1894.12.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 30

τῆς 9 Δεκεμβρίου 1894.

(Παρασκευή).

Ὥρᾳ 4 καὶ 40′ μ. μ.

(Προεδρεύοντος τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Γ. Κ. Ρώμα).

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Χρῆστος Νικολόπουλος ἐκ Γαργαλιάνων ἀναφέρεται διὰ τηλεγραφήματός του κατὰ τοῦ ἐκεῖ ἀστυνόμου, ὡς συλλαβόντος καὶ φυλακίσαντος αὐτὸν ἄνευ αἰτίας.

§2ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ἔλαβον καὶ ἐγὼ τηλεγράφημα αὐτοῦ τοῦ πολίτου, ἐμπορευομένου ἐν Γαργαλιάνοις, παραπονουμένου κατὰ τοῦ ἐκεῖ ἀστυνόμου, ὅτι συνέλαβεν αὐτὸν, τὸν ἔθεσεν εἰς τὰς φυλακὰς καὶ τὸν ἐκακοποίησε. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ νὰ μεριμνήσῃ, ὅπως τιμωρηθῇ αὐτὸς ὁ κύριος ἀστυνόμος.

§3Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πῶς ὀνομάζεται ὁ ἀστυνόμος;

§4ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Πῶς ὀνομάζεται δὲν ἠξεύρω, ἀλλὰ γνωρίζω τὸν πολίτην, ὁ ὁποῖος τηλεγραφεῖ ἐκεῖθεν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς Αἰγίνης καταδίκων ζητοῦσιν ὅπως καταλογισθῇ ἡ ὑποδικία των εἰς τὴν ποινήν. Θὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορά των εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ Στυλιανὸς Χατζῆς ἐκ Θηβῶν δι’ ἀναφορᾶς του ζητεῖ τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου ͵ΒΡΠΘʹ περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ὁ ἐμπορικὸς σύλλογος Πατρῶν «Ἑρμῆς» παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν, ὅπως προνοήσῃ περὶ τῆς καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν καὶ τῆς νομοθετήσεως τοῦ θεσμοῦ τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ περὶ καταργήσεως τοῦ θεσμοῦ τοῦ προληπτικοῦ συμβιβασμοῦ. Πολλοὶ τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς Κυπαρισσίας καταδίκων παρακαλοῦσι νὰ καταλογισθῇ καὶ ἡ ὑποδικία των εἰς τὸν χρόνον τῆς ποινῆς των. Παραπέμπεται καὶ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ δήμαρχος Ἤλιδος παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν, ὅπως καταργήσῃ τὸ περὶ δενδροφθορῶν Β. Διάταγμα τῆς 1 Ἰουλίου 1838. Ὁ κ. Καρατζᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§6ΚΑΡΑΤΖΑΣ. Ἔρχομαι, κύριοι Βουλευταί, ἵνα ὑποβάλω πρότασιν νόμου, δι’ ἧς ὑποχρεοῦται τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Μεσσήνης νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν πρὸς συντήρησιν τοῦ αὐτόθι Γυμνασίου. Οἱ κατὰ τὸ ἔτος 1890 ψηφισθέντες φόροι ἐπὶ τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ τῶν σύκων δυστυχῶς δὲν ἐπαρκοῦσι, διότι κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ προπαρελθὸν ἔτος ἐνέσκηψεν ὁ περονόσπορος, ὁ ὁποῖος τὸ ποσὸν τῆς παραγωγῆς τὸ ἠλάττωσε κατὰ πολύ. Οἱ δημόται Παμίσου, καθὼς καὶ ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ἐξέδωκαν περὶ τούτου ψηφίσματα. Ὑποβάλλω πρότασιν νόμου, δι’ ἧς ζητεῖται, ἂν καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ ἐπιβληθέντες φόροι διὰ τοῦ μνημονευθέντος νόμου ᾼΩΞΑ’ δὲν ἐπαρκῶσι νὰ καλύψωσι τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν πρὸς συντήρησιν τοῦ Γυμνασίου, ν’ ἀναπληροῖ τὸ ἐλλεῖπον τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Μεσσήνης.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 107).

§8ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν λανθάνει ὑμᾶς ὅτι εἰμὶ σταφιδικὸς κατ’ ἐξοχὴν, καὶ τυγχάνω ὢν τοιοῦτος ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν, χάρις εἰς τὴν ὑψηλοφροσύνην καὶ τὴν φιλοπατρίαν τῶν Αἰγιέων, ἐπετεύχθη τῇ κοινῇ αὐτῶν εἰσφορᾷ καὶ τῇ ἐπιμελείᾳ ἐπιτροπῆς ἐξ ἐμπόρων ἐκ τῶν πρώτων τοῦ Αἰγίου ἡ εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Σικάγου ἀποστολὴ ἐκ τεσσαράκοντα χιλιάδων σταφιδοκάρπου, ἀποστολή, ἥτις ἐτίμησε τὸ ἑλληνικὸν ὄνομα, ἔδωκε σύστασιν καὶ ὄψιν πρέπουσαν εἰς τὸ ἑλληνικὸν τμῆμα τῆς ἐκθέσεως, κατέστησε γνωστὸν τὸ πολύτιμον ἡμῶν προϊὸν εἰς τὰ ἄπειρα πλήθη, τὰ ἐπισκεφθέντα τὴν τεραστίαν ἐκείνην ἔκθεσιν, καὶ συνετέλεσεν οὐκ ὀλίγον εἰς τὴν μείζονα ἐν Ἀμερικῇ διάδοσιν αὐτῆς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως μοὶ ἐπιτρέψῃ, πρὸς ἐπιστέγασιν τῆς ἐργασίας μου, τῆς ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, νὰ ὑποβάλω πρότασιν, ἀφορῶσαν τὸ σταφιδικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἔληξε καὶ τὸ ὁποῖον ὑφίσταται καὶ περὶ τοῦ ὁποίου ὀφείλομεν ἀναντιῤῥήτως καὶ Κυβέρνησις καὶ Βουλευταὶ νὰ λάβωμεν τὴν δυνατὴν ἡμῖν καὶ πρέπουσαν πρόνοιαν. Ἀναγινώσκω τὴν πρότασίν μου. Ἡ πρότασίς μου εἶναι ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, διότι βεβαίως ὁ Βουλευτὴς δὲν δύναται νὰ κανονίσῃ τὰ καθέκαστα μιᾶς προτάσεως, ἡ ὁποία ἀφορᾷ ζήτημα ὑπαγόμενον εἰς τὴν διοίκησιν καὶ περὶ τοῦ ὁποίου ἡ διοίκησις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία πρέπει καὶ δύναται νὰ κανονίσῃ τὰ καθέκαστα τῆς πραγματοποιήσεως αὐτοῦ (ἀναγινώσκει): «Πρότασις νόμου περὶ ταμείου σταφιδικῆς ἀμύνης. «Ἄρθρον 1. Ἱδρύεται ταμεῖον σταφιδικῆς ἀμύνης, ἑδρεῦον ἐν Ἀθήναις, πρὸς διάδοσιν τοῦ σταφιδοκάρπου, πρὸς κατασκευὴν γενικῶν ἀποθηκῶν καὶ πρὸς χορήγησιν δανείων ἐπὶ ἐνεχυριάσει σταφιδοκάρπου. «Ἄρθρον 2. Πρὸς καταρτισμὸν τοῦ ταμείου τούτου ἐπιβάλλεται ἐπὶ πέντε ἔτη ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου εἴς τε τὸ Δημόσιον καὶ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς εἰσφορὰ ἐκ δραχμῶν δύο ἐφ’ ἑκάστης χιλιάδος σταφιδοκάρπου ἐξαγομένου. Ἡ τοῦ Δημοσίου εἰσφορὰ ἐπιβάλλεται καὶ ἐπὶ τοῦ ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου ἐξαχθησομένου σταφιδοκάρπου. Ἡ πρὸς εἰσφορὰν ὑποχρέωσις τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἄρχεται ἀπὸ 16 Αὐγούστου 1895.» Οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦναι ἡ κατάστασις τῶν οἰκονομικῶν ἡμῶν, ἀφοῦ αἱ ἐπαρχίαι αἱ σταφιδοπαραγωγοὶ περιῆλθον εἰς τὴν ἐλεεινὴν, εἰς τὴν ἀπέλπιδα κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται, ἤτοι ἐν ἀπογνώσει, νομίζω ὅτι καὶ ἐκ τῶν εἰσοδημάτων τοῦ Δημοσίου ὀφείλεται ἀρωγή τις εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, ἡ δὲ εἰσφορὰ τῶν δύο δραχμῶν, ἡ ὁποία θὰ ἐπιβάλληται εἰς τὸ Δημόσιον, δὲν εἶναι μέγα βάρος, δὲν εἶναι δαπάνη, ἡ ὁποία δύναται νὰ χειροτερεύσῃ τὴν κατάστασιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους. Θεωρῶ δὲ, ὅτι ἡ εἰσφορὰ τοῦ Δημοσίου πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ καὶ ἐπὶ τοῦ καρποῦ τοῦ ἐξαχθησομένου ἀπὸ τῆς σήμερον τῆς ἐφετεινῆς ἐσοδείας, ἐπὶ δὲ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιβληθῇ, διότι δὲν ἐπεβλήθη ἐπὶ τῆς σταφίδος ἐκείνης, ἡ ὁποία ἐξήχθη μέχρι τοῦδε. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκει): «Ἡ διαχείρισις τοῦ ταμείου τῆς σταφιδικῆς ἀμύνης ἀνατίθεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἐνασκοῦσαν αὐτὴν δι’ εἰδικοῦ παρ’ αὐτῇ τμήματος, φέροντος τὴν ἐπωνυμίαν «Τμῆμα τοῦ Ταμείου τῆς Σταφιδικῆς Ἀμύνης.» Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἐκ δραχμῶν τεσσάρων εἰσφορὰ εἰσπράττεται ἐν τοῖς τελωνείοις τοῦ Κράτους, ἔνθα γίνονται φορτώσεις σταφιδοκάρπου, ὡς καὶ ἡ ἐκ δραχμῆς, καὶ τὸ προϊὸν αὐτῶν ὀφείλουσιν οἱ τελῶναι νὰ παραδίδωσιν ἐπὶ ἀποδείξει παραλαβῆς εἰς αὐτὰ τὰ ταμεῖα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τὰ ἐν τῇ περιφερείᾳ αὐτῶν ὑπάρχοντα.» Θεωρῶ ἀναγκαῖον οἱ τελῶναι νὰ παραδίδωσιν εἰς τὰ ταμεῖα τῆς Τραπέζης τὴν εἰσφοράν, διότι βεβαίως ἡ Τράπεζα, ἂν πρόκηται νὰ ἀναλάβῃ τὴν διεύθυνσιν αὐτοῦ τοῦ ἔργου, πρέπει νὰ ἦναι βέβαιον, ὅτι θὰ ἔχῃ εἰς ταμεῖά της τὴν εἰσφοράν. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκει): «Περὶ τῶν μέσων καὶ τοῦ τρόπου τῆς διαδόσεως τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ περὶ τοῦ πρὸς τοῦτο δαπανηθησομένου ποσοῦ ἀποφασίζει ἡ Διοίκησις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐν συμβουλίῳ μετὰ τῶν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργῶν καὶ τοῦ διευθύνοντος τὸ τμῆμα τῆς ἀμύνης καὶ ἐπὶ τῇ γνωμοδοτήσει τῶν ἐμπορικῶν ἐπιμελητηρίων καὶ τῶν παρὰ σταφιδοφόροις ἐπαρχίαις διευθυντῶν ὑποκαταστημάτων αὐτῆς.» Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ νὰ κανονισθῇ πῶς καὶ τίνι τρόπῳ καὶ διὰ ποίων μέσων πρέπει νὰ διεξαχθῇ τὸ σπουδαῖον ἔργον τῆς διαδόσεως, πρέπει νὰ ἀνατεθῇ εἰς ἓν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον δέον νὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ διεξαγάγῃ ἐπιτυχῶς τοιοῦτον ἔργον, διότι δὲν πρόκειται νὰ δαπανήσωμεν εἰς μάτην τὸ χρῆμα τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, τοῦ Δημοσίου διατελοῦντος εἰς κρίσιν οἰκονομικὴν καὶ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν εἰς χείρονα θέσιν. Πρέπει νὰ δαπανηθῇ τοιουτοτρόπως τὸ χρῆμα, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ μία ἐγγύησις, ὅτι θὰ ἀποφέρῃ καρπούς. Διὰ τοῦτο κανονίζεται καὶ τὸ Συμβούλιον τῆς διαθέσεως κατὰ τὰ ἐκτεθέντα. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκει): «Ἀνεγερθήσονται ἐπὶ τοῦ παρόντος τέσσαρες μεγάλαι ἀποθῆκαι, ἀνὰ μία εἰς τὰς πόλεις Καλαμῶν, Πύργου, Πατρῶν καὶ Αἰγίου...» Θεωρῶ ὅτι εἰς τὰς πόλεις αὐτὰς πρέπει ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ κατασκευασθῶσιν ἀποθῆκαι, διότι ἐκεῖ συγκεντροῦται τὸ μεῖζον ποσὸν καρποῦ· ἐκεῖθεν γίνεται ἡ μεγαλειτέρα ἐξαγωγὴ καὶ ἐκεῖ ὑπάρχει ἀνάγκη, ὅπως καὶ τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης προσέρχηται εἰς βοήθειαν τῶν εἰς στενοχωρίας εὑρισκομένων σταφιδοπαραγωγῶν (ἀναγινώσκει): «Τὰ περὶ τῆς κατασκευῆς τῶν ἀποθηκῶν κανονισθήσονται καὶ ἐκτελεσθήσονται ἐπὶ τῇ γνωμοδοτήσει τῆς Διευθύνσεως τῶν δημοσίων ἔργων καὶ κατὰ τὰς διατάξεις τῶν περὶ τούτων νόμων.» Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀφεθῇ ἁπλῶς καὶ μόνον εἰς τὸ τμῆμα τῆς Τραπέζης ἡ διεξαγωγὴ τοῦ ἔργου τῆς κατασκευῆς τῶν ἀποθηκῶν, διότι εἶναι δυσχερές, διότι δὲν ἔχει τὰ ὄργανα, τὰ δυνάμενα νὰ διαφωτίσωσιν αὐτὸ καὶ νὰ ἐκτελέσωσι τὸ ἔργον καὶ καλῶς καὶ δι’ ὅσον εἶναι δυνατὸν ὀλιγωτέρας δαπάνης. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκει): «Εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς τοὺς εἰσάγοντας σταφιδόκαρπον εἰς τὰς γενικὰς ἀποθήκας χορηγοῦνται δάνεια ἐπὶ ἐνεχυριάσει τοῦ εἰσαχθέντος καρποῦ καὶ ἐπὶ τόκῳ οὐχὶ ἀνωτέρω τῶν 6%, ἀποδοτέα ἐκ τοῦ τιμήματος τοῦ ἐνεχυριασθέντος καρποῦ, ἅμα τῇ πωλήσει αὐτοῦ. Οὐδεμία κατάσχεσις ἐπιτρέπεται ἐπὶ εἰσαχθέντος καὶ ἐνεχυριασθέντος σταφιδοκάρπου.» Δέον νὰ ἔχῃ πλήρη ἐλευθερίαν ἡ Τράπεζα ἢ τὸ ταμεῖον τῆς ἀμύνης, ὥστε αἱ κατασχέσεις, καὶ κατασχέσεις ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ὑποτίθεται ὅτι εἶναι δανεισταὶ, νὰ μὴ φέρουν προσκόμματα εἰς τὴν πρόοδον τοῦ ἔργου τοῦ ταμείου τῆς ἀμύνης. Ἄρθρον 8 (ἀναγινώσκει): «Διὰ συμβάσεως μεταξὺ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ ὁρισθήσονται τὰ καθήκοντα τῆς διαχειρίσεως τοῦ ταμείου τῆς ἑταιρικῆς ἀμύνης καὶ τὰ ἐπὶ τῇ διαχειρίσει ταύτῃ δικαιώματα τῆς Τραπέζης. Ἡ σύμβασις αὕτη ὑποβληθήσεται εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν, ἰσχύει δὲ καὶ ἐκτελεῖται μέχρι τῆς ὑποβολῆς αὐτῆς εἰς τὴν Βουλήν.» Τὰ καθέκαστα περὶ τοῦ πῶς θὰ διοικηθῇ τὸ ταμεῖον αὐτὸ, πόσοι ὑπάλληλοι θὰ διορισθῶσι, τίνα ποσοστὰ θὰ λαμβάνωσι, τίνα δικαιώματα θὰ δικαιοῦται νὰ ἀπαιτήσῃ ἡ Τράπεζα, ὅλα αὐτὰ νομίζω ὅτι εἶναι ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ κανονισθῶσι διὰ μιᾶς συμβάσεως μεταξὺ Τραπέζης καὶ Δημοσίου.

§9Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν θέλῃ ἡ Τράπεζα.

§10ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Βεβαίως ἐὰν θέλῃ· ἐὰν δὲν θέλῃ, δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν ὑποχρεώσωμεν. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ Τράπεζα θέλει συναινέσει, διότι θέλει ὠφεληθῆ. Ἐγὼ, Κύριοι, νομίζω ὅτι διὰ τῆς προτάσεως ταύτης προέρχονται δύο τινὰ εὐάρεστα· πρῶτον παρέχομεν συνδρομὴν εἰς σταφιδοπαραγωγοὺς, παρηγοροῦμεν αὐτοὺς, προλαμβάνομεν μείζονα καταστροφὴν,—διότι ἐὰν δὲν προέλθωμεν εἰς κἀνὲν μέτρον προληπτικὸν, βεβαίως ἐπίκειται καταστροφὴ ἄμεσος τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν,—δεύτερον δὲ, ἐρχόμεθα καὶ εἰς ἐνίσχυσιν τῆς Τραπέζης· ἡ εἰσφορὰ θὰ ἀνέρχηται εἰς 1,200,000, ποσὸν δὲ τοιοῦτον, εἰσαγόμενον εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Τραπέζης, νομίζω ὅτι συντελεῖ πολὺ εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῆς πίστεως τῆς Τραπέζης. Ἀλλ’ ἡ σύμβασις αὕτη, ἐπειδὴ βεβαίως εἶναι σύμβασις, ἡ ὁποία θ’ ἀποφασίζῃ περὶ δικαιωμάτων οὐσιαστικῶν, δὲν δύναται νὰ ἰσχύσῃ, ἐὰν δὲν ἐγκριθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς· διὰ τοῦτο θεωρῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ὑποβάλῃ τὴν σύμβασιν αὐτὴν εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω ὅμως, ἕνεκα τοῦ κατεπείγοντος, ὅπως προέλθωμεν εἰς τὴν δυνατὴν ἀρωγὴν εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ὅτι πρέπει ἡ σύμβασις αὕτη, ἅμα συντελεσθῇ καὶ δημοσιευθῇ, νὰ ἐκτελεσθῇ μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτε ἢ ἐγκρίνεται καὶ ἐξακολουθεῖ τότε ἐκτελουμένη, ἢ δὲν ἐγκρίνεται καὶ παύει ἐκτελουμένη. Τοιαύτη εἶναι, Κύριοι, ἡ πρότασις νόμου, τὴν ὁποίαν ἐνόμισα καλὸν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ πρότασις αὕτη εἶναι κύριοι, Βουλευταὶ, τὸ συμπλήρωμα τῶν ὅσων διέπραξα τελευταίως περὶ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Ἀφοῦ ἀπεῤῥίφθησαν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τῆς Βουλῆς, ὡς μὴ ὤφελεν, αἱ προτάσεις περὶ παρακρατήσεως, ἢ περὶ μεταβολῆς τοῦ εἴδους τῆς φορολογίας, τὰς ὁποίας, καὶ ἰδίως τὴν περὶ παρακρατήσεως, παντὶ σθένει ὑπεστήριξα, διότι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐπέκειτο καταστροφὴ εἰς τὸ ἐμπόριον τῶν Πατρῶν, καὶ ἐνόμισα ὅτι τὸ φάρμακον τῆς παρακρατήσεως, ὡς ἡρωϊκὸν, ἠδύνατο νὰ ἀναζωπυρήσῃ, νὰ σώσῃ τὸ ἐμπόριον τῶν Πατρῶν, καὶ σῶζον τὸ ἐμπόριον, νὰ συγκρατήσῃ δι’ αὐτοῦ καὶ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, ἀφοῦ, λέγω, ἀπεῤῥίφθησαν τότε αἱ προτάσεις αὗται, κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, ὅτε ἐπῆλθε πλέον ὅ,τι ἤθελον νὰ προλάβω τότε, ἐνόμισα ὅτι δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον πλέον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν μέτρου, τὸ ὁποῖον εἶναι ὅλως διόλου καινοφανές, ἔκτροπον, τὸ ὁποῖον εἶναι αὐθαίρετον, καὶ ἀφοῦ τὰ πράγματα ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον, εἰς ὃ ἔφθασαν, ὅτι δὲν ἔπρεπεν εἰς τὸ ὑπάρχον κακὸν νὰ προσθέσωμεν καὶ δυσχερείας εἰς ἐκτέλεσιν τοιούτου νόμου. Ἡ ἐκτέλεσις τοιούτου νόμου, Κύριοι, ἠδύνατο νὰ φέρῃ πολλὰ δυσάρεστα ἐπακόλουθα· διὰ τοῦτο ἔπαυσα ὑποστηρίζων τὴν παρακράτησιν, ἀλλὰ δὲν ἔπαυσα καὶ ἐργαζόμενος ὑπὲρ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Μετὰ τὴν ἀπόῤῥιψιν τῶν φαρμάκων ἐκείνων μετέβην εἰς τὰς Πάτρας, τραπεὶς ἐπὶ τὰ ἔργα τῆς ἰδιωτικῆς δράσεως, καί, χάρις εἰς τὴν συνδρομὴν τὴν πρόθυμον τῶν Αἰγιέων διὰ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Σικάγου καὶ τὴν γενναίαν συνδρομὴν ἐπιτροπῆς ἐκ πρωτευόντων ἐμπόρων τῶν Πατρῶν, χάρις εἰς τὴν συνδρομὴν τῆς κοινωνίας τῶν Πατρῶν, καίπερ διατελούσης εἰς θέσιν λίαν στενόχωρον, καὶ τῇ συνδρομῇ καὶ ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἐπετεύχθη ἡ ἀποστολὴ τοῦ κ. Καρακάλου εἰς Ρωσσίαν. Καίτοι δὲ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰ ὄργανα αὐτῆς, ὡς μὴ ὤφελε, ἀντέπραττον, καίτοι ὁ τύπος ἐχλεύαζε καὶ ἐπετίθετο κατὰ τοῦ ἔργου, ἐν τούτοις, Κύριοι, τὸ ἔργον ἐκεῖνο εἶναι τὸ ἐπενεγκὸν ὅ,τι τὴν σήμερον μᾶς ἐκπλήσσει, δηλ. ὅτι ἑκατομμύρια ἐπὶ ἑκατομμυρίων σταφίδος ἀποστέλλονται εἰς Ρωσσίαν...

§11Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἕνεκα τοῦ κυρίου Καρακάλου;

§12ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μάλιστα.

§13ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μᾶς ἐξηυτέλισε.

§14ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Λανθάνεσθε, κύριε Πρωθυπουργέ.

§15ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὑπῆρξεν ἡ ἐνέργεια αὐτοῦ ἐξευτελισμὸς καὶ τῆς σταφίδος καὶ τῆς Ἑλλάδος.

§16ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὄχι. Ἄλλοθεν ἐξηυτελίσθη ἡ Ἑλλάς. Ὁ ἄνθρωπος εἰργάσθη ὑπερανθρώπως.

§17ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔπρεπε νὰ ἐργάζηται ἐδῶ, εἰς τὰ δικαστικὰ αὐτοῦ καθήκοντα.

§18ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀποστολὴ εἰς Ρωσσίαν τῆς σταφίδος ὀφείλεται κατὰ μέγα μέρος εἰς τὰς ἐνεργείας τοῦ κ. Καρακάλου.

§19ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Βεβαίως αἱ ἰδικαί σας ἐνέργειαι, κύριε Πρωθυπουργέ, δὲν θὰ ἐπέφερον τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον βλέπομεν, οὔτε αἱ κερδοσκοπικαὶ ἐπιχειρήσεις τῶν ἐμπόρων. Χάρις εἰς τὰς ἐνεργείας τοῦ κ. Καρακάλου, βλέπομεν σήμερον ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελον καθόλου νὰ ἐπασχοληθῶσιν εἰς τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος ἐν Ρωσσίᾳ, ζητοῦντας ἀδιακόπως ἑκατομμύρια ἐπὶ ἑκατομμυρίων σταφίδος.

§20ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἐπανῆλθεν ὁ κ. Καράκαλος;

§21ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὄχι. Μένει ἐκεῖ καὶ ζητεῖ καρπόν. Ἀλλ’ αἱ ἐνέργειαι, αἱ γινόμεναι διὰ τὴν παρακράτησιν, ἀνεχαίτισαν τὸν ῥοῦν πρὸς τὴν Ρωσσίαν, καὶ διὰ τοῦτο προσκόπτει τὸ ἔργον του, καὶ εἷς τῶν λόγων, διὰ τοὺς ὁποίους ἐγὼ δὲν ὑπεστήριξα τὴν παρακράτησιν φέτος, ἦτο νὰ μὴ ἀναχαιτισθῇ ὁ ῥοῦς πρὸς τὴν Ρωσσίαν, ἐκ τοῦ ὁποίου καὶ μόνον ἐλπίζω τὴν ἀνόρθωσιν τῆς σταφιδοπαραγωγῆς. Δὲν περιωρίσθην οὐδ’ εἰς τοῦτο καὶ μόνον. Μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ κ. Καρακάλου ἀπετάθην πρὸς τοὺς δήμους—διότι ἡ Βουλὴ δὲν συνεδρίαζε—καὶ ἐζήτησα νὰ ἐπιβληθῇ φόρος πρόσθετος 50 λεπτῶν, ὅπως ἐνισχύσωμεν τὸ ἔργον τοῦ κ. Καρακάλου, τὸ ἔργον τῆς διαδόσεως, ἀλλὰ τὰ ὄργανα τὰ εὐτελῆ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἀντέπραξαν καὶ εἰς τοῦτο, καὶ τοιουτοτρόπως δὲν ἐπέτυχον. Ἐὰν ἐγίνετο δεκτὴ ὑπὸ τοῦ δήμου τῶν Πατρῶν ἡ πρότασίς μου ἐκείνη, ἤθελον ἐπισκεφθῆ ὅλους τοὺς σταφιδοφόρους δήμους, ὅπως πείσω αὐτοὺς νὰ ἐπιβάλωσι τὸν πρόσθετον φόρον, καὶ τότε ἠθέλομεν συλλέξει περὶ τὰς 150 χιλιάδας δραχμῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἠδυνάμεθα νὰ ἐνισχύσωμεν μεγάλως καὶ τὸ ἔργον τῆς ἀμύνης καὶ τὸ ἔργον τῆς διαδόσεως. Ἔπραξα λοιπὸν ὅ,τι ἦτο δυνατόν. Ἐν τούτοις τῇ συνδρομῇ τῆς ἐπιτροπῆς Σικάγου καὶ πολλῶν ἐμπόρων Αἰγίου καὶ τῇ συμπράξει τοῦ ἐν Πάτραις μεγαλεμπόρου κ. Κωνστ. Παπαγιάννη, ἐκθύμως ἐργασθέντος ὑπὲρ τῆς ἀποστολῆς τοῦ κ. Καρακάλου, ἐπετεύχθη ἡ ἀποστολὴ αὐτῷ περὶ τὰς ὀγδοήκοντα χιλιάδας ἐκ τῆς νέας παραγωγῆς σταφιδοκάρπου. Τό γε νῦν, ἐθεώρησα ὅτι δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ μείνω ἀνάλγητος καὶ ἀδιάφορος, ἐσκεπτόμην δὲ νὰ ὑποβάλω τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον σήμερον, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως, ἀλλὰ δὲν ἐπρόφθασα, διότι ἔκλεισε ταχέως ἡ συζήτησις ἐκείνη. Διὰ τοῦτο εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὑποβάλω τὴν πρότασιν σήμερον. Παρακαλῶ δὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ μελετήσωσι καλῶς τὸ ζήτημα, νὰ μὴ τὸ θεωρήσωσιν ὡς ζήτημα, τὸ ὁποῖον, ἐπειδὴ δὲν προέρχεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τοῦτο εἶναι ἀνάξιον ἐκτιμήσεως καὶ μελέτης, μελέτης σπουδαίας. Δὲν πρέπει νὰ ἐμποδίζωμεν τὴν πρωτοβουλίαν τῶν Βουλευτῶν, διότι τότε ἀποξενούμεθα ἀπὸ τὴν συνδρομὴν καὶ τὰς γνώμας τῶν ἄλλων, καὶ βεβαίως ὁδηγούμεθα εἰς τὸ ναυάγιον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρισκόμεθα ἐν πολλοῖς.

§22ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασις τοῦ κ. Μεσσηνέζη.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 108).

§24ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἀπορῶ, κύριε Πρόεδρε, πῶς πεπειραμένοι συνάδελφοι δὲν ἀντιλαμβάνονται τῆς ἐπιμονῆς, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα διὰ παντὸς τρόπου ἀποκρούσῃ πᾶσαν πρότασιν ἀφορῶσαν εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, τῆς λυμαινομένης τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, καὶ ἔρχονται ἐξακολουθητικῶς, δι’ ἐπανειλημμένων ὑποβολῶν λίαν πρακτικῶν καὶ λίαν δεδικαιολογημένων προτάσεων νόμων, νὰ ζητῶσι τὸν οἶκτον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὑπὲρ τῶν ἀτυχῶν ἐκείνων σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Ἡ στάσις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν εἶναι δεδηλωμένη. Οὐδὲν ἐννοεῖ νὰ λάβῃ μέτρον ὑπὲρ τῶν ἀτυχῶν ἐκείνων ἐπαρχιῶν, διότι ἔπαυσε πλέον νὰ ἔχῃ καὶ τὸν ἐλάχιστον οἶκτον ὑπὲρ τοῦ ἐλαχίστου συμφέροντος διὰ τὸν ἀτυχῆ τοῦτον τόπον. Τὸ μόνον συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχει, εἶναι νὰ κρατῇ τὴν ἐξουσίαν διὰ παντὸς μέσου, καὶ ἑπομένως, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον νομίζῃ ὅτι εἰς τὸν σκοπὸν αὐτὸν, τὸν ὁποῖον καὶ μόνον ἐπιδιώκει, τοιαῦται προτάσεις, ἀφορῶσαι εἰς σπουδαιότατα συμφέροντα τῆς χώρας, ἀντίκεινται καὶ δύνανται νὰ διασαλεύσωσι τὸν σκοπὸν τοῦτον, μένει ἀνάλγητος. Πρῶτος ἐγὼ ἐπικροτῶ τὴν πρὸ ὀλίγων στιγμῶν ὑποβληθεῖσαν πρότασιν νόμου ὑπὸ τοῦ σεβαστοῦ ἐξ Αἰγιαλείας Βουλευτοῦ, ἀλλὰ καὶ πρῶτος ἐγὼ θὰ ὁμολογήσω ὅτι θὰ λάβῃ τὴν αὐτὴν τύχην, τὴν ὁποίαν ἔλαβον καὶ πᾶσαι αἱ συζητηθεῖσαι σχετικαὶ προτάσεις νόμου καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν, καὶ ἀπορῶ, πῶς ὁ πεπειραμένος καὶ σεβαστὸς συνάδελφός μας ἐξ Αἰγιαλείας δὲν ἀντελήφθη, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς περὶ παντὸς ἄλλου δύναται νὰ σκέπτηται ἢ περὶ τῆς βελτιώσεως τῆς οἰκτρᾶς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῶν μεγάλων ἐκείνων πληθυσμῶν τῆς Πελοποννήσου. Καὶ κατὰ καθῆκον μὲν ὁ σεβαστὸς συνάδελφος ὑπέβαλε τὴν πρότασιν ταύτην τοῦ νόμου, πονῶν τοὺς ἀτυχεῖς ἐκείνους πληθυσμοὺς, ἀλλὰ κατὰ καθῆκον καὶ ἐγὼ πρῶτος θὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μετὰ μειδιάματος θέλει ἀποκρούσει, πρῶτος αὐτός, σιωπῶν, οὐ μόνον τὴν πρότασιν ταύτην, ἀλλὰ καὶ οἱανδήποτε ἄλλην, ἥτις δύναται νὰ θίξῃ τὸ οἰκονομικὸν αὑτοῦ σύστημα, σύστημα τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει, ἀλλὰ σύστημα τὸ ὁποῖον δύναται, ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον, νὰ παραβλάψῃ, νὰ παρακωλύσῃ τὴν ἐπιδιωκομένην παρ’ αὑτοῦ δι’ οἱουδήποτε μέσου ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ του. Διότι πάντες ἀντιλαμβανόμεθα, ὅτι ἀφωνότερος ἰχθύος κατὰ τὴν προκειμένην σύνοδον εἶναι ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτε παρά ποτε αὐτὸς νὰ λαλήσῃ ὤφειλεν, ὁ λαλίστερος τῶν Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφοῦ πρόκειται κατὰ τὰς συνεδριάσεις μας ταύτας, κατὰ τὰς συνδιασκέψεις μας νὰ σκεφθῶμεν καὶ ἀποφασίσωμεν, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἦναι δυνατόν, ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον, νὰ ἀνορθώσωμεν τὴν οἰκονομικὴν καταστροφήν, τὴν ὁποίαν διὰ τῆς πολιτείας του ἐπήνεγκε. Κατὰ τοῦτο λοιπὸν παραπονοῦμαι πρὸς τὸν σεβαστὸν ἐξ Αἰγιαλείας Βουλευτήν, ὅτι ἡμάρτησεν, ἐλπίσας ἐπὶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Καὶ ἠκούσαμεν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἀναιρέσαντος τὴν ἀναμφισβήτητον ἀλήθειαν, ὅτι εἷς πολίτης Ἕλλην, ὑπάλληλος μὲν τακτικὸς τοῦ Δημοσίου, ἀλλ’ ἐπὶ τέλους λαβὼν τὸν σταυρὸν ἐπὶ τῶν ὤμων αὑτοῦ, ἠθέλησε νὰ συντελέσῃ εἰς ποιάν τινα ἀνόρθωσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, μεταβαίνων εἰς μακρυνὰς χώρας, καὶ νὰ ἐκτελέσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρωτίστως ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ. Καὶ ἠκούσαμεν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἀναιροῦντος τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ σεβαστοῦ ἐξ Αἰγιαλείας συναδέλφου μας, ὅτι, ἐὰν μέχρι σήμερον ἐπιτεύχθη τι ἐν Ρωσσίᾳ, κατὰ τὸ πλεῖστον ὀφείλεται εἰς αὐτὸν τὸν ἀναμφισβήτητον πατριώτην, τὸν κ. Καράκαλον· καὶ ἠθέλησε νὰ ἀποδώσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ἔργου τοῦ πατριώτου τούτου εἰς τὰς ἐνεργείας του τὰς διπλωματικὰς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, αἵτινες ἐνέργειαι, ὡς εἶναι γνωστόν, οὐδὲν μέχρι σήμερον ἐπήνεγκον ἀποτέλεσμα. Καὶ βεβαίως πᾶς τις, ἀκολουθήσας τὴν κατάστασιν ταύτην, τὴν λίαν ἐνδιαφέρουσαν, τῆς καταναλώσεως τῆς σταφίδος, ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι, ἐὰν εἰς τὴν Ρωσσίαν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐπεξετάθη ἡ κατανάλωσις τοῦ προϊόντος τούτου, τοῦτο ὀφείλεται εἰς αὐτὸν τὸν ἔκτακτον πατριώτην, ὄχι βεβαίως καθ’ ὁλοκληρίαν, ἀλλὰ κατὰ τὸ πλεῖστον. Ἀλλ’ ὡς προανάκρουσμα τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ, ἐὰν καὶ ὁπόταν εὐαρεστηθῇ νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πρότασιν τοῦ σεβαστοῦ συναδέλφου, ἠκούσαμεν τὴν γνώμην αὐτοῦ, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὴς ἡ διαβεβαίωσις τοῦ κ. Μεσσηνέζη, ὅτι κατὰ τὸ πλεῖστον ἡ κατανάλωσις ἐν Ρωσσίᾳ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ὀφείλεται εἰς τὸν ἔκτακτον ἐκεῖνον πατριώτην, καὶ ἴσως δὲν εἶναι ἄσχετος ἡ δημοσιευθεῖσα πρό τινων ἡμερῶν ἐν ταῖς ἐφημερίσι διάδοσις, ὅτι προεκλήθη ἢ ὅτι προκληθήσεται ἡ ἀπόλυσις ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ ἐφέτου τοῦ πατριώτου μας τούτου, διότι ὑπερέβη τὴν ἄδειάν του, μὴ ἐπανερχόμενος ἐν τῇ ἐργασίᾳ του. Βεβαίως τυπικῶς εἶναι λίαν δεδικαιολογημένη ἡ ἀπόφασις αὕτη τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπάγεται ὁ πατριώτης μας οὗτος, ἀλλ’ ὅταν ἀνώτερα καθήκοντα, ὅταν ἀνώτερα συμφέροντα τῆς χώρας ἡμῶν ἀνέλαβε νὰ προστατεύσῃ ὁ πατριώτης μας οὗτος, ἐπιβάλλεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐφαρμόσῃ τυπικῶς τὰς σχετικὰς διατάξεις περὶ τιμωρίας; — διότι τιμωρία βεβαίως εἶναι ἡ ἀπόλυσίς του, ἐφ’ ὅσον ὑπερέβη τὴν ἄδειάν του, — ἐπιτρέπεται, λέγω, νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν τυπικὴν ταύτην διάταξιν διὰ τὸν πατριώτην μας τοῦτον, ὁ ὁποῖος ὄχι δι’ ἄλλον σκοπὸν μετέβη εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, ὄχι δι’ ἄλλον σκοπὸν ὑπερέβη τὸν χρόνον τῆς ἀδείας του, ἀλλὰ μόνον πρὸς ἐξυπηρέτησιν ὑψίστων συμφερόντων τῆς χώρας; Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἀναγινώσκω τηλεγράφημα, τοῦ ὁποίου βεβαίως πρῶτος αὐτὸς ἔλαβε γνῶσιν, καὶ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἔχῃ σπουδαίαν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τὰ ἐθνικὰ ἡμῶν συμφέροντα, ἐκτὸς ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι πᾶσα σκέψις, πᾶσα δρᾶσις ἐθνικὴ ἀπεῤῥοφήθη ὑπὸ τοῦ συστήματος τοῦ οἰκονομικοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον μᾶς ἤγαγε, καὶ ὅτι πρέπει νὰ λησμονήσωμεν ὅτι ἀποτελοῦμεν Κράτος, ὅτι ἔχομεν βλέψεις ἐθνικὰς, ἐκτὸς ἐὰν τὸ σύστημα τοῦτο ἦτο προδιαγεγραμμένον καὶ ὤφειλε νὰ μᾶς φέρῃ εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν, ἀπὸ τῆς ὁποίας δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἔστω καὶ τὴν ἐλαχίστην ἐθνικὴν βλέψιν. Ἀλλ’ ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι ὀφείλομεν, ὡς ἀντιπρόσωποι οὐ μόνον τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ τοῦ Ἔθνους, νὰ διαμαρτυρηθῶμεν, ὀφείλομεν νὰ συγκινώμεθα, ὁσάκις ἀντιλαμβανώμεθα, ὅτι σπουδαιότατα ἐθνικὰ συμφέροντα διακινδυνεύουσι, καὶ ἐν τῷ ἐθνικῷ τούτῳ συνεδρίῳ νὰ ἐκφέρωμεν ἔστω καὶ ἁπλῆν διαμαρτύρησιν, ἥτις θὰ ἀντηχήσῃ καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Τὸ τηλεγράφημα εἶναι σπουδαιότατον, ἰδοὺ δὲ τί ἀναγγέλλει: «Ἐν Σόφιᾳ συνῆλθε συλλαλητήριον, ἀποτελούμενον ἐκ χιλιάδων, ἀπεφασίσθη δὲ κατ’ αὐτὸ ν’ ἀποσταλῇ ὑπόμνημα πρὸς τὰς Μεγάλας Δυνάμεις, προκαλουμένας πρὸς ἐφαρμογὴν τῶν μεταῤῥυθμίσεων, τῶν ἠγγυημένων ὑπὸ τῆς συνθήκης τοῦ Βερολίνου, συνιστᾷ δὲ τὴν αὐτονομίαν τῆς Μακεδονίας ἐπὶ τῷ συμφέροντι τῆς εἰρήνης καὶ πρὸς κατάπαυσιν τῶν Βουλγαρομακεδονικῶν παραπόνων καὶ ταραχῶν». Δὲν δύναται ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ποίαν ἐνέργειαν σχετικὴν ἔλαβεν; Ἀλλὰ πρὸς Κυβέρνησιν σιωπῶσαν, σιγῶσαν, διατελοῦσαν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς παρούσης συνόδου ὡς ἰχθὺς ἄφωνος, ὀφείλομεν καὶ τὰ τελευταῖα νὰ γνωρίσωμεν εἰς αὐτὴν, πολὺ περισσότερον προκειμένου περὶ τοσούτῳ σπουδαίων ἐθνικῶν συμφερόντων, ἂν καὶ ἦμαι πεπεισμένος, ὅτι τοιαύτη Κυβέρνησις οὐδὲν δύναται νὰ μεριμνήσῃ, ὅτι Κυβέρνησις, ἡ ὁποία μᾶς ἐξηυτέλισεν ἐσωτερικῶς καὶ μᾶς ἐξουθένωσεν ἐξωτερικῶς, ἡ ὁποία παρέσχε καιρὸν εἰς τοὺς γείτονάς μας, τοὺς ἀντίθετα ἔχοντας πρὸς ἡμᾶς συμφέροντα, νὰ ἐπωφεληθῶσι καὶ ἐπιδιώξωσι τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἐθνικῶν των πόθων, οὐδὲν δύναται νὰ πράξῃ σήμερον, ὅτε λαοὶ ἄλλοι, μὴ δυνάμενοι νὰ πρωτοστατήσωσιν ἐν τῇ Ἑλληνικῇ χερσονήσῳ, δύνανται νὰ παραγκωνίσωσι πᾶσαν ἀξίωσιν ἡμῶν, ἀφοῦ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς διὰ τῆς πολιτικῆς του κατέστησεν ἡμᾶς ἐντελῶς ἀνικάνους πρὸς πᾶσαν δρᾶσιν ἐθνικήν. Πρὸς δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἔχω νὰ ὑποβάλω εἰδικῶς ὀλίγας λέξεις (γέλως δεξιᾷ). Γελᾶτε, ὅταν κινδυνεύῃ ὁ ἐθνισμός μας! Εἶναι αἶσχος! Πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὑποβάλλω τὰ ἑξῆς. Βεβαίως, μεθ’ ὅλα τὰ λεχθέντα περὶ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως τῆς σταφίδος, θὰ ἐσκέφθη ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ἄλλα προϊόντα, ἴσης σημασίας καὶ ἀξίας, δυνάμενα νὰ προκαλέσωσι τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν γνωρίζω ποῖαι εἶναι αἱ διατάξεις τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Αὐστρίας, προκειμένου περὶ ἄλλων προϊόντων τῆς χώρας, καὶ ἰδίως περὶ τοῦ οἴνου, ἀλλὰ θὰ ἐρωτήσω ὡρισμένως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ποίαν σύμβασιν ἔχομεν μετὰ τῆς Αὐστρίας διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν οἴνων; Τοῦτο ἀναγκάζομαι νὰ ὑποβάλω, διότι πρό τινος χρόνου εἰσήχθησαν εἰς τὸ Φιοῦμε τῆς Αὐστρίας ἀρκεταὶ χιλιάδες ὀκάδων Ἑλληνικῶν οἴνων, διὰ νὰ μεταβιβασθῶσιν εἰς τὴν Σερβίαν. Κατὰ τὰς ἀξιώσεις τῶν ἐμπορευομένων τὸ εἶδος τοῦτο, οἱ οἶνοι οὗτοι δὲν ἔπρεπε νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς δασμὸν, κατὰ τὰς κρατούσας συμβάσεις μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς Αὐστρίας, πρωτίστως δὲ διότι οἱ οἶνοι οὗτοι δὲν ἐπρόκειτο νὰ καταναλωθῶσιν εἰς τὴν Αὐστρίαν, ἀλλ’ ἁπλῶς ν’ ἀποβιβασθῶσιν εἰς τὸ Φιοῦμε, ἵνα σιδηροδρομικῶς μετακομισθῶσιν εἰς τὴν Σερβίαν. Ἐν τούτοις, μεθ’ ὅλας τὰς παραστάσεις, τὰς ὁποίας οἱ ἔμποροι ἔκαμαν, ὑπεχρεώθησαν, καίτοι ἁπλῶς διαμετακομίζοντες τὸν οἶνον, νὰ πληρώσωσιν ἀκέραιον τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον ἐζήτησαν αἱ τελωνειακαὶ ἀρχαὶ τῆς Αὐστρίας. Τὸ πρᾶγμα εἶναι τετελεσμένον, τὸ ἀναφέρω δὲ μόνον διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἵνα ἔλθωσιν εἰς πρακτικωτέραν καὶ ὁριστικωτέραν συνεννόησιν μετὰ τῆς Αὐστριακῆς Κυβερνήσεως καὶ μὴ ἀδικῆται τὸ προϊὸν τοῦτο τοῦ τόπου μας καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν ἁπλῆν διαμετακόμισιν.

