κατὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, βεβαίως θὰ ἤμην διώκτης ἀμείλικτος τῶν στρατιωτικῶν ὀργάνων, ἂν τὸ παραμικρὸν ἀνεφέρετο, δίδον ἀφορμὴν εἰς καταδίωξιν αὐτῶν...

§69ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἀναφέρεται ἐν τῇ ἐκθέσει, ὅτι ὁ ἀστυνόμος ἐπετέθη, ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, κατὰ τῶν ἀντιθέτων, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς.

§70ΚΑΖΑΜΠΑΚΑΣ. Καὶ ὕβρισεν ἐμὲ ἐνώπιον 500 ψηφοφόρων!

§71ΠΕΡΡΟΣ. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου, ὡς εἶπον, ἀναφέρουσιν, ὅτι 500 ἐκ τῶν ψηφοφόρων ἐτράπησαν εἰς φυγήν. Ἐρωτῶ τὸν ἐνιστάμενόν των: εἴπετέ μοι, πῶς ἀπεδιώχθησαν; ἀπεδιώχθησαν 500 ἄνθρωποι καὶ δὲν διεμαρτυρήθητε, δὲν ἠγείρατε μίαν φωνὴν πρὸς συγκράτησιν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ τοὺς ἀφήσατε καὶ ἐτράπησαν εἰς φυγήν! Ὀνομάσετε τέλος πάντων ἕνα, δύο, πέντε, δέκα, διὰ νὰ ἠξεύρῃ τὸ τμῆμα, νὰ ἐξετάσῃ ἂν τῷ ὄντι ἔλαβε χώραν τὸ γεγονός, καὶ ἂν ἀποδεικνύηται, ὅτι τοῦτο εἶναι τόσον σπουδαῖον, νὰ καταλήξητε εἰς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Μπακόπουλος προέτεινε, νὰ σταλῇ ἐπιτροπὴ νὰ ἐξετάσῃ. Ἀλλ’ ἐνῷ προέβαλον, ὅτι 500 ἐκλογεῖς ἐτράπησαν εἰς φυγήν, δὲν ὁρίζουσι οὔτε ἕνα μόνον. Τὸ αὐτὸ δὲ δυστυχῶς ἐπαναλαμβάνεται καὶ εἰς ἕνα ἄλλον δῆμον, ὡς λαβὸν χώραν, καὶ ἐντὸς τῆς Καρδίτσης, ἔνθα ἐκτὸς τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων ἦσαν εἰσαγγελεύς, ἀνακριταὶ, τόσαι ἀρχαὶ, αἱ ὁποῖαι πρόχειροι ἦσαν εἰς τοὺς πάσχοντας τὰ λεγόμενα, οἵτινες ἠδύναντο νὰ προσέλθωσι διὰ νὰ ζητήσωσι προστασίαν. Βεβαίως καὶ ὁ εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ φρούραρχος καὶ ὁ ἀνακριτὴς θὰ ἐφρόντιζον νὰ προστατεύσωσι τόσους ἐκλογεῖς καταδιωκομένους. Ἂν, ἔστω καὶ τώρα ἀκόμη, ἀνέφερον 5–10, οἱ ὁποῖοι ἐξεδιώχθησαν, ἐγὼ θὰ ἤμην σύμφωνος ν’ ἀποσταλῇ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπή, διὰ νὰ ἐξετάσῃ. Βεβαίως τὰ ὄργια, τὰ ὁποῖα πράττει ἡ ἀστυνομία, πρέπει νὰ παταχθῶσι...

§72ΚΑΖΑΜΠΑΚΑΣ. Νὰ σᾶς εἴπωμεν.

§73ΠΕΡΡΟΣ. Νὰ μᾶς εἴπητε... Καταγγέλλεται ἡ ἔκθεσίς μας ὡς ἀνακριβής· ἦλθον νὰ ὑπερασπισθῶ τὴν ἔκθεσίν μου. Ἂν τώρα σεῖς ἢ καὶ ἄλλος τις ἀναφέρητε περιστατικά, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ μεταβάλωσι τὴν γνώμην μου ἢ ἄλλου τινὸς, εἴπατέ το· ἀλλ’ ἕως τώρα δὲν εἴπετε τίποτε, ἀλλ’ εἴπετε, ὅτι ἡ ἔκθεσις εἶναι ἀνακριβής. Τί σᾶς πταίουν τὰ μέλη, τὰ ὁποῖα σᾶς προκαλοῦσι νὰ ὁρίσητε, σεῖς δὲ σιωπᾶτε; Ὁ κ. Ζαΐμης ἦτο μέλος τοῦ τμήματος· σᾶς προεκάλει, καὶ ἐν τούτοις δὲν εἴχετε νὰ εἴπητε τίποτε. Ἂν ἔχητε τώρα, νὰ τὰ φέρητε.

§74ΚΑΖΑΜΠΑΚΑΣ. Ἀνέφερον ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς ὁ ἀστυνόμος ἐξύβρισεν ἐμὲ ἐνώπιον τοῦ εἰσαγγελέως κ. Ζαβογιάννη καὶ τοῦ ὑπιλάρχου κ. Μεταξᾶ.

§75ΠΕΡΡΟΣ. Ἀνεφέρατε καὶ ὅτι κατὰ τὰς ἐκλογὰς συνέλαβέ τινα. Δὲν ἀνεφέρατε δὲ διὰ τίνα λόγον τὸν συνέλαβε. Δυνατὸν νὰ εἶχεν ἀφορμὴν ὁ ἀστυνόμος ἐξ ἄλλων λόγων. Ἀλλὰ τὸ ὅτι ἐξύβρισε τὸν κ. Καζαμπάκαν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας, εἶναι βεβαίως ἓν περιστατικὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ἔκαμνεν ἐντύπωσιν· ἀλλ’ ὁ κ. Καζαμπάκας, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι, μοὶ φαίνεται ὅτι παρέλειψεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πᾶς τις θὰ ἔκαμνεν, ἂν τῷ συνέβαινον αὐτὰ τὰ πράγματα. Δὲν εἶδον εἰς καμμίαν ἔκθεσιν τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων ν’ ἀναφέρηται περιστατικόν τι, λαβὸν χώραν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς. Ὅλαι αἱ ἐκθέσεις τῶν 15 τμημάτων τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἀναφέρουσιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ διενεργήθη ἐν πλήρει νομιμότητι καὶ τάξει· εἷς μόνον ἐκ τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων, ὁ τοῦ Αʹ τμήματος τοῦ δήμου Καρδίτσης, ἀναφέρει τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον ἐκτιμήσατε, ἂν ἦναι σημαντικὸν (ἀναγινώσκει): «Οὐδεμία πρᾶξις ἀξία λόγου ἔλαβε χώραν πρὸς παρεμπόδισιν τῶν ἐκλογέων ἢ νόθευσιν τῆς ἐκλογῆς, πλήν τινων ἀσημάντων διαπληκτισμῶν, λαβόντων χώραν μεταξὺ τῶν ἀντιθέτων μερίδων, καθ’ ὅλα δὲ διεξήχθη ἡ ἐκλογὴ ἐν πλήρει τάξει καὶ νομίμως.» Ἀναφέρει διαπληκτισμοὺς λαβόντας χώραν μεταξὺ τῶν ἀντιθέτων μερίδων, δὲν ἀναφέρει ὅτι κατηγγέλθησαν, ὡς λαβοῦσαι μέρος ὑπὲρ τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης μερίδος, αἱ ἐπιτόπιοι ἀρχαὶ, ὁ ἀστυνόμος ἢ ἄλλος τις. Πῶς τὸ τμῆμα, μετὰ τοιαύτην ἔκθεσιν, νὰ προβῇ εἰς ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς;

§76ΚΑΖΑΜΠΑΚΑΣ. Δὲν ἀναφέρει, διότι ἔγειναν ἐκτὸς τοῦ τμήματος.

§77ΠΕΡΡΟΣ. Εἶχον τὸ συμφέρον καὶ τὸ δικαίωμα οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ τὰ καταγγείλουν αὐτά· ὅταν δὲν καταγγέλλουν, μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν σπουδαιολογοῦν.

§78ΒΕΛΛΙΝΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§79ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶναι περιττόν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις περὶ ἀποστολῆς ἐπιτροπῆς.

§81ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν τοιαύτη πρότασις. Νὰ ἐρωτηθῶσιν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον ἢ ὄχι.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Καρδίτσης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§83ΚΑΖΑΜΠΑΚΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Δὲν εἶσθε 15.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη δι’ ἀναστάσεως τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Καρδίτσης, καὶ ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κκ. Δ. Τερτίπης, Ι. Παλάσκας, Ι. Σταμούλης, Κίμων Βελλίνης, Ξενοφῶν Τσαμαγκίδης καὶ Ἰωάν. Καζαμπάκας. (Ἀκολούθως γίνεται δεκτὸν δι’ ἀναστάσεως καὶ δι’ εἰδικῆς ἐπὶ ἑκάστης ἐκλογῆς ψηφοφορίας τὸ ἔγκυρον τῶν ἐκλογῶν: Καρυστίας, καὶ ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κ.κ. Π. Λεβέντης, Ι. Στεφάνου, Ἀλέξ. Κοντόσταυλος καὶ Ν. Χατζηνικολῆς. Κέας, καὶ ἀναγνωρίζεται νόμιμος βουλευτὴς ὁ κ. Γ. Κόρπας. Κερκύρας, καὶ ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κκ. Ἀχ. Ἀγάθος, Κωνστ. Βασιλάκης, Ἰω. Σέχος, Ν. Βασιλάκης, Ἀθ. Παραμυθιώτης, Γ. Θεοτόκης καὶ Γ. Καποδίστριας. Κορινθίας, καὶ ἀναγνωρίζονται νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κ. κ. Δ. Οἰκονόμου, Δ. Πετρίδης, Π. Ζούζουλας, Κ. Σκαρπέτης καὶ Ἀρ. Μεντζελόπουλος).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλογὴ Κραναίας. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τοῦ τμήματος). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Κραναίας διὰ τοὺς τρεῖς.

§87ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Διὰ τοὺς τέσσαρας.

§88ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ (γραμματεύς). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Κραναίας διὰ τοὺς 4 ἐπιτυχόντας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐκλογὴ Κυθήρων.

§90ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ τμήματος ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Κεφαλληνίας περιέχει δύο προτάσεις...

§91ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐτελείωσε.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐτελείωσε, διότι ὑπάρχουν δύο προτάσεις τῆς ἐπιτροπῆς.

§93ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ (κατερχόμενος τοῦ Προεδρείου). Τότε νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν ἐψήφισε περὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ὅλης ἐκλογῆς, ἢ ὄχι.

§94ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη.

§95ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεφάνθη. Ὁ κ. Πρόεδρος ἔθεσε τὸ ζήτημα ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς, καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη περὶ αὐτοῦ καὶ μόνου.

§96ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ὡς πρὸς ὅλους, καὶ παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τούτου.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐνόησα ὅτι πρέπει νὰ προβῶ συμφώνως μὲ τὴν πρότασιν τοῦ τμήματος, πρῶτον ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς ἐκλεχθέντας καὶ ἀκολούθως ὡς πρὸς τοὺς τέσσαρας.

§98ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπόδειξις ὅτι τὸ Σῶμα ἀπεφάνθη, εἶναι ὅτι ὑμεῖς αὐτὸς εἰσήλθετε εἰς τὴν ἐκλογὴν Κυθήρων.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ἔγεινε παραδρομή.

§100ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὀφείλετε νὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν τὴν πρότασίν μου.

§101ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Πρὸ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Χατζηπέτρου, πρέπει ν’ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν ἀπεφάνθη ἐπὶ τῆς πρώτης προτάσεως τοῦ τμήματος, ἤτοι τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς τῶν τριῶν Βουλευτῶν Κραναίας.

§102ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἐγὼ ἐπρότεινα ἢ νὰ σταλῇ ἐπιτροπὴ καὶ διὰ τοὺς τέσσαρας, ἢ νὰ γείνῃ δεκτὸν τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ διὰ τοὺς τέσσαρας.

§103ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὑμεῖς, κύριε Πρόεδρε, ἠρχίσατε ἐρωτῶντες περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς, καί τις τῶν Βουλευτῶν, διακόψας ὑμᾶς, εἶπε: «Κύριε Πρόεδρε, νὰ περιλάβητε ὅλους», καὶ ἠρωτήσατε περὶ τοῦ κύρους ὡς πρὸς ὅλους, καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη.

§104ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Καὶ ἐπροχώρησε τὸ Προεδρεῖον εἰς τὴν ἐκλογὴν Κυθήρων.

§105ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν.

§106ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἀναμφισβήτητον εἶναι, ὅτι ἡ πρώτη πρότασις ἀφεώρα εἰς τοὺς τρεῖς Βουλευτὰς Κραναίας. Ἐὰν ἐγένετο δευτέρα πρότασις παρὰ τοῦ κ. Κοκκέβη, ὅτι ὀφείλει νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν πρότασις περὶ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς καὶ τῶν τεσσάρων, παρατηρῶ ὅτι, ὅταν ὑποβάληται πρότασις παρ’ οἱουδήποτε Βουλευτοῦ, τὸ καθῆκον τοῦ Προεδρείου εἶναι νὰ ἐρωτᾷ τὴν Βουλήν, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις κατὰ τῆς προτάσεως ταύτης. Ἐρωτῶ τοὺς κυρίους συναδέλφους, τοιαύτη ἐρώτησις ἀπηυθύνθη πρὸς τὴν Βουλήν; Ἐὰν δὲν ἀπηυθύνθη, πῶς δύνασθε ν’ ἀποτρέψητε Βουλευτὴν νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης;

§107Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀντελήφθην, ὅτι ἐπεκυρώθη ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς, συμφώνως δὲ καὶ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ τμήματος, δὲν ἦτο δυνατόν, παρὰ νὰ γείνουν δύο ψηφοφορίαι.

§108ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε δι’ ὅλους, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπανέλθῃ.

§109ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὴ νομίσητε ὅτι ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι διὰ τῆς ἀγορεύσεώς μου θὰ μεταπείσω τοὺς ἤδη πεισθέντας Βουλευτὰς νὰ πράξωσιν ὅ,τι ἐγὼ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ πράξωσιν. Ὄχι· διότι ἐκ τῶν προτέρων γνωρίζω ποῖαι εἶναι αἱ διαθέσεις τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς, καὶ πῶς αἱ διαθέσεις αὗται ἐπετεύχθησαν. Διὰ τοῦτο δὲν ἐπιμένω νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ὅτι θὰ καταλήξω εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ὑποδεικνύει τὸ τμῆμα, καὶ εἰς ὃ φρονῶ ὅτι ὤφειλε τοὐλάχιστον νὰ καταλήξῃ καὶ ἡ Βουλή. Ἀλλ’ ἐπειδὴ περὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης καὶ πρὸ τῆς συζητήσεως ἐν τῷ τμήματι καὶ μετ’ αὐτὴν ἐγένετο τοσοῦτος θόρυβος, καὶ τοσαῦτα ἐγράφησαν ἐν ταῖς ἐφημερίσι, καὶ ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον νὰ θέσωσιν εἰς τὰ χείλη μου λέξεις ὑβριστικὰς κατὰ φίλων μου καὶ κατ’ ἄλλων προσώπων, ὅπερ δὲν δύναμαι νὰ ἀνεχθῶ, κύριον εἶχον σκοπὸν νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς τοιαύτης διαγωγῆς, νὰ καταδείξω τίς ὁ γράφων τὰ τοιαῦτα αἴσχη, νὰ ἀποκρούσω αὐτὰ, καὶ ν’ ἀποκαλέσω συκοφαντίαν ὅ,τι ἐῤῥήθη ὡς πρὸς τὸν φίλον μου κ. Μπασιᾶν καὶ τὸν διευθυντὴν τῆς ἀστυνομίας. Εἶχον ἐπίσης σκοπὸν ν’ ἀποδείξω, ὅτι τὸ τμῆμα ἀπεφάνθη λίαν ἐπιεικῶς· διότι, ἐὰν παραβάλωμεν ὅ,τι συνέβη εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν μὲ τὰ λαβόντα χώραν εἰς τὰς προηγουμένως ἀκυρωθείσας ἐκλογὰς, θὰ πεισθῆτε ὅτι δὲν ὑπάρχει σύγκρισις, καὶ ὅτι, ἂν ἐκεῖναι ἠκυρώθησαν ἅπαξ, αὕτη ἔπρεπε δεκάκις ν’ ἀκυρωθῇ. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ Βουλὴ ἐκ τῶν προτέρων ἀποφαίνεται, καὶ πείθεται χωρὶς ν’ ἀκούσῃ, ἐπικυρώσατε τὴν ἐκλογήν! Πιστεύσατε ὅμως, ὅτι, ἐὰν παλαίω, δὲν ἀποβλέπω εἰς ἀτομικὸν συμφέρον. Παλαίω ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος κυρίως τῆς μέσης τάξεως, ἥτις ἀνέκαθεν δικαίως ἐθεωρήθη ἡ κρηπὶς τῆς ἐλευθερίας καὶ τῶν συμφερόντων παντὸς τόπου. Παλαίω κατὰ τῆς συκοφαντίας, ἥτις κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας ἠκόνισε τὴν γλῶσσαν της κατ’ ἐμοῦ. Ὄχι, Κύριοι, δὲν εἶναι τὸ χαρτοφυλάκιον, τὸ κανόνισαν τὴν διαγωγήν μου ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης. Ἐπιφανῆ μέλη τοῦ Κοινοβουλίου δύνανται νὰ μαρτυρήσωσιν, ἐὰν μοὶ προσεφέρθησαν, χωρὶς νὰ τὰ ἐπιζητήσω, καὶ χαρτοφυλάκια καὶ προεδρίαι, Προετίμησα τὴν θέσιν τοῦ Βουλευτοῦ, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ αὕτη καὶ νὰ κατέχηται παρὰ τῶν ἀντιπροσωπευόντων τὴν ἁγνὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§110ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι πρόκειται πλέον περὶ αὐτῆς τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου. Ἤδη παρετηρήθη πρὸς τὸ Προεδρεῖον καὶ παρεκλήθη τοῦτο, ὅπως τὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας ὑποβάλλει εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς, τὰς ἐκφωνῇ οὕτως, ὥστε νὰ δύναται ἡ Βουλὴ νὰ τὰς ἀντιλαμβάνηται. Ἐὰν εἶχε πράξει τοῦτο, δὲν θὰ εὑρισκόμεθα αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρὸ τοῦ σημείου τούτου, νὰ θεωρηθῇ ὅτι πράγματι προσβάλλεται ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου. Ἐγεννήθησαν ἀμφιβολίαι περὶ τοῦ ἂν ἐτέθη πρότασις ὑπὸ ψηφοφορίαν, καὶ ἐπειδὴ τὰς ἀπορίας ταύτας μόνον τὸ Προεδρεῖον εἶναι ἁρμόδιον νὰ λύσῃ, παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν ὁπωσδήποτε ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Κραναίας ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς ἢ τοὺς τέσσαρας.

§111ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Ἀπεφάνθη ὡς πρὸς τοὺς τέσσαρας.

§112ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω ἐγὼ νὰ σώσω ἐπὶ τοῦ προκειμένου, εἶναι ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου.

§113ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ἐζήτησε κανεὶς τὸν λόγον.

§114ΡΑΛΛΗΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ θέλω νὰ μάθω, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς κ. Βαλσαμάκης ἐζήτησε τὸν λόγον πρὶν ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, ἢ ἔπειτα.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον ἔθεσε τὸ ζήτημα περὶ τῶν τριῶν.

§116ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον δὲν εἶναι μόνος ὁ Πρόεδρος, εἶναι καὶ οἱ Γραμματεῖς. Ὅταν λοιπὸν πρόκειται περὶ ἀποφάσεως, πρέπει νὰ ἐρωτήσητε καὶ τοὺς Γραμματεῖς.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πλειοψηφία τοῦ Προεδρείου λέγει, ὅτι ἐνοήσαμεν τοὺς τρεῖς.

§118ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ποία πλειοψηφία;

§119ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ὅταν ἀνεγνώσατε τὴν ἔκθεσιν, ἠρωτήσατε τὴν Βουλὴν, ἐὰν παραδέχηται τὸ ἔγκυρον διὰ τοὺς τρεῖς. Τότε εἶπον ἐγὼ νὰ ἐρωτηθῇ καὶ διὰ τοὺς τέσσαρας, καὶ τότε ἠρωτήσατε καὶ διὰ τοὺς τέσσαρας, καὶ εἶπεν ἡ Βουλὴ Ναί.

§120ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Ὥστε τὸ πρᾶγμα ἐτελείωσε.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλογὴ Κυθήρων. Ἡ ἐπιτροπὴ προτείνει νὰ θεωρηθῇ νόμιμος βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας Κυθήρων ὁ κ. Καλούτσης, κατὰ πλειοψηφίαν δὲ θεωρεῖ ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν τοῦ Αʹ ἐκλογικοῦ τμήματος τοῦ δήμου Κυθηρίων ὡς πρὸς τὸν κ. Στάην.

§122ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ συμφώνως πρὸς τὴν ἔκθεσιν. Ἐὰν δὲ λάβῃ τις τὸν λόγον, θὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγώ.

