1894.12.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 46

Τῆς 29 Δεκεμβρίου 1894.

(Πέμπτη).

Ὥρα 5 καὶ 45′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ τοῦ δήμου Παΐων τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναγγέλλεται, ὅτι ὁ αὐτόθι ἀστυνομικὸς σταθμάρχης Βλαχόπουλος ἐφόνευσεν ἄνευ λόγου τὸν Δ. Ραμαντάνην, καταζητούμενον δι’ ἀνάκρισιν. (Ἀναγινώσκει τὸ τηλεγράφημα). Δὲν παρέρχεται ἡμέρα, Κύριοι, χωρὶς νὰ μᾶς ἀναγγέλλωνται φόνοι τόσον στυγεροὶ ἐκ μέρους τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Δὲν εἶναι δυνατὸν τέλος πάντων οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ, οἱ ἁρμόδιοι, νὰ λάβωσι πρόνοιαν, ὅπως παύσῃ αὐτὸ τὸ κακόν; Ἀπέλυσαν τοὺς χωροφύλακας καὶ τοὺς ἀστυφύλακας, τοὺς ὁποίους ὥπλισαν ὡς ἀστακοὺς, καὶ φονεύουσι τοὺς πολίτας ἄνευ λόγου. Προχθὲς ἔλαβε χώραν περιστατικὸν ὅμοιον, καθ’ ὃ ἐφονεύθη εἷς πολίτης εἰς τὸν δῆμον Δύμης ἄνευ λόγου, σήμερον εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ἐφονεύθη ἄλλος πολίτης, διότι ἐζητήθη νὰ προσαχθῇ ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτοῦ, ὅπως ἀνακριθῇ ὡς μάρτυς, καὶ διὰ τοῦτο οἱ χωροφύλακες ἐνόμισαν καλὸν νὰ φονεύσουν τὸν ἄνθρωπον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παύσῃ αὐτὸ τὸ κακόν; Νομίζω ὅτι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ πρέπει νὰ σκεφθῶσι σοβαρῶς ἐπὶ τούτου. Ἐὰν πρόκειται ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσαν, καὶ τὴν ὁποίαν ἐξακολουθοῦσι νὰ ὑποστηρίζωσι, νὰ φέρῃ τοιαῦτα ἀποτελέσματα, νὰ φονεύῃ δηλ. τοὺς πολίτας τοὺς Ἕλληνας οὕτω πως, τότε εἶναι περιττὸν νὰ ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ θεσμός. Δὲν ἔχομεν παραδείγματα, ὅτι ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, τὴν ὁποίαν τόσον κατέκριναν καὶ τὴν ὁποίαν ἠθέλησαν νὰ ἀντικαταστήσουν διὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, προέβη εἰς τοιαῦτα μιαιφόνα ἐγκλήματα. Τὰ ὄργανα τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας φονεύουσι καθ’ ἡμέραν ἀνθρώπους, ἐκτὸς τῶν ἄλλων βασανισμῶν, τοὺς ὁποίους διαπράττουσιν. Ἠκούσατε τί ἐγένετο προχθὲς εἰς τὴν Ἀμαλιάδα· ἐφονεύθησαν καὶ ἐκεῖ ἄνθρωποι. Ποῦ θὰ καταντήσωμεν, Κύριοι, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Δὲν εἶναι καιρὸς πλέον νὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις ὡριμώτερον περὶ τοῦ θεσμοῦ τούτου; Εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὅτι ὄχι μόνον ὁ θεσμὸς εἶναι ἀκατάλληλος διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ τὰ πρόσωπα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνέθεσαν τὴν ἀστυνομίαν, εἶναι ἀκατάλληλα· οἱ στρατιῶται εἶναι διὰ πᾶν ἄλλο κατάλληλοι, παρὰ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ἀστυνομικήν. Παρακαλῶ λοιπὸν τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἰδίως δὲ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, νὰ λάβῃ οἶκτον ἐπὶ τέλους διὰ τοὺς πολίτας, οἱ ὁποῖοι φονεύονται καθ’ ἡμέραν χωρὶς λόγον’ ἂς λυπηθῇ τὴν Ἑλλάδα. Τὸ αἷμα, τὸ ὁποῖον χύνεται, δὲν τὸν συγκινεῖ; Ἐχύθη περισσότερον αἷμα εἰς τὸ διάστημα τὸ μικρὸν, καθ’ ὃ λειτουργεῖ ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία, παρ’ ὅσον ἐχύθη καθ’ ὅλον τὸ διάστημα, καθ’ ὃ ἐλειτούργει ἡ δημοτικὴ ἀστυνομία, ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου μέχρι τῆς καταργήσεώς της. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ συγκινηθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ πρέπει νὰ λάβῃ μίαν μέριμναν’ βλέπει ὅτι τὰ στρατιωτικὰ ὄργανα δὲν εἶναι κατάλληλα, καὶ ἐὰν ἀμεριμνήσῃ, τὰ πράγματα θὰ δεινωθοῦν καὶ θὰ ἐξωθηθοῦν, μοὶ φαίνεται, εἰς τὰ ἄκρα. Βλέπομεν ὅτι οἱ πολῖται ἤρχισαν νὰ συναισθάνωνται τὸ μέγα ἄδικον, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς αὐτοὺς, καὶ θὰ ἔχωμεν συνεπείας φοβερὰς, πρὸς ἀποφυγὴν δὲ αὐτῶν παρακαλῶ τοὺς κ. Ὑπουργοὺς νὰ λάβωσιν ἐπὶ τέλους οἶκτον διὰ τὴν Ἑλλάδα.

§2Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τῷ ὄντι, Κύριοι, αἱ εἰδήσεις, αἱ ἐρχόμεναι κατ’ αὐτὰς ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν περὶ τῶν παρανομιῶν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων καὶ τῆς ἄλλης καταστάσεως τοῦ τόπου, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀρκεταὶ νὰ ἐφελκύσωσι τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀγγέλματα ἔχομεν, ὅτι κοινότης ὁλόκληρος στασιάζει κατὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, συμπλοκαὶ τῶν πολιτῶν μετὰ τῶν ὀργάνων τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, κτυπήματα, φόνοι· ἔχομεν τὸ ἄγγελμα τῆς Αὐλίδος, ἔχομεν ἀγγέλματα φόνων ἐκ Καλαβρύτων, ἐξ Ἀμαλιάδος. Τὰ συμβάντα ταῦτα βεβαίως πρέπει νὰ συγκινήσωσι τὴν Κυβέρνησιν. Διατάσσεται ἀστυφύλαξ νὰ συλλάβῃ ποίμνιον, καὶ ἀντὶ τούτου φονεύει τὸν ποιμένα. Νομίζω ὅτι τὰ πράγματα ἔφθασαν εἰς τὸ μὴ περαιτέρω. Ἠναγκάσθησαν οἱ κάτοικοι Αὐλίδος νὰ λάβωσι τὰ ὅπλα, νὰ πολιορκήσωσι τὸν ἀστυνόμον, καὶ ὄχι μόνον δι’ ὅπλων, ἀλλὰ καὶ διὰ δυναμίτιδος ἀκόμη ἀπεπειράθησαν νὰ ἀνατινάξουν τὸ κατάστημα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔμενεν ὁ ἀστυνόμος. Δὲν δύναται τάχα ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἐὰν ἦναι ταῦτα ἀκριβῆ; Αἱ ἐφημερίδες κατέκλυσαν μὲ τὰς εἰδήσεις ταύτας τὰ φύλλα αὐτῶν, ἡ κοινωνία εἶναι ἀνάστατος, καὶ ποῦ μὲν συμβαίνουσι φόνοι, ποῦ λεηλασίαι, ποῦ ἁρπαγαί, ἀλλοῦ δὲ συλλαλητήρια περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ τόπου, διότι ἔχομεν εἰδήσεις, ὅτι δυνάμει τοῦ Συντάγματος ἐγένοντο συλλαλητήρια καὶ ἐν Πύργῳ καὶ ἐν Πάτραις. Κατὰ τὸ Σύνταγμα, οἱ πολῖται ἔχουσι τὸ δικαίωμα τοῦ συνέρχεσθαι καὶ ἀναφέρεσθαι πρὸς τὸν ἀνώτατον ἄρχοντα, ἀλλ’ ἔχομεν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπέτρεψε νὰ διαβιβασθῶσι τοιαῦτα τηλεγραφήματα. Ἐν τίνι δικαιώματι ἡ Κυβέρνησις ἀπηγόρευσεν εἰς αὐτοὺς τοὺς πολίτας, τοὺς ἔχοντας τὸ νόμιμον δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι, νὰ ἀναφερθῶσιν εἰς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα; Βλέπομεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι μέτρα λαμβάνονται καὶ ἀποστέλλεται ἱππικὸν εἰς Ἠλείαν, σήμερον δὲ μία ἐφημερὶς ἀναγγέλλει, ὅτι καὶ λόχοι στρατιωτῶν ἀποστέλλονται, πρὸς τήρησιν ποίας τάξεως; Δὲν διατρέχει κίνδυνον ἡ δημοσία τάξις, διατρέχει κίνδυνον ἡ κοινωνία, ὡς ἐκ τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν περιήχθη, ὡς ἐκ τῆς ἀνεχείας. Δὲν στασιάζουσιν οἱ ἐν Ἀμαλιάδι, οὔτε οἱ ἐν Πύργῳ, οὔτε οἱ ἐν Πάτραις, ἀλλ’ ἐκδηλοῦσι τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθον, καὶ ζητοῦσιν ἀρωγήν, ἀπελπισθέντες δὲ πλέον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀπευθύνονται πρὸς τὸν Βασιλέα. Καὶ δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ ἀναφερθῶσι πρὸς τὸν Βασιλέα; Πρὸ τῆς τοιαύτης δὲ καταστάσεως ἡμεῖς, Κύριοι, τί πράττομεν; σπεύδομεν εἰς τὸ νὰ συνεδριάσωμεν καὶ ἀποτελέσωμεν ἀπαρτίαν, ὅπως λάβωμεν τὸν προϋπολογισμόν! Αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον μέλημά μας!

§3ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Σεῖς τί ζητεῖτε διὰ τῆς κωλυσιεργίας;

§4Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἐπαναφέρωμεν τὴν τάξιν, ἀφοῦ φονεύονται καθ’ ἡμέραν ἄνθρωποι ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς ἀστυνομίας. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἐὰν ταῦτα ἐγένοντο, ἐὰν τουτέστι συνέβησαν τὰ ἐν Αὐλίδι, καθὼς καὶ οἱ ἄλλοι φόνοι, καὶ ἐὰν πράγματι ἡ Κυβέρνησις παρεκώλυσε τοὺς ἐν συλλαλητηρίῳ συνελθόντας πολίτας νὰ ἀναφερθῶσι πρὸς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα.

§5ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Πληροφορῶ τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἀνακριβές, ὅτι ἐν Αὐλίδι ἐγένετο ὅ,τι ἐῤῥήθη. Πληροφορῶ ἐπίσης τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι εἶναι ἀνακριβέστατον—ἵνα μὴ μεταχειρισθῶ ἄλλην λέξιν ὅτι ἐπρόκειτο νὰ γείνωσι συλλαλητήρια εἰς τὰς πόλεις, τὰς ὁποίας ἀνέφερε, καὶ ὅτι ἠμποδίσθησαν ταῦτα, ἢ ὅτι ἠμποδίσθησαν οἱ συνελθόντες τοῦ νὰ ἀναφερθῶσιν, ὅπου ἂν ἤθελον νὰ ἀναφερθῶσιν.

§6ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ὑπάρχῃ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ διαψεύδει τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. συναδέλφου μου. Κατὰ τὸ τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ἔλαβον ἐγὼ (ἀναγινώσκει): «Στρατιῶται τῆς ἀστυνομίας ἐν Αὐλίδι μετὰ ὑπαξιωματικοῦ πιέζουσιν ἡμᾶς ὑπογράψαι συμβόλαια μετὰ Σολιώτου ἀντιδίκου μας, συλλαμβάνουν ζῶά μας καὶ φυλακίζουν αὐτά· ἔδειρον τρεῖς γυναῖκας καὶ ἐπλήγωσαν ἄνδρας! Πρὸς Θεοῦ, ὑψώσατε φωνὴν κλπ.» Νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἀστυνομία ἔχει ἁρμοδιότητα νὰ δικάζῃ τὰς ἰδιωτικὰς διαφοράς, νὰ ἀποφαίνηται ἐπ’ αὐτῶν, νὰ ἐπιδικάζῃ τὴν κατοχὴν καὶ κυριότητα εἰς ὡρισμένον κύριον, καὶ νὰ ἀποβάλλῃ ἕτερον; Ἐὰν τοῦτο νομίζῃ ὡς Ὑπουργὸς, δὲν πιστεύω νὰ τὸ νομίζῃ ὡς νομικὸς καὶ δικηγόρος, ἐπὶ πολλὰ ἔτη διατελέσας καὶ διακριθείς. Τὸν παρακαλῶ νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ τηλεγραφήματος τούτου καὶ διατάξῃ ὅ,τι θέλει. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν αὐτὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔλαβον παρ’ ἀξιοτίμου καὶ λίαν ἀξιοπίστου προσώπου, τοῦ κ. Ἰωάννου Μαλάμου, ἐξ Ἀμαλιάδος (ἀναγινώσκει): «Ἡμέραν Χριστουγέννων ἀστυνόμος Πηνειΐων Δημητρακουλάκος ἀπέστειλεν ἐκ τῶν ὑπ’ αὐτὸν χωροφυλάκων εἰς χωρίον Κουλούγλι πρὸς ἀπομάκρυνσιν ποιμνίων. Χωροφύλακες ἐπυροβόλησαν, φονεύσαντες πολίτην Δημήτριον Ἀλεξόπουλον. Ἀγρία κατάστασις. Παρακαλοῦμεν ὑψώσατε φωνήν.» Νομίζω ὅτι τὰ σχόλια εἶναι περιττά.

§7ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ κ. Βουλευτής, ἀπευθυνθὲν αὐτῷ ἐκ τῆς Αὐλίδος, οὐδεμίαν ἔχω γνῶσιν. Ἐπίσης δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸν κ. Βουλευτήν, ὅτι, καὶ ὡς δικηγόρος καὶ ὡς Ὑπουργὸς καὶ ὡς πολίτης, φρονῶ, ὅτι οἱ στρατιῶται οὐδεμίαν ἔχουσιν ἁρμοδιότητα νὰ δικάζωσιν, ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ φρονῶ ἐπίσης, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δίδω κἀμμίαν πίστιν εἰς τὰ τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα ἀπευθύνονται πρὸς τὸν κ. Βουλευτήν, διότι ἐγὼ περὶ τούτων οὐδεμίαν ἔχω γνῶσιν. Ὡς πρὸς τὸ ἐν Ἀμαλιάδι συμβὰν, γνωρίζω τὰ ἑξῆς ἐξ ἐπισήμων πληροφοριῶν· ὅτι ποίμνια καταστρέφοντα τὰς ἰδιοκτησίας τῶν πολιτῶν συνελήφθησαν παρὰ τῆς ἀγροφυλακῆς τῇ αἰτήσει τῶν κτηματιῶν, οἵτινες ἐζημιοῦντο. Οἱ ἐνδιαφερόμενοι, οἱ κύριοι τῶν ποιμνίων, συσσωματωθέντες ἐπετέθησαν κατὰ τῶν ἀγροφυλάκων, ἐγένετο δὲ συμπλοκὴ, καθ’ ἣν ἐπῆλθον τραυματισμοί.

§8ΛΑΠΠΑΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ ὑποβάλω δύο ἐπερωτήσεις πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ δήμαρχος Ὀρχομενοῦ τηλεγραφεῖ πρὸς τὴν Νομαρχίαν, τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τὴν Εἰσαγγελίαν τῶν Πλημμελειοδικῶν, ὅτι χωροφύλακες, διαταγῇ τοῦ ἀστυνόμου Μαντᾶ, ἐπυροβόλησαν ἐπανειλημμένως κατὰ τοῦ Δημητρίου Λιάπη, κατοίκου Πετρομαγούλας τοῦ Ὀρχομενοῦ, ἀπειλήσαντες καὶ αὐτὸν τὸν δήμαρχον, ἐπεμβάντα πρὸς καθησύχασιν. Συνάμα δὲ ἀναφέρει, ὅτι ὁ αὐτὸς ἀστυνόμος Ὀρχομενοῦ κατεκράτησεν ἐπὶ ὀκτὼ ὅλας ἡμέρας τὸν Ἡρακλῆ Ι. Ζυγούρην, ἀναγγέλλων ψευδῶς διὰ τηλεγραφημάτων εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν, ὅτι ἀπεπειράθη δῆθεν νὰ φονεύσῃ τὸν Ἰωάννην Τσαγαλᾶν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῶν δύο τούτων ἐπερωτήσεων.

§9ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔχω καὶ ἐγὼ περὶ τούτου ἐπίσημον πληροφορίαν, ὅτι τὸν Ἡρακλῆ Ζυγούρην συνέλαβεν ὁ ἀστυνόμος, διότι οὗτος ἐπυροβόλησέ τινα—οὗτινος δὲν ἐνθυμοῦμαι ἤδη τὸ ὄνομα— καθ’ ἣν στιγμὴν ἐκοιμᾶτο· δι’ ὃ καὶ συνελήφθη. Θὰ ἐρωτήσω καὶ περὶ τῶν λοιπῶν, καὶ θὰ σᾶς πληροφορήσω.

§10ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναφέρω καὶ ἐγὼ δύο γεγονότα, σχετιζόμενα μὲ τὸ ζήτημα τὸ ἀστυνομικόν. Τὴν παραμονὴν τῶν Χριστουγέννων ὁ ἀστυνόμος τοῦ τμήματος τοῦ Ἁγίου Φιλίππου ἠμπόδισεν ἕνα τῶν ἐκεῖ ἀρτοποιῶν νὰ πωλῇ ἄρτον εἰς κουλούρας. Ἐὰν τῷ ὄντι εὕρισκεν ὅτι ὁ ἄρτος ἦτο ἐπιβλαβὴς εἰς τὴν ὑγείαν ἢ λιποβαρὴς, ἔπρεπε νὰ κατάσχῃ αὐτὸν, ἢ νὰ τὸν καταστρέψῃ, ὄχι ὅμως νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν πώλησιν. Μετὰ μίαν ὥραν, εἰδοποιηθεὶς καὶ ἐγὼ, ἀντελήφθην ἰδίοις ὄμμασι τοῦ πράγματος. Ἔστειλε δὲ ὁ ἀστυνόμος ἀστυφύλακας καὶ ἔδωκε τὴν ἄδειαν εἰς τὸν ἀρτοπώλην νὰ πωλήσῃ, ὅτε ἤδη εἶχε παρέλθῃ ἡ ὥρα τῆς πρωϊνῆς πωλήσεως. Ἕτερον. Οἱ ἐργολάβοι τῶν κηδειῶν ἔχουν μίαν νεκροφόρον, τὴν ὁποίαν τοποθετοῦν πλησίον τῆς παρὰ τὸ νέον Θέατρον οἰκίας τοῦ κ. Κολιάτσου, εἰς ἐπίτηδες κατασκευασθὲν παράπηγμα· ἀλλά, φαίνεται, οἱ ἀντίζηλοι κατήγγειλαν εἰς τὴν ἀστυνομίαν, ὅτι ἡ νεκροφόρος αὕτη εἶναι ἐπιβλαβὴς εἰς τὴν ὑγείαν καὶ ὅτι ἀπειλεῖται κίνδυνος. Ἡ δὲ ἀστυνομία ἀπεμάκρυνε τὴν νεκροφόρον ἐκεῖθεν καὶ τὴν ἔφερεν ὀλίγον παρακάτω. Ἂν ὑπῆρχε λόγος ὑγείας, δὲν ἔπρεπε νὰ πράξῃ τοῦτο, διότι τὸ μόλυσμα ἠδύνατο νὰ μεταδοθῇ καὶ ἐκεῖ. Ἡ πρᾶξις κατηγγέλθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῶν ἀστυνομικῶν παραβάσεων, νομίζω ὅτι εἰς τὴν τοιαύτην κατάστασιν συντρέχει πολὺ ἡ ἀτιμωρησία. Διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσαγάγωσι κατάστασιν τῶν ἐγκλημάτων τῶν διαπραχθέντων ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1894 μέχρι σήμερον ὑπὸ ἀστυνομικῶν ὀργάνων, πρὸς δὲ ποῖα τὰ ἐπὶ τούτων ἀποτελέσματα καὶ πόσαι ἐκ τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων ἐξετελέσθησαν, διότι αἱ πλεῖσται τούτων μένουσιν ἀνεκτέλεστοι, καθόσον ἡ ἐκτέλεσις εἶναι ἀνατεθειμένη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ δὲ Εἰσαγγελεὺς δὲν ἔχει τοιαύτην ἁρμοδιότητα. Ἓν ἕτερον ἀντικείμενον φέρω εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐν Πειραιεῖ ὑπάρχει συνοικία Ὑδραϊκὴ, ὅπου προσορμίζονται ὅλα τὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἀνθρακεύονται καὶ μεταφέρουσιν ἄνθρακας, ἀλλὰ ἡ κόνις τῶν ἀνθράκων κατέστρεψε τὴν συνοικίαν ἐκείνην καὶ κατέστησεν αὐτὴν ἄχρηστον, οἱ δὲ ἄνθρωποι οἱ κατοικοῦντες ἐκεῖ δὲν δύνανται νὰ ἐργασθῶσιν, οὐδὲ νὰ ἐνοικιάσωσι τὰς οἰκίας των, οὐδὲ νὰ ἔχωσιν ὑγείαν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ πρόνοιάν τινα· ἄλλως δὲ, πρόκειται καὶ περὶ συμφέροντος τοῦ Δημοσίου· διότι πῶς θὰ πληρώσουν τὸν φόρον οἱ κτηματίαι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ ἐνοικιάσωσι τὰς οἰκίας των;

§11ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ ἄλλοτε ἠρωτήθην περὶ τούτου, καὶ ἀπήντησα, ὅτι ἔλαβον πρόνοιαν καὶ διέταξα νὰ μεταφερθῶσιν ἐκεῖθεν αἱ ἀποθῆκαι, ἔδωκα δὲ προθεσμίαν τινὰ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας διὰ τὴν μεταφοράν.

§12Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, μετὰ τὴν γενομένην ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, νὰ προσαγάγῃ κατάστασιν ἐμφαίνουσαν τὰς ἀναιρέσεις καὶ τοὺς φόνους, οἵτινες ἐγένοντο ἀπὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου 1894, δηλαδὴ ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας μέχρι σήμερον, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς ἀναιρέσεις καὶ φόνους τοὺς διαπραχθέντας κατὰ τὴν προηγηθεῖσαν τετραετίαν. Δεύτερον νὰ προσαγάγῃ κατάστασιν ἐμφαίνουσαν τοὺς ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1894 μέχρι τοῦδε συλληφθέντας φυγοδίκους καὶ φυγοποίνους, ἐν συγκρίσει πρὸς τοὺς συλληφθέντας κατὰ τὴν προηγηθεῖσαν τετραετίαν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος νὰ μοὶ κατονομάσῃ μίαν ἀστυνομικὴν παράβασιν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Γόρτυνος, διότι πολλοὶ ὑπεστηρίχθησαν παρ’ αὐτοῦ ὡς δικηγόρου. Ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας δὲν εἶναι κακὸς, ἀλλ’ εἶναι ἀντικείμενον ἐκλογῆς προσωπικοῦ, καθ’ ἑκάστην δὲ ἡ Κυβέρνησις ἀπομακρύνει τοὺς ἀκαταλλήλους.

§13Γ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ μὲ προεκάλεσεν ὁ ἔντιμος συνάδελφος, τὸν διαβεβαιῶ ὅτι οὐδέποτε ἠθέλησα νὰ ἐνοχλήσω τὴν Βουλὴν διὰ παραπόνων ἀφορώντων ἐμὲ αὐτόν. Εἶχον τῳόντι παράπονον κατὰ πολλῶν ὀργάνων τῆς ἀστυνομίας καὶ ἐν Γόρτυνι, ἀλλὰ δὲν κατήγγειλα αὐτὰ ἐνταῦθα, ἀλλ’ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, καὶ ὑπάρχουσι καὶ ἀποφάσεις δικαστικαὶ περὶ τούτου, ὡς γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὡς ὑπάρχουσι καὶ διὰ παραβάσεις ἀστυνομικὰς γενομένας ἐν Μεγαλοπόλει· σᾶς ἀναφέρω δὲ τὴν ἀστυνομίαν τοῦ δήμου Λυκοσούρας καὶ ἀναγκάζομαι νὰ ἐκθέσω τὰ κατ’ αὐτὴν ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐκεῖ ὑπάρχει ἀστυνόμος, ὅστις νομίζει ὅτι, ὅπου καὶ ἂν μεταβαίνῃ, εἶναι ἀστυνόμος· μεταβαίνει εἰς Τρίπολιν; ἐκτελεῖ καθήκοντα ἀστυνομικὰ, μεταβαίνει ἀλλαχοῦ; τὸ αὐτό. Ὁ ἀστυνόμος αὐτὸς, ἐλθὼν εἰς Τρίπολιν, συντάσσει ἔγγραφον πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸν, γράφων τὰ ἑξῆς: «Ὁ ἀστυνόμος Λυκοσούρας πρὸς τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς Ἑλλάδος. Ἐγὼ ἐκπληρῶ τὸ καθῆκόν μου, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐκπληροῖ οὔτε ὁ νομάρχης οὔτε ὁ εἰσαγγελεὺς, οὔτε τὰ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα ἀντιπράττουσιν εἰς τὰς ἐνεργείας μου! Σὲ παρακαλῶ, γράψε εἰς τὰς ἀρχὰς αὐτὰς νὰ μὴ ἀντιπράττουν». Ὁ Πρωθυπουργὸς τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἀπέστειλεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, οὗτος δὲ τὸ διεβίβασεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα.

§14Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Αὐτὰ εἶναι ἐλαφρότητες ἀστυνομικαὶ, ἀλλὰ δὲν ἔχετε νὰ καταγγείλητε παραβάσεις.

§15ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δὲν νομίζετε ὅτι εἶναι ἔγκλημα νὰ συλλαμβάνωνται ἄνευ λόγου οἱ πολῖται;

§16ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν μᾶς εἴπατέ τι περὶ Γόρτυνος.

§17ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ περὶ τῶν ἀστυνόμων τῆς Γόρτυνος ὑπάρχουσι δικαστικαὶ ἀποφάσεις.