§25ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Θὰ ἐπερωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Μοὶ γράφουσιν ἐκ Μερσίνης, ὅτι ὁ ἐκεῖ προξενικὸς πράκτωρ τῆς Ἑλλάδος εἶναι εἷς καλόγηρος, διορισθεὶς παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος, πρὸς κοινὸν σκάνδαλον, ἄλλοτε παρουσιάζεται μὲ τὰ ῥάσα καὶ ἄλλοτε χωρὶς τὰ ῥάσα. Οἱ ἐκεῖ ἐγκατεστημένοι ὁμογενεῖς παραπονοῦνται, διότι διατηρεῖται οὗτος, ἐκτελῶν ἔργα τοῦ προξενικοῦ πράκτορος, ἐναντίον τοῦ νόμου. Ὁ πράκτωρ οὗτος ὑποστηρίζεται παρὰ ἰσχυροῦ φίλου τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅστις δὲν γνωρίζω ἂν ἦναι Βουλευτὴς καὶ ἂν ἦναι παρών. Ἀλλὰ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ βεβαιώσῃ ἂν τὰ περὶ τοῦ πράκτορος τούτου τῆς Ἑλλάδος γραφόμενα ἐκ Μερσίνης ἦναι ἀληθῆ, καὶ ἂν γνωρίζῃ ὅτι οὗτος ἦτο πρὶν εἰς τὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ ἐξωρίσθη ἐκεῖθεν διὰ πολλοὺς λόγους, οὓς δὲν δύναμαι νὰ ἐκθέσω ἐν τῇ Βουλῇ.

§26ΚΟΥΣΤΑΣ. Νὰ σᾶς δώσω ἐγὼ τὴν πληροφορίαν. Ὁ πράκτωρ αὐτὸς δὲν ἐχρημάτισέ ποτε καλόγηρος· ἐσπούδασεν ἐδῶ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον θεολογίαν, μετέβη εἰς τὴν Πετρούπολιν καὶ ἐτελείωσε τὰς σπουδάς του, κατόπιν μετέβη εἰς Γερμανίαν καὶ ἔμεινε 5 ἔτη σπουδάζων, κατόπιν εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ὅπου ἔμεινεν ἐπὶ 15 ἔτη ἐμπορευόμενος, ἀλλ’ οὐδέποτε ἐχρημάτισε καλόγηρος. Ἐσχάτως διωρίσθη πράκτωρ, ἀποτυχὼν εἰς τὸ ἐμπόριόν του. Εὐχῆς δ’ ἔργον θὰ ἦτο ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τοιούτους ἀνθρώπους πεπαιδευμένους εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§27ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Διαφωνῶ πρὸς τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ὀριγώνης. Νομίζετε ὅτι δύνασθε νὰ κατακρίνητε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἂν καὶ θεολόγους καὶ καλογήρους ἀπέστειλε προξενικοὺς πράκτορας; Ἐλησμονήσατε ὅτι ὑπάρχει ἀρχὴ μέχρι σήμερον κρατοῦσα ἐν ἱερατικῇ ἐξουσίᾳ ἐν Εὐρώπῃ, ἤτοι ἡ τοῦ Πάπα, τοῦ ὁποίου οἱ διπλωματικοὶ πράκτορες ὀφείλουσι νὰ ἦναι ἐκκλησιαστικοί; Οἱ Νούντσιοι τοῦ Πάπα εἶναι Καρδινάλιοι, καὶ ἂν τὴν ἀρχὴν ταύτην ἐπὶ τόσα μακρὰ ἔτη ἡ Παπικὴ ἐξουσία ἐφαρμόζῃ ἐπιτυχῶς, ἡμεῖς ἐν μικρογραφίᾳ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀπομιμηθῶμεν διὰ τὰ διπλωματικὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν εἰς τὴν Μερσίνην; Ἴσως ἐπιδιώκομεν τὴν δι’ ἱεραποστόλων ἐκχριστιάνισιν τῶν Ἀράβων. Διὰ τοῦτο ἀδίκως κατακρίνεται τὸ ἔργον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ταύτην τὴν στιγμὴν ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Ζακύνθου φαρμακοποιοῦ τινος Ἰθακησίου, καταγγέλλοντος τὸν αὐτόθι ἀστυνόμον Μαυρουλίδην ἐπὶ ἀκατονομάστῳ καὶ ἀγρίᾳ διαγωγῇ, ὡς παραβιάσαντα τὸ οἰκογενειακόν του ἄσυλον καὶ διαταράξαντα τὴν οἰκιακήν του εἰρήνην. (Ἀναγινώσκει τὸ τηλεγράφημα). Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο φέρω εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§28Κ. ΑΡΓΑΣΑΡΗΣ ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Πολλάκις ἡ Βουλὴ δυσανασχετεῖ διὰ τὰς συχνὰς ἐπερωτήσεις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐκ Νάξου, ἀλλ’ ἰδοὺ ὅτι αὗται ἔχουσι καὶ ἓν καλὸν, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος ἐγένετο γνωστὸς καὶ μέχρι Ζακύνθου, καὶ οἱ συμπολῖταί μου καταφεύγουσιν εἰς αὐτὸν πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν συμφερόντων των. Πράγματι καὶ εἰς ἐμὲ ἀνεκοινώθη τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς, καὶ ἀνηγγέλθη συγχρόνως, ὅτι ἐπεδόθησαν μηνύσεις, ὅτι διετάχθησαν ἀνακρίσεις καὶ ὅτι τὸ πόρισμα αὐτῶν θ’ ἀνακοινωθῇ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα· ἐλπίζω δὲ, ὅτι ἡ δικαστικὴ ἀρχὴ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον θὰ πράξῃ ὅ,τι πρέπει, ἵνα διδαχθῇ ἕκαστος νὰ σέβηται τὸ οἰκογενειακὸν ἄσυλον.

§29ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς τὸ Ὑπουργεῖον ἔδωκε τὰς δεούσας διαταγὰς εἰς τὸν Εἰσαγγελέα.

§30ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Περὶ τοῦ προξένου Μερσίνης δὲν ἔχετε νὰ μᾶς εἴπητε τίποτε;

§31ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Αὐτὸς διατελεῖ ἐν τῇ προξενικῇ ὑπηρεσίᾳ ἀπὸ ἐτῶν, ἡ δὲ ὑπηρεσία οὐδεμίαν μέχρι τοῦδε ἔλαβεν ἀφορμὴν κατ’ αὐτοῦ. Ὅ,τι ἐλέχθη ἐνταῦθα, τὸ ἤκουσα καὶ ἐγὼ, ὄχι ὅμως ὡς Ὑπουργὸς, ἀλλὰ πρὸ ἐτῶν, ὅτε ὁ ἐν λόγῳ προξενικὸς ὑπάλληλος διωρίσθη· ὥστε δὲν πρόκειται περὶ γεγονότων προσφάτων.

§32ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Πῶς λέγεται;

§33ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι. Δὲν ἔχω τὴν ἐπετηρίδα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἐνταῦθα, διὰ νὰ τὸ ἐξακριβώσω.

§34Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγένετο λόγος ἐν τῇ Βουλῇ πρό τινων ἡμερῶν περὶ τῶν ἐν Λοκρίδι παθόντων ἐκ τῶν σεισμῶν, ὅσοι συνοικίζονται εἰς διαφόρους θέσεις διὰ Βασ. Διαταγμάτων, καὶ προετάθη, ὅπως παραχωρηθῇ εἰς αὐτοὺς δωρεὰν ἔδαφος καὶ καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ὅρων, ὑφ’ οὓς ἐπιτρέπεται τοιαύτη παραχώρησις πρὸς τοὺς συνοικιζομένους. Ἀπήντησα τότε, ὅτι ἠσχολεῖτο ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ περὶ τούτου ἐν συνδυασμῷ πρὸς μέτρον γενικώτερον, ἀφορῶν εἰς παραχώρησιν πρὸς τὰς κοινότητας τῶν λειβαδίων, ἅτινα συνέχονται πρὸς χωρία ἢ εἶναι ἀναγκαῖα εἰς χωρία πρὸς τὴν συντήρησιν τῶν κτηνῶν αὐτῶν, ἐπὶ πληρωμῇ τοῦ ἀναλόγου ἐνοικίου, τοῦ συνδυασμοῦ συνισταμένου εἰς τοῦτο, ὅτι τὸ αὐτὸ σύστημα, ὅπερ ἤθελεν ἐφαρμοσθῆ κατὰ τὸν νόμον εἰς τὰ ἄλλα χωρία, ἤθελεν ἐφαρμοσθῆ καὶ εἰς τὰ τῶν συνοικισμῶν τῆς Λοκρίδος, ἀλλ’ ἄνευ πληρωμῆς ἐνοικίου ἐπὶ χρονικὸν διάστημα τὸ ὑπὸ τοῦ νόμου καθοριζόμενον τῆς δεκαετίας. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐρχόμεθα ἤδη, ἵνα ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλήν. Κατ’ αὐτὸ, εἰς χωρία συνεχόμενα πρὸς λειβάδια ἐκκλησιαστικὰ καὶ ἐθνικὰ ἐκ τῶν ἐνοικιαζομένων συνήθως ἢ γειτνιάζοντα πρὸς λειβάδια ἐκκλησιαστικὰ ἢ ἐθνικὰ, χρήζοντα δ’ αὐτῶν χάριν τῶν ἰδίων κτηνῶν, ἐπιτρέπεται ἡ ἐπὶ δεκαετίαν παραχώρησις τῆς νομῆς τῶν λειβαδίων τούτων ἐπὶ τῇ πληρωμῇ τοῦ κατὰ μέσον ὅρον μισθώματος τῆς τελευταίας δεκαετίας. Ἡ πρότασις αὕτη κυρίως ἀφορᾷ εἰς τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν χωρίων τῶν εὑρισκομένων ἐγγὺς εἰς μισθούμενα ἐκκλησιαστικὰ καὶ ἐθνικὰ λειβάδια ἀπὸ τῶν πιέσεων, ἃς σήμερον ὑφίστανται παρὰ τῶν μισθωτῶν. Σήμερον, ὅταν χωρίον περιζώννυται ὑπὸ λειβαδίων ἐκκλησιαστικῶν ἢ ἐθνικῶν ἐκμισθουμένων, οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου διατελοῦσιν ὑπὸ πίεσιν παρὰ τῶν μισθωτῶν τῶν λειβαδίων, ἐκτιθέμενοι εἰς πληρωμὰς προστίμων καὶ συλλήπτρων καὶ εἰς παντοῖα ὅσα, γνωστὰ πᾶσιν ἡμῖν, ὡς ἐκ τῆς τοιαύτης γειτνιάσεως. Ἐθεωρήθη ἑπομένως δίκαιον νὰ παρασχεθῇ εἰς τὰ χωρία ταῦτα διὰ νόμου ἡ εὐκαιρία, ὅπως λαμβάνωσι τὰ λειβάδια ταῦτα ἀντὶ τῶν ἐκμισθωτῶν, ἀποτίοντα εἰς τὸ Δημόσιον ὅ,τι τὸ Δημόσιον θ’ ἀπελάμβανε παρὰ τῶν ἐκμισθωτῶν. Τοιουτοτρόπως τὸ μὲν Δημόσιον οὐδαμῶς ζημιοῦται, οἱ δὲ κάτοικοι τῶν χωρίων, οἱ ἔχοντες κτήνη,—καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὅλοι ἔχουσιν ἀνάλογον ἀριθμὸν κτηνῶν—ἀπαλλάσσονται ἀπὸ τῶν πιέσεων. Ἐπειδὴ δὲ, ἂν μὴ ἐλαμβάνετο πρόνοια, θὰ παρουσιάζοντο δυσχέρειαί τινες κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου, ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως γενικοῦ ὀργανισμοῦ τῶν κοινοτήτων παρ’ ἡμῖν, τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει καὶ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν θέλει γίνεσθαι ἡ πληρωμὴ εἰς τὸ Δημόσιον, τουτέστι τὴν κατανομὴν τοῦ πληρωτέου μισθώματος εἰς τοὺς κατοίκους ἐπὶ τῇ ἀναλογίᾳ τῶν κτηνῶν αὐτῶν. Δὲν ἐπιτρέπεται ὅμως ἡ χρησιμοποίησις τῶν λειβαδίων τούτων παρ’ ἑκάστου τῶν κατοίκων δι’ ἀριθμὸν ἀνώτερον τῶν 150 μικρῶν κτηνῶν καὶ τῶν 30 μεγάλων, ἐὰν δὲ μένῃ περίσσευμα, τὸ περίσσευμα μισθοῦται ὑπὲρ τοῦ χωρίου, διατιθέμενον κατὰ τοὺς κειμένους νόμους περὶ τοιούτων περισσευμάτων ὑπὲρ ἀγαθοεργῶν καταστημάτων. Κατὰ τοῦτο τὸ σύστημα, τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ ὑποβάλλω, προτείνει, ὅπως παραχωρηθῶσιν εἰς τοὺς συνοικισθησομένους ἐν τῇ θέσει Τραγάνα κατοίκους τοῦ χωρίου Προσκυνᾶ καὶ τοῦ χωρίου Κυπαρίσσι, εἰς τοὺς συνοικισθησομένους ἐν τῇ θέσει Πύργῳ κατοίκους τοῦ χωρίου Μαρτίνου καὶ εἰς τοὺς συνοικισθησομένους ἐν τῇ θέσει Στεφάνι καὶ Ἁγίᾳ Κυριακῇ κατοίκους τοῦ χωρίου Λιβανατῶν, τὰ κατὰ τὰς θέσεις τῶν συνοικισμῶν τούτων λειβάδια· ἡ διαφορὰ ὅμως ὑπὲρ τούτων, ὡς ἐκ τῶν παθημάτων αὐτῶν καὶ τῆς ἀνάγκης περιθάλψεως, εἶναι ὅτι, ἐνῷ οἱ τῶν ἄλλων κοινοτήτων τοῦ Κράτους κάτοικοι, λαμβάνοντες τὰ λειβάδια ταῦτα, θέλουσιν ἀποτίνει τὸ μίσθωμα κατὰ τὸν μέσον ὅρον τῆς τελευταίας δεκαετίας, οὗτοι δὲν θέλουσιν ἀποτίνει μίσθωμα ἐπὶ πᾶσαν τὴν πρώτην δεκαετίαν. Ὑποβάλλω τὸ νομοσχέδιον, καὶ παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 109).

§36Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὀλίγον χρόνον μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ ἐξεδόθη βασιλικὸν διάταγμα περὶ ἐκτελέσεως τοῦ νόμου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον φέρει ἡμερομηνίαν τῆς 15 Ὀκτωβρίου 1852. Κατὰ τὸ ἄρθρον 81 τοῦ διατάγματος τούτου, τὰ στρατιωτικὰ ἐπιμελητήρια ὀφείλουσι μέχρι τῆς 30 Ἀπριλίου τοῦ ἑπομένου ἔτους νὰ ὑποβάλλωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν κατάστασιν ὀνομαστικὴν, ἥτις ἐν τῷ διατάγματι ὀνομάζεται τελειωτικὴ, ἐξηγμένην ἐκ τῶν βιβλίων ἑκάστου ἐπιμελητηρίου καὶ περιέχουσαν τὰς ἐπὶ ἑκάστου ἄρθρου τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν λεπτομερεῖς πληροφορίας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ φροντίσῃ, ἵνα καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς καταστάσεις ταύτας, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὰ ἐπιμελητήρια, τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1893. Προσέτι παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν κατάστασιν τῶν μέχρι τέλους Ἀπριλίου 1894 ἐκδοθέντων χρηματικῶν ἐνταλμάτων ὑπὸ τοῦ Στρατιωτικοῦ Λογιστηρίου καὶ κατάστασιν τῶν ἐκδοθέντων ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ 1 Μαΐου μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου 1894 πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τοῦ ἔτους 1893, ὡς καὶ κατάστασιν τῶν εἰσπραχθέντων ἐσόδων τῆς χρήσεως τοῦ 1893, κατατεθέντων δ’ εἰς τὰ ἐπαρχιακὰ ταμεῖα καὶ προερχομένων ἐξ ἀπωλείας ἢ ἐκποιήσεως εἰδῶν ὑλικοῦ. Παρακαλῶ ὡσαύτως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ κατάστασιν τῶν εἰσπραχθέντων ἐσόδων ὑπὸ τῶν ταμείων τῶν ἐπαρχιακῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1893 τῶν κατατεθέντων εἰς αὐτὰ ἀπὸ τὰ στρατιωτικὰ σώματα καὶ προερχομένων ἐξ ἀπωλείας ἢ ἐξ ἐκποιήσεως ὑλικοῦ. Παρακαλῶ προσέτι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐξετάσῃ καὶ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν μέχρι τίνος ἔτους προέβη ἐν τῷ Ἐλεγκτικῷ Συνεδρίῳ ἡ ἐξέλεγξις τῶν λογαριασμῶν τοῦ ὑλικοῦ τῶν σωμάτων τοῦ στρατοῦ. Πλὴν τῶν ἐπερωτήσεων τούτων, τὰς ὁποίας γραπτὰς κατατίθημι εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἀπευθύνω ἑτέραν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ ἐπερώτησις ἀνάγεται εἰς τὰ ἔργα τῆς προληπτικῆς ἀστυνομίας, καὶ διὰ τοῦτο ἀπευθύνω αὐτὴν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ οὐχὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν ἐδημιουργήθη τμῆμα δημοσίας ἀσφαλείας, τὸ ὁποῖον ἄλλοτε ὑπῆρχεν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ τὸ τμῆμα τοῦτο δὲν εἶναι τεταγμένον νὰ ἐργάζηται μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ περὶ τῆς προλήψεως ἐγκληματικῶν πράξεων, διότι ταύτην οἱ νόμοι ἀνέθηκαν εἰς τὴν προληπτικὴν ἀστυνομίαν, ἡ ὁποία ἀσκεῖται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Πληροφοροῦμαι ἐκ Λεβαδείας, ὅτι ἐκεῖ συνεκεντρώθησαν στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα, —δὲν γνωρίζω ἐκ πόσης δυνάμεως καὶ ὑπὸ ποίους διοικητάς, — τὰ ὁποῖα ἐπαναλαμβάνουσιν ὅσα ἐν Λεβαδείᾳ ἔπραττον κατὰ τὸ 1890 καὶ κατὰ τὸ 1889. Ἡ ἀποστολὴ τῶν στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων εἰς τὴν Λεβαδείαν, περὶ τὴν Κωπαΐδα, σκοπὸν ἔχει νὰ προλάβῃ συγκρούσεις τῶν διαφερομένων εἴτε ἕνεκα ἀμφισβητουμένης ἰδιοκτησίας, εἴτε ἕνεκα ἀμφισβητουμένης κυριότητος καρπῶν, ἀλλὰ δὲν ἔχουσι καθῆκον τὰ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα νὰ προστατεύωσι τὸν ἕνα τῶν ἀμφισβητούντων κατὰ τοῦ ἄλλου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν αἱ εἰρημέναι πληροφορίαι μου ἦναι ἀκριβεῖς, ἐὰν βεβαιῶνται ὑπὸ τῶν πραγμάτων, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἀναφέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν ποῖα διέταξε μέτρα. Πρὸ παντὸς δὲ παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ πόσων ἀνδρῶν σύγκειται ἕκαστον τῶν περὶ τὴν Κωπαΐδα συγκεντρωθέντων στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων, εἰς ποῖα ὅπλα ἀνήκουσι καὶ ἐὰν μεταξὺ αὐτῶν ἦναι καὶ ἀποσπάσματα ἔφιππα.

§37ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ὁ κ. Βουλευτὴς ἔλαβεν ἐκ Λεβαδείας, εἰσὶ κατὰ τὸ ἥμισυ ἀκριβεῖς, τουτέστιν ἡ προϊσταμένη ἀρχὴ τῆς προληπτικῆς ἀστυνομίας ἐπληροφορήθη ὅτι σύγκρουσις ἐπέκειτο ἐκεῖ ἕνεκα διαφόρων αἰτιῶν. Τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἰδίως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἦτο νὰ προλάβῃ πᾶσαν τοιαύτην ἔκνομον πρᾶξιν. Ἐπεκαλέσθη λοιπὸν τὴν δημοσίαν δύναμιν, ὅπως πᾶσα τοιαύτη σύγκρουσις προληφθῇ.

§38Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ νὰ συμπληρώσητε τὴν ζητηθεῖσαν πληροφορίαν, ἤτοι νὰ ἐξετάσητε καὶ πληροφορήσητε, ἐὰν τὰ ἀποσπάσματα ταῦτα ἐξετέλεσαν τὰς ὁδηγίας ταύτας, ἃς εἴπετε ὅτι ἐδώκατε εἰς αὐτά, περιορισθέντα εἰς μόνην τὴν πρόληψιν τῶν συγκρούσεων, ἢ ἂν προέβησαν καὶ πέραν τούτου, ὑποστηρίζοντα τοῦτον ἐν τῇ κατοχῇ τῆς γῆς, ἢ ἐκεῖνον ἐν τῇ κατοχῇ τῶν καρπῶν.

§39ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶπον ὅτι αἱ πληροφορίαι σας εἶναι κατὰ τὸ ἥμισυ ἀκριβεῖς. Κατὰ τὸ ἕτερον ἥμισυ ἐγὼ δὲν ἔχω τοιαύτας πληροφορίας.

§40ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Συμπληρῶν τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, λέγω, ὅτι ἡ δύναμις πρὸς πρόληψιν ἐνδεχομένων συγκρούσεων ἀποτελεῖται ἐκ 10 ἱππέων ὑπὸ ἕνα ἀξιωματικόν, πλὴν τῆς δυνάμεως τῆς χωροφυλακῆς.

§41ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πόση εἶναι αὕτη;

§42ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δὲν γνωρίζω, ἀλλὰ θὰ σᾶς πληροφορήσω κατὰ προσεχῆ συνεδρίασιν.

§43ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι δύναμις ἀστυνομικὴ καὶ δύναμις χωροφυλακῆς.

§44ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Μάλιστα. Εἶναι περίπου ἕτεροι 10 ἔφιπποι χωροφύλακες, οἵτινες πρὸ πολλοῦ εἶχον σταλῆ πρὸς τὰ μέρη ἐκεῖνα, οὐχὶ εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον μετὰ τῶν 10 ἱππέων· ὥστε τὸ ὅλον εἶναι 20 περίπου ἔφιπποι.

§45ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πλὴν δὲ τούτων οἱ πεζοί;

§46ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Εἶναι ἡ δύναμις τῶν ἀστυνομικῶν περιφερειῶν.

§47ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μήπως ἐνισχύθησαν τελευταῖον;

§48ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὄχι.

§49ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπίσης παρακαλῶ νὰ ἀνακοινώσητε τὸ ὄνομα τοῦ διευθύνοντος τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν.

§50ΔΡΟΣΙΝΟΣ. Κατὰ τὴν προπαρελθοῦσαν σύνοδον τοῦ 1893 ἐψηφίσθη ὁ νόμος ΒΡΝΔʹ περὶ τροποποιήσεως ἑτέρου νόμου τοῦ 1884 περὶ διευθύνσεως τοῦ πολεμικοῦ ναυστάθμου καὶ περὶ ὁρισμοῦ τοῦ προσωπικοῦ αὐτοῦ. Τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νέου τούτου νόμου παρεκίνησε τοὺς κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὑπηρετοῦντας ἐν τῷ ναυστάθμῳ τρεῖς ἰδιώτας ἐργοστασιάρχας νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἐργοστασίων τοῦ ναυστάθμου ἐπὶ μηνιαίῳ μισθῷ 250 δραχμῶν ὡς ἀρχιεργοστασιάρχαι, μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀρχικελευστοῦ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ νόμος τότε δὲν προέβλεψε καὶ περὶ συντάξεως αὐτῶν, ὅπως προβλέπει ὁ παλαιὸς νόμος τοῦ ἐργοστασίου περὶ τῶν ἐργοστασιαρχῶν κτλ., παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅπως ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ συντάξεως τῶν ἀρχιεργοστασιαρχῶν, συμπληρῶν οὕτω τὸ κενὸν αὐτὸ τοῦ νόμου.

§51Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Σχετικῶς μὲ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου θὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου εἰς τὴν Βουλήν, μετὰ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὸν ψηφισθέντα τότε νόμον τοῦ 1884, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν ταύτην καὶ ὑποστηρίξῃ αὐτήν, ὡς ἀφορῶσαν τὴν σύνταξιν τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ ἡμετέρου ναυτικοῦ.

§52Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα Βουλευτὴς νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν νόμου περὶ συντάξεως ὑπὲρ ὡρισμένων προσώπων.

§53Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐκ τοῦ νόμου περὶ συντάξεων μεγάλως ἀδικοῦνται οἱ ὑπαξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, οἱ ὁποῖοι δὲν συμπεριλαμβάνονται ἐν αὐτῷ.

§54ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὅτε ἐπηρώτων τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ παρεκάλουν αὐτὸν νὰ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἐπὶ τῶν ὁποίων βασισθεὶς ἔπαυσε τὸν δημοτικὸν εἰσπράκτορα τοῦ δήμου Ναυπλιέων, ἀπεκάλεσα τὴν πρᾶξιν ταύτην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρᾶξιν παράνομον. Αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργός, μετὰ πολλὰς ὑπομνήσεις, εὐηρεστήθη νὰ καταθέσῃ τὰ ζητούμενα ἔγγραφα, νὰ ἀποδείξω τὸν χαρακτηρισμόν, τὸν ὁποῖον τότε ἔδωκα εἰς τὴν πρᾶξιν ἐκείνην. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν προεκάλεσε διάταγμα, φέρον ἡμερομηνίαν 24 Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ., διὰ τοῦ ὁποίου ἀπελύθη τῆς ὑπηρεσίας ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ Ναυπλιέων, ὡς στερούμενος τῶν προσόντων τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου ΑϠΙϚʹ τῆς 7 Μαρτίου τοῦ 1891. Ἐν τῷ διατάγματι τούτῳ ὁρίζεται ὡς λόγος ἀπολύσεως, ὅτι τὰ ἐτήσια ἔσοδα τοῦ δήμου Ναυπλιέων, ὅτε διωρίσθη ὁ παυθεὶς δημοτικὸς εἰσπράκτωρ, ὑπερέβαινον τὰς 100,000 δραχμῶν. Ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ νὰ προκαλέσῃ τὸ διάταγμα τῆς ἀπολύσεως, ἐστηρίχθη ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ νομάρχου Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, ὁ ὁποῖος διὰ τῆς ἀναφορᾶς του ταύτης ἐβεβαίωσεν, ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου Ναυπλιέων τὸ μὲν ἔτος 1891 ἀνήρχοντο εἰς δραχμὰς 188,356, κατὰ δὲ τὸ ἔτος 1892 εἰς 228,000 καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1893 εἰς 223,000. Καὶ τὴν ἀναφορὰν μὲν ταύτην τοῦ κ. νομάρχου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔσπευσε παραχρῆμα νὰ καταθέσῃ, ὅτε ἐπηρώτησα αὐτόν, μετὰ 15 δὲ ἡμέρας ἔσχε τὴν καλωσύνην νὰ καταθέσῃ καὶ τὰ ζητηθέντα ἀμέσως τότε, μετὰ τὴν κατάθεσιν τῆς ἀναφορᾶς τοῦ νομάρχου, ἀντίγραφα τῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐτῶν 1891, 1892 καὶ 1893, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἔμελλε νὰ πληροφορηθῶμεν πόσα ἦταν τὰ διὰ τῶν προϋπολογισμῶν τοῦ δήμου ἐκείνου προσδιορισθέντα ἔσοδα αὐτοῦ, καὶ ἂν ταῦτα ἦσαν τόσα, ὅσα ἀναγράφονται ἐν τῇ ἀναφορᾷ τοῦ νομάρχου. Τὰ ἀντίγραφα δὲ ταῦτα τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀποδεικνύουσιν ἔσοδα, τὸ μὲν 1891 οὐχὶ 188,356, ὡς ἀνέφερεν ὁ κ. νομάρχης, ἀλλὰ δραχ. 82,000, ἐκ τῶν ὁποίων εἰσεπράχθησαν ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων...