§123ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀκόμη ἔχομεν ἐκκρεμῆ τὴν ἐκλογὴν Κραναίας· διότι δὲν ἠξεύρω τί θ’ ἀναγραφῇ εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Μετὰ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξήνεγκεν ἡ πλειονοψηφία τοῦ Προεδρείου, ἀναγκαίως πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ ἐκ νέου ἡ ἐκλογὴ Κραναίας. Ὁ κ. Βαλσαμάκης παραιτεῖται τοῦ λόγου, καὶ ἑπομένως ζητήσατε τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς.

§124ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ καμμία ἀφορμὴ παρεξηγήσεως καὶ μομφῆς, νομίζω ὅτι τὸ Προεδρεῖον δύναται νὰ ζητήσῃ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς διὰ τοὺς 4 Βουλευτάς.

§125ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι· διότι περὶ τῶν τριῶν ἀπεφάνθη ἡ Βουλή, ὡς λέγει τὸ Προεδρεῖον. Εἶναι λοιπὸν ἐκκρεμὴς ἡ ἀπόφασις μόνον ὡς πρὸς τὸν τέταρτον· ὁ κ. Βαλσαμάκης παραιτεῖται τοῦ λόγου.

§126ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Εἶπον ὅτι παραιτοῦμαι ὑπὸ ὅρον· ὁ ὅρος εἶναι, ὅτι ἀπεφάνθη ἡ Βουλὴ καὶ διὰ τὸν τέταρτον.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Κραναίας καὶ διὰ τὸν τέταρτον ἐκλεχθέντα Βουλευτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναβάλλεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 4ην ὥραν μ. μ. (Γίνεται διακοπὴ ὥρα 12 τῆς μεσημβρίας. Ἐπαναλαμβάνεται δὲ ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 5 μ. μ.)

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θ’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν ἕτοιμα πρὸ μεσημβρίας. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§129ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἔχω ἀνάγκην, κύριε Πρόεδρε, νὰ διατάξητε νὰ μοὶ δοθῇ ἓν ἀντίγραφον τῶν πρακτικῶν τῆς ἐκλογῆς τοῦ Αʹ τμήματος τοῦ δήμου Αἰδηψίων περὶ τῆς ἐνστάσεως, τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει ὁ ἀντιπρόσωπός μου, διότι κατὰ τὴν 31 τρέχοντος μηνὸς δικάζονται ξένοι, τοὺς ὁποίους ὁρκίσασα ἐδέχθη ἡ ἐπιτροπὴ ὡς δημότας Αἰδηψίων, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐψήφισαν· ὁ ἀντιπρόσωπός μου ἐκεῖ κατὰ τὴν ἐκλογὴν καὶ ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος καὶ ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ εἶπον «στερεῖσθε ψήφου», ἀναγνώσαντες μάλιστα καὶ τὸν νόμον, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐτιμωροῦντο· ἐκεῖνοι ἐπροτίμησαν νὰ ψηφίσουν, καὶ ἂς ἐτιμωροῦντο. Σήμερον ὁ πληρεξούσιός μου ἐκ Χαλκίδος μοὶ ζητεῖ ἀντίγραφον τοῦ πρακτικοῦ τῆς ἐνστάσεως τοῦ πρώτου τμήματος τοῦ δήμου Αἰδηψίων. Παρακαλῶ νὰ διατάξητε νὰ μοὶ δοθῇ ἀντίγραφον.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δόσατε, παρακαλῶ, τὴν αἴτησίν σας γραπτήν.

§131ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μάλιστα, ἰδού. (Ἐγχειρίζει αὐτήν).

§132Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Καταθέτω ἓν τηλεγράφημα τοῦ δημάρχου Ἀριστομένους, τὸ ὁποῖον ἔλαβον τὴν στιγμὴν ταύτην, διὰ τὴν ἐκλογὴν Μεσσήνης.

§133ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί λέγει;

§134Ν. ΣΧΙΝΑΣ. Περὶ τῆς ἐκλογῆς.

§135ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν παρεκλήθη τὸ Προεδρεῖον, ὅπως ζητήσῃ καὶ ἀποσταλῇ ἀπὸ τὸ Ἀρχηγεῖον εἰς τὴν Βουλὴν ὁ φάκελλος ὁ περιέχων τὴν ἐνεργηθεῖσαν ἀνάκρισιν...

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐστάλη.

§137ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ὀλίγου τὸν ἐζήτησα εἰς τὸ γραφεῖον, καὶ δὲν ὑπῆρχεν. Ἄν ἀπεστάλη, παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐγχειρισθῇ· ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἀπεστάλη, νὰ σταλῇ εἷς κλητὴρ εἰς τὸ Ἀρχηγεῖον καὶ νὰ ζητήσῃ τὸν φάκελλον, διότι εἶναι σπουδαῖος.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλογὴ Κυθήρων. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἔκθεσις τοῦ τμήματος).

§139ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Χθὲς εἶχον ζητήσει τὸν λόγον, καὶ εἶπον ὅτι ἐγὼ ἀναφέρομαι εἰς τὴν ἔκθεσίν μου, ἀλλ’ ἂν ἄλλος τις θελήσῃ ν’ ἀντικρούσῃ τὴν ἔκθεσιν, τότε θ’ ἀπαντήσω· ἂν δὲν ὁμιλήσῃ κανείς, τότε εἶναι περιττὸν νὰ λάβω τὸν λόγον.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον;

§141ΚΩΝΣΤ. Ι. ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς μέλος τοῦ Δʹ τμήματος, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου ἐγένετο ἡ προεξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων, εὑρέθην εἰς τὸ δυσάρεστον σημεῖον νὰ διαφωνήσω ἐντελῶς πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους μου τῆς πλειονοψηφίας, καὶ νὰ συνταχθῶ πρὸς τὴν γνώμην, ἣν δύο ἕτεροι συνάδελφοι ἠσπάσθησαν μόνον, ὅτι ἔγκυρος εἶναι καθόλου ἡ ἐκλογὴ Κυθήρων, καὶ ὅτι νομίμως παρίστανται ἐνταῦθα οἱ δύο ἐκεῖθεν ἐκλεγέντες ἀντιπρόσωποι κ. κ. Καλούτσης καὶ Στάης. Θεωρῶ διὰ τοῦτο ἐπιβεβλημένον καθῆκον νὰ ἐκθέσω πρὸς τὴν Βουλήν, τίνες ποτὲ μὲ ἔπεισαν λόγοι εἰς τοῦτο, καὶ νὰ δικαιολογήσω ἐνώπιον αὐτῆς ὅ,τι ὑπεστήριξα καὶ ἐνώπιον τοῦ τμήματος. Κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων ὑπεβλήθησαν δύο ἐνστάσεις ὀψιγενεῖς. Λέγω ὀψιγενεῖς, διότι, ὡς εἶναι εὔκολον ν’ ἀντιληφθῇ τις ἐκ τῆς μελέτης τῶν σχετικῶν ἐγγράφων, οὐδεμία οὐδαμῶς ὑπεβλήθη ἔνστασις κατὰ τὸ στάδιον, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκλογῆς. Αἱ ἐνστάσεις, ὡς συνήθως συμβαίνει εἰς τοιαύτας περιστάσεις, ἐδημιουργήθησαν κατόπιν, ἐκ τῶν ὑστέρων. Ποῖαι δὲ εἶναι αἱ ἐνστάσεις αὗται; Ὁ ἀποτυχὼν ὑποψήφιος κ. Γ. Κορωναῖος παραπονεῖται ἐν πρώτοις, ὅτι ὁ ἀστυνόμος Πάγκαλος, ἱππεύσας τὸν ἵππον τοῦ ἀντιπάλου του ὑποψηφίου κ. Στάη, μετέβη εἰς ἓν ἀπώτερον χωρίον τοῦ δήμου. Σημειώσατε, ὅτι ὁ ἐνιστάμενος ἐπληροφόρησε τὸ τμῆμα, ὅτι δύο μόνον ἵπποι ὑπῆρχον εἰς τὴν καλὴν νῆσον τῆς Ἀφροδίτης, ὁ εἷς λευκός, ἀνήκων εἰς τὸν κ. Στάην, καὶ ὁ ἕτερος ἐρυθρός, ἀνήκων εἰς τὸν κ. Κορωναῖον... (γέλωτες).

§142ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἐκάματε λάθος, ἔχει δύο ἵππους ὁ κ. Στάης.

§143ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. .. ὅτι ἑπομένως ἦσαν γνωστοὶ, γνωστότατοι εἰς τοὺς ἐκλογεῖς, ὡς εἶναι γνωστοὶ καὶ οἱ ἰδιοκτῆται αὐτῶν καὶ ὑποψήφιοι. Ὁ ἐνιστάμενος ἰσχυρίσθη ἐνώπιον τοῦ τμήματος, ὅτι οἱ ἐκλογεῖς του, βλέποντες τὸν ἀστυνόμον κ. Πάγκαλον, ἱππεύοντα τὸν λευκὸν ἵππον τοῦ κ. Στάη, κατελήφθησαν ὑπὸ δέους καὶ φρίκης. Δὲν εἶπεν, ἂν ἠσθένησαν πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, ἢ ἂν ἔπαθον ἄλλο τι οἱονδήποτε πάθημα· τὸ βέβαιον εἶναι, κατὰ τοὺς ἐνισταμένους πάντοτε, ὅτι οἱ ἐκλογεῖς εἰδικῶς τοῦ βʹ τμήματος τοῦ δήμου Κυθηρίων ἠσθάνθησαν τοιαύτην ταραχὴν καὶ σύγχυσιν εἰς τὸ φοβερὸν ἐκεῖνο θέαμα, καὶ τοιαύτην ὑπέστησαν ψυχολογικὴν βίαν καὶ ἐπίδρασιν, ὥστε προσερχόμενοι κατόπιν εἰς τὰς κάλπας εἶχον διαρκῶς πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν τὸ τρομακτικὸν φάντασμα τοῦ ἀστυνόμου, ἱππεύοντος τὸν λευκὸν ἵππον τοῦ κ. Στάη, δι’ ὃ δὴ καὶ ἐψήφιζον ὑπὲρ τοῦ κ. Στάη, καὶ κατεψήφιζον τοῦ κ. Κορωναίου. Τὸ ἀποτέλεσμα λοιπὸν ἐκλογῆς γενομένης ὑπὸ τὸ κράτος τοιούτου φόβου, λέγει ὁ ἐνιστάμενος, δὲν δύναται τὸ παράπαν νὰ θεωρηθῇ ὡς γνησία καὶ πιστὴ ἔκφρασις τῆς θελήσεως τῶν ἐκλογέων, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ τὸ τμῆμα Κυθηρίων, ὅπου ἐγένετο τηλικαύτη κατάχρησις, καὶ τόση ἠσκήθη πρωτοφανὴς ἀληθῶς βία. Σημειωτέον δὲ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οἱ ταῦτα λέγοντες δὲν ἀρνοῦνται παντάπασιν, ὅτι ὁ ἀστυνόμος κ. Πάγκαλος ἦλθεν εἰς τὴν νῆσον μόλις δώδεκα ὥρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς, ὅτι οὐδένα ἐκεῖ ἐγνώριζε καὶ πρὸς οὐδένα εὑρίσκετο εἰς συνάφειαν, καὶ ὅτι ἔλαβε παρακλητικῶς τὸν ἵππον τοῦ κ. Στάη, οὐχὶ ἵνα περιφέρηται ἐπιδεικτικῶς εἰς τὴν πόλιν, ἀλλὰ διὰ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του, διότι δὲν ὑπῆρχεν ἄλλος ἐν τῷ δήμῳ, καθόσον ὁ κ. Κορωναῖος ἔλειπε μετὰ τοῦ ἵππου του (τοῦ ἄλλου, τοῦ ἐρυθροῦ) εἰς ἕτερον σημεῖον τῆς νήσου, ὁ δὲ κ. Στάης εὑρίσκετο κεκλεισμένος ἀπὸ τῆς πρωΐας μέχρι τῆς ἑσπέρας εἰς τὸ ἐκλογικὸν τμῆμα τοῦ δήμου Κυθηρίων, ὡς ἀντιπροσωπεύων αὐτοπροσώπως τὴν κάλπην του. Προσθέτω ἐπίσης, ὅτι οὐδὲν ἀναφέρουσιν ἀπολύτως ὡρισμένον γεγονὸς, ἂν ὁ ἀστυνόμος ἠπείλησέ τινα ἐκλογέα, ἢ ἁπλῶς προέτρεψε νὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ τοῦ κ. Στάη, ἢ ἂν ὡμίλησε κἄν πρὸς οἱονδήποτε περὶ τῆς ἐκλογῆς. Ὁμολογῶ, Κύριοι, εἰλικρινῶς πρὸς ὑμᾶς, ὅτι, ὅτε τὸ πρῶτον ἤκουσα ἐξωδίκως, ὅτι τοιαύτη τις ἔνστασις ἔμελλε νὰ ὑποβληθῇ, ἐθεώρησα τὴν διάδοσιν ὡς ἀστείαν, ὡς πνευματώδη ἐμπαιγμὸν τῶν ἐνστάσεων ἐν γένει, αἵτινες πολὺ συνήθως προβάλλονται ὑπὸ τῶν ἀποτυγχανόντων τῇ ὑστεραίᾳ πάσης ἐκλογῆς. Τοιαύτη ἀληθῶς ἔνστασις δύναται ἀξιόλογα νὰ ἔχῃ τὴν θέσιν της εἰς κανὲν κωμειδύλλιον ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα οἱ ἀγαπητοὶ τῶν ἐπαρχιῶν συνάδελφοι θὰ ἔχωσιν ἐφέτος τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἴδωσι παριστανόμενα εἰς τὰ πολυώνυμα θέατρα τῶν Ἀθηνῶν. Ἀλλ’ ἐνώπιον τμήματος τῆς Βουλῆς δὲν ἐπίστευόν ποτε, ὅτι ἤθελε σοβαρῶς ὑποβληθῆ τοιαύτη ἔνστασις, καὶ πολὺ ὀλιγώτερον δὲν ἐφανταζόμην, ὅτι ἤθελεν εὕρει χῶρον εἰς ἔκθεσιν εἰσηγητοῦ πρὸς τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ ψύχωσις ἡ καταλαμβάνουσά τινας τῶν ἀποτυγχανόντων, τοιοῦτον τὸ πεῖσμα τὸ ἐκ τῆς ἥττης, ἣν ὡς τὰ πολλὰ κανεὶς ὑποψήφιος ποτὲ δὲν ὑποπτεύει, ὥστε μόλις τελειώσῃ ἡ διαλογὴ καὶ ἐπέλθῃ ἡ ἀποτυχία, εἰς τὴν πικρίαν, εἰς τὴν ὀδύνην, ἥτις γεννᾶται τῇ πρώτῃ στιγμῇ, δὲν εὑρίσκουσιν ἄλλο παρήγορον φάρμακον, εἰμὴ τὴν σκέψιν, πῶς νὰ ἀνεύρωσιν ἓν οἱονδήποτε ἐπιχείρημα, διὰ νὰ ἐπαναλάβωσιν εὐθὺς ἀμέσως τὸν ἀγῶνα, νὰ δοκιμάσουν καὶ πάλιν, νὰ δοκιμάσουν ἐκ νέου. Ἐν τῇ ἐκλογῇ Κυθήρων δὲν εὕρισκον σοβαρὰν δικαιολογίαν πρὸς ἀκύρωσιν, καὶ οἱ ἐνιστάμενοι, ἐν ἀπορίᾳ καὶ ἀμηχανίᾳ περιελθόντες, ἔδραξαν ἀπὸ τῆς οὐρᾶς ἢ τῆς χαίτης—δὲν γνωρίζω πλέον—τὸν ἵππον τοῦ κ. Στάη, τὸν ὡδήγησαν ἀλλαλάζοντες μέχρι τοῦ τμήματος, τὸν παρέδωκαν κατόπιν εἰς τὸν καλόν μου φίλον κ. Κοκκέβην, ὅστις τὸν ἔσυρεν ἡσύχως ἀπὸ τοῦ χαλινοῦ, ὡς corpus delicti, μέχρι τῆς Βουλῆς, καὶ διὰ τοῦ ἁμαρτωλοῦ τούτου ἵππου ζητοῦσιν οὐδὲν πλέον, οὐδὲν ἔλασσον, ἢ νὰ κηρύξωμεν ἁμαρτωλὴν τὴν ἐκλογὴν Κυθήρων, καὶ νὰ ἀποδιώξωμεν ἐντεῦθεν τὸν ἰδιοκτήτην αὐτοῦ κ. Στάην. Δὲν ἀμφιβάλλω καθόλου, ὅτι ὁ ἀτυχὴς οὗτος θὰ καταρᾶται τώρα τὴν ὥραν καὶ τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν ἠγόρασε τὸν δυσοίωνον ἵππον, καὶ τὸν μεσίτην, ὅστις τὸν ἐπρομήθευσε μὲ λευκὸν χρῶμα. Ἀπαράλλακτα ὁ Στρεψιάδης τοῦ Ἀριστοφάνους καταρᾶται τὴν ὥραν, καθ’ ἣν ἐνυμφεύθη, καὶ τὴν μεσίτριαν, ἥτις ἐπρομήθευσεν εἰς αὐτὸν σύζυγον, πρόξενον τόσων δυστυχημάτων (ἱλαρότης). Τοιαύτη εἶναι ἡ πρώτη ἔνστασις κατὰ τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων.

§144Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ τελευταία.