§18ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐν σχέσει πρὸς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κυνουρίας, παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ συμπληρωματικῶς καὶ τὰς ἑξῆς: Κατάστασιν τῶν ἐγκλημάτων τῶν τελεσθέντων κατὰ τὸ ἔτος 1894 καὶ κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη, καθ’ ἃ ἴσχυε τὸ σύστημα τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας· ἐπίσης κατάστασιν τῶν ἐγκλημάτων τῶν τελεσθέντων παρ’ ἀστυνόμων τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας· πόσαι δηλ. γυναῖκες γυμναὶ περιήχθησαν εἰς τὰς διαφόρους πόλεις τῆς Ἑλλάδος, πόσοι ἄνθρωποι ἐβασανίσθησαν, πόσων πολιτῶν Ἑλλήνων τὰ μέλη ἀπεσπάσθησαν διὰ τανάλιας (θόρυβος), πόσοι ἀπέθανον ὑπὸ τὰ βασανιστήρια καὶ τὰ σώματα αὐτῶν ἔμειναν ἔκθετα ἐπὶ ἡμέρας, πόσαι καταγγελίαι ἐδόθησαν μέχρι τοῦδε κατὰ ἀστυνόμων στρατιωτικῶν καὶ ἐπὶ τίσιν ἐγκλήμασιν. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν φέρῃ τὰς πληροφορίας ταύτας, ἔχω κατάλογον ἐγὼ τῶν ἐγκλημάτων τούτων, κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον λεπτομερῆ, καὶ θὰ σᾶς τὸν ἀναγνώσω, καὶ θέλει πεισθῆ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ καὶ τὸ ἔθνος ὁλόκληρον περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς καταργήσεως τοῦ ἀπαισίου θεσμοῦ, ὁ ὁποῖος εἰσήχθη εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§19ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ἐπὶ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κυνουρίας δὲν θέλω ν’ ἀπαντήσω σήμερον διὰ μακρῶν, διότι τὸ ζήτημα τοῦτο, πολλάκις παρουσιασθὲν εἰς τὴν Βουλὴν, ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς μακρὰς συζητήσεις’ δὲν δύναμαι ὅμως ἢ νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἀπέναντι τῶν ἀγαθῶν, ἅτινα ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Κυνουρίας διατείνεται ὅτι προέκυψαν ἐκ τοῦ θεσμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, τὰ κακὰ εἶναι πλείονα ἐκείνων, καὶ συνεπῶς δὲν δύναταί τις ἢ νὰ παραδεχθῇ, ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας τελείως ἀπέτυχεν. Ἀλλ’ ἐζήτησα τὸν λόγον σήμερον, ὅπως ἐπερωτήσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, ἐὰν δύναταί τις νὰ διαμένῃ ἀστυνόμος ἐν ᾧ τόπῳ ἐνυμφεύθη. Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν δύναται ἢ νὰ παραδεχθῇ, ὅτι τοῦτο εἶναι παρὰ τὸν νόμον, ἀλλ’ ὅτι δὲν ἔλαβε γνῶσιν τοῦ γεγονότος, ὅπως προβῇ εἰς τὴν μετάθεσιν τοῦ ἀστυνόμου. Ἀναφέρω λοιπὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ὁ ἀστυνόμος τοῦ δήμου Μακρακώμης τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος πρὸ καιροῦ ἐνυμφεύθη μετὰ γυναικὸς ἐντοπίας. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ λόγου τούτου, ὑπάρχει καὶ ἕτερος λόγος, ἠθικὸς, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἔπρεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ν’ ἀφήσῃ πλέον τὸν ἀστυνόμον ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, καθόσον, ὡς γνωστὸν τῷ κ. Ὑπουργῷ, κατὰ παρελθοῦσαν ἐποχὴν, γενομένης διαδόσεως ὅτι πρόκειται ἡ ἐπαρχία Φθιώτιδος νὰ στασιάσῃ κατὰ τῶν καθεστώτων, ὁ ἀστυνόμος οὗτος προέβη εἰς τὴν προσωποκράτησιν ἀξιοτίμων προσώπων τοῦ δήμου ἐκείνου, τὰ ὁποῖα μετὰ 24 ὥρας ἀφῆκεν ἐλεύθερα. Καὶ κατηγγέλθη μὲν ὁ ἀστυνόμος, πλὴν κατὰ τὴν δίκην ἠθωώθη ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου, χαρακτηρισθείσης τῆς πράξεως ταύτης ὡς προελθούσης ἐξ ὑπερβολικοῦ ζήλου. Ὁ λόγος οὗτος ἤρκει, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς μὴ ἀφήσῃ ἐπὶ πλέον τὸν ἀστυνόμον ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, καθόσον, ὡς γνωρίζετε, πολλάκις ἐξ ἐλαχίστων περιστατικῶν προκύπτουσι σοβαρὰ γεγονότα, διὰ τὰ ὁποῖα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἤθελε μετανοήσει. Ἀσχέτως πρὸς τὸν δεύτερον τοῦτον λόγον, ἀναφέρων εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸ γεγονὸς τῆς νυμφεύσεως τοῦ ἐν λόγῳ ἀστυνόμου, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ ἐνεργήσῃ τὰ τοῦ νόμου, ἐὰν σέβηται ἀληθῶς τοὺς νόμους τῆς πατρίδος του.

§20ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἔλαβον χθὲς τηλεγράφημα παρὰ πολλῶν κατοίκων τοῦ δήμου Νέσσωνος, οἵτινες ὑποθέτω ὅτι κατάγονται ἐξ Ἠπείρου καὶ κατώκουν ἐν Βελεστίνῳ κατὰ τὴν προσάρτησιν τῆς Θεσσαλίας. Οὗτοι ἐνεγράφησαν δημόται δυνάμει τῶν ὅρων τῆς συνθήκης τῆς προσαρτήσεως τῆς Θεσσαλίας εἰς τὸν δῆμον Νέσσωνος, καὶ ἐξήσκουν τὰ πολιτικά των δικαιώματα. Σήμερον παραπονοῦνται ὅτι ὁ νομάρχης Λαρίσης διέταξε τὴν διαγραφὴν αὐτῶν ἀπὸ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου καὶ ἀπὸ τοῦ μητρῴου τῶν ἀῤῥένων καὶ συνάμα διέταξε τὸν ἀστυνόμον νὰ ἀποβάλῃ τὰ ποίμνιά των ἐκ τοῦ λειβαδίου τοῦ χωρίου, ἐν ᾧ κατοικοῦσι. Τοιουτοτρόπως δὲ οὗτοι εὑρίσκονται ἐστερημένοι τοῦ δικαιώματος τοῦ νὰ βόσκωσι τὰ ποίμνιά των καὶ τῶν πολιτικῶν των δικαιωμάτων. Νομίζω ὅτι οὐδὲν δικαίωμα εἶχεν ὁ νομάρχης, ὅπως προβῇ εἰς τοιαύτην πρᾶξιν. Ἐπιθυμῶ δὲ νὰ μάθω, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχῃ γνῶσιν τοῦ ζητήματος τούτου καὶ, ἂν ἦναι ἀληθῆ τὰ καταγγελλόμενα, τί ἔπραξε.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ συνόλου εἰς βʹ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τῆς ἐμμέσου δημοτικῆς φορολογίας καὶ καταργήσεως τῶν δημοτικῶν εἰσφορῶν.

§22ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου ἔληξεν ἀπὸ χθές, καὶ προεκλήθη ἡ Βουλὴ εἰς ψηφοφορίαν.

§24ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὄχι, ὄχι.

§25Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τούτου.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκήρυξα τὴν συζήτησιν περατωμένην καὶ ἐκάλεσα τὴν Βουλὴν εἰς ψηφοφορίαν. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Οἰτύλου κ. Κουμουνδοῦρος ἠγέρθη τότε καὶ ἐπρότεινεν, ἵνα ἡ ψηφοφορία γείνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὅτε ὁ κ. Μεσσηνέζης ἐζήτησε νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ παραπεμφθῇ τοῦτο εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν. Ἡ Βουλὴ, ἐρωτηθεῖσα ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Μεσσηνέζη, ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν αὐτήν, καὶ κατὰ συνέπειαν ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου.

§27ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν ὑπάρχει βεβαίως καμμία πρόθεσις, οὐδὲ κακὴ πίστις’ ἀλλ’ ὁμολογῶ, ὅτι ὑμεῖς, κ. Πρόεδρε, ἐπροσέχετε εἰς τὸν κ. Κουμουνδοῦρον, ὅτε σᾶς ἐπρότεινεν ὀνομαστικὴν κλῆσιν· ἀλλὰ προηγουμένως ὁ ἀξιότιμος κ. Μεσσηνέζης σᾶς εἶχε ζητήσει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ φωνή του εἶναι χαμηλὴ, σεῖς δὲν τὸν εἴχετε ἴσως ἀκούσει. Τοσοῦτον δὲ εἶναι τοῦτο ἀληθὲς, ὥστε ὁ κ. Μεσσηνέζης κατήρχετο μάλιστα πρὸς τὸ βῆμα, ἵνα ὁμιλήσῃ, Ὡμίλησεν ἐπὶ τοῦ συνόλου καὶ κατόπιν (θόρυβος) ἐγένετο ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀναβολὴν, καὶ κατόπιν ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἐζήτησε τὸν λόγον, ὅτε ἐγένετο ἔνστασις μὴ ἀπαρτίας παρὰ τοῦ κ. Κουμουνδούρου. Ταῦτα εἶναι τὰ γενόμενα, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι καὶ σπουδαῖον τὸ ζήτημα αὐτό. Ὁ κ. Μεσσηνέζης εἶχε ζητήσει προτήτερα τὸν λόγον, ἀλλὰ δὲν τὸ ἀντελήφθητε.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ, σᾶς παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε, ὅτι καὶ τὴν ἀκοὴν καὶ τὴν ἀντίληψιν ἔχω πληρεστάτην.

§29Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ σημερινὰ πρακτικὰ ἐπεκυρώθησαν, ἑπομένως ἀποτελοῦσιν ἀλήθειαν ἀναμφισβήτητον διὰ τὴν Βουλήν. Ἐκ τῶν πρακτικῶν δὲ οὐδόλως ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ κ. Κουμουνδοῦρος ἐζήτησε τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαν ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου, διότι τὰ πρακτικὰ ἔχουσιν ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ, μετὰ ταῦτα, εἰσελθοῦσα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἐπελήφθη τῆς δευτέρας συζητήσεως, κατ’ ἄρθρον, τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταῤῥυθμίσεως τῆς ἐμμέσου δημοτικῆς φορολογίας καὶ καταργήσεως τῶν δημοτικῶν εἰσφορῶν», καὶ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 1–14 τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν. Ἐπὶ τοῦ συνόλου ὡμίλησαν εἷς τῶν Βουλευτῶν Ἄνδρου καὶ εἷς τῶν Βουλευτῶν Αἰγιαλείας· εἷς δὲ τῶν Βουλευτῶν Καλαβρύτων ὑπέβαλε τροπολογίας ἐπὶ διαφόρων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, αἵτινες ἐστάλησαν εἰς τύπωσιν. Εἷς τῶν Βουλευτῶν Πατρῶν ἐπίσης ὑπέβαλε τροπολογίας ἐπὶ διαφόρων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, αἵτινες ἐστάλησαν εἰς τύπωσιν. Εἷς τῶν Βουλευτῶν Αἰγιαλείας ἐπρότεινεν, ἵνα τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς νέαν εἰδικὴν ἐπιτροπήν. Ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης ἐγένετο ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ ψηφολέκτου κ. Π. Σάκκη. Ἐξήχθη δὲ μετὰ τὸ πέρας αὐτῆς, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν διὰ ψήφων 92 κατὰ 16 ἐπὶ 108 ψηφοφορησάντων, ὡς τὸ προσαρτώμενον ὧδε πρωτόκολλον ψηφοφορίας. Ὁ Πρόεδρος ἀνεκοίνωσε τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν. Εἷς τῶν Βουλευτῶν Οἰτύλου τότε προέβαλεν ἔνστασιν περὶ ἐλλείψεως ἀπαρτίας, ἀναγνωσθέντος δὲ τοῦ καταλόγου ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ κ. Λ. Πετιμεζᾶ, καὶ τῆς Βουλῆς μὴ εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ, ἐλύθη ἡ συνεδρίασις περὶ ὥραν 8½ μετὰ μεσημβρίαν.» Τὰ πρακτικὰ λοιπὸν ἀποδεικνύουσιν, ὅτι δὲν εἰσήλθομεν ποσῶς εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει σήμερον βεβαίως βλέπομεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐν ψηφοφορίᾳ, ἀλλ’ ἐκ τῶν πρακτικῶν δὲν ἀποδεικνύεται τοῦτο.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Κουμουνδοῦρον νὰ βεβαιώσῃ, ἂν ἐγὼ ἐζήτησα ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς δι’ ἀναστάσεως, αὐτὸς δὲ μοὶ εἶπε «παρακαλῶ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.»

§31ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅταν ἐτελείωσεν ὁ κ. Καΐρης τὴν ἀγόρευσίν του, ἐνόμισα ὅτι ἐκλείσατε τὴν συζήτησιν, μὴ βλέπων τὸν κ. Μεσσηνέζην ὅτι ἀνήρχετο τὸ βῆμα, ἵνα ἐξακολουθήσῃ τὴν συζήτησιν. Ἀφοῦ λοιπὸν ἐδώκατε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. Μεσσηνέζην νὰ ὁμιλήσῃ, ἡ συζήτησις δὲν εἶχε κλείσει. Ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι εἴπετε νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως, καὶ ἐγὼ σᾶς εἶπον δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κ. Μεσσηνέζης ὡμίλησε κατόπιν, τοῦτο σημαίνει, ὅτι δὲν εἶχε κλείσει ἡ συζήτησις.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶχον δικαίωμα νὰ ἀρνηθῶ εἰς τὸν κ. Μεσσηνέζην τὸν λόγον, διότι ὁ κ. Μεσσηνέζης εἶχε τὸ δικαίωμα εἰς πᾶσαν στιγμὴν νὰ προτείνῃ ἀναβολὴν τῆς ψηφοφορίας καὶ παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν. Ἐὰν ὁ κ. Μεσσηνέζης ἐπελαμβάνετο τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου, ἔστε βέβαιος, ὅτι, μὲ ὅλον τὸ σέβας, τὸ ὁποῖον ἔχω πρὸς τὸν κ. Μεσσηνέζην, ἤθελον τὸν ἐμποδίσει· ἀλλ’ ὁ κ. Μεσσηνέζης προειδοποίησεν, ὅτι προετίθετο νὰ ζητήσῃ ἀναβολήν.

§33ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν ἐπεξήγησιν; Ὅτι ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου δὲν εἶχε τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν, ἀπόδειξις εἶναι καὶ τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον συνέβη κατόπιν, ὅτε ἐγὼ προέβαλον τὴν ἔνστασιν περὶ ἀπαρτίας καὶ σεῖς μοὶ εἴπετε, «δὲν ἀφίνετε νὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ συνόλου;» Τοῦτο εἶναι ἀπόδειξις, ὅτι ὁ κ. Μεσσηνέζης ὡμίλησεν ἐπὶ τοῦ συνόλου καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῆς ἀναβολῆς.

§34Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κ. Μεσσηνέζης ἀπὸ τοῦ βήματος βεβαίως ὡμίλει ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου καὶ ὅλη ἡ Βουλὴ ἀντελήφθη, ὅτι ὁ κ. Μεσσηνέζης ἐζήτησε τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συνόλου. Ὁ κ. Μεσσηνέζης εἶναι παρὼν, καὶ δύναται νὰ μαρτυρήσῃ. Ἀφοῦ ὡμίλησεν ἐπὶ τοῦ συνόλου καὶ κατέκρινε τὸ νομοσχέδιον καθ’ ὅλας αὐτοῦ τὰς διατάξεις, εἶπεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀμελέτητον καὶ ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν, ἵνα μελετηθῇ καλλίτερον. Ἐγὼ δὲ, ἀγορεύοντος ἀκόμη τοῦ κ. Μεσσηνέζη ἐπὶ τοῦ συνόλου, ἐζήτησα τὸν λόγον, ὅτε μετὰ τὴν κατάπαυσιν τοῦ λόγου τοῦ κυρίου Μεσσηνέζη ὑμεῖς, κύριε Πρόεδρε, πράγματι ἠθελήσατε νὰ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν τὸ σύνολον· ἀλλ’ ὁ κ. Κουμουνδοῦρος, ἢ δὲν ἠξεύρω ποῖος ἄλλος, σᾶς εἶπεν ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ ψήφισις τῆς προτάσεως τοῦ κ. Μεσσηνέζη περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν...

§35ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Διαρκούσης τῆς ψηφοφορίας ἐζητήσατε τὸν λόγον.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τόσον εἶναι βέβαιον, ὅτι διαρκούσης τῆς ψηφοφορίας ἐζητήσατε τὸν λόγον, ὥστε σᾶς παρεκάλεσα νὰ λάβητε τὴν καλωσύνην νὰ ἔλθητε ἐδῶ, καὶ σᾶς εἶπον ὅτι «ἡ συζήτησις ἔληξε, κύριε Πετιμεζᾶ.»

§37ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πῶς λήγει ἡ συζήτησις; εἶναι κανεὶς ἄλλος τρόπος ἀπὸ τὸν ἀναγραφόμενον ἐν τῷ Κανονισμῷ;

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ τρόπος τῆς λήξεως τῆς συζητήσεως εἶναι, ὅταν ὁ Πρόεδρος ἀναγγείλῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἔληξεν ἡ συζήτησις.

§39ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἠρωτήσατε, κύριε Πρόεδρε, ἐμὲ, ἢ καὶ ἄλλον, ἂν ἔχῃ τὸν λόγον; Ὄχι. Τὰ πρακτικὰ δὲ ἀποδεικνύουσιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς λέγομεν. Τὰ πρακτικὰ λέγουσιν ὅτι, ἐνῷ ὁ κ. Μεσσηνέζης ὡμίλει ἐπὶ τοῦ συνόλου, ἐγένετο ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας. Ἰδοὺ τὰ πρακτικὰ τί λέγουσιν (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ μετὰ ταῦτα, εἰσελθοῦσα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἐπελήφθη τῆς δευτέρας συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τῆς ἐμμέσου δημοτικῆς φορολογίας κλπ. καὶ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 1–14 εἰς βʹ συζήτησιν κλπ. Εἷς τῶν Βουλευτῶν Πατρῶν ὑπέβαλε τροπολογίας ἐπὶ διαφόρων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, αἵτινες ἐστάλησαν εἰς τύπωσιν κλπ.»

§40ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ........

§41ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ ἐνόμιζον, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς Μεγαρίδος, ὡς ὡμίλησε, πράγματι ἤθελεν εὕρει ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἀντίθετα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐγὼ εἶπον· ἀλλ’ ὑπεστήριξε δι’ ὅσων ἀνέγνωσεν ἀκριβῶς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ εἶπον· διότι ἰδοὺ τί ἀνέγνωσεν ὁ κ. Βουλευτὴς Μεγαρίδος: «... Ἐπὶ τοῦ συνόλου ὡμίλησαν εἷς τῶν Βουλευτῶν Ἄνδρου καὶ εἷς τῶν Βουλευτῶν Αἰγιαλείας.» Ἄρα ὁ κ. Μεσσηνέζης ὡμίλησεν ἐπὶ τοῦ συνόλου καὶ ἐπρότεινε τὴν ἀναβολήν· ἄρα δὲν ἐπερατώθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου.

§42ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀποφαίνεται δι’ ἀποφάσεων. Σεῖς, κύριε Πρόεδρε, ἀπηγγείλατε τοιαύτην ἀπόφασιν;

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ, ὑμεῖς δὲν ἦσθε ἐδῶ χθὲς τὴν ὥραν ἐκείνην.

§44ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἤμην ἐδῶ, διὰ τοῦτο θεωρῶ τὰ πρακτικὰ ἀληθέστερα πάσης ἑτέρας βεβαιώσεως. Δὲν ἠξεύρω τί λέγουσι τὰ ἐστενογραφημένα. Τὰ ἐπίσημα ὅμως πρακτικὰ, τὰ ἐπικυρωθέντα σήμερον, ἀποδεικνύουσιν ἀνακριβὲς τὸ παρ’ ὑμῶν λεγόμενον. (Ἀναγινώσκει ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν). Δύνασθε νὰ εἴπητε σήμερον, μετὰ τὰ ἐπίσημα αὐτὰ πρακτικὰ, ὅτι ὑπῆρξεν ἀπόφασις, ὅτι ἐκηρύχθη ἡ λῆξις τῆς συζητήσεως; Δὲν δικαιοῦσθε νὰ ἀναπληρώσητε ὑμεῖς τὰ πρακτικὰ.

§45ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὰ πρακτικὰ, ἐὰν ἀνεγινώσκοντο ὁλόκληρα, ἤθελεν ἀποδειχθῆ ὅτι λέγουσιν ἀκριβῶς τοῦτο, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Βουλευτὴς ὅτι δὲν λέγουσιν. Ἀλλ’ ἐφρόντισεν ὁ κ. Βουλευτὴς Καλαβρύτων νὰ σταθῇ εἰς τὸ τέλος τῆς παραγράφου καὶ νὰ μὴ ἀναγνώσῃ ἐκεῖνο ἀκριβῶς τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὴν περάτωσιν τῆς συζητήσεως. Ὁ κ. Βουλευτὴς Καλαβρύτων ἀνέγνωσε τὰ ἑπόμενα (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ μετὰ ταῦτα, εἰσελθοῦσα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἐπελήφθη τῆς δευτέρας συζητήσεως κατ’ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τῆς ἐμμέσου δημοτικῆς φορολογίας καὶ καταργήσεως τῶν δημοτικῶν εἰσφορῶν, καὶ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 1–14 τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν... Εἷς τῶν Βουλευτῶν Πατρῶν ἐπίσης ὑπέβαλε τροπολογίας ἐπὶ διαφόρων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, αἵτινες ἐστάλησαν εἰς τύπωσιν.» Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ τὸ ἑξῆς ἐν τῷ μεταξὺ: «Ἐπὶ τοῦ συνόλου ὡμίλησαν εἷς τῶν Βουλευτῶν Ἄνδρου καὶ εἷς τῶν Βουλευτῶν Αἰγιαλείας· εἷς δὲ τῶν Βουλευτῶν Καλαβρύτων ὑπέβαλε τροπολογίας ἐπὶ διαφόρων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, αἵτινες ἐστάλησαν εἰς τύπωσιν, ἔχουσι δ’ ὡς ἑξῆς... Εἷς τῶν Βουλευτῶν Πατρῶν ἐπίσης ὑπέβαλε τροπολογίας ἐπὶ διαφόρων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου. Εἷς τῶν Βουλευτῶν Αἰγιαλείας ἐπρότεινεν, ἵνα τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς νέαν εἰδικὴν ἐπιτροπήν». Καὶ προέθημεν ἐπὶ τούτοις εἰς ψηφοφορίαν. Ἔληξεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου· ἐψηφίσαμεν ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ παραπομπῆς εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν καὶ ὑπελείπετο ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ συνόλου, ὅτε ἐγένετο ἔνστασις ἀπαρτίας, ὅπως ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Βουλευτὴς Οἰτύλου. Παρεκαλέσαμεν τότε αὐτὸν, ἀντὶ τῆς ἀναγνώσεως τοῦ καταλόγου περὶ ἀπαρτίας, νὰ ἀνεγινώσκετο ὁ κατάλογος διὰ τὴν ψηφοφορίαν· ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι προετίμα νὰ γείνῃ ἀνάγνωσις ἁπλῶς τοῦ καταλόγου. Ἐννοεῖται δὲ, ὅτι ὑπεχωρήσαμεν, διότι εἶχε δικαίωμα νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τοῦτο. Εἶναι ἄρα καταφανὲς, ὅτι, ληξάσης τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ συνόλου, προεβαίνομεν εἰς ψηφοφορίαν, καθ’ ἧς προετάθη πρότασις περὶ ἀναβολῆς, ἐπέκειτο δὲ ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ συνόλου, ὅτε γενομένη ἡ ἔνστασις περὶ ἀπαρτίας ἐματαίωσεν αὐτήν.

§46ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§47ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀναγνώσατε εἰς τὴν δευτέραν σελίδα. Ἔληξεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου. Κατόπιν ὁ κ. Μεσσηνέζης ἔκαμε τὴν ὁριστικὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς.

§48ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δύο φορὰς ὡμίλησεν ὁ κ. Μεσσηνέζης; Ἅπαξ ὡμίλησε.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι καὶ σεῖς ἐζητήσατε νὰ μὴ προβῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν, διότι, εἴπετε, ὑπεβλήθησαν τροπολογίαι καὶ καλὸν εἶναι νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία, ἵνα τυπωθῶσιν αἱ τροπολογίαι.

§50ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ἐγὼ ὑπεστήριξα τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μεσσηνέζη, ὅτι πρέπει τὸ νομοσχέδιον νὰ παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπήν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ λέγουσιν, (ἀναγινώσκει). «ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὀφείλω καὶ ἐγὼ νὰ ζητήσω νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψηφοφορία, διότι ὑπεβλήθησαν τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ μελετηθῶσι».

§52ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοὶ φαίνεται ὅτι πρόκειται περὶ ἁπλοῦ μὲν, πλὴν οὐσιωδεστάτου τύπου, τὸν ὁποῖον θέλετε νὰ παραβῆτε, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι ἡ πλειοψηφία θὰ προβῇ εἰς ἀδίκημα. Ἐὰν, κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ, ἐναντίον τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν αὐτῆς, ὅτι σεῖς ἀπηγγείλατε τὸ πέρας τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ συνόλου, τότε πράττει ἀδίκημα κατὰ τῶν θεσμῶν τοῦ Κράτους (Θόρυβος). Ἐὰν τοιαύτη παράβασις τῶν τύπων καθιερωθῇ, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ Βουλή· διότι ἡ πλειοψηφία δύναται νὰ διαστρέφῃ καὶ τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τῶν νόμων. Φροντίσατε νὰ διατηρήσητε τοὺς τύπους, διότι ἄνευ τῶν τύπων, ἄνευ δικονομίας, οὐσιαστικὸν δίκαιον δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ. Εὐλαβήθητε λοιπὸν τὰ πρακτικὰ περισσότερον τῆς βεβαιώσεως τοῦ κ. Προέδρου. Τὰ πρακτικὰ εἶναι ὁ ὁδηγὸς τῶν δικαστηρίων, τῶν μελλόντων νὰ δικάσωσι. Πρόκειται λοιπὸν περὶ ἑνὸς τύπου, ἐπουσιωδεστάτου μὲν κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν, οὐσιωδεστάτου ὅμως εἰς τὸ μέλλον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος φαίνεται συνταγματικώτερος, νὰ περιφρουρήσῃ τὸ Σύνταγμα διὰ τῆς ὑποχωρήσεως.