§55Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Σημειοῦται ἰδιαιτέρως ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ νοσοκομείου;

§56ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι τὸ νοσοκομεῖον ἔχει ἴδιον προϋπολογισμόν. Ὡσαύτως καὶ διὰ τὸ ἔτος 1892, κατὰ τὴν ἀναφορὰν τοῦ κ. νομάρχου, ἀναφέρονται ἔσοδα 228,000, ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις τῆς Νομαρχίας, ἡ ἐπικυροῦσα τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους 1892, προσδιορίζει τὰ ἔσοδα εἰς 99,000, εἰσεπράχθησαν δὲ ἐξ αὐτῶν μόνον 85,000. Καὶ τὸ ἔτος δὲ 1893 ὁ κ. νομάρχης βεβαιοῖ ἐν τῇ ἐπισημότητι τῆς ἀρχῆς του, ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου ἦσαν 228,000, τὰ δὲ ἐπίσημα ἔγγραφα ἀποδεικνύουσιν, ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ ἔτους ἐκείνου εἶχον προσδιορισθῆ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ οὐχὶ 228,000, ἀλλὰ μόνον δραχμαὶ 96,000, εἰσεπράχθησαν δὲ κατὰ τὸ ἔτος 1893 ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων. Μετὰ τοῦτο ἔχομεν τὸ ἔτος 1894, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν κάμνει μνείαν ὁ κ. νομάρχης. Ὅθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰσηγήσατο εἰς τὴν βασιλικὴν ἐξουσίαν, καὶ ἡ βασιλικὴ ἐξουσία ὑπέγραψε διάταγμα, δι’ οὗ ἀπέλυσε τὸν εἰσπράκτορα τοῦ δήμου Ναυπλιέων, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι οὗτος στερεῖται τῶν προσόντων τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου τῆς 7 Μαρτίου 1891. Κατὰ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου ἐκείνου, ἵνα διορισθῇ τις εἰσπράκτωρ εἰς δῆμον, τοῦ ὁποίου τὰ ἔσοδα δὲν ὑπερτεροῦσι τὰς 100 χιλιάδας δραχμῶν, δὲν ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ προσόντα, ἀλλὰ διὰ νὰ διορισθῇ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ εἰς δῆμον ἔχοντα ἀνώτερα ἔσοδα τῶν 100 χιλιάδων δραχμῶν, ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ ἀπολυτήριον Γυμνασίου, ἢ νὰ διετέλεσε προηγουμένως δημοτικὸς εἰσπράκτωρ ἐπὶ διετίαν κλπ. Ὅτε προὐκάλει λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ βασιλικὸν διάταγμα, δι’ οὗ ἀπελύθη ὁ εἰσπράκτωρ τοῦ δήμου Ναυπλιέων, ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ εἶχεν ὑπηρεσίαν οὐχὶ διετῆ, ὡς διαγράφει ὁ νόμος, ἀλλὰ τριετῆ. Ὥστε, καὶ ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ 1894 ὑπερέβησαν τὰς 100 χιλιάδας δραχμῶν, ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ εἶχεν ἀποκτήσει τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔχῃ κατὰ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου τοῦ 1891, διότι εἶχε προϋπηρετήσει πλέον τῆς διετίας. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο δὲν εἶχεν ὑπερβῆ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ δήμου τὰς 100 χιλιάδας δραχμῶν, ἀλλ’ ἀνήρχετο εἰς μόνον 81 χιλιάδας, αἱ ὁποῖαι ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἐφάνησαν ηὐξημέναι κατὰ 27 χιλιάδας, ἀναγραφεῖσαι εἰς 108 χιλιάδας. Ἀλλ’ ἡ αὔξησις ἐκείνη δὲν εἶναι πραγματική, διότι ἡ αὔξησις τῶν 27 χιλιάδων ἔμελλε νὰ πραγματοποιηθῇ διὰ δανείου, ἐπειδὴ δὲ τὸ δάνειον δὲν ἐπραγματοποιήθη, δὲν ἐπραγματοποιήθη καὶ ἡ κατὰ 27 χιλιάδας αὔξησις τῶν ἐσόδων τοῦ δήμου, τὰ ὁποῖα οὕτως ἔμειναν εἰς 81 χιλιάδας. Ὁ νομάρχης λοιπὸν Ἀργολιδοκορινθίας ἐβεβαίωσεν ἐν τῇ ἐπισημότητι τῆς ἀρχῆς του ψευδῆ γεγονότα ὡς ἀληθῆ ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῆς ψευδοῦς ταύτης βεβαιώσεως ἐπῆλθε ζημία εἰς ὡρισμένον πρόσωπον, βλάβη εἰς τὸν τέως δημοτικὸν εἰσπράκτορα. Ὁ νόμος ὁ προῤῥηθεὶς, κύριοι Βουλευταὶ, εἶχεν ἐξασφαλίσει τὴν αὐτοδιοίκησιν τῶν δήμων, διότι δὲν ἐξήρτητο πλέον ὁ διορισμὸς τοῦ εἰσπράκτορος, ὅπως δὲν ἐξήρτητο καὶ ὁ διορισμὸς τῶν ἀστυνόμων, ἐκ τῆς θελήσεως τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἀλλ’ ἐξηρτῶντο οἱ διορισμοὶ οὗτοι ἐκ τῆς θελήσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐκ τῆς θελήσεως τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν. Καὶ τὴν μὲν ἑτέραν τῶν ἐξασφαλισθεισῶν διὰ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου τούτου δημοτικῶν ἐλευθεριῶν πρὸ πολλοῦ ἀπωλέσαμεν διὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας, τὴν δὲ ἄλλην, τὴν ἐξασφαλίζουσαν τὴν διαχείρισιν τῆς δημοτικῆς περιουσίας, ἐπειδὴ ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκωλύετο ἐκ τοῦ νόμου, τοῦ εὐτυχῶς μὴ καταργηθέντος εἰσέτι, νὰ ἀπολύσῃ τὸν δημοτικὸν ἐκεῖνον εἰσπράκτορα καὶ παραδώσῃ τὴν διαχείρισιν τῶν δήμων εἰς ὄργανον τῆς διοικήσεως, εἰς τὸν εἰσπράκτορα τοῦ δημοσίου ταμείου, προέβη εἰς παράνομον πρᾶξιν, ἐστηρίχθη εἰς ψευδῆ βεβαίωσιν τοῦ νομάρχου, ὅτι τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ προσδιορισθέντα ἔσοδα τοῦ δήμου ὑπερέβαινον τὰς 100 χιλιάδας δραχμῶν, ἐνῷ ταῦτα δὲν ὑπερέβαινον τὸ ποσὸν τοῦτο, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ψευδοῦς ταύτης βεβαιώσεως ἀπέλυσε τὸν δημοτικὸν εἰσπράκτορα, παραβὰς τὸν νόμον, τοῦ ὁποίου ἐποιησάμην μνείαν. Ὁ δὲ νομάρχης Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, διὰ νὰ εὐκολύνῃ τὸν Ὑπουργὸν εἰς τὴν παράνομον ταύτην παῦσιν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, προέβη νὰ διαπράξῃ τὸ ἔγκλημα τῆς ψευδοῦς πιστοποιήσεως, καὶ ἐπιστοποίησεν ὄντως ψευδῆ πράγματα ὡς ἀληθῆ. Τὰς πράξεις ταύτας τοῦ εἰρημένου νομάρχου καταγγέλλω ἐντεῦθεν, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ τὴν ἀναφορὰν ταύτην καὶ ἀντίγραφα τῶν προϋπολογισμῶν, καὶ νὰ διευθύνῃ αὐτὰ εἰς τὸν κ. Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Ναυπλίῳ Ἐφετῶν, ἵνα προβῇ οὗτος εἰς ἀνακρίσεις καὶ βεβαιωθῇ τὸ ψευδὲς τῆς βεβαιώσεως, τὸ ὁποῖον ἐξ αὐτῶν τούτων τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέγνων, ἀποδεικνύεται. Δὲν φρονῶ, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς θέλει χαρακτηρίσει τὴν πρᾶξιν ταύτην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν οἵα τυγχάνει, διότι τοῦτο ἀπέδειξε καὶ κατὰ διαφόρους ἄλλας περιστάσεις κατὰ τὸ παρελθὸν, διατελῶ ὅμως πεπεισμένος, ὅτι ἕκαστος ἐξ ὑμῶν θέλει θλιβῆ, ἀναλογιζόμενος, ὅτι τοσοῦτον ἀσυστόλως καὶ φανερὰ καταπατοῦνται οἱ νόμοι τῆς Πολιτείας.

§57ΑΛΕΞ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἰσέρχομαι, κύριε Πρόεδρε εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος τῆς ἀπολύσεως τοῦ εἰσπράκτορος τοῦ δήμου Ναυπλιέων λόγῳ ἐλλείψεως προσόντων, καθόσον τὸ ζήτημα εἶναι καθαρῶς ὑπηρεσιακὸν, καὶ ἁρμόδιος νὰ δώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς αἰτηθείσας πληροφορίας εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις, ὡς ἐδήλωσεν εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, οὐδόλως ἀμφιβάλλω ὅτι θέλει παράσχει ταύτας. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος δὲν περιωρίσθη μόνον νὰ ἐπικρίνῃ τὸν νομάρχην κ. Κατσανδρῆν ἐπὶ τῇ ὑποβληθείσῃ ὑπ’ αὐτοῦ προτάσει τῆς ἀπολύσεως τοῦ εἰρημένου εἰσπράκτορος, ἀλλ’ ἐπέκρινε καὶ τὴν ἐν γένει διοίκησιν αὐτοῦ, διαβεβαιῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ νομάρχης κ. Κατσανδρῆς, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν διοίκησιν τοῦ νομοῦ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, ἐργάζεται μετὰ πάσης ἀμεροληψίας καὶ μετ’ ἐξαιρετικῆς δραστηριότητος ὑπὲρ τῶν ἀναγκῶν τοῦ νομοῦ, καὶ πρὸς τοῦτο ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν ἁπάντων τῶν ἐκ τοῦ νομοῦ συναδέλφων. Ἰδίᾳ δὲ ἐν Ναυπλίῳ, τῇ ἕδρᾳ αὐτοῦ, κατώρθωσε δι’ ἐπιτυχοῦς ἐνεργείας καὶ ἐξαιρετικῆς δραστηριότητος νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐγκριθεῖσαν κατεδάφισιν τῶν ἑνετικῶν τειχῶν καὶ τὴν πρόσχωσιν μέρους τοῦ τέλματος πρὸς τὸν μυχὸν τοῦ κόλπου, ἔργα σπουδαιότατα, συντελοῦντα οὐ μόνον πρὸς ἐξωραϊσμὸν τῆς πόλεως, ἀλλὰ καὶ πρὸς ἐξυγίανσιν αὐτῆς. Φρονῶ ἑπομένως, ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ ἐπιῤῥίπτωνται μομφαὶ κατὰ ὑπαλλήλου, οἷος ὁ κ. Κατσανδρῆς.

§58ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ἀπέδωκα ὡρισμένην πρᾶξιν εἰς τὸν νομάρχην Ἀργολιδοκορινθίας· δὲν ἠθέλησα διόλου νὰ ἀναφέρω πῶς φέρεται καὶ πολιτεύεται ἐν τῷ νομῷ ἐκείνῳ. Περὶ τούτου ἔχει νὰ εἴπῃ τι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος; Νομίζω ὅτι δὲν ἦτο ἡ κατάλληλος ὥρα, ἵνα ἐξάρῃ τὴν διοίκησιν τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος νομάρχου.

§59ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐξετάζω, Κύριοι, τὸ ζήτημα αὐτὸ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς προσβολῆς καὶ ζημίας τοῦ ἀτόμου, καὶ ποῖος ἦτο εἰσπράκτωρ. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὤφειλεν, ἅμα ἀνεφάνησαν τὰ ψευδῆ ταῦτα γεγονότα, νὰ καταδιώξῃ ἀμέσως τὸν νομάρχην καὶ νὰ τὸν παύσῃ, διότι ἐξηπάτησε τὸν Ὑπουργόν, ἐκτὸς ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς ἦτο ἐν συνεννοήσει. Ὄντος βεβαιωμένου δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων, ὅτι τὰ εἰσοδήματα ἀνεβιβάσθησαν εἰς ποσὸν δυνάμενον νὰ ἐπιφέρῃ τὴν καταστρατήγησιν τοῦ νόμου, καὶ ἀποδειχθέντος ὅτι αὐτὰ εἶναι πολὺ ἐλάσσονα, ὥστε δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ καταστρατηγηθῇ ὁ νόμος, καὶ κατεστρατηγήθη δολίως, ὁ κ. Ὑπουργὸς ὤφειλε παραχρῆμα νὰ ἀπολύσῃ τὸν νομάρχην, ἵνα περιστείλῃ τὰ κακοήθη ὄργανα τῆς διοικήσεως. Ἄν ἀνέχησθε πλέον τοιοῦτον ὄργανον διοικήσεως, δὲν ἔχετε πλέον διοίκησιν· ἐὰν σιωπήσητε, εἶσθε συμμέτοχος. Ὁ κ. νομάρχης, δέχομαι ὅτι εἶναι ἱκανὸς καὶ δραστήριος, ἀλλ’ ἂν ἐγκλημάτισε, πρέπει νὰ δώσῃ λόγον.

§60ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἀληθῶς, Κύριοι, ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπὸ τοῦ νομάρχου Ἀργολίδος ἡ ἀναφορά, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, δι’ ἧς ὁ νομάρχης ἐπιστοποιεῖ, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1891 μέχρι σήμερον, καθ’ ὅλα τὰ ἔτη, τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου Ναυπλιέων ὑπερέβαινον τὰς 100,000 δραχμάς· ὥριζε μάλιστα καὶ τὸ ποσόν, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνέβαινον τὰ ἔσοδα ἑκάστου ἔτους, καὶ ἐξητήσατο, ὅπως δυνάμει τοῦ νόμου ἀπολυθῇ ὁ εἰσπράκτωρ, ὁ παρανόμως διορισθείς, καθόσον δὲν εἶχε τὰ ἐκ τοῦ νόμου προσόντα, ὅπως διορισθῇ εἰς τὴν θέσιν, ἐν ᾗ διωρίσθη. Ἡ ὑπηρεσία εἰσήγαγε τὴν ὑπόθεσιν ἐνώπιόν μου. Δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ ἐξετασθῇ τι πλέον· ὑπῆρχε βεβαίωσις τοῦ νομάρχου περὶ τούτου, καὶ ἡ ὑπηρεσία προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ εἰσπράκτορος. Ὅταν ἤκουσα τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος, ζητήσαντος πληροφορίας περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ τὴν κατάθεσιν ἀντιγράφων τῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἐτῶν 1891, 1892, 1893 καὶ 1894, παρετήρησα δὲ ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς, ὅτι ἐν τῇ στήλῃ τῶν ἐσόδων σημειοῦται ποσὸν κατώτερον τῶν 100,000 δραχμῶν, προέβην εἰς τὸ νὰ ζητήσω ἀμέσως ἐξηγήσεις ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ νομάρχου, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας προέβη τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ εἰσπράκτορος. Ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἴσως πρὸς στιγμὴν, ὡς προέτρεξαν οἱ συνάδελφοι, ἀγανακτήσαντες, εἶχον προτρέξει καὶ ἐγὼ, καὶ ἐδέησε νὰ μελετήσω τὰ πράγματα, ἵνα πεισθῶ, ὅτι δίκαιον εἶχεν ὁ νομάρχης, προτείνας τὴν ἀπόλυσιν τοῦ εἰσπράκτορος, καὶ ἄδικον ἔχουν οἱ συνάδελφοι, ἀγανακτοῦντες καὶ ἐκφράζοντες τὴν ἀγανάκτησιν αὐτῶν, ὡς τὴν ἐξέφεραν τὴν ἑσπέραν ταύτην. Ὁ Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, ἵνα ὑποστηρίξῃ ὅτι καὶ κατὰ τὸ ἔτος 1894 τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου Ναυπλιέων δὲν ὑπερέβαινον τὰς 100,000 δραχμὰς, εἶπεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1894 ἀναφέρεται ὡς ἔσοδον ποσὸν 107,000 δραχμῶν, ἀλλὰ τὸ πλεόνασμα τῶν 27 χιλιάδων δραχμῶν εἶπεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ καταλογισθῇ εἰς τὰ ἔσοδα, διότι ὅπως καταδολιευθῇ ὁ νόμος ἀνεγράφη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, καθόσον τοῦτο ἀποτελεῖ μέρος τοῦ δανείου καὶ δὲν εἶναι ἔσοδον τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐγὼ δὲν ἐξετάζω ἂν τὸ δάνειον ἦναι ἔσοδον τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ὑποθέτω, ὅτι περὶ τούτου δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, ἀλλ’ ἐξετάζω τοῦτον καὶ μόνον τὸν ἰσχυρισμὸν, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς, ἵνα ὑποστηρίξῃ, ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι ὀλιγώτερα τῶν 100,000 δραχμῶν, ἀπεκάλεσεν εἰκονικὴν τὴν ἐξ 27,000 δραχμῶν ἐγγραφὴν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, καὶ κατὰ συνέπειαν, μὴ δεχόμενος τὰ περιπλέον εἰκονικῶς κατ’ αὐτὸν ἀναγραφέντα, ἐδέχετο ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν ὑπερέβαινον τὰς 100,000 δραχμάς. Ὑπὸ τοιαύτην βάσιν τὸν παρακαλῶ νὰ μὲ παρακολουθήσῃ εἰς τὰς σκέψεις μου, διὰ νὰ ἴδῃ, τί ἐστὶν εἰκονικὸς προϋπολογισμὸς καὶ τίς τοὺς προϋπολογισμοὺς τούτους συνέταττε, διότι, ὡς ἀφαιρεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς τὸ ποσὸν τῶν 27,000 δραχμῶν, θεωρῶν αὐτὸ ὡς ἐξ εἰκονικότητος ἀναγραφὲν, θέλω προσθέσει ἐγὼ τὰ μὴ ἀναγραφέντα, ὧν βέβαιος, ὅτι ἐξ ὑστεροβουλίας καὶ χάριν εἰκονικῆς κατασκευῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν ἀνεγράφοντο ἐν αὐτῷ. Διὰ τοῦ νόμου ὁρίζονται τίνα ἐγγράφονται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ὡς ἔσοδα, ἀλλ’ ὁ νόμος περὶ προσόντων δὲν ἀξιοῖ νὰ ἐκτιμηθῶσι τὰ προσόντα τοῦ εἰσπράκτορος ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ εἰκονικῶς ἀναγεγραμμένων ἐσόδων, ἀλλ’ ἀπαιτεῖ ὥστε, ἂν πράγματι τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου ὑπερβαίνωσι τὰς 100,000 δραχμὰς, νὰ ἔχῃ ὁ εἰσπράκτωρ ὡρισμένα προσόντα. Ἀλλὰ πόσα εἶναι τὰ πραγματικὰ ἔσοδα τοῦ δήμου; Κατὰ τὸ ἔτος 1891 ἐν τῷ ἀπολογισμῷ τοῦ δήμου πόσα νομίζετε ὅτι ἐβεβαιώθησαν ὡς ἔσοδα;—καὶ ταῦτα εἶναι τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου. -Κατὰ τὸ 1891 φέρει ἡ στήλη τῶν βεβαιωθέντων ἐν τῷ ἀπολογισμῷ δραχ. 188,356.

§61ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἄνευ ἐσόδου ἐκ δανείου;

§62ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἄνευ ἐσόδου ἐκ δανείου. Θὰ σᾶς ἐξηγήτω δὲ διατὶ συμβαίνει ἐν μὲν τοῖς προϋπολογισμοῖς νὰ μὴ ἀναφέρωνται τὰ ποσὰ ταῦτα, ἐν δὲ τοῖς ἀπολογισμοῖς νὰ βεβαιῶνται ὡς εἰσπρακτέα. Οὗτος εἶναι ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ 1891, νομίζω δὲ, ὅτι τὸ ἔτος τοῦτο εἶναι τὸ ἔτος, κατὰ τὸ ὁποῖον διωρίσθη ὁ εἰσπράκτωρ, μὴ ἔχων τὰ προσόντα νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν εἰσπράκτορος ἐν δήμῳ, οὗτινος τὰ ἔσοδα ὑπερβαίνουσι τὰς 100,000 δραχμάς. Κατὰ τὸ ἔτος 1892 παρουσιάζεται προϋπολογισμὸς μὲ ἔσοδον ἐκ δραχμῶν κάτω τῶν 100,000,—99,000 νομίζω,—ἀλλ’ ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ ἔτους 1892 πόσα, νομίζετε, ἐβεβαίωσεν ὡς εἰσπραχθέντα; ἐβεβαίωσεν ὡς πιθανῶς εἰσπρακτέα 200,288· πόσα δὲ εἰσεπράχθησαν ἐκ τούτων; 83,000. Ὁ λόγος δὲ, δι’ ὃν εἰσεπράχθησαν τόσα, εἶναι, ὅτι ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ τυγχάνει γαμβρὸς ἐπ’ ἀδελφῇ τοῦ δημάρχου καὶ δὲν ἐνεργεῖ τὰ καταναγκαστικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ὑπεχρεοῦτο ἐκ τοῦ νόμου νὰ ἐνεργήσῃ, ἵνα προβῇ εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν καθυστερούντων. Ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ ἔτους 1893 πόσον ποσὸν δεικνύει ὡς βεβαιωθέν; δεικνύει 223.776 δραχμάς, ἐνῷ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1893 δεικνύει ποσὸν κάτω τῶν 100,000 δραχ. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτής, ἐπαναλαμβάνω, ἵνα δικαιολογήσῃ τοὺς ἰσχυρισμούς του, σᾶς εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ἀφαιρέσητε ἀπὸ τὸ ποσὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν 108,000 δραχμῶν 27,000, αἱ ὁποῖαι προήρχονται ἐκ δανείου, ὡσανεὶ τὸ δάνειον δὲν εἶναι ἔσοδον τοῦ δήμου, καὶ τότε τὸ ποσὸν εἶναι κάτω τῶν 100,000 δραχμῶν, καθόσον εἰκονικῶς ἐτέθη ἐν τῇ στήλῃ τῶν ἐσόδων τὸ ποσὸν τῶν 27,000 δραχμῶν. Ἤδη ὑμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἠκούσατε πάντα ταῦτα, θέλετε ἐκτιμήσει τίς συνέταττεν εἰκονικοὺς προϋπολογισμοὺς καὶ διὰ τίνα λόγον συνέταττεν αὐτούς. Ὁ δήμαρχος Ναυπλιέων, ἐπιθυμῶν νὰ ἔχῃ τὸν ἐπ’ ἀδελφῇ γαμβρὸν αὐτοῦ εἰσπράκτορα, ἐναντίον βεβαίως οὐχὶ τοῦ γραπτοῦ νόμου, ἐναντίον ὅμως παντὸς ἀγράφου νόμου, διότι ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ διατελεῖ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ δημάρχου, ἐπιθυμῶν, λέγω, νὰ ἔχῃ τὸν γαμβρὸν ἐπ’ ἀδελφῇ δημοτικὸν εἰσπράκτορα, ἔπρεπε νὰ μεριμνήσῃ, ἵνα συμφώνως μὲ τὸν νόμον δυνηθῇ νὰ τὸν διορίσῃ τοιοῦτον. Ἐνῷ λοιπὸν εἶχε καθυστεροῦντα χιλιάδας δραχμῶν, τὰ ὁποῖα κατ’ ἔτος ηὔξανον, ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀνέγραφεν ὡς πιθανῶς εἰσπρακτέον ποσὸν ἐλάχιστον, ἀντὶ 80,000 δραχμῶν ἀνέγραφε 2,000· ἂν δὲ τὸ ἑπόμενον ἔτος ἐπρόκειτο ν’ αὐξήσῃ διὰ τῶν πιθανῶς εἰσπρακτέων ἡ στήλη τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὰ πιθανῶς εἰσπρακτέα ἀνεγράφοντο εἰς ἐλάχιστον ποσόν, ἵνα πάντοτε ὁ προϋπολογισμὸς πλησιάζῃ μὲν τὰς 100,000, τὰς 99 χιλιάδας καί τινας ἑκατοντάδας, μὴ φθάνῃ δὲ ποτὲ τὰς 100,000. Τοῦτο ὀνομάζεται, Κύριοι, εἰκονικότης τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι κατὰ τὸν νόμον ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πρέπει νὰ ἀναγράφωνται πᾶσαι αἱ ἀπαιτήσεις τοῦ δήμου. Τὸ ἄρθρον 105 τοῦ νόμου ῥητῶς ἀναγράφει, ὅτι εἰς ἕκαστον δῆμον συντάσσεται κατ’ ἔτος προϋπολογισμὸς (ἀναγινώσκει): «Θέλει δὲ ἐμπεριέχει διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος ὅλας τὰς δημοτικὰς εἰσπράξεις, τόσον τὰς σταθερὰς, ὡρισμένας καὶ ἀορίστους, καθὼς καὶ τὰς μὴ σταθεράς». Πάντα τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου, ἐξ οἱωνδήποτε λόγων καὶ ἂν προέρχωνται τὰ ἔσοδα ταῦτα, πάντα ὀφείλουν νὰ ἀναγράφωνται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ἵνα μὴ ἡ στήλη τῶν ἐσόδων ὑπερβῇ τὰς 100,000 δραχμὰς, οἱ Κύριοι δὲν ἀνέγραφον τὰ καθυστεροῦντα, τὰ ὁποῖα ὅμως εἶναι εἰσπρακτέα πάντα καὶ ἠδύναντο νὰ εἰσπραχθῶσι, καὶ ὁ εἰσπράκτωρ, ὅστις κατὰ τὴν ἀξίωσιν τοῦ νόμου δὲν εἶχε τὰ προσόντα νὰ ἦναι εἰσπράκτωρ, ἐὰν εἰσέπραττε πάντα τὰ ποσὰ, εἶχε τὸ συμφέρον νὰ μὴ εἰσπράττῃ τὰ ποσὰ, διὰ νὰ μὴ ὑπερβαίνουν ταῦτα τὰς 100,000 δραχμὰς, καὶ οὕτω νὰ παρίσταται ὁ δῆμος μὴ ἔχων εἰσοδήματα πλέον τῶν 100,000, καὶ νὰ παραμένῃ αὐτὸς εἰσπράκτωρ. Ἐγὼ δὲν θεωρῶ ὅτι ὁ νομάρχης ἐξετέλεσε πρᾶξιν ἀξιόποινον, τοὐναντίον μάλιστα εὑρίσκω, ὅτι ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του, ἀνοίξας τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς Διοικήσεως, καὶ ὑποδείξας εἰς αὐτὴν, ὅτι ἐναντίον τῆς θελήσεως τοῦ νόμου κατέλαβε καὶ κατέχει τὴν θέσιν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος ἄνθρωπος, ὅστις ὤφειλε νὰ μὴ κατέχῃ αὐτὴν καὶ δι’ ἄλλον ἀκόμη λόγον, διότι, ὡς εἶπον, εἶναι στενὸς συγγενὴς τοῦ δημάρχου Ναυπλιέων.

§63Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν σχεδὸν περιέπεσεν εἰς τὴν αὐτὴν πλημμέλειαν, εἰς ἣν περιέπεσε καὶ ὁ νομάρχης Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας. Ὡς οὗτος δὲν ἀνέφερεν ἀκριβῆ πράγματα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἰσχυρισθεὶς ὅτι τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ προσδιορισθέντα ἔσοδα τοῦ 1891 τοῦ δήμου Ναυπλιέων ἀνήρχοντο εἰς 188,356 δραχμάς, διὰ νὰ παράσχῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν πρόφασιν ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ δὲν εἶχε τὰ ἀπαιτούμενα προσόντα, καὶ δυνηθῇ οὕτω νὰ προκαλέσῃ τὴν παῦσιν αὐτοῦ, τοιουτοτρόπως καὶ ὁ Ὑπουργός, προσερχόμενος εἰς τὴν Βουλήν, δὲν παρέχει καὶ αὐτὸς εἰς αὐτὴν ἀκριβεῖς πληροφορίας καὶ συγχίζει ἐκ προθέσεως τὰ εἰσπραττόμενα καὶ τὰ βεβαιούμενα μὲ τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ προσδιορισθέντα ποσὰ τῶν ἐσόδων, καὶ συγχίζει τοὺς ἀπολογισμοὺς μετὰ τῶν προϋπολογισμῶν, ἐνῷ ὁ νόμος οὐδ’ εἰσπραττόμενα ἔσοδα ἀναφέρει, οὐδ’ ἀπολογισμόν. Ὁ Ὑπουργὸς μάλιστα ἔλεγε πρὸ μικροῦ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ νόμος δὲν ὁμιλεῖ περὶ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ ὁμιλεῖ περὶ ἐσόδων, ἐνῷ ἐκ τοῦ ἐναντίου ὁ νόμος ὁμιλεῖ περὶ προϋπολογισμοῦ, καὶ ἀπορῶ ἂν εἶπε ταῦτα ὁ Ὑπουργός, διότι δὲν ἀνέγνω τὸν νόμον, θαυμάζω δὲ, ἂν ἀνέγνω τὸν νόμον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, πῶς ἐτόλμησε νὰ πλανήσῃ τὴν Βουλήν, λέγων εἰς αὐτήν, ὅτι ὁ νόμος ἀναφέρει ὅσα δὲν ἀναφέρει, ἢ ἐκεῖνα τῶν ὁποίων τὰ ἀντίθετα ἀναφέρει ὁ νόμος. Ἰδοὺ ἀληθῶς τί διατάσσει ὁ νόμος ἐν ἄρθρῳ 5 τοῦ νόμου ΑϠΙϚʹ τῆς 7 Μαρτίου 1891 (ἀναγινώσκει): «Ἐν τοῖς δήμοις ὅμως, τῶν ὁποίων τὰ διὰ τοῦ ἐτησίου προϋπολογισμοῦ προσδιορισθέντα ἔσοδα ὑπερβαίνουσι τὰς 100 χιλιάδας δραχμῶν, οὐδεὶς δύναται νὰ διορισθῇ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ, ἂν δὲν ἔχῃ κτλ....» τὰ προσόντα, τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα. Τί ὁμιλεῖτε λοιπὸν περὶ ἀπολογισμῶν καὶ περὶ εἰσπραττομένων ἐσόδων; Γνωρίζετε τί εἶναι δημοτικὸς προϋπολογισμός; Εἶναι ὅ,τι εἶναι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους. Καὶ ἐκεῖ ἡ ἐκτελεστικὴ ἀρχὴ τοῦ δήμου μετὰ τῆς συμβουλευτικῆς ἀρχῆς αὐτοῦ ἀναγράφουσιν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα κρίνουσιν ὅτι πιθανῶς θέλουσιν εἰσπράξει κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους, καὶ τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα κρίνουσιν ὅτι ὀφείλουσι νὰ δαπανήσωσι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους. Καὶ ὁ Ὑπουργός, ὅστις εἰσάγει εἰς τὴν Βουλήν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, καὶ αὐτὸς ἀναγράφει ἐν αὐτῷ τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα εἶναι πιθανὸν ὅτι δύνανται νὰ πραγματοποιηθῶσι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους, ὡς καὶ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα θέλουσι κατ’ αὐτὴν δαπανηθῆ. Ἀλλὰ μήπως ὁ δῆμος καὶ τὸ Δημόσιον δὲν ἔχουσιν ἄλλην περιουσίαν; Μήπως ἡ μόνη περιουσία αὐτῶν εἶναι ἐκείνη ἥτις ἀνεγράφη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ; Παντάπασιν. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους περιλαμβάνει εἰς τὰ ἔσοδα τῶν κεκλεισμένων χρήσεων πάντα τὰ καθυστεροῦντα εἰς τὸ Δημόσιον; Παντάπασιν. Ἄν τις Ὑπουργὸς ἤθελε περιλάβει ὡς πιθανὰ ἔσοδα τοῦ ἔτους πάντα τὰ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καθυστεροῦντα, ἤθελεν ἀποπλανήσει καὶ τὴν Βουλήν καὶ τὸν Βασιλέα, διότι ἤθελε παρουσιάζει ὡς ἔσοδον 200 ἢ 300 ἑκατομμύρια, ἐνῷ δὲν ἔχει πιθανότητα νὰ εἰσπράξῃ, εἰμὴ μόνον 80 ἢ 90 ἑκατομμύρια· οὕτω δὲ ἤθελε γενῆ αἴτιος νὰ προσδιορισθῶσι τὰ ἔξοδα ἐπὶ πεπλανημένης βάσεως, ἤτοι ἐπὶ ἐσόδων 200 ἢ 300 ἑκατομμυρίων, καὶ ἑπομένως νὰ περιαγάγῃ τὴν διοίκησιν εἰς ἀληθῆ ἀμηχανίαν, διότι θὰ ἐκαλεῖτο νὰ πληρώσῃ ἔξοδα πολλῷ πλείονα ὅσων ἤθελεν εἰσπράξει τὸ δημόσιον ταμεῖον. Τὸ δημόσιον ταμεῖον ἔχει καθυστεροῦντα ἐκ ποσῶν μεγάλων καὶ ὀγκωδῶν· ἂν ἀναζητήσητε νὰ μάθητε τὸ ποσὸν αὐτῶν, θὰ μάθητε ὅτι ταῦτα ὑπερβαίνουσι τὰ 100 ἑκατομμύρια. Ἀλλὰ περιέλαβέ ποτε ὁ προϋπολογισμὸς τόσα ἑκατομμύρια ὡς πιθανὰ ἔσοδα ἐκ καθυστερούντων; Οὐδέποτε διεπράχθη τοιαύτη μωρία, οὐδὲ ἦτο δυνατὸν νὰ διαπραχθῇ. Ὡσαύτως καὶ οἱ δῆμοι ἔχουσι καθυστεροῦντα, ἄλλοι μὲν δεκάδας χιλιάδων, ἄλλοι καὶ 100 καὶ 150 καὶ 200, ἴσως καὶ 300 χιλιάδας ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς συστάσεως αὐτῶν· ἀλλ’ οὐδαμοῦ, οὐδέποτε ἀρχή τις δημοτικὴ ἢ Δημοτικόν τι Συμβούλιον περιέλαβεν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐσόδων πάντα ὅσα καθυστεροῦνται εἰς τὸν δῆμον ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς συστάσεώς του. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὀλίγον φειδόμενος τῆς ὑπολήψεως τῶν ἀτόμων, παρεγνώρισε τὴν ἐντιμότητα τοῦ δημάρχου Ναυπλιέων, καὶ καθήψατο τῆς χρηστότητος καὶ τῆς εὐσυνειδησίας αὐτοῦ, εἰπὼν ῥητῶς, ὅτι ὁ δήμαρχος Ναυπλιέων ἐπίτηδες δὲν περιέλαβε κατὰ τὸ 1891 καὶ κατὰ τὰ ἑπόμενα ἔτη πάντα τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου, ὅσα ἔμελον νὰ εἰσπραχθῶσιν, ὅπως εὐκολύνῃ τὸν διορισμὸν τοῦ συγγενοῦς του ὡς δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, καὶ ὅτι ἐπίτηδες δὲν εἰσέπραττε πάντα ὅσα ἠδύνατο νὰ εἰσπράξῃ, ἵνα μὴ ἀποδειχθῇ ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ δὲν εἶχε τὰ προσόντα. Ἐπειδὴ ταῦτα εἶπεν, ὁμιλῶν περὶ ἐντίμου πολίτου, ὁ ὁποῖος τυγχάνει φίλος μου, ἔχω δικαίωμα νὰ διατιμήσω διὰ φράσεως αὐστηρᾶς τοὺς λόγους τούτους τοῦ Ὑπουργοῦ, καὶ ὡς ἐκεῖνος ἐζήτησε νὰ παραστήσῃ ὡς κακῆς πίστεως καὶ ὡς δόλιον τὸν δήμαρχον Ναυπλιέων, τὸν ὁποῖον ἐγὼ κρίνω ἄνδρα ἔντιμον, οὕτω νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ περὶ τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅστις ταῦτα εἶπεν, ὅτι ψεύδεται. Πῶς νὰ ἀφήσω νὰ παρέλθῃ τοιαύτη ἀσυνείδητος πρὸς τὸν ἐνεστῶτα δήμαρχον Ναυπλιέων μομφή, ὅτι ἐπίτηδες διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1891 ἀπέκρυψε τὰ ἀληθῆ ἔσοδα τοῦ δήμου, καὶ ἀνέγραψεν αὐτὰ ἔλασσον τῶν 100 χιλιάδων δραχμῶν, ἵνα εὐκολύνῃ τὸν διορισμὸν τοῦ παυθέντος δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, ὅστις ἦτο συγγενής του, ἀφοῦ γνωστὸν εἶναι, ὅτι τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1891 δὲν συνέταξεν ὁ δήμαρχος Ναυπλιέων κ. Γιαννόπουλος, ἀλλ’ ὁ προκάτοχος αὐτοῦ κ. Κοτσονόπουλος, ὅστις οὐδὲν εἶχε συμφέρον, ἵνα διορισθῇ ὁ παυθεὶς δημοτικὸς εἰσπράκτωρ; Καὶ πότε περιελήφθησαν ἐν προϋπολογισμοῖς δήμων ὡς πιθανὰ τοῦ ἔτους ἔσοδα πάντα τὰ ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτοῦ καθυστεροῦντα; Περιέλαβε ποτὲ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ δήμου Ναυπλιέων πάντα τὰ καθυστεροῦντα ὁ προκάτοχος τοῦ νῦν δημάρχου, ὁ κ. Κοτσονόπουλος, ὅστις διετέλεσε δήμαρχος κατὰ δύο ἢ τρεῖς περιόδους;

§64ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Οὐδεὶς δήμαρχος περιέλαβε ποτὲ τὰ τοιαῦτα ὡς ἀκέραια καὶ πιθανὰ ἔσοδα.

§65ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πῶς λοιπὸν ἐτολμήσατε νὰ ἐκτοξεύσητε τοιαύτην μομφὴν κατὰ ἀνθρώπου ἐντίμου, ἐπιστήμονος, ὁ ὁποῖος ἐν τῇ πόλει Ναυπλίου κατέχει διακεκριμένην θέσιν καὶ διὰ τὴν ἐντιμότητα καὶ διὰ τὴν ἐπιστημονικὴν αὐτοῦ ἀξίαν; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ ἄλλο τι, εἰμὴ μόνον πόσα ἦσαν τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ δήμου Ναυπλιέων προσδιορισθέντα κατὰ τὸ 1891 ἔσοδα, ἐπειδὴ δὲ τὰ ἔσοδα τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ προσδιορισθέντα κατὰ τὸ 1891 δὲν ὑπερέβαινον τὰς 100 χιλιάδας δραχμὰς, δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ παραστήσῃ ὡς παράνομον τὴν πρᾶξιν, τὴν ὁποίαν ἐγώ, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, προεκάλεσα, τὸν διορισμὸν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Καταφεύγων δὲ νῦν εἰς ἀπολογισμούς, οὐχὶ ἵνα παραστήσῃ κἂν ὡς εἰσπραχθέντα, ἀλλ’ ἵνα ἀναφέρῃ ὅτι ἐμνημονεύθησαν ἐν αὐτοῖς πάντα τὰ καθυστεροῦντα, καταφεύγει εἰς σοφίσματα ἀνάρμοστα νὰ προβάλλωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀσυμβίβαστα δὲ πρὸς τὴν σπουδαιότητα καὶ τὸ φιλόνομον ἐκείνου, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνατίθεται ἡ ἐσωτερικὴ διοίκησις τοῦ Κράτους. Καὶ σᾶς εἶπε πρὸ μικροῦ ὁ Ὑπουργὸς οὗτος περὶ τοῦ συναδέλφου μου ἐκ Γόρτυνος βουλευτοῦ κ. Ἀλεξάκη ὅτι οὗτος ἐχαρακτήρισε δῆθεν εἰκονικὸν τὸν κατὰ τὸ 1894 συνταχθέντα προϋπολογισμὸν τοῦ δήμου Ναυπλιέων, διότι ἀνεγράφη ἐν αὐτῷ καὶ τὸ ποσὸν τοῦ δανείου τῶν 27 χιλιάδων δραχμῶν ἀλλ’ ὁ κ. Ἀλεξάκης οὐδὲν εἶπε τοιοῦτον, ἀλλ’ ἐξέθηκέ τι, ὅπερ εἶναι ἀληθές, ὅτι, ἂν καὶ τὸ δάνειον τῶν 27 χιλιάδων δραχμῶν δὲν ἐπραγματοποιήθη, καὶ ἠδύνατό τις νὰ ἀξιώσῃ ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου δὲν ὑπερέβησαν οὐδὲ κατὰ τὸ 1894 τὰς 100 χιλιάδας δραχμὰς, μ’ ὅλον τοῦτο, καὶ ἂν ἤθελον θεωρηθῆ τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ προσδιορισθέντα ἔσοδα τοῦ δήμου Ναυπλιέων ὡς ὑπερβάντα τὰς 100 χιλιάδας δραχμὰς, πάλιν ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ δὲν ἦτο νόμιμον νὰ παυθῇ, ἐπαύθη δὲ παρανόμως, διότι εἶχε συμπληρώσει διετίαν, ὅσην ἀπαιτεῖ ὁ νόμος, ἐν τῇ θέσει, τὴν ὁποίαν κατεῖχε, κατὰ δὲ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου τῆς 7 Μαρτίου 1891, ἀρκεῖ νὰ ὑπηρετήσῃ δύο ἔτη ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ, ἵνα ἀποκτήσῃ τὸ προσὸν, ὅπως διορισθῇ, ἢ, ἂν ἦτο διωρισμένος, ὅπως διατηρηθῇ τοιοῦτος (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 5. Ἐν τοῖς δήμοις ὅμως, τῶν ὁποίων τὰ διὰ τοῦ ἐτησίου προϋπολογισμοῦ προσδιοριζόμενα ἔσοδα ὑπερβαίνουσι τὰς 100 χιλιάδας δραχμῶν, οὐδεὶς δύναται νὰ διορισθῇ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ, ἂν δὲν ἔχῃ ἀπολυτήριον Γυμνασίου, ἢ ἂν δὲν διετέλεσε τοιοῦτος πρότερον ἐπὶ δύο ἔτη ἢ ἐπὶ ἓν ἔτος ὑπάλληλος κτλ.» Εὐτυχῶς ἡ ἀξίωσις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος, ὅτι ὁ κ. νομάρχης περιέπεσεν εἰς πρᾶξιν ἀξιόποινον, βεβαιώσας ψευδῆ πράγματα ὡς ἀληθῆ, δὲν παραγράφεται ἐντὸς τοῦ ἔτους τούτου, κατὰ τὸ ὁποῖον διοικεῖ ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὰ ἐγκλήματα ταῦτα δὲν παραγράφονται ἢ μετὰ δεκαετίαν, δίδοται δὲ εἰς τὸν ἐμὸν συνάδελφον ἀποχρῶν χρόνος, καθ’ ὃν θέλει δυνηθῆ, ἐὰν ἐπιμείνῃ εἰς τὴν γνώμην του, νὰ καταδιώξῃ ἐνώπιον τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης τὸν κ. νομάρχην.