§145ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σημαίνει τίποτε· ὅπως θέλετε· δύο εἶναι αἱ ἐνστάσεις. Τὸ κατ’ ἐμὲ, ἠπόρησα σφόδρα, καὶ σφόδρα ἤλγησα, ὅτι νέος νοήμων καὶ συνετὸς, ὡς ὁ κ. Κορωναῖος, ὃν πολὺ ἐκτιμῶ, διότι πολλὰ τὸν στολίζουν προσόντα, δὲν ἐδίστασε νὰ διασύρῃ τοσοῦτον τοὺς συμπολίτας του διὰ τῆς πολυκρότου ἐνστάσεώς του, καὶ νὰ παραστήσῃ αὐτοὺς ὡς πάσχοντας τοιαύτην ἀνανδρίαν χαρακτῆρος, καὶ τηλικαύτην φρονήματος εὐτέλειαν, ὥστε νὰ μεταβάλλωσι φρονήματα καὶ πεποιθήσεις πολιτικὰς εἰς τὸ ἁπλοῦν καὶ ἀνώδυνον θέαμα ἑνὸς ἐφίππου ἀστυνόμου, ἡσύχως μεταβαίνοντος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του. Δευτέρα ἔνστασις, ὁπωσοῦν εὐπρεπεστέρα, ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον δυσαπόδεικτος τῆς πρώτης, εἶναι ἡ ὑποβληθεῖσα περὶ ἀποκλεισμοῦ ἐκλογέων ἐν τῷ δήμῳ Κυθηρίων. Οἱ ἐνιστάμενοι διατείνονται, ὅτι τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς φίλοι τοῦ κ. Στάη ἀπέκλεισαν τὰς οἰκίας τεσσάρων φίλων τοῦ κ. Κορωναίου, κομματαρχῶν αὐτοῦ. Περὶ τοῦ ἀποκλεισμοῦ ὅμως τούτου, ὅστις κατὰ τὸ λέγειν τῶν ἐνισταμένων ὑπῆρξε φοβερὸς καὶ τρομερὸς, καὶ ἠμπόδισε πολλοὺς νὰ ψηφίσουν, οὐδεμία προσάγεται σπουδαία ἀπόδειξις. Ὑπάρχει μόνον μία ἱκανῶς περίεργος ἔκθεσις τοῦ κ. Ζαρόκωστα, δικηγόρου ἐκ Πειραιῶς, ὅστις ἀναφέρει, ὅτι τὴν 3 ὥραν μ. μ. ἐν τῷ δ’ ἐκλογικῷ τμήματι εὑρισκόμενος καὶ ἐπιβλέπων τὴν ἐκλογὴν, ἐπληροφορήθη—δὲν λέγει παρὰ τίνος καὶ πῶς,—ὅτι ἐγένετο ἔξω εἰς τὴν πόλιν ἀποκλεισμὸς ἀπὸ τῆς 12 ὥρας τῆς μεσημβρίας, ἀλλ’ ὅτι αὐτὸς μεταβὰς εὗρεν ἡσυχίαν καὶ τάξιν, καθόσον ὁ ἀποκλεισμὸς εἶχε πλέον λυθῆ. Ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος παραδόξως δὲν ἀναφέρει, ποῖος ἀπεκλείσθη, ποῖος ἐκωλύθη νὰ ψηφίσῃ, ἢ τί εἴδους ἀποκλεισμὸς ἦν οὗτος, εἰς ὃν κανεὶς δὲν ὀνομάζεται, ἐνῷ οἱ ἀντικρούοντες τὰς ἐνστάσεις τοῦ κ. Κορωναίου ἀνέπτυξαν εἰς τὸ τμῆμα, ὅτι ἐκλογεῖς τῆς μερίδος τοῦ κ. Στάη, πληροφορηθέντες ὅτι εἰς τὰς οἰκίας φίλων τοῦ κ. Κορωναίου διενηργεῖτο δωροδοκία, ἔσπευσαν ἐκεῖ νὰ διαμαρτυρηθῶσι καὶ ἀποδοκιμάσωσι καὶ τοὺς διδόντας καὶ τοὺς λαμβάνοντας. Ἡ ἐκλογὴ διήρκεσε μέχρι τῆς 9 μ. μ., δηλαδὴ ἐξηκολούθησεν ἐξ ὥρας ἀπὸ τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν βεβαιοῖ ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, ὅτι ἐπεκράτει πλήρης ἡσυχία καὶ τάξις, καὶ ὅτι οὐδεὶς ἀπολύτως παρεπονέθη ἢ ἀναφέρεται ὡς ἐμποδισθεὶς νὰ ψηφίσῃ. Σημειωτέον δὲ, ὅτι οἱ ψηφίσαντες ἐφέτος εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο, ὅπου ἐγένετο δῆθεν ἀποκλεισμός, ὑπερβαίνουσι κατὰ 40 τοὺς ψηφίσαντας εἰς τὴν παρελθοῦσαν ἐκλογήν. Τοιαῦται εἶναι αἱ ἐνστάσεις, αἵτινες φέρονται κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων, καὶ αἵτινες δὲν μὲ πείθουσι τὸ παράπαν, ὅτι ἐγένετό τις νόθευσις, ἱκανὴ νὰ συνεπαγάγηται ἀκύρωσιν εἰς τὸ τμῆμα τοῦ δήμου Κυθήρων. Ἀληθῶς ἄλλοτε ὁμοίας καὶ χείρονας ἴσως ἐνστάσεις ἠξίωσαν προσοχῆς φατριάζουσαι πλειονοψηφίαι, καὶ τὰ ἄγρια πάθη τοῦ κόμματος ὑπερίσχυσαν οὔτε ἅπαξ οὔτε δὶς τῆς λογικῆς καὶ τῆς δικαιοσύνης. Ἀλλὰ κανεὶς λόγος δὲν ὑπάρχει νὰ μιμηθῶμεν ἡμεῖς σήμερον τὰς πλειονοψηφίας ἐκείνας. Τουναντίον ὑποχρέωσιν ἔχομεν καὶ πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ πρὸς ἐκείνους, οἵτινες ἔπεμψαν ἡμᾶς ἐνταῦθα, νὰ ἀποδεικνύωμεν ἑκάστοτε, ὁσάκις παρουσιάζηται ἡ περίστασις, ὅτι ὑπεράνω πάσης ἀντιπαθείας καὶ πάσης συμπαθείας τάσσομεν τὴν ἠθικὴν καὶ τὸ δίκαιον. Δὲν ἔπεμψεν ἡμᾶς ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ νὰ μιμηθῶμεν καὶ ἀντιγράψωμεν ἡμεῖς τὸν κ. Στάην, ἐπικυροῦντα ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ εἰς ἓν τῶν τμημάτων τῆς παρελθούσης Βουλῆς καὶ ἐν τῇ Βουλῇ ἐκείνῃ τὴν ἄνομον ἐκλογὴν τῶν Πατρῶν. Ἔπεμψεν ἡμᾶς ἐδῶ ὁ λαὸς τῆς Ἑλλάδος νὰ δώσωμεν εἰς αὐτὸν καὶ εἰς τοὺς ἄλλους συνενόχους τῶν ἀσχημιῶν ἐκείνων, οἵτινες, περιφρονοῦντες καὶ δίκαιον καὶ ἠθικὴν καὶ λογικὴν, περιφρονοῦντες ἔτι, ἂν θέλητε, τοὺς στοιχειώδεις κανόνας τῆς ἀριθμητικῆς, ἐξεδίωκον τῆς Βουλῆς τὸν νόμιμον βουλευτὴν Πατρῶν κ. Γεροκωστόπουλον, καὶ εἰσῆγον αὐθαιρέτως ἀντ’ αὐτοῦ τὸν κ. Ἄγγελον Ῥοῦφον· ναὶ, νὰ δώσωμεν, λέγω, εἰς τὸν κ. Στάην καὶ εἰς ὅλους τοὺς Κυρίους ἐκείνους ἓν μέγα ἠθικὸν μάθημα. Καὶ ποῖον μεγαλοφρονέστερον καὶ νομιμοφρονέστερον δυνάμεθα νὰ ἐκλέξωμεν τρόπον πρὸς τοῦτο ἢ ἀποδεικνύοντες ἐμπράκτως καὶ πάλιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων, ὡς ἀπεδείξαμεν καθ’ ὅλον τὸ μέχρι τοῦδε στάδιον τῶν ἐξελέγξεων, μεθ’ ὅσα ἂν καταλαλῶσιν ἀσυνειδήτως ἡμῶν...

§146ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ δῆμος Λυρκείας...

§147ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ ὁμιλεῖτε τόσον ἐντόνως περὶ τοῦ δήμου Λυρκείας, διότι ἐνδεχόμενον νὰ σᾶς ἀκούσῃ ὁ ἔντιμος φίλος μου κ. Μπακόπουλος καὶ νὰ ἐπαναλάβῃ πρὸς ὑμᾶς ὅ,τι εἶπε τόσον εὐγλώττως καὶ τόσον ὀρθῶς τὴν πρωΐαν.

§148ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε καὶ ὑμεῖς ἱκανὸς, κύριε συνάδελφε, εἰς τοῦτο.

§149ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ. .. ἀποδεικνύοντες καὶ πάλιν, ὅτι ἕνα ἔχομεν ὁδηγὸν εἰς τὰς κρίσεις ἡμῶν, τὰς ἀνεπηρεάστους καὶ ἐν πλήρει ἐλευθερίᾳ συνειδήσεως ἐκφερομένας, τὸ δίκαιον, ὅτι τὸ δίκαιον τοῦτο ἀναγνωρίζομεν, ὅπου ἂν ὑπάρχῃ, καὶ κατὰ τῶν φίλων ἡμῶν καὶ ὑπὲρ τῶν ἀντιπάλων ἡμῶν, ἀποδεικνύοντες ἐνώπιον ὅλων, ὅτι τὸ πάθος ἢ ἄλλο ταπεινὸν συμφέρον τοῦ κόμματος δὲν εὑρίσκουσι καὶ δὲν θὰ εὕρωσιν εἰς τὴν συνείδησιν ἡμῶν καὶ τὴν καρδίαν θέσιν νὰ εἰσχωρήσουν. Ποῖον ἄλλο ἠθικώτερον καὶ εὐγενέστερον δυνάμεθα νὰ ἐκλέξωμεν μέσον πρὸς τοῦτο, εἰμὴ ἀποδεικνύοντες πρὸς ὅλους, ὅτι τὸν σεμνὸν τοῦτον περίβολον, ἅγιον τέμενος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν ἐννοοῦμεν νὰ καταβιβάσωμεν εἰς τὸ χαμαλὸν σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον τὸν εἶχε καταβιβάσει ἡ καταδικασθεῖσα, ἀκριβῶς διὰ τοῦτο, πολιτικὴ τοῦ παρελθόντος, ἀλλ’ ὅτι ἐννοοῦμεν νὰ τηρήσωμεν αὐτὸν εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς του, ἀκέραιον, ἀλώβητον διασώζοντες τὸ γόητρον αὐτοῦ καὶ τὴν περιωπήν; Κατάλληλος, ναὶ, εἶναι καὶ πάλιν—νομίζω ἐγὼ τοὐλάχιστον —ἡ ὥρα νὰ δείξωμεν, ὅτι φρονοῦμεν σήμερον νικηταὶ ὅ,τι ἐφρονοῦμεν χθὲς ἡττημένοι, ἐπαναλαμβάνοντες, ὁσάκις παρουσιάζωνται περιστάσεις, καὶ ἡμεῖς μετὰ σθένους, ὅ,τι ἐκραύγαζεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς ὁ μέγας Ἀραγὼ, ὁ Φραγκῖσκος Ἀραγὼ, ἐπὶ ὁμοίας βουλευτικῆς ἐξελέγξεως: «Anathème, anathème éternel aux corps politiques s’ érigeant en juges politiques.» Ἐκραυγάσαμεν καὶ ἡμεῖς μετὰ τῶν ἄλλων «ἀνάθεμα κατὰ τοιαύτης πολιτικῆς!» καὶ ὠμόσαμεν ἄσπονδον καὶ αἰώνιον κατ’ αὐτῆς μῖσος. Δὲν εἶναι πολιτικὴ ἡμῶν ἡ μικρὰ καὶ ἀηδὴς πολιτικὴ φατρία. Ἂς τὴν ἀφήσωμεν ἀναφαίρετον κτῆμα ἐκείνου, ὅστις λούεται τώρα, τίς οἶδεν ἂν διορθωθεὶς ἢ ἀδιόρθωτος ἔτι, μετὰ τὸ μέγα, τὸ ὑψηλὸν δίδαγμα, τὸ ὁποῖον ἔλαβε παρὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, λούεται τώρα εἰς τὰς Θέρμας τοῦ Μαριεμβὰδ, ἀφοῦ μετὰ θερμότητος, ἀξίας κρείττονος ὑποθέσεως, ἠγωνίσθη νὰ λούσῃ εἰς λουτρὸν ἐμπαθείας σκαιᾶς καὶ ἀξέστου, νὰ βαπτίσῃ εἰς τὴν ἀνόσιον, τὴν κατάρατον κολυμβήθραν τοῦ φατριασμοῦ, ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα.

§150ΚΟΚΚΕΒΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§151ΣΤΑΗΣ. Ἀληθῶς, κύριοι συνάδελφοι, ἡ κωμῳδία ἐπαίχθη· διότι, μόνον ἐὰν ἐπαίζετο κωμῳδία, θὰ ἠκούομεν καὶ θὰ ἐβλέπομεν τοιαῦτα, ὅσα ἠκούσαμεν πρὸ μικροῦ παρὰ τοῦ ἐκ Τριφυλίας συναδέλφου κ. Κοκκέβη, παραστήσαντος ἐπὶ τὸ θεατρικώτερον τὰ, κατ’ αὐτὸν καὶ κατὰ τὸν ἐνιστάμενον, κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων λαβόντα χώραν ἔκτροπα κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ Αʹ ἐκλογικῷ τμήματι τοῦ δήμου Κυθηρίων. Καὶ ἐν κωμῳδίᾳ παιζομένῃ εἰς βάρος τῆς ἐπαρχίας μου καὶ ἐμοῦ βεβαίως δὲν ὤφειλον νὰ λάβω καὶ ἐγὼ μέρος. Λαμβάνω δὲ τὸν λόγον κυρίως, ἵνα ἀναγνώσω ἔγγραφά τινα, ἀφορῶντα τὰ τῆς ἐνεργείας τοῦ ἀστυνόμου Κυθήρων ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν Κρητῶν, καὶ ἐξηγήσω τὸ ἀκατάληπτον καὶ ἀόριστον καὶ φατριαστικὸν τῆς ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, καὶ ἐν σχέσει πρὸς τὸ τελευταῖον τοῦτο ζήτημα θ’ ἀπευθύνω παράκλησιν πρὸς τὸν σεβαστὸν ἡγέτην τῆς πλειονοψηφίας, ἣν μετ’ οὐ πολὺ θέλω διατυπώσει. Μετὰ τὴν θαυμασίαν ἀγόρευσιν τοῦ ἐντίμου καὶ διακεκριμένου ἐξ Ἀττικῆς συναδέλφου κ. Κ. Ἀγγελοπούλου περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων, περιττὸν θεωρῶ νὰ ἐνδιατρίψω περὶ τὴν ἐξέτασιν τῶν αὐτῶν ζητημάτων. Εἰρήσθω δὲ ἐν παρόδῳ, ὅτι δὲν ἔχω τὴν τιμὴν οὔτε προσωπικῶς νὰ γνωρίζω τὸν ἔντιμον συνάδελφον, τὸν ἀναλαβόντα τὴν ὑπεράσπισιν τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων μετὰ τοσαύτης θέρμης καὶ τηλικαύτης δυνάμεως λόγου. Εἶναι ὅμως, Κύριοι, ἄξιον περιεργείας, ὅτι ἐκ τῶν εἴκοσι καὶ ἓξ μελῶν τοῦ τμήματος ἔλαβον μέρος κατὰ τὴν ἐν αὐτῷ συζήτησιν περὶ τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων μόνον δώδεκα, ἐξ ὧν πάλιν μόνον ἓξ ἐκφέρουσι γνώμην ν’ ἀκυρωθῇ τὸ Αʹ ἐκλογικὸν τμῆμα τοῦ δήμου Κυθηρίων, ὡς πρὸς ἐμὲ μόνον. Τὴν γνώμην αὐτῶν ταύτην στηρίζουσι τὰ μὲν ἐπὶ τὴν ψυχολογικὴν βίαν, ἣν ἐξήσκησεν ἐπὶ τοῦ πνεύματος χιλιάδων ἀνθρώπων ἡ ἐμφάνισις δύο Κρητῶν καὶ ἡ ἐν διαστήματι δύο ὡρῶν περιφορὰ τοῦ ἀστυνόμου ἐπὶ τοῦ ἵππου μου, τὸ δὲ ἐπὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου. Ἠκούσατε τοῦ ἐκ Τριφυλίας συναδέλφου καὶ εἰσηγητοῦ τῆς παραδόξου ἐκθέσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων διεκτραγῳδοῦντος τὴν ἐμφάνισιν τῶν δύο κακούργων, τῶν δύο φυγοδίκων Κρητῶν, ὡς τοὺς ἀπεκάλει, καὶ οὓς παρωμοίαζε πρὸς τοὺς ἄλλοτε φοβεροὺς φυγοδίκους καὶ λῃστὰς Μαργώνην τῆς Παρνασσίδος καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι τίνας τῆς Τριφυλίας· διεβεβαίωσεν ἡμᾶς, ὅτι τὰ φοβερὰ ταῦτα θηρία μὲ παρηκολούθουν πάντοτε κατὰ τὰς ἐκλογικάς μου περιοδείας, καὶ ἐνέσπειρον τὸν φόβον καὶ τρόμον εἰς τοὺς δειλοὺς καὶ φιλησύχους καὶ ἁπλοϊκοὺς συμπατριώτας μου!! Οἱ πολιτικοί μου ἀντίπαλοι, καὶ ἰδίᾳ ὁ κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς ἐνιστάμενος ἀποτυχὼν ὑποψήφιος, καὶ ὁ δεύτερος ἐπιλαχὼν, ἐμηχανεύθησαν διὰ συκοφαντιῶν νὰ μετατρέψωσι τὸ ὑπὲρ ἐμοῦ ῥεῦμα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μας. Ἐνόμισαν δὲ πρόσφορον τὴν ἐν Κυθήροις διαμονὴν δύο Κρητῶν προσφύγων, οἱ ὁποῖοι διέτριβον πολὺ πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐν τῇ ἐμῇ πατρίδι. Διέδωκαν λοιπὸν λίαν ἐπιτηδείως, ὅτι οἱ δύο Κρῆτες εἶναι φυγάδες ἐκ Κρήτης, ἐγκληματίαι, κακοῦργοι, μισθωθέντες παρ’ ἐμοῦ καὶ μετακληθέντες ἐκ Κρήτης, ἵνα δολοφονήσωσι τοὺς ἀντιπάλους ὑποψηφίους, ὡς καὶ πάντας τοὺς φίλους αὐτῶν. Φαντάσθητε, δύο μόνον ἄνδρες, ἔστω καὶ γίγαντες, νὰ πτοήσωσιν εἴκοσι καὶ πέντε χιλιάδες ψυχῶν, καὶ νὰ δολοφονήσωσιν ὁλόκληρον τὴν σπεῖραν τῶν πολιτικῶν μου ἀντιπάλων, ἀπαρτιζομένην ἐκ 1098 ψηφοφόρων! Ἀληθῶς ἔπρεπε νὰ γελάσῃ τις, ἐὰν ἡ μυσαρὰ συκοφαντία δὲν ἀπηυθύνετο κατὰ δύο εὐγενῶν καὶ γνωστῶν ἀδελφῶν ἡμῶν, τῶν ἐκ τῆς ἐπαρχίας Σελίνου τῆς Κρήτης ἀδελφῶν Ἠλιάκου, ἀδελφῶν καταγομένων ἐκ μιᾶς τῶν πρώτων οἰκογενειῶν τῆς Κρήτης, ἀγωνισθέντων ὑπὲρ τῆς ἱερᾶς ἰδέας τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς πατρίδος αὐτῶν, καὶ στερηθέντων ἐν τῷ ἱερῷ τούτῳ ἀγῶνι τὰς προσφιλεστέρας οἰκογενειακὰς ὑπάρξεις· ἀδελφῶν καταδιωκομένων παρὰ τῶν ἀλλοφύλων, στερουμένων τῆς φιλτάτης αὐτῶν πατρίδος, στερουμένων τῶν πλουσίων αὐτῶν εἰσοδημάτων, τῆς μεγάλης των περιουσίας, χάριν μόνον τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Μεγαλομάρτυρος ἀδελφῶν καταφυγόντων εἰς τὴν ἐμὴν πατρίδα πρὸς ἀνακούφισιν καὶ προστασίαν, ὡς συνηθέστατα τοῦτο συμβαίνει. Τολμῶσι δὲ οἱ ἱερόσυλοι, οἱ ὑβρισταὶ τῆς Πατρίδος, νὰ συκοφαντῶσι τοὺς μάρτυρας τῆς Ἡρωΐδος, χάριν πολιτικῆς κερδοσκοπίας, καὶ ἐν αὐτῷ τῷ περιβόλῳ τῆς Ἐλευθερίας τοῦ Ἑλληνισμοῦ! Ἀκούσατε, παρακαλῶ, τί περὶ τῶν εὐγενῶν τούτων ἀδελφῶν τηλεγραφεῖ ὁ δεύτερος ἐπιλαχὼν Γ. Κορωναῖος πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ τί ὁ ἀστυνόμος Κυθήρων, εἰς ἀπάντησιν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν (ἀναγινώσκει): «Κύθηρα 14/26 Μαρτίου 1895. Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης Ἀθήνας. «Κρῆτες ἐγκληματίσαντες ἐν Κρήτῃ, φυγοδικοῦντες, διατρίβουσιν ἐνταῦθα ἔνοπλοι καὶ ἀπειλοῦντες φονεῦσαι ἐμὲ καὶ φίλους μου πολιτικούς, ὑποστηρίζοντες Στάην. Μέγας ἐρεθισμὸς πολιτῶν. Ἐπίκεινται ῥήξεις. Ἀστυνομία οὔτε ἀφοπλίζει, οὔτε ἐκδιώκει αὐτούς. Παρακαλοῦμεν ἐνεργήσατε δέοντα. «Γ. Κορωναῖος». «Ἐν Ἀθήναις 16 Μαρτίου 1895. «Ἀστυνόμον Κύθηρα. «Λάβετε γνῶσιν, δυνάμει παρούσης, αὐτόθεν διαβιβασθέντος ἡμῖν τηλεγραφήματος Γ. Κορωναίου, ἀναφέροντος ὅτι ἐγκληματίαι Κρῆτες, διατρίβοντες αὐτόθι, ἀπειλοῦσι φονεῦσαι αὐτόν τε καὶ πολιτικοὺς φίλους· τηλεγραφήσατε ἀμέσως ἐπὶ ἐκτεθειμένων. Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν «Ν. Μεταξᾶς.» «Κύθηρα 17/29 Μαρτίου 1895. «Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν Ἀθήνας. «Φόβοι Γ. Κορωναίου περὶ Κρητῶν, πάντη ἀνυπόστατοι καὶ φανταστικοί. Πρόσφυγες Κρῆτες δύο, διατρίβοντες ἐνταῦθα πολὺ πρὸ ὑπουργικῆς μεταβολῆς, διεβίωσαν ἡσυχώτατα, οὐδεμίαν δόντες ποτὲ ἀφορμὴν ἀνησυχίας καὶ ὑπονοίας. Χθὲς ἀπῆλθον εἰς Ἀντικύθηρα, ἵνα ἐκεῖθεν μεταβῶσιν εἰς Κρήτην. «Ἀστυνόμος Κυθήρων «Χρυσανθόπουλος». Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἐπισήμων τούτων ἐγγράφων εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφιβάλλῃ τις περὶ τῆς στυγερᾶς συκοφαντίας τοῦ ἐνισταμένου;

§152Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος εἶχε τοποθετήσει τὸν ἀστυνόμον;

§153ΣΤΑΗΣ. Ὁ ἀστυνόμος κ. Χρυσανθόπουλος εἶχε τοποθετηθῆ ἐν Κυθήροις κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, ἤτοι κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1894. Σημειώσατε ὅμως, ὅτι οὐδείς ποτε παρεπονήθη κατὰ τοῦ ἀστυνόμου τούτου, διότι ἦτο πιστὸς ἐκτελεστής τῶν νόμων, δίκαιος, πρὸς πάντας ἴσος, μειλίχιος καὶ εὐγενής· οὐδ’ αὐτοὶ δὲ οἱ ἐνιστάμενοι παρεπονήθησαν κατ’ αὐτοῦ, τοῦ δυστυχῶς ἤδη πολίτου, λόγῳ ὁρίου ἡλικίας.

§154ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Καὶ κατὰ τῶν δύο ὑπάρχουσι παράπονα.

§155ΣΤΑΗΣ. Ἐκ μέρους σας βεβαίως.

§156ΚΟΚΚΕΒΗΣ....