§53ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν συμφωνῶ, ὅτι πρόκειται περὶ τύπου· πρόκειται τοὐναντίον περὶ οὐσίας, διότι εἶναι οὐσία τὸ πρόβλημα, ἂν θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις τοῦ συνόλου ἢ ὄχι, ἂν ἔχῃ κλείσει ἡ συζήτησις καὶ πρόκειται μόνον περὶ ψηφοφορίας, ἢ ἂν ὑφίσταται ἡ συζήτησις. Ἐκ τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν αὐτῶν φαίνεται ὅτι ἡ συζήτησις δὲν ἔχει κλείσει, ὄχι μόνον διότι τὰ πρακτικὰ δὲν ἀναφέρουσιν ὅτι ὁ Πρόεδρος ἐκήρυξε περατωμένην τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ καὶ διότι βεβαιοῦσιν ὅτι ἐξηκολούθουν νὰ ὑποβάλλωσι προτάσεις καὶ τροπολογίας πολλοὶ Βουλευταί, καὶ ὅτι πρὶν ἢ ἐπ’ αὐτῶν γείνῃ κἂν λόγος, προυτάθη ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως. Ἰδοὺ δὲ τί σημειοῦσι τὰ πρακτικά. Ἀναγινώσκω ὁλόκληρον τὴν παράγραφον τὴν τελευταίαν καὶ τὴν προτελευταίαν ἀκόμη, διότι ἐκ τοῦ συνόλου αὐτῶν θὰ φανῇ ὅτι ἐξηκολούθει ἡ συζήτησις τοῦ συνόλου, καθ’ ἣν ὑπεβάλλοντο παρὰ δύο Βουλευτῶν τροπολογίαι, ἐνῷ δὲ ὑπεβάλλοντο αὗται, ὁ ἀξιότιμος ἐξ Οἰτύλου Βουλευτὴς ἐπρότεινε τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλή, μετὰ ταῦτα, εἰσελθοῦσα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἐπελήφθη τῆς δευτέρας συζητήσεως, κατ’ ἄρθρον, τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταῤῥυθμίσεως τῆς ἐμμέσου δημοτικῆς φορολογίας καὶ καταργήσεως τῶν δημοτικῶν εἰσφορῶν», καὶ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 1–14 τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν συζήτησιν. Ἐπὶ τοῦ συνόλου ὡμίλησαν εἷς τῶν Βουλευτῶν Ἄνδρου καὶ εἷς τῶν Βουλευτῶν Αἰγιαλείας· εἷς δὲ τῶν Βουλευτῶν Καλαβρύτων ὑπέβαλε τροπολογίας ἐπὶ διαφόρων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, αἵτινες ἐστάλησαν εἰς τύπωσιν. «Εἷς τῶν Βουλευτῶν Πατρῶν ἐπίσης ὑπέβαλε τροπολογίας ἐπὶ διαφόρων ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου, αἵτινες ἐστάλησαν εἰς τύπωσιν. «Εἷς τῶν Βουλευτῶν Αἰγιαλείας ἐπρότεινεν, ἵνα τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς νέαν εἰδικὴν ἐπιτροπήν. Ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης ἐγένετο ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ ψηφολέκτου κ. Π. Σάκκη. Ἐξήχθη δὲ μετὰ τὸ πέρας αὐτῆς, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν διὰ ψήφων 92 κατὰ 16 ἐπὶ 108 ψηφοφορησάντων, ὡς τὸ προσαρτώμενον ὧδε πρωτόκολλον ψηφοφορίας... «Ὁ Πρόεδρος ἀνεκοίνωσε τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν.» Ποῖον ἀποτέλεσμα; ὅτι ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασις περὶ παραπομπῆς εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν. Οὐδὲν ἕτερον ἐγένετο. Ἡ βεβαίωσις τοῦ κ. Προέδρου εἶναι βεβαίως πάσης πίστεως ἀξία, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὴν Βουλήν, ἐὰν δὲν ἀναφέρηται ἐν τοῖς πρακτικοῖς. Τῆς ἀτομικῆς αὐτοῦ ἀντιλήψεως ἐπικρατέστερον εἶναι τὸ κείμενον τῶν πρακτικῶν, τὸ τὰ γεγονότα διὰ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Προέδρου εἰκονίζον.

§54ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Νομίζω, ὅτι οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει, ὅπως ἐπιμένωμεν ἐξ ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων εἰς τὸ ἂν ἦναι κεκλεισμένη ἡ συζήτησις ἢ δὲν ἦναι, διότι δυνάμεθα ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας νὰ λάβωμεν τὸν λόγον, ὅπως δικαιολογήσωμεν τὴν ψῆφόν μας, καὶ νὰ ὁμιλήσωμεν ἐν ἐκτάσει. Ὥστε δὲν πρέπει νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι ὑπάρχει σκοπὸς παρελκύσεως τῆς συζητήσεως. Ἐγὼ ἤθελον σᾶς παρακαλέσει, κύριε Πρόεδρε, πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαπυλίων τελῶν, νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἀθηνῶν κτηματιῶν. Ἔλαβον ἐπιστολὴν παρὰ τοῦ προέδρου τοῦ Συλλόγου τῶν κτηματιῶν ἀξιοτίμου κ. Βακαλοπούλου, πρώην συναδέλφου μας, καὶ παροτρύνσεις πλείστων κτηματιῶν, ὅπως ἀναγνώσω εἰς τὴν Βουλὴν μέρος τῆς ἀναφορᾶς, ἐξ ἧς ἀποδεικνύεται, ὅτι οἱ κάτοικοι Ἀθηνῶν, ἰδίως δὲ οἱ κτηματίαι, κατ’ οὐδένα λόγον ἐννοοῦσι ν’ ἀπολαύσωσι τοῦ εὐεργετήματος, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λέγει, ὅτι θὰ ἐπιδαψιλεύσῃ εἰς τὰς πόλεις Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς διὰ τῆς φορολογίας τοῦ σίτου κατὰ 50% καὶ τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐπιτηδευμάτων κατὰ 20%. Οὐδεὶς βεβαίως θὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ κατάργησις τῶν διαπυλίων εἶναι κακή, ὡς οὐδεὶς δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ κατάργησις τῶν τελωνείων εἶναι κακή, ἀλλ’ ἡ ἀντικατάστασις τῶν διαπυλίων εἶναι ἀτυχὴς, καὶ διά τινας τοῦ λαοῦ τάξεις εἶναι καὶ ἀπάνθρωπος. Ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς κρίσιν οἰκονομικὴν, ἐνῷ ἀπό τινων ἐπαρχιῶν λαμβάνομεν πληροφορίας, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αἰσθάνονται τοὺς νυγμοὺς τῆς πείνης, ἡμεῖς εἰς ἀπάντησιν ἐπιβάλλομεν αὐτοῖς νέους φόρους! Φωνάζουσιν οἱ συμπολῖταί μας, ὅτι στεροῦνται τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου, ὅτι πεινῶσι, καὶ ἡμεῖς, προτείνει ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀπαντήσωμεν, ὅτι ἐπιβάλλομεν φόρον εἰς τὸν ἄρτον! Ἀφοῦ στεροῦνται καὶ πεινῶσι, θὰ τοῖς ἐπιβάλωμεν νὰ πληρώσωσι τὸ ψωμὶ ἀκριβότερον κατὰ πέντε ἢ δέκα λεπτὰ τὴν ὀκᾶν; αὐτὸ εἶναι ἀπάνθρωπον! Πρὸς δὲ θὰ ἀναγκάσωμεν τοὺς κτηματίας καὶ ἐπιτηδευματίας Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Πατρῶν, Σύρου, Πύργου καὶ τῶν λοιπῶν πόλεων τῆς Ἑλλάδος νὰ πληρώσωσιν αὔξησιν τῶν ὑπερόγκων καὶ δυσβαστάκτων φόρων οἰκοδομῶν καὶ ἐπιτηδευμάτων κατὰ 20%! Ἡ φορολογία ἡ ἐπιβαλλομένη πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν διαπυλίων εἶναι μεγίστη, εἶναι ἀπηνὴς, καὶ ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν θὰ ἀποδεχθῇ τροπολογίας, αἵτινες θὰ μετριάζωσι τὸ ἀπηνὲς διὰ τῆς τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἐπιβαλλομένης φορολογίας. Ἤδη ἀρκοῦμαι εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἀναφορᾶς, φερούσης πολλὰς ἑκατοντάδας ὑπογραφῶν τῶν ἀρίστων κτηματιῶν τῆς πρωτευούσης (ἀναγινώσκει): «Πρὸς τὴν Σ. Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων. «Ἐν Ἀθήναις ὑπάρχουσι περὶ τὰς 12 χιλιάδες οἰκοδομῶν, ἐξ ὧν αἱ 11 χιλιάδες εἶναι βεβαρημέναι δι’ ὑποθηκῶν, εἴτε διότι διὰ δανείων αἱ πλεῖσται ἀπ’ ἀρχῆς ᾠκοδομήθησαν, εἴτε διότι ἕνεκα ἐσφαλμένων ὑπολογισμῶν τῶν μηχανικῶν διὰ δανείων ἐπερατώθησαν· περὶ τούτου δύναται νὰ πεισθῇ πᾶς τις ἐκ τῶν βιβλίων τῶν ὑποθηκῶν. «Οἱ φόροι τῶν οἰκοδομῶν ἐντὸς δεκαετίας ἐτριπλασιάσθησαν, ὁ δὲ ἀμφιβάλλων δύναται νὰ παραβάλῃ τὰς ἀνὰ χεῖρας τῶν ἰδιοκτητῶν περὶ πληρωμῆς ἀποδείξεις τῶν πρὸ δεκαετίας φόρων μὲ τὰς σημερινάς. «Ἕνεκα τῶν ἀλλεπαλλήλων ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων καὶ τῆς ἐπελθούσης οἰκονομικῆς κρίσεως, οἱ μὲν τῶν κατοίκων τῶν Ἀθηνῶν, μὴ δυνάμενοι νὰ ζήσωσι, καταλιπόντες τὴν πόλιν, ἀνεχώρησαν εἰς τὰς ἐπαρχίας των, οἱ δὲ ἐναπομείναντες ζῶσιν ἐν ἀγωνίᾳ καὶ στενοχωρίᾳ, διότι αἱ μὲν δαπάναι τοῦ βίου ἐδιπλασιάσθησαν, τὰ δὲ ἔσοδα, καὶ ἰδίως τὰ ἐκ τῶν οἰκοδομῶν, ἐπαισθητῶς ἠλαττώθησαν, πολλαὶ δὲ τῶν οἰκοδομῶν ἢ μένουσιν ἀνοικίαστοι, ἢ δὲν πληρόνουσιν οἱ ἐνοικιασταὶ τὰ ἐνοίκια· τοῦτο τοὐλάχιστον μαρτυροῦσιν αἱ κατὰ πεντηκοντάδα συζητούμεναι καθ’ ἑβδομάδα περὶ ἐξώσεως αἰτήσεις τῶν κυρίων τῶν οἰκοδομῶν ἐνώπιον τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, καὶ αἱ καθ’ ἑβδομάδα πτωχεύσεις· ἐνῷ δὲ οἱ κύριοι τῶν οἰκοδομῶν ἔχουσιν ἀνάγκην, ἂν οὐχὶ ἐλαττώσεως τῶν φόρων, τοὐλάχιστον παραμυθίας καὶ κυβερνητικῆς προνοίας ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων, οἵτινες πρέπει νὰ εἰσπράττωνται κατὰ τριμηνίαν, ἡ Κυβέρνησις, ἀγνοοῦσα, ὡς φαίνεται, τὴν ἀληθῆ τῶν πραγμάτων κατάστασιν, ἐπαγγέλλεται τὴν ὑποβολὴν νομοσχεδίου εἰς τὴν Βουλήν, δι’ οὗ πρόκειται ν’ αὐξήσῃ τοὺς φόρους τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐπιτηδευμάτων κατὰ δύο δεκατημόρια, ἤτοι 20%. «Προσέτι καὶ ὁ ἐπιβληθησόμενος φόρος ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων εἶναι ἄδικος, καθόσον τὰ οἰκονομικὰ τῶν ἐπιτηδευματιῶν διατελοῦσιν ἐν οἰκτρᾷ καταστάσει, ἕνεκα τῆς ὑπαρχούσης ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ συναλλάγματος καὶ ὅλων τῶν χρειωδῶν τοῦ βίου. «Διὰ ταῦτα παρακαλοῦμεν τὴν Σεβαστὴν Βουλὴν νὰ μὴ ψηφίσῃ τὰ ἐν λόγῳ φορολογικὰ νομοσχέδια, ἢ νὰ τροποποιήσῃ ταῦτα ἐπὶ τὸ δικαιότερον. «Εὐπειθέστατοι ἰδιοκτῆται οἰκιῶν καὶ οἰκοπέδων καὶ ἐπιτηδευματίαι. «Βακαλόπουλος, Κουκούλης, Σ. Μόσχου, Σκλέπας, Φραγκίστας, Δευτεραῖος, Φ. Γ. Φωτόπουλος, Ἐμ. Βούλγαρης, Ν. Στεργίου, Ν. Στεφάνου, Ν. Ἠλιόπουλος, Α. Μιχαλόπουλος, Δ. Μάνεσης, Ἔσλεν κλπ.» (Ἕπονται 800 ὑπογραφαί).

§55ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν, κύριε Πρόεδρε, παρ’ ἐλπίδα ψηφισθῇ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸν συνταχθέντα φορολογικὸν κατάλογον τῶν οἰκοδομῶν, ἐν τῷ ὁποίῳ θέλει ἴδει, ὅτι οἰκία μεγάλη ἑνὸς τῶν κ. κ. Βουλευτῶν τῆς πλευρᾶς ἐκείνης (δεικνύει τὴν δεξιὰν) σημειοῦται ὅτι φέρει εἰσόδημα 7,200 δραχμῶν κατ’ ἔτος, παραπλεύρως δὲ αὐτῆς οἰκία μικροτέρα σημειοῦται ὅτι φέρει εἰσόδημα εἴκοσι χιλιάδων δραχμῶν κατ’ ἔτος. Ἀνέφερα τὸ παράδειγμα τοῦτο, ἵνα φροντίσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ λάβῃ πληροφορίας περὶ τῆς φορολογίας τῶν οἰκιῶν καὶ ἄλλων Βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως, περὶ τῶν ὁποίων καὶ ἐγὼ ἐζήτησα νὰ μοὶ φέρωσι πληροφορίας, καὶ πεισθῇ ὅτι οἱ μέλλοντες νὰ ὑπερψηφίσωσι τοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ τοῦδε εἰσιν ἀπηλλαγμένα διὰ μίαν πενταετίαν τῶν ἤδη ἐπιβαλλομένων φόρων διὰ παρανόμων πράξεων τῶν ὑπαλλήλων τῆς Κυβερνήσεως, καὶ οὕτως οἱ φόροι θὰ βαρύνωσι τοὺς ἀντιθέτους αὐτῆς καὶ τὸν ἀπροστάτευτον λαόν.

§56Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὑπέβαλον χθὲς τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἐσκόπει ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ κ. Ζυγομαλᾶς. Ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον, ἐπιβάλλει ὅλα τὰ νέα βάρη εἰς μίαν μόνον τάξιν πολιτῶν, εἰς τοὺς ἔχοντας οἰκοδομὰς καὶ τοὺς μετερχομένους ἐπιτήδευμά τι, ἐνῷ διὰ τῆς καταργήσεως τῶν διαπυλίων ὠφελεῖται ὁλόκληρος ὁ ἑλληνικὸς λαὸς, καὶ ἑπομένως ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ ἔπρεπε νὰ ἐπιβληθῇ τὸ βάρος, τὸ εἰς ἀντικατάστασιν τῶν διαπυλίων τιθέμενον. Ταῦτα ἀνέπτυξα ἐν τῇ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ὁμιλίᾳ μου, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶπον προσέτι, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἀφαιρεῖται ἡ διαχείρισις ἀπὸ τοὺς δήμους καὶ καταστρέφεται πᾶσα ἡ αὐτοτέλεια αὐτῶν. Διὰ τῆς τροπολογίας μου δὲν ἀντιτάσσομαι εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ἐσωτερικῶν διαπυλίων, οὐδ’ εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου εἴσπραξιν τῶν μὴ καταργουμένων διαπυλίων, τῶν ἐξωτερικῶν, στέργω δὲ νὰ προστεθῇ καὶ φόρος 2½ δεκατημορίων ἐπὶ τοῦ φόρου τοῦ σίτου, ἀλλὰ ζητῶ, ἵνα ὅλα τὰ ποσὰ ταῦτα, εἰσπραττόμενα ἀπὸ τὸ Δημόσιον, ἀποδίδωνται εἰς τοὺς δήμους. Περιπλέον εἶπον, ὅτι, ἂν νομίζῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν μέτρα περὶ βελτιώσεως τῆς οἰκονομικῆς τῶν δήμων καταστάσεως, τότε ἂς ἐπιβάλωμεν ἕνα φόρον, ἀλλὰ φόρον, ὁ ὁποῖος νὰ ἐπιβαρύνῃ ἐξ ἴσου ὅλους τοὺς κατοίκους τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, ὅπως βαρύνουσιν αὐτοὺς καὶ τὰ καταργηθησόμενα διαπύλια. Εἶπον λοιπὸν, ὅτι πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν διαπυλίων πρέπει νὰ ἐπιβάλωμεν ἓν ποσοστὸν ἐπὶ ὅλων τῶν ὑπαρχόντων φόρων, δηλ. 4%, καὶ ἐκ τοῦ ποσοῦ τοῦ εἰσπραχθησομένου ν’ ἀποζημιωθῶσιν οὐ μόνον οἱ δῆμοι, ἀπὸ τῶν ὁποίων ἀφαιροῦνται ἤδη τὰ διαπύλια, ἀλλὰ καὶ πάντες οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι μὲν ἤδη διαπύλια, ζημιοῦνται ὅμως διὰ τῆς καταργήσεως αὐτῶν, διότι ἔχουσι καὶ αὐτοὶ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλλωσι διαπύλια, οὗτινος στεροῦνται. Ἐὰν τὸ νομοσχέδιον τροποποιηθῇ συμφώνως πρὸς τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας, τότε καὶ ἐγὼ θὰ ψηφίσω ὑπὲρ αὐτοῦ, ἄλλως εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ τὸ καταψηφίσω.

§57ΣΚΟΥΖΕΣ. Κατ’ ἀρχὴν εἶμαι καὶ ἐγὼ, ὡς πάντες οἱ συνάδελφοι, ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, οὐχὶ τῆς καταργήσεως τῶν διαπυλίων, ὡς πομπωδῶς ἐκλήθη ἡ προκειμένη μεταβολὴ τῆς φορολογίας, ἀλλὰ ὑπὲρ τῆς μεταβολῆς τοῦ τρόπου τῆς εἰσπράξεως, τὴν ὁποίαν μεταβολὴν ἐλέχθη ὅτι ἐπιδιώκει τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Ἡ εἴσπραξις τῶν δικαιωμάτων τῶν δήμων γίνεται μέχρι τοῦδε δι’ ἐνοικιάσεως, τρόπου, ὁ ὁποῖος παρεῖχεν ἀφορμὰς εἰς καταπιέσεις, καὶ ὡς ἐκ τούτου πάντες εἴμεθα σύμφωνοι νὰ ἐπέλθῃ ἡ ζητουμένη μεταβολή, ἀλλ’ ὅπως εἶναι συντεταγμένον τὸ νομοσχέδιον, οὐδεὶς δύναται ἐν πεποιθήσει ν’ ἀποφανθῇ, ὅτι πρόκειται περὶ μεταβολῆς τοῦ τρόπου τῆς εἰσπράξεως. Κατ’ ἐμὲ, περὶ οὐδενὸς ἄλλου πρόκειται ἢ περὶ αὐξήσεως τῶν φόρων, πρᾶγμα ὅπερ δὲν θὰ ἐτόλμα ἡ Κυβέρνησις φανερῶς νὰ προτείνῃ, καὶ κρύπτει αὐτὴν ὑπὸ τὸν δημοφιλῆ τίτλον καταργήσεως τῶν διαπυλίων. Πρῶτον καταργοῦνται, καθὰ ὁρίζει τὸ νομοσχέδιον, τὰ ἐσωτερικὰ διαπύλια, μένουσι δὲ ἰσχύοντα τὰ διαπύλια τὰ ἐπὶ τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων ἐπιβαλλόμενα. Ἀλλ’ ἐξ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ὁρίζονται τὰ περὶ τούτου, ἀποδεικνύεται ὅτι περὶ αὐξήσεως φόρων πρόκειται. Βλέπετε δὲ, ὅτι, ἐνῷ ἡ ὑφισταμένη φορολογία ποικίλλει ἀπὸ 1½ ἕως 2%, καὶ μόνον δι’ ὀλίγους δήμους εἶναι 2½%, ἤδη γίνεται δι’ ὅλους τοὺς δήμους 2½%. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε πρό τινων ἡμερῶν, ἀπαντῶν πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴν, ὅτι οἱ δῆμοι οἱ ὁποῖοι πληρόνουν τὸ 2½%, ἂν καὶ ὀλίγιστοι τὸν ἀριθμὸν, πληρόνουσι τὸ μεγαλείτερον ποσὸν τῶν φόρων. Τοῦτο νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβὲς, διότι κατὰ τοὺς πίνακας, οἱ ὁποῖοι μᾶς ὑπεβλήθησαν, ἐπὶ ὁλικοῦ ποσοῦ δραχ. 5,335,908, εἰσπραττομένων ἐξ ἐμμέσων φόρων παρ’ ὅλων τῶν δήμων, οἱ 34 δῆμοι, οἵτινες πληρόνουσι τὸ ὕψιστον ποσοστὸν τοῦ 2½%, εἰσπράττουσι δραχ. 2,229,811, ὅ ἐστὶ πολὺ ἔλασσον τοῦ ἡμίσεως, οἱ δὲ λοιποὶ δῆμοι, οἱ ὁποῖοι εἰσπράττουσι περὶ τὰ 3 ἑκατομμύρια, γνωρίζετε εἰς ποῖον ποσοστὸν ὑποβάλλονται; ὑποβάλλονται εἰς φόρον ἀπὸ 0,85% μέχρις 1%, καὶ 1½%. Καὶ ἠξεύρετε τίνες εἶναι οἱ δῆμοι οἱ ἔχοντες τόσον μικρὰ ποσοστὰ φόρων; Εἶναι ὁ δῆμος Πειραιῶς, ὅστις ἐπὶ εἰσπράξεως δραχ. 601,000 ἔχει φόρον 0,85 ἕως 2%. Σημειώσατε δὲ, ὅτι τὸ ἐλάχιστον ποσοστὸν τῶν 0,85 ἐπιβάλλεται ἐπὶ τῶν ἀποικιακῶν, ἤτοι ἐπὶ τῆς ζαχάρεως, καφὲ, ὀρύζης, μπακαλλιάρου καὶ λοιπῶν τοιούτων εἰδῶν, ἀπὸ τὰ ὁποῖα εἰσπράττει τὰ ⅗, ἂν οὐχὶ καὶ τὰ ⅘ τῶν ὅλων εἰσοδημάτων του· ἠναγκάσθη δὲ ὁ δῆμος Πειραιῶς, ἕνεκα τοῦ γινομένου πρὸς αὐτὸν συναγωνισμοῦ ἄλλων δήμων, νὰ ἐκπέσῃ τὸν ἐπὶ τούτων δασμόν. Εἶναι ὡσαύτως ὁ δῆμος Πατρῶν, ὁ ὁποῖος εἰσπράττει δραχ. 338,600, ἐνῷ ἔχει μόνον 1 καὶ 2%, ὁ δῆμος Λαυρεωτικῆς, ὅστις ἔχει εἴσπραξιν δραχ. 84,000 μὲ φόρον μόνον 2%, ὁ δῆμος Τριπόλεως, ὅστις εἰσπράττει δραχ. 121,000 μὲ φόρον μόνον 2%, ὁ δῆμος Καλαμῶν, ὁ ὁποῖος εἰσπράττει δραχ. 125,000 μὲ μόνον 1½% φόρον. Ὥστε βλέπετε, ὅτι εἶναι περισσότεροι δῆμοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰσπράξεις 3 ἑκατομμυρίων καὶ εἶχον τῷ ὄντι φορολογίαν μικροτέραν τῶν 2½%, ποικίλλουσαν ἀπὸ 0,85 ἕως 1 καὶ 1½%. Ὥστε ἰδοὺ, ὅτι ἐξ ἑνὸς μόνον σημείου τοῦ νομοσχεδίου ἐπέρχεται αὔξησις φόρου. Ἐὰν λοιπὸν διὰ τοῦ νομοσχεδίου πρόκηται νὰ γείνῃ ἀντικατάστασις τρόπου εἰσπράξεως, θὰ ἦτο εὔλογον νὰ γείνῃ ἐπιβολὴ φόρου τοσούτου, ὥστε νὰ ἐξισῶται πρὸς τοὺς πρότερον ὑπάρχοντας καὶ ὑφισταμένους. Διὰ τοῦ δευτέρου ἄρθρου ἐπιβάλλεται αὔξησις τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σίτου κατὰ 50%. Ὁ φόρος οὗτος βεβαίως ἔδοσεν ἀφορμὴν εἰς ἀντιῤῥήσεις, διότι ἐπιβαρύνει τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου, τὴν τροφὴν τῶν πολλῶν, ἀλλὰ ἔχει δικαιολογίαν, διότι πρόκειται νὰ ἐνθαῤῥυνθῇ ἡ ἐγχώριος παραγωγή, διὰ τῆς ὁποίας καὶ χεῖρες θὰ ἀσχοληθῶσι, καὶ χρυσὸς δὲν θὰ ἐξέρχηται, ὅσος χρειάζεται πρὸς ἀγορὰν ξενικοῦ σίτου, ἐπιβαρύνει δὲ ἐξ ἴσου τοὺς κατοίκους ὅλου τοῦ Κράτους. Ἑπομένως καὶ αὐτὸν τὸν φόρον ἀποδέχομαι ὡς φόρον καταναλώσεως. Ἀλλὰ τὸ τρίτον ἄρθρον προτείνει αὔξησιν τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐπιτηδευμάτων. Ποίαν σχέσιν ἔχει ὁ φόρος τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐπιτηδευμάτων, φόρος κατ’ ἐξοχὴν ἄμεσος, μὲ τὸν ἀντικαθιστάμενον ἔμμεσον φόρον; Ἔμμεσος φόρος εἶναι ὁ καταργούμενος, ἑπομένως δι’ ἐμμέσου φορολογίας θὰ ἦτο λογικώτερον νὰ εἰσπραχθῇ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐλλείπει. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀντέκρουσε τὸν ἐξ Ἄρτης συνάδελφον, εἰπὼν ὅτι ἡ δυσκολία τῆς διανομῆς τῶν ἐκ τοῦ σίτου εἰσπραττομένων εἰς τοὺς δήμους ἠνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν νὰ προτιμήσῃ, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ φόρου αὐτοῦ, τὴν ἐπιβολὴν φόρου ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν καὶ ἐπιτηδευμάτων. Ἀλλὰ νομίζετε ὅτι λέγεται σύστημα τοῦτο, εἰς πᾶσαν δυσκολίαν, ἡ ὁποία παρουσιάζεται, νὰ κόπτῃ τις τὸν γόρδιον δεσμόν, διὰ νὰ λύῃ αὐτόν; Ἀλλὰ μήπως καὶ κατὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν παρουσιάζεται ἡ ἰδία δυσκολία; Καὶ δὲν ἔχομεν τὰ ἄρθρα 5, 6 καὶ τὸ ἄρθρον 7, τὸ ὁποῖον προβλέπει περὶ ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ κάμῃ λογιστικὴν ἐργασίαν, ἵνα ἐπιφέρῃ ἀναλογικὴν διανομὴν τῶν εἰσπραττομένων καὶ ἀποδιδομένων εἰσοδημάτων εἰς ἕκαστον δῆμον; Ἑπομένως αὐτὴ ἡ ἐργασία ἠδύνατο νὰ γείνῃ, ἵνα διανεμηθῇ ὁ ἐκ τοῦ σίτου εἰσπραττόμενος φόρος εἰς ἕκαστον δῆμον, ἀναλόγως τῶν προηγουμένων εἰσοδημάτων του. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἕκαστος βεβαίως φροντίζει καὶ διὰ τὸν δῆμον, περὶ τοῦ ὁποίου ἰδιαιτέρως ἐνδιαφέρεται, θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ εἰς τὸν δῆμον Ἀθηναίων. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἐν τῇ ἀγορεύσει αὐτοῦ εἶπε: «μὴ ἀνησυχεῖτε διὰ τὸν δῆμον Ἀθηναίων, διότι ὄχι μόνον δὲν θέλει ζημιωθῆ, ἀλλὰ καὶ θέλει κερδήσει», καὶ νομίζω, ἂν ἡ μνήμη δὲν μὲ ἀπατᾷ, εἶπε καὶ τὸ ποσόν, περὶ τὰς 400,000 δραχμῶν.