§66ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Βεβαίως.

§67ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ κρίνω, ὅτι ἠδύνατο νὰ μὴ καταδιωχθῇ ποινικῶς ἡ πρᾶξις, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ χαρακτηρισθῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου ὡς ἀπρόσεκτος, ὡς καταγγέλλουσα ἁπλῆν ἀβελτηρίαν ἐκείνου, ὅστις ἐβεβαίου τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐναντίον τῶν προσδιορισμῶν τοῦ ψηφισθέντος καὶ ἐγκριθέντος δημοτικοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου Ναυπλιέων εἶχον ὑπερβῆ τὰς 100 χιλιάδας δραχμὰς, καὶ ὅτι μάλιστα εἶχον ἀνέλθει εἰς 180 χιλιάδας. Τοιαύτη ἀβελτηρία κατεδήλου οὐ μόνον ἀνευλάβειαν, ἀλλὰ χυδαίαν ἐμπάθειαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἐσκόπει νὰ παραστήσῃ ὡς παρανομήσασαν χάριν τοῦ διορισμοῦ ἑνὸς δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Καὶ δὲν περιωρίσθη ὁ ἄνθρωπος εἰς τοῦτο μόνον, διότι ἠκούσατε πρὸ μικροῦ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὁμιλοῦντα περὶ ἀσυμβιβάστου μεταξὺ τοῦ δημάρχου καὶ τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, διότι ὁ δήμαρχος τυγχάνει συγγενὴς ἐκ κηδεστείας τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Ὁμολογῶ ὅτι, ἂν ἐνήσκουν τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος τοῦ 1891 ἐναπέθηκεν εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια, καὶ εἶχον ἐγὼ τὸ δικαίωμα νὰ διορίζω τοὺς δημοτικοὺς εἰσπράκτορας, ἤθελον ἀποφύγει νὰ διορίζω εἰσπράκτορας συνδεομένους διὰ συγγενικῶν δεσμῶν μετὰ τῶν δημάρχων· ἀλλ’ οὐδὲν ἐδόθη δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ παύσῃ δημοτικὸν εἰσπράκτορα, διότι οὗτος ἐτύγχανε νὰ ἦναι συγγενὴς ἐκ κηδεστίας τοῦ δημάρχου. Ὁ νόμος δὲν ἐκήρυξεν ἕνεκα τοιούτου λόγου τὸ ἀσυμβίβαστον τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος καὶ τοῦ δημάρχου, ἵνα γεννηθῇ ὑπὲρ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας δικαίωμα παύσεως, ἂν οὗτοι συνδέωνται διὰ συγγενείας· ὅταν δὲ ὁ νόμος δὲν ἀνέγραψε τὸ ἀσυμβίβαστον, δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς ἐκτελοῦντας τοὺς νόμους δι’ ἑρμηνειῶν νὰ δημιουργῶσι διάταξιν ἀπαγορευτικήν, τοῦ στενοῦ δικαίου. Ὅθεν ὁ κ. Ζαρόκωστας, ὁ παυθεὶς δημοτικὸς εἰσπράκτωρ, νομίμως εἶχε διορισθῆ, διότι κατὰ τὸ 1891, ὅτε διωρίσθη, δὲν ἀπῃτεῖτο νὰ ἔχῃ προσόντα, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ 1894, ὅτε τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ δήμου προσδιορισθέντα ἔσοδα παρεστάθησαν ὡς ὑπερβαίνοντα τὰς 100 χιλιάδας δραχμῶν, καὶ κατὰ τὸ 1894, λέγω, ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ προκαλέσῃ τὴν παῦσιν αὐτοῦ ὡς μὴ ἔχοντος τὰ προσόντα, διότι τὸ ἄρθρον 8 τοῦ νόμου τῆς 5 Μαρτίου 1891 δὲν ἐπέτρεψεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προκαλῇ τὴν παῦσιν τῶν δημοτικῶν εἰσπρακτόρων ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε, ἢ μόνον κατὰ τρεῖς ὡρισμένας ἐν τῷ νόμῳ περιπτώσεις, εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελε παραπεμφθῆ εἰς δίκην δι’ ὁριστικοῦ βουλεύματος ἐπὶ παραβάσει τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ, εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν προὐτάθη ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἡ ἀντικατάστασις αὐτοῦ, καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἤθελε βεβαιωθῆ ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς μετὰ ἐξέλεγξιν τοῦ ταμείου αὐτοῦ ἢ τῶν βιβλίων αὐτοῦ ἔλλειψις ἢ παράβασις. Ἐὰν ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ τοῦ δήμου Ναυπλιέων παρεῖχεν ὑπονοίας, ὅτι δὲν ἐξετέλει ἐντίμως καὶ πιστῶς πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου τὰ καθήκοντα τοῦ εἰσπράκτορος, τίς παρεκώλυε τὸν νομάρχην νὰ διατάξῃ ἐξέλεγξιν τοῦ ταμείου αὐτοῦ καὶ τῶν βιβλίων αὐτοῦ, καὶ ἐὰν ἡ ἐξέλεγξις ἤθελεν ἀποκαλύψει πλημμελείας ἢ ἀτελείας ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν δημοτικῶν χρημάτων, ἢ ἀνακρίβειαν ἐν τῇ τηρήσει τῶν βιβλίων, τίς παρεκώλυε τὸν νομάρχην νὰ προτείνῃ τὴν παῦσιν αὐτοῦ; Ἀλλ’ ἐγνώριζε, φαίνεται, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ ἀνεύρῃ οὐδὲ πλημμέλειαν περὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ χρήματος, οὐδ’ ἀνακρίβειαν περὶ τὴν τήρησιν τῶν βιβλίων, καὶ διὰ τοῦτο, καίτοι προκληθεὶς ὑπὸ τοῦ δημάρχου μετὰ τὴν παῦσιν τοῦ εἰσπράκτορος νὰ ἐξελέγξῃ τὸ ταμεῖον αὐτοῦ, ἀπέσχεν, ἀρκεσθεὶς ν’ ἀποστείλῃ εἰς τὸν δήμαρχον ἔγγραφα πλήρη χυδαίων ὑπαινιγμῶν καὶ προσάψεων. Ἀληθῶς, ὅταν ἐκοινοποίησεν εἰς τὸν δήμαρχον τὴν παῦσιν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, συγχρόνως διώρισεν ἀναπληρωτὴν αὐτοῦ ἕνα τῶν δημοσίων εἰσπρακτόρων, τυγχάνοντα ἄλλοτε καφφεπώλην. Ὁ δήμαρχος παρέστησεν εἰς τὴν Νομαρχίαν, ὅτι, ἵνα δυνηθῇ νὰ παραδώσῃ εἰς τοῦτον τὸ ταμεῖον καὶ τὰ βιβλία τοῦ εἰσπράκτορος, πρέπει οὗτος νὰ δώσῃ προηγουμένως τὴν ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου προσδιωρισμένην ἐγγύησιν, διότι κατὰ τὸν νόμον οὐδ’ ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ δύναται νὰ ἐγκατασταθῇ, οὐδ’ ἄλλος νὰ ἀναλάβῃ τὴν διαχείρισιν τῶν χρημάτων τοῦ δήμου, ἂν δὲν δώσῃ ἐγγύησιν ποσοῦ, τὸ ὁποῖον προσδιορίζει τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Ὁ νομάρχης ὅμως δι’ ἐγγράφου ἀπηύθυνε πρὸς τὸν δήμαρχον ὑβριστικοὺς ὑπαινιγμοὺς καὶ φράσεις καὶ λέξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι εἰθισμέναι ἐν τῇ ἀλληλογραφίᾳ μεταξὺ ἀρχῶν. Ἐπειδὴ δὲ ἐκ τῶν ὑπαινιγμῶν τούτων καὶ τῶν φράσεων, τῶν ὁποίων ἐχρήσατο ὁ νομάρχης ἐν τοῖς πρὸς τὸν δήμαρχον Ναυπλιέων ἐγγράφοις του, συνήγετο ὅτι ὁ νομάρχης εἶχεν ὑπονοίας, ὅτι τὸ ταμεῖον τοῦ δήμου, τὸ ὁποῖον εἶχε σφραγισθῆ κατὰ τὴν παῦσιν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, δὲν ἦτο ἐν ἀκριβείᾳ, ὁ δήμαρχος προεκάλεσε δι’ ἀναφορᾶς τὸν νομάρχην νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ δημοτικοῦ ταμείου καὶ τῶν βιβλίων τῆς διαχειρίσεως. Ἔγραφεν ὁ δήμαρχος πρὸς τὸν νομάρχην, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐγκαταστήσῃ τὸν διορισθέντα ἀναπληρωτὴν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ ταμείου τοῦ δήμου, ἐὰν δὲν δώσῃ προηγουμένως τὴν ἐγγύησιν, τὴν ὁποίαν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον εἶχε προσδιορίσει, ἐὰν δ’ ἡ Νομαρχία ἔχῃ ὑπονοίας ὅτι τὸ ταμεῖον δὲν εἶναι ἐν ἀκριβείᾳ, προεκάλει τὸν νομάρχην νὰ πέμψῃ ἕνα ὑπάλληλον, ἵνα μεταβῇ νὰ ἐξελέγξῃ τὸ ταμεῖον καὶ τὴν διαχείρισιν. Καὶ ταῦτα γράφων, δὲν παρέλιπε νὰ δηλώσῃ ἣν ᾐσθάνετο δυσφορίαν, ἀναγινώσκων ἐν τοῖς ἐγγράφοις τῆς Νομαρχίας τοὺς ὑβριστικοὺς ὑπαινιγμοὺς καὶ τὰς ἀτόπους φράσεις, τὰς ἐκδηλούσας τοὺς δισταγμοὺς περὶ τῆς τιμιότητος ἢ περὶ τοῦ χαρακτῆρος αὐτοῦ. Ἀλλ’ ὁ νομάρχης δὲν διέταξεν ἐξέλεγξιν τοῦ ταμείου, ὅταν δὲ ὁ δήμαρχος, ἅμα τῇ παύσει τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, κατέθηκεν ἐν τῷ δημοσίῳ ταμείῳ 16 χιλιάδας δραχμῶν, τὰς ὁποίας εἶχεν εἰσπράξει ὁ παυθεὶς δημοτικὸς εἰσπράκτωρ κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς παύσεώς του καὶ εἶχεν ἀποθέσει αὐτὰς εἰς χεῖρας τοῦ δημάρχου, μὴ ἐμπιστευόμενος νὰ ἀφήσῃ αὐτὰς ἐν τῷ γραφείῳ τοῦ εἰσπράκτορος, ὁ νομάρχης ὑπέβαλε τὸν δήμαρχον εἰς ἀπολογίαν, καὶ ἐτιμώρησε μάλιστα διὰ τῆς πειθαρχικῆς ποινῆς τῆς ἐπιπλήξεως, καθ’ ἧς ὑπέβαλεν ἔφεσιν ὁ δήμαρχος ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον κρατεῖ αὐτὴν ἐν τοῖς γραφείοις του ἐκκρεμῆ. Τὸ γραφεῖον τοῦ εἰσπράκτορος εἶναι ἐν τῇ αὐτῇ οἰκίᾳ, ἐν ᾗ ὑπάρχει τὸ Δημαρχεῖον, ἀλλ’ ἔχει ἰδίαν ἀνάβασιν, οὐδ’ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβλέπηται ὑπὸ τοῦ δημάρχου, ὁ δὲ εἰσπράκτωρ, μέλλων νὰ ἀποδημήσῃ ἐπί τινας ἡμέρας εἰς Ἀθήνας, ἕνεκα τῆς ὑγείας του, κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς παύσεώς του, εἶχεν εὐλόγως ἐμπιστευθῆ εἰς τὸν δήμαρχον τὰς 16 χιλιάδας δραχμῶν, ἃς τότε εἶχεν εἰσπράξει. Εὐθὺς δ’ ὡς ἐπαύθη τότε ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ, ὁ δήμαρχος μετέβη εἰς τὸ ταμεῖον καὶ κατέθεσε τὰς 16,000 δραχμῶν, ἔλεγε δὲ μάλιστα πρὸς τοὺς περὶ αὐτὸν, ὅτι, ἀφοῦ τὸ Ὑπουργεῖον προεκάλεσε τὴν παῦσιν τοῦ Μελᾶ, δημάρχου Ἀθηναίων, διότι δὲν εἶχε χρήματα νὰ ἀποδώσῃ τὴν εἰσφορὰν τοῦ δήμου διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, ἔσπευσε νὰ καταθέσῃ τὰ εἰρημένα χρήματα, ἵνα μὴ, λόγῳ ὅτι δὲν ἐπληρώθη εἰσέτι ἡ εἰσφορὰ τοῦ δήμου διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, λάβῃ καὶ αὐτὸς τὴν αὐτὴν τύχην. Ταῦτα ἐχρησίμευσαν εἰς τὸν νομάρχην, ἵνα ὑποβάλῃ εἰς ἀπολογίαν τὸν δήμαρχον, καὶ νὰ προσπαθῇ, ἀναρμόστως εἰς δημοσίαν ἀρχὴν, ἥτις ὀφείλει νὰ δίδῃ ἐν τῷ νομῷ τὸ παράδειγμα τῆς ἀγαθοπιστίας καὶ τῆς εὐθύτητος, νὰ δημιουργήσῃ ἀφορμήν, ἵνα ἐνασκήσῃ κατὰ τοῦ δημάρχου τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῆς παύσεως τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Ἀλλὰ μετ’ αὐτὴν ἄλλη διαδραματίζεται πρᾶξις, ἀξία νὰ ἐφελκύσῃ τὴν προσοχὴν αὐτῆς τῆς διοικήσεως, τὴν ὁποίαν ἡ Νομαρχία ἀληθῶς γελωτοποιεῖ. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Ναυπλιέων, μαθὸν τὴν παῦσιν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, συνῆλθε καὶ διὰ πράξεως αὐτοῦ παμψηφεὶ διώρισεν ἕτερον δημοτικὸν εἰσπράκτορα, συγγενῆ καὶ τοῦτον τοῦ δημάρχου, καὶ τοῦτον δ’ ἐπιστήμονα καὶ ἄνδρα εὔπορον, ὁ δὲ δήμαρχος ὑπέβαλε τὴν πρᾶξιν ταύτην τοῦ Συμβουλίου εἰς τὸν νομάρχην. Ποῖον ἔχει ὁ νομάρχης δικαίωμα, ὅταν ὑποβάλληται εἰς αὐτὸν πρᾶξις Δημοτικοῦ Συμβουλίου περὶ διορισμοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος; Ἀφοῦ τὸ δικαίωμα τοῦ διορίζειν τοὺς δημοτικοὺς εἰσπράκτορας ἀνέθετο ὁ νόμος εἰς τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια, ὁ νομάρχης οὐδὲν ἄλλο ἔχει δικαίωμα ἤ, λαμβάνων τὰς τοιαύτας πράξεις τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων, νὰ ἐξετάσῃ ἂν ἡ πρᾶξις κατηρτίσθη νομίμως, ἂν ᾖναι γνησία, ἢ μήπως ᾖναι πλαστή, ἂν ὁ ἀριθμὸς τῶν συμβούλων ἀπετέλει τὴν νόμιμον ἀπαρτίαν, ἂν ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφορησάντων ἀποτελῇ ἀρτίαν κατὰ τὸν νόμον ἀπόφασιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ἀλλ’ αἱ ἡμέραι παρήρχοντο, ἡ μία μετὰ τὴν ἄλλην, ὁ δὲ νομάρχης κρατεῖ ἐκκρεμῆ ἐν τοῖς γραφείοις του τὴν εἰρημένην πρᾶξιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Πρὸ τεσσάρων ἡμερῶν συνεπληρώθησαν δέκα καὶ πέντε ἡμέραι, ἀφ’ ἧς ἡ περὶ τοῦ διορισμοῦ τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος εἰρημένη πρᾶξις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ὑπεβλήθη εἰς τὸν νομάρχην, κατὰ δὲ τὸν νόμον, ἂν ἡ Νομαρχία δὲν ἀκυρώσῃ ἐντὸς 15 ἡμερῶν τὰς ὑποβληθείσας εἰς αὐτὴν πράξεις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, αὗται θεωροῦνται ἔγκυροι καὶ ἐκτελοῦνται. Ὁ δήμαρχος ἀπευθύνεται πρὸς τὸν νομάρχην, ζητῶν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ δημοτικοῦ ταμείου, ἀφοῦ δι’ ὑπαινιγμῶν ἐκδηλοῖ ὑπονοίας περὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ παυθέντος δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, ἀλλ’ ὁ νομάρχης σιωπᾷ. Ὁ δήμαρχος ἀπευθύνεται πρὸς τὸν νομάρχην, ζητῶν νὰ φροντίσῃ ἵνα ὁ ὑπ’ αὐτοῦ διορισθεὶς προσωρινὸς ἀναπληρωτὴς τοῦ παυθέντος δημοτικοῦ εἰσπράκτορος καταθέσῃ τὴν ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου προσδιωρισμένην ἐγγύησιν, ὅπως ἐγκατασταθῇ εἰς τὰ χρέη του, ἀλλ’ ὁ νομάρχης σιωπᾷ. Ὁ δήμαρχος περιμένει εἴκοσιν ἤδη ἡμέρας, ἵνα ἀποφανθῇ ὁ νομάρχης περὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ὑποβληθείσης εἰς αὐτὸν πράξεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου περὶ διορισμοῦ νέου δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, ἀλλ’ ὁ νομάρχης σιωπᾷ. Αὕτη εἶναι ἡ διοίκησις, ἣν ἐγκατεστήσατε. Ὁ δήμαρχος ἠδύνατο κατὰ τὸν νόμον νὰ ἐγκαταστήσῃ τὸν διορισθέντα ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου δημοτικὸν εἰσπράκτορα, ἀφοῦ παρῆλθον 15 ἡμέραι, ἀφ’ ἧς ὑπεβλήθη εἰς τὸν νομάρχην ἡ περὶ τούτου πρᾶξις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, δὲν ἠκύρωσε δὲ αὐτὴν κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ὁ νομάρχης, ἀλλ’ ὁ δήμαρχος, ἐξ ὑπερβαλλούσης τυπικότητος καὶ νομιμοφροσύνης, ἀνὴρ ὑπὲρ τὸ δέον νομοταγὴς, δὲν ἔστερξε νὰ ἐγκαταστήσῃ ἀκόμη τὸν δημ. εἰσπράκτορα τὸν ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου διορισθέντα εἰς τὰ καθήκοντα αὐτοῦ. Δὲν θαυμάζετε, Κύριοι, τὴν τοιαύτην διοίκησιν; Τοιαύτη τάχα λειτουργεῖ ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ, ἐν τῇ ὁποίᾳ τυγχάνει προξενικὸς πράκτωρ ὁ κύριος, περὶ τοῦ ὁποίου ἐλέγετο ὅτι ἄλλοτε μὲν φορεῖ ῥάσα καλογήρου, ἄλλοτε δὲ τὰ συνήθη τῶν πολιτῶν ἱμάτια; Δύνανται νὰ συμβαίνωσι ταῦτα εἰς Κράτη, ἐν οἷς δὲν ὑπάρχουσι δημοτικοὶ θεσμοὶ, ἐν οἷς δὲν ἀνεκηρύχθη ὡς κρατοῦν τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, οὐδ’ ὑπάρχει Βουλὴ νομοθετοῦσα καὶ ἐλέγχουσα. Ἐκεῖ οἱ κυβερνῶντες δὲν δεσμεύονται ὑπὸ τῶν νόμων. Ἀλλ’ ἐν Ἑλλάδι διστάζετε νὰ κηρύξητε ὅτι παραβαίνει τοὺς νόμους ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος, ἵνα παύσῃ δημοτικὸν εἰσπράκτορα, πλαστογραφεῖ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου τῆς 7 Μαρτίου 1891, καὶ ἐνῷ αὕτη ἀναγράφει ὡς ὅρον τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ δήμου προσδιαρισθέντα ἔσοδα, ὅπως ἀναλόγως τούτων κανονισθῶσι τὰ τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, αὐτὸς ἀναζητεῖ τοὺς ἀπολογισμοὺς, καὶ ἀνευρίσκει πόσα εἰσὶ τὰ καθυστεροῦντα ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ δήμου, ἵνα δικαιολογήσῃ τὴν παῦσιν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, ἣν ἐναντίον τοῦ νόμου προεκάλεσεν; Ἐκεῖνος, ὅστις, ἐνῷ τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1891 προσδιορισθέντα ἔσοδα ἀνήρχοντο εἰς 80 περίπου χιλιάδας δραχμῶν, ψευδόμενος, ὡς στρεψόδικος διάδικος, ἰσχυρίζεται ὅτι αὐτὰ ἦσαν 180 χιλιάδες; Ἐκεῖνος, ὅστις, ἐνῷ ὁ νόμος περιώρισε τὸ δικαίωμα τοῦ παύειν τοὺς δημοτικοὺς εἰσπράκτορας εἰς ὡρισμένας μόνον περιπτώσεις, αὐτὸς ἐπικαλεῖται τὸν ὑπὸ τοῦ νόμου τούτου καταργηθέντα νόμον τοῦ 1835, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐπετρέπετο νὰ παύωνται οἱ δημοτικοὶ εἰσπράκτορες καὶ διὰ διοικητικοὺς λόγους, ἤτοι αὐθαιρέτως; Καὶ ποιοῦνται λόγον περὶ καθυστερούντων, καὶ αἰτιῶνται τοῦ δημάρχου Ναυπλιέων ὡς μὴ εἰσπράξαντος τὰς ἑκατοστύας ταύτας τῶν χιλιάδων δραχμῶν, αἵτινες ἀποτελοῦσι τὰ καθυστεροῦντα εἰς πάντας τοὺς δήμους, ἐνῷ, ἂν ἀφαιρεθῶσιν ὅσα εἰσπράττονται εἰς λογαριασμὸν τῶν δήμων ὑπὸ τῶν ἐπαρχιακῶν ταμείων καὶ δὲν ἀποδίδονται ὑπ’ αὐτῶν εἰς τοὺς δήμους, τὰ ἄλλα πάντα σχεδόν εἰσι non valeur, ἤτοι ἀξιώσεις μὴ δυνάμεναι νὰ πραγματοποιηθῶσιν. Ἔχει ἀληθῶς νὰ λάβῃ ὁ δῆμος Ναυπλιέων παρὰ τοῦ δημοσίου ταμείου, κατὰ τοὺς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ ὑποβληθέντας ἀπολογισμούς, δρ. 8,453.13 ἐκ ποσοστῶν ἀποδοτέων τῷ δήμῳ ἐκ τῶν φόρων τῶν ἐπιτηδευμάτων, τῶν οἰκοδομῶν, τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ τῶν ζώων τοῦ ἔτους 1891· ἀλλὰ δι’ αὐτὰ κατὰ τί εὐθύνεται ὁ δήμαρχος, ἀφοῦ τὸ Δημόσιον κατακρατεῖ αὐτά; Ἔχει νὰ λάβῃ παρὰ τοῦ δημοσίου ταμείου δραχ. 8,390.37 ἐξ ὁμοίων ποσοστῶν τῶν εἰρημένων φόρων τοῦ 1892, τῶν ὑπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου εἰσπραχθέντων· ἀλλὰ εὐθύνεται ὁ δήμαρχος, διότι δὲν ἀπέδωκεν εἰς τὸν δῆμον τὰ χρήματά του ταῦτα ὁ δημόσιος ταμίας; Ὡσαύτως 9,164.08 ἔχει νὰ λάβῃ παρὰ τοῦ δημοσίου ταμείου ἐκ ποσοστῶν τῶν αὐτῶν φόρων, τοὺς ὁποίους τὸ δημόσιον ταμεῖον εἰσέπραξεν, ἀλλὰ δὲν ἀπέδωκε τὰ χρήματα ταῦτα τὸ δημόσιον ταμεῖον ἀκόμη εἰς τὸν δῆμον, καὶ ἐγκαλεῖτε τὸν δήμαρχον διὰ τοῦτο! Ἂν ἀφαιρέσητε ταῦτα, νομίζετε ὅτι τὰ ἄλλα καθυστεροῦντα εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῶσι; Διατὶ πρὸ εἴκοσιν ἢ καὶ τριάκοντα καὶ πλέον ἐτῶν οὐδὲ λεπτὸν ἐπληρώθη εἰς τὸν δῆμον Ναυπλιέων ἀπὸ τοὺς δήμους Μιδέας καὶ Μινώας ἐκ τῆς ἀναλογίας τοῦ ἐνοικίου τοῦ Εἰρηνοδικείου, ἥτις ἐπιβαρύνει αὐτούς; Διότι τὰ δημοτικὰ ταμεῖα Μιδέας καὶ Μινώας εἰσὶ κενὰ καὶ οὐδὲν ἔχουσι νὰ πληρώσωσιν. Ὅσα ἐκ τῶν καθυστερούντων εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῶσι, χάρις εἰς τὴν ἀκρίβειαν τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς, εἰσεπράχθησαν. Ἂν ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ ἐπεθύμει νὰ μὴ ἐκβιάζῃ τὴν εἴσπραξιν τῶν ὀφειλομένων εἰς τὸν δῆμον, δὲν ἤθελεν εἰσπράττεσθαι ποσόν τι ἐκ τῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγραφομένων ὡς πιθανῶς εἰσπρακτέων καθυστερούντων. Κατὰ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ δήμου Ναυπλιέων τοῦ ἔτους 1891, ἐνῷ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐσόδων κατὰ τὸ 1891 εἶχον ἀναγραφῆ ὡς πιθανῶς εἰσπρακτέα ἐκ τῶν καθυστερούντων δραχ. 400 μόνον, κατωρθώθη νὰ εἰσπραχθῶσι 4,289. Ὡσαύτως κατὰ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ 1892, ἐκ τῶν προϋπολογισθέντων ὡς πιθανῶς εἰσπρακτέων ἐκ τῶν καθυστερούντων 13,500 εἰσεπράχθησαν 7,449.19. Καὶ κατὰ τὸ 1893, ἐνῷ τὰ ἐκ τῶν καθυστερούντων ἀναγραφέντα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ὡς πιθανῶς εἰσπρακτέα συνίσταντο μόνον εἰς 6,000 δραχμῶν, εἰσεπράχθησαν 8,505.50. Ἀλλά, καὶ ἂν εἶχον τὰ πράγματα ὡς ὑμεῖς παρεστήσατε, ποῦ ἦσαν οἱ νομάρχαι ὑμῶν, οἱ ἀντιπροσωπεύοντες ἐν τῷ δήμῳ τὴν δημοσίαν διοίκησιν, οἱ ἔχοντες κατὰ νόμον τὸ καθῆκον νὰ ἐπιτηρῶσι τὴν δημοτικήν διοίκησιν; Οἱ νομάρχαι ὑμῶν ἐκανόνισαν καὶ τὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1893 καὶ τὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894 τοῦ δήμου Ναυπλιέων. Πῶς ἐνέκριναν τοὺς προϋπολογισμούς τῶν ἐτῶν τούτων; Καὶ ἂν ἐνέκριναν αὐτούς, διότι τοὺς εὗρον εἰλικρινεῖς καὶ ὀρθούς, πῶς τολμᾶτε σεῖς νὰ ἐγκαλῆτε δι’ αὐτοὺς τὸν δήμαρχον Ναυπλιέων, πρὶν ἢ ἀποπέμψητε τῆς ὑπηρεσίας τοὺς ὑμετέρους νομάρχας ὡς ἀνικάνους ἢ ὡς ὄργανα κακῆς πίστεως; Ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν καὶ τὰς ὁδηγίας ὑμῶν, τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ, δὲν ἐτέλει ὁ νομάρχης Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας καὶ κατὰ τὸ 1893 καὶ κατὰ τὸ 1894; Τί ἐπράξατε κατ’ αὐτοῦ, ἂν ἐκρίνετε κακῶς πεπραγμένα τὰ ὑπ’ αὐτοῦ γενόμενα ἐπὶ τῶν δημοτικῶν προϋπολογισμῶν τῶν εἰρημένων ἐτῶν; Καὶ ἂν τὰ ἁρμόδια ὄργανα τοῦ δήμου παρέλιπον νὰ εἰσπράξωσι τὰ νόμιμα ἔσοδα, χαριζόμενα ἢ δημοκοποῦντα, ποῖά τινα ἐνήργησαν κατ’ αὐτῶν οἱ νομάρχαι ὑμῶν; Ἡ παράβασις τοῦ νόμου εἶναι καταληπτή, δὲν διαφεύγει κἀνένα, διότι εἶναι ὑλική, ἀφοῦ ὁ νόμος εἶναι ῥητὸς καὶ ἡ πρᾶξις, δι’ ἧς ἀνῃρέθη, ἀρτία, οὐδὲ χρήζουσιν ἑρμηνείας οὔτε ἐκεῖνος οὔτε αὕτη. «Τὰ διὰ τοῦ ἐτησίου προϋπολογισμοῦ προσδιοριζόμενα ἔσοδα» διατάσσει ὁ νόμος, καὶ ὑμεῖς περιτρέχετε νὰ ἀναζητήσητε ἔσοδα μὴ προσδιορισθέντα διὰ τοῦ ἐτησίου προϋπολογισμοῦ! Ἔσοδα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνέγραψεν ὁ προϋπολογισμὸς, διότι οὐδεμία ἦτο πιθανότης νὰ εἰσπραχθῶσι. Τὰ ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ δήμου καθυστεροῦντα...

§68ΑΛΕΞ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Δηλιγιάννη, εἴπετε, ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ ὁ δημόσιος, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνετέθη προσωρινῶς ἡ διαχείρισις τοῦ δημοτικοῦ ταμείου, δὲν ἐγένετο δεκτὸς ὑπὸ τοῦ δημάρχου, διότι δὲν εἶχε καταβάλει ἐγγύησιν. Οἱ προσωρινῶς διευθύνοντες τὰ δημοτικὰ ταμεῖα δημόσιοι εἰσπράκτορες εἶναι ὑπόχρεοι νὰ καταβάλλωσι νέαν ἐγγύησιν, ἄλλην τῆς καταβληθείσης ὑπ’ αὐτῶν ὡς δημοσίων εἰσπρακτόρων;

§69ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως.

§70ΑΛΕΞ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις συνήθως δὲν γίνεται τοῦτο.

§71ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἐγγύησις, τὴν ὁποίαν ἔχουσι δώσει ὡς δημόσιοι εἰσπράκτορες, χρησιμεύει μόνον διὰ τὰς ἀποζημιώσεις, τὰς ὁποίας τὸ Δημόσιον ἤθελεν ἀπαιτήσει παρ’ αὐτῶν, ἂν διαχειρισθῶσι κακῶς τὰ δημόσια ἔσοδα. Ἀλλ’ ἐὰν διαχειρισθῶσι κακῶς τὰ δημοτικὰ ἔσοδα, ἐκ τίνος ἐγγυήσεως καὶ ποῖος θέλει ἀποζημιώσει τὸν δῆμον;

§72ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τοῖς ἀνατίθεται ἡ προσωρινὴ ὑπηρεσία καὶ δὲν τοῖς ζητεῖται ἐγγύησις.

§73ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον, ἑρμηνεῦον δῆθεν τὸν νόμον τοῦ 1891, ἀλλὰ κατὰ τέχνην διαστροφῆς καὶ καταστρατηγήσεως, ἠξίωσεν ὅτι εἶχε δικαίωμα νὰ καταργήσῃ καὶ ὄντως κατήργησεν ἐν πολλοῖς τῶν δήμων τὰ δημοτικὰ ταμεῖα, καὶ ἀνέθηκε τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῶν εἰς τὸν ὑποταμίαν. Ἀλλὰ πρὸς τοὺς δήμους ἐκείνους τὸ Δημόσιον εἶναι ἀπ’ εὐθείας ὑπεύθυνον διὰ πᾶσαν ἔλλειψιν περὶ τὴν διαχείρισιν. Ἀλλ’ ἐν τῷ δήμῳ Ναυπλιέων δὲν συνέβη τοῦτο. Προσωρινῶς μόνον, ἀνέθηκεν εἰς ἕνα δημόσιον εἰσπράκτορα τὰ ἔργα τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, καὶ ἀξιοῦτε τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον νὰ παραδώσῃ αὐτῷ τὰ χρήματα τοῦ δήμου, ἵνα τὰ διαχειρισθῇ ἄνευ ἐγγυήσεώς τινος καὶ ἐφ’ ὅσον χρόνον ὁ νομάρχης ἤθελεν ἐγκρίνει νὰ διατηρῇ διαχειριστὴν τῶν δημοτικῶν χρημάτων τὸν διορισθέντα δημόσιον εἰσπράκτορα! Ἀλλ’ ὁ δῆμος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ τὸν εἰσπράκτορα τοῦ δήμου, καὶ ὁ δῆμος διώρισεν εἰσπράκτορα, ἅμα ἔμαθε τὴν παῦσιν τοῦ ὑπάρχοντος. Διατὶ ὁ νομάρχης δὲν ἐγκαθιστᾷ τὸν διορισθέντα; Ποῖος ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν νομάρχην νὰ ἀναστέλλῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου περὶ διορισμοῦ τοῦ εἰσπράκτορος; Ἔχει ἤδη πρὸ 15 ἡμερῶν ὑπ’ ὄψιν του τὴν περὶ τούτου πρᾶξιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου· εὑρίσκει αὐτὴν παράνομον; Ἄς τὴν ἀκυρώσῃ. Εὑρίσκει αὐτὴν πλαστήν, μὴ νομίμως καταρτισθεῖσαν; Ἄς τὸ εἴπῃ. Πῶς κρατεῖ αὐτὴν τόσας ἑβδομάδας ἐκκρεμῆ καὶ σιωπᾷ; Ὑποπτεύει μήπως ὁ νέος εἰσπράκτωρ ἐν συμπαιγνίᾳ μετὰ τοῦ δημάρχου σκοποῦσι νὰ καλύψωσι πλημμελείας ἢ παραβάσεις τοῦ παυθέντος εἰσπράκτορος; Διατὶ δὲν παραγγέλλει τὸν ἐπαρχιακὸν ταμίαν, τὸν γραμματέα τοῦ ταμείου, νὰ προβῶσιν ἀμέσως εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ δημοτικοῦ ταμείου; Καὶ ὁ γραμματεὺς τοῦ ταμείου καὶ ὁ ταμίας εἰσὶν ἐν Ναυπλίᾳ. Ἀποστείλατε ἐλεγκτὰς νὰ ἐξελέγξωσι τὸ ταμεῖον τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος καὶ τὰ βιβλία αὐτοῦ, ἵνα βεβαιωθῆτε ἐὰν ὑπάρχωσιν ἐλλείμματα. Δὲν σᾶς προεκάλεσεν ὁ δήμαρχος δι’ ἐπισήμου ἐγγράφου; Πῶς ὁ νομάρχης σιωπᾷ καὶ ἀσχολεῖται μόνον δι’ ὑπαινιγμῶν καὶ ὑβριστικῶν φράσεων νὰ καθιστᾷ ἐν ἀμφιβόλῳ τὴν τιμὴν καὶ τὴν χρηστότητα τοῦ δημοτικοῦ ἄρχοντος καὶ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ δήμου; Καὶ ὑμᾶς, Κύριε, (ἀπευθύνει τὸν λόγον πρὸς τὸν κ. Ἀλέξανδρον Ἀντωνόπουλον) σᾶς συμβουλεύω νὰ μὴ ζητῆτε δι’ αὐτῶν τῶν περιστροφικῶν ἐρωτήσεων νὰ περικαλύψητε τῶν νόμων τὴν καταπάτησιν· διότι, ἂν ἦσθε ἡγέτης ἐπαρχιακοῦ ἐν Ναυπλίῳ κόμματος, ὡς ἀξιοῦτε, ἐνθυμηθῆτε ὅτι αὔριον, ἄν ἄλλο Ὑπουργεῖον θελήσῃ νὰ παραβῇ καὶ ἐκεῖνο τοὺς νόμους, θὰ ζητῆτε στέγην νὰ στεγασθῆτε, καὶ δὲν θὰ εὑρίσκητε. Καὶ τὰ κοινωνικὰ καὶ τὰ πολιτικὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν σῴζονται μόνον ὑπὸ τὴν προστασίαν τῶν νόμων. Ἄν θέλητε νὰ τοὺς ἀνατρέψωμεν, σεῖς νὰ τὸ συλλογισθῆτε, διότι σεῖς θὰ φωνάζητε.