§157ΣΤΑΗΣ. Ἀληθῶς δὲ οἱ ἀγαπητοὶ καὶ εὔσωμοι καὶ ταχεῖς Κρῆτες ἀνεχώρησαν ἐκ Κυθήρων ἕνα σχεδὸν πρὸ τῶν ἐκλογῶν μῆνα εἰς Ἀντικύθηρα, ἵνα ἐκεῖθεν, ἐν καταλλήλῳ στιγμῇ, διαπεραιωθῶσιν εἰς τὴν πολυπαθῆ γείτονα τῆς νήσου μας. Κατηγοροῦσι δὲ ἡμῶν ὁ ἀποτυχὼν ἐνιστάμενος καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς ἐκθέσεως ἐπὶ ἐκλογικαῖς ἐπεμβάσεσιν, ἐνῷ ἐκεῖνος ἀληθῶς μετῆλθε πᾶν ἄτιμον καὶ αἰσχρὸν μέσον, ἵνα ἐκφοβίσῃ τοὺς φίλους μου καὶ μετατρέψῃ βίᾳ τὸ ἐκλογικὸν αὐτῶν φρόνημα. Γινώσκω τὸ κρίσιμον τῶν περιστάσεων καὶ τὸ πολύτιμον τοῦ χρόνου ἐν ταῖς παρούσαις μάλιστα στιγμαῖς, ἄλλως ἤθελον διὰ μακρῶν ἐκτυλίξει πρὸ ὑμῶν τὴν ὅλην ἱστορίαν τῆς ἐν Κυθήροις ἐκλογῆς κατὰ τὴν 16 Ἀπριλίου, ἵνα πεισθῆτε πάντες περὶ τῶν ἀποπειραθεισῶν ἐπεμβάσεων καὶ ἐκβιάσεων ἐκ μέρους τοῦ ἐνισταμένου καὶ δευτέρου ἐπιλαχόντος, αἱ ὁποῖαι ὅμως εὐτυχῶς εἰς οὐδὲν ἄλλο κατέληξαν ἢ εἰς τὸ νὰ καταῤῥίψωσι καὶ ἐξευτελίσωσιν αὐτὸν εἰς τὴν συνείδησιν τῶν συμπατριωτῶν μου. Ἂς ἀποσιωπήσω ἑπομένως τὰς μελανὰς ταύτας σελίδας τῆς ἐκλογικῆς ἱστορίας τῆς ἐπαρχίας μου, καὶ ἂς ἔλθω εἰς τὰς δῆθεν ἐπεμβάσεις, τὰς ὑπὸ τοῦ ἀστυνόμου διενεργηθείσας. Ὁ δραστήριος καὶ ῥέκτης καὶ ἀκέραιος ἀστυνόμος Κυθήρων κ. Ὄθων Πάγκαλος, ὑπολοχαγὸς τοῦ πεζικοῦ, ἀφίκετο εἰς Κύθηρα τὴν ἑσπέραν τῆς παραμονῆς τῆς ἐκλογῆς. Ἄγνωστος δὲ τελείως εἰς ἐμὲ, ἀνέλαβε τὰ καθήκοντα τῆς ὑπηρεσίας αὑτοῦ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, καθ’ ἣν ἐγὼ ἀπὸ τῆς πέμπτης πρωϊνῆς ὥρας μέχρι τῆς δεκάτης τῆς νυκτὸς διέμεινα διαρκῶς, μετὰ τοῦ ἐντίμου ἐκ Κυθήρων συναδέλφου μου, ἐν τῷ δημοτικῷ σχολείῳ, ἔνθα διεξήγητο ἡ ἐκλογὴ, καὶ ἔνθα εἶδον ἅπαξ τὸν ἀστυνόμον, ἐπισκεφθέντα τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς. Ἀστυνόμος ἑπομένως ἄγνωστος εἰς ἐμὲ, ἄγνωστος εἰς τὸν τόπον, ἀγνοῶν ἐντελῶς τοὺς φίλους μου, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ φατριάσῃ ὑπὲρ ἐμοῦ καὶ οὐχὶ ὑπὲρ ἐκείνων; Ἐὰν ἵππευσε τὸν ἵππον μου, ἐλλείψει ἑτέρου, ἐπὶ δίωρον, ἐν ἀγνοίᾳ ἐμοῦ, καὶ ἀγνοίᾳ ἴσως καὶ ἐκείνου ὅτι ὁ ἵππος ἀνῆκεν εἰς ἐμὲ, ἵνα μεταβῇ εἰς ἕτερον ἐκλογικὸν τμῆμα, ἔνθα ἐπιτακτικὴ ὑπηρεσιακὴ ἀνάγκη ἐκάλει αὐτὸν, λόγῳ συμπλοκῆς, λαβούσης χώραν ἐν τῷ Βʹ ἐκλογικῷ τμήματι, δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ τις ὁ φρονῶν, ὅτι τὸ γεγονὸς ἦτο ἱκανὸν νὰ μεταβάλῃ τὸ ἐκλογικὸν φρόνημα τῶν συμπατριωτῶν μου, καὶ παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ μὴ θεωρῆτε τόσον ἁπλοῦς τοὺς ἐμοὺς συμπατριώτας, ὅσον ὁ ἔντιμος ἐκ Τριφυλίας συνάδελφος κ. Κοκκέβης ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ αὐτοὺς διὰ τοῦ μαθήματος, τὸ ὁποῖον ἐπανέλαβε πρὸ μικροῦ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης.

§158ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἐγὼ δὲν πέρνω μαθήματα, δίδω μαθήματα.

§159ΣΤΑΗΣ. Ἀλλ’ ἐν ᾧ ταῦτα κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἀστυνόμου Κυθήρων κ. Ὄθ. Παγκάλου ἀναφέρουσι, δὲν μνημονεύουσιν ὅμως, ὅτι κατὰ τὴν εἰς Ἁγίαν Πελαγίαν, ὅρμον τινὰ τῶν Κυθήρων, ἀποβίβασιν αὐτοῦ ἔσπευσαν οἱ ἐν συνδυασμῷ συνεταῖροι κ. κ. Καλούτσης καὶ Κορωναῖος νὰ παραλάβωσιν αὐτὸν ἐν διαδηλώσει καὶ ὁδηγήσωσιν αὐτὸν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Ποταμίων, ἔνθα ἐπιδεικτικῶς περιήγαγον καὶ ὡδήγησαν αὐτὸν εἴς τινα φιλικὴν οἰκίαν τῷ κ. Κορωναίῳ, διαδίδοντες ἀνὰ πάντα τὰ χωρία τῆς νήσου, ὅτι ἔφερον ἰδικόν των ἀστυνόμον. Τότε δὲν ἐφοβήθη ὁ κόσμος, τότε δὲν μετετράπη, ὡς διὰ μαγείας, τὸ ἐκλογικὸν φρόνημα τῶν συμπολιτῶν μου, τότε δὲν ἐκάλουν φατριαστὴν τὸν κ. Πάγκαλον. Ἀλλὰ περὶ τοῦ ἀστυνόμου καὶ τοῦ ἵππου του περιττὸν νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ πλέον, μεθ’ ὅσα ἀκαταμαχήτως διέλαβε περὶ αὐτῶν ὁ ἔντιμος καὶ διακεκριμένος ἐξ Ἀττικῆς συνάδελφος κ. Ἀγγελόπουλος. Ἀλλὰ πρὶν ἢ ἐπιληφθῶ τῆς ἐξετάσεως τοῦ δευτέρου ἐπιχειρήματος, τῆς ἐκθέσεως τουτέστι τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ἐφ’ ἧς στηρίζεται ἡ ἀκυρωτικὴ ἀπόφασις τοῦ τμήματος, ἣν ὑποστηρίζουσι μόνον ἕξ, ἢ καὶ πέντε, — διότι ἓν τῶν μελῶν αὐτοῦ ὑπέγραψεν, ὡς ἔμαθον, κατὰ λάθος, — ἔχω καθῆκον νὰ παραστήσω ὑμῖν, τίς ἦτο ὁ κακῇ μοίρᾳ ἐν τῷ Αʹ ἐκλογικῷ τμήματι τοῦ δήμου Κυθηρίων παραστὰς ὡς δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος. Ἐνταῦθα δὲ ἀναφέρεται ἡ πρὸς τὸν σεβαστὸν ἡγέτην τῆς πλειονοψηφίας παράκλησίς μου, ἣν ἠθέλησάν τινες, μειδιῶντες πρὸ μικροῦ, νὰ παρεξηγήσωσι, διότι ὁ διορισμὸς τοιούτων προσώπων ὡς δικαστικῶν ἀντιπροσώπων ἰσοδυναμεῖ μὲ τὴν ἐκ τῶν προτέρων ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς. Μικρὸν πρὸ τῆς εἰς Κύθηρα μεταβάσεώς μου, μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Β. Διατάγματος περὶ διαλύσεως τῆς Βουλῆς τῆς ΙΓʹ Περιόδου, ἔγραψα ἐπιστολὴν πρὸς τὸν ἀξιότιμον Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου, δι’ ἧς ἐγνώριζον αὐτῷ, ὅτι διεδίδετο ἐν Πειραιεῖ μετά τινος θετικότητος, ὅτι δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος ἐν τῷ περὶ οὗ πρόκειται τμήματι ἤθελεν ἀποσταλῆ δικηγόρος ἐκ Πειραιῶς, φίλος ἢ καὶ συγγενὴς τοῦ τότε ὑποψηφίου Γ. Π. Κορωναίου. Παρεκάλουν δὲ τὸν διακεκριμένον καὶ ἀκέραιον Εἰσαγγελέα νὰ μεριμνήσῃ, καθιστῶν ταῦτα γνωστὰ τῷ κ. Προέδρῳ τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἵνα μὴ ἀποσταλῇ ἐκ Πειραιῶς εἰς Κύθηρα ὡς δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος δικηγόρος, καὶ ὑποστῶμεν ἐκ δευτέρου τὰς κατὰ τὸ 1892 φατριαστικὰς ἐπιθέσεις αὐτοῦ, διότι ἡ πεῖρα τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης μᾶς εἶχε διδάξει πόσον εἶναι ἐπικίνδυνοι οἱ ἄνευ πελατείας καὶ ἄνευ πεντάρας δικηγόροι ὡς δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι. Ἐν τούτοις μετ’ ἀπορίας ἐμάθομεν ἐν Κυθήροις τὸ συγχαρητήριον τηλεγράφημα τοῦ ἐπ’ ἀδελφῇ γαμβροῦ τοῦ τότε ὑποψηφίου Κορωναίου, δι’ οὗ ἠγγέλλετο αὐτῷ ὁ διορισμὸς τοῦ δικηγόρου Ζαρόκωστα ὡς δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου ἐν τῷ Αʹ ἐκλογικῷ τμήματι τοῦ δήμου Κυθηρίων. Τὸ τηλεγράφημα, καίτοι ὅλως τύπον χρησμοῦ ἔχον, ἐμαρτύρει ὅμως πολλὰ, ἃ ἐκ τῶν ὑστέρων ἐσαφηνίσθησαν (ἀναγινώσκει): «Κορωναῖον, ὑποψήφιον βουλευτὴν, Κύθηρα. «Ζαρόκωστας συγχαίρω. «Λοῦμος». Οἱ ἄνθρωποι, βλέπετε, εἶχον προσχεδιάσει τὰ τῆς ἐπεμβάσεως κατὰ τὴν ἐκλογὴν, καὶ τὰ τῆς ἀκυρώσεως ἐν ἀποτυχίᾳ. Περὶ τοῦ ἐκ Πειραιῶς δικηγορίσκου Ζαρόκωστα δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης νὰ ὁμιλήσω, ἀλλὰ πᾶς τις δύναται νὰ λάβῃ ἐκ τοῦ γείτονος Πειραιῶς πληροφορίας περὶ τοῦ δικηγορίσκου τούτου, ἀρκεῖ μόνον νὰ ἔχῃ τὸ θάῤῥος ν’ ἀκούσῃ τέρατα καὶ σημεῖα· δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται ἄλλως τε νὰ ἀσχοληθῶ περὶ ἀπόντων προσώπων, μάλιστα δὲ περὶ προσώπων τοῦ φυράματος τοῦ δικηγορίσκου Ζαρόκωστα καὶ τῶν φατριαστικῶν αὐτοῦ ἐνεργειῶν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, ἐνώπιον καὶ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἐμοῦ καὶ αὐτῶν τῶν ψηφοφόρων, ἐναντίον τῶν ὁποίων εἰς μάτην ἐπεκαλούμην τὸ δίκαιον καὶ τὰ σχετικὰ ἄρθρα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Θὰ σᾶς εἴπω μόνον, ὅτι εἶναι μεμακρυσμένος ἐξ ἀγχιστείας συγγενὴς τοῦ ἐνισταμένου δευτέρου ἐπιλαχόντος, καὶ θὰ σᾶς ἀναγνώσω τηλεγράφημα ἐπισήμου δικαστικῆς ἀρχῆς, γνωμοδοτούσης περὶ τῆς ἠθικῆς τοῦ ἀνθρώπου τούτου. Πρὸς τὸν δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον δικηγορίσκον Ζαρόκωσταν παρέδωκαν οἱ λοιποὶ δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν λοιπῶν τμημάτων τῆς ἐπαρχίας Κυθήρων τὴν ἑπομένην τῆς ἐκλογῆς. Ἀνεχώρησε δὲ οὗτος ἐκ Κυθήρων τὴν τρίτην ἡμέραν μετὰ τὴν ἐκλογὴν, καὶ αὐθημερὸν ἀφίκετο εἰς Πειραιᾶ, ἔνθα παρέμεινεν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας, διασκεπτόμενος καὶ χαλκεύων ἐν γνωστῷ δικηγορικῷ γραφείῳ τὴν ἔκθεσίν του. Ὁ Πρόεδρος ὅμως τῶν ἐν Ναυπλίῳ Πρωτοδικῶν μετὰ δέκα ὅλας ἡμέρας, μὴ λαβὼν τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κυθήρων, καὶ ἀνησυχῶν, ἰδοὺ τί ἐτηλεγράφει πρὸς τὸν ἐν Κυθήροις εἰρηνοδίκην κ. Βουνισάκον, δικαστικὸν ἀκέραιον, ἐκτελεστὴν αὐστηρὸν τῶν νόμων τοῦ Κράτους, καὶ μετατεθέντα εἰς Κύθηρα, ὡς καὶ πάντες οἱ ἐν Κυθήροις ὑπάλληλοι, ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς, ἄγνωστον δὲ πάντη εἰς ἐμὲ (ἀναγινώσκει): «Εἰρηνοδίκην Κυθήρων. «Πρακτικὰ ψηφοφορίας καὶ διαλογῆς ἐπαρχίας Κυθήρων δὲν προσῆλθον εἰσέτι ὑπηρεσίαν μας. Τηλεγραφήσατε ἀμέσως, ἂν δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος παρέλαβε ταῦτα καὶ ἀνεχώρησεν, ἢ παραμένωσιν ἔτι αὐτόθι. Πρόεδρος Πρωτοδικῶν «Μελετόπουλος.» «Πρόεδρον Πρωτοδικῶν Ναυπλίου. «Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 303 τηλ. παραγγελίας πληροφοροῦμεν, ὅτι πρακτικὰ ψηφοφορίας καὶ διαλογῆς θʹ τμήματος δήμου Κυθηρίων καὶ θ’ ὁμοίως δήμου Ποταμίων, παρ’ ἡμῶν παραληφθέντα ἀπὸ δικαστικοὺς ἀντιπροσώπους, παρεδόθησαν μετὰ τῶν τοῦ αʹ τμήματος τοῦ δήμου Ποταμίων, ἔνθα εἴχομεν διορισθῆ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, εἰς δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον αʹ τμήματος δήμου Κυθηρίων Ζαρόκωσταν, δικηγόρον Ἀθηνῶν, τὴν 17 ἱσταμένου Ἀπριλίου, κατὰ τὴν ἀνὰ χεῖράς μας ἀπόδειξίν του, ὅπως μεταφέρῃ καὶ παραδώσῃ ὑμῖν ταῦτα. Ἀναχωρήσας ἐντεῦθεν ἀτμοπλοίῳ διὰ Πειραιᾶ ἑσπέρας 19 ἰδίου μηνὸς, ἀποροῦμεν πῶς ἔτι δὲν προσῆλθε παραδῶσαι ταῦτα. Παρακαλοῦμεν, μεριμνήσατε δραστηρίως, διότι χθὲς ἐπληροφορήθημεν ἐξωδίκως, ὅτι διαληφθεὶς Ζαρόκωστας ἐν ἐκπληρώσει καθηκόντων του ἐφαίνετο συμπαθῶν εἰς ἀποτυχόντα ὑποψήφιον Κορωναῖον. Συνιστῶμεν δώσητε προσοχὴν εἰς σφραγῖδα πρακτικῶν. Εἰρηνοδίκης Κυθήρων «Π. Βουνισάκος.» Τί ἄλλο μαρτυροῦσι τὰ ἐπίσημα ταῦτα τηλεγραφήματα ἢ ὅτι φατριαστικῶς ὁ ἐκ Πειραιῶς δικηγορίσκος ἐξήσκησε τὰ ἑαυτοῦ καθήκοντα; τί ἄλλο ἢ ὅτι ἡ ἔκθεσις ἐχαλκεύθη ἐν Πειραιεῖ; τί ἄλλο ἢ ὅτι ἐγράφη διὰ χειρὸς ἐνδιαφερομένου, χειρὸς τρεμούσης κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἐκτελέσεως τοῦ ἐγκλήματος καὶ διανοίας τεταραγμένης τοσοῦτον, ὥστε οὔτε χρόνον οὔτε τόπον νὰ μνημονεύῃ ἐν αὐτῇ; Ἐβεβαιώθημεν ἄλλως καὶ παρ’ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι ἡ ἔκθεσις μετὰ δέκα ὅλας ἡμέρας συνετάχθη ἐν Ναυπλίῳ, ἀφοῦ τὸ πρωτότυπον εἶχε λησμονηθῆ εἰς Πειραιᾶ.

§160Γ. ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι ὁ βεβαιώσας ὅτι ἡ ἔκθεσις συνετάχθη ἐν Ναυπλίῳ· ἐβεβαίωσα δὲ τοῦτο, διότι ὑμεῖς ἐβεβαιώσατε ἐν τῷ τμήματι, ὅτι συνετάχθη ἐν Πειραιεῖ· ὤφειλε δὲ νὰ συνταχθῇ ἐν Ναυπλίῳ ἡ ἔκθεσις, διότι ὁ ἔφορος τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων κ. Μαρούδης διέμενεν ἐν Ναυπλίῳ· καὶ ὄντως ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος κ. Ζαρόκωστας, ὁ ὁποῖος σᾶς βεβαιῶ ὅτι εἶναι ἔντιμος δικηγόρος, καὶ οὐχὶ δικηγορίσκος, συνέταξε τὴν ἔκθεσιν ἔν τινι ἐν Ναυπλίῳ συμβολαιογραφείῳ.