§58ΡΟΥΚΗΣ. Ὄχι.

§59ΣΚΟΥΖΕΣ. Εἶμαι περίεργος νὰ ἴδω, ὄχι διὰ λόγων, ἀλλὰ διὰ τῶν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους μᾶς ὑποδεικνύουν οἱ πίνακες οἱ διανεμηθέντες, πῶς ἐξηγεῖται αὐτὸ τὸ λογιστικῶς, κατ’ ἐμὲ, ἀκατανόητον, διότι ἐγώ, μὲ ὅσον κόπον καὶ ἂν κατέβαλον πρὸς ἐξήγησιν αὐτῶν τῶν πινάκων, εἶδον ὅτι καθ’ ὅλας τὰς περιπτώσεις ὁ δῆμος Ἀθηναίων θέλει ζημιωθῆ. Θὰ ἤμην δὲ περίεργος νὰ ἴδω, πῶς ἀντὶ ζημίας ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λέγει ὅτι θὰ ὠφεληθῇ. Δὲν πρέπει δὲ νὰ παραμελῶμεν καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου τῶν Ἀθηναίων, διότι ὁ δῆμος αὐτὸς δὲν εἶναι ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν, πρόκειται περὶ τῆς πρωτευούσης τοῦ Κράτους, καὶ εἰς ὅλα τὰ πεπολιτισμένα Κράτη αἱ Κυβερνήσεις ὑποβάλλονται εἰς δαπάνας χάριν τῆς ἐξωραΐσεως καὶ τῆς καλλιτερεύσεως τῆς καταστάσεως τῆς πρωτευούσης, ἡ ὁποία εἶναι τὸ κέντρον καὶ ἡ ὁποία πρώτη ὑποπίπτει εἰς τὰς αἰσθήσεις καὶ τὴν ἐκτίμησιν παντὸς ἔξωθεν ἐρχομένου, ὅστις πολλάκις καὶ τὸ Κράτος αὐτὸ κρίνει ἐκ τῆς καταστάσεως τῆς πρωτευούσης. Ὥστε ἐπεθύμουν πολύ, πρὶν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ μᾶς ἐξήγει, διὰ τῶν ἀριθμῶν τοὺς ὁποίους ἀναφέρουν οἱ πίνακες, πῶς θέλει ὠφεληθῆ ὁ δῆμος, ἀντὶ νὰ ζημιωθῇ· διότι ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἔχων ὑπ’ ὄψει καὶ τοὺς πρώτους καὶ τοὺς δευτέρους πίνακες, καὶ χωρὶς νὰ ἀναφέρω λεπτομερείας, ἵνα μὴ μακρηγορήσω, βλέπω, ὅτι ὁ δῆμος Ἀθηναίων θὰ ζημιωθῇ τοὐλάχιστον 85 ἕως 100 χιλιάδας δραχμῶν ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἰσπράττει νῦν. Διότι εἶναι προφανὲς λάθος, τὸ ὁποῖον συνέβη κατὰ τὴν σύνταξιν τῶν πινάκων. Ἐτέθη εἰς τοὺς πρώτους πίνακας, ὅτι ὁ δῆμος εἰσπράττει ἐξ ἐμμέσων φόρων δραχ. 1,105,000, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀληθὲς διὰ τὸ 1894, ἐνῷ διὰ τὸ 1893, ὅπερ λαμβάνεται ὡς βάσις τῶν πινάκων, εἶχεν ἐνοικιασθῆ ὁ φόρος ἀντὶ 1,395,000, καὶ λίαν πιθανὸν εἶναι, ἀφοῦ μάλιστα ἐφέτος οἱ ἐνοικιασταὶ τοῦ δημοτικοῦ φόρου, ὡς λέγεται, ὠφελοῦνται σημαντικά, νὰ ηὔξανεν ἀκόμη διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἂν καὶ κατ’ ἀρχὴν εἶμαι ὑπὲρ τῆς μεταβολῆς τῆς εἰσπράξεως τοῦ δημοτικοῦ φόρου, δὲν ἀποδέχομαι τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ εἰς τὰ καθέκαστα νὰ λάβω τὸν λόγον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ συνόλου. Θέλετε ὀνομαστικὴν κλῆσιν;

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Βεβαίως.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολέκτου, τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς Μιλτ. Ὀριγώνη, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 123, ἐξ ὧν 90 ὑπὲρ τοῦ συνόλου, 31 κατὰ, καὶ 2 ἠρνήθησαν ψῆφον. Κατὰ συνέπειαν ἐγένετο δεκτὸν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§64ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ταύτην τὴν στιγμὴν ἔλαβον μίαν ἐπιστολὴν τριῶν ἐργοστασιαρχῶν Πειραιῶς, ὡς ἀντιπροσώπων ὅλων τῶν ἐργοστασίων ἀτμομύλων τῆς μεγαλοπόλεως ταύτης. Ἐν αὐτῇ ἀναφέρουν, ὅτι κατὰ τὸ νομοσχέδιον πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ ζημία εἰς τὴν βιομηχανίαν ταύτην, διότι πρόκειται νὰ ἐξισωθῶσι τὰ ἄλευρα πρὸς τὸν σῖτον. Κατὰ τὸ ἄρθρον 2 ἐπιβάλλεται φόρος ἐπὶ τῶν ἀλεύρων 50%.

§65Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). 50% προστιθέμενα εἰς τὰ ἄλευρα φέρουσι πάντοτε τὴν αὐτὴν διαφοράν, ἥτις ὑφίσταται καὶ σήμερον μεταξὺ σίτου καὶ ἀλεύρου.

§66ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεύτερον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ τίτλων ἀποθηκεύσεως.

§68Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον.

§69ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετ’ ὀλίγον θὰ διακόψωμεν. Δὲν εἶναι καλλίτερον νὰ διακόψωμεν τώρα καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν μετὰ ἡμίσειαν ὥραν;

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν. (Ὥρα 8 μ. μ.). (Μετὰ τὴν διακοπὴν ἐπαναλαμβάνεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 9 καὶ 40′ μ. μ.)

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§72ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρόκειται, κύριοι Βουλευταί, εἰς συζήτησιν, κατὰ τὴν σειράν του ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, τὸ νομοσχέδιον περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν. Μετὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας καὶ ἐγὼ ἤμην μέλος, καὶ δύο ἄλλα ἀκόμη νομοσχέδια, τὸ περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης καὶ τὸ περὶ τῶν χορηγουμένων πρὸς καλλιέργειαν δανείων. Φέρουσι τὰς ὑπογραφὰς τὰ νομοσχέδια ταῦτα διαφόρων μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ τὴν ἰδικήν μου δὲν τὴν φέρουσιν. Ἐνόμισα ὅτι δὲν ὤφειλον νὰ ὑπογράψω εἰς τὰ νομοσχέδια ταῦτα, τὰ ὁποῖα, ἐν παρόδῳ πρέπει νὰ εἴπω, δὲν συνεζητήθησαν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἔργα τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἡ ἐπιτροπὴ οὔτε συνεζήτησεν ἐπ’ αὐτῶν, οὔτε διεσκέφθη, οὔτε ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν, ἥτις διατυποῦται ἐν αὐτοῖς. Ἐνόμισα ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπογράψω, ὄχι μόνον διὰ τοῦτον τὸν λόγον, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν λόγον, ὅτι τὰ νομοσχέδια ταῦτα δὲν πληροῦσι τὴν ἐντολήν, τὴν δοθεῖσαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Εἶδον καὶ ἐκ τῶν ὑπογραψάντων μίαν ἐπιφύλαξιν, τὴν τοῦ συναδέλφου μου κ. Φωτήλα, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. συνάδελφος ἐπιφυλάσσεται: «τόσον ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τοῦ ἐγγυωμένου τόκου, ὅσον καὶ ἐν τῇ ἀπαιτήσει διαγωνισμοῦ πρὸς χορήγησιν ἀδείας.» Αὐτὴν τὴν ἐπιφύλαξιν ἔκαμεν ὁ συνάδελφός μου. Ἤκουσα ὅμως ἐπιφυλάξεις ἐν τῇ συνεδριάσει τῆς ἐπιτροπῆς καὶ παρ’ ἄλλων συναδέλφων, ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ὁρμωμένων, ὅτι τὰ νομοσχέδια ταῦτα δυνατὸν νὰ ἦναι καλὰ καθ’ ἑαυτά, ἀλλὰ δὲν πληροῦσι τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ πληροῖ τὸ νομοσχέδιον, διὰ τὸ ὁποῖον ἐνετάλη ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἡ ἐπιτροπή, ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκῆ διὰ τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ ἐνόμισε καλὸν νὰ θεραπεύσῃ. Εἶπον, κύριοι Βουλευταί, ὅτι δὲν ἐξετελέσθη ἡ ἐντολὴ ἡ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἀνατεθεῖσα εἰς τὴν ἐπιτροπήν, διότι, ὡς ἐνθυμεῖσθε πάντες, ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τοῦ κ. ἐξ Αἰγιαλείας Βουλευτοῦ· τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο εἶχε μίαν βάσιν, καὶ βεβαίως ἡ Βουλή, ἡ ὁποία ἀπεδέχθη τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, παρεδέχθη τὴν βάσιν αὐτοῦ. Ποία δὲ ἦτο ἡ βάσις ἐκείνη, ὡς ἐνθυμεῖσθε; Ὅτι ἐζητεῖτο δι’ αὐτοῦ παροχή τις ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου, ἑνὸς ποσοστοῦ ἐπὶ τοῦ φόρου τοῦ ἐγγείου ἐπὶ τῆς σταφίδος καὶ παροχὴ εἰσφορᾶς ἐκ τῶν σταφιδοκτημόνων, μιᾶς δραχμῆς, μοὶ φαίνεται, ἂν ἐνθυμῶμαι καλῶς, κατὰ χιλιόλιτρον, ἵνα διὰ τῶν παροχῶν τούτων σχηματισθῇ ἓν κεφάλαιον, δυνάμενον, ἂν ὄχι νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν μεγαλειτέρου κεφαλαίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπήρτιζε τὰ κεφάλαια τῆς Τραπέζης, ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ ἐγγυηθῇ διὰ τὸ μέρισμα τῶν μετοχῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἠδύνατο νὰ σχηματισθῇ ἓν μέγα κεφάλαιον, δυνάμενον ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς πολλὰς καὶ ποικίλας ἀνάγκας τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτι ἀντέστην εἰς τὴν προθεσμίαν, τὴν ὁποίαν ἐζήτει ἡ ἐπιτροπή, ἀντέστην, διότι ἐνόησα ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν ἐν τῷ δωματίῳ τῆς συνδιασκέψεως τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι ἐπεζητεῖτο, ὄχι τρόπος θεραπείας τῶν ἀναγκῶν, τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ ἐνόμισεν ὅτι πρέπει νὰ θεραπεύσῃ, ἀλλὰ τρόπος ὑπεκφυγῆς τῆς πανταχόθεν ἐπιβαλλομένης ἀνάγκης, τοῦ νὰ ληφθῇ ὁπωσδήποτε ἓν μέτρον ὑπὲρ τῆς σταφίδος, μέτρον λογικὸν, μέτρον δυνάμενον νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας αὐτὰς, δυνάμενον νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Ἰδοὺ, Κύριοι, ὅτι μὲ δικαιόνουσι πληρέστατα οἱ ὑποβαλόντες τὰ νομοσχέδια ταῦτα, διότι τῷ ὄντι διὰ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν δὲν ἐπεδιώχθη ἡ θεραπεία τῶν ἀναγκῶν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς· ἐπεδιώχθη ὁπωσδήποτε δι’ αὐτῶν ἡ ἐξοικονόμησις τοῦ πράγματος, ἰδίως ἡ ἐξοικονόμησις τῆς πολιτικῆς ἀνάγκης, ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ γεννήσῃ πράγματα εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐπεζητήθη διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, Κύριοι, – καὶ δὲν θὰ δυσκολευθῶ νὰ τὸ εἴπω, – δικαιολογία δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠθέλησαν ἐξ ὑπαρχῆς νὰ μὲ ἀκούσωσιν, ὅπως ἐπιβληθῶμεν — καὶ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιβληθῶμεν — διὰ νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον τέλειον, ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἂν δὲν ἠδύνατο τὰς ἀμέσους ἀνάγκας νὰ θεραπεύσῃ ἐντελῶς, θὰ ἠδύνατο τοὐλάχιστον νὰ μᾶς ἀσφαλίσῃ περὶ τοῦ μέλλοντος τῆς σταφίδος. Ἤδη πρόκεινται τρία νομοσχέδια. Δὲν ὁμιλῶ εἰδικῶς περὶ τοῦ νομοσχεδίου τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν, ἀλλ’ ἤδη, εἰς τὴν πρώτην αὐτοῦ ἀνάγνωσιν, ἐνόμισα, ὅτι πρέπει νὰ ἐκθέσω τὰς ἰδέας μου περὶ τοῦ ὅλου κατασκευάσματος τῆς σταφιδικῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν ἐνέχομαι ποσῶς, διότι οὔτε παρεδέχθην ὡς ὀρθὰ τὰ νομοσχέδια ταῦτα, ἀλλ’ οὔτε καὶ συνεζήτησα περὶ αὐτῶν, οὔτε κἂν ἐζητήθη ἡ ἐπ’ αὐτῶν γνώμη μου, διότι, ἐπαναλέγω, χθὲς εἰς τὴν συνεδρίασιν, ὅπου καὶ ἐγὼ ἐκλήθην, δὲν ἐγένετο συζήτησις, δὲν ἐγένετο συνεργασία, ἀλλ’ ἐγένετο ἁπλῆ ἀνακοίνωσις ὑπὸ τοῦ εἰσηγητοῦ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἀνεγράφησαν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρόκεινται λοιπὸν τρία νομοσχέδια. Καὶ περὶ μὲν τοῦ πρώτου, περὶ τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἀντιγραφὴ τοῦ Γαλλικοῦ νόμου περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ εἶναι καλῶς διεσκευασμένον...

§73ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὡς θεσμὸς ἐμπορικός.

§74ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. .. Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν ἐζητοῦμεν νὰ θεραπεύσωμεν τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐμπορίου, δὲν ἐζητοῦμεν γενικὰς ἀποθήκας ὑπὸ τὴν εὐρεῖαν σημασίαν αὐτῶν. Ἂν ὡμιλοῦμεν περὶ γενικῶν ἀποθηκῶν, ἡ ἔννοια τῶν λόγων μας ἦτο, ὅτι ἐζητοῦμεν εἰδικὰς ἀποθήκας διὰ τὸν σταφιδόκαρπον κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει ἡμᾶς περὶ τῶν ἐμπορευμάτων. Καλὸν εἶναι ἴσως διὰ τὸ ἐμπόριον νὰ ληφθῇ γενικὸν μέτρον, ἀλλὰ τὰς ἀνάγκας ἡμῶν δὲν τὰς θεραπεύει τὸ νομοσχέδιον. Τὸ μέτρον τῶν ἀποθηκῶν, ἔστω καὶ τῶν σταφιδικῶν, τῶν εἰδικῶν ἀποθηκῶν διὰ τὴν σταφίδα, καθ’ ἑαυτὸ λαμβανόμενον, ἄνευ τῆς σχέσεως αὐτοῦ πρὸς Σταφιδικὴν Τράπεζαν, δὲν ἔχει κἀμμίαν ἀξίαν· εἶναι ὡσὰν νὰ μᾶς λέγουν: «ἰδοὺ, σᾶς δίδομεν ἀποθήκας νὰ θέσητε τὸν σταφιδόκαρπόν σας». Ἄ!... νομίζετε, ὅτι τοῦτο θεραπεύει τὸ νόσημα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον πάσχομεν; «Θὰ σᾶς δώσωμεν καὶ δάνεια» ἢ «θὰ εὕρητε δάνεια ἐπὶ τοῦ ἀποθηκευομένου σταφιδοκάρπου». Οὔτε καὶ τοῦτο, Κύριοι, θεραπεύει τὴν νόσον, ἀπὸ τὴν ὁποίαν πάσχομεν. Ὅταν ἔχωμεν σταφιδόκαρπον, δυνάμεθα νὰ ἐνεχυριάσωμεν αὐτὸν ὅπως δήποτε καὶ νὰ εὕρωμεν δάνεια...

§75ΣΚΑΛΤΣΑΣ. Μὲ 30%.

§76ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπειδὴ εἶπεν εἷς ἐκ τῶν κ. Βουλευτῶν, ὅτι θὰ τὸν ἐνεχυριάζωμεν μὲ 30%, τῷ ἀπαντῶ, ὅτι, ὅταν ἔχωμεν σταφιδόκαρπον, εὑρίσκομεν καὶ τώρα ἐπὶ ἐνεχύρῳ αὐτοῦ δάνειον μὲ ἐλάχιστον τόκον, ἀλλὰ καὶ 30 καὶ 40% ἂν πληρώσωμεν, δὲν θὰ ἔχωμεν τοὐλάχιστον ἐπικρεμαμένην ἐπὶ τῆς κεφαλῆς μας τὴν σπάθην τοῦ Δαμοκλέους, ἣν δημιουργεῖ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Τουλάχιστον οἱ δανεισταὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν τόκον 30%, δὲν θὰ ἔχωσι τὰ προνόμια τὰ τερατώδη, τὰ ὁποῖα ἐνυπάρχουσιν εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Δὲν πρόκειται, Κύριοι, περὶ ἀποθηκεύσεως τοῦ σταφιδοκάρπου· πρόκειται περὶ τῆς παραγωγῆς καὶ περὶ τῆς διαδόσεως τῆς σταφίδος. Σᾶς λέγουσιν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ, ὅτι δὲν δύνανται νὰ καλλιεργήσωσι τὰ κτήματά των, ὅτι θὰ τὰ ἐγκαταλείψωσι καὶ θὰ καταστραφῇ ἡ σπουδαία αὕτη ἐθνικὴ παραγωγὴ καὶ θὰ καταστραφῶσι μετ’ αὐτῆς χιλιάδες πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι πρό τινος ἐπλούτουν καὶ σήμερον εἶναι δυστυχεῖς καὶ σᾶς ζητοῦσι βοήθειαν καὶ ἀντίληψιν, ἵνα μὴ περιέλθωσιν εἰς τὸ σημεῖον τῆς γενικῆς καταστροφῆς. Δὲν σᾶς ζητοῦσι νὰ ἀποθηκεύσωσι τὸν ὑπάρχοντα σταφιδόκαρπον. Αὐτοὶ σᾶς λέγουσι «δὲν δυνάμεθα νὰ παράξωμεν σταφιδόκαρπον», καὶ σεῖς τοῖς λέγετε «ἰδοὺ ἀποθῆκαι νὰ βάλητε τὸν σταφιδόκαρπον»! Ποῖον σταφιδόκαρπον; Διὰ τοῦτο εἶπον ἐξ ὑπαρχῆς, ὅτι τὸ ζήτημα τῶν ἀποθηκῶν βεβαίως εἶναι καλὸν μέτρον, συνδυαζόμενον μὲ τὰ ἄλλα, ἀλλὰ πρῶτον πρέπει νὰ φροντίσητε περὶ τῆς παραγωγῆς καὶ ἔπειτα περὶ τῆς ἀποθηκεύσεως τοῦ παραγομένου πράγματος. Ἀλλὰ θὰ μᾶς εἴπωσιν, ὅτι «ἡμεῖς λαμβάνομεν φροντίδα καὶ περὶ τῆς παραγωγῆς· ἰδοὺ ὅτι ἔχομεν καὶ νομοσχέδιον περὶ Σταφιδικῆς Τραπέζης, μὲ κεφάλαιον μάλιστα 5,000,000 πραγματικὸν καὶ καταβλητέον». Ναὶ, Κύριοι, τὸ εἶδον τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ κατὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν θὰ χορηγῶνται δάνεια ὑπὸ τῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία θὰ σχηματισθῇ, κατὰ τὰ λεγόμενα, δὲν θὰ δίδωνται δάνεια εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγὴν, παρὰ μόνον ἐπὶ ἐνεχύρῳ τοῦ σταφιδοπαραγωγοῦ, καὶ ἀπαντᾶται ἐδῶ εἷς διάλληλος· δὲν δυνάμεθα νὰ καλλιεργήσωμεν, δὲν δυνάμεθα νὰ παράξωμεν, καὶ μᾶς λέγουσι: «σᾶς δίδομεν δάνεια ἐπὶ ἐνεχύρῳ τοῦ σταφιδοκάρπου». Ἀλλὰ ποῦ σταφιδόκαρπος; Πῶς θὰ καλλιεργήσωμεν τὰ κτήματά μας, διὰ νὰ παράξωμεν τὸν σταφιδόκαρπον; Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἀντίῤῥησιν αὐτὴν ἀντιτάσσουσι τρίτον νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον πᾶς οἱοσδήποτε δανειστὴς δύναται νὰ δανείζῃ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, ἔχων ὅλα τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Ἐζητήσαμεν, Κύριοι, πάντοτε νὰ ἀπαλλαχθῶμεν ἀπὸ τοὺς ὄνυχας τῆς τοκογλυφίας, ἐζητήσαμεν, ἂν ἦναι δυνατὸν μάλιστα, νὰ περιορισθῶσι καὶ τὰ ὑπάρχοντα ἤδη δικαιώματα τῆς τοκογλυφίας. Καὶ νομίζετε, ὅτι μᾶς εὐκολύνετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου; Δὲν ἐζητήσαμεν ἡμεῖς ποτὲ νὰ αὐξηθῶσι τὰ δικαιώματα καὶ τὰ προνόμια τῶν τοκογλύφων. Καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου αὐξάνονται, Κύριοι, τὰ προνόμια καὶ ἀκονίζεται ἡ μάχαιρα τῶν τοκογλύφων, διὰ τῆς ὁποίας θὰ μᾶς ἐκδάρωσι.

§77ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ τοκογλυφία ἀποκλείεται ἀπὸ τοῦδε.

§78ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁπλίζεται διὰ νέων ὅπλων.

§79ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἤθελον νὰ ἀκούσω ἀπὸ τὸν κ. Βουλευτὴν Μεγαρίδος, πῶς τὸ ἐνόησεν, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ πλέον τοκογλυφία.

§80ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον 12. Ὁ τόκος τῶν πρὸς καλλιέργειαν συνομολογουμένων δανείων δὲν δύναται νὰ ἦναι ἀνώτερος τῶν 10% ἐτησίως, ὁ δὲ τῆς ὑπερημερίας ἀπὸ τῆς λήξεως μέχρις ἐξοφλήσεως δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς 12% κατ’ ἔτος, ἀκύρου οὔσης πάσης ἐναντίας συμφωνίας κλπ.»

§81ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτὰ, δὲν γνωρίζετε ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἐὰν ἐῤῥίπτετε ἓν βλέμμα εἰς τὰ διάφορα Συμβολαιογραφεῖα, θὰ ἐβλέπετε ὅτι μέχρι τοῦδε οὐδὲν συμβόλαιον ἀναφέρει τόκον μεγαλείτερον τοῦ 12%.

§82ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Ἀλλὰ τότε δὲν εἶχον τὰ προνόμια, τὰ ὁποῖα ἔχουσι σήμερον διὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§83ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἴσα–ἴσα, τότε δὲν εἶχον τὰ προνόμια αὐτὰ καὶ ἠδύναντο νὰ μὴ ἦναι τόσον καταπιεστικοὶ, ὅσον θὰ ἦναι τώρα διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπαναφέρει ὅλα τὰ προνόμια τοῦ ἐν μακαρίᾳ τῇ λήξει περυσινοῦ νομοσχεδίου, περὶ συστάσεως ταμείου ἀμύνης σταφιδικῆς, τὰ ὁποῖα παρεχωροῦντο εἰς τὴν Ἑταιρίαν τῶν Μονοπωλίων. Αὐτὴ ἡ διαφορὰ ὑπάρχει, ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, καθ’ ὅσον ἐνθυμοῦμαι, τὰ προνόμια ἀνεφέροντο ἓν πρὸς ἕν, ἐνῷ ἤδη περιληπτικῶς ἀναφέρονται. Καὶ ἓν βλέμμα ἐὰν ῥίψητε εἰς ἓν ἐκ τῶν ἄρθρων, δὲν ἐνθυμοῦμαι ποῖον, θὰ ἴδητε, ὅτι ὁ παρέχων εἰς σταφιδοκτήμονας τοιαῦτα δάνεια, περὶ τῶν ὁποίων πραγματεύεται τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἔχῃ προνόμια ὑπέρτερα ὅλων τῶν προνομίων, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται εἰς τὴν Πολιτικὴν Δικονομίαν. Τότε ῥητῶς ἔλεγε τὸ νομοσχέδιον, ὅτι τὸ προνόμιον τῆς Ἑταιρίας τῶν Μονοπωλίων θὰ ἦναι ὑπέρτερον καὶ τοῦ προνομίου τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ ἰατρὸς, καὶ τοῦ προνομίου τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ ὑπηρέτης, καὶ τοῦ προνομίου τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ καταβάλλων τὰ ἔξοδα τῆς ταφῆς, καὶ διὰ τοῦτο ἔκαμε τὸ πρᾶγμα τότε ἐντύπωσιν. Ἀλλὰ τώρα, διὰ νὰ ἀποφύγωσι τὴν κακὴν ἐντύπωσιν, συνεκάλυψαν τὰ πράγματα καὶ εἶπον: «ὅλων τῶν προνομίων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν ἐν τῇ Πολιτικῇ Δικονομίᾳ ἀναγεγραμμένα, θὰ ἦναι ὑπέρτερον τὸ προνόμιον τοῦ τοκογλύφου», τὸ ὁποῖον δὲν παραδέχεται ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, κύριοι Βουλευταὶ, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ ὁ τοκογλύφος καὶ ἓν ἄλλο προνόμιον, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἐδόθη εἰς δανειστὴν, τὸ προνόμιον τοῦ ὅτι ἀμέσως μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ συμβολαίου θὰ δύναται νὰ ἐγγράψῃ ὑποθήκην ἐφ’ ὅλης τῆς ἀκινήτου περιουσίας.