§74ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν γνωρίζω, Κύριοι, τί παθὼν κατὰ τοὺς τελευταίους τούτους χρόνους ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, μετέβαλε χαρακτῆρα, διότι τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος ἐγνωρίζομεν πάντες κοινοβουλευτικὸν ἄνδρα, εὐγενέστατον δὲ τὴν συμπεριφορὰν, καὶ ὁσάκις δὲν εἶχε πρόχειρα ἐπιχειρήματα, ὅπως ὑποστηρίξῃ τοὺς ἰσχυρισμοὺς αὑτοῦ, κατέφευγεν εἰς πᾶν ἄλλο μέσον, ἀλλὰ ποτὲ εἰς ὕβρεις. Κατὰ τοὺς τελευταίους τούτους χρόνους μετεβλήθη παραδόξως, καὶ βλέπομεν τοῦτον, ὅταν στερῆται ἐπιχειρημάτων, μόνον εἰς ὕβρεις καταφεύγοντα, ἵνα σωθῇ ἐκ τοῦ ἀδίκου, τὸ ὁποῖον τὸν πνίγει, προσπαθοῦντα νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ. Τὸν ἠκούσατε ἀγορεύοντα καὶ ὑποστηρίζοντα ὅτι ὁ νόμος τοῦ 1891 ὁμιλεῖ μόνον περὶ ἐσόδων, ἀναγραφομένων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ· τὸν νόμον δὲ τοῦ 1891 εἰσηγήσατο εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος· ἤδη δὲ μᾶς διδάσκει, ὅτι διὰ τοῦ νόμου τούτου καὶ τῆς ἐν τῷ ἄρθρῳ 5 διατάξεως, καθ’ ἣν μόνον τὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ τὰ ἐν τῷ νόμῳ ἀναγραφόμενα δέον νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει, ὅταν πρόκηται νὰ ἐξετασθῶσι τὰ προσόντα τοῦ εἰσπράκτορος, μᾶς διδάσκει, λέγω, σήμερον, ὅτι σκοπίμως ἔθεσεν ἐν τῷ νόμῳ τοῦτο, ἵνα τὸ ἐπικαλεσθῇ, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ζητηθῇ παρ’ αὐτοῦ λόγος διὰ τὴν κατὰ τὸν διορισμὸν τοῦ εἰσπράκτορος ἐν ἔτει 1891 παρανομίαν. Ὁ εἰσπράκτωρ, περὶ οὗ πρόκειται, διωρίσθη ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ. Ἀλλ’ ὅσον καὶ ἂν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ἐπεζήτησε νὰ ὀχυρωθῇ ὄπισθεν τῆς φράσεως, τὴν ὁποίαν ἐν τῷ νόμῳ ἔθετο περὶ τῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγραφομένων ἐσόδων, δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι ἔσοδα πραγματικὰ τοῦ δήμου καὶ τοῦ Κράτους εἶναι τὰ βεβαιωθέντα ὡς δυνάμενα νὰ εἰσαχθῶσι κατὰ τὸν ἀπολογισμὸν αὐτῶν. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει τὰ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγραφόμενα εἰκονικῶς ἔσοδα, κατὰ τὴν θεωρίαν τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ἀνέπτυξε, δὲν θὰ ἦτο δυνατόν ποτε νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον εἰσηγήσατο εἰς τὴν Βουλὴν, διότι οὐδέποτε τὰ ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς ἀναφερόμενα εἰσοδήματα θέλουσι σημειωθῆ ὡς ὑπερβαίνοντα τὰς 100,000 δραχμὰς, δύναται ὅμως ἐν τῷ μεταξὺ ὁ εἰσπράκτωρ, ὁ διοριζόμενος ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγραφῆς τῶν ἐσόδων, δύναται ἐν τῷ μεταξὺ βεβαιῶν νὰ εἰσπράξῃ 200,000. Ἀλλὰ τότε, Κύριοι, διὰ τίνα λόγον τὰς ἐγγυήσεις τῶν προσόντων ἐπεζήτησεν ὁ νόμος ὑπὲρ τοῦ εἰσπράκτορος, ὅστις μέλλει νὰ εἰσπράξῃ τόσον μέγα ποσόν; Τίνα λόγον ἔχει ἡ διάταξις, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε διακρίσεις μεταξὺ τοῦ εἰσπράκτορος τοῦ δήμου τοῦ ἔχοντος νὰ εἰσπράξῃ πλέον τῶν 100,000 καὶ τοῦ εἰσπράκτορος τοῦ δήμου τοῦ ἔχοντος νὰ εἰσπράξῃ κάτω τῶν 100,000 δραχμῶν; Τίς ὁ λόγος τῆς ἀναγραφῆς αὐτῆς τῆς διατάξεως; Πρὸς τίνα σκοπὸν ὁ νομοθέτης (ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς) ἀπεδέχθη τοιαύτην διάκρισιν; Ἁπλῶς διὰ νὰ νομοθετῇ, ἄνευ σκοποῦ καὶ λόγου; Οὐδέποτε εἰς τὰς πράξεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος ἐγὼ τοὐλάχιστον ἀπέδωκα τοιαύτην ἰδιότητα. Ἐὰν δὲ εἶχε σκοπόν τινα, ἐπιζητῶν διάφορα προσόντα, ὁ σκοπὸς ἦτο προφανῶς οὗτος, ἡ ἐγγύησις ἡ παρεχομένη ἐκ τῆς προσωπικότητος τοῦ εἰσπράκτορος, ὅστις ἤθελεν ἔχει τὰ ἀνώτερα προσόντα ἐκείνου, ὅστις ἠδύνατο νὰ διαχειρισθῇ ποσὸν κατώτερον τῶν 100,000 δραχμῶν. Ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς ἀναγράφονται ὑπὸ τῶν δημάρχων, πρὸς καταδολίευσιν τοῦ νόμου κατὰ τὸν διορισμὸν τοῦ εἰσπράκτορος, ἔσοδα κάτω τῶν 100,000 δραχμῶν. Καὶ ἐνταῦθα βεβαίως πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἀνεγράφησαν, οὐχὶ δι’ ὃν λόγον ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς μοὶ ἀπέδωκεν ὅτι εἶπον, διότι εἰς τὸ στόμα μου οὐδέποτε δύναται νὰ σταθῇ ὕβρις. Δὲν ἀπεκάλεσα ἐγὼ τὸν δήμαρχον Ναυπλιέων μὴ ἔντιμον ἄνθρωπον· ἀλλ’ ὁ δήμαρχος Ναυπλιέων εἶναι βεβαίως ἄνθρωπος, ὅσον καὶ ἂν ἦναι τίμιος ἄνθρωπος, καὶ ὡς ἄνθρωπος εἶχε συμφέρον νὰ ἔχῃ εἰσπράκτορα τὸν ἐπ’ ἀδελφῇ γαμβρὸν αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον ὅμως δὲν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ, ἂν ἀνέγραφεν ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς τὰ πραγματικὰ ἔσοδα τοῦ δήμου· ἀλλ’ ἀφοῦ ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς δὲν ἀνέγραψε τὰ πραγματικὰ ἔσοδα τοῦ δήμου, ἐν τοῖς ἀπολογισμοῖς φαίνονται ταῦτα ὡς βεβαιωθέντα.

§75ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε;

§76ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Παρακαλῶ.

§77ΡΑΛΛΗΣ. Ἀναγνώσατε τὴν διάταξιν τοῦ νόμου.

§78ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὴν ἀνέγνωσεν ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς καὶ τὴν ἠκούσατε, καὶ νομίζω ὅτι ἀπήντησα ἐπαρκῶς εἰς τοῦτο.

§79ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ὑποβάλλονται οἱ ἀπολογισμοὶ ὅλων τῶν δήμων, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον λαμβάνει γνῶσιν ὅλων τῶν προϋπολογισμῶν. Βλέπει κονδύλια τὰ ὑποβάλλουσιν οἱ εἰσπράκτορες· τὸ στερεότυπον ὅλων τῶν δήμων εἶναι αὐτό. Ἐκ τῶν καθυστερουμένων, ἐστείλατέ ποτε διαταγήν τινα εἰς τὴν διοίκησίν σας, εἰς τοὺς νομάρχας σας, ἢ ἐξεδώκατε ἐγκύκλιον ποτὲ, ἵνα γνωρίσητε εἰς τοὺς νομάρχας, ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀναγράφωσιν ὡς ἔσοδον ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ δήμου ὅλα τὰ καθυστεροῦντα ποσά; Ὑπῆρξέ τις ἐξ ἡμῶν,—καὶ ὑπάρχουσι τόσοι ἐδῶ, ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, οἱ ὁποῖοι προηγουμένως ὑπῆρξαν δήμαρχοι,—ὅστις νὰ ἀνέγραψεν ὡς ἔσοδον τοῦ δήμου ἅπαντα τὰ καθυστεροῦντα;

§80ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀνέγνωσεν ὁ κ. Βουλευτὴς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου, ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς: «Τὰ ἐν τοῖς προϋπολογισμοῖς ἀναγραφόμενα ἔσοδα»· ἀλλὰ ἔκαμον τὴν ἀνάπτυξιν περὶ τούτου, καὶ κατέδειξα, νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη ἔχει οὐσιαστικήν τινα ἔννοιαν. Ἐπίσης ὅμως ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5, ἡ ἀναγράφουσα τὰ προσόντα, ἔχει σκοπόν τινα. Ἡ διάταξις αὕτη, ἡ κανονίζουσα διαφόρως τὰ προσόντα, ἔχει προφανῶς σκοπόν, διότι ἀξιοῖ μείζονας ἐγγυήσεις διὰ τὸν εἰσπράκτορα τὸν διαχειριζόμενον ποσὸν ἄνω τῶν 100,000, ἃς ἐπιζητεῖ εἰς τὴν ὕπαρξιν τῶν προσόντων, ἅτινα ἀναγράφει. Ἂν δὲ οὗτος δὲν ἦναι ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου, ὁ νόμος δὲν ἔχει λόγον ὑπάρξεως, καὶ πρέπει νὰ καταργηθῇ· διότι, ἂν ἐπιτρέπηται ἡ καταδολίευσις τῆς διατάξεως ταύτης διὰ τῆς ἀναγραφῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ὡς ἐσόδων ποσῶν μικροτέρων τῶν ἀληθῶν, εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῆς.

§81Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπεκύρωσεν ὁ νομάρχης τὸν προϋπολογισμόν;

§82ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω τί ἔκαμεν ὁ νομάρχης.

§83ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι εὔκολον νὰ τὸ γνωρίζητε.

§84ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν γνωρίζω τί ἔκαμεν ὁ νομάρχης. Ἐγὼ εἶπον ἐξ ἀρχῆς, ὅτι ἡ ἀναφορὰ τοῦ νομάρχου ἐντελῶς ὑπηρεσιακῶς ὑπεβλήθη εἰς ἐμὲ, ὅτι εὐθὺς, ὡς ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς τὰς πληροφορίας, ἐξεπλάγην, καὶ ἐζήτησα πληροφορίας, καὶ εἶπον ὅτι μετὰ τὴν συλλογὴν τῶν πληροφοριῶν τούτων ἐπείσθην, ὅτι ὀρθῶς ἔπραξεν ὁ νομάρχης, ζητήσας παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τὴν ἀπόλυσιν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Ἀλλ’ ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς καὶ ἄλλην ἀνέπτυξε γνώμην, ὅτι δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ 1891 δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προκαλέσῃ Β. Διάταγμα περὶ ἀπολύσεως δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς εἰσηγήσατο τὸν νόμον τοῦ 1891, ἐν δὲ τῷ ἄρθρῳ 21 ἀναγράφεται: «τὰ ἄρθρα 8, 42, 50, 95, 101–103 τοῦ περὶ δήμων νόμου θέλουσιν ἰσχύει ἐφ’ ὅσον δὲν ἐτροποποιήθησαν». Τί λέγει δὲ τὸ ἄρθρον 102 τοῦ νόμου τοῦ δημοτικοῦ; Τὸ ἄρθρον 102 τοῦ νόμου εὐτυχῶς περιλαμβάνει μόνον τὴν περίπτωσιν τοῦ δικαιώματος τῆς ὑπὸ τοῦ Βασιλέως ἀπολύσεως τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Δὲν ἔχει ἄλλην τινὰ διάταξιν, ὥστε νὰ θεωρηθῇ τοὐλάχιστον, ὅτι ἐτροποποιήθη κατά τι, καὶ ὅτι κατὰ συνέπειαν ἀντίκειται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1891. Ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἐνόει ὁ νομοθέτης νὰ τηρήσῃ ἐν πλήρει ἰσχύϊ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 102, ὤφειλε νὰ κηρύξῃ ταύτην ῥητῶς καταργηθεῖσαν, διότι οὐδὲν ἄλλο περιλαμβάνει. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον 102: «Ὁ Βασιλεὺς δύναται εἰς πᾶσαν περίστασιν νὰ παύσῃ τὸν δημοτικὸν εἰσπράκτορα διὰ διοικητικὰς αἰτίας». Οὐδεμίαν ἄλλην περίπτωσιν περιλαμβάνει, καὶ δυνάμει τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 21 διατηρεῖται ἐν πλήρει ἰσχύϊ. Καὶ ὄντως διατηρεῖται ἐν ἰσχύϊ, διότι δὲν εἶναι οἱ μόνοι προσήκοντες λόγοι τῆς παύσεως τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος οἱ ἐν τῷ νόμῳ τοῦ 1891 ἀναγραφέντες, ἀλλὰ δύνανται καὶ μύριοι ἄλλοι λόγοι διοικητικοὶ νὰ ἐπιβάλωσι τὴν ἀνάγκην τῆς ἀπολύσεως τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Καὶ ἔδει ὁ νομοθέτης, προνοῶν περὶ τούτων, νὰ διατηρήσῃ ἐν ἰσχύϊ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 102, τοῦτο δὲ καὶ ἐγένετο διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ νόμου τοῦ 1891. Ἀλλ’ ὁ κ. ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς ἐνόμισεν, ὅτι λύει ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὸ ζήτημα, ἂν ἐπικαλεσθῇ τὴν ἐντιμότητα, τὴν μὴ ἀμφισβητηθεῖσαν, τοῦ δημάρχου Ναυπλιέων, τὴν ἔκτακτον αὐτοῦ ἀξίαν, ἢ καὶ τὴν ἐπιστημονικὴν αὐτοῦ ἀξίαν, καὶ ἵνα ἐπικαλεσθῇ ταύτην, ἀπέδωκεν εἰς ἐμὲ φράσεις, τὰς ὁποίας ἐγὼ δὲν εἶπον, διότι ἐγὼ οὔτε ἐγνώριζον τὸν κ. δήμαρχον Ναυπλιέων, οὔτε λόγον τινὰ εἶχον ν’ ἀμφισβητήσω τὴν ἐντιμότητα αὐτοῦ· ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ ἀμφισβητήσω καὶ δύναμαι νὰ ἀποδείξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἶναι, ὅτι ὁ κ. δήμαρχος Ναυπλιέων δὲν εἶναι βεβαίως πρότυπον δημάρχου τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους.

§85ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§86ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κύριοι, θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἓν ἔγγραφον, (καὶ μὴ ἀγανακτήσητε, ἂν δυνηθῆτε, ὅταν ἀκούσητε ποίαν ἀδιαφορίαν δεικνύει, ποίαν ἔλλειψιν φροντίδος περὶ τοῦ μόνου καταστήματος, περὶ τοῦ ὁποίου ὤφειλε νὰ μεριμνᾷ, τοῦ νοσοκομείου τῆς πόλεως Ναυπλίου. Ἐγεννήθησαν ἐκεῖθεν παράπονα, ὅτι εἰς οἰκτρὰν κατάστασιν διατελεῖ τὸ νοσοκομεῖον...

§87ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δὲν τὸν παύετε καὶ αὐτόν;

§88ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Σκέπτεσθε νὰ τὸν παύσητε, ὅπως τὸν Μελᾶν;

§89ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. .. διετάχθη δὲ ἐπιθεώρησις τοῦ καταστήματος. Καὶ θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν, ἵνα κρίνητε, ἂν ἦναι ἀληθὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπον. Εἶναι τουλάχιστον ὁ κ. δήμαρχος φιλάνθρωπος; Ἀκούσατε (ἀναγινώσκει): «Ὁ ὑποφαινόμενος γραμματεὺς Βʹ τάξεως τῆς Νομαρχίας Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, ἐκτελῶν τὴν προφορικὴν διαταγὴν τοῦ κ. νομάρχου, μετέβην σήμερον, τὴν 9 Μαρτίου 1894, εἰς τὸ ἐνταῦθα δημοτικὸν νοσοκομεῖον πρὸς ἐπιθεώρησιν τῶν θαλάμων του, τῆς διαίτης τῶν ἐν αὐτῷ διαμενόντων καὶ τῆς ἐν γένει καταστάσεως αὐτοῦ....» Εἶναι ἔκθεσις ἐπισήμου ἀρχῆς, Κύριοι.

§90ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ὅπως εἶναι καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ νομάρχου σας, κύριε Ὑπουργὲ (κίνησις ἐν τῇ ἀριστερᾷ).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ ταῦτα λαμβάνετε τὸν λόγον, Κύριοι.

§92ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐξακολουθῶ τὴν ἀνάγνωσιν: «Ἐπισκεφθεὶς ἐν ἀρχῇ τὸ μαγειρεῖον, εὗρον ἐν αὐτῷ δύο λέβητας μικροὺς (τεντζερέδες) καὶ ἕν τεψίον, τὰ μόνα σκεύη πρὸς παρασκευὴν τῶν τροφῶν, ἀλλὰ καὶ ταῦτα εἰς ἀθλίαν κατάστασιν, διότι ἀμνημόνευτος ἀποβαίνει ὁ χρόνος, καθ’ ὃν ἐκασσιτερώθησαν, καὶ δέον ταχέως νὰ κατασχεθῶσιν ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας...» Πρόκειται δέ, Κύριοι, περὶ νοσοκομείου...

§93ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ποῖος γράφει;

§94ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ γραμματεὺς ὁ ἐνεργήσας τὴν ἐπιθεώρησιν... Καὶ πρόκειται ταῦτα νὰ χρησιμεύσωσι διὰ τοὺς ἀσθενεῖς!

§95ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πῶς λέγεται ὁ γραμματεύς;

§96ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὀλύμπιος.

§97ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ναυπλιεὺς, ἀνήκων εἰς τὴν ἐναντίαν μερίδα.

§98ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω.

§99ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Τὸ βεβαιῶ ἐγὼ καὶ θὰ τὸ βεβαιώσῃ καὶ ὁ κ. Ἀντωνόπουλος.

§100ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πολὺ καλὰ, εἶναι Ναυπλιεύς· εἶναι ἐντούτοις δημόσιος ὑπάλληλος (θόρυβος). Ἐξακολουθῶ: «Μετὰ ταῦτα ἐπεσκέφθην τὸ βορειοδυτικὸν κτίριον, εἰς τὸ μεσαῖον πάτωμα τοῦ ὁποίου ὑπάρχει θάλαμός τις, μήκους 25 περίπου μέτρων καὶ πλάτους τριῶν ἢ τεσσάρων μέτρων, ἐν ᾧ διαιτῶνται οἱ ἀσθενεῖς Γεώργιος Ἐμμανουὴλ καὶ Σπυρίδων Ἰωάννου, ὧν ἡ κατάστασις ἀμφοτέρων εἶναι ἀθλία καὶ ἀμέσως προσπίπτει εἰς τὰ ὄμματα τοῦ ἐπισκέπτου, καθόσον ἐκτὸς τοῦ ὅτι τὸ ἔδαφος τῆς κλίνης, ἐν ᾗ κατάκεινται, εἶναι γυμνὸν, ἀλλὰ καὶ σκεπασμάτων στεροῦνται, διότι πλὴν ἑνὸς, καὶ τούτου ῥάκους σχεδὸν, οὐδὲν ἄλλο ἔχουσι, καὶ διαμένουσιν ὑπ’ αὐτὸ, συσπειρωμένοι ἐν τῇ κλίνῃ των καὶ ῥιγοῦντες ἐκ τοῦ ψύχους ἐν τῷ μεγάλῳ αὐτῷ θαλάμῳ, καὶ οὐδαμοῦ εὑρίσκουσι τὴν ἀνάπαυσιν, διότι καὶ αἱ κεφαλαί των ἐφ’ ἑνὸς μόνου προσκεφαλαίου μικροῦ ἀναπαύονται καὶ διὰ τῆς προσθήκης ἄλλων μέσων ὑπ’ αὐτὰ, ἐνίοτε δὲ καὶ λίθων, κατορθοῦσι νὰ φέρωσιν εἰς ἀνάλογον ὕψος, ὥστε νὰ μὴ ὑποφέρωσι πολύ. Ἐρωτηθέντες ἀμφότεροι, ἂν ὦσιν εὐχαριστημένοι ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῶν ἐν τῷ νοσοκομείῳ ὑπηρετούντων, μοὶ ἀπήντησαν μετὰ δισταγμοῦ καὶ φοβούμενοι νὰ ὁμολογήσωσι τὴν ἀλήθειαν, καθόσον ἔρχομαι νὰ πιστεύσω, ὅτι κατόπιν τῆς χθεσινῆς ἐπισκέψεως τοῦ νομάρχου ἠπειλήθησαν δι’ ἀποπομπῆς εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν, ἐπισκεπτομένου καὶ αὖθις τοῦ κ. Νομάρχου ἢ ἄλλου τινὸς, ὁμολογήσωσι τὴν ἀλήθειαν· εἰς ἐπίμετρον δὲ ὅλων αὐτῶν προστίθεται καὶ ἡ ἔλλειψις ὑέλων ἐκ τῶν παραθύρων, ὥστε ἡ ἐπ’ ὀλίγον χρόνον διαμονὴ ἐν αὐτῷ εἶναι τὸ μόνον μέσον, δι’ οὗ καὶ ὁ ὑγιέστερος ἄνθρωπος ταχέως νὰ ἀπέλθῃ τοῦ κόσμου τούτου. Τὰ πατώματα ἐπίσης τοῦ διαληφθέντος θαλάμου εἰσὶν ἐντελῶς σεσαθρωμένα καὶ ταχείας χρήζουσιν ἐπισκευῆς. «Μετὰ ταῦτα μετέβην εἰς τὸ ἀνατολικὸν κτίριον, εἰς ἓν τῶν κάτω δωματίων τοῦ ὁποίου διαμένει ὁ ἀσθενὴς Δημ. Ζῶτος, ἀλλὰ νὰ εἰσέλθω δὲν ἠδυνήθην, ἀηδιάσας ἐκ τῆς ἐκεῖθεν ἀναδιδομένης δυσοσμίας, καὶ ἑπομένως δὲν δύναμαι ἀκριβῶς νὰ περιγράψω τὰ κατ’ αὐτό. «Καὶ τέλος ἀνῆλθον εἰς τὸ ἄνω πάτωμα τοῦ αὐτοῦ κτιρίου, ἔνθα ὑπάρχουσι τρεῖς θάλαμοι μικροί, εἰς τὸν ἕνα τῶν ὁποίων νοσηλεύεται ἀσθενής τις κατάδικος, πάσχων ἐκ φυματιώσεως τῶν πνευμόνων καὶ ἰδίοις ἀναλώμασι συντηρούμενος, εἰς δὲ τὸ ἕτερον δύο γυναῖκες προβεβηκυίας ἡλικίας, ἡ Ἀθηνᾶ Τσιμπούκα καὶ ἡ Βιολέττα Ἀργυροπούλου, ἡ ἀθλία κατάστασις τῶν ὁποίων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτεθῇ ἐνταῦθα, καθόσον, δι’ ὅσων καὶ ἂν θελήσῃ τις μέσων νὰ παραστήσῃ ταύτην, πάντοτε θὰ ὑπολειφθῇ τοῦ ἀληθοῦς, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω καλὸν, ὅτι μόνη ἡ ἐπίσκεψις τῶν ἁρμοδίων θὰ καταδείξῃ τὴν ἀλήθειαν τῶν ὑπ’ ἐμοῦ λεγομένων. «Ἐξ ὅλων τῶν ἄνω φρονῶ, ὅτι ἡ διαχείρισις ἐν τῷ εἰρημένῳ ἱδρύματι δὲν εἶναι εἰλικρινὴς, καὶ δέον ταχέως νὰ ἐνεργηθῶσιν ὑπὸ τῶν ἐπιτετραμμένων τὰ δέοντα πρὸς βελτίωσιν τῆς καταστάσεως τῶν ἀτυχῶν ἀσθενῶν. «Ὁ γραμματεὺς τῆς Νομαρχίας «Χ. Δ. Ὀλύμπιος.»

§101ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Ποίαν χρονολογίαν ἔχει;

§102ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τῆς 9 Μαρτίου 1894.

§103ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Καὶ τί ἐνηργήσατε ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης κατὰ τοῦ προέδρου τοῦ νοσοκομείου, ὁ ὁποῖος παραμελεῖ τὸ καθῆκόν του;

§104ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἤδη θέλω ἐνεργήσει, διότι προχθὲς μόλις ἔλαβον τὰ ἔγγραφα.

§105ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Δυνάμεθα νὰ μεμφθῶμεν ὑμῶν ἐπὶ παραλείψει καθήκοντος.

§106ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα διηυθύνθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τῆς ἀπὸ 28 Νοεμβρίου 1894 ἀναφορᾶς· ὥστε προχθὲς τὰ ἔλαβον.

§107ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Τί ἔκαμεν ὁ νομάρχης;

§108ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Θέλω ζητήσει λόγον παρὰ τοῦ νομάρχου. Τὰ ἔγγραφα ὅμως ταῦτα ἔλαβον προχθές· δὲν ἐνήργησα δὲ ἐπ’ αὐτῶν εἰσέτι, διότι προέβλεπον τὴν συζήτησιν ταύτην, καὶ ἐπεθύμουν νὰ καταδείξω εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται κατὰ τοιοῦτον τρόπον νὰ ἀποδώσωσι μομφὴν εἰς δημόσιον ἀνώτερον ὑπάλληλον, μὴ λείψαντες νὰ μεμφθῶσι καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ προκαλέσαντος τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ εἰσπράκτορος αὐτοῦ, ἐπεθύμουν, λέγω, νὰ καταδείξω, ὅτι, πρὶν ἢ προβῶσιν εἰς τὰς τοιαύτας αἰτιάσεις, ὤφειλον νὰ ἐξετάσωσι καλλίτερον τὰ πράγματα· διότι, ἐὰν ἐξήταζον τὰ πράγματα ἐπισταμένως, ἤθελον βεβαίως σχηματίσει τὴν πεποίθησιν, ὅτι τοιαύτην συζήτησιν δὲν ὤφειλον νὰ προκαλέσωσιν, ὑποθέτοντες ὅτι τοιαύτη τις συζήτησις ἤθελεν ἀποβῆ ὑπὲρ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους προστατεύουσι.

§109ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ δημοτικὸν νοσοκομεῖον Ναυπλίου διευθύνεται ἀπὸ ἀδελφάτον;

§110ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Βεβαίως.

§111ΡΑΛΛΗΣ. Κάμνω τὴν παρατήρησιν ταύτην, διότι μέχρι τοῦδε δὲν ἀπεδείξατε κἀμμίαν μομφὴν κατὰ τοῦ δημάρχου, ἀλλὰ μόνον κατὰ τοῦ ἀδελφάτου.

§112ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀλλ’ ὁ δήμαρχος εἶναι πρόεδρος τοῦ ἀδελφάτου.

§113ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι καὶ ἰατρός.

§114ΠΑΧΥΣ. Ποία εἶναι ἡ δαπάνη τοῦ νοσοκομείου αὐτοῦ;

§115ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω. Θέλω ζητήσει πληροφορίας. Ἤδη μανθάνω, ὅτι ὁ δήμαρχος εἶναι καὶ ἰατρὸς τοῦ νοσοκομείου.

§116ΣΑΚΚΗΣ. Ὑπηρετεῖ δωρεάν.

§117ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἦτο προτιμότερον νὰ ἐπληρόνετο, ἀλλὰ νὰ ὑπηρέτει πραγματικῶς καὶ νὰ ἐξυπηρέτει τοὺς δυστυχεῖς πάσχοντας.

§118ΑΛΕΞ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁσάκις συμπίπτῃ ὁ δήμαρχος νὰ ἦναι καὶ ἰατρός, ὡς πρόεδρος τοῦ ἀδελφάτου τοῦ νοσοκομείου, δὲν λαμβάνει συνήθως ἀντιμισθίαν.

§119Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν ὁ δήμαρχος Ναυπλιέων δὲν ἐξεπλήρωσε τὰ καθήκοντά του ἐν τῇ ἄλλῃ διοικήσει τοῦ δήμου, εἴτε ὡς ἐπιτηρῶν τὴν διοίκησιν τοῦ ἀδελφάτου ἐν τῷ νοσοκομείῳ Ναυπλιέων, εἴτε ἐν τῇ ἄλλῃ ἐκτελέσει τῶν δημαρχικῶν αὑτοῦ καθιηκόντων, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχε μέσα, ἵνα καταστείλῃ τὴν ὀλιγωρίαν τοῦ δημάρχου, εἶχε μέσα ἵνα καταστείλῃ καὶ τὰς παραβάσεις αὑτοῦ, ἐὰν εἰς τοιαύτας ἀνεκάλυψεν αὐτὸν περιπεσόντα. Τοῦτο εἶναι ἐντελῶς ἀλλότριον τοῦ προκειμένου, θαυμάζω δέ, πῶς ἐξέπεσε τοσοῦτον ὁ Ὑπουργός, ἵνα ζητῇ νὰ καλύψῃ τὴν παρανομίαν ἐπὶ τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, καταγγέλλων ὡς κακὴν τὴν κατάστασιν τοῦ δημοτικοῦ νοσοκομείου. Δὲν γνωρίζω ἂν ἡ κατάστασις τοῦ νοσοκομείου δὲν ἦναι καλή, ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν ἦναι καλή, δὲν θέλω ἀπορήσει, διότι γνωρίζω εἰς ποίαν κατάστασιν περιηγάγετε τοὺς δήμους, ἀφαιρέσαντες ἀπὸ αὐτοὺς ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα οἱ νόμοι εἶχον παραχωρήσει εἰς τοὺς δήμους. Τί ἀφήκατε εἰς τοὺς δήμους; ποῖα μέσα ἔμειναν πλέον εἰς αὐτοὺς μετὰ τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ καὶ ἐκύρωσεν ὁ Βασιλεὺς ἐπὶ τῇ προτάσει τῶν ἐνεστώτων Ὑπουργῶν; Ἀφηρέσατε πάντα σχεδὸν τὰ ἔσοδα τῶν δήμων, οὗτοι δὲ διατελοῦσιν ἐν πλήρει ἀνικανότητι, ὅπως ἐπιτελέσωσι τοὺς σκοποὺς, διὰ τοὺς ὁποίους συνεστήθησαν. Ἀλλὰ ταῦτα ἀφορῶσι τὸ ἀδελφάτον τοῦ νοσοκομείου κατὰ πρῶτον καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον κατὰ δεύτερον λόγον. Τίς ἐμπόδισε τὸν νομάρχην, τὸν ἀντιπροσωπεύοντα τὴν διοίκησιν ἐν τῷ δήμῳ Ναυπλιέων, νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του καὶ νὰ καταστείλῃ τὴν ὀλιγωρίαν εἴτε τοῦ ἀδελφάτου, εἴτε τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, εἴτε καὶ τοῦ δημάρχου; Ἀλλ’ ἡμεῖς συζητοῦμεν ἄλλο θέμα. Ἠδύνατο ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προκαλέσῃ τὴν παῦσιν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος τοῦ δήμου Ναυπλιέων κατὰ τὸ 1894, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δῆθεν παρανόμως διωρίσθη τὸ 1891, διότι ὁ δῆμος Ναυπλιέων εἶχεν ἔσοδα ὑπερβαίνοντα τὰς 100 χιλιάδας δραχμῶν.; Παρέβη τὸν νόμον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ τὸ 1891, ὁ προβαλὼν εἰς τὸν Βασιλέα τὸν διορισμὸν τοῦ νῦν δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, διότι ὁ δῆμος Ναυπλιέων εἶχεν ἀληθῶς ἔσοδα ὑπερβαίνοντα τὰς 100 χιλιάδας; Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα. Ἀλλ’ εἶναι τοῦτο ζήτημα; ἀφίνει ἀμφιβολίαν τινὰ ἡ διάταξις τοῦ νόμου τοῦ 1891; Ὁ νόμος διατάσσει (ἀναγινώσκει): «Ἐν τοῖς δήμοις ὅμως, τῶν ὁποίων τὰ διὰ τοῦ ἐτησίου προϋπολογισμοῦ προσδιορισθέντα ἔσοδα ὑπερβαίνουσι τὰς 100 χιλιάδας δραχμῶν...» Ὑπερέβησαν ποτέ, εἴτε κατὰ τὸ 1891, εἴτε κατὰ τὸ 1892, εἴτε κατὰ τὸ 1893, τὰς 100 χιλιάδας δραχμῶν τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν εἰρημένων ἐτῶν προσδιορισθέντα ἔσοδα τοῦ δήμου Ναυπλιέων; Τί σᾶς ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ ἐξέρχησθε τοῦ κύκλου τῶν ἐσόδων τῶν προσδιωρισμένων διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ νὰ περιτρέχητε ζητοῦντες ἀλλαχοῦ ἔσοδα; Μήπως τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἔσοδα προσδιορίζει αὐθαιρέτως ὁ δήμαρχος; Τὸν προϋπολογισμὸν συντάσσει ὁ δήμαρχος, ἀλλ’ ἐξετάζει καὶ ἐξελέγχει τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον ψηφίζει αὐτόν. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον εἶναι ἡ ἀρχή, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει τὸν δῆμον, ἥτις πονεῖ καὶ ἐπιτηρεῖ τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου. Ἐὰν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ ὁ δήμαρχος, ἐνασκοῦντες τὴν δημοτικὴν ἐξουσίαν, ἐπιβουλεύωνται τὸν δῆμον, ὑπάρχει ἡ ἐπιτήρησις τῆς διοικήσεως, ἡ ὁποία ἐνασκεῖται ὑπὸ τοῦ νομάρχου. Ἐὰν ὁ νομάρχης δὲν ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δύναται νὰ τὸν ἐξαναγκάσῃ εἰς τοῦτο. Ποῦ ὑπάρχει ὁ κίνδυνος; Μόνον ἐν τῇ παραβάσει τοῦ νόμου. Εἶναι ὕβρις πρὸς τὸν δῆμον καὶ συκοφαντία πρὸς τὸν δήμαρχον τὸ λεχθὲν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ, ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1891 ἐπίτηδες προσδιωρίσθησαν ἐλάσσονα τῶν 100 χιλιάδων δραχμῶν ὑπὸ τοῦ δημάρχου, ἵνα εὐκολυνθῇ ὁ διορισμὸς ὡς εἰσπράκτορος τοῦ συγγενοῦς του, διότι τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1891 δὲν συνέταξεν ὁ ἐνεστὼς δήμαρχος, ἀλλ’ ὁ κ. Κοτσονόπουλος, ὅστις διώκει τότε τὰ τοῦ δήμου, ἔντιμος ὡσαύτως ἄνθρωπος. Εἶναι ἀχρεῖον ἐπινόημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ Ὑπουργός, ὅτι ἐγὼ ἐπίτηδες συνέταξα τοιοῦτον τὸν νόμον τοῦ 1891, ἀναγράψας ὡς ἔσοδα τοῦ δήμου ῥητῶς τὰ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ προσδιοριζόμενα, ἵνα εὐκολύνω τὸν διορισμὸν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος, ὁ ὁποῖος ἄλλως δὲν ἤθελεν ἔχει προσόντα, ἵνα διορισθῇ, διότι ὁ δῆμος εἶχεν ἔσοδα περισσότερα τῶν 100 χιλιάδων, διότι ἐγὼ δὲν ἤμην παρ’ οὐδενὸς ὑποχρεωμένος νὰ προτείνω τὸν νόμον τοῦ 1891, καὶ ἠδυνάμην νὰ μὴ προτείνω τὸ παράπαν αὐτὸν, καὶ νὰ ἀφήσω τὰ πράγματα ὡς εἶχον, ὡς ἠδυνάμην νὰ προβῶ εἰς τὸν διορισμὸν τοῦ εἰσπράκτορος, πρὶν ἢ προτείνω τὸν νόμον. Εἶναι ὄντως ἄξιον τῆς περιφρονήσεώς μου τοιοῦτον ἀχρεῖον καὶ εὐτελὲς ἐπινόημα. Σπουδαιολογεῖτε τοιαῦτα ἰσχυριζόμενοι, ἢ περιπαίζετε ἡμᾶς;—διότι ἀληθῶς ἡμεῖς οἱ ἀντιπολιτευόμενοι ἔχομεν δικαίωμα νὰ διεκδικήσωμεν τὴν διὰ τοιούτων μωρολογιῶν προσβαλλομένην φιλοτιμίαν ἡμῶν. Ναὶ, μᾶς ἐμπαίζετε, ὅταν τοιαύτας προβάλλητε δικαιολογίας, ἀποκαλύπτετε δὲ καὶ πρωτοφανῆ πρὸς τοὺς νόμους ἀσέβειαν, ἐνῷ ὁ νόμος τοῦ 1891 προσδιώρισε ῥητῶς τὰ ἐν τῷ ἐτησίῳ προϋπολογισμῷ ἀναγεγραμμένα ἔσοδα, νὰ μὴ σέβησθε τοσούτῳ ῥητὴν διάταξιν. Τίς ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ ἑρμηνεύητε τὸν νόμον, ἀναιροῦντες τὸ γράμμα αὐτοῦ; Καὶ ἠκούσατε πρὸ μικροῦ καὶ ἑτέραν θεωρίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἰσχύει καὶ νῦν τὸ ἄρθρον 102 τοῦ περὶ δήμων νόμου τῆς 27 Δεκεμβρίου 1833, κατὰ τὸ ὁποῖον «ὁ Βασιλεὺς δύναται εἰς πᾶσαν περίστασιν νὰ παύῃ τὸν δημοτικὸν εἰσπράκτορα διὰ διοικητικὰς αἰτίας», ἂν καὶ τὸ ἄρθρον 8 τοῦ νόμου τῆς 7 Μαρτίου 1891 ῥητῶς διατάσσει, ὅτι οἱ δημοτικοὶ εἰσπράκτορες δὲν παύονται, εἰμὴ εἰς τρεῖς μόνον περιπτώσεις· αʹ) ἐὰν ἐπροτάθη ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἡ ἀντικατάστασις αὐτῶν· βʹ) ἐὰν παρεπέμφθησαν εἰς δίκην δι’ ὁριστικοῦ δικαστικοῦ βουλεύματος ἐπὶ παραβάσεσι περὶ τὴν ὑπηρεσίαν των· γʹ) δύνανται δὲ νὰ παυθῶσι προσέτι, ἐὰν ἐβεβαιώθησαν ὑπὸ τοῦ ἐπάρχου μετὰ ἐξέλεγξιν τῆς διαχειρίσεως αὐτῶν, ἢ καὶ ἁπλῶς τοῦ ταμείου των, ἐλλείψεις ἢ παραβάσεις». Ὅθεν, κατὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, δύναται νὰ παυθῇ ὁ εἰσπράκτωρ καὶ δι’ ἄλλους λόγους, διὰ διοικητικοὺς δῆθεν λόγους. Τί σημαίνει, ἂν ὁ νόμος τοῦ 1891 ἦναι νόμος μεταγενέστερος τοῦ νόμου περὶ δήμων; ὁ Ὑπουργὸς δὲν ἤκουσέ ποτε, φαίνεται, κανόνα, τὸν ὁποῖον μανθάνουσιν οἱ φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς φοιτήσεώς των ἐν τῇ Νομικῇ Σχολῇ, ὅτι lex posterior derogat legem priorem. Εἰς Ὑπουργὸν, γιγνώσκοντα τὸ καθῆκον καὶ τιμῶντα τὴν θέσιν, εἰς ἣν ἀνεβιβάσθη, ἥρμοζε νὰ προσέλθῃ καὶ εἴπῃ πρὸς τὴν Βουλὴν ἀκριβῶς τὰ διατρέξαντα, νὰ εἴπῃ εἰς αὐτήν, ὅτι ἀληθῶς πεπλανημένη ἦτο ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν αὐτῷ ὁ νομάρχης Ἀργολιδοκορινθίας, καὶ ὅτι ἐσφάλετο, μὴ βασανίσας αὐτὴν δεόντως, πρὶν ἢ προκαλέσῃ τὴν παῦσιν τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος· ὅτι λυπεῖται διὰ τὰ γενόμενα, καὶ ζητεῖ συγγνώμην διὰ τὴν παρανομίαν, ἣν ἐξ ἐπιπολαιότητος ἔπραξεν. Οὕτω προσεδόκων ὅτι ἤθελε πράξει Ὑπουργὸς τοῦ Βασιλέως· ἐξεπλάγην δὲ, ὅτε ἤκουσα αὐτὸν νὰ προβάλλῃ ὅσα ἐξέθηκε, καὶ ὀφείλω νὰ ἔχω ἐν τῷ μέλλοντι περὶ αὐτοῦ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἡ διαγωγή του αὕτη μοὶ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἔχω.