§161ΣΤΑΗΣ. Ὥστε εἴμεθα καθ’ ὅλα σύμφωνοι, ἐκτὸς ἑνὸς ἐπιθέτου καὶ ἑνὸς ὑποκοριστικοῦ (γέλωτες). Τί ἄλλο, Κύριοι, σημαίνουσιν οἱ φόβοι τοῦ εἰρηνοδίκου διὰ τὸ ἀλύμαντον τῶν σφραγίδων ἢ ὅτι ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος ἠδύνατο καὶ ταύτας νὰ καταστρέψῃ, ἵνα σώσῃ, κατὰ τὴν ἰδέαν του, συγγενῆ καὶ φίλτατον; Δὲν ἔχω ὅμως ἀνάγκην τῶν ἐπισήμων τούτων ἐγγράφων, ἵνα ἀποδείξω τὴν φατριαστικὴν ἐνέργειαν τοῦ ἐκ Πειραιῶς δικηγόρου, καὶ οὐχὶ δικηγορίσκου,—ἵνα μὴ μὲ διακόψωσι καὶ πάλιν,—ἀφοῦ ἔχω ἀνὰ χεῖρας αὐτὴν ταύτην τὴν ἔκθεσίν του, τὴν ἀόριστον, τὴν ἀσαφῆ, τὴν φατριαστικήν, τὴν γέμουσαν ψευδῶν ἀναισχύντων, τὴν μηδὲν ὡρισμένον λέγουσαν, καταλήγουσαν ὅμως εἰς τὸ συμπέρασμα τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν σᾶς ἔφερε τὸ Δʹ τμῆμα κατὰ πλειονοψηφίαν. Τέσσαρες εἶναι οἱ λόγοι, ὧν ἕνεκα φρονεῖ ὁ ἐκ Πειραιῶς δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, ὅτι πρέπει ν’ ἀκυρωθῇ τὸ Αʹ τμῆμα τοῦ δήμου Κυθηρίων. Ἂς ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ ἐπὶ λέξει, ἵνα πάντες ἀκούσητε τοὺς λόγους τούτους. «Πρὸς τὸν κ. Ἔφορον τῶν ἀντιπροσώπων τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς τῆς ἐπαρχίας Κυθήρων. «Λαμβάνω τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρω ὑμῖν, ὅτι κατὰ τὴν ἐνεργηθεῖσαν ψηφοφορίαν πρὸς ἐκλογὴν Βουλευτῶν κατὰ τὴν 16 Ἀπριλίου ἐ. ἔ. ἐν τῷ Αʹ ἐκλογικῷ τμήματι τοῦ δήμου Κυθηρίων τῆς ἐπαρχίας Κυθήρων ἔλαβον χώραν τὰ ἑξῆς γεγονότα: «Πρῶτον κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας διέτρεχον φῆμαι, ὅτι ἀμφότεραι αἱ ἀντίπαλοι μερίδες διένειμον χρήματα πρὸς ἐξώνησιν ψήφων, ἀλλὰ δὲν κατωρθώσαμεν ν’ ἀνακαλύψωμεν τὴν θρυλλουμένην δωροδοκίαν, μὴ ὑποβληθείσης ἡμῖν ὡρισμένης τινὸς μηνύσεως ἢ ὡρισμένου περιστατικοῦ, πείθοντος περὶ τῆς ὑποστάσεως τῆς φήμης ταύτης. «Ἐκτὸς τούτου, περὶ τὴν μεσημβρίαν τῆς ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς ὁμὰς διαδηλωτῶν τῆς μερίδος τοῦ ὑποψηφίου κ. Σ. Στάη ἀπέκλεισε τὰς οἰκίας τῶν φίλων τῆς ἀντιθέτου μερίδος, ἤτοι τοῦ Μανάκου, Βαρβαῤῥήγου καὶ Παστοῦ, ἐπὶ τῇ προφάσει, ὅτι ἐνηργεῖτο δωροδοκία εἰς τὰς διαληφθείσας οἰκίας, αἵτινες ἦσαν τὰ ἐκλογικὰ κέντρα τοῦ συνδυασμοῦ Καλούτση– Κορωναίου, πράγματι ὅμως, ὅπως πτοήσωσι τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν μερίδα ταύτην ἐκλογεῖς. Τοῦ ἀποκλεισμοῦ τούτου μόλις ἔλαβον γνῶσιν περὶ ὥραν 3 μ. μ. καὶ ἔσπευσα νὰ ἐξέλθω τοῦ ἐκλογικοῦ τμήματος, ὅπως ἐπὶ τόπου μεταβαίνων ἐνεργήσω τὰ δέοντα, ἀλλὰ μόλις ἐξελθὼν, ἐπληροφορήθην ὅτι ὁ ἀποκλεισμὸς εἶχεν ἄρτι διαλυθῆ, δὲν ἠδυνήθην δὲ νὰ βεβαιώσω ὡρισμένα πρόσωπα ἐκ τῶν διαδηλωτῶν. Δὲν ἔσπευσα δὲ ἐξ ἀρχῆς εἰς τὸν τόπον τοῦ ἀποκλεισμοῦ, καθόσον, ὡς εἴρηται, βραδύτερον ἐπληροφορήθην τὰ κατ’ αὐτὸν, ἀφοῦ ἄλλως τε καὶ αὐτὸς ὁ ὑποψήφιος κ. Δ. Καλούτσης ἠγνόει αὐτὸν καὶ οἱ ὀπαδοὶ τοῦ ἀποκεκλεισμένου δὲν ἠδύναντο νὰ καταγγείλωσιν ἡμῖν τὰς ἐκνόμους ταύτας καὶ αὐθαιρέτους πράξεις. «Ἐπίσης ἀνηνέχθη ἡμῖν, ὅτι ὁ ἀστυνόμος Κυθήρων κ. Ὄθ. Πάγκαλος, ὑπολοχαγὸς, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς ἐξῆλθεν εἰς περιοδείαν ἀνὰ τὰ πλησιόχωρα χωρία, ἐπιβαίνων τοῦ ἵππου τοῦ ὑποψηφίου κ. Σ. Στάη, ὅπερ ὑπὸ τῶν ἀνενεχθέντων ἐθεωρήθη ὡς σφόδρα ἐπιδρῶν ἐπὶ τῶν εὐπτοήτων χωρικῶν. Ἀνάγκη ἐπίσης ν’ ἀναφέρω ὑμῖν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφορησάντων ἐν τῷ ἐκλογικῷ τούτῳ τμήματι ἀνῆλθεν εἰς 1014, ἐνῷ συνήθως ἐψήφιζον ἐν αὐτῷ περὶ τοὺς 900, ὡς ἐκ τούτου δὲ διεδίδετο, ὅτι πολλοὶ ἐψήφιζον δὶς ἀντὶ ἄλλων ἀπόντων ἢ τεθνεώτων. Περὶ τούτου ὅμως δὲν μοὶ ὑπεβλήθη ἄλλη τις μήνυσις, ἐκτὸς τῆς τοῦ ἐκλογέως Κωνσταντίνου Κεντρωτῆ κατὰ τοῦ Βρετοῦ Κ. Παυλάκη, ὅστις, ἐξαπατήσας τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἐμὲ, ἐψήφισεν ὑπὸ τὸ ὄνομα Γεώργιος Κ. Παυλάκης. Περὶ τούτου δὲ ἀνεφέρθην πρὸς τὸν κ. Εἰσαγγελέα διὰ τὰ περαιτέρω. «Ἐκ τῶν ἀνωτέρω φρονῶ, ὅτι ἡ μερὶς τοῦ κ. Στάη, ἔχουσα τὴν ὑπεροχὴν ἐν τῷ ἐκλογικῷ τούτῳ τμήματι, μετῆλθε τὰ ἀνωτέρω ἐκλογικὰ τεχνάσματα, ἅτινα ἔχουσιν ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ πνεύματος τῶν ἁπλοϊκῶν καὶ εὐπτοήτων χωρικῶν. «Ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς τοῦ Αʹ ἐκλογικοῦ τμήματος τοῦ δήμου Κυθηρίων. «Κ. Ζαρόκωστας.» Ἑπομένως φρονεῖ ὁ δικηγορίσκος Πειραιῶς, πρῶτον ὅτι ἡ δῆθεν δωροδοκία, ἡ ὑπ’ ἀμφοτέρων τῶν μερίδων ἐνεργηθεῖσα, ἐπέδρασεν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς. Καὶ δὲν ὤφειλεν ὁ κύριος οὗτος νὰ ἐπιληφθῇ ἐξετάσεως, νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι ὁ νόμος κελεύει, πρὸς ἀνακάλυψιν τῶν διαφθορέων τῶν συνειδήσεων, καὶ νὰ καταγγείλῃ αὐτοὺς ἁρμοδίως, ἢ νὰ μὴ ἀναφέρῃ ἀόριστα καὶ ἀσυνάρτητα καὶ ὅλως ἀνυπόστατα; Βεβαιῶ δὲ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐγὼ κυρίως δικαιοῦμαι νὰ καυχῶμαι ὅτι κατέστρεψα τὸ ἄτιμον μέσον τῆς δωροδοκίας ἐν τῇ ἐμῇ πατρίδι, θὰ ἐπείσθη δὲ καὶ ὁ ἐνιστάμενος ἀποτυχὼν ἀντίπαλός μου, ὅτι ἡ παρ’ αὐτοῦ ἐνεργηθεῖσα δωροδοκία εἰς οὐδὲν τὸν ὠφέλησε. Δεύτερον ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος λέγει, ὅτι ἤκουσε περὶ ἀποκλεισμοῦ περὶ τὴν μεσημβρίαν τῆς Κυριακῆς τῶν οἰκιῶν των, διαρκέσαντος ὀλίγας ὥρας, διότι αὐτὸς ἐξελθὼν τοῦ τμήματος «ἐπληροφορήθη, ὅτι ὁ ἀποκλεισμὸς εἶχεν ἄρτι διαλυθῆ». Πάντα ταῦτα, Κύριοι, εἶναι ψεύδη κακοήθη, καὶ ἐπινοήσεις τῆς φαντασίας τῶν ἀποτυχόντων. Οὐδεὶς ἀποκλεισμὸς ἔλαβε χώραν· τὸ μόνον, ὅπερ ἀληθῶς συνέβη, εἶναι, ὅτι ἀνθρώπων πλῆθος, διερχόμενον ἐκ τῆς οἰκίας τοῦ Γ. Μανάκου καὶ ἰδὸν ἐν αὐτῇ ἱερέα μετ’ ἄλλων τινῶν, προσπαθοῦντας νὰ δωροδοκήσωσιν ἐκλογεῖς, διὰ φωνῶν καὶ πατάγου ἠνάγκασαν τοὺς δωροδοκοῦντας νὰ παύσωσι τὸ ἄτιμον ἔργον των, οὐδένα δὲ ἀπέκλεισαν ἢ παρηνώχλησαν ἢ παρημπόδισαν νὰ προσέλθῃ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, ἡ ὁποία διήρκεσε μέχρι τῆς ἐννάτης τῆς νυκτός. Δικαίως δὲ τὸ πλῆθος κατεκραύγασε κατὰ τῶν ἀποπειραθέντων νὰ δωροδοκήσωσι τοὺς ἐκλογεῖς διὰ τοῦ ἰδίου αὑτῶν χρήματος, διότι εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστὸν, ὅτι ὁ ἐνιστάμενος καὶ ἀποτυχὼν ὑποψήφιος εἶναι υἱὸς τοῦ γνωστοῦ ἐν Πειραιεῖ Πολυχρόνη Κορωναίου, τοῦ δολίως χρεωκοπήσαντος καὶ καταχρασθέντος 350,000 δραχμῶν, ἀνηκουσῶν εἰς συμπολίτας μου, καὶ ἰδίᾳ χωρικούς. Εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστόν, ὅτι ὁ ἀποθανὼν Πολυχρόνης Κορωναῖος ἐπώλησε πρὸ τῆς χρεωκοπίας πρὸς τὸν φοιτητὴν τότε υἱόν του, ἀντὶ πινακίου φακῆς, ὅλην τὴν περιουσίαν του, ἡ ὁποία εἶχεν ἀγορασθῆ διὰ χρημάτων ἀνηκόντων εἰς συμπατριώτας μου, καὶ διὰ τῶν χρημάτων ἐκείνων ἐπρόκειτο νὰ ἐξαγοράσῃ καὶ συνειδήσεις των! Τρίτον ὁμιλεῖ περὶ τοῦ ἵππου μου καὶ τοῦ κ. ἀστυνόμου, περὶ ὧν πολλὰ ἤδη ἐλέχθησαν, καὶ τέταρτον ἀναφέρει, ὅτι «διεδίδετο ὅτι πολλοὶ ἐψήφιζον δίς, ἀντὶ ἄλλων ἀπόντων ἢ τεθνεώτων»· οὐδένα ὅμως ἀναφέρει τοιοῦτον, μᾶλλον ἀναφέρει ἕνα μόνον, ὅπερ καὶ τοῦτο ψεῦδος, καὶ ῥητῶς μνημονεύει, ὅτι οὐδεμία ἐπισήμως ἄλλη καταγγελία τοιαύτης φύσεως τῷ ὑπεβλήθη, διότι τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ θὰ διέψευδον αὐτόν. Καὶ ἐνῷ τοιαῦται εἶναι αἱ κατὰ τῆς ἐκλογῆς ἐξωδίκως δοθεῖσαι πληροφορίαι τῷ ἐκ Πειραιῶς δικηγορίσκῳ, δὲν ὀκνεῖ ὅμως νὰ φέρῃ ὡς συμπέρασμα, ὅτι «ταῦτα ἔχουσιν ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ πνεύματος τῶν ἁπλοϊκῶν καὶ εὐπτοήτων χωρικῶν!» Τοιαύτη ἔκθεσις δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου πιστεύω ὅτι πρωτοφανὴς εἶναι ἐν τοῖς ἐκλογικοῖς χρονικοῖς τῆς πατρίδος ἡμῶν· διαστρέφει τὰ πράγματα, διαστρέφει τὴν ἀλήθειαν, βεβαιοῖ ψευδῆ, καὶ συμπεραίνει ὅλως ἄσχετα πρὸς τὰς ἐκτεθείσας ἐξωδίκους πληροφορίας του. Πάνθ’ ὅσα δὲ διηγεῖται ὅτι ἔλαβον χώραν, συνέβησαν εἰς ἀπόστασιν μόλις πέντε λεπτῶν τῆς ὥρας ἀπὸ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, ἔνθα διαρκῶς παρέμενε μεθ’ ἡμῶν ὁ δικηγορίσκος, ἤτοι εἰς ἀπόστασιν μικροτέραν τῆς ἐντεῦθεν μέχρι τῆς πλατείας τῆς Ὁμονοίας, καὶ εἰς τοιαύτην ἀπόστασιν δὲν ἠδύνατο νὰ ἴδῃ, νὰ ἀντιληφθῇ, νὰ μάθῃ τί ἐλάμβανε χώραν, ἀλλ’ ἀνέμενε νὰ ἔλθῃ εἰς Πειραιᾶ, ἵνα ἐκεῖθεν πληροφορηθῇ καὶ ἴδῃ, τί ἐγένετο κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ τόπῳ τῆς ἐκλογῆς!! Δὲν ἐπιτρέπει ὁ χρόνος καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ κουράσω τὴν προσοχήν σας, ἵνα σᾶς ἀναλύσω τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐκ Τριφυλίας συναδέλφου, δι’ ἧς τοσοῦτον ἐπιπολαίως, ἵνα μὴ ἄλλο εἴπω, βεβαιοῦνται ἀναληθῆ γεγονότα· ἓν ὅμως δὲν δύναμαι ἢ νὰ ἀναφέρω, ἵνα δείξω τῷ ἐντίμῳ συναδέλφῳ πόσον ἠδίκησεν ἑαυτὸν, πεισθεὶς εἰς ξένας εἰσηγήσεις καὶ διαβεβαιώσεις, καὶ οὐχὶ εἰς τὴν ἰδίαν αὑτοῦ ἀντίληψιν. Βεβαιοῦτε ἐν τῇ ἐκθέσει σας, ὅτι ἕνεκα τῆς ἐξασκηθείσης ψυχολογικῆς βίας κατετρόμαξαν πάντες, καὶ αὐτοὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων καὶ ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος ἐν τῷ δευτέρῳ ἐκλογικῷ τμήματι τοῦ δήμου Κυθηρίων, καὶ τούτου ἕνεκα δὲν εἶναι ὑπογεγραμμένον τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Κυθηρίων, μήτε ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων, μήτε ὑπὸ τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου. Τοῦτο εἶναι ὅλως ἀνάληθες· καὶ ἰδοὺ τὸ πρωτόκολλον ὑπογεγραμμένον παρὰ πάντων τούτων. Μόνον ἐν τῷ Αʹ ἐκλογικῷ τμήματι δὲν ὑπέγραψαν οἱ δύο ἀντιπρόσωποι τῶν ὑποψηφίων Καλούτση καὶ Κορωναίου, διότι εἶχον ἀποχωρήσει, ἵνα ἑορτάσωσι τὴν ὑποτιθεμένην νίκην· καὶ αὐτὸς δὲ ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, ὁ γνωστὸς δικηγορίσκος, δὲν ὑπέγραψε, βεβαίως σκοπίμως. Ἀλλὰ ταῦτα οὐδεμίαν σημασίαν ἔχουσι, διότι οὐδεὶς δύναται νὰ ἐξαναγκάσῃ τοὺς μὴ βουλομένους νὰ ὑπογράψωσι, καὶ αὐτὸς δὲ ὁ ἐκλογικὸς νόμος ἀπαιτεῖ τὰς ὑπογραφὰς μόνον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς. Οὐδεμίαν ἤδη δύναταί τις νὰ ἔχῃ ἀμφιβολίαν, ὅτι πάνθ’ ὅσα ἐξετέθησαν κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ Αʹ τμήματος τοῦ δήμου Κυθηρίων εἶναι παιδαριώδη ἐπινοήματα, τὰ ὁποῖα ὅμως Βουλὴ σωφρονοῦσα ἀδύνατον νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Ἐῤῥήθη ὅμως χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου παρὰ συναδέλφου διακεκριμένου, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ κρίνῃ τὸ κῦρος ἐκλογῆς τινος ἐπιεικῶς, δύναται δὲ καὶ αὐστηρῶς. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ ἔντιμος καὶ νομομαθὴς συνάδελφος νὰ ἔχω γνώμην ἀλλοίαν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ἡ Βουλὴ ὀφείλει πάντοτε μετ’ αὐστηρότητος νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ ἐγκύρου πάσης ἐκλογῆς. Μὴ καὶ σεῖς ἑπομένως φανῆτε ἐπιεικεῖς, κρίνοντες τὰς κατὰ τῆς ἐκλογῆς μου ἐνστάσεις. Κρίνατε τὰ πράγματα αὐστηρῶς, ἀλλὰ δικαίως. Μὴ λάβετε ὑπ’ ὄψιν, σεῖς οἱ παρακαθήμενοι ἐν τῇ πτέρυγι τῆς πλειονοψηφίας, οἱ μετ’ ἐμοῦ διὰ προσωπικῆς φιλίας συνδεόμενοι, ὅτι πρόκειται νὰ δώσητε ψῆφον περὶ φίλου· τοὐναντίον μάλιστα, ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι πρόκειται νὰ δώσητε ψῆφον περὶ ἀμειλίκτου πολιτικοῦ ἀντιπάλου. Πρὸ πάντων ὅμως λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ἡ δικαία ψῆφος ὑμῶν εἶναι ἡ ὑψίστη τῶν ἐγγυήσεων ὑπὲρ τῆς ἐπικρατήσεως τῶν δυστυχῶς σαλευομένων θεσμῶν τῆς Πατρίδος ἡμῶν.

§162Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Κυθήρων, ἀγορεύων ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς του, ἔστρεψε τὸν λόγον πρὸς ἐμὲ καὶ ἐδήλωσεν εἰς τοὺς ἀκούοντας, ὅτι τοὺς λόγους αὐτοῦ περὶ τῆς ἐκλογῆς ἔλεγεν ἰδίως πρὸς ἐμέ. Μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου δὲν μὲ συνέδεσε δυστυχῶς κατὰ τὸ παρελθὸν σχέσις, διότι ἐκάθητο εἰς τὰ θρανία τῶν φίλων τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον κατὰ τὰς τρεῖς παρελθούσας συνόδους ἐκυβέρνα τὸν τόπον. Ἀλλ’ οὐχ ἧττον ὁμολογῶ δημοσίᾳ, ὅτι ἀνεγνώρισα καὶ κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον τὴν νοημοσύνην καὶ τὴν φιλοπονίαν καὶ τὸ πολιτικὸν θάῤῥος τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κυθήρων, ἕνεκα δὲ τῶν ἰδιοτήτων αὐτοῦ τούτων δὲν πρέπει ν’ ἀφήσω ἄνευ παρατηρήσεως τὰ χάριν ἐμοῦ λεχθέντα ὑπ’ αὐτοῦ· πράττω δὲ τοῦτο, ἵνα ἐνδείξω τὴν τιμήν, ἣν ἀποδίδω πρὸς τὸν κ. Βουλευτήν. Ὁ κ. Βουλευτὴς δυστυχῶς δὲν ἔχει τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔχω περὶ τῆς ὑπὸ τῶν Βουλῶν ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ὑπολαμβάνει, ὅτι αἱ πλειονοψηφίαι καὶ αἱ Βουλαὶ πρέπει νὰ ἐξελέγχωσι τὰς ἐκλογὰς καὶ νὰ δικάζωσιν αὐτὰς ὡς Σῶμα πολιτικόν· ἑπομένως ὑποθέτει, ὅτι τὰ μέλη τῶν πλειονοψηφιῶν συνδέονται καὶ κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν μετὰ τοῦ εἰσηγουμένου αὐτῶν διὰ τῶν αὐτῶν δεσμῶν, δι’ ὧν συνδέονται ἐπὶ πάντων τῶν ἄλλων κυβερνητικῶν καὶ πολιτικῶν ζητημάτων. Τῷ ὄντι οἱ δεσμοὶ τῶν πλειονοψηφιῶν μετὰ τῶν εἰσηγουμένων αὐτῶν εἶναι δεσμοὶ στενοί, ἀλλ’ ὑφίστανται μόνον ἐν τῇ κοινότητι τοῦ φρονήματος, τὸ ὁποῖον τὰ μέλη τῶν πλειονοψηφιῶν καὶ οἱ εἰσηγηταὶ αὐτῶν ἔχουσι περὶ τῶν κυβερνητικῶν πραγμάτων καὶ τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου, ὡς καὶ περὶ τῶν ζητημάτων καὶ τῶν συμφερόντων τῆς διοικήσεως, δὲν ἐκτείνονται ὅμως καὶ κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν. Διότι αἱ Βουλαὶ ἐξελέγχουσι τὰς ἐκλογὰς ὡς ὁρκωτικὸν δικαστήριον, ἕκαστος δὲ Βουλευτὴς ἔχει πλήρη καὶ ἀπόλυτον τὴν ἐλευθερίαν νὰ κρίνῃ τὰ πράγματα, νὰ βασανίζῃ αὐτὰ καὶ νὰ ἐκτιμᾷ τὰς προσαγομένας ἐνδείξεις ἢ ἀποδείξεις πρὸς βεβαίωσιν τῶν γενομένων. Τὴν γνώμην ταύτην ἐγὼ ἐφαρμόζω καὶ ἐξακολουθῶ ἐφαρμόζων, ἀφ’ ἧς ἠρξάμην νὰ πολιτεύωμαι, δὲν ἦτο δὲ δυνατὸν νὰ τὴν λησμονήσω κατὰ τὸν χρόνον, καθ’ ὃν μοὶ ἐγένετο ἡ τιμὴ νὰ ἐκδηλώσωσι πρός με τὰ μέλη τῆς πλειονοψηφίας τὴν ἐμπιστοσύνην των. Ὁμιλῶ δημοσίᾳ, καὶ μὲ ἀκούουσι καὶ τὰ μέλη τῆς πλειονοψηφίας καὶ τὰ μέλη τῆς μειονοψηφίας. Λέγω δ’ ὅτι μὲ ἀκούουσι καὶ τὰ μέλη τῆς πλειονοψηφίας, διότι γνωρίζουσιν ὅσοι ἐζήτησαν τὴν γνώμην μου ἐπὶ τῶν διαφόρων ἐκλογικῶν θεμάτων, τί εἶπον αὐτοῖς, δὲν διέλαθε δ’ αὐτοὺς, ὅτι, ἄν ποτε ἠναγκάσθην νὰ ἐκδηλώσω γνώμην, διότι ἐπέμειναν νὰ εἴπω αὐτοῖς τί φρονῶ, ἐξεδήλωσα τὴν ἐμὴν γνώμην μετὰ πάσης ἐπιφυλάξεως, καὶ τὴν πρόθεσίν μου νὰ περιμείνω τὰς ἐν τῇ Βουλῇ συζητήσεις, πρὸς πλειοτέραν τῶν πραγμάτων διαφώτισιν. Ὅθεν εὐχαριστῶ μὲν τὸν κύριον Βουλευτὴν, διότι προσέσχε πρὸς ἐμὲ, ἀλλὰ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ μὴ ἐπιβαρύνῃ διὰ τῆς ψήφου μου τὰ μέλη τῆς πλειονοψηφίας, οὐδὲ ν’ ἀποδώσῃ εἰς τὴν γνώμην ἐμοῦ τὰς ψήφους τῶν ἀποτελούντων τὴν πλειονοψηφίαν κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν. Ἐγὼ ὀφείλω νὰ ἔχω γνώμην ἐπὶ τῶν ἐκλογικῶν θεμάτων, καὶ νὰ ψηφοφορῶ ἐπ’ αὐτῶν, ἀλλ’ ἡ ψῆφός μου δὲν διερμηνεύει, εἰμὴ μόνον τὴν ἐκτίμησιν ἐμοῦ μόνου τῶν γεγονότων, οὐχὶ δὲ τὴν ἐκτίμησιν τῶν πολιτικῶν φίλων μου, οἵτινες ἔχουσι τὴν ἐλευθερίαν νὰ ἐκτιμῶσι τὰ γεγονότα ταῦτα ἄλλως καὶ οὐχὶ ὡς ἐγώ. Καὶ συνέβη μάλιστα καὶ κατὰ τὴν χθεσινὴν καὶ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν φίλοι μου νὰ μὴ ἔχωσι τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἐδήλωσα διὰ τῆς ψήφου μου, οὐδὲ τὴν διαφορὰν ταύτην ἐθεώρησα λύουσαν τοὺς πολιτικοὺς δεσμούς, οἵτινες συνδέουσιν αὐτοὺς μετ’ ἐμοῦ.