§84Ι. ΚΑΛΟΥΤΣΗΣ. Δὲν δύναται σήμερον, κύριε Πετιμεζᾶ, διότι σήμερον πρέπει νὰ κάμῃ ἀγωγὴν καὶ θὰ ἐγγράψῃ προσημείωσιν, ἂν ἐξοδεύσῃ μόνον 5 δραχμάς.

§85ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σήμερον θὰ καταφύγῃ πρὸς τοῦτο εἰς τὰ δικαστήρια, ὅπου ὑπάρχει στάδιον εἰς τὸν ὀφειλέτην, ἵνα ἀμυνθῇ κατὰ τῶν ἀδίκων ἀξιώσεων καὶ ὑπερασπίσῃ τὰ συμφέροντά του. Καὶ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, κύριοι Βουλευταὶ, ἀλλὰ θὰ ἔχῃ ὁ τοιοῦτος δανειστὴς καὶ τὸ δικαίωμα τῆς προσωπικῆς κρατήσεως. Καὶ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ θὰ δύναται νὰ κάμῃ καὶ χρῆσιν τῶν προσωρινῶν ἀσφαλιστικῶν μέτρων, ἄνευ διατάξεως οὐδὲ τοῦ δικαστηρίου, οὐδὲ τοῦ προέδρου, κατάσχων συντηρητικῶς ἅπασαν τὴν περιουσίαν τοῦ ὀφειλέτου καὶ προσωποκρατῶν αὐτόν. Πᾶσα ἡ διαδικασία, πᾶσαι αἱ ἐγγυήσεις τῆς δικονομίας μας ὑπὲρ τῶν ὀφειλετῶν καταργοῦνται χάριν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ δανείσωσιν εἰς τὴν σταφίδα. Καὶ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, Κύριοι, θὰ ζητήσωσι καὶ θὰ περιβληθῶσι καὶ τὸ χρίσμα τῶν προνομίων, τῶν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου παρεχομένων, καὶ ὅλα τὰ μέχρι τοῦδε σταφιδικὰ δάνεια. Ἀλλὰ θὰ μοὶ εἴπητε: πῶς;—Οἱ ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν δὲν θὰ μὲ ἐρωτήσωσι, διότι τὸ ἐννοοῦσιν, ἀλλ’ ἴσως μὲ ἐρωτήσωσιν οἱ ἐκ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν· καὶ διὰ τοῦτο εἶχον δίκαιον, εἰπὼν ὅτι οἱ μὴ ἀμέσως ἐνδιαφερόμενοι, οἱ μὴ καταγόμενοι ἐκ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν δὲν ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσωσι μέρος τῆς σταφιδικῆς ἐπιτροπῆς, διότι δὲν γνωρίζουσι τὰ καθ’ ἡμᾶς.—Ἀφοῦ δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς πάντας νὰ δανείζωσι μὲ τὰ προνόμια ταῦτα, τίς δύναται ν’ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὸν ἔμπορόν του, ἢ ἀπὸ τὸν τοκιστήν του, ἢ ἀπὸ τὸν ἀποθηκάριόν του, ὁ ὁποῖος ἔχει ὁλόκληρον τὴν περιουσίαν του ὑποθηκευμένην; Θὰ καταφύγῃ εἰς αὐτόν, ἀλλ’ οὗτος θὰ τῷ εἴπῃ: «σοῦ δίδω χρήματα, ἀλλὰ θὰ περιλάβωμεν καὶ τὰ παλαιὰ χρέη εἰς τὸ συμβόλαιον», τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ θὰ λέγηται σταφιδικόν, συμφώνως μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἰδού, Κύριοι, διατὶ εἶπον, ὅτι δὲν παρέχετε εὐκολίαν, ἀλλὰ τροχίζετε περισσότερον τὴν μάχαιραν τοῦ τοκογλύφου. (Διάλογοι). Κύριοι, ἡμεῖς ἐζητήσαμεν νὰ γείνῃ μία Σταφιδικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία ἀνθρωπίνως νὰ μεριμνήσῃ καὶ ὑπὲρ τῆς παραγωγῆς, χορηγοῦσα δάνεια σταφιδικά, δάνεια καλλιεργείας, ἢ καὶ δάνεια ἐνυπόθηκα, ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῶσιν ἐλεύθερα κτήματα, ἐπὶ τόκῳ λογικῷ, καὶ νὰ δοθῶσιν εἰς τὴν Τράπεζαν ταύτην προνόμια, ὅπως εἰς ὅλας τὰς Τραπέζας, ὄχι προνόμια ἀπάνθρωπα· ἀλλὰ τοὐλάχιστον νὰ δίδωνται καὶ ταῦτα τὰ προνόμια εἰς μίαν Τράπεζαν, ἡ ὁποία θὰ ἐφαίνετο εὐεργετικὴ εἰς τὸν τόπον. Ἀλλ’ ἡ Τράπεζα αὕτη δὲν γίνεται, διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀρνεῖται νὰ παραδεχθῇ τὴν παροχὴν τὴν ζητουμένην. Ἐζητήσαμεν, Κύριοι, δύο δραχμὰς μόνον, ἐπὶ τέλους κατηντήσαμεν μετὰ τῶν συναδέλφων μου νὰ περιορισθῶμεν εἰς μίαν δραχμὴν μόνον, τὴν ὁποίαν νὰ παραχωρῇ τὸ Δημόσιον, προσεφέρθημεν δὲ νὰ συνεισφέρωμεν καὶ ἡμεῖς μίαν δραχμήν· καὶ— ὀφείλω, Κύριοι, νὰ τὸ εἴπω—ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ, ἐρωτηθεὶς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Θηβῶν βουλευτὴς κ. Σκουλούδης, εἶπεν ὅτι δύναται νὰ γείνῃ Τράπεζα, ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἡ καλλιτέρα τῆς Ἀνατολῆς, κατὰ τὴν φράσιν του, ἡ ὁποία ἤθελε φανῆ εὐεργετική...

§86ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ. Ἐπιτρέπετε διακοπήν;

§87ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μάλιστα.

§88ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ. Ἐν τῇ ἐπιτροπῇ εἶπον τοῦτο: Ἐὰν ἐλαμβάνετο ὡς βάσις ἡ ψηφισθεῖσα ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας, καθ’ ὃ νομοσχέδιον ἐπεβάλλετο εἰσφορὰ ἐκ τεσσάρων δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον, τουτέστιν ἐκ δύο δραχμῶν καταβαλλομένων ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καὶ ἐκ δύο δραχμῶν καταβαλλομένων ὡς εἰσφορὰ ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου καρποῦ, τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ ἀπετέλει ἓν ἑκατομμύριον καὶ διακοσίας χιλιάδας δραχμῶν. Ἐὰν τοιοῦτο ποσὸν ἐψηφίζετο παρὰ τῆς Βουλῆς ὡς ἐπιχορήγησις, εἶπον ὅτι βεβαίως διὰ τοιαύτης ἐγγυήσεως ἠδύνασθε νὰ ἔχητε μίαν Τράπεζαν μετὰ κεφαλαίου σπουδαίου. Προσέθηκα δὲ, ὅτι, ἐὰν ἡ ἐπιχορήγησις αὕτη ἐσωρεύετο ὡς ἀποθεματικὸν κεφάλαιον, τοῦτο μετά τινα χρόνον ἤθελεν ἀποτελέσει τὴν Τράπεζαν σπουδαιοτάτην.

§89ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶμαι σύμφωνος. Τοῦτο μόνον ὀφείλω νὰ διορθώσω, διότι ἴσως ἐλησμόνησεν ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι ἀνάλογα τῆς παροχῆς θὰ ἦσαν καὶ τὰ κεφάλαια· τουτέστιν, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ παροχῆς 3 δραχμῶν κατὰ χιλιόλιτρον, θὰ ἠδύνατο ἡ Τράπεζα νὰ ἔχῃ ἀμέσως μετοχικὸν κεφάλαιον ἐκ 15,000,000, καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ παροχῆς 2 δραχμῶν, θὰ εἶχε μετοχικὸν κεφάλαιον ἐκ 10,000,000, ὥστε εἰς ἑκάστην δραχμὴν ἀντιστοιχεῖ 5 ἑκατομμυρίων μετοχικὸν κεφάλαιον. Ἀλλὰ δὲν ἔστερξεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, καὶ διὰ τοῦτο ἐξ ὑπαρχῆς ἔλεγον, ὅτι δὲν πρόκειται παρὰ νὰ ἐμπαιχθῶμεν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔστερξεν εἰς ἓν ἄλλο, εἰς τὸ νὰ δώσῃ ἐγγύησιν, ἵνα παραστήσῃ εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας ὅτι, «ἰδοὺ ἐγὼ κάμνω θυσίαν, δίδω καὶ ἐγγύησιν». Καὶ ποία εἶναι ἡ ἐγγύησις; εἰς τὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία βεβαίως δὲν θὰ συστηθῇ· δὲν θὰ συστηθῇ δὲ διότι δὲν ἔχει στάδιον ἐνεργείας. Τί θὰ πράξῃ ἡ Τράπεζα αὕτη; Νὰ δανείσῃ ἐπὶ ἐνεχύρῳ τοῦ παρακατατιθεμένου σταφιδοκάρπου; Οὐδεὶς θὰ παρακαταθέσῃ. Ποῦ θὰ τὸν εὕρῃ; Καὶ ἔπειτα διατί νὰ τὸν παρακαταθέσῃ εἰς τὴν Τράπεζαν; Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἠλείας κ. Σπηλιάδης εἶπεν, ὅτι ἀπὸ τὴν Ἠλείαν τίποτε δὲν θὰ παρακατατεθῇ. Ἵνα παρακατατεθῇ καὶ ἀπὸ τὴν Ἠλείαν καὶ ἀπὸ πᾶσαν ἄλλην ἐπαρχίαν, ἔπρεπε νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ παραγωγὴ, καὶ τότε ἤθελεν εὑρεθῇ καρπὸς, ἵνα παρακατατεθῇ. Ὥστε δὲν θὰ συστηθῇ Τράπεζα. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι θὰ συστηθῇ, τί ἐγγυᾶται εἰς αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις; Ἐγγυᾶται μέρισμα ἐπὶ τοῦ μετοχικοῦ κεφαλαίου μέχρι τοῦ ποσοῦ 6% διὰ τὰ δάνεια τὰ ἐπὶ ἐνεχύρῳ τοῦ σταφιδοκάρπου διδόμενα, δηλαδὴ δίδει ἐγγύησιν ἐκεῖ, ὅπου δὲν χρειάζεται, διότι ὅστις δήποτε, Κύριοι, ἔχει τοιοῦτον ἐνέχυρον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου βεβαίως δὲν θὰ δοθῇ παρὰ μέρος τῆς ἀξίας, βεβαίως ὀλιγώτερον τοῦ ἡμίσεως, βεβαίως δὲν ἔχει ἀνάγκην ἐγγυήσεως, ἀλλὰ καὶ ἂν ζητῇ, πρὸς περισσοτέραν ἀσφάλειαν, ἐγγύησιν ὁ οὕτω πως δανείζων, βεβαίως ὁ ἐγγυώμενος δὲν ἔχει νὰ χάσῃ τίποτε. Ὁ σταφιδόκαρπος δὲ, ὡς γνωρίζετε, δὲν δύναται νὰ μένῃ παρακατατεθειμένος ἐπ’ ἄπειρον, θὰ μείνῃ ἕνα, δύο, τρεῖς μῆνας τὸ πολὺ, ἕως ὅτου γείνῃ ἡ πώλησίς του, εἰς τὸ διάστημα δὲ αὐτὸ δὲν δύνανται νὰ ἐκπέσουν αἱ τιμαὶ εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε νὰ μὴ καλύπτωσιν οὔτε τὸ τρίτον τῆς ἀξίας, τὸ ὁποῖον θὰ λάβῃ ὁ παρακαταθέτης ὡς δάνειον ἐπὶ ἐνεχύρῳ τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἰδοὺ λοιπὸν, ὅτι ἡ ἐγγύησις ἡ διδομένη δὲν ἔχει κἀμμίαν ἀξίαν, οὔτε ὑπὲρ τῆς Τραπέζης οὔτε ὡς πρὸς τὸ Δημόσιον, τὸ ὁποῖον οὐδὲν κινδυνεύει. Εἶναι λοιπὸν καὶ τοῦτο, κύριοι Βουλευταὶ, εἷς δεύτερος ἐμπαιγμὸς τῶν σταφιδικῶν πληθυσμῶν, καὶ διὰ τῶν νομοσχεδίων τούτων, Κύριοι,—πρέπει νὰ τὸ εἴπωμεν καθαρῶς,— ὁ ἐμπαιγμὸς πλέον ἔλαβε σάρκας· καὶ ἰδοὺ διατὶ ἐξ ὑπαρχῆς ἀπετάθην πρὸς τοὺς ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν συναδέλφους μου καὶ τοὺς παρεκάλεσα νὰ μὲ πιστεύσωσιν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ληφθῇ μέτρον ὑπὲρ τῆς σταφίδος ἐκ τῆς καλῆς προαιρέσεως τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅτι, ἐὰν ἠθέλομεν νὰ ἐπιτύχωμεν τοιοῦτο μέτρον ὑπὲρ τῆς σταφίδος, ἔπρεπε νὰ συμφωνήσωσι μετ’ ἐμοῦ, ἵνα ἐπιζητήσωμεν τὸν τρόπον τῆς ἐπιβολῆς τοιούτου μέτρου. Δὲν γνωρίζω, Κύριοι, ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι τῆς τοιαύτης κατὰ τῆς Πελοποννήσου δυσμενείας. Ἡ Πελοπόννησος πάντοτε ὑπηρέτησε τὸ Κράτος εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις, ἡ Πελοπόννησος εἰσέφερε περισσότερον ἀπὸ πᾶν ἄλλο μέρος τῆς Ἑλλάδος πάντοτε, καὶ δὲν δύναται κἀνεὶς νὰ ἀρνηθῇ τοῦτο. Ἤθελον μάλιστα παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσαγάγῃ πίνακας, ἐμφαίνοντες τί ἐπλήρωσε διὰ φόρους ἡ Πελοπόννησος ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου μέχρι σήμερον καὶ τί ἐπλήρωσαν τὰ ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος, καὶ τί ἐπλήρωσεν ἡ Ἑπτάνησος ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς προσαρτήσεώς της, καὶ τί ἐπλήρωσε καὶ ἡ Θεσσαλία ἀκόμη ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἑνώσεώς της μετὰ τῆς Ἑλλάδος, ἵνα ἴδητε, ὅτι ἡ Πελοπόννησος εἰσέφερε πλειότερον πάντων.

§90ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὴ θίγετε τὰ τοπικά.

§91ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πῶς νὰ μὴ τὰ θίγω; Ἔχω δικαίωμα νὰ παραπονεθῶ, διότι παρετηρήθη ὅτι, ὁσάκις πρόκειται περὶ τῆς Ἑπτανήσου,—καὶ δὲν ζηλοτυπῶ διὰ τοῦτο,—γίνονται πάντοτε παραχωρήσεις, καὶ χαίρω διότι γίνονται τοιαῦται. Ἐνθυμεῖσθε τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη πέρυσι, βλέπετε τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν, τὸ ὁποῖον πολλὰς προνομίας διὰ τὴν Ἑπτάνησον παρέχει...

§92ΡΩΜΑΣ. Ἡμεῖς παρακαλοῦμεν νὰ μείνῃ ἡ Ἑπτάνησος ὡς ἔχει.

§93ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἡμεῖς θέλομεν νὰ μᾶς ἀφήσωσιν ὡς εἴμεθα, ἀλλὰ διὰ τοῦ μέτρου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν δὲν μᾶς ἀφίνουσιν. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ, ὅτι δὲν μᾶς ἀφίνουσι καὶ ἡμᾶς εἰς τὸ χάλι ποῦ εἴμεθα, ἀλλ’ ἐπιθέτουσιν ἐφ’ ἡμῶν νέα βάρη καὶ νέαν κατάθλιψιν.

§94ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ συζητῆτε, χωρὶς νὰ ἀναφέρητε περὶ τῆς Ἑπτανήσου. Δὲν βλέπω τὰς καταστροφὰς, τὰς ὁποίας ἔφερεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ Ἑπτάνησος.

§95ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οὐδεὶς ἰσχυρίσθη τοῦτο (διακοπαὶ), ἀλλὰ καὶ ἂν τὸ ἰσχυριζόμεθα, ἔπρεπε νὰ μᾶς ἀντικρούσητε, καὶ ὄχι νὰ μᾶς διακόπτητε ἐν οὐ δέοντι. Νομίζετε ὅτι διὰ τῆς σιωπῆς δύνανται νὰ λυθῶσι τὰ ζητήματα ταῦτα;

§96ΘΕΟΤΟΚΗΣ (χαμηλοφώνως). Προτιμοτέρα ἡ σιωπὴ τῆς φλυαρίας.

§97ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πῶς εἴπατε;

§98ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὅ,τι εἶπον, εἶπον.

§99ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ λέγητε ὅ,τι φθάσητε· δὲν ἁρμόζει μάλιστα εἰς ὑμᾶς...

§100ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Σεῖς μᾶς ὑβρίζετε καθ’ ἑκάστην!

§101ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἰς τὸν κ. Θεοτόκην ἀπαντῶ, διότι τὸν θεωρῶ ἄξιον ἀπαντήσεως.

§102ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Σεῖς δὲν ἀξίζετε ἀπαντήσεως, διότι εἶσθε ἀπηγορευμένος.

§103ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἠξεύρεις τί σὲ κάμνω;... (Ἐνταῦθα ὁ ἀγορεύων κατέρχεται τοῦ βήματος, προχωρῶν πρὸς τὸν κ. Ἀλκ. Δεληγιάννην, πολλοὶ δὲ ἄλλοι Βουλευταὶ ἐκπηδῶσι τῶν ἑδωλίων των καὶ συναθροίζονται πρὸ τοῦ βήματος, ὅπως διαπληκτισθῶσιν, ἕτεροι δὲ παρεμβαίνοντες προσπαθοῦσι νὰ ἀναχαιτίσωσιν αὐτούς. Κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην εἰσέρχεται ἐντὸς τῆς αἰθούσης εἷς πολίτης καὶ ἀναμιγνύεται μετὰ τῶν Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπωθοῦντες αὐτὸν, ἐκβάλλουσιν ἔξω τῆς αἰθούσης).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, Κύριοι. Καθήσατε εἰς τὰς θέσεις σας (παρατεταμένος θόρυβος).

§105ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ἐλειτούργει τὸ Προεδρεῖον, βεβαίως δὲν θὰ προεκαλοῦντο τοιαῦται σκηναὶ (ἀντεγκλήσεις).

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Ράλλη, μὴ εἶσθε ἄδικος (παρατεταμένος θόρυβος). Ἡσυχία, Κύριοι.

§107ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Οἱ μὴ Βουλευταὶ νὰ ἐξέλθωσι τῆς αἰθούσης· διότι, ἂν πρόκηται διὰ τραμπούκων νὰ διευθύνωνται αἱ συνεδριάσεις, νὰ τὸ ἠξεύρωμεν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος τραμποῦκος;

§109ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἷς τραμποῦκος εἰσῆλθεν ἐντὸς τῆς αἰθούσης.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐξέλθωσιν ἀμέσως οἱ μὴ Βουλευταί. Ὁ πολίτης δὲ ἐκεῖνος θὰ συλληφθῇ καὶ θὰ φυλακισθῇ.

§111ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ἔπρεπε νὰ ἔχητε ὠργανωμένην τὴν ἀστυνομίαν τῆς αἰθούσης τοιουτοτρόπως, ὥστε νὰ μὴ εἰσβάλλουν ξένοι μέχρις αὐτοῦ τοῦ βήματος. Καὶ πάντες μὲν εἴμεθα αὐτόπται μάρτυρες τῶν συμβάντων, ἀλλ’ αὐτὰ εἶναι ἐντελῶς ἀσήμαντα, διότι ἠδυνήθημεν ἡμεῖς αὐτοὶ νὰ τιμωρήσωμεν τὸν αὐθάδη. Παραπονοῦμαι ὅμως κατὰ τοῦ Προεδρείου διὰ τὴν ἀνοχήν του ἀπέναντι ὕβρεως σκαιοτάτης, ἐξενεχθείσης πρὸς Βουλευτὴν, ὅστις ἠγόρευε, καὶ ἠγόρευε μετὰ τῆς μεγαλειτέρας εὐπρεπείας. Τὸ Προεδρεῖον παρέλειψε στοιχειῶδες καθῆκον. Τὸ Προεδρεῖον δὲν ἀνεκάλεσεν εἰς τὴν τάξιν, ὡς ὤφειλε. Ζητῶ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον νὰ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν ὁ Βουλευτὴς ἐκεῖνος, ὅστις ἠσχημόνησεν εἰς τοιοῦτον σημεῖον. Προτείνω λοιπὸν νὰ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν ὁ Βουλευτὴς, ἄλλως δὲν θὰ κάμητε οὔτε βῆμα.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος Βουλευτὴς ἐννοεῖτε νὰ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν;

§113ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ Βουλευτὴς Μεσσήνης, ὅστις ὕβρισε τὸν ἀγορεύοντα σκαιότατα.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ὅλοι ἠκούσατε, ὅτι ὁ κ. Δεληγιάννης προεκλήθη παρὰ τοῦ ἀγορεύοντος, διότι ὁ κ. Πετιμεζᾶς εἶπεν εἰς τὸν κ. Δεληγιάννην, ὅτι εἰς σέ...

§115ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶπεν αὐτό.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, ἀφήσατε νὰ ἀκούσητε. Ὁ κ. Θεοτόκης εἶπε κἄτι τι,—δὲν ἤκουσα τί εἶπε...

§117ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπε πρὸς τὸν ἀγορεύοντα, ὅτι φλυαρεῖ.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ὁ ἀγορεύων ἠρώτησε τὸν κ. Θεοτόκην «τί εἴπετε;» καὶ ὁ κ. Θεοτόκης ἀπήντησεν, «ὅ,τι εἶπον, εἶπον, δὲν ἔχω νὰ τὸ ξαναείπω». Τότε ὁ κ. Δεληγιάννης εἶπεν...

§119ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶπον ὅτι «σεῖς ὅλο μᾶς ὑβρίζετε.»

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα... Τότε ὁ κ. Πετιμεζᾶς εἶπεν: «εἰς τὸν κ. Θεοτόκην δύναμαι νὰ ἀπαντήσω, εἰς σὲ ὅμως ἀπαξιῶ...»

§121ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶπεν αὐτό.

§122ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω, οὔτε ἤκουσα, τί εἶπεν ὁ κ. Θεοτόκης, ἀλλ’ ἐὰν ἠκούσατε σεῖς τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας ἐξενεγκόντος τοιαύτην φράσιν, βεβαίως ὠφείλετε νὰ ἀνακαλέσητε καὶ αὐτὸν εἰς τὴν τάξιν. Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶπε τοιαύτην φράσιν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας· ἐὰν ὅμως εἶπε τοιαύτην, βεβαίως αὐτὸς οὗτος ὀφείλει νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνάκλησιν τῆς φράσεως, ἥτις τῷ ἐξέφυγεν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη παρὰ τοῦ κ. Δεληγιάννη, εἶναι ὕβρις σκαιὰ κατὰ τοῦ ἀγορεύοντος, ὅστις οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον ὕβρισεν αὐτὸν, οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον ἔθιξε τὴν φιλοτιμίαν του.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς προκαλῶ εἰς τὸν λόγον σας, κύριε Πετιμεζᾶ, νὰ εἴπητε, ἐὰν σεῖς δὲν εἴπετε αὐτὸ πρὸς τὸν κ. Δεληγιάννην.

§124ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὸν κ. Δεληγιάννην ἀπήντησεν ὁ κ. Πετιμεζᾶς: «ἐὰν ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Θεοτόκην, ἀπαντῶ, διότι κρίνω αὐτὸν ἄξιον ἀπαντήσεως», ἀλλὰ δὲν εἶπε τίποτε κατὰ τοῦ κ. Δεληγιάννη προσωπικῶς. Ζητοῦμεν λοιπὸν τὴν ἀνάκλησιν εἰς τὴν τάξιν τοῦ παρεκτραπέντος Βουλευτοῦ, ἄλλως δὲν θὰ κάμητε οὔτε ἓν βῆμα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ μᾶς ἀπειλῆτε, ὅτι δὲν θὰ κάμωμεν βῆμα.

§126ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ τὸν ἀνακαλέσητε εἰς τὴν τάξιν.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ τὸν ἀνακαλέσω διόλου εἰς τὴν τάξιν· ὁ κ. Πετιμεζᾶς εἶναι ὁ προκαλέσας.

§128ΡΑΛΛΗΣ. Προτείνομεν νὰ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Νομίζετε ὅτι θὰ σᾶς ἀφήσωμεν νὰ προκαλῆτε συμπλοκὰς ἐδῶ μέσα;

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ ῥίπτετε ὅλα εἰς τὸ Προεδρεῖον;

§130ΡΑΛΛΗΣ. Διότι ἐκ τῆς ὀλιγωρίας τοῦ Προεδρείου προκαλοῦνται αἱ σκηναὶ αὗται.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ προκαλέσω τὸν κ. Πετιμεζᾶν νὰ εἴπῃ, ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς του, τί εἶπεν εἰς τὸν κ. Δεληγιάννην.

§132ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς εἶπον τί εἶπε (θόρυβος).