§120ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ προκειμένη ὑπόθεσις ἄγει πάντα ἄνθρωπον νὰ σκέπτηται καὶ ἀνευρίσκῃ τὰ αἴτια καὶ τὰ μέσα, δι’ ὧν συγκρατεῖται ἐν τῇ ἐξουσίᾳ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Ἕν τῶν αἰτίων εἶναι καὶ ἡ χάριν Βουλευτοῦ τῆς πλειοψηφίας παράνομος ἀπόλυσις τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος τοῦ δήμου Ναυπλιέων Ζαρόκωστα, ἐπὶ ψευδῶν καὶ πλαστῶν λόγων στηριζομένη. Δὲν θὰ εἴπω πολλὰ περὶ τοῦ ἐκνόμου τῆς πράξεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, περὶ τῆς ἀσυμβιβάστου ἢ μᾶλλον ἀνηθίκου πράξεως τοῦ νομάρχου, τοῦ καταδιώξαντος καὶ τιμωρήσαντος ἐκ φατριαστικῶν λόγων ἀνθρώπους, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν δύναται νὰ ἀτενίσῃ καὶ κατὰ τὴν τιμὴν καὶ κατὰ τὴν ἠθικὴν καὶ καθ’ ὅλα...

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ, μὴ κατέρχεσθε εἰς προσωπικά.

§122ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παρέστησε τὸν δήμαρχον Ναυπλιέων ὡς τὸν χειρότερον ἄνθρωπον.

§123ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὡς δήμαρχον.

§124ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν χωρίζω ἐγὼ τὸν δήμαρχον ἀπὸ τὸν ἄνθρωπον... Πρέπει νὰ μάθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι ὁ κ. Γιαννόπουλος εἶναι ἐκ τῶν ὀλίγων ἱκανωτάτων δημάρχων καὶ ἐντιμοτάτων ἀνθρώπων, καὶ δὲν ἔπρεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ συζητήσῃ διόλου περὶ αὐτοῦ· ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ κολάσῃ τὰ ἀκόλαστα καὶ νὰ δικαιολογήσῃ μίαν ῥυπαρίαν τοῦ νομάρχου. Ἀποκαλῶ τὴν πρᾶξιν τοῦ νομάρχου ῥυπαρίαν, ἵνα μὴ τὴν ἀποκαλέσω ἔγκλημα, πλαστογραφίαν, ὡς τὴν ἀπεκάλεσαν ἄλλοι. Ὡς σᾶς εἶπεν ὁ ἐκ Γόρτυνος ἔντιμος Βουλευτής, τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ δήμου Ναυπλιέων τοῦ 1891, ὅτε διωρίσθη ὁ δημοτικὸς εἰσπράκτωρ, τὸν εἶχε συντάξει ἄλλος ἢ ὁ νῦν δήμαρχος. Ἰδοὺ λοιπὸν ψεῦδος ἢ ἀνακρίβεια ἐκ μέρους τῶν ἀρχῶν, ἰδοὺ ἀνακρίβεια ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ, διὰ τῆς ὁποίας ὑβρίζει τὸν δήμαρχον, ὅτι συντάττει εἰκονικοὺς προϋπολογισμούς, ἵνα διορίσῃ τὸν συγγενῆ του. Εἶναι ὕβρις, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Μπουφίδης, ὡς ἄτομον καὶ οὐχὶ ὡς Ὑπουργὸς, δὲν ἔπρεπε νὰ ἐκστομίσῃ. Ἀλλ’ ἂς ἔλθωμεν ἐπὶ τὸ πρᾶγμα. Τὸ 1893 συνετάχθη ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ δήμου Ναυπλιέων, ὅτε νομάρχης Ἀργολιδοκορινθίας ἦτο ὁ σωτὴρ αὐτὸς, ὁ ἀνακαλύψας τὰ αἴσχη τῆς δημοτικῆς διοικήσεως καὶ ὁ δοὺς φῶτα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀνεύρῃ τὰ αἴσχη. Κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, τὸν προϋπουλογισμὸν τοῦ δήμου δὲν συντάσσει ὁ δήμαρχος καὶ ὁ εἰσπράκτωρ, ἀλλὰ τὸν συντάσσει τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον καθορίζει τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα. Ὑποβάλλεται δὲ ὁ προϋπολογισμὸς εἰς τὸν νομάρχην, καὶ ὁ δήμαρχος δικαιοῦται νὰ παραπονεθῇ κατὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ψηφισθέντος ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου· ὁ δήμαρχος καὶ ὁ εἰσπράκτωρ πράξεις εὐθυνούσας αὐτοὺς ἐνεργοῦσι μόνον κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ ἀπολογισμοῦ. Ἂς παραδεχθῶμεν λοιπὸν, ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐγένετο ὄργανον τοῦ δημάρχου, καὶ κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ παρέλειψε νὰ ἀναγράψῃ εἰς τὰ ἔσοδα τὰ ἀληθῶς ὀφειλόμενα ποσὰ, πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ διορισθῇ ὁ συγγενὴς τοῦ δημάρχου εἰσπράκτωρ· τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον βεβαίως ὑπέβαλεν εἰς τὸν νομάρχην τὸν συνταχθέντα προϋπολογισμόν. Τί ἔπραξεν ὁ νομάρχης, ὁ σωτὴρ αὐτὸς τῆς δημοτικῆς διοικήσεως; Ἠκύρωσε τὸν προϋπολογισμόν; διέταξε τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον νὰ ἐργασθῇ πάλιν ἐπὶ τῶν διαφόρων κονδυλίων καὶ συμπεριλάβῃ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τὰ ἀληθῆ ἔσοδα; Ὄχι· ἀλλ’ ἐπεκύρωσε τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ ἤδη, διαπράξας ἔγκλημα, ἔρχεται δι’ ἐκθέσεως νὰ δικαιολογήσῃ τὸ ἔγκλημά του καὶ τὴν φατριαστικήν του διαγωγὴν, τὴν ὁποίαν ἔδειξε χάριν τῆς ὑποστηρίξεως τῆς Κυβερνήσεως. Ἂς ἔλθωμεν καὶ εἰς τ’ ἀποτελέσματα. Ἐδικαιοῦτο καὶ ὁ νομάρχης νὰ διαπράξῃ αὐτὰ, καὶ ὁ Ὑπουργὸς νὰ παύσῃ τὸν εἰσπράκτορα; Κατὰ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου περὶ δημοτικῆς διοικήσεως «εἰσπράκτωρ δήμου, ἔχοντος προϋπολογισμὸν ἐσόδων πλέον τῶν 100,000 δραχμῶν, δύναται νὰ διορισθῇ ὁ ἔχων ἀπολυτήριον Γυμνασίου ἢ ὑπηρετήσας ἐπὶ διετίαν ὡς δημοτικὸς εἰσπράκτωρ.» Καὶ ὁ Ζαρόκωστας διωρίσθη τοιοῦτος εἰς δῆμον ἔχοντα προϋπολογισμὸν ἐσόδων ἐλάσσονα, καὶ ὑπηρετεῖ πλέον τῶν τριῶν ἐτῶν, ὅτε παρανόμως προκαλεῖται ἡ παῦσις τοῦ εἰσπράκτορος τούτου, ὡς στερουμένου τῶν προσόντων. Δὲν ἐλέγετε τοὐλάχιστον εἰς τὸ διάταγμα τῆς παύσεώς του, ὅτι ἐστερεῖτο τῶν προσόντων κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ διορισμοῦ του; Ἐὰν ἠθέλετε νὰ προβῆτε εἰς τὴν παράνομον αὐτὴν πρᾶξιν, δὲν ἐζητεῖτε τοὐλάχιστον τοὺς ἀπολογισμοὺς, ἵνα τοὺς θεωρήσητε ὡς προϋπολογισμοὺς, καὶ ἐκεῖ νὰ στηριχθῆτε; τί ἐλάβετε ὑπ’ ὄψιν διὰ τὴν πρόκλησιν τοῦ διατάγματος; τοὺς προϋπολογισμοὺς ἢ τοὺς ἀπολογισμούς; Ἐν τοῖς ἐγγράφοις ὅμως, τὰ ὁποῖα κατεθέσατε, κύριε Ὑπουργὲ, δὲν προσηγάγετε τὸ ἔγγραφον τοῦ νομάρχου πρὸς τὸν δήμαρχον, καίτοι ἐβεβαιώσατε τὴν Βουλὴν, ὅτι θὰ τὸ καταθέσητε.

§125ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὸ κατέθεσα.

§126ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ταῦτα ἀνέπτυξα, διὰ νὰ ἴδητε ποῖος εἶναι αὐτὸς ὁ σωτὴρ, ὁ νομάρχης τοῦ νομοῦ Ἀργολιδοκορινθίας, τὸν ὁποῖον καὶ ὡς ἄτομον καὶ ὡς δημόσιον ὑπάλληλον τὸν γνωρίζετε καὶ τὸν γνωρίζω, καὶ δὲν ἔχετε δικαίωμα, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ ὑβρίζητε τὸν Γιαννόπουλον ἀπέναντι τοῦ Κατσανδρῆ.

§127ΑΛΕΞΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος, μεθ’ ὅσα ἀνεπτύχθησαν ἐπὶ τῆς ἐνεργείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν τῆς παύσεως τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος Ναυπλιέων, νὰ ὑποβάλω πρότασιν, τὴν ἑξῆς: «Ἡ Βουλὴ, ἐκφράζουσα τὴν λύπην της διὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τῇ παύσει τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος Ναυπλιέων, μεταβαίνει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.»

§128ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος. Βεβαίως οὐδεὶς δύναται νὰ ἔχῃ ἀντίθετον γνώμην τῶν κυρίων ἐκ Γόρτυνος συναδέλφων. Ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παρηνόμησεν ἀδικαιολογήτως, εἶναι καταφανές. Παρηνόμησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, μὴ σεβασθεὶς τὰς σαφεῖς διατάξεις τῶν νόμων, κατὰ τὰς ὁποίας διορίζεται εἰσπράκτωρ δημοτικός, ὅταν πρόκηται περὶ δήμου μὴ ἔχοντος πρόσοδον ἀνωτέραν τῶν 100,000 δραχμῶν, οἱοσδήποτε. Ὅτι δὲ μόνον ὁ προϋπολογισμὸς λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν καὶ οὐχὶ ὁ ἀπολογισμὸς, εἶναι φανερὸν, καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ τις τὴν τόλμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ νὰ ἰσχυρίζηται τὸ ἐναντίον. Ἀλλὰ πόθεν ἐπείσθη ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου ἐκείνου εἶναι πλείονα τῶν προϋπολογισθέντων; Ἐν τῷ διατάγματι τῆς ἀπολύσεως τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος περιωρίσθη ἁπλῶς νὰ βασισθῇ εἰς τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. νομάρχου. Καὶ νομίζει ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἁπλῆ διαβεβαίωσις τοῦ ὑφισταμένου του ὑπαλλήλου ἀποτελεῖ πλήρη ἀπόδειξιν; Φρονῶ ἑπομένως, ὅτι ὅλη ἡ δικαιολογία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν ἔπεισεν ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης οὐδὲ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὴν ἐπιθυμίαν νὰ σχηματίσῃ γνώμην, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν παρηνόμησεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος λέγουσι Ναί...

§130ΣΑΚΚΗΣ. Δὲν ἐζητήθη ὀνομαστικὴ κλῆσις.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὁ κ. Μερλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§132ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατά τινα τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τηλεγραφήματος κατοίκων τῆς Μεσσήνης, ἀπευθυνομένου διὰ τοῦ κ. δημάρχου Παμίσου πρὸς τὴν Βουλὴν, ἐπεκαλέσθην τὴν μέριμναν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ ἀντικειμένου τὰ μέγιστα ἐνδιαφέροντος τὴν ἐπαρχίαν, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω. Ἀνεκοίνωσα τότε πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ Γυμνάσιον Μεσσήνης, τὸ ἱδρυθὲν κατὰ τὸ ἔτος 1890, κινδυνεύει νὰ παύσῃ λειτουργοῦν, τὸ μὲν ἕνεκα τῆς σταφιδικῆς κρίσεως, τὸ δὲ ἕνεκα τῆς θεομηνίας τοῦ περονοσπόρου, ἕνεκα τῆς ὁποίας αἱ πρόσοδοι τοῦ δήμου Παμίσου ἠλαττώθησαν κατὰ 70%. Ἐντεῦθεν συνεπέρανα, ὅτι ἡ ἀπόδοσις τῆς εἰδικῆς φορολογίας ἤθελε μειωθῆ μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε θ’ ἀπέβαινεν ἀδύνατος ἡ συντήρησις τοῦ Γυμνασίου. Ἠρκέσθην τότε νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Παιδείας Ὑπουργοῦ καὶ νὰ παρακαλέσω αὐτὸν, ὅπως λάβῃ μέτρα θεραπείας. Ἤδη, μετὰ τὴν παρέλευσιν τόσων ἡμερῶν, νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς, ὅπως ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐὰν ἔλαβε μέτρον τι... (Ὁ κ. Ὑπουργὸς σιωπᾷ).

§133Δ. Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν ἤθελον νὰ σᾶς διακόψω.

§134ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ὅμως ἐντεῦθεν δικαιοῦμαι νὰ συμπεράνω, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς σιωπᾷ, ὅτι οὐδὲν ἔλαβε μέτρον καὶ οὐδὲν σκέπτεται νὰ λάβῃ τοιοῦτον, ὅπως τὸ Γυμνάσιον ἐκεῖνο συντηρηθῇ. Ἔμαθον ὅμως, εἰσερχόμενος σήμερον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου κ. Καρατζᾶς ὑπέβαλε πρότασιν νόμου, διὰ τῆς ὁποίας λαμβάνεται πρόνοια, ὅπως τὸ ἐλλεῖπον μέρος ἐκ τῆς ἀποδόσεως τῆς εἰδικῆς φορολογίας συμπληρῶται ἐκ τῶν προσόδων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου. Ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης τουλάχιστον θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, καὶ νὰ παρακαλέσω αὐτὸν, ὅπως υἱοθετήσῃ τὴν πρότασιν ταύτην καὶ ζητήσῃ τὴν κατὰ προτίμησιν συζήτησιν αὐτῆς, πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐννοεῖτε, διότι, ἐὰν τάξῃ αὐτὴν μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν, βεβαίως δὲν θὰ ψηφισθῇ κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην, καὶ ἐντεῦθεν θὰ ἐπέλθῃ ἡ παῦσις τῶν ἐργασιῶν τοῦ Γυμνασίου. Ἔρχομαι ἤδη, Κύριοι, ἐπὶ ἕτερον θέμα. Πρὸ ἑβδομάδος περίπου, λαβὼν τὸ ἐνδόσιμον ἐξ ἀναφορᾶς πολλῶν συμπολιτῶν μου, αἰτιωμένων τὴν ἔλλειψιν μερίμνης ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐπικαλουμένων τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προληφθῇ ὁ κίνδυνος ὁ ἐπαπειλῶν αὐτοὺς ἐκ τῶν ἐσχάτως γενομένων πλημμυρῶν, ἐπεξέτεινα τὸν λόγον καὶ ἐπὶ θέματος ἑτέρου σχετικοῦ, καὶ ὑπέλαβον καθῆκόν μου, ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης, νὰ παραστήσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὁποία ὑπῆρξεν ἡ ἔλλειψις μερίμνης καὶ ἡ ἀστοργία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, προκειμένου περὶ ἔργου, τὸ ὁποῖον τὰ μέγιστα ἐνδιαφέρει τὰς ἐπαρχίας Μεσσήνης καὶ Καλαμῶν. Ἐννοῶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ ποταμοῦ Παμίσου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀγορεύων πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης καὶ ἀναγινώσκων ἔκθεσιν ὑφισταμένου τινὸς ὑπαλλήλου τῆς Νομαρχίας Ἀργολιδοκορινθίας, ἐνόμισεν ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ χαρακτηρίσῃ ὡς τὸν χειρότερον τῶν δημάρχων τοῦ Κράτους τὸν δήμαρχον Ναυπλιέων καὶ ἀξιοθρήνητον τὴν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκετο τὸ νοσοκομεῖον Ναυπλίου, καὶ ὀφειλομένην, ὡς ἔλεγεν, εἰς ἔλλειψιν μερίμνης ἐκ μέρους αὐτοῦ. Ἐὰν ἡ σκέψις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἦναι βάσιμος καὶ δικαία, ἴσως ἔχω καὶ ἐγὼ τὸ αὐτὸ δικαίωμα νὰ χαρακτηρίσω μὲ τὰς αὐτὰς λέξεις τὴν ἔλλειψιν μερίμνης ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, προκειμένου μάλιστα περὶ τῶν νομίμων συμφερόντων, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τοὺς πληθυσμοὺς δύο τῶν μεγαλειτέρων ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους. Ὡς ἐγὼ τότε ὑπέλαβον ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ παραστήσω ὁποία ὑπῆρξεν ἡ ἔλλειψις μερίμνης ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς κατοίκους τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, οὕτω καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ συμπολίτης μου κ. Δεληγιάννης, ὁ ὁποῖος δυστυχῶς κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν παρίσταται ἐνταῦθα, ὑπέλαβεν ὅτι εἶχε καθῆκον, ὅπως ὑπερασπίσῃ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ μεμφθῇ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν διὰ τὰ ἀνομήματα δῆθεν, τὰ ὁποῖα διέπραξεν ἐν τῇ ἐκτελέσει τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ Παμίσου, διότι ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐξεχώρησεν εἰς τὸν ἀρχικὸν ἐργολάβον τοῦ ἔργου συμπληρωτικὸν ἔργον ἄνευ δημοπρασίας, τοῦ ὁποίου ἡ ἀξία δὲν ὑπερέβαινε τὰς 52,331 δραχμάς, ἐνῷ ἡ ἀξία τοῦ ἀρχικῶς εἰς ἐργολαβίαν ἐκχωρηθέντος ἔργου ἔφθασεν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 383,000 δραχμῶν. Ὑπέλαβεν ἐν τούτοις ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι εἶχε καθῆκον νὰ δηλώσῃ πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτε ἐγὼ ἐμέμφθην τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἐκ τοῦ δανείου τῶν 500,000, δραχμῶν, τὸ ὁποῖον, πατρικῶς μεριμνῶσα, ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις εἶχε κατορθώσει νὰ συνομολογηθῇ μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, δὲν ὑπελείποντο, εἰμὴ μόνον 100,000 περίπου. Εἰς ἀμφότερα δὲ ταῦτα καὶ ὁ κ. συνάδελφος καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εὑρέθησαν ἐντελῶς σύμφωνοι. Ἐγώ, Κύριοι, ὁμολογουμένως δὲν θὰ ἐλάμβανον σήμερον τὸν λόγον, ἐὰν κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην δὲν ἐλέγοντο ἐντεῦθεν ἀνακρίβειαι, αἵτινες πρέπει νὰ ἀναιρεθῶσιν, ἀνακρίβειαι λαμβάνουσαι τόσῳ μᾶλλον ἐπισημότερον χαρακτῆρα, ὅσον ἐπισημότερος εἶναι ὁ τόπος, ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἐξαγγέλλονται. Εἰς δύο σημεῖα ἐστράφη ἡ συζήτησις, εἰς τὸ σημεῖον ἂν ἐκ τοῦ δανείου τῶν 500,000 δραχμῶν καὶ τῶν ἐτησίων προσόδων τῆς εἰδικῆς φορολογίας ὑπάρχωσι χρήματα, ὅπως ἐξακολουθήσωσι τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ Παμίσου, καὶ εἰς τὸ ἕτερον σημεῖον, ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἔπραξεν ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐκχωρήσας εἰς τὸν ἐργολάβον ἄνευ δημοπρασίας συμπληρωτικὰ ἔργα ἀξίας 52,000 δραχμῶν. Ἐκ τοῦ σημειώματος, τὸ ὁποῖον προσήγαγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, προκύπτει ἡ ἀλήθεια ὅσων ἔλεγον κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, προκύπτει τὸ γεγονὸς, ὅτι ὑπῆρχον καὶ ὑπάρχουσι καὶ σήμερον ἔτι κατατεθειμέναι ἐν τοῖς ταμείοις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δραχ. 227,000, ὑπόλοιπον τοῦ δανείου τῶν 500,000, ποσὸν διὰ τὸ ὁποῖον ὁ λαὸς Μεσσήνης καὶ Καλαμῶν πληρόνει τόκους καὶ χρεωλύσια ἀπὸ τοῦ προπαρελθόντος Σεπτεμβρίου. Τὸ ποσὸν τοῦτο μένει ἀχρησιμοποίητον, καὶ ἐνῷ οἱ τόκοι πληρόνονται εἰς τὴν Τράπεζαν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν οὐδόλως ηὐδόκησε νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ ποσὸν τοῦτο. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τοῦ ποσοῦ μόνον τούτου. Ἔχομεν ἐπὶ πλέον ἔτι εἰσπράξεις ἐκ τῆς εἰδικῆς φορολογίας ἐν τοῖς ταμείοις Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης περὶ τὰς 100,000 δρ. κατ’ ἔτος, καὶ δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἐπίσης ἑτέρας 100,000 δραχ. κατ’ ἔτος ἐκ τῶν εἰδικῶν εἰσφορῶν τῶν ἐπιβληθεισῶν ἐπὶ τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα ἤθελον ὠφεληθῆ ἐκ τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων, ὥστε δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν κατ’ ἔτος 200,000 δραχμὰς ἐκ τῶν δύο τούτων προσόδων. Πληροφορῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν,—διότι ἴσως δὲν τὸ γνωρίζει,—ὅτι ἡ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ γείνῃ ἡ εἴσπραξις, ἔχει καταρτισθῆ, καὶ ὅτι τὸ κτηματολόγιον τῆς πεδιάδος Μεσσήνης ἔχει σταλῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πρὸς ἔγκρισιν. Ἐπὶ τῇ ὑποθέσει δὲ, ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἤθελε παραταθῆ ἐπὶ διετίαν, ἂν οὐχὶ πλέον, θέλομεν ἔχει μὲ τὰς εἰσπράξεις τῶν τελωνείων Μεσσήνης καὶ Καλαμῶν καὶ ἐκ τῆς εἰδικῆς στρεμματικῆς φορολογίας ποσὸν 400,000 δραχμῶν, αἵτινες, προστιθέμεναι εἰς τὰς 227,000, θ’ ἀποτελέσωσι ποσὸν ἄνω τῶν 600,000, δι’ οὗ μέγα τμῆμα τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων ἠδύνατο νὰ ἐκτελεσθῇ. Τί ἔπραξεν ὅμως ἀπέναντι τῆς καταστάσεως ταύτης καὶ ἔχων τοιαῦτα μέσα εἰς χεῖράς του ὁ κ. Ὑπουργός; Οὐδὲν, ἀπολύτως οὐδέν. Ἴσως ἠγνόει ὁποῖον εἶναι τὸ σχέδιον τὸ ὑδραυλικὸν ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ Παμίσου, ἴσως ἐνόμιζεν ὅτι τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα συνίσταντο εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εὗρεν ἐκτελούμενον, ὅτε ἀνῆλθεν εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἂν ὄντως εὑρίσκετο εἰς τοιαύτην ἄγνοιαν, ἂς μὴ ἀποπειρᾶται τότε νὰ δικαιολογήσῃ ἑαυτὸν, διότι φέρει ὅλην τὴν εὐθύνην τῆς ἀμελείας του. Ἀλλ’ ὁ συνάδελφος κ. Δεληγιάννης δὲν ἠρκέσθη εἰς ταῦτα· ἐνόμισε τὴν περίστασιν πρόσφορον, καὶ διενοήθη ὅτι θὰ ἐξυπηρέτει τὰ πολιτικὰ αὑτοῦ συμφέροντα, ἂν ἐπετίθετο κατὰ τῶν ἀποτελεσάντων τὴν πρώην Κυβέρνησιν καὶ ἐμέμφετο ἰδίως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι κακῶς καὶ παρανόμως ἐξεχώρησεν εἰς τὸν ἐργολάβον ἄνευ δημοπρασίας ἔργον ἀξίας 520,000 δραχμῶν. Τότε ἐκ τοῦ προχείρου, μὴ ἔχων ἐνώπιόν μου τὰ ἔγγραφα, ἔδοσα τὴν δέουσαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. συνάδελφον· ἤδη ἔρχομαι νὰ πιστοποιήσω τοὺς λόγους μου ἐπισήμως, ἔχων εἰς χεῖράς μου τὰ ἔγγραφα καὶ τὸν νόμον. Εἶπον ἀρχικῶς, ὅτι τὸ ἐκτελεσθὲν τμῆμα ἐδόθη πρὸς ἐκτέλεσιν εἰς τὸν ἐργολάβον ἐπὶ μειοδοτικῇ δημοπρασίᾳ ἀντὶ δραχμῶν 383,000. Τί συνέβη ὅμως, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἦλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής; Ἐπανειλημμέναι ἐκθέσεις τοῦ νομομηχανικοῦ Μεσσηνίας, ὡς καὶ τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν δημοσίων ἔργων κ. Βλάση, ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, δι’ ὧν ἐδηλοῦτο, ὅτι ἐπέκειτο ἡ παῦσις τῶν ἐργασιῶν ἐν τῇ κοιλάδι Παμίσου, καὶ ὅτι ὁ ἐργολάβος, εἰς ὃν τὸ Δημόσιον δὲν ἔδιδεν ἔδαφος, ἵνα ἐργασθῇ, ἦτο διατεθειμένος ὅπως ζητήσῃ τὴν διάλυσιν τῆς ἐργολαβίας καὶ ἀπαιτήσῃ ἀποζημιώσεις παρὰ τοῦ Δημοσίου· τοῦτο δ’ ἐγένετο ἕνεκα ἀνεπαρκείας τοῦ εἰδικοῦ ταμείου, μὴ ἐπαρκοῦντος πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν καταλαμβανομένων γαιῶν. Δι’ ἀναφορᾶς πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς 26 Ἰουνίου 1893 ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοσίων ἔργων ἐκθέτει τὴν κατάστασιν ταύτην (ἀναγινώσκει): «Ἀλλ’ ἡ τύχη τοῦ μεγάλου τούτου ἔργου τρέχει κίνδυνον, ἐλλείψει χρημάτων, νὰ λάβῃ τροπὴν ἐπιζήμιον εἰς τὰ δημόσια συμφέροντα, ὡς συμβαίνει εἰς ἅπαντα σχεδὸν τὰ δημόσια ἔργα τοῦ Κράτους. Ἡ ἐργολαβία ὀφείλει νὰ παραδώσῃ τὸ ἔργον τὴν 1 Ὀκτωβρίου 1894, ἀλλὰ τὰ μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης εἰσπραχθησόμενα χρήματα ἔσονται μόνον δραχμαὶ 220,000. Διὰ τὴν ἀποτελείωσιν ἑπομένως τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ἔργων ἀπαιτεῖται νὰ ἐξευρεθῇ ἡ διαφορά, ἤτοι δραχμαὶ 563,000. Ὁ περὶ Παμίσου νόμος προέβλεψε περὶ δανείου. Ἐὰν, κύριε Ὑπουργέ, τὸ δάνειον αὐτὸ δὲν συνομολογηθῇ ἐντὸς ἑνὸς μηνός, ἡ ἐργολάβος ἑταιρία, ἐξαντλοῦσα ἐντὸς δύο μηνῶν τὰ διαθέσιμα κεφάλαια, συμποσούμενα εἰς δραχμὰς 160,000, μέχρι τέλους τοῦ τρέχοντος ἔτους, θέλει ἀμέσως διακόψει τὰς ἐργασίας της καὶ θέλει ἐπιδιώξει τὴν διάλυσιν τῆς ἐργολαβίας, καὶ τὸ Δημόσιον ὑποβληθήσεται συνεπῶς εἰς ἀποζημιώσεις πρὸς αὐτήν, τὰ δὲ κατασκευασθησόμενα ἔργα, ἐγκαταλειπόμενα ἡμιτελῆ, καταστραφήσονται, συνεπάγοντα ἀνυπολογίστους ζημίας εἰς τὰ παρακείμενα αὐτοῖς κτήματα.» Ταῦτα ἀναφέρει τὸν Ἰούνιον τοῦ 1893 εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ κ. Βλάσης, ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοσίων ἔργων. Συγχρόνως ὑπεβλήθησαν ἐκθέσεις τοῦ νομομηχανικοῦ Μεσσηνίας πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, δηλοῦσαι τὴν κατάστασιν τῶν ἐκτελουμένων ἔργων καὶ τὸ μέλλον, τὸ ὁποῖον περιέμενεν αὐτά, ἤτοι τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν καὶ τὰς αἰτήσεις ἀποζημιώσεως παρὰ τοῦ Δημοσίου πολλῶν χιλιάδων δραχμῶν ἐπὶ τῇ διακοπῇ. Πρὸς πρόληψιν τῶν κινδύνων τούτων ἐπροτείνετο ἀφ’ ἑνὸς ἡ τροποποίησις τοῦ σχεδίου τοῦ ἐκτελουμένου ἔργου, πρὸς οἰκονομικωτέραν ἐκτέλεσιν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου, μέχρι τῆς ἐξευρέσεως ἐπαρκοῦς χρηματικοῦ ποσοῦ πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ ἔργου, ἡ χορήγησις εἰς τὸν ἐργολάβον τοῦ προσθέτου συμπληρωτικοῦ ἔργου τῶν 52,000 δραχμῶν. Συνεπείᾳ τῶν ἐκθέσεων τούτων τὸ Συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων διὰ τῆς ἀπὸ 8 Ἰουνίου 1893 γνωμοδοτήσεώς του προτείνει: «1) Νὰ συγχωνευθῇ εἰς τὴν ἐργολαβίαν ἡ ἐκτέλεσις τοῦ τρίτου τμήματος τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων τῆς κοιλάδος Παμίσου, ἤτοι ἡ ἀποξήρανσις τοῦ ἕλους Κόντζα καὶ ἡ διευθέτησις τῆς διώρυγος Μεγάλης Μάλτας, ὧν ἡ δαπάνη θ’ ἀνέλθῃ εἰς δραχ. 52,931. 2) Νὰ διευθετηθῇ ἡ κοίτη τοῦ ποταμοῦ μεταξὺ τῶν σημείων 29 καὶ 35 κατὰ γραμμὴν συντομωτέραν τῆς τοῦ ἐγκεκριμένου σχεδίου κλπ.» Διὰ τῶν μέτρων δὲ τούτων ἐπετυγχάνετο κατὰ τὸ Συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων: «αʹ) κανονικωτέρα καὶ ταχυτέρα ῥοὴ τῶν ὑδάτων, ἄνευ ὑπερβάσεως τοῦ ὁρίου τῆς ταχύτητος, καὶ βʹ) οἰκονομίαι σημαντικαὶ εἰς τὰς δαπάνας τῶν ἀπαλλοτριώσεων καὶ τῶν ἔργων, ἀνερχόμεναι εἰς δραχμὰς μὲν 51,000 διὰ τὰς ἀπαλλοτριώσεις, εἰς δραχμὰς δὲ 150,000 περίπου διὰ τὰ ἔργα. Ἀφαιρουμένης δὲ ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου τῆς δαπάνης διὰ τὸ ἔργον τοῦ ἕλους Κόντζα καὶ τῆς διώρυγος Μάλτας, ἀπομένει ὑπόλοιπον ἐκ δραχμῶν 100,000.»

§135ΡΑΛΛΗΣ. Ποῖος ἦτο ὁ νομομηχανικός;

§136ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Γκίνης. Συνεπείᾳ τῆς γνωμοδοτήσεως ταύτης, εὐλόγως ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μετέβαλε τὸ σχέδιον τοῦ τμήματος ἐκείνου, καὶ ἐξεχώρησεν εἰς τὸν αὐτὸν ἐργολάβον τὸ συμπληρωτικὸν ἔργον τῆς διώρυγος Μάλτας καὶ Κόντζας. Οὐδὲν δ’ ἔπραξε πέραν τῶν νομίμων ὁρίων, ὡς ἐμέμφθη ὁ κ. συνάδελφος, διότι καὶ τὸ Συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχον ὑπ’ ὄψιν τὸ διάταγμα τοῦ 1834 περὶ ἐκτελέσεως τῶν δημοσίων ἔργων, τὸ ὁποῖον λέγει ἐν ἄρθρῳ 30 (ἀναγινώσκει): «Ὁ ἐργολάβος ὑποχρεοῦται, ἐὰν γείνῃ αὔξησις τῶν ἔργων, νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν, ἐὰν ἡ προσθήκη δὲν ὑπερβῇ τὸ ἕκτον τῆς ἐργολαβίας. Πέραν τοῦ ὅρου τούτου ὁ ἐργολάβος δικαιοῦται ν’ ἀποποιηθῇ τὴν προσθήκην καὶ ζητήσῃ τὴν διάλυσιν τῆς ἐργολαβίας ἄνευ τινὸς ἀποζημιώσεως». Καὶ ἐν τῷ ἄρθρῳ 31 (ἀναγινώσκει): «Ἐὰν τὸ σύνολον τῶν ἔργων μειωθῇ, ὁ ἐργολάβος δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ἀποζημίωσιν, ἐὰν ἡ μείωσις δὲν ὑπερβῇ τὸ ἕκτον τῆς ἐργολαβίας. Ἐὰν ὅμως ὑπερβῇ τὸ ἕκτον, λαμβάνει, ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις, ἀποζημίωσιν, κανονισθησομένην ὑπὸ τοῦ νομομηχανικοῦ καὶ ἐγκριθησομένην ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.» Ταῦτα διακελεύει τὸ διάταγμα. Δὲν πρόκειται ὅθεν, εἰμὴ περὶ ἁπλῆς πράξεως διαιρέσεως, τὴν ὁποίαν ἂν ἔκαμνεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ συμπολίτης μου, θὰ ἐπείθετο ὅτι οὐ μόνον δὲν παρηνόμησεν ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ τοὐναντίον διὰ τῆς ἐνεργείας του καὶ ἐπέτυχε τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ τμήματος τοῦ ἐκτελεσθέντος, καὶ τοῦτο ἐπὶ οἰκονομίᾳ 77,000 δραχμῶν διὰ τῆς τροποποιήσεως τοῦ σχεδίου.

§137ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς ἐπέτυχεν οἰκονομίαν;

§138ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Παρνασσίδος Βουλευτὴς ἔσχε τὴν περιέργειαν νὰ μὲ ἐρωτήσῃ πῶς ἐπέτυχε τὴν οἰκονομίαν τῶν 77,000 δραχμῶν, θὰ ἔχῃ καὶ τὴν ὑπομονὴν νὰ ἀκούσῃ τὴν διαταγὴν πρὸς τὸν νομομηχανικὸν περὶ τροποποιήσεως τοῦ σχεδίου (ἀναγινώσκει): «Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔκθεσιν ὑμῶν, τὴν ἀναφορὰν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ κ. Λ. Βλάση καὶ τὴν σχετικὴν γνωμοδότησιν τοῦ Συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων, ἐγκρίνομεν τὴν παρ’ ὑμῶν προταθεῖσαν τροποποίησιν τῆς διευθετήσεως τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Παμίσου μεταξὺ τῶν σημείων 29 καὶ 35 κατὰ γραμμὴν συντομωτέραν τῆς τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου, ἀφοῦ διὰ ταύτης ἐπιτυγχάνεται ἐλάττωσις ἐκ δραχμῶν 77,295 τῆς ἐγκεκριμένης δαπάνης, ἄνευ μεταβολῆς τῆς παρὰ τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου προβλεπομένης γενικῆς διατάξεως τῶν ἔργων.» Οὕτω τὸ οὐσιῶδες εἶναι, ὅτι οὐ μόνον οὐδένα νόμον παρέβη ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ ἐπέφερε καὶ οἰκονομίαν 77,000 δραχμῶν. Λυποῦμαι ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου δὲν εἶναι παρών, ὅπως ἐξ ὅσων εἶπον μάθῃ τὰ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Ἐλπίζω ὅμως, ὅτι, μὲ ὅλην τὴν ἀστοργίαν, τὴν ὁποίαν μέχρι τοῦδε ἐπέδειξεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς πρὸς τὰ συμφέροντα δύο ἐπαρχιῶν, ἐκ τῆς συζητήσεως τῆς ἑσπέρας ταύτης θέλει προκύψει κέρδος τι διὰ τὰς ἐπαρχίας Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης, ὅτι θέλει μάθῃ τέλος ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι καὶ ἤδη ἔχομεν κατατεθειμένας ἐν τοῖς ταμείοις τῆς Τραπέζης δραχ. 227,000, θέλει μάθῃ ὅτι δυνάμεθα κατ’ ἔτος ἐκ τῶν εἰσπράξεων τῶν τελωνείων Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης καὶ τῆς εἰδικῆς στρεμματικῆς φορολογίας νὰ ἔχωμεν κατ’ ἐλάχιστον ὅρον εἰσπράξεις δραχ. 200,000. Ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῶν εἰσπράξεων τούτων καὶ τοῦ ὑπολοίπου τοῦ δανείου, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐδοκήσῃ νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, τῶν ὁποίων τὰ συμφέροντα μένουσιν ἐκτεθειμένα εἰς βαθμὸν προκαλοῦντα τὴν λύπην καὶ τὸν οἶκτον παντὸς γνωρίζοντος αὐτάς. Ἐσχάτως, λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ τηλεγραφήματος τῶν συμπολιτῶν μου, ἐπεκαλέσθην τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως λέγων ὅτι δὲν πρόκειται περὶ καταστροφῆς τῶν κτημάτων αὐτῶν, ἀλλὰ περὶ ἐγκαταλείψεως τῶν οἰκιῶν των. Ἐὰν δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐπιθυμῇ νὰ ἴδῃ τὸ θλιβερὸν τοῦτο γεγονὸς, τοὺς κατοίκους δηλαδὴ πόλεως ὁλοκλήρου ἐγκαταλείποντας τὰς ἑστίας των, δὲν ἔχει, εἰμὴ ταχέως νὰ μεριμνήσῃ, ὡς ὑπέδειξα, περὶ τῆς ἀποσοβήσεως τῶν ἐπικειμένων κινδύνων. Τὰ μέσα πρὸς τοῦτο ἔχει πρόχειρα, καὶ διὰ τοῦτο καὶ μεγαλειτέρα θέλει εἶσθαι ἡ εὐθύνη αὐτοῦ διὰ πᾶσαν ἐν τῷ μέλλοντι ἀμέλειαν.