§163Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδενὸς ἄλλου ἔχοντος τὸν λόγον, κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις. Τὸ πρῶτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον τίθεται ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, εἶναι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων ὡς πρὸς τὸν ἐπιτυχόντα βουλευτὴν κ. Διον. Καλούτσην. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων καὶ νόμιμον βουλευτὴν τὸν κ. Καλούτσην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δεύτερον ζήτημα εἶναι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Κυθήρων ὡς πρὸς τὸν κ. Στάην, πλὴν τοῦ Αʹ ἐκλογικοῦ τμήματος τοῦ δήμου Κυθηρίων. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ταύτης ὡς πρὸς τὸν κ. Στάην, πλὴν τοῦ Αʹ ἐκλογικοῦ τμήματος τοῦ δήμου Κυθηρίων, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τρίτον ζήτημα: Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ Αʹ ἐκλογικοῦ τμήματος τοῦ δήμου Κυθηρίων ὡς πρὸς τὸν κ. Σ. Στάην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§165ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε 15.

§167ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἴμεθα.

§168ΕΤΕΡΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶσθε.

§169Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅταν ἐκφράζητε ἐπιθυμία ὀνομαστικῆς κλήσεως, μὴ ζητεῖτε, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐκφράζηται αὕτη παρὰ 15 Βουλευτῶν, ὡς ὁ Κανονισμὸς ἀπαιτεῖ, ἀλλὰ ἐνεργήσατε αὐτήν.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ Αʹ ἐκλογικοῦ τμήματος τοῦ δήμου Κυθηρίων ὡς πρὸς τὸν κ. Στάην λέγουσι Ναὶ οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Ι. Τσερτίδου καὶ Θ. Πέῤῥου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας.)

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 144. Ἐκ τούτων 96 ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς προτάσεως, 45 κατὰ τῆς προτάσεως, καὶ 3 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ πρότασις περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ πρώτου ἐκλογικοῦ τμήματος τοῦ δήμου Κυθηρίων ὡς πρὸς τὸν κ. Σπ. Στάην ἐγένετο δεκτή.

§172Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσσήνης συνάδελφος κ. Μερλόπουλος ἐζήτησε μίαν δικογραφίαν, ἡ ὁποία ἐνηργήθη κατὰ τοῦ ἀστυνόμου Ἀριστομένους. Σὺν τῇ δικογραφίᾳ ταύτῃ ὑπάρχει καὶ καταγγελία κατὰ τῆς δικογραφίας. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ζητηθῇ ἀπὸ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς καὶ ἡ καταγγελία αὕτη.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκλογὴ Κυνουρίας. Τὸ τμῆμα προτείνει κατὰ πλειονοψηφίαν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμων βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας Κυνουρίας τῶν κ. κ. Ν. Σταματοπούλου, Θ. Πέῤῥου καὶ Χ. Βοζίκη. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§174ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἐνώπιον τοῦ τμήματος τοῦ προεξελέγξαντος τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Κυνουρίας, ὡς ἐν τῇ περὶ αὐτῆς ἐκθέσει τοῦ τμήματος ἀνέγνων, ὑπεβλήθησαν ἐνστάσεις, μὴ ἀφορῶσαι μὲν εἰς τὴν ἐκλογὴν καὶ τὴν διεξαγωγὴν αὐτῆς, ἀφορῶσαι ὅμως εἰς τὰ προσόντα ἑνὸς τῶν ἐκλεχθέντων ἐκ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης Βουλευτῶν. Ὑπεβλήθησαν ἐνστάσεις περὶ ἐλλείψεως τοῦ προσόντος τῆς ἡλικίας, τῆς παρὰ τοῦ Συντάγματος ἀπαιτουμένης, ἀπὸ τοῦ ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων βουλευτῶν κ. Νικολάου Σταματοπούλου. Πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐνστάσεως ταύτης ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ τμῆμα πιστοποιητικά τινα, ὧν γίνεται μνεία ἐν τῇ ἐκθέσει, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα δὲν εὗρε τὸ τμῆμα ὡς ἐπαρκῶς ἀποδεικνύοντα τὸ ὑποστατὸν τῆς ἐνστάσεως. Τὸ Σύνταγμα, ὅπως γνωρίζετε, διὰ νὰ ἀναγνωρίσῃ δικαίωμα ἐκλογῆς πρός τινα, μεταξὺ τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ, περιλαμβάνει καὶ τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας, τὴν ὁποίαν προσδιορίζει εἰς 30 ἔτη, τοιαύτην δὲ ἡλικίαν ἀπαιτεῖ καὶ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1844 καὶ τὸ τῆς Ἐπιδαύρου. Αἱ ἀπαιτήσεις τοῦ Συντάγματος ὡς πρὸς τὰς προσωπικὰς ἰδιότητας τῶν δικαιουμένων νὰ ἐπιζητῶσι τὴν ψῆφον τῶν συμπολιτῶν των, ὅπως ἀντιπροσωπεύσωσιν ἐκείνους καὶ τὸ Κράτος ἐν τῇ Βουλῇ, διατυποῦνται ἐν τῷ Συντάγματι κατὰ τρόπον ἀποδεικνύοντα ὅτι ἐννοεῖ ταύτας ὡς ἐπὶ ποινῇ ἀκυρότητος, οὕτως εἰπεῖν, διότι ἡ διατύπωσις ἔχει ὧδε: «Διὰ νὰ ἐκλεχθῇ τις Βουλευτὴς, ἀπαιτεῖται νὰ ἦναι πολίτης Ἕλλην, ἐκ τῆς ἐπαρχίας, παρ’ ἧς ἐκλέγεται, ἢ πρὸ δύο ἐτῶν τοὐλάχιστον ἐγκατεστημένος ἐν αὐτῇ, ἀπολαμβάνων τὰ ἀστικὰ καὶ πολιτικὰ δικαιώματα, ἔχων συμπεπληρωμένον τὸ τριακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας του, καὶ πρὸς τούτοις τὰ παρὰ τοῦ νόμου τῶν ἐκλογῶν ἀπαιτούμενα προσόντα». Εὐθὺς ὡς ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει προσόν τι, δὲν μένει ἐλευθερία κρίσεως καὶ ἐκτιμήσεως εἰς τὴν Βουλὴν ὡς πρὸς τὴν συνέπειαν τῆς ἐλλείψεως αὐτοῦ, ὅπως μένει ἐλευθέρα ἡ κρίσις εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ ἄλλων τῆς ἐκλογῆς πλημμελειῶν. Τῆς Βουλῆς τὸ καθῆκον καὶ τὸ δικαίωμα εἶναι περιωρισμένον ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἰς τὴν ἔρευναν ἐὰν ἦναι ἢ δὲν ἦναι ἀποδεδειγμένη ἡ ἔλλειψις τοῦ νομίμου προσόντος, ταύτης δὲ ἀποδεικνυομένης, ἡ ἐκλογὴ εἶναι αὐτοδικαίως ἄκυρος ὡς πρὸς τὸν μὴ ἔχοντα τὸ προσόν. Πλὴν δὲ τῆς τοιαύτης ἐννοίας τῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, ἢ καὶ ἕνεκα τῆς τοιαύτης ἐννοίας, πρέπον εἶναι ἐπὶ πάσης ἀμφισβητήσεως προσόντος ν’ ἀποδεικνύῃ αὐτὸς ὁ ἐκλεχθεὶς τὸ ὅτι ἔχει τὰ προσόντα, τὴν ἑλληνικὴν δηλ. ἰθαγένειαν, τὴν ἐγκατάστασιν, τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας, ὅπως διὰ τὴν ὕπαρξιν τοῦ ἀσυμβιβάστου πρὸς τὴν ἰδιότητα τοῦ Βουλευτοῦ καθῆκον τοῦ ἐνισταμένου εἶναι ν’ ἀποδείξῃ τοῦτο. Πρὸς τὸ τμῆμα ὑπεβλήθησαν τὰ ἑξῆς πιστοποιητικὰ, τὰ ὁποῖα ἐθεωρήθησαν παρ’ αὐτοῦ ἀνεπαρκῆ. Πρῶτον πιστοποιητικὸν τοῦ Προξενικοῦ γραφείου τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Ἑλληνικῆς Πρεσβείας, πιστοποιοῦντος ὅτι, «ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ ἐν τῷ ἀρχείῳ τοῦ Προξενικοῦ τούτου γραφείου τηρουμένου βιβλίου γαμικῶν συμβολαίων, κατὰ τὴν 31 Μαΐου 1866 ἔτους ἐξεδόθη πιστοποίησις πρὸς τέλεσιν πρώτου γάμου μεταξὺ τῶν Δημητρίου Ν. Σταματοπούλου καὶ Κοραλίας Μ. Γκιώνη, ἀμφοτέρων πολιτῶν Ἑλλήνων. Αἰτήσει τῶν ἐνδιαφερομένων συγγενῶν ἐκδίδεται τὸ παρόν.» Τὸ πιστοποιητικὸν τοῦτο φέρει ἀριθμὸν μὲν 1307, χρονολογίαν δὲ 4 Μαΐου 1895. Ἀποδεικνύεται οὕτω, ὅτι τὴν 31ην Μαΐου 1866 ἐδόθη ἡ ἄδεια γάμου τῶν γονέων τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Πλὴν τοῦ πιστοποιητικοῦ τούτου προσήχθη καὶ πιστοποιητικὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, βεβαιοῦντος ἐκ τοῦ μητρῴου τῶν ἀῤῥένων, τοῦ ἐπισήμου, ὅτι ὑπὸ αὔξοντα ἀριθμὸν 1438 μητρῴου τοῦ δήμου Λιμναίων τῆς ἐπαρχίας Κυνουρίας εἶναι ἐγγεγραμμένος ὁ Δημήτριος Νικ. Σταματόπουλος, ὑπὸ ἡλικίαν 12 ἐτῶν, ἔτος γεννήσεως 1867. Συμπίπτει ἐντελῶς πρὸς τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ Προξενικοῦ γραφείου τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας περὶ τῆς δοθείσης ἀδείας τοῦ γάμου. Τὸ μητρῷον δὲ τῶν ἀῤῥένων ὡς πρὸς τὴν ἐγγραφὴν ταύτην ἐστηρίχθη εἰς τὴν δήλωσιν τοῦ πατρός, τῆς ὁποίας ἀντίγραφον κεκυρωμένον ὑπὸ τοῦ γραμματέως τῶν Πρωτοδικῶν προσήχθη ἐπίσης εἰς τὸ τμῆμα καὶ ἔχει οὕτω (ἀναγινώσκει):

«ΔΗΛΩΣΙΣ.

«Ὁ ὑποφαινόμενος Δημ. Ν. Σταματόπουλος, δημότης τοῦ δήμου Λιμναίων καὶ κάτοικος Πειραιῶς, ἐκτελῶν τὴν ὑπὸ τῶν ἄρθρων 9 καὶ 10 τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας ἐπιβαλλομένην μοι ὑποχρέωσιν, καὶ εἰδὼς τὰς συνεπείας τῶν ἄρθρων 30 καὶ 88 τοῦ αὐτοῦ νόμου, δηλῶ τοὺς ἑξῆς ἄῤῥενας υἱούς μου: 1) Νικόλαον Δ. Σταματόπουλον, ἐτῶν δώδεκα· 2) Μιχαὴλ Δ. Σταματόπουλον, ἐτῶν ἕνδεκα, καὶ 3) Θεόδωρον Δ. Σταματόπουλον, ἐτῶν ἑπτά. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 9 Φεβρουαρίου 1879. Ὁ δηλῶν «Δημ. Ν. Σταματόπουλος.» «Βεβαιοῦται ὅτι ἐλήφθη ὅμοιον τῇ παρούσῃ. «Ὁ λαβὼν δήμαρχος «Τρ. Μουτσόπουλος».

§175ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἀποτελοῦσιν ἀπόδειξιν τῶν δικαστηρίων τὰ πιστοποιητικὰ ταῦτα;

§176ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἄν εἴχετε ὀλίγην ὑπομονήν, θὰ ἐβλέπετε ὅτι ἦτο περιττὸν νὰ μὲ διακόψητε. Εἰς τὸ ἐρώτημά σας ἀπαντῶ, ὅτι ὡς πρὸς τὴν βεβαίωσιν τοῦ προσόντος τῆς ἡλικίας, χωρὶς ν’ ἀνατρέξωμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ τί ἐπὶ δικαστηρίου ἰσχύει, ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐν τῇ νομολογίᾳ τῇ κοινοβουλευτικῇ, ὅπως ἐπὶ πάντων τῶν ἀποδεικτικῶν μέσων, δὲν ἰσχύουσι κανόνες ἀποδείξεως. Ἡ νομολογία ἡ κοινοβουλευτικὴ παρ’ ἡμῖν παρουσιάζει ποικιλίαν λύσεων καὶ ἐκδοχῶν. Ἔχομεν ἀκυρώσεις ἐκλογῶν ἐπὶ τῇ βάσει ἁπλῶς τοῦ μητρῴου τῶν ἀῤῥένων, ἔστω καὶ μὴ στηριζομένων εἰς ἀναμφισβήτητον δήλωσιν πατρός. Ἔχομεν παραδοχὴν ἐνστάσεως ἀνηλικότητος ἐπὶ τῇ βάσει ἡλικίας ἀναγραφομένης εἰς τὸ μητρῷον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἔχομεν ἀκύρωσιν ἐκλογῆς λόγῳ ἐλλείψεως τοῦ προσόντος τῆς ἡλικίας ἐπὶ τῇ βάσει οὔτε μητρῴου ἀῤῥένων, οὔτε μητρῴου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἐξ ἐνδείξεων ἄλλων, ἐκ προσκλήσεως πρὸς γάμον, ἐπιστολῆς πατρὸς ἀναγγέλλοντος τὸν γάμον ἢ καλοῦντος εἰς τὸν γάμον. Ἀλλ’ ἐπειδὴ παρατηρῶ, ὅτι καὶ εἰς ἄλλον πρότερον ἐκ τῶν κ. συναδέλφων καὶ εἰς ὑμᾶς γεννᾶται ἡ ἰδέα τῆς ἀνεπαρκείας, ἥτις ἰδίᾳ, ὡς ἔμαθον, καὶ ἐν τῷ τμήματι ἐξεδηλώθη, ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς ἐλλείψεως εἰδικῆς ληξιαρχικῆς πράξεως, εἶπον ὅτι, ἐὰν εἴχετε ὀλίγην ὑπομονὴν, ἠθέλετε ἀποφύγει τὴν ἐρώτησιν. Διότι συμμορφούμενος ὁ ἐνιστάμενος πρὸς τὴν γνώμην τοῦ τμήματος, τοῦ θεωρήσαντος μὴ ἐπαρκῆ τὰ ἀποδεικτικὰ αὐτά, προεκάλεσε τὴν ἔκδοσιν ἀντιγράφου τῆς ληξιαρχικῆς πράξεως τῆς γεννήσεως τοῦ περὶ οὗ πρόκειται Βουλευτοῦ, γενομένης ἐν Βραΐλᾳ. Ἡ πρᾶξις αὕτη, τῆς ὁποίας τὸ ἀντίγραφον εἶναι γεγραμμένον εἰς ῥωμουνικὴν γλῶσσαν, ἔχει ἐπισήμως μεταφρασθῆ ὑπὸ τοῦ ἐνόρκου ἐπισήμου διερμηνέως τοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ῥωμουνίας, τοῦ ὁποίου τὴν ὑπογραφὴν βεβαιοῖ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ῥωμουνίας, καὶ τούτου ὁ ἐπιτετραμμένος τὴν προστασίαν τῶν ἐκεῖ ἑλληνικῶν συμφερόντων πρέσβυς τῆς Ῥωσσίας ἐν Ῥωμουνίᾳ, τοῦ ὁποίου τὴν ὑπογραφὴν ἐπικυροῖ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ προϊστάμενος ἔτι τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ πιστοποιητικὸν αὐτὸ βεβαιοῖ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καὶ διὰ τοῦ πιστοποιητικοῦ τῆς ἐκδόσεως ἀδείας πρὸς γάμον καὶ διὰ τῆς δηλώσεως τοῦ πατρὸς ἀρκετὰ ἀσφαλῶς εἶναι ἀποδεδειγμένον· ἔχει δὲ οὕτω (ἀναγινώσκει): «Νομὸς Βραΐλας, ἐπαρχία Βιδύνι, δῆμος Βραΐλας. «Ἀπόσπασμα ἐκ τοῦ ληξιαρχικοῦ βιβλίου γεννήσεως τοῦ τμήματος, κιτρίνου χρώματος, τοῦ ἔτους χιλιοστοῦ ὀκτακοσιοστοῦ ἑξηκοστοῦ ἑβδόμου. «Ἀριθμὸς 202 τοῦ ἔτους χιλιοστοῦ ὀκτακοσιοστοῦ ἑξηκοστοῦ ἑβδόμου, μηνὸς Μαΐου δεκάτῃ ἐννάτῃ, ὥρᾳ ἕκτῃ μετὰ μεσημβρίαν. «Πρᾶξις γεννήσεως τοῦ Νικολάου Δημητρίου, ὀρθοδόξου, γένους ἀρσενικοῦ, γεννηθέντος προχθὲς ἐν τῇ πόλει Βραΐλας, εἰς τὴν κατοικίαν τοῦ γονέως αὐτοῦ, κειμένην ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Γαλαζίου, τοῦ κιτρίνου χρώματος, υἱοῦ τοῦ κ. Δημητρίου Ν. Σταματοπούλου, ἐτῶν τριάκοντα, ἐμπόρου, κατοίκου τοῦ δήμου Βραΐλας, καὶ τῆς κ. Κοραλίας Δ. Ν. Σταματοπούλου, ἐτῶν 18, ἐκ Βραΐλας. Μετὰ τὴν ὑπὸ τοῦ πατρὸς γενομένην δήλωσιν, ὅστις ἐπαρουσίασεν ἡμῖν τὸ βρέφος, παρόντων καὶ τῶν κ. κ. Κωνσταντ. Πεταλᾶ, ἐτῶν 38, ἐμπόρου ἐκ Βραΐλας, καὶ Ν. Κ. Βεκίρου, ἐτῶν 35, ἐμπόρου ἐκ Βραΐλας, οἵτινες μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν ὑπέγραψαν τὴν παροῦσαν πρᾶξιν μεθ’ ἡμῶν καὶ τοῦ δηλωτοῦ, ἐβεβαιώθη συμφώνως τῷ νόμῳ παρ’ ἡμῶν, Β. Σερμπανέσκου ληξιάρχου. «Δημ. Ν. Σταματόπουλος, Κωνσταντ. Πεταλᾶς. Ν. Κ. Βεκίρος, ληξίαρχος Β. Σερμπανέσκου. «Διὰ τὸ σύμφωνον, Ἰωάννης Τσουρουλέσκου. «Ἐκδοθὲν σύμφωνα μὲ τὸ ληξιαρχικὸν βιβλίον σήμερον, 10 Μαΐου 1895, τῇ ὑπ’ ἀρ. 909/95 πρωτοκολληθείσῃ αἰτήσει, ἐκυρώθη, καὶ ἐπεσυνήφθη χαρτόσημον ἑνὸς φράγκου. Ἀριθ. 839. «Ληξίαρχος Ο. Ι. Βιζιρεάνου. «Ἄρχ. γραφείου Ἰω. Τσουρουλέσκου.» Ἕπεται περαιτέρω ἡ σειρὰ τῶν ἀλληλοδιαδόχων ἐπικυρώσεων, ὧν ἀνωτέρω ἐμνήσθην. Συνέπεσεν ἐπὶ πολλὰς περιόδους νὰ συνεδρεύω ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους, καὶ ἔχω καθῆκον νὰ βεβαιώνω, ὅτι δὲν συνέπεσε νὰ ἴδω πληρεστέρας ἀποδείξεις τῆς ἐλλείψεως προσόντων. Τοιαύτην δὲ σχηματίσας πεποίθησιν, ἐθεώρησα ὅτι εἶχον καθῆκον ν’ ἀνακοινώσω ταύτην πρὸς τὴν Βουλήν, ἐλπίζων ὅτι θέλει καὶ αὕτη ἐκλάβει ἐπαρκεῖς τὰς ἀποδείξεις, καὶ ἀναμφισβήτητον τὸ γεγονὸς τῆς ἐλλείψεως τοῦ προσόντος τῆς ἡλικίας. Πολλάκις ἡ Βουλὴ ἡμῶν καὶ αἱ Βουλαὶ ἄλλων ἐθνῶν, ἐν ἐλλείψει μέσων, ἐπὶ τῇ προσωπικῇ ἀντιλήψει αὐτῶν ἐπὶ τῆς σωματικῆς διαπλάσεως καὶ ἀναπτύξεως τοῦ Βουλευτοῦ, οὗτινος ἀμφισβητεῖται ἡ ἡλικία, σχηματίζουσι γνώμην καὶ πεποίθησιν· ἐζήτησα καὶ ἐγὼ νὰ ἴδω τὸν κύριον Βουλευτήν, ἀλλὰ ἔμαθον ὅτι δὲν ἔρχεται εἰς τὴν Βουλήν, μοὶ εἶπον δέ, ὅτι δὲν ἦλθε κἂν νὰ ὁρκισθῇ· ἐὰν ἦναι ἀληθὲς τοῦτο, τιμᾷ αὐτὸν, προσθέτει δὲ πρόσθετον κῦρος εἰς τὴν ὑπόστασιν καὶ τὴν ἀλήθειαν τῶν πιστοποιήσεων.