§133ΦΩΤΗΛΑΣ. Θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ συμπολίτου μου. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἀγορεύων δὲν ἠθέλησεν ἀπὸ σκοποῦ νὰ προσβάλῃ τινά· ἔφερε τὸν λόγον ἐπὶ τῶν ἐπιβαλλομένων φόρων εἰς τὰ διάφορα τμήματα τῆς Ἑλλάδος, ὡμίλησε περὶ Πελοποννήσου, ὡμίλησε περὶ Ἑπτανήσου, ὡμίλησε περὶ Θεσσαλίας. Βεβαίως ἡ τοιαύτη συζήτησις ἐξήγειρε θόρυβον ἐν τῇ Βουλῇ. Βεβαίως οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐξ Ἑπτανήσου, ἕνεκα τῆς φύσεως τοῦ ζητήματος, ἕνεκα τῆς φύσεως τῆς συζητήσεως, ἀπηύθυναν λέξεις τινὰς, καὶ ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἀπηυθύνθη ἁβροφρόνως πρὸς τοὺς ἐξ Ἑπτανήσου ἀξιοτίμους συναδέλφους, ὅτε καὶ ὁ κ. Δεληγιάννης ἐξέφρασε παράπονόν τι,—καὶ πρέπει νὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν περὶ τοῦ τί ἐγένετο, ποῖαι λέξεις ἀντηλλάγησαν. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς, ὄχι βεβαίως ἀπὸ προθέσεως νὰ προσβάλῃ τὸν ἀξιότιμον ἐκ Μεσσήνης συνάδελφον, εἶπε: «πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κερκύρας ἀπαντῶ, πρὸς τὸν κ. Δεληγιάννην θεωρῶ ἀνάξιον νὰ ἀπαντήσω»...

§134ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶπεν αὐτό.

§135ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶπον ὅτι «ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Θεοτόκην, διότι τὸν θεωρῶ ἄξιον ἀπαντήσεως, εἰς σᾶς δὲν δίδω καμμίαν ἀπάντησιν».

§136ΦΩΤΗΛΑΣ. Καὶ οὕτω πως, καὶ ὑπ’ αὐτὸν τὸν τύπον, ἐγὼ λέγω ὅτι ὁ κ. Πετιμεζᾶς οὐδένα ἠθέλησε νὰ προσβάλῃ τῷ ἐξέφυγον λέξεις, αἱ ὁποῖαι ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μεσσήνης ἐγέννησαν τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι προσβάλλεται. Καὶ ὑφ’ ὃν τύπον ὑμεῖς παριστάνετε τὴν φράσιν, εἶναι φράσις προσβλητικὴ διὰ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Μεσσήνης· δυνατὸν νὰ ἦναι ἐλαφροτέρα, εἶναι ὅμως βέβαιον, ὅτι ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ κ. Δεληγιάννη ἤθελεν ἐξεγείρῃ ποιάν τινα ἐξέγερσιν, καὶ ὁ κ. Δεληγιάννης ὁμολογουμένως εἶπε καὶ αὐτὸς λέξεις ἀπρεπεῖς καὶ σκαιάς. Τώρα πρέπει νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ κ. Δεληγιάννης, πρέπει νὰ ἀνακαλέσῃ καὶ ὁ κ. Πετιμεζᾶς ὅ,τι εἶπε, καὶ εἶναι τιμὴ εἰς τὸν κ. Πετιμεζᾶν νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ὡς ὕβριν ἐκληφθεῖσαν φράσιν του, τὸ δὲ Προεδρεῖον ὀρθῶς ἐξέθηκε τί εἶπεν ὁ κ. Πετιμεζᾶς καὶ τί ὁ κύριος Δεληγιάννης, καὶ δὲν ἐννοῶ διατὶ ἐπιῤῥίπτονται μομφαὶ κατὰ τοῦ Προεδρείου. Αὕτη εἶναι ἡ ἀλήθεια· ὁ κ. Πετιμεζᾶς δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ ὑβρίσῃ τινά, ὡς καὶ ὁ κ. Δεληγιάννης· διατὶ νὰ ἐγείρηται αὐτὸς ὁ θόρυβος ἄνευ λόγου, ἐνῷ κἀνεὶς δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ προσβάλῃ; Μοὶ φαίνεται ὅτι πρέπει νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὰς ἐξηγήσεις αὐτὰς, τὰς ὁποίας ἐκ μέρους ἀμφοτέρων κάμνω ἐγώ.

§137ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων ἀπορεῖ, πῶς ἡμεῖς ἐπιῤῥίπτομεν εἰς τὸ Προεδρεῖον ὀλιγωρίαν τοῦ καθήκοντός του. Ἀλλ’ αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πρόεδρος, θέλων νὰ δικαιολογηθῇ, ἀπέδειξεν ὅτι πράγματι ὠλιγώρησε τῶν καθηκόντων του, ὁμολογήσας ὅτι ὁ ἐκ Κερκύρας κ. Βουλευτὴς διέκοψε τὸν ἀγορεύοντα καὶ μετὰ τὴν διακοπὴν ἐξήνεγκε βαρεῖαν ὕβριν κατ’ αὐτοῦ, εἰπὼν ὅτι φλυαρεῖ. Καὶ ἐνῷ ὤφειλεν εὐθὺς τότε νὰ ἀνακαλέσῃ τὸν ἐκ Κερκύρας κ. Βουλευτὴν εἰς τὴν τάξιν, ἢ νὰ προσκαλέσῃ αὐτὸν, ὅπως ἀνακαλέσῃ τὴν φράσιν του, δὲν τὸ ἔπραξε. Καὶ δὲν εἶναι τοῦτο ὀλιγωρία τοῦ καθήκοντός του; Διότι, ἐὰν ἔπραττε τὸ καθῆκόν του ὁ Πρόεδρος, τότε ἴσως δὲν θὰ ἐπροκαλοῦντο αἱ σκηναὶ, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν. Ἐπέρχεται ὅμως καὶ δευτέρα διακοπὴ ἐκ μέρους τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεσσήνης, εἰπόντος πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Καλαβρύτων, ὁ ὁποῖος ἠγόρευε μεθ’ ὅλης τῆς εὐπρεπείας: «ὑβρίζετε ὑμεῖς πάντοτε»· καὶ δὲν ἦτο αὐτὸ ὕβρις πρὸς τὸν ἀγορεύοντα; Ἦτο ὕβρις ἡ φράσις αὕτη πρὸς τὸν ἐκ Καλαβρύτων κ. Βουλευτὴν, ὁ ὁποῖος συνεζήτει ἐν ὅλῃ τῇ ψυχραιμίᾳ, καὶ ὁ κ. Πρόεδρος δὲν ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκόν του, ἀνακαλῶν εἰς τὴν τάξιν τὸν ἐκ Μεσσήνης Βουλευτήν. Ἐνόμισεν ὅτι εἶχε καθῆκον νὰ ἐπιτελέσῃ μόνον ἀπέναντι τοῦ ἐκ Καλαβρύτων κ. Βουλευτοῦ, διατί; διότι εἶπεν, ὅτι μόνον τὸν ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴν θεωρεῖ ἄξιον ἀπαντήσεως. Καὶ ἐὰν δὲν ἐθεώρει τὸν ἐκ Μεσσήνης Βουλευτὴν ἄξιον ἀπαντήσεως, τοῦτο εἶναι ἰδία κρίσις· δὲν ἠδύνατο ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς νὰ ἐπιβληθῇ εἰς αὐτὸν, ὅπως ἀπαντήσῃ εἰς τὸν ἐκ Μεσσήνης Βουλευτήν, δὲν ἠδύνατο δὲ κἀνεὶς τὴν μὴ ἀπάντησίν του νὰ θεωρήσῃ ὡς ὕβριν. Ἀλλὰ μετὰ τὴν σωρείαν ταύτην τῶν ὕβρεων, τὰς ὁποίας ὁ κ. Πρόεδρος, παραλείπων τὸ καθῆκόν του, ἀφῆκεν ἀνεπιτιμήτους, ἐπῆλθε τελευταία σκαιὰ, ἀγροῖκος, βάναυσος ὕβρις, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ἐξεγείρῃ τὴν συνείδησιν τοῦ κ. Προέδρου, ἐὰν εἶχε τοιαύτην (Θόρυβος), καὶ νὰ ἀνακαλέσῃ ἀμέσως τὸν ἐξενεγκόντα τὴν βαρυτάτην ταύτην ὕβριν Βουλευτὴν εἰς τὴν τάξιν, καὶ νὰ προλάβῃ ὅλας τὰς σκηνὰς, αἱ ὁποῖαι ἠκολούθησαν εἰς αὐτήν. Τὴν ἐνοχήν του λοιπὸν ὡμολόγησεν αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πρόεδρος, καὶ δὲν ἐννοῶ πῶς θέλει ὁ ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτὴς κ. Φωτήλας νὰ δικαιολογήσῃ αὐτόν. Ἐγὼ ἐνόμιζον, ὅτι, ἀφοῦ παρῆλθον στιγμαί τινες, αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πρόεδρος, ἀναγνωρίζων τὸ σφάλμα του, θὰ προεκάλει πρὸ παντὸς τὸν ἐκ Κερκύρας κ. Βουλευτὴν νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν φράσιν του, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ κ. Θεοτόκης, σεβόμενος ἑαυτὸν, ὡς πάντοτε, θὰ ἔσπευδε νὰ τὴν ἀνακαλέσῃ, μετὰ τοῦτο δὲ θὰ προέβαινεν ὁ κ. Πρόεδρος εἰς τὴν ἀνάκλησιν εἰς τὴν τάξιν τοῦ Βουλευτοῦ Μεσσήνης, διότι ἡ ὕβρις του εἶναι τόσον βαρεῖα, ὥστε μόνον διὰ τῆς τοιαύτης ἀνακλήσεως, ἀναγραφομένης εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ, ἠδύνατο νὰ τιμωρηθῇ. Ἐὰν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων προέβη εἰς φράσιν, ἔστω βαρεῖαν, ἀπέναντι τῆς σκαιότητος τῆς φράσεως τοῦ ἐκ Μεσσήνης Βουλευτοῦ, ἔπρεπε βεβαίως νὰ ἐξεγερθῇ ἡ συνείδησις τοῦ κ. Προέδρου καὶ νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν τιμωρίαν τοῦ πράγματι προκαλέσαντος τὰς σκηνὰς ἐκείνας. Ἔχομεν λοιπὸν, Κύριοι, τὴν ὁμολογίαν τοῦ κ. Προέδρου, ὅτι παρέλιπε τὸ καθῆκόν του. Νομίζω ὅτι ἀκόμη εἶναι καιρὸς τὴν παράλειψιν ταύτην νὰ ἐπανορθώσῃ αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πρόεδρος, διότι ἄλλως εἴμεθα ἠναγκασμένοι ἡμεῖς, χάριν τῆς τιμῆς καὶ ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς, νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του.

§138ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ τις μεταξὺ τῶν συναδέλφων, ὅστις ἀγορεύων τηρεῖ πᾶσαν εὐπρέπειαν, οὗτος εἶναι ὁ κ. Πετιμεζᾶς· ἐπὶ πάντων τῶν ζητημάτων λαμβάνει τὸν λόγον καὶ συζητεῖ ἐπὶ τῶν πραγμάτων, ἀλλ’ οὐδέποτε ἠκούσατε νὰ ἐκφύγῃ οἱαδήποτε βαρεῖα ἔκφρασις, ἢ λέξις βαρεῖα ἐκ τοῦ στόματός του.

§139ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (ἐκ δεξιῶν). Εἶπε προχθὲς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως Ἐφιάλτην.

§140ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὴ εἶναι φράσις μεταφορικὴ, ἥτις λέγεται ἐν τοῖς Κοινοβουλίοις, χωρὶς νὰ θεωρῆται ὑβριστική. Προχθὲς συνεζήτησεν ἐπὶ ὥρας δύο ἐπὶ τοῦ περὶ διαπυλίων νομοσχεδίου, καὶ οὐδεμίαν λέξιν βαρεῖαν ἐξήνεγκε. Καὶ σήμερον συνεζήτησεν ἐπὶ τρία τέταρτα τῆς ὥρας καὶ παρεμπιπτόντως ἐξήνεγκε κατηγορίαν κατὰ τοῦ ἑτέρου νομοσχεδίου. Ἐντεῦθεν ἐξήφθη ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας καὶ ἐξήνεγκε φράσιν, ἥτις ἐλπίζω, ὅτι δὲν ἠκούσθη· διότι, ἐὰν ἠκούετο, θὰ ἔσπευδε νὰ τὴν ἀνακαλέσῃ ὁ κ. Βουλευτής. Τί δ’ εἶπεν ὁ κ. Πετιμεζᾶς πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν Μεσσήνης; Ὅτι τὸν κ. Βουλευτὴν Κερκύρας ἔκρινεν ἄξιον ἀπαντήσεως. Ἀλλὰ πῶς θέλετε νὰ ἀπαντᾷ εἰς πάντα Βουλευτήν; Ὁ Κανονισμὸς δὲν ἐπιτρέπει τὰς διακοπάς. Ἐὰν ἀπήντα εἰς πάντα Βουλευτὴν, σεῖς, κύριε Πρόεδρε, θὰ τὸν ἀνεκαλεῖτε εἰς τὴν τάξιν (θόρυβος). Πῶς δ’ ἐντεῦθεν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς ὕβρις ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ Βουλευτοῦ Καλαβρύτων; Ἀλλ’ ἀπέναντι τῆς συμπεριφορᾶς τοῦ Βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων εἴδομεν ἐκεῖνον ὑβρίζοντα σκαιῶς· σεῖς δὲ τί ἐπράξατε, κύριε Πρόεδρε; Εἰς ὑμᾶς ὀφείλονται καὶ τὰ συμβάντα πρό τινων ἡμερῶν. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι, ἐὰν δὲν ἀνακαλέσητε εἰς τὴν τάξιν τὸν ἀσχημονήσαντα Βουλευτὴν, ἡμεῖς δὲν θὰ σᾶς ἀφήσωμεν νὰ προχωρήσητε.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς θ’ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν, ἀφοῦ ἀνακαλέσῃ καὶ ὁ κ. Πετιμεζᾶς τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν εἶπεν.

§142ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀθετεῖτε τὸν Κανονισμὸν οὕτω πως· διότι ὁ ἀγορεύων δὲν δύναται ν’ ἀπαντᾷ εἰς πάντα Βουλευτήν.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ τρόπος, δι’ οὗ ἀπαντᾶτε εἴς τινα, εἶναι ὁ χαρακτηρίζων τὴν φράσιν. Ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Δεληγιάννην, εἶπεν ὁ κ. Πετιμεζᾶς: «Εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν Κερκύρας δύναμαι νὰ ἀπαντήσω, διότι τὸν κρίνω ἄξιον, σὲ ὅμως δὲν κρίνω ἄξιον».

§144ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶπε τοιοῦτόν τι. Σεῖς ἐννοεῖτε νὰ χαρακτηρίσητε ὡς ὕβριν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλέχθη (θόρυβος).

§145ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἡ μειονοψηφία ἔχει προστάτην τῶν δικαιωμάτων αὑτῆς τὸν Κανονισμὸν, τοῦ Κανονισμοῦ δὲ φρουρὸς καὶ ἐπιτηρητὴς εἶναι τὸ Προεδρεῖον· διὰ τοῦτο ἀπευθύνομαι πρὸς ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, καὶ ὑποβάλλω παράπονον, ὅτι οὐ μόνον δὲν παρέχετε προστασίαν εἰς τοὺς ἀδικουμένους, καθ’ ὃ καθῆκον ἔχετε ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ καὶ συνηγορεῖτε διὰ τρόπου ἐρεθίζοντος τὴν Βουλὴν ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προφανῶς ἔχουσι τὸ ἄδικον. Θέλω ἴδει, ἂν διὰ τῆς ἀφηγήσεως τῶν γεγονότων δύναμαι νὰ ἐπαναφέρω εἰς τὴν μνήμην σας τὰ γεγονότα ἐν τῇ ἀκριβεῖ ἐξελίξει των· διότι ἡ καλὴ ἐκτίμησις τῶν γεγονότων θὰ διακρίνῃ τὴν εὐθύνην ἑκάστου. Μόλις ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτὴς εἶπε, δὲν ἠξεύρω τι, περὶ Ἑπτανήσου, ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας εἶπεν «ἀλλ’ οὐχὶ διὰ φλυαρίας»· τοῦθ’ ὅπερ ἴσως ἠδύνατο νὰ ἰσχυρισθῇ ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας, ὅτι δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς προσωπικῶς ἀπευθυνόμενον πρὸς τὸν ἀγορεύοντα· ἠδύνατο νὰ ἐξηγηθῇ ὡς παράπονον, ἠδύνατο νὰ κριθῇ ὡς ἀόριστός τις φράσις, ἀλλὰ δὲν θὰ θεωρήσῃ αὐτὴν ὡς προσβλητικὴν ἡ Ἀντιπολίτευσις, οὔτε ὁ ἀγορεύων, ὅστις μάλιστα οὐδέποτε λέγει πολλὰ, ὥστε νὰ προσβληθῇ ἐκ τῆς λέξεως φλυαρία, καὶ ὅστις εἶναι μάλιστα βραχυλόγος. Ὅταν δὲ εἶπε τοῦτο, φαίνεται ὅτι δὲν ἠκούσθη ὑπὸ τοῦ ἀγορεύοντος, ὅστις δὲν ἀπήντησέ τι. Ἀλλ’ ἐνῷ ἐπρόκειτο νὰ ἐξακολουθήσῃ ὁ ἀγορεύων, παρεμβὰς ὁ ἐκ Μεσσήνης κύριος Βουλευτὴς, εἶπε κάτι, τὸ ὁποῖον δὲν ἤκουσα, καὶ τότε ὁ κ. Πετιμεζᾶς, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κερκύρας, παρετήρησεν ὅτι εἰς αὐτὸν ἀπαντᾷ, διότι κρίνει αὐτὸν ἄξιον ἀπαντήσεως. Τίποτε ἄλλο δὲν ἤκουσα.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον.

§147Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὸ ἠκούσαμεν ὅλοι.

§148ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἀλλὰ τὴν φράσιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ ἐκ Μεσσήνης Βουλευτὴς, ἄνθρωπος καλῶς ἀνατεθραμμένος, ἂν εἶπεν αὐτὴν ἐν ἀγανακτήσει, ἤθελεν ἀμέσως κατευναζόμενος ἀναγνωρίσει ὡς κακὴν καὶ ἀνακαλέσει μόνος. Πρέπει δὲ νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἡ φράσις ἐκείνη ἐν τοιαύτῃ στιγμῇ ὀργῆς διεξέφυγε τῶν χειλέων τοῦ κ. συναδέλφου, ὅστις, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἤδη, ἀναγνωρίζων τὸ προσβλητικὸν αὐτῆς καὶ θέλων ν’ ἀποφύγῃ τὸ σκάνδαλον, θέλει δείξει προθυμίαν ν’ ἀνακαλέσῃ αὐτήν, ἵνα μὴ προκαλέσῃ τὴν ἀνάγκην τοῦ ν’ ἀνακληθῇ αὐτὸς εἰς τὴν τάξιν.

§149Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπειδὴ καὶ τὸ Προεδρεῖον ἀμφισβητεῖ τοὺς λόγους μου, ἐνῷ ἀνέμενον προστασίαν παρ’ αὐτοῦ, (πιστεύω ὅτι συναισθάνεται ὁ κ. Πρόεδρος τὸ δίκαιον τῶν παραπόνων μου) ἀναγκάζομαι μετὰ λύπης νὰ ἐκθέσω ὅ,τι συνέβη. Ὁ κ. Θεοτόκης, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ ὑπερασπισθῇ, διὰ τοῦ τρόπου τὸν ὁποῖον ἠκούσατε, τὰ δικαιώματα τῆς Ἑπτανήσου, ὡς ἂν ἐγὼ προσέβαλον ταῦτα, ἐνῷ παρεπονούμην μόνον, διότι δὲν μετρεῖται μὲ τὸν αὐτὸν πῆχυν καὶ ἡ Πελοπόννησος, καὶ ἐνῷ μάλιστα ῥητῶς εἶπον, ὅτι χαίρω διὰ τὴν εὔνοιαν, ἡ ὁποία ἐπιδαψιλεύεται εἰς τὴν Ἑπτάνησον, καὶ παρεπονούμην, διότι οὔτε πολλοστημόριον ταύτης ἀπονέμεται εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἐν τούτοις ἐθεώρησεν ὁ κ. Θεοτόκης ἀναγκαῖον νὰ ὑπερασπισθῇ διὰ τοῦ τοιούτου τρόπου τὴν οὐδαμῶς προσβαλλομένην Ἑπτάνησον, ἐπιφέρων, ἐν ᾧ ἐγὼ ὡμίλουν, τὰς γνωστὰς ἀντιῤῥήσεις, ἐντελῶς πρὸς τὸ θέμα ἀσχέτους, καὶ τηρῶν ἀπέναντί μου στάσιν ἥκιστα κοινοβουλευτικὴν καὶ ἀπαγορευομένην ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶπον τότε αὐτῷ, ὅτι διὰ τοῦ τρόπου τούτου δὲν ὑπερασπίζονται δεόντως τὰ δικαιώματα τῆς Ἑπτανήσου. Καὶ βεβαίως, ἂν ἡ τοιαύτη τακτικὴ ἐπετρέπετο, οὐδεμία θὰ ἠδύνατο νὰ γείνῃ συζήτησις. Ὁ κ. Θεοτόκης εἶπε τότε κἄτι τι, τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν ἤκουσα, καὶ δὲν ἔδοσα ἀπάντησιν· ὑπωπτεύθην ὅμως, ὅτι ὑβριστικόν τι εἶπε, καὶ διὰ τοῦτο τὸν ἠρώτησα, τί εἶπε, καὶ ἀπήντησεν «ὅ,τι εἶπον, εἶπον». Ἐὰν ἤκουον τὴν ὕβριν, φυσικὸν θὰ ἦτο νὰ μὴ εἴπω, ὅτι ἀπαντῶ εἰς αὐτὸν, διότι τὸν θεωρῶ ἄξιον ἀπαντήσεως. Εἶπον δὲ τοῦτο, διότι, ὡς γνωρίζετε, ἄνευ τῆς αἰτήσεως ἀδείας τοῦ ἀγορεύοντος δὲν ἔχει τις τὸ δικαίωμα νὰ τὸν διακόπτῃ, ὁ Βουλευτὴς δὲ ὁ ἕτερος ἀνεμίχθη εἰς τὴν συζήτησιν καὶ μὲ διέκοψεν ἐν οὐ δέοντι, χωρὶς νὰ ζητήσῃ τὴν ἄδειάν μου, ἀλλὰ μόνον διὰ νὰ μὲ ὑβρίσῃ σκαιῶς, καὶ μάλιστα χωρὶς νὰ εἴπω τι περὶ αὐτοῦ, χωρὶς νὰ τὸν θίξω ποσῶς, χωρὶς νὰ τὸν ἀναφέρω κἂν, χωρὶς νὰ ἦναι Ἑπτανήσιος τοὐλάχιστον, διὰ νὰ ὑποτεθῇ ὅτι ἐνδιαφέρεται προσωπικῶς εἰς τὸ ζήτημα. Δὲν ἤμην ἐν τῷ δικαίῳ νὰ ἀπαξιώσω νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτόν; Ἠκούσατε δὲ τί εἶπεν, ὅτι ἐγὼ ὑβρίζω ὅλην τὴν Βουλήν, καὶ ἐντεῦθεν ὑπωπτεύθην, ὅτι ὕβριν τινὰ θὰ ἀπηύθυνε κατ’ ἐμοῦ ὁ κ. Θεοτόκης, ἣν δὲν ἤκουσα, διότι ὁ λόγος τοῦ Βουλευτοῦ τοιαύτην εἶχεν ἔννοιαν, ὅτι, ἀφοῦ ἐγὼ ὑβρίζω ὅλην τὴν Βουλὴν, δικαιοῦνται καὶ αὐτοὶ νὰ μὲ ὑβρίσωσιν. Ὀλίγος χρόνος παρῆλθε, Κύριοι, ἀφ’ ὅτου ἀνεμίχθην εἰς τὴν πολιτικὴν, καὶ δὲν παρακάθημαι πολὺν καιρὸν ἐνταῦθα, ἀλλ’ ἐν τούτοις καὶ κατὰ τὴν περίοδον ταύτην δὲν ἔδοσα ἀφορμὴν εἰς οὐδὲν δίκαιον παράπονον ἀπρεποῦς συμπεριφορᾶς, ἀλλὰ τιμῶ πάντα τὰ πρόσωπα, καὶ ἂν κατέκρινά ποτε, κατέκρινα τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπόν τινες, ὅτι ὠνόμασα τὴν Κυβέρνησιν ἐφιάλτην, εἶναι ψεῦδος καὶ ἀποτελεῖ συκοφαντίαν.

§150ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Παρεξήγησις.

§151ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐπίτηδες τὸ παρεξήγησαν. Εἶπον ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλλαχθῇ ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὸν ἐφιάλτην, ὅστις ἐπικάθηται ἐπὶ τοῦ στήθους της, ἐννοῶν τὴν Κυβέρνησιν. Ὅλοι γνωρίζετε τί σημαίνει ἐφιάλτης. Εἶναι νόσημα, εἶναι πάθησις, καὶ παραβολικῶς καὶ μεταφορικῶς λέγεται πολλάκις ἐπὶ ὁμοίων περιστάσεων. Ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν τὸ εἶπον, καὶ πάντες οὕτω τὸ ἐνόησαν, δὲν δύναται δέ τις νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι ἐγὼ ἐνόουν τὸν ἐφιάλτην τῶν Θερμοπυλῶν· τοιοῦτόν τι θὰ ἦτο ἀσέβεια. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ἐγὼ οὐδέποτε ἐπείραξά τινα διὰ φράσεως βαρείας. Πότε ἐγὼ ὕβρισα τὴν Βουλήν; Καὶ διὰ τὸν κ. Θεοτόκην εἶπον, ὅτι τὸν θεωρῶ ἄξιον ἀπαντήσεως, ἂν καὶ μὲ διέκοψεν, ἐνῷ εἰς πάντα ἄλλον δὲν ἤθελον ἀπαντήσει· καὶ ἠπόρησα, ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος εἶπεν, ὅτι ἀπετάθην πρὸς τὸν κ. Δεληγιάννην, καὶ τῷ εἶπον, ὅτι δὲν τῷ ἀπαντῶ. Δὲν εἶναι τοῦτο ἀληθὲς, κ. Πρόεδρε, καὶ ἐπικαλοῦμαι πάντα, ἔχοντα ἴχνος φιλοτιμίας, νὰ εἴπῃ, ἂν ἤκουσε παρ’ ἐμοῦ λεχθεῖσαν τοιαύτην φράσιν. Τί θέλετε λοιπὸν νὰ ἀνακαλέσω ἐγώ; ζητεῖτε νὰ ἀνακαλέσω τὸ λεχθὲν, ὅτι θεωρῶ τὸν κ. Θεοτόκην ἄξιον ἀπαντήσεως;

§152ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνακαλέσητε εἰς τὴν τάξιν τὸν Βουλευτὴν Μεσσήνης.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ βεβαίως δὲν θὰ τὸν ἀνακαλέσω, διότι θεωρῶ, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς Καλαβρύτων διὰ τοῦ τρόπου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀγορεύων ἀπήντησεν, ὅτι μόνον τὸν κ. Θεοτόκην θεωρεῖ ἄξιον ἀπαντήσεως, ἐξηνάγκασε τὸν κ. Βουλευτὴν Μεσσήνης νὰ μεταχειρισθῇ τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν εἶπεν. Ἀλλὰ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων, ὅτι δὲν ἐνόει νὰ προσβάλῃ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Μεσσήνης, ὑποχρεοῖ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Μεσσήνης ἢ νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν φράσιν του, ἢ θ’ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν.