§139ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§140ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον ἀπαντᾶτε.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς γενικῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Τίς ζητεῖ τὸν λόγον;

§142ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἐπειδὴ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Εὐταξίας, ὁ ὁποῖος ἕνεκεν ἀσθενείας δὲν ἠδυνήθη νὰ προσέλθῃ σήμερον, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ προχωρήσωμεν σήμερον εἰς τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων καὶ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πλὴν τοῦ κ. Εὐταξία, θὰ λάβωσι καὶ ἄλλοι τὸν λόγον ἐπὶ τῆς γενικῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὥστε δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἀναβάλωμεν. Ἂς προηγηθῇ εἷς ἕτερος καὶ αὔριον ὁμιλεῖ ὁ κ. Εὐταξίας.

§144ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἂς ὁμιλήσῃ, κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Σιμόπουλος.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σιμόπουλος δὲν ζητεῖ τὸν λόγον.

§146ΡΑΛΛΗΣ. Γνωστὸν εἶναι, ὅτι εἷς τῶν εἰσηγητῶν τῆς μειονοψηφίας εἶναι ὁ κ. Εὐταξίας· οὗτος, ἕνεκα περισπασμῶν οἰκογενειακῶν, ἀδυνατεῖ νὰ προσέλθῃ σήμερον. Ὡμίλησε χθὲς ὁ ἕτερος τῶν εἰσηγητῶν τῆς μειονοψηφίας, ὁ κ. Χατζῖσκος, θ’ ἀκούσωμεν δ’ εὐχαρίστως τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειονοψηφίας κ. Σιμόπουλον. Ἐὰν θέλητε νὰ κλείσητε τὴν συζήτησιν ἀπόψε, πράξατέ το. Δὲν ὑπάρχει ὅμως ἀμφιβολία, ὅτι θὰ εὕρωμεν ἕτερον ἔδαφος ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἵνα λάβωμεν τὸν λόγον.

§147ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἕνεκα ἀσθενείας τοῦ κ. Εὐταξία ἐπῆλθεν ἡ δυσχέρεια αὕτη. Ἐπειδὴ περιεμένομεν νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Εὐταξίας, δὲν εἴμεθα οἱ ἄλλοι παρεσκευασμένοι, ἵνα λάβωμεν τὸν λόγον. Διὰ νὰ ἤμεθα τακτικώτεροι καὶ σοβαρώτεροι εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην, νομίζω ὅτι, ἀφοῦ πρόκειται νὰ συζητηθῇ γενικῶς ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἐνδεικνυομένη διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ἀφοῦ πρόκειται νὰ ὁμιλήσωσιν ἐπ’ αὐτῆς καὶ μέλη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ὑποθέτομεν καὶ μέλη τῆς Συμπολιτεύσεως, θὰ ἦτο καλὸν νὰ μὴ γείνῃ ἡ ἀταξία ν’ ἀρχίσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους ἀπὸ τῶν λεπτομερειῶν αὐτοῦ.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ πάντα, ὅστις μέλει νὰ ὁμιλήσῃ, νὰ λάβῃ τὸν λόγον. Ὑμεῖς, κύριε Καραπᾶνε, εἶσθε ἐκ τῶν ῥητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως· λάβετε τὸν λόγον.

§149ΡΑΛΛΗΣ. Γενικὴ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν γίνεται ἐκ τοῦ προχείρου· διὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ὁρίζεται καὶ ὁ εἰσηγητὴς καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ λάβωσι τὸν λόγον καὶ ἡ σειρὰ αὐτῶν· ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς μειονοψηφίας, ἕνεκα περισπασμῶν οἰκογενειακῶν, ἀδυνατεῖ νὰ προσέλθῃ σήμερον· ἐὰν ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας θέλῃ, ἂς λάβῃ οὗτος τὸν λόγον.

§150ΣΠ. Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Συμπολίτευσιν νὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν αὔριον· ἐὰν δὲν δέχηται τὴν παράκλησίν μου, τότε φέρω πρότασιν περὶ ἀναβολῆς.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§152ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δι’ ὀνοματικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§153ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ παραμένωμεν ἐπὶ πλέον.

§154ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφοῦ ἡ πλειονοψηφία ἐννοεῖ νὰ μᾶς ἐκβιάσῃ, ἂς μείνῃ μόνη της νὰ ψηφίσῃ.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς τῆς γενικῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι αὐτὴν λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνοματικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Σπ. Α. Κουμουνδούρου καὶ Ι. Ναυπλιώτου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 105. Ἡ Βουλὴ διὰ ψήφων 101 κατὰ 3, ἀρνηθέντος ἑνός, ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς. Τίς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ;

§157ΚΑΙΡΗΣ. Διατὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ἐπισπεύδει ἐπὶ τοσοῦτον τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895; Μήπως πρόκειται αὔριον διὰ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ἄρωμεν τὴν πτώχευσιν τοῦ Κράτους; μήπως πρόκειται νὰ καταπέσῃ ἡ ἐπικαταλλαγή; μήπως πρόκειται νὰ ἀρθῇ ἡ ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία; μήπως πρόκειται ν’ ἀποκατασταθῇ ἡ ἐπάρκεια τοῦ Κράτους; Ὄχι. Οὐδὲν τοιοῦτον πρόκειται. Καὶ πότε ἐπεσπεύσθη ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ πρὸ τοῦ Φεβρουαρίου ἢ τοῦ Μαρτίου τοῦ ἑπομένου ἔτους; Καὶ διατὶ ἡ σπουδὴ αὕτη; Χθὲς διὰ μακρῶν ἠγόρευσεν ὁ ἔντιμος ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτὴς, ἐλέγξας σοβαρῶς τὸν προϋπολογισμόν. Διατὶ δὲν παρέρχεται ἐπὶ τὸ βῆμα ὁ τῆς πλειονοψηφίας κ. εἰσηγητὴς ἵν’ ἀπαντήσῃ εἰς ὅσα κατὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶπεν ὁ ἔντιμος ἐκ Φθιώτιδος Βουλευτής; Βεβαίως, Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις φοβεῖται, φαίνεται, τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, φοβεῖται τὴν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν θέλουσι κάμῃ οἱ πεπειραμένοι καὶ εἰδικοὶ περὶ τὰς τοιαύτας συζητήσεις ἀξιότιμοι ἡγέται τῶν πολιτικῶν κομμάτων καὶ ὁ δεξιὸς συζητητὴς ἀξιότιμος ἐκ Λοκρίδος Βουλευτὴς, ὅστις εἶναι καὶ εἰσηγητὴς τῆς μειονοψηφίας, ἀλλ’ ἀπουσιάζει τὴν ἑσπέραν ταύτην, ἀδιαθεσίας ἕνεκα. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐπισπεύδεται ἡ συζήτησις, τολμῶ ἐγὼ, ὁ ἥκιστα ἁρμοδιώτερος ὅλων, νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ ἐξακολουθήσω τὴν συζήτησιν. Βεβαίως ἡ γνώμη μου δὲν περιβάλλεται τὸ κῦρος, τὸ ὁποῖον περιβάλλεται ἡ γνώμη ὧν ἐμνήσθην ἐντίμων ἡγετῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ὧν ἡ φωνὴ ζητεῖται νὰ μὴ ἀκουσθῇ διὰ τῆς σπουδῆς περὶ τὴν λῆξιν τῆς συζητήσεως· ἀλλὰ τὴν γνώμην μου θὰ τὴν ἐκφράσω, ἀδιαφορῶν ὁποίαν ἐντύπωσιν θέλει προξενήσει εἰς ὑμᾶς. Καὶ εἰσηγούμενος τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895 ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πολὺ εὐλόγως συνέστησεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐξέτασιν τῆς καταστάσεως τῆς χώρας, διότι ἡ ἐξέτασις τῆς καταστάσεως ταύτης συνδέεται ἀδιαῤῥήκτως μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ οὔτε εἶναι δυνατὸν, ὡς ὀρθῶς εἶπε, νὰ μελετηθῶσι τὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἄνευ τῆς τοιαύτης ἐξετάσεως. Ἀλλ’ ἐν τῇ ἐξετάσει ταύτῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς περιωρίσθη νὰ δικαιολογήσῃ ἑαυτὸν καὶ μόνον, ἀφίνων νὰ ὑπονοῆται, ὅτι ἡ εὐθύνη τῆς καταστάσεως τῆς χώρας, εἰς τὴν ὁποίαν ἔφθασε διὰ τοῦ νόμου τῆς 10ης Δεκεμβρίου, ἀνήκει εἰς ἄλλους. Καὶ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα, τοῦ ὁποίου ἥψατο τῆς εὐθύνης, πρέπει νὰ εὐκρινισθῇ, ἐπὶ τούτου θὰ φέρω τὸν λόγον κατὰ πρῶτον, ἐν ἄκρᾳ συνοπτικότητι, διὰ νὰ διακριθῇ ἡ εὐθύνη ἑνὸς ἑκάστου ἐπὶ τῆς καταστάσεως. Καὶ παρέστησεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς χώρας, ἡ κληροδοτηθεῖσα ἀπὸ τοῦ 1881 καὶ ἐντεῦθεν, ἦτο τοιαύτη, ὥστε ἡ χώρα δὲν ἠδύνατο νὰ ἐκπληροῖ τὰς εἰς χρυσὸν ὑποχρεώσεις της πρὸς τοὺς πιστωτὰς τοῦ Κράτους ἄνευ δανείου ἐξωτερικοῦ, ἢ ἄνευ χρυσοῦ ἀποκτωμένου ἐν τῇ χώρᾳ διὰ μεγάλης συναλλαγματικῆς διαφορᾶς· καὶ παρέστησεν ὅτι τὸ Κράτος ἦτο ὑποχρεωμένον ἐκ τῶν προσόδων αὐτοῦ νὰ προμηθεύηται τὸν χρυσὸν ἐκ τῆς χώρας, ἐξαντλοῦν τὴν χώραν αὐτήν, ἢ δι’ ἐξωτερικῶν δανείων, ἐπαυξανόντων τὰς ὑποχρεώσεις τῆς χώρας καὶ τὰς δυσχερείας ἐκ τῶν ὑποχρεώσεων τούτων· καὶ παρέστησεν ὅτι, τῆς χώρας ἐν τῷ διλήμματι τούτῳ εὑρισκομένης, ἐπεβάλλετο εἰς αὐτὴν ἡ συνομολόγησις ἐξωτερικῶν δανείων, καὶ ἠσπάσθη ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὸ σύστημα τῶν οἰκονομικῶν συνδυασμῶν ἐν τῇ πεποιθήσει τῇ πληρεστάτῃ, ὅτι ἡ χώρα, ἀνακουφιζομένη τῆς ἐξαγωγῆς χρυσοῦ διὰ τὰς ὑποχρεώσεις της πρὸς τὸ ἐξωτερικὸν ἀφ’ ἑνὸς, καὶ ἔχουσα ἐν αὐταρκείᾳ ἀφ’ ἑτέρου τὰ ἀπαιτούμενα ποσὰ διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν τῆς συγκοινωνίας, ἤθελε δυνηθῆ ἡ χώρα ἐν οὐ μακρῷ χρόνῳ, ὠφελουμένη ἐκ τῶν οἰκοιομικῶν αὐτῶν συνδυασμῶν, ἤθελε δυνηθῆ νὰ ἀναπτυχθῇ δεόντως, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἐπαρκῇ ἐκ τῶν ἰδίων της πόρων πρὸς πάσας τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους καὶ πρὸς τὴν περαιτέρω ἀνάπτυξιν τῶν παραγόντων τῆς ἐθνικῆς ἡμῶν εὐημερίας. Ἀλλὰ τὸ σύστημα τῶν οἰκονομικῶν συνδυασμῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπ’ ἄπειρον· ὅταν δὲ ἐπέστη ἡ στιγμὴ τῆς στειρεύσεως αὐτῶν, ποῖον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα; Ἀνεπαρκεστέρα ἀνεπάρκεια, καὶ ὁ νόμος τῆς 10 Δεκεμβρίου. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι τὸ πρὸ τοῦ 1882 παρελθὸν ἐκληροδότησεν εἰς τὴν χώραν δάνεια ἐξωτερικὰ 300,000,000 δρ. ὡς ἔγγιστα, καὶ ὑπηρεσίαν χρέους 16,000,000, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς, ὅτι ἐκληροδότησε καὶ τὰς νέας ἐπαρχίας, διὰ τῶν ὁποίων ηὐξήθησαν τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους, καὶ ἡ προσάρτησις τῶν ὁποίων ἀπετέλεσε σπουδαῖον παράγοντα διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς δημοσίας πίστεως καὶ διὰ τὴν πρόοδον τοῦ ἔθνους. Καὶ ἐν ᾧ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς κατὰ τὴν τριετίαν ἀπὸ τοῦ Μαρτίου τοῦ 1882 μέχρι τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1885, καθ’ ἣν αὐτὸς διῴκει, ἐπωφελούμενος τῶν περισσευμάτων τοῦ δανείου τῶν 120,000,000, — ἐπωφελούμενος τῶν πλεονεκτημάτων τῆς προσαρτήσεως τῶν ἐπαρχιῶν, ἐπωφελούμενος τῆς φορολογίας τῆς σοβαρᾶς, τὴν ὁποίαν ἐπέβαλεν ἐπί τινων εἰδῶν τῆς καταναλώσεως καὶ ἡ ὁποία εἶχεν ἤδη ὡριμάσει καὶ ἦτο πρέπον νὰ ἐπιβληθῇ, ἐπωφελούμενος, λέγω, αὐτῶν τῶν πλεονεκτημάτων, ὤφειλε νὰ στρέψῃ ἐν τῇ τριετίᾳ ταύτῃ τὴν προσοχήν του εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς καὶ τότε ὑφισταμένης νομισματικῆς ἀνωμαλίας, εἰς τὴν βαθμιαίαν ἄρσιν τῆς καὶ τότε ὑφισταμένης ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, καὶ εἰς ἔργα χρήσιμα καὶ παραγωγικὰ, ἀναπτύσσοντα ἀληθῶς τὸν τόπον, τί ἔπραξεν ὁ κ. Πρωθυπουργός; Εἰς ἓν καὶ μόνον ἠσχολήθη· παραμερίζων πάντα ταῦτα, πῶς νὰ συνομολογήσῃ μέγα δάνειον ἐξωτερικὸν διὰ τὰς πολυθρυλλήτους ναυτικὰς παρασκευὰς, διὰ τὴν κατασκευὴν πολυαρίθμων πολυτελῶν ὁδῶν, διὰ τὴν ἀπότομον ἄρσιν τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας. Καὶ ἐνθυμοῦμαι ὅτι δύο τῶν τότε συναδέλφων του ἀντέστησαν εἰς τὰ μέτρα ταῦτα καὶ ὑπεστήριξαν ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβῇ τὸ Κράτος εἰς τὴν ἀπότομον ἄρσιν τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, χωρὶς νὰ δοκιμασθῶσι προηγουμένως ποῖα θὰ ἦναι τ’ ἀποτελέσματα τὰ ἐκ τῆς νέας φορολογίας. Καὶ ἀπεχώρησαν οἱ δύο τῶν συναδέλφων του, εἷς ἐκ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ἤδη Βουλευτής. Καὶ ἄλλοι πολιτικοὶ φίλοι του τότε ἀντέστησαν εἰς τὰ μέτρα ταῦτα. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπέμενε καὶ τὸ δάνειον τῶν 170,000,000 ἐξετέθη εἰς δημοσίαν ἐγγραφὴν, καὶ τὸ δάνειον ἀπέτυχεν οἰκτρῶς. Καὶ πάντες γνωρίζετε πῶς διετέθησαν αἱ ὁμολογίαι τοῦ δανείου αὐτοῦ, διὰ νὰ ἀποκτηθῇ τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν χρυσοῦ διὰ τὴν ἄρσιν τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, πάντες γνωρίζετε εἰς τί ἀπέληξαν αἱ ναυτικαὶ προπαρασκευαὶ καὶ πῶς ἐπραγματοποιήθησαν τὰ τῆς ὁδοποιΐας. Ἐπέπρωτο τῷ ὄντι τὸ δάνειον ἐκεῖνο, ὅπως διεχειρίσθη, νὰ ἐπιφέρῃ τὸν παντελῆ ἐξευτελισμὸν τῆς πίστεως τοῦ Κράτους, ἡ δὲ ἀπότομος ἄρσις, ὁποία ἐνηργήθη, νὰ ἐπιφέρῃ μυρίας καταστροφὰς καὶ εἰς τὴν δημοσίαν πίστιν καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν ἅπασαν. Παρεῖδε τότε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τί ὤφειλε νὰ πράξῃ, καὶ τὰ ἀποτελέσματα γνωρίζετε ὁποῖα ὑπῆρξαν. Καὶ ἀληθῶς ἡ πολιτικὴ μεταβολὴ τῆς 7 Ἀπριλίου προέθετο νὰ ἀνακόψῃ τὴν ἄστοχον οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς προκατόχου της καὶ ἀπέτυχεν ἡ πολιτικὴ τῆς 7 Ἀπριλίου, διότι δυστυχὲς συμβεβηκὸς ἠνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην νὰ μεταβάλῃ πολιτικήν. Ἐπεστρατεύθη τὸ ἔθνος ἐπὶ ὀκτὼ μῆνας, καὶ ἐπεστρατεύθη ἐν τῇ πλήρει ὁμοφωνίᾳ τοῦ ἔθνους σύμπαντος, ἐν τῇ πλήρει ἐπινεύσει αὐτῆς τῆς Βουλῆς. Ἂν ἀπέτυχεν ἡ πολιτικὴ τῆς ἐπιστρατεύσεως, παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ ἔθνους, ἡ δαπάνη ὅμως ἡ διὰ τὴν ἐπιστράτευσιν αὐτὴν δὲν ἦτο ἡ δαπάνη ἐκείνη, ἡ ὁποία κατεδίκαζεν ὁριστικῶς τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας, καὶ δὲν ἦτο ἡ δαπάνη ἐκείνη, ἥτις ἐπέφερε τὸν κατόπιν ὄλεθρον. Καὶ διατί; Διότι, ἂν ἐδαπανήθησαν, ὡς ἀπεδείχθη, 65 ἢ 70 ἑκατομμύρια, τὸ πλεῖστον ἦσαν ὑλικὸν τοῦ πολέμου· τὸ πλεῖστον ὑλικὸν τοῦ πολέμου ἡ διάδοχος Κυβέρνησις τοῦ κ. Τρικούπη ἐξεποίησε, καὶ ἔλαβε τὸ ἀντίτιμον ὅσον ἀπέμεινεν, ἀνεκούφισε τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τοῦ 1887 καὶ τοῦ 1888 καὶ τοῦ 1889, διότι ἀπήλλαξεν αὐτοὺς προμηθειῶν διὰ τὰ πολεμικὰ Ὑπουργεῖα. Ἂν αὐτὰ τὰ ποσὰ ἀφαιρέσητε, τὸ ὅλον τῆς ἐπιστρατεύσεως δὲν ἐστοίχισεν εἰς τὸ ἔθνος πλέον τῶν 25 ἢ 30 ἑκατομμυρίων. Καὶ 25 ἢ 30 ἑκατομμύρια δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιδράσωσι σοβαρῶς ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν δυνάμεων τῆς χώρας. Καὶ ἐπεβάλλετο εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅταν κατὰ τὸ 1887 ἔλεγεν ὅτι Ἑλλὰς δὲν δύναται νὰ δανεισθῇ οὔτε 100 χιλιάδας δραχμῶν, ἐπεβάλλετο νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἐπαρκείας τῆς χώρας, νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ἐπικαταλλαγῆς· καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνεγνώριζε πάντα ταῦτα, καὶ εἰργάζετο δῆθεν ὑπὲρ ὅλων αὐτῶν, καὶ ἐπεκαλεῖτο πρὸς τοῦτον τὸν σκοπὸν τὴν φιλοπατρίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτοῦ, ὅπως μὴ διστάσωσι πρὸ τῶν θυσιῶν, τὰς ὁποίας ἐζήτει, πρὸ τῆς ἐπιβολῆς 20,000,000 περίπου φόρων νὰ ψηφίσωσι αὐτοὺς, διότι ἡ φορολογία αὕτη, ἔλεγεν, ἀφεώρα τὴν τιμὴν αὐτὴν τῆς χώρας διὰ τὴν ἀκεραίαν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών της, ἀφεώρα τὴν πίστιν αὐτὴν τοῦ Κράτους, τὴν πίστιν, τῆς ὁποίας εἶχεν ἀνάγκην ἡ Ἑλλὰς διὰ τὴν πρόοδον καὶ ἀνάπτυξίν της. Καὶ ὁμολογουμένως ἡ φιλοπατρία τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους, εἷς τῶν τῶν ὁποίων ἤμην καὶ ἐγὼ, ἐψήφισεν ὅλα τὰ μέτρα τὰ οἰκονομικὰ τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα κατ’ αὐτὴν ἀπετέλουν ἄρτιον σύστημα οἰκονομικὸν, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ ἀνορθώσῃ τὴν καταπεπτωκυῖαν Ἑλλάδα, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο ν’ ἀποκαταστήσῃ αὐτὴν, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἐκπληροῖ πάσας αὐτῆς τὰς ὑποχρεώσεις. Καὶ ὁμολογουμένως, κύριοι Βουλευταὶ, ἡ φορολογία ἐκείνη ὑπῆρξεν ἀφορμὴ καὶ αἰτία νὰ συνομολογηθῶσιν ἀπὸ τοῦ 1887 μέχρι τοῦ 1890 δάνεια 400,000,000 περίπου,—τὸ δάνειον τῶν 135,000,000, τὸ δάνειον τῶν 30,000,000, τὸ δάνειον τῶν 15,000,000, τὸ δάνειον τῶν 125,000,000, τὸ δάνειον τῶν 90,000,000 τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσσης,—καὶ κατωρθώθη ὁμολογουμένως ὁ τόπος ἐπὶ τετραετίαν περίπου νὰ μὴ ἐξαγάγῃ οὔτε δραχμὴν χρυσοῦ διὰ τὰς ὑποχρεώσεις του πρὸς τὸ ἐξωτερικόν· ἀλλὰ εἰς τί ἐχρησίμευσαν τὰ περισσεύματα τῶν δανείων μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν δαπανηθέντων διὰ τὴν τραπήν τινων δανείων, τὴν ἀτελῆ συγκοινωνίαν, τὰς ναυτικὰς παρασκευάς; Τί ἀπέγειναν πρὸ παντὸς αἱ εἰσπράξεις ἐκ τῶν τακτικῶν πόρων τοῦ Κράτους εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια, αἱ ἰσοφαρίζουσαι πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δανείων, ἀφοῦ κατὰ τὴν 31 Ὀκτωβρίου 1890 τὸ χρέος τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἦτο σχεδὸν ἐξηντλημένον, ὡς δηλοῖ ἡ ὑπὸ τὴν αὐτὴν χρονολογίαν κατάστασίς της; Βεβαίως τὰ ποσὰ ταῦτα δὲν ἐδαπανήθησαν οὔτε εἰς τὸν περιορισμὸν τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, οὔτε εἰς ἔργα χρήσιμα, ἀναπτύσσοντα τὸν τόπον· ὅλα αὐτὰ κατεβρόχθισεν ἡ καταβόθρα τῶν δημοσίων ἔργων, τὰ ἐλλείμματα τῶν προϋπολογισμῶν, ἡ αὔξησις ἡ ἄσκοπος τῶν δαπανῶν τοῦ Κράτους ὄχι ὑπὲρ τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλ’ ὑπὲρ προσώπων. Καὶ ἐὰν οἱ ἀπὸ τοῦ 1887–1890 προϋπολογισμοὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Τρικούπη ἦσαν ἐν ἰσοζυγίῳ, ἔστω καὶ εἰς πιστωτικὸν νόμισμα, ἐρωτῶ, τί ἔγειναν τὰ ἑκατομμύρια τῶν τραπεζικῶν γραμματίων τὰ προωρισμένα διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν τοκοχρεωλυσίων, ἀφοῦ ἡ πληρωμὴ αὐτῶν ἐγένετο ἐκ τῶν κεφαλαίων τῶν δανείων; Δὲν ἔπρεπε νὰ πλεονάζωσι; Δὲν ἔπρεπε νὰ ἀπεδίδοντο εἰς τὸ δάνειον τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, καὶ δὲν ἔπρεπε τοῦτο ἐπὶ τὴν τετραετίαν νὰ ἦτο ἐξωφλημένον, ἀφοῦ ἐπὶ τὴν τετραετίαν περίπου τὰ ποσὰ τὰ προωρισμένα καὶ μὴ χρησιμοποιηθέντα διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δημοσίων χρεῶν εἰς τραπεζογραμμάτια ὑπερέβαινον τὴν ἑκατοντάδα ἑκατομμυρίων; Δῆλον ἐντεῦθεν, ὅτι οἱ προϋπολογισμοὶ δὲν ἦσαν ἡ ἀληθὴς εἰκὼν τῆς καταστάσεως τῶν οἰκονομικῶν ἡμῶν πραγμάτων· ἦσαν τοποθέτησις ἔντεχνος ἀριθμῶν πρὸς κάλυψιν τῆς ἀλογίστου σπατάλης, πρὸς ἀπόκρυψιν τῆς οἰκονομικῆς ἀθλιότητος τοῦ Κράτους. Καὶ (ἐπανέρχομαι) κατὰ τὸ 1887, ὅτε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔλεγεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν δύναται νὰ δανεισθῇ οὔτε ἑκατὸν χιλιάδας δραχμὰς, ὅτε εἶχεν ὑπ’ ὄψει τὴν ἀθλίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν διετελοῦμεν, ὅτε εἶχεν ὑπ’ ὄψει τὰς συνεπείας τῆς ἀτυχοῦς πολιτικῆς τῆς ἐπιστρατεύσεως, ὤφειλε τότε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ δώσῃ μείζονα προσοχὴν εἰς τὰς ἐπικρίσεις τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως, ὤφειλε πρὸς τῇ φορολογίᾳ, τὴν ὁποίαν τότε ἐπέβαλεν, ὤφειλε νὰ προβῇ εἰς γενναιοτάτας οἰκονομίας· ὤφειλε τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἡ Ἀντιπολίτευσις διὰ τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς ἐξήνεγκεν, ὤφειλε νὰ τὴν κρίνῃ ψυχρότερον· ὤφειλε τὴν πρότασιν, ἥτις ἐγένετο, τῆς ἀναστολῆς τῶν χρεωλυσίων καὶ ἐν ἀνάγκῃ τῆς φορολογίας αὐτῆς τῶν τοκομεριδίων, νὰ τὴν ἐκτιμήσῃ ἀκριβέστερον. Δὲν ὤφειλε νὰ ἀγανακτήσῃ κατὰ τοιούτων προτάσεων καὶ νὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι χρεωκοπία· διότι ἡ ἀναστολὴ τῶν χρεωλυσίων δὲν εἶναι χρεωκοπία, καθότι οὔτε τὸ κεφάλαιον θίγει, οὔτε τὸν τόκον ἐλαττόνει. Ἡ φορολογία τῶν τόκων βεβαίως ἐμπεριέχει μείωσιν· ἀλλ’ ἐρωτῶ, τίς ποτε ἤθελε μεμφθῆ ἡμᾶς, ἐν τοιαύτῃ οἰκονομικῇ καταστάσει εὑρισκομένους, ἐὰν τὸ Κράτος ἐπέβαλλεν ἀνάλογόν τινα φορολογίαν ἐπὶ τῶν τοκομεριδίων; Τίς ἐμέμφθη τὴν Ἰταλίαν, ἥτις δὲ μέχρι σήμερον ἔχει φορολογήσει τὰ τοκομερίδια; Οὐδεὶς, οὐδεὶς κατηγόρησεν αὐτῆς ἐπὶ χρεωκοπίᾳ. Ἐὰν δὲ τότε ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Τρικούπη, πρὸς τῇ φορολογίᾳ, τὴν ὁποίαν ἐπέβαλε, πρὸς ταῖς οἰκονομίαις, τὰς ὁποίας ὤφειλε νὰ ἐπιδιώξῃ καὶ ἠδύνατο νὰ ἐπιδιώξῃ, ἀνέστελλε τὰ χρεωλύσια καὶ ἐπέβαλλε 10 ἢ καὶ 20 ἐπὶ τοῖς 100 φόρον ἐπὶ τῶν τοκομεριδίων, δὲν θὰ εἴχομεν τὸν νόμον τῆς 10 Δεκεμβρίου, δὲν θὰ συνωμολογοῦντο τότε τὰ 400,000,000 τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα συνωμολογήθησαν ἔκτοτε μέχρι σήμερον, δὲν θὰ ἐδιπλασιάζετο ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημοσίου χρέους εἰς 31,000,000 φρ. χρυσᾶ, δὲν θὰ ἐπεβάλλετο δευτέρα φορολογία εἰς τοὺς πολίτας κατὰ τὸ 1892 καὶ 1893 ἐκ 13,000,000 δραχμῶν, δὲν θὰ συνωμολογοῦντο τὰ προσωρινὰ δάνεια, τὰ ἀπὸ τοῦ 1891 καὶ ἐντεῦθεν, τὰ ὁποῖα ἀπεστράγγισαν τὸν χρυσὸν τῶν πιστωτικῶν ἡμῶν καταστημάτων, τὸν χρυσὸν τῆς χώρας· δὲν θὰ εἴχομεν σήμερον τὴν ἐπικαταλλαγὴν εἰς τὰ 187 μέχρις 190, δὲν θὰ εἴχομεν τὸν νόμον τῆς 10 Δεκεμβρίου, δὲν θὰ ἠκούομεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸ ἀτυχῶς ἐπτωχεύσαμεν! Ἀπέστερξεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θυσίαν 10 ἢ καὶ 20% ἵνα ἐπιβάλλῃ σήμερον θυσίαν 70% ἐπὶ τῶν κατόχων τῶν ἐθνικῶν ἡμῶν γεωγράφων, κατεχομένων τὸ πλεῖστον παρ’ ὁμοεθνῶν. Ἀλλ’ ἀπέκρουε τότε μετ’ ἀγανακτήσεως ζωηρᾶς τὰς προτάσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι ἐμερίμνα τότε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς περὶ τῆς τύχης τῶν ἀδιαθέτων ὁμολογιῶν τοῦ ἐθνικοῦ δανείου τῶν 170,000,000 καὶ ἔλεγεν «180,000 μετοχὰς τοῦ δανείου τῶν 170,000,000 ἔχομεν ἐνεχυριασμένας· ἐὰν πράξωμεν αὐτὰ, τὰ ὁποῖα λέγει ἡ Ἀντιπολίτευσις, θὰ ἐκποιηθῶσιν αὗται εἰς τιμὴν εὐτελεστάτην, θὰ ζημιωθῇ τὸ Κράτος.» Καὶ ἐμερίμνα τότε περὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία ἦτο κάτοχος σπουδαίου ποσοῦ ἐθνικῶν δανείων καὶ ἔλεγεν: «Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι ἡ πίστις τοῦ Κράτους· διατὶ νὰ διασαλεύσωμεν αὐτήν;» Καὶ ἐμερίμνα τότε περὶ τοῦ ταμείου τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, περὶ τοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου, περὶ τῶν Ὀρφανοτροφείων, περὶ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, περὶ τόσων ἄλλων ἀγαθοεργῶν καταστημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουσι τὴν περιουσίαν αὐτῶν τοποθετημένην εἰς ἐθνικὰ χρεώγραφα. Καὶ ἐρωτῶ ἤδη τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ποίαν μέριμναν λαμβάνει διὰ τὰς ἐνεχυριασμένας ὁμολογίας τοῦ δανείου τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσσης 30,000,000 ὀνοματικοῦ; ποίαν μέριμναν λαμβάνει σήμερον διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία κατέχει πολὺ μεγαλείτερον ποσὸν χρεωγράφων, παρ’ ὅσον κατεῖχε κατὰ τὸ 1887, διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, τῆς ὁποίας αἱ μετοχαὶ σήμερον εἶναι ἔλαττον τοῦ ἡμίσεως τῆς ἀξίας των παρ’ ὅ,τι ἦσαν πρίν; τῆς ὁποίας τὸ τραπεζικὸν γραμμάτιον ἔφθασεν εἰς ὑποτίμησιν 87–90%; ὁποίαν δὲ στοργὴν δεικνύει διὰ τὸ ταμεῖον τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς, διὰ τὸ Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον, διὰ τὸν Εὐαγγελισμὸν, διὰ τὰ νοσοκομεῖα καὶ διὰ τὰ ἄλλα φιλανθρωπικὰ καταστήματα; Δὲν ἔστερξεν, ἐπαναλαμβάνω, θυσίαν προσωρινὴν μικρὰν, 10 ἢ 20%, ἵνα ἐπιβάλῃ θυσίαν 70% Αὕτη ἦτο ἡ μέριμνα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Κατέστησεν ὑπεύθυνον τὸ παρελθὸν, διότι ἐκληροδότησε χρέος ἐξωτερικὸν 300,000,000 καὶ ὑπηρεσίαν δημοσίου χρέους 16,000,000. Ἀλλὰ πρὸ τοῦ 1882 ἐὰν ἐκληροδότησε τοιοῦτον χρέος, τὸ πολὺ τοῦ χρέους τούτου ἀφεώρα τὸν ἀγῶνα τῆς ἀνεξαρτησίας, ὁ ὁποῖος μᾶς παρέδωκαν Ἑλλάδα μικρὰν μὲν, ἀλλὰ ἐλευθέραν. Αἱ θυσίαι τῆς ἐθνικῆς πολιτικῆς μᾶς ἐκληροδότησαν ὡς ἀντάλλαγμα τὰς νέας ἐπαρχίας. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, τί ἐκληροδότησε τὸ ἀπὸ τοῦ 1882 μέχρι τοῦ 1893 παρελθὸν, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐδανείσθη 500 καὶ πλέον ἑκατομμύρια; Μᾶς ἐκληροδότησε τὰ ἀτελῆ ἔργα τῆς συγκοινωνίας, τὰ τρία θωρηκτὰ, τὴν μεγάλην φορολογίαν, ἥτις ἐπεβλήθη εἰς τὸν τόπον, τὴν ἐξόγκωσιν τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὴν δυσπραγίαν τῆς χώρας, εἰς τὴν ὁποίαν σήμερον εὑρίσκεται, καὶ ὡς κατακόρυφον τὸν νόμον τῆς 10 Δεκεμβρίου, τὸ ἐπτωχεύσαμεν ἀτυχῶς! Αὐτὸ εἶναι τὸ κληροδότημα τῶν 500 περίπου ἑκατομμυρίων, τῶν συνομολογηθέντων ἀπὸ τοῦ 1882–1893. Καὶ ταῦτα, κύριοι Βουλευταὶ, ἐν ὅλῃ τῇ συνοπτικότητι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν εὐθύνην τοῦ παρελθόντος μέχρι τοῦ 1882, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπέχει κἀμμίαν εὐθύνην, ἀλλ’ εὐθύνην ὑπέχει τὸ ἀπὸ τοῦ 1882 μέχρι σήμερον παρὸν, τὸ ὁποῖον παρὸν διεχειρίσθη ἐπὶ δεκαετίαν περίπου ὁ ἔντιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς καὶ τοῦ ὁποίου τὴν εὐθύνην ἀκεραίαν φέρει. Ἐνόμισα πρέπον νὰ εἴπω ταῦτα, ἵνα ἀπαντήσω εἰς τὸ πρῶτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, τὸ ζήτημα τῆς εὐθύνης. Σταματῶ ἐνταῦθα καὶ εἰσέρχομαι εἰς τὴν μελέτην τοῦ θέματός μου. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1895 στηρίζεται ἐπὶ τῶν αὐτῶν βάσεων, ἐπὶ τῶν ὁποίων καὶ ὁ τοῦ 1894. Ἀφοῦ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀπώλεσε τὸ ἔδαφος τῶν οἰκονομικῶν συνδυασμῶν, εὗρε δεύτερον ἔδαφος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου νὰ σταθῇ· καὶ τὸ δεύτερον τοῦτο ἔδαφος εἶναι ὁ νόμος τῆς 10 Δεκεμβρίου· καὶ παρέστησεν ὅτι τὸ ἔδαφος αὐτὸ εἶναι τὸ ἀνταποκρινόμενον πρὸς τὰς δυνάμεις τῆς χώρας, ἐπὶ τοῦ ὁποίου προσωρινῶς ἐστηρίχθημεν καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου πιθανὸν καὶ διαρκῶς θὰ στηριχθῶμεν. Ποῖον δὲ εἶναι αὐτὸ τὸ νέον ἔδαφος; Εἶναι, ὡς εἶπον, ὁ νόμος τῆς 10 Δεκεμβρίου, ὁ ὁποῖος κανονίζει τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς πιστωτάς του εἰς χρυσὸν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἐν αὐτῷ μνημονευομένων δανείων εἰς τρία δεκατημόρια, ἤτοι 70% ὀλιγώτερον παρ’ ὅσον ἐδίδομεν προηγουμένως· καὶ λέγει ὅτι εἶναι τὸ ἔδαφος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνταποκρίνεται ἡ χώρα, διότι ἡ χώρα κατὰ τὸ 1894 ἀπέδειξεν ὅτι δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ, καὶ τὸ ἀπέδειξεν ὄχι μόνον ἡ μέχρι σήμερον ἐκτέλεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894, ἀλλὰ διότι καὶ ἡ χώρα παρέσχεν ὁλόκληρον τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται καθ’ ὅλον τὸ 1894 καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι κατατεθειμένον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Καὶ πόθεν ἐξάγει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι ἡ ἐπάρκεια τῆς χώρας διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν 30% τοῦ ἐξωτερικοῦ δημοσίου χρέους ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸ ἔδαφος τοῦ νόμου τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893; Παρέστησεν ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1893, ὡς δεικνύει ὁ δημοσιευθεὶς πρὸ μικροῦ προσωρινὸς ἀπολογισμὸς τοῦ 1893, ἀσχέτως πρὸς τὰ τοῦ δημοσίου χρέους ἐν πληρότητι, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ προϋποθέσει μόνον ὅτι τὰ δημοσίου χρέους θὰ ἐκανονίζοντο ἐν αὐτῷ ὡς ἐκανονίσθησαν διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894 καὶ ὡς κανονίζονται διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895, παρέστησε, λέγω, τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1893 ὡς ἐκτελεσθέντα ἐν πλήρει ἰσοζυγίῳ· διότι εἰσεπράχθησαν:

Ἐὰν ἐκ τοῦ περισσεύματος τούτου ἀφαιρέσωμεν τὰ ἔκτακτα ἔσοδα, ἅτινα δὲν ἐπαναλαμβάνονται εἰς τοὺς κατόπιν προϋπολογισμούς, τὸ περίσσευμα εἶναι 1,018,184, καὶ τοῦτο ὡς ἐκ τῆς ἀπροσδοκήτου καὶ ἀσυνήθους εὐφορίας τοῦ ἐλαίου. Ἀλλ’ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ ἐκκαθάρισις ἀπαιτήσεων τῶν δικαιούχων τῆς χρήσεως ταύτης θέλει ἀποῤῥοφήσει καὶ τὸ τοιοῦτον πλεόνασμα καὶ παρουσιάσει ἴσως ἔλλειμμα. Ποῖα δὲ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ ἐκτελουμένου προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν ἐκτελεσθέντα τοῦ 1893; ἀκούσατε! Ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου ἕως τέλους Ὀκτωβρίου 1894, ἤτοι κατὰ τοὺς 10 πρώτους μῆνας, εἰσεπράχθησαν δρ. 66,923,666, ἀπὸ 1 δὲ Ἰανουαρίου ἕως τέλους Ὀκτωβρίου 1893, κατὰ τοὺς αὐτοὺς ἀντιστοίχους δέκα μῆνας, 63,272,924, ὡς δηλοῖ ἡ ἐν τῷ τεύχει τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894 δημοσιευθεῖσα προσωρινὴ κατάστασις, ἤτοι ἐπὶ πλέον κατὰ τὸ 1894 δραχ. 3,618,448· ἀλλ’ εἰς τὰς εἰσπράξεις τοῦ 1894 φέρεται ὡς ἔκτακτον ἔσοδον ποσὸν δραχ. 4,210,194, προερχόμενον ἀπὸ τὴν κατάπτωσιν τῆς ἐγγυήσεως τῆς ἐκπτώτου ἑταιρίας τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσης καὶ ἀπὸ τὸν συμψηφισμὸν τῶν γενομένων προκαταβολῶν πρὸς τὰς ἐνεργηθείσας κρατήσεις τῶν ἔργων· τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν ἐπαναλαμβάνεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1895, οὔτε θὰ ἐπαναληφθῇ εἰς ἄλλον προϋπολογισμὸν ἐκπιπτομένου ὅθεν τοῦ ἐκτάκτου τούτου ἐσόδου, μένουσι καθαραὶ εἰσπράξεις τακτικῶν ἐσόδων δρ. 62,713,472· τουτέστιν αἱ τακτικαὶ εἰσπράξεις τῶν δέκα μηνῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1894, συγκρινόμεναι πρὸς τὰς τῶν ἀντιστοίχων μηνῶν τοῦ 1893, εἶναι ἐπὶ ἔλαττον κατὰ δρ. 559,452· ἐὰν δὲ διὰ τοὺς μῆνας Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον τοῦ 1894 ὑπολογίσωμεν ὅτι θὰ εἰσπραχθῶσιν ὅσα ποσὰ εἰσεπράχθησαν κατὰ τοὺς ἀντιστοίχους μῆνας τοῦ 1892, οὗ αἱ εἰσπράξεις ἦσαν ἀνώτεραι τῶν κατὰ τοὺς αὐτοὺς μῆνας τοῦ 1893, θὰ ἔχωμεν εἰσπράξεις ποσοῦ δρ. 10,061,254, ἤτοι τὸ ὅλον διὰ τοὺς 12 μῆνας τοῦ 1894 δρ. 72,774,726, ἐνῷ κατὰ τοὺς ἀντιστοίχους 12 μῆνας τοῦ 1893 εἰσεπράχθησαν δρ. 76,698,067, κατὰ δὲ τοὺς τοῦ 1892 δραχ. 76,984,920· ἐὰν δὲ ὑπολογίσωμεν, ὅτι διὰ τοὺς ἄλλους 10 μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1894 θὰ εἰσπραχθῶσι κατὰ τὸ 1895 ὅσα ποσὰ ἀπέδωκαν οἱ ἀντίστοιχοι μῆνες τῶν ἐτῶν 1893 καὶ 1892, ἅτινα ἦσαν τὰ μᾶλλον προσοδοφόρα εἰς τὰ ἔσοδα, θὰ ἔχωμεν κατὰ τὸν ὠφελιμώτερον ὑπολογισμὸν ποσὸν 15,000,000· ἤτοι κατὰ τοὺς ἀκριβεστάτους αὐτοὺς ὑπολογισμοὺς τὰ ἔσοδα τῆς χρήσεως τοῦ 1894 θὰ ἀνέλθωσιν εἰς 87,774,726, ὅσα περίπου ὑπολογίζει καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1894· ποῦ λοιπὸν αἱ ἐπαγγελίαι τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι αἱ εἰσπράξεις τοῦ 1894 εἶναι ἐν προόδῳ πρὸς τὰς εἰσπράξεις τῶν παρελθόντων ἐτῶν καὶ ἰδίως τοῦ 1893; ἐὰν οἱ φόροι τῆς καταναλώσεως καὶ ἰδίως τὰ τελωνειακὰ τέλη καὶ ὁ καπνὸς ἀπέδωκαν αὐξήσεις πρὸς τὰ προϋπολογισθέντα, οἱ ἄμεσοι φόροι φέρουν ἐλαττώσεις, ὁ τῶν πνευματωδῶν ποτῶν ἔχει ἐλάττωσιν· ἐὰν τὰ τέλη καὶ δικαιώματα ἔχουν αὔξησιν μικρὰν, δραχ. 116,779, τὰ τοῦ μονοπωλίου ἔχουν ἐλάττωσιν κατὰ δραχ. 954,472· ἐὰν τὰ τυχηρὰ ἀπρόβλεπτα ἔσοδα φέρουν ἔκτακτον ἔσοδον δρ. 4,210,000, (ὅπερ δὲν ἐπαναλαμβάνεται, ὡς προεῖπον, εἰς τὰ 1895) ὡς καὶ τὰ ἐκ τηλεγραφικῶν τελῶν ἐλαχίστην, ὅλα τὰ ἄλλα ἔσοδα τοῦ Κράτους, λ. χ. πρόσοδος δημοσίων κτημάτων καὶ νομημάτων, ἐκποίησις δημοσίων ἀκινήτων καὶ κινητῶν κτημάτων, ἀπόληψις ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, κλπ. κλπ. ὅλα ταῦτα ἀπέδωκαν ἐπὶ ἔλαττον. Ὁποῖα δὲ θὰ ἦναι τὰ ἔξοδα τῆς χρήσεως τοῦ 1894; Αἱ χορηγηθεῖσαι διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ πιστώσεις καὶ αἱ διὰ νόμων καὶ Β. Διαταγμάτων ψηφισθεῖσαι μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ. ἀνέρχονται εἰς δραχμὰς 89,145,410, ἐπληρώθησαν δὲ κατὰ τὸ αὐτὸ διάστημα, ὡς ἡ προσωρινὴ κατάστασις τῶν ἐξόδων δηλοῖ, δρ. 48,584,115, καὶ ὑπολείπονται νὰ πληρωθῶσι δρ. 40,561,295· ἀλλ’ ἡ χρῆσις τοῦ 1894, ὡς ἡ μέχρι σήμερον μακρὰ πεῖρα ἀπέδειξε, θὰ ἔχῃ ἐπὶ πλέον ἔξοδα ζητηθησόμενα δι’ ἀναπληρωτικῶν καὶ ἐκτάκτων πιστώσεων· ἀλλὰ τὰ ἐπὶ πλέον ταῦτα ἔξοδα ἂν συμψηφισθῶσι μετὰ τῶν καθυστερηθησομένων πρὸς τὰς τυχὸν ἀδιαθέτους πιστώσεις, ἡ χρῆσις τοῦ 1894 ὡς πρὸς τὰς δαπάνας της θὰ παρουσιάσῃ τοιαύτας ἐπὶ πλέον τῶν τακτικῶν ἐσόδων, ὡς, ἐπαναλέγω, ἀπέδειξεν ἡ μακρὰ πεῖρα τῶν προηγουμένων χρήσεων. Καὶ ταῦτα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τοῦ ἐκτελεσθέντος προϋπολογισμοῦ τοῦ 1893 καὶ τοῦ ἐκτελουμένου προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894· καὶ δὲν θεωρῶ τὰ ἀποτελέσματα ταῦτα ἐνθαῤῥυντικὰ,—εἴθε νὰ πλανῶμαι,—ἀλλ’ ὁ προσωρινὸς ἀπολογισμὸς κατὰ τὴν λῆξιν τῆς χρήσεως τοῦ 1894 θὰ ἀποδείξῃ κατὰ πόσον ἀνταποκρίνονται ταῦτα πρὸς τὰς βλέψεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐκ τοιούτου ἐδάφους ἀναχωρῶν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἐπελήφθη κατ’ ἐντολὴν τῆς Βουλῆς τῶν διαπραγματεύσεων τοῦ συμβιβασμοῦ. Καὶ δὲν θὰ ἐξετάσω τὰ τῶν διαπραγματεύσεων, μεθ’ ὅσα ἀνήγγειλεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν κατὰ τὴν γενομένην εἰδικὴν περὶ αὐτοῦ συζήτησιν κατόπιν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ· ἀλλὰ τὴν ἀτομικὴν γνώμην μου ἐκφράζων, λέγω ὅτι χαίρω διὰ τὴν ἀποτυχίαν τῶν διαπραγματεύσεων, οὐχὶ διότι τὸ ζήτημα τοῦ συμβιβασμοῦ δὲν ἐπείγει, τοὐναντίον θεωρῶ τοῦτον λίαν ἐπείγοντα καὶ ἐπιβαλλόμενον, ἀλλὰ διότι, καθόσον καὶ αἱ γενόμεναι ἐνταῦθα προτάσεις πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν κομιτάτων διὰ τοῦ μονογραφημένου σημειώματος καὶ ἡ ἐν Λονδίνῳ γενομένη σύμβασις μεταξὺ τοῦ ἐπιτετραμμένου ἡμῶν καὶ μελῶν τινων τοῦ ἐν Λονδίνῳ κομιτάτου, ἐὰν εἴτε αὗται εἴτε ἐκείνη ἐπραγματοποιοῦντο, ἤθελεν εἶσθαι ἀδύνατος ἡ ἐκτέλεσις αὐτῶν· διότι, ἂν σήμερον μετὰ στενοχωρίας ἡ χώρα δύναται νὰ ἐπαρκῇ πρὸς τὰς ἐκ τοῦ νόμου τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893 ὑποχρεώσεις, πῶς θέλει ἐπαρκέσει εἰς ποσοστὸν 34%, αὐξανόμενον μετὰ διετίαν κατὰ ἓν ἑκατοστὸν τὸ ἔτος, πρὸς ἐπαύξησιν τοῦ τόκου καὶ ἀπόσβεσιν χρεωλυσίου; Τοιαύτη παγία προϊοῦσα κλῖμαξ προϋποθέτει καὶ προϊοῦσαν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας καὶ τῶν πόρων τοῦ Κράτους· ἀλλ’ ὡς ἔχουσι νῦν τὰ καθ’ ἡμᾶς καὶ θὰ ἔχωσιν ἐπ’ ἀρκετὸν χρόνον, συμβιβασμὸς τοιοῦτος θὰ ἦτο ἀσύμφορος καὶ καταστρεπτικός· διὰ τοῦτο, λέγων τὴν ἀτομικήν μου γνώμην, χαίρω, διότι αἱ διαπραγματεύσεις ἀπέτυχον· ἐνδεχόμενον δὲ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἐπανερχόμενος εἰς νέας διαπραγματεύσεις, νὰ διεξαγάγῃ ἄλλως ταύτας, ἤ, ἐν μεταβολῇ κυβερνητικῇ, ἡ διάδοχος Κυβέρνησις, οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦναι, νὰ διεξαγάγῃ ταύτας τελεσφόρως καὶ ἀναλόγως πρὸς τὰς δυνάμεις καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς χώρας καὶ αὐτῶν τῶν πιστωτῶν.

§158ΦΩΤΗΛΑΣ. Μὲ μικρότερον ποσόν;

§159ΚΑΙΡΗΣ. Ἐπειδὴ μὲ ἐρωτᾶτε, σᾶς λέγω, ὅτι, οἱοσδήποτε ἔλθῃ ἐπὶ τὴν ἀρχὴν, δὲν θὰ κατέλθῃ κάτω τῶν 30%, διότι τὸ Κράτος ἀνέλαβε τὴν τοιαύτην ἠθικὴν εὐθύνην, ἣν οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ. Σταματῶν ἐνταῦθα, θεωρῶ ἀρκετὰ τὰ λεχθέντα, καὶ ἐξακολουθῶ τὴν ἐξέτασιν τοῦ ὑποβληθέντος προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895. Ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δείκνυται λίαν αἰσιόδοξος περὶ τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἀμέσων φόρων, διότι, ἐνῷ ὁ μέσος ὅρος τῆς ἀποδόσεως αὐτῶν κατὰ τὰ τρία προηγούμενα ἔτη 1891, 1892 καὶ 1893 εἶναι ὡς ἔγγιστα 18,000,000, ἅτινα ἔδει νὰ προϋπολογίσῃ, ὑπολογίζει νὰ εἰσπράξῃ 19,706,908, ἐπὶ πλέον 1,706,908, ποσὸν, τὸ ὁποῖον οὐδὲν τῶν προηγουμένων ἐτῶν ἀπέδωκε, πλὴν τοῦ 1893, καὶ τοῦτο ὡς ἐκ τῆς ἐκτάκτου εὐφορίας τοῦ ἐλαίου. Ἐπίσης ἐκ τοῦ κεφαλαίου Γʹ «τέλη καὶ δικαιώματα» ὑπολογίζει νὰ εἰσπράξῃ 18,366,500, ἐνῷ ὁ μέσος ὅρος τῆς ἀποδόσεως τῶν τριῶν προηγουμένων ἐτῶν εἶναι 17,000,100, ἤτοι ἐπὶ πλέον δραχ. 1,200,000. Ἐκ τοῦ κεφαλαίου Δʹ «Μονοπώλια», ὑπολογίζει νὰ εἰσπράξῃ 11,073,251, ἐνῷ ἡ ἀπόδοσις τῶν προηγουμένων ἐτῶν, καίτοι δεικνύει σχετικὴν αὔξησιν, μόλις δικαιολογεῖ ἀναγραφὴν 11 ἑκατομμυρίων. Ἐκ τοῦ κεφαλαίου Εʹ «πρόσοδος δημοσίων κτημάτων, καταστημάτων καὶ νομημάτων» ὑπολογίζει ἔσοδα 3,644,560, ἐνῷ ἡ ἀπόδοσις τῶν τριῶν προηγουμένων ἐτῶν, καίτοι ἀνώμαλος, μόλις δικαιολογεῖ ἀναγραφὴν ποσοῦ 3,200,000. Ἐκ τοῦ κεφαλαίου 7, «ἀπόληψις ἐκ τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ», ὑπολογίζεται ποσὸν 1,024,000· ἡ ἀπόδοσις τῶν προηγουμένων ἐτῶν, καὶ ἰδίᾳ τοῦ 1893, μόλις δικαιολογεῖ ἐγγραφὴν δρ. 300,000. Τοιαύτας μικρὰς ἐπὶ πλέον αὐξήσεις δεικνύουσι καὶ τὰ λοιπὰ κεφάλαια. Ἐνῷ ἡ γενικὴ κατάστασις τῆς χώρας, ὡς μαρτυρεῖται, διατελεῖ εἰς προφανῆ στενοχωρίαν καὶ ἐκ τῆς νομισματικῆς ἀνωμαλίας καὶ ἐκ τῆς κρίσεως τῶν κυριωτέρων ἡμῶν προϊόντων καὶ κυρίως τῆς σταφίδος, ἡ αἰσιοδοξία τῆς Κυβερνήσεως δὲν δικαιολογεῖ τὴν μείζονα ἀπόδοσιν τῶν φόρων, ὅταν ἄλλως τὰ ἀποτελέσματα τοῦ ἐκτελουμένου προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894 δὲν εἶναι ἐνθαῤῥυντικὰ, κατὰ τὰ μέχρι σήμερον ἀποτελέσματα αὐτοῦ. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἐξόδων. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν προϋπολογισμοῦ ὁρίζονται ταῦτα εἰς δραχ. 90,150,380.20, τὰ δὲ ἔσοδα εἰς δραχ. 91,331,118, ἤτοι περίσσευμα δρ. 1,180,738. Καὶ ἐκ πρώτης ὄψεως γεννᾶται ἡ ἀπορία, πῶς τὰ ἔξοδα τοῦ 1895 θέλουσιν εἶσθαι κατώτερα τοῦ ἐκτελουμένου προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ ἀμέσως προηγουμένου αὐτοῦ 1893, ἀφοῦ τὰ τοῦ δημοσίου χρέους κανονίζονται ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἐδάφους, καὶ ἀφοῦ ὁ ὑπὸ συζήτησιν προϋπολογισμὸς ἐν συγκρίσει πρὸς τοὺς προηγουμένους ὑπολογίζει δαπάνας τῆς γενικῆς ὑπηρεσίας μεγαλειτέρας; Ἡ ἀκριβεστέρα ἐξέτασις ἄγει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἄνευ βασίμου λόγου τινὰ τῶν ἐσόδων ὑπερτιμῶνται, καὶ ἀπὸ λόγου ἀποκειμένου τῷ κ. Πρωθυπουργῷ παραλείπονται ἢ κακῶς ὑπολογίζονται ἀναγκαῖαι δαπάναι, αἵτινες ἐξάπαντος ζητηθήσονται δι’ ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων, ὧν τὴν λῆψιν ἐπιτρέπει ὁ προϋπολογισμὸς καὶ ἐπιβεβαιοῖ ἡ μακρὰ τοῦ παρελθόντος πεῖρα. Καὶ δή: «Μέρος Αʹ. Δημόσιον χρέος». Ἀκριβῶς ἐγγράφεται ποσὸν δρ. 9,418,534 εἰς χρυσὸν καὶ δρ. 5,444,632 εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια· ἀνεπαρκῶς δὲ ζητεῖται πίστωσις δρ. 7,063,160 δι’ ὑπερτίμησιν συναλλάγματος, λογιζομένης ταύτης πρὸς 1,75%, ἐνῷ σήμερον ἡ ὑπερτίμησις εἶναι κατὰ μέσον ὅρον 1,87%, ὅθεν προσθήκη ἐπὶ πλέον τῆς ζητουμένης δραχ. 1,130,224· ἀλλὰ τὸ Κράτος ἔχει καὶ ἄλλας εἰς μεταλλικὸν ὑποχρεώσεις ποσοῦ κατ’ ἐλάχιστον ὅρον δραχμῶν 5,500,000 διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Μονοπωλίων, τῶν τηλεγράφων καὶ ταχυδρομείων, τοῦ ἐνσήμου χάρτου, τῶν προμηθειῶν τῶν πολεμικῶν Ὑπουργείων κλπ. καὶ ἡ ἐπὶ πλέον 12 μονάδων ὑπερτίμησις τοῦ συναλλάγματος διὰ τὰς ἀνάγκας ταύτας φέρει ποσὸν δρ. 660,000· τὰ δύο αὐτὰ κονδύλια ἀποτελοῦν σήμερον ποσὸν 1,790,224, καὶ τοῦτο μόνον ἀρκεῖ νὰ ἀνατρέψῃ ὁλόκληρον τὴν οἰκονομίαν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐὰν δὲ ὑποπτεύσωμεν, ὅτι ἡ ὑπερτίμησις τοῦ συναλλάγματος ἐκ τῆς ὑφισταμένης κρίσεως θέλει προβῆ εἰς μείζονα ὕψωσιν, ἑκάστη μονὰς ὑψώσεως ἰσοδυναμεῖ πρὸς ποσὸν δρ. 150,000. Τὸν κίνδυνον τοῦτον ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις, ὤφειλε πρωτίστως νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς ἀποτροπὴν αὐτοῦ. Δυστυχῶς ὅμως ὁ ὑπὸ συζήτησιν προϋπολογισμὸς οὐδεμίαν πρόνοιαν λαμβάνει· καὶ ἠρκέσθη ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς τὴν εἰσηγητήριον ἀγόρευσίν του, καὶ ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς, εἰς ἣν τὸ θέμα τοῦτο συνεζητήθη, διὰ τῆς ἐκθέσεώς της, νὰ μᾶς εἴπωσιν, ὅτι ἡ κρίσις αὕτη, πηγὴν ἔχουσα τὴν παθητικὴν κατάστασιν τῆς χώρας ἀφ’ ἑνὸς, καὶ τὴν ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν ἀφ’ ἑτέρου, εἶναι κρίσις παροδική· τὸ ἐμπορικὸν ἰσοζύγιον τῆς χώρας ἐλπίζει ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ν’ ἀποκατασταθῇ διὰ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν ἐν τῇ χώρᾳ ἀποτεταμιευμένων εἰσέτι προϊόντων, καὶ δὴ τῆς σταφίδος, καὶ τῆς ὑπερτιμήσεως τῆς ἀξίας των, ὡς ἐπίσης ἐλπίζει πιθανὴν καὶ τὴν βελτίωσιν τῆς νομισματικῆς ἀνωμαλίας, καθόσον ἡ ὀξυνθεῖσα ἐσχάτως νομισματικὴ ἀνωμαλία προῆλθε κυρίως ἐκ τῆς ζητήσεως μεγάλου ποσοῦ συναλλάγματος ὑπὸ τοῦ ἐμπορίου καὶ ἰδίως τῶν δημητριακῶν καρπῶν, ὧν δυσανάλογος πρὸς τὴν κατανάλωσιν εἰσήχθη ποσότης ἕνεκα τῆς προσδοκωμένης αὐξήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους, καὶ θέλει παύσει αὕτη. Ἐκ τούτων καὶ ἐκ τοῦ λόγου ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἤδη καταθέσει παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ εἰς πίστωσιν ἀπέναντι τοῦ ἀνοικτοῦ λογαριασμοῦ ποσὸν τραπεζογραμματίων δρ. 8,000,000, καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις διατελεῖ εἰς συνεννοήσεις πρὸς ἐξόφλησιν ἢ μείωσιν τοῦ κυμαινομένου χρέους εἰς χρυσὸν, οὗ τὸ πλεῖστον ὀφείλεται εἰς τὰ πιστωτικὰ καταστήματα, καθίσταται λίαν πιθανὴ ἡ βελτίωσις τῆς νομισματικῆς ἀνωμαλίας. Ἀλλ’ ὅλα ταῦτα εἶναι ἐλπίδες, πόθοι, ὄχι ὅμως καὶ μέτρα τείνοντα ἀσφαλῶς εἰς σταθερὰν βελτίωσιν τῶν καθ’ ἡμᾶς. Καὶ ἐνῷ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς ἀναγνωρίζουσιν ὅτι κυρία αἰτία τῆς ἐν ᾗ διατελοῦμεν καταστάσεως εἶναι ἡ παθητικότης τῆς χώρας, ἤτοι ἡ μὴ πλήρης ἐπάρκεια αὐτῆς πρὸς παροχὴν εἰς τὸ Κράτος τοῦ ἀπαιτουμένου χρυσοῦ διὰ τὰς πρὸς τὸ ἐξωτερικὸν ὑποχρεώσεις του, ὡς ἐπίσης καὶ τῶν πιστωτικῶν ἱδρυμάτων, τῶν Τραπεζῶν, καὶ ἰδίως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, οὐδὲν μέτρον, ἔστω καὶ προσωρινὸν, λαμβάνεται εἴτε διὰ νόμου, εἴτε καὶ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, πρὸς βελτίωσιν τῆς τοιαύτης καταστάσεως· ἡ Κυβέρνησις ἀρκεῖται μέχρι σήμερον εἰς τὸν νόμον τῆς 10 Δεκεμβρίου, δι’ οὗ μέρος τῶν πρὸς τὸ ἐξωτερικὸν ὑποχρεώσεών της περιορίζεται κατὰ 70%, καὶ νομίζει ὅτι ἐξεπλήρωσεν ὅ,τι ἐκ τῶν περιστάσεων τῇ ἐπεβάλλετο. Μέτρων σωτηρίων ἀληθῶς δυνάμεθα νὰ κάμωμεν χρῆσιν πρὸς πλήρη ἀποκατάστασιν τῆς ἐπαρκείας τῆς χώρας, καὶ τοιαῦτα μέτρα ὑπέδειξε καὶ ἀνέπτυξε διὰ μακρῶν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894, τοῦ καὶ ἐκτελουμένου, ὁ ἔντιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς καὶ ἡγέτης τῆς προοδευτικῆς πολιτικῆς μερίδος, ἀλλ’ ἡ ἐφαρμογὴ αὐτῶν ἀπαιτεῖ σταθερὰν ἀπόφασιν, ὑπομονὴν καὶ δεξιότητα. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῶν, διότι ὁ ἔντιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτής, λαμβάνων τὸν λόγον, θέλει σοβαρῶς διὰ μακρῶν συζητήσει περὶ αὐτῶν· ὀφείλω μόνον νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ ἀναθάῤῥησις τῆς κοινωνίας πρὸς ἀνάπτυξιν τῶν ὑλικῶν πόρων τοῦ ἔθνους, ἣν ἐξάγει ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ ἐκ τῶν στατιστικῶν πινάκων τῆς κινήσεως τοῦ εἰδικοῦ ἐμπορίου κατὰ τοὺς 10 πρώτους μῆνας τοῦ τρέχοντος ἔτους, ἀποδεικνύει τὰς παραχθείσας ἀνάγκας τῆς χώρας, αἵτινες ἔπρεπε νὰ πληρωθῶσι, δὲν ἀποδεικνύει ὅμως καὶ τὴν πρόοδον πρὸς ἀνάπτυξιν αὐτῆς· διότι, ἐὰν ἡ χώρα ὡς ἐκ τῆς μείζονος μόνον εἰσαγωγῆς ἦναι ἐν εὐπορίᾳ, δὲν θὰ ἐπτωχεύαμεν· ἀλλ’ ἡ χώρα σήμερον στενοχωρεῖται καὶ δυσπραγεῖ· τοῦτο προέρχεται καὶ ἐκ τῆς καταπονήσεως αὐτῆς ὡς ἐκ τῆς ἐπιβληθείσης μεγάλης φορολογίας διὰ τὴν ἐπάρκειαν τῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Κράτους, καὶ ἐκ τοῦ ὅτι τὸ Κράτος οὐδέποτε ἐμερίμνησεν, ὡς ὤφειλε, διὰ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ ἐνίσχυσιν τῶν κυριωτέρων αὐτοῦ προϊόντων, καὶ ἐκ τῆς πτωχεύσεως αὐτοῦ, καὶ ἐκ τῆς κλονισθείσης πίστεως αὐτῶν τῶν πιστωτικῶν ἱδρυμάτων, τῶν ἐκδιδόντων τὰ τραπεζικὰ γραμμάτια, καὶ ἰδίως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης· ἡ ὀξυνθεῖσα νομισματικὴ ἀνωμαλία διὰ τῆς ὑπερτιμήσεως τῆς χρυσῆς δραχμῆς εἰς 187 λεπ. δὲν ἔχει λόγον τὴν πληθώραν τῶν κυκλοφορούντων γραμματίων, ἅτινα σχετικῶς πρὸς τὰ ἀλλαχοῦ κυκλοφοροῦσι παρ’ ἡμῖν ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὸν πληθυσμὸν καὶ τὰς συναλλαγάς, ἀλλὰ λόγον ἔχει τὴν ἀνεπάρκειαν τῆς χώρας πρὸς τὴν ζήτησιν τοῦ χρυσοῦ καὶ παρὰ τοῦ Κράτους καὶ παρὰ τῶν Τραπεζῶν· εἰς τὴν ὑπερτίμησιν τοῦ χρυσοῦ βεβαίως συμβάλλει καὶ ἡ ὑποτίμησις τῆς ἀξίας τῶν μὴ ἐξαχθέντων ἔτι προϊόντων μας, καὶ δὴ τῆς σταφίδος, καὶ ἡ πτώχευσις τοῦ Κράτους καὶ ὁ κλονισμὸς τῆς πίστεως τῆς Τραπέζης, ἀλλὰ κυρίως συμβάλλει, ἐπαναλέγω, ἡ μὴ πλήρης ἐπάρκεια τῆς χώρας πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς ζητήσεως παρὰ τῶν Τραπεζῶν, παρὰ τοῦ Κράτους, παρὰ τῆς κερδοσκοπίας καὶ ἄλλων ἑταιριῶν. Ὁ προϋπολογισμὸς οὐδεμίαν πρόνοιαν λαμβάνει διὰ τὰ ἡμιτελῆ ἔργα τῆς συγκοινωνίας καὶ ἰδίως τῶν σιδηροδρόμων Πειραιῶς–Λαρίσσης καὶ Μύλων–Καλαμῶν· διὰ τοὺς σιδηροδρόμους τούτους τὸ Κράτος ἐδανείσθη ὑπέρογκα ποσὰ καὶ πληρόνει τόκους, καὶ ἐν τούτοις δὲν δύναται ἐκ τῶν πόρων του νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν κατασκευὴν αὐτῶν· ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνήγγειλεν, ὅτι διὰ δανείου πρόκειται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ τοῦ Πειραιῶς– Λαρίσσης, ἀλλ’ οὐδεμία πρόβλεψις περὶ τῆς ὑπηρεσίας τοιούτου δανείου ὑπάρχει ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Τὸ Κράτος ἐκ τῶν ποσοστῶν τῆς ὁδοποιίας εἰσπράττει περὶ τὰ 5,000,000, καὶ ἐνῷ διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ εἰδικοῦ ταμείου ἐσφετερίσθη τὰ ἔσοδα καὶ ὤφειλε νὰ δαπανᾷ τὸ ποσὸν τοῦτο διὰ τὴν κατασκευὴν ὁδῶν καὶ συντήρησιν τῶν ὑπαρχουσῶν πρὸς διευκόλυνσιν τῆς συγκοινωνίας καὶ τῆς παραγωγικῆς ἀναπτύξεως τοῦ τόπου, ὁ προϋπολογισμὸς προβλέπει ποσὸν μόνον δραχμῶν 1,120,000, ἀλλὰ προβλέπει καὶ διὰ τὴν μισθοδοσίαν 800 περίπου ἀργομίσθων καὶ ἀνικάνων ὁδοστατῶν, καὶ ζητεῖ πίστωσιν δραχμῶν 575,000· ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1895 οὐδεμίαν πρόνοιαν λαμβάνει δι’ ἔργα ἐξυγιάνσεως τῆς χώρας, χάριν αὐτῆς τῆς ὑγείας τῶν πολιτῶν, οὐδεμίαν πρόνοιαν ἐπίσης περὶ ἔργων ὑδραυλικῶν, ἀναγκαίων διὰ τὴν ἀνάπτυξιν κυρίως τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, ἥτις ἀποτελεῖ καὶ τὴν κυρίαν ἐθνικὴν πρόσοδον, ἐφ’ ἧς ἐλπίζει ἡ χώρα τὴν πλήρη ἀποκατάστασιν τῆς ἐπαρκείας καὶ ἀφοῦ περὶ τῶν τοιούτων οὐδεμία πρόνοια λαμβάνεται, περὶ τῶν τοιούτων, δι’ ὧν προσδοκᾶται ἡ ἀνάπτυξις τῆς χώρας καὶ ἅτινα εἶναι ὁ κύριος καὶ τελικὸς σκοπὸς εὐνομουμένης πολιτείας, περὶ τίνων προνοεῖ ὁ ὑπὸ συζήτησιν προϋπολογισμὸς; μόνον περὶ τῶν προσωπικῶν ἀναγκῶν τῆς ἐν γένει διοικήσεως, ἐν πολλοῖς δὲ περὶ ῥουσφετολογικῶν καὶ φατριαστικῶν ἀμοιβῶν, χάριν ἐνισχύσεως τοῦ κόμματος καὶ πρὸς ζημίαν τῶν δημοσίων συμφερόντων. Ἡ μελέτη τῶν λεπτομερειῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων δεικνύει μείζονας αὐξήσεις εἰς τὰ ἔξοδα ἢ ὁ τοῦ ἐκτελουμένου προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894· ὅλοι οἱ εἰδικοὶ προϋπολογισμοὶ τῶν Ὑπουργείων ἔχουν αὐξήσεις, καὶ ἵνα μὴ πολυλογῶ ἐν ταῖς λεπτομερείαις, κεφαλαιωδῶς λέγω, ὅτι ὁ ἐφετεινὸς προϋπολογισμὸς ἐν συγκρίσει πρὸς τὸν τοῦ 1894 ἐν συνόλῳ ἔχει αὔξησιν ἐξόδων προσωπικοῦ δρ. 1,080,000. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ὤφειλε νὰ ὑποβάλῃ τοιοῦτον ἀνεπαρκῆ καὶ ἄστοχον προϋπολογισμὸν διὰ τὸ 1895, ὡς δὲν ὤφειλε νὰ ὑποβάλῃ παρόμοιον καὶ κατὰ τὸ 1894· τοῦτον καὶ τότε ἤλεγξα, τοῦτον καὶ σήμερον κατακρίνω. Ἀφοῦ ἀτυχῶς ἐπτωχεύσαμεν, ἔπρεπεν ἄλλος νὰ ἦτο ὁ προϋπολογισμός. Διὰ τῆς πτωχεύσεως ἔχομεν οἰκονομίαν ἐξόδων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν δραχ. 22,000,000 εἰς χρυσὸν, καὶ τὴν οἰκονομίαν ταύτην ἀπεκτήσαμεν διὰ τῆς θυσίας τῆς τιμῆς τοῦ ἔθνους· εἰς τί χρησιμοποιλοῦμεν τὴν οἰκονομίαν ταύτην τὴν στοιχίζουσαν τὴν τιμὴν τοῦ ἔθνους; Ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν προϋπολογισμῷ δὲν βλέπω τὴν τοιαύτην χρησιμοποίησιν· σᾶς εἶπον ὁποῖαι ἐπιτακτικαὶ ἀνάγκαι ἐπιβάλλονται διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἀτυχοῦς ἡμῶν τόπου, ἥτις καὶ μόνη δύναται ν’ ἀποκαταστήσῃ τὴν τιμὴν τῆς χώρας· βλέπετέ που τοῦ προϋπολογισμοῦ τοιαύτην πρόβλεψιν; Οἰκονομήσαμεν διὰ τοῦ νόμου τῆς 10 Δεκεμβρίου 1893 22 ἑκατομμύρια εἰς χρυσὸν, ἀλλ’ ἡ μεγάλη αὕτη οἰκονομία μᾶς ἐκφεύγει τῶν χειρῶν καὶ χάνεται εἰς τὴν καταβόθραν τῆς σπατάλης. Ἡ χώρα ἔχει ἀνάγκην, διὰ νὰ ἀνακύψῃ, μεγίστων οἰκονομιῶν· θὰ ἐγγίσουν αὗται τὸ κόκκαλον τῶν ἀργομίσθων, ἀλλὰ πρέπει νὰ κοπῇ· ἡ χώρα ἔχει ἀνάγκην ῥιζικῶν μεταῤῥυθμίσεων ἐν τῇ καθόλου διοικήσει, καὶ αὗται μόναι θέλουσι φέρει τὰς οἰκονομίας· ἡ χώρα ἔχει ἀνάγκην φορολογικῶν μεταῤῥυθμίσεων καὶ πρὸς ἀνακούφισιν τῶν καταπεπονημένων φορολογουμένων πολιτῶν καὶ πρὸς ἐπαύξησιν τῶν πόρων τοῦ Κράτους διὰ τῆς ἐνισχύσεως αὐτῆς τῆς παραγωγῆς. Τοιοῦτον πλῆρες σύστημα ἀνέπτυξεν, ὡς προεῖπον, ὁ ἔντιμος ἐξ Ἄρτης Βουλευτὴς κατὰ τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894 καὶ θ’ ἀναπτύξῃ καὶ ἤδη. Ἄνευ τοιαύτης προνοίας, ἄνευ τοιαύτης θεμελιώδους ἐργασίας, μὴ ἐλπίσωμεν ἀνόρθωσιν, μὴ προσδοκῶμεν βελτίωσιν. Ἀτυχῶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ αὖθις μᾶς ἐβεβαίωσεν, ὅτι δὲν ἐννοεῖ οἰκονομίας, ὅπως ἡμεῖς τὰς ἐννοοῦμεν, δὲν δύναται οὔτε ῥιζικὰς διοικητικὰς μεταβολὰς νὰ κάμῃ, οὔτε φορολογικὰς βελτιώσεις νὰ φέρῃ, δὲν δύναται κἀνὲν μέτρον νὰ λάβῃ οὔτε διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς παραγωγῆς, οὔτε διὰ τὴν τύχην τῆς σταφίδος, οὔτε διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς νομισματικῆς ἀνωμαλίας· τὰ πάντα ἀναμένει ἐκ τῆς τύχης, τὰ πάντα προσδοκᾷ ἐκ τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐν τούτοις αὐξάνει κατ’ ἔτος τὰς προσωπικὰς δαπάνας τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν, καὶ ἀμεριμνᾷ περὶ τοῦ μέλλοντος, καὶ βαδίζει τὴν αὐτὴν ὁδὸν, ἣν πρὸ τῆς πτωχεύσεως. Ὁ ὑπὸ συζήτησιν προϋπολογισμὸς, κύριοι Βουλευταὶ, εἶναι καθ’ ὅλα ἀνεπαρκής· δέον νὰ ἐπιστραφῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μελετηθῇ ἀκριβέστερον, νὰ καταρτισθῇ δὲ συμφώνως πρὸς τὰς ἀνάγκας καὶ ἀπαιτήσεις τῆς χώρας· διότι, ἂν ὁ τοιοῦτος προϋπολογισμὸς ψηφισθῇ ὡς ἔχει καὶ ἐκτελεσθῇ, μὴ ἀμφιβάλλετε ὅτι παρασκευάζεται καὶ δευτέρα πτώχευσις, χείρων τῆς πρώτης, καὶ αἱ συνέπειαι αὐτῆς ἔσονται ἀνυπολόγιστοι.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 10 καὶ 30′ μ. μ.