§177ΠΕΡΡΟΣ. Ἐν τῷ τμήματι τῆς Βουλῆς εἶχον παρουσιασθῆ δύο ἔγγραφα πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐνστάσεως τῆς ἀνηλικότητος, ἀλλὰ τὸ τμῆμα ἐπείσθη, ὅτι ταῦτα δὲν ἔχουσι κανὲν κῦρος καὶ ἀξίαν, οὐδὲ ἀποδεικτικὴν δύναμιν, διότι οὐδὲν θετικὸν βεβαιοῦσι. Τὸ πρῶτον προσαχθὲν ἔγγραφον εἶναι πιστοποιητικὸν ἐκδοθὲν ὑπὸ ὑπαλλήλου τοῦ Προξενείου, καὶ τὸ ὁποῖον βεβαιοῖ, ὅτι ὑπάρχει πιστοποιητικὸν ἐκδοθὲν κατὰ τὸ 1866 πρὸς τέλεσιν γάμου, καὶ τοῦτο ἐξήχθη ἐκ τοῦ βιβλίου τῶν γαμικῶν συμβολαίων τοῦ Προξενείου. Καὶ ἐν τῷ τμήματι παρετηρήσαμεν, διατὶ δὲν προσάγεται ἀντίγραφον αὐτῆς τῆς πράξεως, ἀλλὰ πιστοποιητικὰ ὑπάρξεως τοιαύτης; Τίς δύναται νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι ὁ ὑπάλληλος ἐπιστοποίησεν ἀκριβῶς ὅ,τι περιεῖχε τὸ πρωτότυπον; Διὰ τοῦτο λίαν ὀρθῶς τὸ τμῆμα δὲν ἔδωκεν εἰς τοῦτο προσοχήν. Τὸ δεύτερον πιστοποιητικὸν εἶναι ἀπὸ τὰς γνωστὰς εἰς ὅλους ὑμᾶς δηλώσεις τῶν γονέων, οἵτινες ὑπεχρεώθησαν κατὰ τὸ 1878 νὰ δηλώσωσι τὴν ἡλικίαν τῶν τέκνων των. Καὶ ὁ μακαρίτης Σταματόπουλος ἔκαμε τοιαύτην δήλωσιν ἐκ μνήμης. Αἱ δηλώσεις δὲ, γνωρίζετε, ὅτι περιέχουσιν ἄλλοτε μεγαλειτέραν, ἄλλοτε δὲ μικροτέραν ἡλικίαν τῶν τέκνων, καὶ τοῦτο, εἴτε ἐκ πλάνης, εἴτε ἐπίτηδες, καὶ πολλάκις βλέπει τις εἰς τὰ δικαστήρια τοιαύτας διαδικασίας πρὸς ἐλάττωσιν ἢ αὔξησιν τῶν ἡλικιῶν. Πολὺ ὀρθῶς δὲ τὸ τμῆμα δὲν ἐδέχθη οὐδὲ τὴν τοιαύτην δήλωσιν. Τὸ πρῶτον ἤδη προσάγεται τὸ πιστοποιητικὸν, τὸ ὁποῖον ἀπεκλήθη ληξιαρχικὴ πρᾶξις. Δὲν παραδέχομαι αὐτὸ ὡς τοιοῦτον. Ἀλλὰ μοὶ γεννᾶται, Κύριοι, ἀμφιβολία, καὶ ἀμφιβολία σπουδαία, περὶ τῆς γνησιότητός του. Ὁ μακαρίτης Σταματόπουλος ἦτο Ἕλλην· εἰς Βραΐλαν δὲ εἶχε τὴν προξενικὴν ἀρχὴν, ἵνα συντάξῃ πᾶσαν ληξιαρχικὴν πρᾶξιν ἐνώπιον τοῦ προξένου. Πῶς ἠδύνατο νὰ περιφρονήσῃ τοὺς νόμους τῆς πατρίδος του καὶ νὰ προστρέξῃ εἰς τὸν δήμαρχον Βραΐλας; καὶ ποίαν ἁρμοδιότητα διὰ τὸν Ἕλληνα εἶχεν οὗτος; Γνωρίζετε δὲ πολλοὶ, ὅτι ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἐκδίδονται μετ’ εὐκολίας τοιαῦτα πιστοποιητικὰ, τὰ ὁποῖα εἰς τὰ δικαστήρια προσαγόμενα ἀποδεικνύονται μὴ γνήσια καὶ ὅλως ἀνακριβῆ. Ἀλλὰ δὲν ἐπιμένω εἰς τὸ μὴ γνήσιον. Παραδέχομαι, πρὸς χάριν τοῦ κ. Βουλπιώτου, ὅτι ἄγει ὁ κ. Σταματόπουλος τὸ 29ον ἔτος τῆς ἡλικίας του. Ἀλλ’ εἶναι τόσον ἀπηνὴς ὁ νόμος, ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος εἶναι τόσον αὐστηρά, ὥστε πρέπει ἰουδαϊκῶς νὰ ἑρμηνευθῇ; Καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἰσχυρισθῶμεν, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος εἶναι ἐνδεικτική; Ἐγὼ ἐπικαλοῦμαι τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλπιώτου, τὴν ὁμολογίαν αὐτοῦ ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως κατὰ τὸ 1888 τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Ἀργασάρη Λομβάρδου, ἄγοντος τότε ἡλικίαν 29 ἐτῶν. Ἐπίσης τὴν νομολογίαν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἡλικίας πολλῶν ἄλλων βουλευτῶν, τοῦ κ. Σάκκη, τοῦ κ. Βούτουνα, τοῦ κ. Ζέγγελη καὶ ἄλλων.

§178ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 3 Μαΐου 1892 ἐξελέχθη βουλευτὴς ὁ ἀξιότιμος κ. Ζέγγελης, ἄγων ἡλικίαν τὴν μὴ ὁριζομένην ὑπὸ τοῦ Συντάγματος. Προσήχθη δὲ ἀντίγραφον δηλώσεως τοῦ πατρός του. Παρεκλήθην τότε νὰ μὴ ὑποστηρίξω τὴν ἔνστασιν. Ἦτο δὲ εἰσηγητὴς τότε ὁ κ. Καλογερόπουλος, βουλευτὴς Χαλκίδος, ὅστις καὶ συνέταξεν ἔκθεσιν ἐπικυρωτικήν. Ὥστε δὲν εἶναι πρώτη φορὰ, καθ’ ἣν ἡ Βουλὴ εἰσήγαγε Βουλευτὴν μὴ ἔχοντα τὴν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ὁριζομένην ἡλικίαν.

§179ΜΕΛΙΣΣΗΝΟΣ. Προσήχθη τότε, προκειμένου περὶ τοῦ κ. Ἀργασάρη Λομβάρδου, πιστοποιητικὸν τῆς γεννήσεως αὐτοῦ, παρέχον, κατὰ τοὺς ἰσχύοντας νόμους ἐν Ἑπτανήσῳ, πλήρη ἀπόδειξιν. Ὁ δὲ κ. Βουλπιώτης ὑπεστήριξε τὴν παραδοχὴν τοῦ κ. Ἀργασάρη εἰς τὴν Βουλὴν, ὡς ἔχοντος τὰ προσόντα.

§180ΠΕΡΡΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγουσι τὰ πρακτικὰ τῆς συζητήσεως ἐκείνης. Ἀναγινώσκω τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ, καὶ ἰδίως τὴν ληξιαρχικὴν πρᾶξιν τῆς γεννήσεως Ἀργασάρη Λομβάρδου, τὴν δήλωσιν τῆς μητρός του, τὴν ἀπόφασιν τῆς ὑπὸ τοῦ θείου του Κωνστ. Λομβάρδου υἱοθετήσεως, ἐξ ὧν καταφαίνεται ἡ ἀνηλικότης τοῦ κ. Ἀργασάρη Λομβάρδου (ἀναγινώσκει αὐτά). Ὡμίλησαν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην ἐν τῇ Βουλῇ οἱ κύριοι Κωνσταντόπουλος, Μπουφίδης, Κρεστενίτης καὶ ἄλλοι· ἀλλὰ γενομένης ψηφοφορίας, ἡ Βουλὴ ἐπεκύρωσε τὴν ἐκλογήν, ἐψήφισε δὲ τότε ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως καὶ ὁ νῦν ὑποστηρίζων τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Σταματοπούλου ἀξιότιμος κ. Βουλπιώτης.

§181ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἴπετε ὅτι ὡμίλησα καὶ ἐγώ· τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές.

§182ΠΕΡΡΟΣ. Παρατηρῶ ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὅτι ἔλαβε μέρος εἰς τὴν συζήτησιν ἐκείνην καὶ ὡμίλησε διὰ μακρῶν ὁ κ. Κρεστενίτης· δὲν γνωρίζω, ἂν εἶσθε ὑμεῖς ἢ ὁ ἐξάδελφός σας.

§183ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θέλομεν νὰ μάθωμεν τί εἶπον ἄλλαι Βουλαί· θέλομεν μόνον νὰ μᾶς εἴπητε, ἂν ὁ κ. Σταματόπουλος ἔχῃ τὴν νόμιμον ἡλικίαν.

§184ΠΕΡΡΟΣ. Εἶπον ὅτι καθιερώθη νομολογία, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἀφίεται εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο ἐπεκαλέσθην τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλπιώτου, ὁ ὁποῖος σήμερον εἶπεν, ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο πρέπει νὰ ἤμεθα αὐστηροὶ ἑρμηνευταὶ τοῦ Συντάγματος. Κύριοι, ἡ ἐπαρχία Κυνουρίας δὲν ἐξέλεξε τὸν κ. Σταματόπουλον ἐν ἀγνοίᾳ διατελοῦσα τῆς ἡλικίας του, τῆς ἀναπτύξεώς του, τῆς καταστάσεώς του· διότι ὁ κ. Σταματόπουλος ἐξετέθη μετὰ τοῦ νῦν ἐνισταμένου κ. Σπυράκη ἐν ἔτει 1892 ἐν τῷ αὐτῷ συνδυασμῷ, καὶ μετ’ αὐτοῦ συναγωνιζόμενος διεφιλονείκησε τὴν ἐπιτυχίαν κατὰ τῶν τότε ἐκλεχθέντων Πολίτου, Καλούτση καὶ Θερμογιάννη. Ὁ νῦν ἐνιστάμενος κ. Σπυράκης ἔλαβε τότε ψήφους 3120, ὁ κ. Σταματόπουλος 3040. Ταῦτα δὲ λέγω, ἵνα ἀποδείξω, ὅτι ἡ ἐπαρχία ἀνέκαθεν ἐγνώριζε τὸν κ. Σταματόπουλον, ὡς πολιτευόμενον ἐν αὐτῇ, καὶ ἐξετίμα αὐτόν. Νῦν ἀνεστράφησαν οἱ ὅροι, καὶ ὁ Σπυράκης, ὁ τότε σύντροφος τοῦ Σταματοπούλου, ὃν τότε ἐθεώρει ἱκανὸν καὶ ἄξιον νὰ συναγωνισθῇ μετ’ αὐτοῦ, ὁ κ. Σπυράκης, ὁ ὁποῖος τότε, ἂν ἐξελέγετο, θὰ εὑρίσκετο εἰς πολὺ δυσχερεστέραν θέσιν τῆς ἐμῆς νῦν, περιήρχετο τὴν ἐπαρχίαν καὶ ἐζήτει τὰς ψήφους τῶν συμπολιτῶν μας ὑπὲρ τοῦ Σταματοπούλου. Ἡ ἐπαρχία τότε, γνωρίζουσα τὸν Σταματόπουλον, τὸν παρεδέχθη ὡς ὑποψήφιον αὑτῆς Βουλευτήν, καὶ μετενόησεν ὅτι δὲν τὸν ἐξέλεξε. Νῦν ὁ κ. Σταματόπουλος ἦτο ἐπίζηλος ὑποψήφιος, διότι ἀνῆκεν εἰς τμῆμα τῆς ἐπαρχίας, τὸ ὁποῖον ἀπῄτει τὴν ἐκλογήν του. Ἐπεζήτει ὁ Σπυράκης, ὁ νῦν ἐνιστάμενος, τὴν σύμπραξίν του, καὶ ὁ Θερμογιάννης ἐπίσης ἐπεζήτει αὐτήν. Ἀνεγνώριζον λοιπὸν καὶ αὐτοὶ οἱ ἀντίθετοί του, ὅτι εἶχεν ἀναγνωρισθῆ ὡς ἐνδεδειγμένος Βουλευτής, ἀλλ’ ὁ Σταματόπουλος δὲν ἠθέλησε νὰ συνδυασθῇ μετὰ τοῦ Σπυράκη, καὶ συνεδυάσθη μετ’ ἄλλων, ὁ δὲ Σπυράκης συνεδυάσθη μετὰ τῶν πρώην βουλευτῶν κ. κ. Καλούτση καὶ Πολίτου, γνωστῶν Τρικουπικῶν. Ἡμεῖς, διὰ νὰ μᾶς γνωρίσῃ ἡ ἐπαρχία, σᾶς βεβαιῶ ὅτι περιήλθομεν αὐτὴν ἀπὸ χωρίου εἰς χωρίον, συνέπεσε μάλιστα νὰ ἦσαν καὶ αἱ ἑορταὶ τοῦ Πάσχα, καὶ εἰς ἅπαντα τὰ χωρία εὕρομεν συγκεντρωμένον ὅλον τὸν πληθυσμόν. Ἐγνωρίσθη λοιπὸν ὁ κ. Σταματόπουλος μὲ ὅλους τοὺς ἐκλογεῖς, συνεζήτησε μετ’ αὐτῶν, καί, σᾶς βεβαιῶ, ἀπέδειξεν ὅτι εἶναι ἱκανὸς νὰ ἀντιπροσωπεύσῃ τὴν ἐπαρχίαν· ἐξετιμήθη ὑπὸ τῶν ἐκλογέων καὶ ἐξελέγη ὑπὸ τοιούτους ὅρους. Βεβαίως δὲ εἶναι ἱκανὸς νὰ ἀντιπροσωπεύῃ αὐτὴν, καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι δὲν θὰ μετανοήσητε διὰ τὴν ψῆφόν σας· θέλετε πεισθῆ, ὅτι ὁ κ. Σταματόπουλος λίαν ἐπαξίως θ’ ἀντιπροσωπεύσῃ καὶ τὸ ἔθνος καὶ τὴν ἐπαρχίαν του.

§185ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ ἐγὼ οὔτε τῆς ἐκλογῆς τὸ κῦρος, οὔτε τὴν ἀξίαν τοῦ ἐκλεχθέντος, οὔτε νομίζω ὅτι ἡ ἡλικία ἀναλόγως πρὸς τὸ ποσὸν αὐτῆς καθιστᾷ ἀξιώτερον τὸν ἀντιπρόσωπον νὰ ἀντιπροσωπεύῃ τὴν ἐπαρχίαν καὶ τὸ Κράτος, οὐδὲ ἰσχυρίσθην, ὅτι δὲν εἰσῆλθε ποτὲ ἀνήλικος εἰς τὴν Βουλήν. Ἀνεφέρατέ τινα παραδείγματα, δύναμαι νὰ σᾶς ἀναφέρω πλείονα ἐγώ. Εἰσῆλθον ἐνίοτε ἀνήλικοι εἰς τὴν Βουλὴν παρανόμως, τινὲς μὲν διότι δὲν ἠμφισβητήθη ἡ ἡλικία αὐτῶν, τινὲς δὲ διότι δὲν ἐθεωρήθησαν ἐπαρκῶς ἀποδεδειγμέναι αἱ κατ’ αὐτῶν ὑποβληθεῖσαι ἐνστάσεις. Καὶ καταρχόμενος τοῦ λόγου μου, ἀνεγνώρισα πλῆρες εἰς τὴν Βουλὴν τὸ δικαίωμα ἐκτιμήσεως τῶν προσαγομένων ἀποδεικτικῶν μέσων. Δὲν ἐνόησα ὅτι δὲν ὑπῆρξαν ποτὲ ἐπικυρώσεις ἐκλογῶν προσώπων μὴ ἐνηλίκων, οὐδὲ προσώπων ὑφισταμένων στερήσεις ἄλλων προσόντων, εἶπον ὅμως ὅτι ἐπὶ τῶν ζητημάτων τούτων, εὐθὺς ὡς πεισθῇ τις ὅτι εἶναι ἀποδεδειγμένη ἡ ἔνστασις, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ κρίνῃ περαιτέρω, οὔτε περὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἐκλεχθέντος, οὔτε περὶ τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ἐπαρχία περὶ αὐτοῦ. Ταῦτα εἶπον, καὶ ταῦτα οὐδόλως ἀνῃρέθησαν διὰ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ προλαλήσαντος. Εἰς τὰ λεχθέντα ὅμως παρ’ αὐτοῦ ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν. Εἶπεν ἐν ἀρχῇ, ὅτι δὲν ἀναγνωρίζει κῦρος τὸ πρέπον εἰς τὴν ληξιαρχικὴν πρᾶξιν, διότι ὁ πατὴρ ἦτο Ἕλλην, καὶ νομίζει ὁ συνάδελφος, ὅτι ὤφειλεν ἀποκλειστικῶς ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς προξενικῆς ἐκεῖ ἀρχῆς νὰ κάμῃ τὴν δήλωσίν του. Δὲν ἀμφισβητῶ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶχε, νὰ κάμῃ τὴν δήλωσιν αὐτοῦ καὶ ἐνώπιον τῆς ἡμετέρας προξενικῆς ἀρχῆς, ἀλλ’ οὐδεμία ἀπαγόρευσις ὑφίστατο νὰ κάμῃ τὴν δήλωσιν αὐτοῦ καὶ ἐνώπιον τῆς ἀρχῆς τοῦ τόπου, ὅπου εὑρίσκετο, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι καὶ ὁ πατήρ του τότε ἦτο δημότης Βραΐλας, ὡς καὶ ἡ μήτηρ πρὸ τοῦ γάμου της, ἐκεῖ γεννηθεῖσα. Ὑπομιμνήσκω δὲ, ἵνα μὴ εἴπω παρατηρῶ, πρὸς τὸν συνάδελφον, ὅτι ἐνίοτε ὑπάρχουσι συμφέροντα πολὺ σπουδαῖα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουσιν εἰς τοὺς ὁμογενεῖς, τοὺς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ εὑρισκομένους καὶ ἀποκτῶντας τέκνα, ὅταν μάλιστα συνδέωνται πρὸς τὴν ἀλλοδαπὴν διὰ συφερόντων, ὡς ὁ πατὴρ τοῦ δηλωθέντος ἐκεῖ, λαβὼν γυναῖκα ἐκ τοῦ τόπου ἐκείνου, ἐπιβάλλουσι, λέγω, τὰ συμφέροντα ταῦτα νὰ ποιῶνται τὰς δηλώσεις αὐτὰς ἐνώπιον τῶν τοπικῶν ἀρχῶν. Νομίζω δὲ, ὅτι καὶ κατὰ τοὺς νόμους τοὺς ἐν Ῥωμουνίᾳ ἰσχύοντας ὁ γεννώμενος ἐν τῷ τόπῳ παρὰ πατρὸς ἀλλοδαποῦ δύναται ἐνηλικιούμενος νὰ ἀποκτήσῃ τὴν ἰθαγένειαν δι’ ἁπλῆς του δηλώσεως, χωρὶς νὰ ἀπαιτῆται χρόνος διαμονῆς. Δὲν ὑπάρχει δὲ ἀμφιβολία, ὅτι ἕνεκα τοιούτων λόγων προετίμησεν ὁ Σταματόπουλος νὰ δηλώσῃ τὸ τέκνον του ἐνώπιον τῆς τοπικῆς ἀρχῆς, προσδίδων οὕτως εἰς τὸ τέκνον του τὸ δικαίωμα, ἄν τὰ συμφέροντά του ἐπιβάλωσιν αὐτῷ νὰ ζητήσῃ τὴν ἰδιότητα τοῦ Ῥωμούνου ὑπηκόου, νὰ τὴν ἀποκτήσῃ δι’ ἁπλῆς δηλώσεως. Γνωρίζετε δὲ σεῖς, πόσον ἐπιβλαβὴς εἶναι ἐνίοτε ἡ ἑλληνικὴ ὑπηκοότης εἰς συμφέροντα ἰδίως κτηματικὰ ἐν Ῥωμουνίᾳ. Ὥστε οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι σκοπίμως ἐδήλωσε τὸ τέκνον αὑτοῦ ἐν τῷ τόπῳ, ὅπου ἦν ἀποκατεστημένος.