§154ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μετὰ τὰς δοθείσας ἐξηγήσεις ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων, ὅτι οὐδόλως ἐνόει νὰ προσβάλῃ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Μεσσήνης, τὸ καθῆκον τοῦ Προεδρείου ἐπιβάλλει ν’ ἀπαιτήσῃ τὴν ἀνάκλησιν τῆς φράσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μεσσήνης, καὶ ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει τὴν ἀνάκλησιν αὐτοῦ εἰς τὴν τάξιν.

§155ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀφοῦ ὁ κ. Πετιμεζᾶς, ἂν καὶ ἀπετάθη πρὸς ἐμὲ καὶ εἶπεν ὅτι μὲ θεωρεῖ ἀνάξιον ἀπαντήσεως, ἐξέθηκεν ὅτι δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ μὲ προσβάλῃ, δηλῶ, ὅτι καὶ ἐγὼ δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ τὸν προσβάλω.

§156ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ Κύριος αὐτὸς (δεικνύει τὸν κ. Ἀλκιβ. Δεληγιάννην) ἐξήνεγκεν ὕβριν δεινὴν κατὰ τοῦ ἀγορεύοντος, καὶ πρέπει νὰ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν.

§157ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος ἔθεσεν ὀρθῶς τὸ ζήτημα· μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τοῦ κ. Πετιμεζᾶ δὲν ὑπολείπεται ἢ νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ κ. ἐκ Μεσσήνης Βουλευτὴς τὰς ὕβρεις, ἢ ν’ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν (θόρυβος).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον νομίζει, ὅτι ὁ κ. Δεληγιάννης δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο ἢ νὰ ἀνακαλέσῃ, ἀφοῦ εἶπεν, ὅτι μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τοῦ κ. Πετιμεζᾶ δηλοῖ ὅτι δὲν ἐνόει νὰ τὸν προσβάλῃ.

§159ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι δὲν ἐσκέφθη νὰ τὸν προσβάλῃ· τὸν προσέβαλε, καὶ πρέπει νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς Μεσσήνης τὴν φράσιν του.

§160Κ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ προκαλεῖτε σκηνάς!

§161ΡΑΛΛΗΣ. Προκαλοῦσι σκηνὰς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ καταπατήσωσι τὰ δικαιώματα τῆς μειοψηφίας.

§162ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Βεβαίως εἶναι λυπηρὰ τὰ συμβάντα, καὶ θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ μὴ συνέβαινον. Μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ Καλαβρύτων, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγὼ ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ Βουλευτὴς, ὅστις νὰ μὴ ἀναγνωρίζῃ, ὅτι μετ’ εὐπρεπείας ὁμιλεῖ καὶ εὐπρεπῶς συμπεριφέρεται, νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ ἀποδοθῇ πρόθεσις ὑβριστικὴ εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Καλαβρύτων· μετὰ δὲ τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ Βουλευτὴς Μεσσήνης, ὅτι οὐδόλως ἐνόει νὰ προσβάλῃ, καὶ ἂν ἡ φράσις του ἐνεῖχέ τι προσβλητικὸν, ἡ ἀνάκλησις ἐνέχεται ἐν τῇ δοθείσῃ ἐξηγήσει. Ἐπίσης δὲ μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὅτι ἡ ἀνάκλησις ἐγένετο, νομίζω ὅτι ἐγένετο πλήρης ἡ ἀνάκλησις, ὡς ἐννοεῖ ὁ Κανονισμός. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι οὐδεμία προσβολὴ ὑφίσταται κατὰ τοῦ Βουλευτοῦ Καλαβρύτων, κατὰ τοῦ ὁποίου ἄλλως ἐξηνέχθη φράσις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ θεωρῶ μᾶλλον ὡς ἄσκοπον καὶ τυχαίαν, ὡς μίαν φρασεολογίαν, ἡ ὁποία οὐδόλως ἁρμόζει εἰς τὸν συνάδελφον, διότι οὐ μόνον ὡς ἀπηγορευμένος δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὁ κ. Βουλευτὴς Καλαβρύτων, ἀλλὰ τοὐναντίον λογικώτατος καὶ σωφρονέστατος εἶναι. Νομίζω ὅτι εἶναι ματαιολογία, οὐδεμίαν δυναμένη νὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν ὑπόληψιν τοῦ κ. συναδέλφου, ὃν πάντες ἐκτιμῶμεν, καὶ πολὺ περισσότερον μετὰ τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν ἐξήνεγκεν ὁ Βουλευτὴς Μεσσήνης.

§163ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ ἀνακλήσεως εἰς τὴν τάξιν, πρόκειται περὶ ἀνακλήσεως ὕβρεως ἐξενεχθείσης. Λοιπὸν θὰ τὸν ἀνακαλέσητε εἰς τὴν τάξιν, ἐκτὸς ἐὰν ἀνακαλέσῃ αὐτὸς ὁ Βουλευτὴς τὴν ὕβριν, διότι αὐτὸ ὁρίζει ὁ Κανονισμός. Καὶ δὲν ἔχει μὲν τούτου ἀνάγκην ὁ κ. Πετιμεζᾶς, — ἵσταται τόσον ὑψηλά, ὥστε δὲν ὑβρίζεται παρά τινος, — ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ διασύρηται καθ’ ἡμέραν τὸ Σῶμα διὰ τῶν διαδόσεων, ὅτι τὰ πάντα παραχαράττονται, ὅτι καταρτίζονται ψευδεῖς ἀπαρτίαι, ὅτι προκαλοῦνται σκηναὶ ἐκ μεροληψίας...

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί ψευδεῖς ἀπαρτίαι; Τὸ Προεδρεῖον νομίζει, ὅτι ἐγένετο ἡ ἀνάκλησις.

§165ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ Προεδρεῖον δὲν ἔχει νὰ κάμῃ τίποτε, ὅταν γίνηται πρότασις.

§166ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς νὰ δηλώσῃ, ἐὰν υἱοθετῇ τὰ γραφέντα σήμερον ἐν τῇ μεγαλοσχήμῳ «Ἐφημερίδι».

§167ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ ἔχω ἴδια τέκνα, καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ υἱοθετήσω τὰ τῶν ἄλλων. Προσέχετε σεῖς νὰ μὴ υἱοθετῆτε τὰς ῥυπαρότητας τῶν ἄλλων, διότι εἶσθε νέος.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί ἐννοεῖτε, κύριε Ράλλη;

§169Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι ἀξιωματικός, κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Γεωργιάδης, καὶ δύναται νὰ ὑπερασπισθῇ μόνος του.

§170ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἐὰν υἱοθετῇ τὰ γραφέντα ἐν τῇ «Ἐφημερίδι», λυποῦμαι, διότι δὲν θὰ μεταβάλω τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἔχω σχηματίσει περὶ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ἀττικῆς.

§171ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὕβρισα τὸν Βουλευτὴν Σκοπέλου, τὸν κατέστησα μόνον προσεκτικόν. Ἐνόουν δέ, ὅτι, ἐὰν ὑπάρχῃ τι βάσιμον εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγράφησαν εἰς τὴν «Ἐφημερίδα», ὀφείλει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του, ὅπως μὴ λαμβάνωσι χώραν ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψίν του τὰ γραφόμενα καθ’ ἡμέραν. Ἐξ ἐναντίας εἶναι μία συμβουλὴ εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν Σκοπέλου νὰ φροντίσῃ νὰ μὴ παρεξηγῆται ἡ παρουσία του ἐν τῷ Προεδρείῳ.

§172ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ἄλλοτε, συζητουμένου ἐνταῦθα στρατιωτικοῦ τινος ζητήματος, εἶπον περὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἠθέτησεν ἀσυστόλως ἕνα νόμον. Τοῦτο ἐχαρακτηρίσθη τότε ὡς προσβολὴ κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐγώ, λαβὼν πάραυτα τὸν λόγον, ἐδήλωσα ὅτι ὁ χαρακτηρισμός μου ἀνεφέρετο εἰς τὸν δημόσιον αὐτοῦ βίον, καὶ οὐχὶ εἰς τὸν κατ’ ἰδίαν ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον σέβομαι καὶ ὑπολήπτομαι. Νομίζω ὅτι αἱ ἐξηγήσεις μου ἦσαν ἐπαρκεῖς, ὅπως πείσωσιν ἕκαστον, ὅτι δὲν προέκειτο περὶ προσβολῆς κατὰ τοῦ κ. Τσαμαδοῦ, καὶ ἐν τούτοις ὑμεῖς, κ. Πρόεδρε, τὰς ἐξηγήσεις μου ἐκείνας δὲν ἐθεωρήσατε ἐπαρκεῖς· ἐλέγετε ὅτι δὲν ἀρκεῖ νὰ δηλώσω ἐγώ, ὅτι δὲν ἐνόουν νὰ προσβάλω τὸν κ. Τσαμαδόν, ἀλλ’ ὅτι ὤφειλον νὰ ἀνακαλέσω τὴν φράσιν, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἀνεκάλουν αὐτήν, ἐσπεύσατε νὰ μὲ ἀνακαλέσητε εἰς τὴν τάξιν καὶ νὰ ἐγγράψητε τὴν ἀνάκλησίν μου εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Ἐρωτῶ ὑμᾶς, ἐὰν μετρῆτε μὲ τὸ αὐτὸ μέτρον σήμερον.

§173ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ἐγὼ δὲν σᾶς ἐπροκάλεσα.

§174ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οὐδ’ ὁ κ. ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτὴς προεκάλεσέ τινα.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπατᾶσθε.

§176ΡΑΛΛΗΣ. Τίς ἐπροκάλεσεν; Ἐκεῖνος ὅστις ἀγορεύει περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου, ἢ ἐκεῖνος ὅστις εἶπεν ὅτι ὁ ἀγορεύων φλυαρεῖ, καὶ ἐκεῖνος ὁ ἄλλος, ὅστις προσέθηκεν ὅτι ὁ ἀγορεύων εἶναι ἀπηγορευμένος; Τέλος πάντων αὐταὶ εἶναι ὕβρεις, αἱ ὁποῖαι ἐξηνέχθησαν, πρέπει δὲ νὰ ἀνακληθῶσι, χάριν τῆς Βουλῆς.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δεληγιάννης, εἰπὼν ὅ,τι εἶπεν, ἀνεκάλεσεν. Ἡ ἑρμηνεία δέ, τὴν ὁποίαν δίδω ἐγὼ καὶ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Δεληγιάννης διὰ τῆς σιωπῆς του ἀποδέχεται, δίδει πλήρη τὴν ἀνάκλησιν· διότι ἄλλως ὁ κ. Δεληγιάννης ἤθελε κάμει τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν ἀποδέχεται ὅ,τι λέγω ἐγώ. Συνεπῶς ἐγὼ δηλῶ, ὅτι ἐπέρχεται καθαρὰ ἀνάκλησις ἐκ μέρους τοῦ κ. Δεληγιάννη, σιωπῶντος καὶ δεχομένου τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν δίδω ἐγώ.

§178ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνάκλησιν ἐκεῖνος ὅστις ἐξήνεγκε τὴν ὕβριν· σεῖς ἔχετε τὸ καθῆκον νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμόν.

§179ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι τὸ συμφέρον τῆς Βουλῆς ἀπαιτεῖ, ὅπως μάθωμεν πάντες, ὅτι, ἂν ἐκ βίας ἢ πάθους μᾶς ἐκφύγῃ φράσις τις ἀναξιοπρεπὴς διὰ τὴν Βουλήν, ὀφείλομεν νὰ ἀνακαλῶμεν αὐτήν. Τὸ συμφέρον τῆς Βουλῆς ἀπαιτεῖ τοῦτο. Ὁ Βουλευτὴς Μεσσήνης ἐν στιγμῇ ψυχικῆς ὁρμῆς ἐξέφερε φράσιν ἀναμφισβητήτως ὑβριστικήν. Ἡ ἰδία του φιλοτιμία, τὸ συμφέρον τῆς Βουλῆς, ἐπιβάλλει εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ δηλώσῃ ἀνεπιφυλάκτως, ὅτι ἀνακαλεῖ τὴν φράσιν ταύτην ἐκ καθήκοντος συναδελφικοῦ καὶ κοινοβουλευτικοῦ. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ ὑμᾶς, κ. Πρόεδρε, νὰ μὴ θέλητε νὰ ἑρμηνεύσητε τὴν φράσιν οὐδενὸς Βουλευτοῦ, διότι οὕτως καθιστᾶτε εὐκολωτάτην τὴν ὕβριν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, ἐνῷ, ἂν γνωρίζῃ ἕκαστος, ὅτι ὀφείλει ὁ ἴδιος νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ὕβριν, κατὰ κοινοβουλευτικὸν ἔθιμον, δὲν θὰ διστάσῃ νὰ τὴν ἀνακαλέσῃ, ἀλλ’ οὔτε καὶ εὐκόλως θὰ τὴν ἐκφέρῃ.

§180ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι καθῆκον ἔχει ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ εἴπῃ, ὅτι τοῦ διεξέφυγεν ἡ φράσις· ἄλλως ὁ κ. Πρόεδρος ὀφείλει νὰ τὸν ἀνακαλέσῃ εἰς τὴν τάξιν. Ἡ ὁμολογία δὲ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ὅτι τοῦ διεξέφυγεν ἡ φράσις, δὲν τοῦ μειοῖ τὴν ὑπόληψιν, τὴν ὑπόληψιν τοῦ μειοῖ ἡ σιωπή του. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἀνακαλέσῃ, ἄλλως ὁ Πρόεδρος ὀφείλει νὰ τὸν ἀνακαλέσῃ εἰς τὴν τάξιν.

§181ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Προτείνω νὰ ἐρωτηθῇ τέλος πάντων ἡ Βουλὴ, ἂν θεωρῇ τὰς δοθείσας ἐξηγήσεις ὑπὸ τοῦ κ. Δεληγιάννη ὡς ἀνάκλησιν, ἢ ὡς ἐξηγήσεις ἐπαρκεῖς.

§182ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν τῇ Βουλῇ, τῇ ἡμετέρᾳ ἰδίως, πολλάκις ἐν τῇ ῥύμῃ τοῦ λόγου καὶ ἐν τῇ ἀνταλλαγῇ τῶν σφαιρῶν τῶν κοινοβουλευτικῶν παρεκβαίνομεν τοῦ πρέποντος. Καὶ βεβαίως ὁ Πρόεδρος ἤθελεν εἶναι ἀξιοκατάκριτος, ὅτι πολὺ ἐπιεικῶς φέρεται πρὸς ἡμᾶς, συνειθίσαντας εἰς παρεκτροπὰς, ἂν ὁ Πρόεδρος δὲν ἐφέρετο ἐπιεικῶς, διότι αἱ πτέρυγες δεικνύονται ἑκάστοτε ὑπὲρ τὸ μέτρον ἐπιεικεῖς. Ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ καὶ τὸ σήμερον προβάλλον σύστημα, καθ’ ὃ ἐπιμένομεν νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὸν παρέχοντα ἐξηγήσεις συνάδελφον καὶ τὸν τρόπον τῆς ἐκφράσεως τῆς λύπης, ὅτι ἐξέφυγε τῶν χειλέων αὐτοῦ τοιαύτη ἢ τοιαύτη λέξις. Εἶναι ταύτῃ τῇ στιγμῇ βεβαιωμένον, ὅτι, μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τὰς δοθείσας ὑπὸ τοῦ Βουλευτοῦ Καλαβρύτων, ἠγέρθη ὁ Βουλευτὴς Μεσσήνης καὶ ἐδήλωσεν ὅτι, μετὰ τὰς ἐξηγήσεις ταύτας, δὲν ὑπάρχει περίπτωσις, ὅπως διατηρηθῶσιν αἱ λέξεις, αἵτινες ἐξέφυγον τῶν χειλέων αὐτοῦ, ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῶσι· τοῦτο ἐγὼ κρίνω, ὅτι περιέχει πλήρη ἄρσιν τοῦ σκανδάλου. Τί ἄλλο θέλουσιν οἱ συνάδελφοι; ὁ Βουλευτὴς Μεσσήνης εἶπε πᾶν ὅ,τι ἔπρεπε νὰ εἴπῃ πρὸς ἄρσιν τοῦ σκανδάλου. Ἂν σιωπᾷ τώρα, εἶναι φυσικὸν νὰ σιωπᾷ, διότι ἐπανῆλθον τὰ πράγματα εἰς τὴν κανονικὴν αὐτῶν θέσιν.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν ἐξήγησίν μου μάλιστα, ἣν ἀπεδέχθη ὁ κ. Βουλευτὴς Μεσσήνης.

§184ΡΑΛΛΗΣ. Ἐμπρὸς εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ἐμπειρίκου. Οἱ κύριοι Βουλευταὶ πρέπει νὰ μὴ δυσανασχετῶσιν. Εὑρισκόμεθα ἐν τῷ δικαίῳ μας. Οὐδὲ βῆμα θὰ κάμητε, ἐνόσῳ δὲν ἐκτελεσθῇ ὁ Κανονισμός... Μὴ κινεῖτε τὸ κεφάλι σας, κύριε Πρωθυπουργὲ, διότι οὐδεὶς σᾶς φοβεῖται... Λοιπὸν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ἐμπειρίκου.

§185ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις ἀδικεῖ καὶ τοὺς μὲν καὶ τοὺς δέ...

§186ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι! δὲν ἀδικεῖ διόλου ἡμᾶς, ἀδικεῖ ὑμᾶς.

§187ΡΙΚΑΚΗΣ. .. διότι ἀποδίδομεν οἱ συνάδελφοι πρόθεσιν ἐξυβριστικὴν καὶ εἰς τὸν Βουλευτὴν Καλαβρύτων καὶ εἰς τὸν Βουλευτὴν Μεσσήνης. Νομίζω ὅτι οὐδεὶς ἔχει πρόθεσιν νὰ ἐξυβρίσῃ τὸν συνάδελφόν του. Πολλάκις συμπίπτει ἐν τῇ ὁρμῇ τῆς ὁμιλίας νὰ ἐκφεύγωσι λέξεις τινὲς, ἀλλὰ ποτὲ δὲν ὑπάρχει ἰδέα, ὅτι ἐξέφυγον μὲ σκοπὸν νὰ προσβάλουν. Τοῦτο δὲ εἶναι τόσῳ φανερὸν, ὥστε ὁ Κανονισμὸς δὲν ἠθέλησε νὰ προΐδῃ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν, ὅτι ὁ εἷς προσβάλλει τὸν ἕτερον, ἀλλὰ λέγει μόνον, ὅτι πᾶς Βουλευτὴς ταράττων τὴν τάξιν ἀνακαλεῖται εἰς αὐτήν· δὲν ὁμιλεῖ δὲ διόλου περὶ προσβολῆς Βουλευτοῦ πρὸς Βουλευτὴν, καὶ πολὺ καλῶς πράττει ὁ Κανονισμός· διότι δὲν πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἔχουν πρόθεσιν νὰ ὑβρίσουν. Ἐγὼ πολλάκις ἀκούω λέξεις, αἱ ὁποῖαι μοὶ ἀποδίδονται καὶ εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἀπαντῶ, διότι δὲν ἀποδίδω ποτὲ πρόθεσιν ὑβριστικὴν εἰς τὸν ὁμιλοῦντα. Νομίζω ὅτι μετὰ τὰ λεχθέντα ἐξηλείφθη πᾶσα ἰδέα περὶ ἐξυβρίσεως, καὶ πρέπει ἡμεῖς αὐτοὶ νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς ὅσα ἐλέχθησαν. Πρέπει οὕτω νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι εἴμεθα πολὺ ἀνώτεροι τῶν ἰδεῶν ἐκείνων, τὰς ὁποίας θέλουν νὰ μᾶς ἀποδώσουν, ἐπιῤῥίπτοντες εἰς ἡμᾶς τὴν μομφὴν, ὅτι εἴμεθα ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι δὲν σεβόμεθα τὸν ἑαυτόν μας καὶ τοὺς συναδέλφους μας, καὶ θεωρῶ ὅτι πᾶσα περαιτέρω ἐπιμονὴ ἀδικεῖ ἡμᾶς αὐτούς.

§188ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχομεν καθῆκον νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος ἠμπόδισε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου;

§190ΡΑΛΛΗΣ. Σεῖς τὴν ἠμποδίσατε, διότι δὲν ἐπροστατεύσατε τὸν ἀγορεύοντα. Ἢ νομίζετε ὅτι δύναταί τις νὰ ἐξηγήσῃ ἄλλως τὴν συμπεριφοράν σας;

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἀποδέχομαι ὅσα ἐν θυμῷ λέγει ὁ κ. Ράλλης. Δυστυχῶς ὁ κ. Βουλευτὴς Ἀττικῆς θυμόνει εὐκόλως.

§192ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ ἐξήγησις ὅτι ἐγὼ δὲν ἐπιμένω ποσῶς εἰς τὴν ἀνάκλησιν χάριν ἐμοῦ αὐτοῦ, διότι ἐγὼ οὐδέποτε συνερίσθην, οὔτε κρίνω ἄξιον συνερισμοῦ τὸν Βουλευτὴν Μεσσήνης...

§193ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Ὁρίστε! ὁρίστε!

§194ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀλλ’ ἂν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι πρὸς ἱκανοποίησιν αὐτῆς πρέπει νὰ γείνῃ ὅ,τι ἐπιβάλλει ὁ Κανονισμὸς, ἂς γείνῃ. Πρέπει ὅμως νὰ εἴπω καὶ ὡς πρὸς τὸν κ. Θεοτόκην, ὁ ὁποῖος ἐπίσης ὑβριστικῶς ὡμίλησε πρὸς ἐμὲ, ὅτι δὲν ζητῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ τὸν ἀνακαλέσητε εἰς τὴν τάξιν, ἀλλὰ θὰ τὸν παρεκάλουν νὰ δηλώσῃ, ἐὰν ἐπιμένῃ εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπε, καὶ τότε θὰ ἴδωμεν, ἂν καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς θὰ ἐπιμείνῃ εἰς αὐτό.

§195ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ, στηριζόμενος εἰς ὅσα εἶπεν ὁ Βουλευτὴς Καλαβρύτων, ὅτι δὲν εἶχε πρόθεσιν νὰ μὲ ὑβρίσῃ, εἶπον ὅτι, ἐὰν αὐτὸς δὲν εἶχε πρόθεσιν νὰ μὲ ὑβρίσῃ, δὲν εἶχον καὶ ἐγὼ πρόθεσιν νὰ τὸν ὑβρίσω. Ἤδη ἔρχεται καὶ μοὶ λέγει, ὅτι δὲν μὲ λογαριάζει. Ἂν αὐτὸς δὲν μὲ λογαριάζῃ, καὶ ἐγὼ δὲν τὸν λογαριάζω ποσῶς, οὐδὲ τὸν φοβοῦμαι, ὅσον καὶ ἄν νομίζῃ, ὅτι δύναται νὰ ἀπειλῇ.

§196ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι τὸ ἄρθρον 31, τὸ ὁποῖον ὁμιλεῖ περὶ προσβολῆς, ἀλλ’ εἶναι καὶ τὸ ἄρθρον 27 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον λέγει: «Ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς Βουλευτὰς νὰ διακόπτωσι τοὺς ἀγορεύοντας, ἢ διὰ φωνῆς ἢ διὰ χειρονομιῶν νὰ ἐπιδοκιμάζωσιν ἢ ἀποδοκιμάζωσιν αὐτούς. Ἀπαγορεύεται ὡσαύτως εἰς τοὺς ἀγορεύοντας νὰ ἐκτρέπωνται εἰς προσβολὰς προσωπικάς. Οἱ τὰς ἀπαγορεύσεις ταύτας παραβαίνοντες ἀνακαλοῦνται εἰς τὴν τάξιν παρὰ τοῦ Προέδρου οἴκοθεν, ἢ κατ’ αἴτησιν ἑνὸς Βουλευτοῦ.» Λοιπὸν παραδέχεται τὸ Προεδρεῖον, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς διέκοψε τὸν ἀγορεύοντα καὶ ἐξετράπη εἰς προσβολὴν προσωπικὴν κατ’ αὐτοῦ; Τότε πρέπει νὰ ἀνακαλέσῃ αὐτὸν εἰς τὴν τάξιν. Ἐὰν δὲ ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι, ἂν ὁ κ. Πρόεδρος δὲν ἀνακαλέσῃ τὸν κ. Βουλευτὴν εἰς τὴν τάξιν, πρέπει νὰ τὸν ἀνακαλέσῃ ἡ Βουλὴ δι’ ἀποφάσεώς της, οὐδὲν ἕτερον ζητοῦμεν ἢ ὅ,τι λέγει ὁ Κανονισμός.

§197ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι μεθ’ ὅλα τὰ λεχθέντα καὶ ἀναπτυχθέντα ἐν τῇ Βουλῇ καὶ μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ἡ πλειοψηφία οὔτε ἡ μειοψηφία νὰ διαφωνήσῃ πρὸς τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἐμπειρῖκος.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποία εἶναι ἡ πρότασις τοῦ κ. Ἐμπειρίκου;

§199ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἂν θεωρῇ ὡς ἀνάκλησιν τὴν ἐξήγησιν τὴν δοθεῖσαν παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεσσήνης.

§200ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ. Ἐγὼ προτείνω νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλή, ὅτι μετὰ τὰς ἀνταλλαγείσας ἐξηγήσεις ἑκατέρωθεν, θεωροῦσα ταύτας ἐπαρκεῖς, μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§201ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι πρὸ πάντων ἡ Συμπολίτευσις ἔχει καθῆκον νὰ μὴ διαψεύδῃ τὸν Πρόεδρον. Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἐξήγησεν, ὅτι τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεσσήνης περιέχουσιν ἀνάκλησιν. Ὅταν τοῦτο βεβαιώσῃ καὶ ἡ Βουλή, δὲν ὑπάρχει πλέον ζήτημα.

§202ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη.

§203Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐξήγησις τοῦ κ. Προέδρου ἔχει πλῆρες τὸ κῦρος.

§204ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ. Ἐν τῇ προτάσει μου περιέχονται ὅλαι αἱ ἐξηγήσεις· καὶ αἱ ἐξηγήσεις αἱ δοθεῖσαι ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων καὶ αἱ δοθεῖσαι ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεσσήνης καὶ αἱ δοθεῖσαι ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι μετὰ τὰς ἑκατέρωθεν ἀνταλλαγείσας ἐξηγήσεις...