§186ΠΕΡΡΟΣ. Ἡ σύζυγος τοῦ μακαρίτου Σταματοπούλου δὲν ἦτο ἐκ Βραΐλας. Τὸ πρῶτον πιστοποιητικόν, τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσατε, ἀναφέρει ὅτι ἦτο κάτοικος Κωνσταντινουπόλεως. Ὥστε, βλέπετε, ἐξ ἐσφαλμένων προϋποθέσεων καταλήγετε εἰς τὸ συμπέρασμά σας.

§187ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ (πρὸς τὸν Βουλπιώτην). Δὲν ἐδικαιολογήσατε τὴν ψῆφόν σας, πῶς ἐψηφίσατε εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Ἀργασάρη Λομβάρδου, ὅτε ἐπαρουσιάσθη ληξιαρχικὴ πρᾶξις. Διατί τότε ἐψηφίσατε ὑπὲρ τοῦ ἀνηλίκου, καὶ διατί σήμερον καταψηφίζετε;

§188ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. (ἀναγινώσκει πάλιν τὸ πιστοποιητικόν). Βλέπετε ἐκ τούτου σαφῶς, ὅτι δὲν ἐπλανήθην ἐγὼ, ἀλλ’ ὑμεῖς, διότι τὸ πιστοποιητικὸν λέγει, ὅτι ἡ μήτηρ ἦν ἐκ Βραΐλας. Εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. Χατζηπέτρου ἀπήντησα ἤδη, καὶ ἐπαναλαμβάνω πάλιν, ὅτι ἐξ εἰλικρινοῦς καὶ στεῤῥᾶς πεποιθήσεως, ὅτι δὲν ἦσαν ἐπαρκῶς ἀποδεδειγμέναι αἱ κατὰ τοῦ Ἀργασάρη Λομβάρδου ἐνστάσεις ἀνηλικότητος, ἐψήφισα ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς αὐτοῦ, ἐὰν ἀληθῶς οὕτως ἐψήφισα, διότι οὔτε κἂν ἐνθυμοῦμαι τὰ τότε ἀναπτυχθέντα ζητήματα, οὔτε τὰ προσαχθέντα ἀποδεικτικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα βεβαίως θὰ ἦναι ἀτελέστερα τῶν νῦν προσαγομένων, καὶ ἑπομένως ἀνεπαρκῆ. Δὲν νομίζω δὲ, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος εἶναι δυνατὸν νὰ φρονῇ, ὅτι οἱ Βουλευταὶ ὀφείλουσι νὰ ἔχωσι μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ἀναλλοίωτον πάντοτε γνώμην ἐπὶ πάσης οἱασδήποτε ἀμφισβητήσεως ἡλικίας οἱουδήποτε Βουλευτοῦ, ἀδιαφοροῦντες, ἂν ὡς πρός τινα μὲν Βουλευτὴν ἡ ἀμφισβήτησις οὔτε ἀποδεικνύεται ἐπαρκῶς, οὔτε κἂν πιθανολογεῖται, ὡς πρὸς ἄλλον δὲ ἀποδεικνύεται ἐναργῶς καὶ ψηλαφητῶς καὶ τετραγωνικῶς, οὕτως εἰπεῖν, ὡς ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§189ΜΑΝΕΣΗΣ. Δὲν πρόκειται σήμερον ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ θέμα, τὸ ὁποῖον ὑπάγεται εἰς συζήτησιν. Πρόκειται περὶ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος παραβιαζομένου, δὲν ἐπιτρέπεται δὲ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ. Δὲν δύναταί τις ν’ ἀμφισβητήσῃ οὔτε τὸ γράμμα οὔτε τὸ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος. Τὸ ἄρθρον λέγει, ὅτι ὁ ἐκλέξιμος ὀφείλει νὰ ἔχῃ τὸ τριακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας του συμπεπληρωμένον. Δὲν γνωρίζω τί ἔπραξαν αἱ κατὰ τὸ παρελθὸν Βουλαί, δὲν ἐπιτρέπεται ν’ ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ παρελθόν, ἀφοῦ, ὡς ὡμολόγησεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἀττικῆς, ὑπάρχει πλέον διαζύγιον μεταξὺ τοῦ παρελθόντος καὶ τοῦ ἐνεστῶτος. Θὰ ἦτο ἄλλως τὸ ἴδιον, ὡς ἐὰν δικηγόρος τις ἔλεγε πρὸς τοὺς δικαστάς: «ἀθωώσατε τὸν κατηγορούμενον, διότι καὶ ἄλλοι δικασταὶ ἠθώωσαν ὁμοίους ἐγκληματίας». Τίνα σχέσιν ἔχει, ὅτι ἐδέχθησαν ἄλλοτε ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης Βουλευτὰς μὴ ἔχοντας συμπεπληρωμένον τὸ τριακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας αὑτῶν; Ὑπάρχει ὁ Ζαΐμης, ὑπάρχει ὁ Κρεστενίτης, ὑπάρχει ὁ Σπυρίδων Κουμουνδοῦρος, ὑπάρχει ὁ Μισυρλῆς· ὅλοι οὗτοι εἶχον τὸ ἀνδρικὸν θάῤῥος νὰ εἴπωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς «δὲν ἔχομεν τὴν νόμιμον ἡλικίαν», καὶ ἐξῆλθον μόνοι, μὴ ἀναμένοντες κἂν τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Ἐπεκαλέσθησαν τοῦ κ. Ἀργασάρη Λομβάρδου τὴν παραδοχὴν ἐν τῇ Βουλῇ· ἀλλ’ εἰς τὴν παραδοχὴν ταύτην προέβησαν ἄλλοι, ἐκεῖνοι ὅμως, τοὺς ὁποίους σεῖς ἀκολουθεῖτε, δὲν τὴν παρεδέχθησαν. Τότε ὁ Χατζόπουλος κατεψήφισεν, ὡς καὶ ὁ Θ. Π. Δηλιγιάννης, ὁ ἡγέτης τῆς πλειοψηφίας. Εἰσῆλθε δὲ ἐν τῇ Βουλῇ τότε ὁ Ἀργασάρης Λομβάρδος, ψηφισθεὶς ὑπὸ τῆς τότε πλειοψηφίας. Ἀλλὰ δύνασθε σεῖς σήμερον νὰ πράξητε τοῦτο, σεῖς, οἱ ὁποῖοι λέγετε ὅτι ἡ πλειοψηφία ὑμῶν δὲν ὁμοιάζει πρὸς τὴν πλειοψηφίαν ἐκείνην; Δύνασθε ν’ ἀμφισβητήσητε, ἔστω, τὰ δύο πρῶτα πιστοποιητικά, ἀλλὰ δύνασθε ν’ ἀμφισβητήσητε τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Ῥουμανίας; Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ῥουμανίας πιστοποιεῖ, ὅτι ὁ μεταφράσας εἶναι ὁ ἔνορκος μεταφραστὴς παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ ἐκείνῳ...

§190ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗΣ. Γνωρίζετε τὴν κατάστασιν τῶν Ρουμουνικῶν γραφείων;

§191ΜΑΝΕΣΗΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε, παρακαλῶ... Εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ φαντασθῇ τις, ὅτι ὅλα ταῦτα ἐπλαστογραφήθησαν καὶ κατεσκευάσθησαν μόνον καὶ μόνον ἵνα στερηθῇ τὸ Κοινοβούλιον τοῦ Σταματοπούλου, ὡς μὴ ἔχοντος τὴν νόμιμον ἡλικίαν;

§192ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Διὰ νὰ παύσῃ ἡ ματαία αὕτη συζήτησις, ἤθελον προτείνει τὸ ἑξῆς. Ὁ ἀξιότιμος κ. Σταματόπουλος εἶναι ἐντιμότατος νέος· ἂς ἔλθῃ μόνος του νὰ μᾶς βεβαιώσῃ ὅτι εἶναι 30 ἐτῶν, καὶ τὸν παραδεχόμεθα. Ἔχω λαμπρὰν ἰδέαν περὶ τοῦ νέου, καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ εἴπῃ τὴν ἀλήθειαν εὐπαῤῥησιάστως.

§193ΜΑΝΕΣΗΣ. Κύριοι, ὁ κ. Σταματόπουλος ἀποδεδειγμένως δὲν ἔχει τὴν ἡλικίαν τὴν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ὁριζομένην, δὲν εἶναι δὲ ἐπιτετραμμένον νὰ καταπατῶμεν τὸ Σύνταγμα. Ὅταν τοῦτο δὲν ἦναι ἀμφισβητήσιμον, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς νὰ ἦναι ἀλλοία ἀπὸ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ Βουλευτὴς Εὐρυτανίας· πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὁ ἐκλεχθεὶς Βουλευτὴς δὲν εἶναι νόμιμος, κατὰ τὸ Σύνταγμα, καὶ ἑπομένως ἀκυροῦμεν τὴν ἐκλογὴν ὡς πρὸς αὐτόν. Δὲν πρέπει νὰ καταπατῶμεν τὸ Σύνταγμα χάριν πολιτικῆς κερδοσκοπίας· πρέπει νὰ μὴ παραβιάζωμεν τὸν ὕψιστον τῶν νόμων, ἐφ’ οὗ ἑδράζεται τὸ πολιτειακὸν ἡμῶν οἰκοδόμημα.

§194ΒΟΖΙΚΗΣ. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι περὶ τῆς ἐννοίας τῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, οὔτε ἔρχομαι ν’ ἀμφισβητήσω τὴν ἔννοιαν τῆς διατάξεως καὶ νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι ἐπιτρέπει τὸ Σύνταγμα νὰ ἐκλεχθῶσι Βουλευταὶ καὶ οἱ μὴ συμπληρώσαντες τὸ τριακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας αὑτῶν. Τὸ ζήτημα, ὡς ἐτέθη, μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι καθαρῶς δικαστικὸν, καὶ ὅτι ὀφείλομεν νὰ ἐκτιμήσωμεν τὰ πραγματικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα προσάγονται ἐνώπιόν μας, καὶ ἐκ τῆς ἐκτιμήσεως τούτων νὰ ἐξαγάγωμεν, ἂν ὁ Βουλευτής, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, ἔχῃ τὴν νόμιμον ἡλικίαν. Ἐν τῇ ἐκτιμήσει ὅμως τῶν προσαγομένων ἐγγράφων καὶ γεγονότων εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ὡς δικασταί, νὰ ἀκολουθήσωμεν κανόνας· δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μείνωμεν ἀχαλίνωτοι ἐν τῇ ἐκτιμήσει αὐτῶν. Λέγουσιν οἱ νόμοι, Κύριοι, ὅτι καὶ ἡ γέννησις καὶ ὁ γάμος ἀποδεικνύονται διὰ ληξιαρχικῶν πράξεων. Ὅταν ἔχωμεν τοιαύτην ῥητὴν τοῦ νόμου διάταξιν, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ σκεφθῶμεν ἄλλως, οὔτε νὰ ἀναπληρώσωμεν διὰ νομολογιῶν τὴν διάταξιν αὐτὴν, καὶ ὅταν πρόκειται νὰ μεταχειρισθῶμεν ληξιαρχικὰς πράξεις, θὰ μεταχειρισθῶμεν τὰς πράξεις, τὰς ὁποίας ὁ νόμος ἀναγράφει ὡς ἐχούσας κῦρος. Λέγουσι λοιπὸν οἱ νόμοι, ὅτι ληξίαρχοι ἐν μὲν τῷ ἐσωτερικῷ εἶναι οἱ δήμαρχοι κλπ., ἐν δὲ τῷ ἐξωτερικῷ οἱ πρόξενοι καὶ οἱ λοιποὶ προξενικοὶ ὑπάλληλοι οἱ Ἕλληνες. Ὅταν πρόκειται νὰ προσαγάγωμεν ληξιαρχικὴν πρᾶξιν, ἡ πρᾶξις αὕτη πρέπει νὰ προέρχηται ἀπὸ τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς· πρᾶξις προερχομένη ἄλλοθεν καὶ ἐξ ἀρχῆς ἀναρμοδίας, ὄχι μόνον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν δὲν πρέπει, ἀλλ’ οὔτε νὰ ὑποβάλληται ὡς μέσον ἀποδεικτικὸν ἡλικίας. Ἐν Βραΐλᾳ ὑπῆρχεν Ἑλληνικὸν Προξενεῖον, τὸ μόνον ἁρμόδιον, ἵνα λάβῃ τὴν σημείωσιν τῶν γονέων τοῦ Σταματοπούλου περὶ τῆς γεννήσεώς του, καὶ κατὰ τοὺς ἑλληνικοὺς νόμους ἔπρεπεν οἱ γονεῖς νὰ προσέλθωσιν εἰς τὸ Προξενεῖον, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ νὰ ὑπογράψωσι τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον περὶ τῆς γεννήσεως τοῦ τέκνου των. Φέρει τοιαῦτα προσόντα τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζουσιν ἐκ Βραΐλας; Ἔχετε τὴν ὑπογραφὴν τῶν γονέων τοῦ Σταματοπούλου;

§195ΜΑΝΕΣΗΣ. Ἔχομεν δήλωσιν τοῦ πατρὸς, ὅτι ἐπαρουσίασε τὸ βρέφος.

§196ΒΟΖΙΚΗΣ. Συνετάχθη ἡ δήλωσις αὕτη ἐνώπιον τῆς ἀρχῆς; (διάλογοι).

§197ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Εἶσθε, νομίζω, νομικός. Θεωρεῖτε λοιπὸν, ὅτι παρὰ τὸν κανόνα «Locus regit actum» εἶναι ἄκυρος πρᾶξις τοιαύτη, ἐνώπιον τῆς ἐκεῖ ἀρχῆς γενομένη;

§198ΒΟΖΙΚΗΣ. Ὁ νόμος ὁ ἑλληνικὸς ὥρισε ποῖαι πράξεις ληξιαρχικαὶ τῶν Ἑλλήνων τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαμενόντων ἔχουσιν ἀποδεικτικὴν δύναμιν. Ὅταν ἔχω λοιπὸν τοιαύτην ῥητὴν τοῦ νόμου τοῦ Ἑλληνικοῦ διάταξιν, δὲν δύναμαι νὰ λάβω ὡς ἀποδεικτικὸν μέσον τὸ προσαγόμενον πιστοποιητικὸν, τὸ συντεταγμένον παρὰ ἀρχῆς Ρουμανικῆς.

§199ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ὥστε, ὅταν τις γεννηθῇ εἰς πόλιν, ὅπου δὲν ὑπάρχῃ ἑλληνικὴ ἀρχή, δὲν θὰ δύναται νὰ ἀποδείξῃ ἄλλως τὴν ἡλικίαν του;

§200ΒΟΖΙΚΗΣ. Ἄλλο τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι καὶ ἄλλα ἀποδεικτικὰ μέσα, ἐκτὸς τῶν ἐγγράφων, δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς ἀπόδειξιν τῆς ἡλικίας τῶν προσώπων (διάλογοι). Αἱ ἀποδείξεις λοιπὸν αἱ προσκομισθεῖσαι δὲν μεταβάλλουσι τὸ τεκμήριον, τὸ ὁποῖον παρήχθη ἐκ τῆς ἐκλογῆς τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ὑποψηφίου, καὶ ἐννοῶ τὸ τεκμήριον, τὸ ὁποῖον δίδουσιν εἰς ἡμᾶς οἱ 4,000 ἐκλογεῖς τῆς Κυνουρίας, οἱ ὁποῖοι ἀπεφάνθησαν, ὅτι ὁ ἐκλεχθεὶς ἔχει τὰ προσόντα. Τὰ πιστοποιητικὰ, τὰ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μητρῴου καὶ τῆς δηλώσεως τῶν γονέων, καὶ ταῦτα δὲν ἀποτελοῦσι καμμίαν ἀπόδειξιν· καὶ τοῦτο πάντοτε ἀπεφάνθη ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή. Ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ οὐδέποτε ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν της τὰ τοιαῦτα πιστοποιητικὰ, πλὴν μόνον εἰς τὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας, ἀλλ’ εἰς τὰς περιστάσεις ἐκείνας, ἐλησμόνησε νὰ προσθέσῃ, ὅτι τὰ ἔγγραφα ταῦτα ἐνισχύθησαν καὶ ὑπὸ τῶν ὁμολογιῶν αὐτῶν τῶν ἐκλεχθέντων Βουλευτῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἐπείσθη τότε ἡ Βουλὴ, ὅτι πρόκειται περὶ ἀνηλίκων, καὶ ἠκύρωσε τὴν ἐκλογήν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου περὶ οὐδενὸς τοιούτου πρόκειται, οὔτε ὑπάρχει καμμία ἀπόδειξις τῆς ἀνηλικότητος. Ὅταν λοιπὸν ἤμεθα ὑπόχρεοι νὰ ἀκολουθήσωμεν δικαστικοὺς κανόνας, νὰ κρίνωμεν δὲ κατὰ τοὺς κανόνας τούτους τὰ προσαγόμενα ἔγγραφα, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ σχηματίσωμεν πεποίθησιν περὶ τῆς ἀνηλικότητος τοῦ Σταματοπούλου.

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδενὸς ἄλλου ἔχοντος τὸν λόγον, κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Κυνουρίας καὶ νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Θεόδωρον Πέῤῥον καὶ Χ. Βοζίκην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ὁ ἐκλεχθεὶς βουλευτὴς Κυνουρίας Ν. Σταματόπουλος ἔχει τὴν νόμιμον ἡλικίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...

§202ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν ὡς ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν τοῦ Ν. Σταματοπούλου λέγουσι Ναί...

§204ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Θὰ ἐρωτήσητε ἐὰν συνεπλήρωσε τὸ νόμιμον ὅριον τῆς ἡλικίας του.

§205ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς του θὰ ζητήσητε. (Διάλογοι).

§206ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐρωτήσητε, ἐὰν ὁ κ. Σταματόπουλος ἔχῃ τὰ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 70 τοῦ Συντάγματος ὁριζόμενα προσόντα.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ὁ κ. Σταματόπουλος ἔχει τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενα προσόντα λέγουσι Ναί...

§208ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσητε, ἐὰν ἡ ἐκλογή του ἦναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος. (Διάλογοι).

§209ΚΑΙΡΗΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν, ἡ Βουλὴ ἀποφαίνεται πρῶτον περὶ τοῦ ἐγκύρου ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς, καὶ δεύτερον περὶ τῶν προσόντων τῶν Βουλευτῶν.

§210ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς παρ’ οὐδενὸς προσεβλήθη, διότι ἡ ἐκλογὴ διεξήχθη καθ’ ὅλους τοὺς νομίμους τύπους. Προσεβλήθησαν τὰ προσόντα τοῦ ἐπιτυχόντος Βουλευτοῦ, καὶ περὶ αὐτοῦ πρέπει νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα εἰς ψηφοφορίαν, ἐὰν κέκτηται τὰ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενα προσόντα. (Διάλογοι).

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν, ὅτι ὁ ἐκλεγεὶς βουλευτὴς Κυνουρίας κ. Νικόλαος Σταματόπουλος ἔχει τὰ νόμιμα προσόντα, λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν Ι. Τσερτίδου καὶ Γ. Μελισσηνοῦ, ὡς ψηφολεκτῶν, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 118. Ἐκ τούτων 93 εἶπον Ναὶ, 21 εἶπον Ὄχι, καὶ 4 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ πρότασις ἐγένετο δεκτή, καὶ ἀναγνωρίζεται νόμιμος βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας Κυνουρίας ὁ κ. Νικόλαος Σταματόπουλος, ἔχων τὰ νόμιμα προσόντα. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 9 μ. μ.