§205ΡΑΛΛΗΣ. Αἱ ἐξηγήσεις ἐδόθησαν παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Μεσσήνης, καὶ αἱ ἐξηγήσεις αὗται ἡρμηνεύθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου ὡς ἀνάκλησις.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ κ. Σκουλούδη.

§207ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι· θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις ἡ ἰδική μου περὶ τοῦ ποία εἶναι ἡ ἀπωτέρα πρότασις.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ ἐρεθίζεσθε, κύριε Ράλλη;

§209ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἐρεθίζομαι· ὑμεῖς ἐρεθίζεσθε. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας ἠρεθίσθη καὶ ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὸν ἕτερον Βουλευτὴν νὰ εἴπῃ ὅσα εἶπε· διότι ἡ διακοπὴ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας ἐγένετο ἀφορμὴ ὅλης αὐτῆς τῆς ἱστορίας.

§210ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον, διότι ἡ παρέμβασις τοῦ κ. Ράλλη μὲ ἀναγκάζει πρὸς τοῦτο. Ἐγὼ οὔτε ἀπετάθην πρὸς τὸν κ. Δεληγιάννην, οὔτε πλησίον τοῦ κ. Δεληγιάννη ἤμην, οὔτε ἠξεύρω τί εἶπεν ὁ κ. Δεληγιάννης, οὔτε ἔχω σκοπὸν ν’ ἀναμιχθῶ εἰς ὅσα ὁ κ. Δεληγιάννης εἶπε. Πρὸ ἡμερῶν διεξάγεται συζήτησις, ἡ ὁποία ἦτο ἐκ τῆς φύσεώς της τοιαύτη, ὥστε νὰ ταράττῃ τὰ νεῦρα τῶν ἐξ Ἑπτανήσου Βουλευτῶν. Βεβαίως ἡ ἐπιτίμησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς δὲν ἁρμόζει εἰς ἡμᾶς, διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι ἐπιτιμήσεως ἐπὶ γλώσσῃ δριμείᾳ, τὴν ὁποίαν μεταχειρίζονται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐπὶ ὅλων τῶν ὑπὸ συζήτησιν ζητημάτων, εἶναι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς. Καθ’ ἑκάστην ἀποτείνεσθε πρὸς τὴν πτέρυγα ταύτην, ὡσεὶ ἡ πτέρυξ αὕτη ἦτο περιμάζευμα ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἦλθον ἐνταῦθα νὰ προδώσωσι τὴν πατρίδα (εὖγε! εὖγε! ἐκ δεξιῶν.) Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα τὴν γλῶσσαν ταύτην τὴν ὑπεμείναμεν καὶ τὴν ὑπομένομεν. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς καθ’ ἑκάστην, ἐπὶ διαφόρων θεμάτων συζητῶν, ἐνόμισε καλὸν νὰ ὁμιλῇ περὶ Ἑπτανήσου κατὰ τρόπον δυνάμενον νὰ γεννήσῃ τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι ἡ προτίμησις ἐν τοῖς ὑποβαλλομένοις παρὰ τῆς Κυβερνήσεως νομοσχεδίοις ἀποδίδεται εἰς τὴν Ἑπτάνησον, καὶ ὅτι ἡ προτίμησις αὕτη σχετίζεται μὲ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ οἱ ἐξ Ἑπτανήσου Βουλευταὶ, καὶ μὲ τὴν ὑποστήριξιν, ἣν παρέχουσιν εἰς τὸ σύστημα τὸ κρατοῦν. Ἀντέστημεν εἰς τὴν γλῶσσαν ταύτην καὶ δι’ ἀριθμῶν ἀπεδείξαμεν, ὅτι οὐδὲν χορηγεῖται τῇ Ἑπτανήσῳ προνόμιον καὶ ὅτι προσφέρομεν εἰς τὸ Κράτος πλείονα παντὸς ἄλλου τμήματος τῆς Ἑλλάδος, πλείονα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Βουλευτὴς ἀνέφερεν ὡς παρ’ ἡμῶν καταβαλλόμενα...

§211ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πότε εἶπε ταῦτα ὁ κ. Πετιμεζᾶς;

§212ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τότε, ὅταν ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι, ὅταν ὑμεῖς ἐλησμονήσατε... Οἱ κ. Βουλευταὶ ἐξηκολούθησαν καὶ πάλιν ἐπὶ τὸ θέμα τοῦτο συζητοῦντες, καὶ πάντοτε ὑπὸ τὸ αὐτὸ πνεῦμα. Βεβαίως, ὅταν ὁμιλῶσι περὶ τῆς Ἑπτανήσου καὶ τῶν Βουλευτῶν αὐτῆς μετὰ τοιαύτης προθέσεως δυσφημισμοῦ, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῶμεν· διότι ἡ Ἑπτάνησος, θυσιάσασα ἵνα ἑνωθῇ μετὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ τὰ συμφέροντα τὰ ὑλικὰ, θυσιάσασα ταῦτα, ἵνα ἐκπληρώσῃ πόθον πατριωτικὸν, πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ ὁποίου ἡ Ἑπτάνησος ἐπὶ ἔτη πολλὰ καὶ ἠγωνίσθη καὶ ἔπαθεν, ἐδικαιοῦτο δικαιοτέρας ἐκτιμήσεως. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς καὶ σήμερον πάλιν ἐπέμεινεν εἰς ὅσα πολλάκις ἐπανέλαβεν περὶ Ἑπτανήσου, καὶ ἡμεῖς ἐξηκολουθήσαμεν ἀπαντῶντες. Ἀλλὰ τότε ὁ κ. Πετιμεζᾶς εἶπε: «διὰ τῆς σιωπῆς τὰ ζητήματα αὐτὰ δὲν λύονται.» Ἀπήντησα ὅτι προτιμοτέρα εἶναι ἡ σιωπὴ τῆς φλυαρίας. Εἰς τὴν ἀπάντησίν μου ταύτην εἶναι ἐλεύθερος ὁ κ. Πετιμεζᾶς νὰ δώσῃ οἱανδήποτε θέλει ἔννοιαν. Ἐγὼ ἐνόμιζον, ὅτι δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ ὁμιλήσω, οὐδὲ νὰ δώσω οἱανδήποτε ἐξήγησιν. Ἀλλ’ ἡ πρόκλησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς μὲ ἠνάγκασε νὰ λάβω τὸν λόγον. Ὅσοι μὲ γνωρίζουσι, γνωρίζουσιν ὅτι ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ ἐπολιτεύθην πάντοτε εὐπρεπῶς, ὅτι οὐδέποτε μετεχειρίσθην ἐναντίον τῶν συναδέλφων φράσιν ἀνάρμοστον, ἀλλ’ ὅτι ὁ χαρακτήρ μου μ’ ἐμποδίζει ἵνα ἐκτὸς τοῦ Βουλευτηρίου λησμονήσω ὅσα ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ λέγω, καὶ περὶ τούτου δὲν ἔπρεπε νὰ ἀνησυχῇ ὁ κ. Πετιμεζᾶς, οὔτε ἔπρεπε νὰ θεωρῇ ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ μοὶ τὸ ὑπενθυμίσῃ. Ὡς πρὸς τὴν στάσιν τῶν ἐξ Ἑπτανήσου Βουλευτῶν, ἀπαντῶν εἰς τὴν πρόκλησιν τοῦ ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτοῦ, λέγω ὅτι, ἂν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ὑποστηρίζεται ὑπὸ τῶν Ἑπτανησίων, ὑποστηρίζεται διότι οἱ Ἑπτανήσιοι φρονοῦμεν, ὅτι αὕτη δύναται νὰ προστατεύσῃ καλλίτερον πάσης ἄλλης τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος. (Εὖγε! εὖγε! ἐκ δεξιῶν).

§213ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω τίς ἁγία ἀγανάκτησις κατέλαβε τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Κερκύρας. Ἡμεῖς οὐδέποτε ἠρνήθημεν τοὺς ἀγῶνας τῆς Ἑπτανήσου, ἡμεῖς οὐδέποτε ἠθελήσαμεν νὰ θέσωμεν εἰς ἥττονα μοῖραν τὴν Ἑπτάνησον, ἡμεῖς πάντοτε ὑπεστηρίξαμεν τὰ δικαιώματα αὐτῆς, καὶ φρονοῦμεν ὅτι πρέπει αὕτη νὰ ὑποστηρίζῃ πάντοτε ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει τὸ Σύνταγμα, τὴν ἰσοπολιτείαν, τὴν ἴσην διανομὴν τῶν βαρῶν. Ἀλλ’ εἶναι ὕβρις, ἐάν τις ὑποστηρίζῃ ὅτι ἓν σύστημα φορολογικὸν εἶναι ἐλαφρότερον ἑτέρου; Καὶ εἶναι τοῦτο ὕβρις, ὅπως ἐρεθίζῃ τὰ νεῦρα τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας; Ἀλλὰ, παρακαλῶ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ νομοσχέδιον φορολογικὸν, χωρὶς νὰ παραβληθῶσι τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται δι’ αὐτοῦ εἰς τὰ διάφορα τμήματα τῆς Ἑλλάδος; Καὶ δὲν εἶναι ἀρετὴ κυρία παντὸς φορολογικοῦ νομοσχεδίου ἡ ἴση διανομὴ τῶν βαρῶν; Καὶ τί ὑβριστικὸν ἢ ἐρεθιστικὸν ἐνέχει τὸ ἐὰν ὑποστηρίζῃ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων, ὅτι ἡ φορολογία, ἥτις ἐπιβάλλεται νῦν εἰς τὴν Ἑπτάνησον διὰ τὸν σταφιδόκαρπον, εἶναι ἐλαφροτέρα τῆς ἐπιβαλλομένης ἐν τῇ Πελοποννήσῳ; ἢ ἂν ὑποστηρίζῃ ὅτι οἱ δῆμοι τῆς Ἑπτανήσου διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων ἀφαιροῦνται βαρῶν, ἐνῷ ἐπιβάλλονται νέα βάρη εἰς τοὺς τῆς Πελοποννήσου; Καὶ δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο; Ἔχω φίλον πολύτιμον ἐκ Κυθήρων, τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν κ. Καλούτσην, καὶ ἐντεῦθεν ἐνδιαφέρομαι ὑπὲρ αὐτοῦ, ὑπὲρ πάντα ἄλλον, ἀλλὰ δύναμαι νὰ μὴ ἀναγνωρίσω, ὅτι ὁ δῆμος Κυθήρων λαμβάνει 10 χιλιάδας δραχμῶν διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐνῷ ὁ δῆμος Ἀθηναίων ἀποβάλλει καὶ τὰ ἔσοδα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κέκτηται καὶ ἄνευ τῶν νέων βαρῶν; Καὶ ὅ,τι εἶναι ἀληθὲς περὶ τοῦ δήμου Κυθήρων, εἶναι ἀληθὲς καὶ περὶ τῶν ἄλλων δήμων τῆς Ἑπτανήσου. Δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐν Ἑπτανήσῳ καταργοῦνται τὰ διαπύλια, χωρὶς νὰ βαρύνωνται οἱ κάτοικοι αὐτῆς διὰ τῆς νέας ἐπαχθοῦς φορολογίας, πλὴν τῆς τοῦ σίτου, τρεπομένης ὑπὲρ τῶν δήμων της;

§214ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχουσι διαπύλια.

§215ΡΑΛΛΗΣ. Τότε δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ καταργηθῶσιν. Ἀλλ’ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ζημιώσωμεν τὴν Ἑπτάνησον, παρατηροῦντες τὴν ἀνισότητα τοῦ νομοσχεδίου, ὁ καλός μου φίλος κ. Σέρβος ἔπρεπε νὰ μᾶς κηρύξῃ τὸν πόλεμον, διότι καὶ αὐτὸς εἶναι Ἑπτανήσιος. Συζητοῦμεν, Κύριοι, ἐνταῦθα ὄχι ὡς Ἑπτανήσιοι ἢ ὡς Πελοποννήσιοι, ἀλλ’ ὡς Ἕλληνες Βουλευταὶ, ἐκεῖνοι δὲ, οἵτινες παρακάθηνται ἐνταῦθα ὡς Ἑπτανήσιοι, ἀποδεικνύουσιν ὅτι δὲν γνωρίζουν τὴν ἀποστολήν των, προσβάλλουσι δὲ τὸν πατριωτισμὸν τῶν κατοίκων τῆς Ἑπτανήσου.

§216ΡΩΜΑΣ. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς διῄρεσεν εἰς τμήματα τὴν Ἑλλάδα. Ἡμεῖς εἴμεθα Βουλευταὶ τῆς Ἑλλάδος.

§217ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς εἶπεν ἀπεναντίας, ὅτι χαίρει, διότι ἡ Ἑπτάνησος δὲν καταδικάζεται διὰ τὴν κατάργησιν τῶν διαπυλίων εἰς νέαν ἐπαχθῆ φορολογίαν. Εἶναι καιρὸς, Κύριοι, νὰ μάθητε,—διότι δὲν τὸ κατενοήσατε, φαίνεται, εἰσέτι,—ὅτι ἡ Ἑπτάνησος εἶναι Ἑλλὰς, καὶ ὅτι ἡμεῖς πονοῦμεν, ἂν ὄχι περισσότερον, ἐπίσης μὲ ὑμᾶς τὴν Ἑπτάνησον, διότι ποιοῦμεν τὴν Ἑλλάδα. Σεῖς, οἵτινες οὐδὲν ἐκπροσωπεῖτε πλέον ἐνταῦθα, φρονεῖτε ὅτι ἐκπροσωπεῖτε τὴν Ἑπτάνησον, καὶ δὲν γνωρίζετε, ὅτι διὰ τῆς πολιτείας σας σύρετε ἐπὶ τὰς κεφαλάς σας τὰς ἀρὰς τοῦ λαοῦ τῆς Ἑπτανήσου, ὡς καὶ τῆς ἄλλης Ἑλλάδος; (Θόρυβος)...

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σεῖς τώρα προκαλεῖτε τὸν θόρυβον.

§219ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὑβρίζω... Νομίζουν, ὅτι πράττουν ἔργον πατριωτικὸν, θέλοντες νὰ καταστήσωσι τὴν Ἑπτάνησον κεχωρισμένην ἀπὸ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος. Ὄχι· τοῦτο δὲν θὰ τὸ κατορθώσωσι. Δι’ ἡμᾶς ἡ Ἑπτάνησος εἶναι Ἑλλὰς, πονοῦντες δὲ μᾶλλον ὑμῶν αὐτὴν, εἴμεθα εὐτυχεῖς, ὁσάκις ἡ Ἑπτάνησος δύναται ν’ ἀπολαύῃ νομοθεσίας μᾶλλον ἐπιεικοῦς καὶ ὀλιγώτερον ἐπαχθοῦς ἀπὸ ἐκείνην, ἥτις ἐπιβάλλεται εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα, διότι οὕτω λυτροῦται τοὐλάχιστον ἓν τμῆμα ταύτης νέων ἐπαχθῶν βαρῶν.

§220ΡΩΜΑΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἴπετε, ὅτι δὲν πρέπει νὰ κάμνωμεν ἐνταῦθα διακρίσεις, τὸ εἶπον ἐγὼ πρὶν, ἀποτεινόμενος πρὸς τὸν κ. Πετιμεζᾶν· διότι ἐνταῦθα δὲν εἴμεθα Ἑπτανήσιοι, ἀλλ’ εἴμεθα Βουλευταὶ Ἕλληνες, εἴτε Θεσσαλοὶ ὀνομαζόμεθα, εἴτε Ἑπτανήσιοι, εἴτε Ἀθηναῖοι.

§221ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὰ πρέπει νὰ τὰ εἴπητε εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν Κερκύρας.

§222ΡΩΜΑΣ. Ἡ Ἑπτάνησος, πρὶν γείνῃ Ἑλλὰς, εἰργάσθη οὐ μόνον διὰ τὴν ἑαυτῆς ἐλευθερίαν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Ἑλλάδος καὶ τὴν ἀποκατάστασίν της.

§223ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Αὐτὸ τὸ ὁμολογοῦμεν· δὲν ἀρνούμεθα ὅτι ὁ κ. προλαλήσας δὲν παρακάθηται ἐνταῦθα ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑπτανήσου, ἀλλ’ ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος...

§224ΠΗΛΙΚΑΣ. Οὔτε ἡμεῖς· ἀλλ’ ὁ κ. Πετιμεζᾶς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν διαίρεσιν, καὶ ὁ κ. Ράλλης, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀποστολὴν ἐνταῦθα.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πήλικα, σᾶς παρακαλῶ, ἡσυχάσατε!

§226ΕΥΤΑΞΙΑΣ. .. καὶ πάντα συνάδελφον ἐξ Ἑπτανήσου, ὁμιλοῦντα ἐνταῦθα ὡς ἀντιπρόσωπον τῆς Ἑλλάδος, δὲν δύναμαι παρὰ νὰ συγχαρῶ. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς καὶ ἄλλοτε ἔκαμεν ἐξαίρεσιν, καὶ τὴν ἑσπέραν ταύτην ἀνέλαβε νὰ ὑπερασπίσῃ τὰ συμφέροντα τῆς Ἑπτανήσου, τὰ ὁποῖα οὐδεὶς προσέβαλε, καὶ ἠθέλησε νὰ ἐξάρῃ τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ἐκδουλεύσεις τῶν Ἑπτανησίων, τὰς ὁποίας οὐδεὶς ἠμφισβήτησεν. Ἐνταῦθα διεξάγεται συζήτησις περὶ φορολογικῶν ζητημάτων, καὶ ἐγένετο σύγκρισις τῆς φορολογίας ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι καὶ ἐν τῷ τμήματι τῆς Ἑπτανήσου. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας τὴν ἑσπέραν ταύτην εἶπεν, ὅτι ἀπέδειξε δι’ ἀριθμῶν, ὅτι ἡ φορολογία τῆς Ἑπτανήσου εἶναι βαρυτέρα τῆς φορολογίας τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος. Μέχρι τοῦδε ὅμως οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν ἤκουσε τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Κερκύρας ἀποδεικνύοντα τοιοῦτόν τι. Καὶ ἐγὼ ἔλαβον ἀφορμὴν ν’ ἀποδείξω, ὅτι τὴν σήμερον ἡ ἔγγειος φορολογία τῆς σταφίδος ἐν Πελοποννήσῳ εἶναι ἀσυγκρίτῳ τῷ λόγῳ βαρυτέρα τῆς ἐγγείου αὐτῆς φορολογίας ἐν Ἑπτανήσῳ. Σᾶς ἀπέδειξα, ὅτι ἄλλοτε ὑπῆρχεν ἀναλογία τις, διότι τότε ὁ φόρος ἐπὶ τῆς σταφίδος ἐν Πελοποννήσῳ ἦτο ὑπὸ ἀναλογίαν 4, 5 ἕως 6%, ἀλλὰ σήμερον, ὅτε ἡ σταφὶς ὑπετιμήθη, ἀναλογεῖ πρὸς 30% καὶ ἐπέκεινα. Εἶναι ὀρθὸν τοῦτο, ναὶ ἢ οὔ; Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτὴς ἠδύνατο νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ ἀπαντήσῃ, ἀλλὰ δὲν τὸ ἔπραξεν. Ἡμεῖς δὲ δὲν λέγομεν, ὅσα λέγομεν, διότι ἐννοοῦμεν νὰ καταστήσωμεν καὶ τοὺς Ἑπτανησίους ὁμοιοπαθεῖς πρὸς ἡμᾶς, ἀλλ’ ὅπως ἀνακουφίσωμεν τὰς ἄλλας ἐπαρχίας. Καὶ ὤφειλεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτής, καὶ πᾶς Βουλευτὴς ἐξ Ἑπτανήσου, συμπαθὴς πρὸς τὰ δεινὰ τῶν Πελοποννησίων, νὰ ὑποστηρίξωσι τὴν γνώμην ταύτην. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κερκύρας Βουλευτής, ὁσάκις ἀκούῃ νὰ γίνηται λόγος περὶ τοιούτων ζητημάτων, διὰ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται πόσον ἀσπλάγχνως φορολογεῖται ἡ Ἑλλὰς, αἰσθάνεται ταρασσόμενα τὰ νεῦρά του, καὶ νομίζει ὅτι ἡμεῖς μεταχειριζόμεθα ἐνταῦθα δριμεῖαν γλῶσσαν κατ’ αὐτοῦ καὶ τῶν συναδέλφων του, ἐνῷ ἡμεῖς περιοριζόμεθα εἰς τὰ πράγματα, καί, ἐὰν ταῦτα ἦναι πικρὰ εἴς τινα, βεβαίως δὲν ἔχουσι νὰ παραπονεθῶσι καθ’ ἡμῶν, ἀλλὰ καθ’ ἑαυτῶν, διότι συνετέλεσαν εἰς τὴν τοιαύτην κατάστασιν. Διάκρισις μεταξὺ ἐπαρχιῶν καὶ ἐπαρχιῶν δὲν ἐγένετο ἐκ μέρους ἡμῶν. Καὶ ἐν τούτοις ἦλθεν ὁ Βουλευτὴς Κερκύρας νὰ μᾶς ὁμιλήσῃ περὶ δικαιωμάτων καὶ περὶ θυσιῶν, τὰς ὁποίας οὐδεὶς ἠμφισβήτησε. Δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον ὁ Βουλευτὴς Κερκύρας συνετέλεσεν εἰς τοὺς ἀγῶνας τῆς Ἑπτανήσου. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν συνετέλεσεν, ὤφειλε νὰ μὴ καυχᾶται ἐπὶ τούτῳ, διότι, ἐὰν ἡ Ἑπτάνησος ἠγωνίσθη ὑπὲρ τῆς ἑνώσεως, καὶ ἡ λοιπὴ Ἑλλὰς ὑπέστη θυσίας ὑπερανθρώπους, ὅπως ἀπολαύσῃ τῆς ἐλευθερίας καὶ ἑνωθῇ εἶτα μετ’ αὐτῆς ἡ Ἑπτάνησος, καὶ εὑρίσκησθε καὶ ἡμεῖς ἐνταῦθα νῦν, βουλευόμενοι καὶ ψηφίζοντες φόρους ἐπὶ φόρων. Δὲν ὑπέστη θυσίας ἡ λοιπὴ Ἑλλάς, ἥτις ἐπὶ ἑπταετίαν ὁλόκληρον διεξήγαγε τὸν περὶ τῶν ὅλων ἀγῶνα, μυριάδας τέκνων προσενεγκοῦσα ὁλοκαύτωμα εἰς τὸν βωμὸν τῆς ἐλευθερίας;

§227ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Συναγωνιζομένων καὶ τῶν Ἑπτανησίων καὶ ὅλων τῶν Ἑλλήνων.

§228ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Βεβαίως. Δὲν λέγω τοῦτο διὰ νὰ ἐξαιρέσω τοὺς Ἑπτανησίους, ἀλλὰ διότι ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας ἐκαυχήθη διὰ τὰς θυσίας μόνον τῆς Ἑπτανήσου. Ἡμεῖς θεωροῦμεν ὡς ἀδελφοὺς τοὺς Ἑπτανησίους, συναγωνισθέντας μεθ’ ἡμῶν καὶ μέλλοντας ἀκόμη νὰ συναγωνισθῶσιν ὑπὲρ τῆς πατρίδος. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ οἰκονομικῶν ζητημάτων, παρακαλοῦμεν αὐτοὺς νὰ ἀφήσωσιν ἐλευθέραν τὴν συζήτησιν ἡμῶν, ὅταν ἠξεύρουν ὅτι διὰ τοῦ εἰσαγομένου νομοσχεδίου νέα βάρη χαλκεύονται κατὰ τοῦ φορολογουμένου λαοῦ τῆς Ἑλλάδος, καθ’ ἣν στιγμὴν οὗτος πεινᾷ καὶ ζητεῖ ἄρτον. Καὶ ὅταν γνωρίζητε, ὅτι ὅλος ὁ λαὸς γογγύζει ὑπὸ τὴν ἄνισον καὶ ἄδικον σημερινὴν φορολογίαν, καὶ ἰδίως ἡ μεσαία τάξις, ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπαυξάνει τὰ βάρη ταῦτα, καὶ οἱ Ἑπτανήσιοι ἐνισχύουσι τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὰ τοιαῦτα διαβήματα! Ἡμεῖς ζητοῦμεν παρ’ αὐτῶν νὰ ὦσι τοὐλάχιστον ἐφεκτικώτεροι· ἀντὶ τούτου ἠκούσαμεν ἀντεγκλήσεις παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κερκύρας. Εὐχαρίστως ὅμως ἠκούσαμεν τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Ζακύνθου, ὅστις ἤρθη ὑπεράνω τῶν τοιούτων ἰδεῶν, καὶ εἶπεν, ὅτι κάθηται ἐνταῦθα ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους. Καὶ τοῦτο εἶναι τὸ μόνον μάθημα πρὸς τὸν Βουλευτὴν Κερκύρας, ὅστις πρέπει νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι δὲν παρακάθηται ἐνταῦθα ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑπτανήσου, ἀλλ’ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους, καὶ ὅτι ἔχει καθῆκον νὰ φροντίζῃ περὶ τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν συμφερόντων ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ἄνδρου κ. Ἐμπειρίκου, τὴν ὁποίαν ἠκούσατε, καὶ δευτέρα πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Θηβῶν κ. Σκουλούδη. Τὸ Προεδρεῖον θεωρεῖ ὡς ἀπωτέραν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Σκουλούδη. Ἐγένετο ὅμως ἄλλη πρότασις, τοῦ κ. Βουλευτοῦ Ἀττικῆς, νὰ προηγηθῇ ἡ ψηφοφορία τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ἐμπειρίκου. Ὥστε θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν... Θέλετε δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως;

§230ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνώμην τοῦ Προεδρείου, ὅτι ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἡ τοῦ κ. Βουλευτοῦ Θηβῶν λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολέκτου, τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς Μιλτ. Ὀριγώνη, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§232ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 111. Ἡ Βουλὴ διὰ ψήφων 94 κατὰ 15, δύο ἀρνηθέντων, παρεδέχθη ὡς ἀπωτέραν πρότασιν τὴν τοῦ ἐκ Θηβῶν βουλευτοῦ κ. Σκουλούδη, ἡ ὁποία καὶ θὰ ψηφοφορηθῇ.

§233ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ, κύριε Πρόεδρε (φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι δεξιόθεν).

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται, Κύριοι, ἔνστασις μὴ ἀπαρτίας. Θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ βουλευτοῦ Οἰτύλου Σπ. Α. Κουμουνδούρου, ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος λύει τὴν συνεδρίασιν πρὸ τοῦ πέρατος τῆς ἀναγνώσεως τοῦ καταλόγου, περὶ ὥραν 12 καὶ 15′ τοῦ μεσονυκτίου).