1894.12.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 26

τῆς 5 Δεκεμβρίου 1894.

(Δευτέρα)

Ὥρᾳ 5 καὶ 40′ μ. μ.

(Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου κατέχει ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Γ. Κ. Ρώμας).

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τοῦ ἐν Κιάτῳ συλλόγου «Ἀράτου» δι’ ἀναφορᾶς του παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν, ἵνα ἀποῤῥίψῃ τὸ προτεινόμενον νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως τῆς σταφίδος. Ὁ Γεώργιος Κατρινάκος, κατάδικος, κρατούμενος ἐν ταῖς φυλακαῖς Αἰγίνης, παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια καὶ δι’ αὐτὸν, ὅστις ἐπὶ 19 ἤδη ἔτη κατατρύχεται ἐν ταῖς φυλακαῖς. Παρεπέμπεται ἡ ἀναφορά του εἰς τὸ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργεῖον. Ὁ Γεώργιος Γερακαράκος, κατάδικος, κρατούμενος ἐν ταῖς ἐνταῦθα φυλακαῖς Παλαιοῦ Στρατῶνος, ζητεῖ τὴν ἀποφυλάκισίν του, καθότι πρὸ καιροῦ πάσχει ἐκ νοσήματος τῶν ὀφθαλμῶν ἀνιάτου. Παρεπέμπεται καὶ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον. Πολλοὶ κάτοικοι καὶ δημόται τοῦ δήμου Ὀρμινίου τῆς ἐπαρχίας Βώλου δι’ ἀναφορᾶς των παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν, ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν. Ὡσαύτως πολλοὶ κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως Ἁγίου Γεωργίου τῆς ἐπαρχίας Βώλου παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν, ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν. Ἐπίσης πολλοὶ κάτοικοι καὶ δημόται τοῦ δήμου Μακρυνίτσης τῆς ἐπαρχίας Βώλου παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν, ὅπως ἐπιψηφίσῃ τάχιστα τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν. Ὁ Ἰωάννης Βεργινάδης, κατάδικος, κρατούμενος ἐν ταῖς φυλακαῖς Πυλίας, ζητεῖ νὰ τῷ ἀπονεμηθῇ χάρις. Παρεπέμπεται ἡ ἀναφορά του εἰς τὸ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργεῖον. Οἱ Διονύσιος Κεφάλας, Θᾶνος Παπαδόπουλος καὶ Νικόλ. Ζαφειρόπουλος, κατάδικοι ἐν ταῖς φυλακαῖς Πατρῶν, ζητοῦσι τὴν ἀποφυλάκισίν των. Παρεπέμπεται καὶ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ αὐτὸ Ὑπουργεῖον. Ἡ σταφιδικὴ ἐπιτροπὴ Πατρῶν διὰ τηλεγραφήματός της ἐκφράζει τὴν εὐγνωμοσύνην αὐτῆς πρὸς τὴν Βουλὴν διὰ τὸ μέτρον, ὃ ἔλαβεν ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, καὶ εὔχεται ὑπὲρ τῆς ὑποστηρίξεως τοῦ προτεινομένου νομοσχεδίου, πρὸς σωτηρίαν τῶν κινδυνευουσῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Ὁ κ. Κανακάρης ἔχει τὸν λόγον.

§2Θ. ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Ἀπορῶ πῶς δὲν ἐτυπώθη τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον κατετέθη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Σαββάτου. Παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ καὶ ν’ ἀναγραφῇ πρῶτον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διότι τὸ θεωρῶ σπουδαιότερον ὅλων τῶν ἀντικειμένων τῆς ἡμερησίας διατάξεως, μηδὲ αὐτοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξαιρουμένου.

§3ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐτυπώθη.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν διορθόνεται τὸ δοκίμιον.

§5ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν μεταξὺ τῶν πρώτων.

§6Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ φύλλον λεπτομερειῶν τοῦ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν κεφαλαίου Εʹ ἄρθρου 3 «οἰκοδομαί», ὅπερ ἐζήτησε προχθὲς ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης. Ὡσαύτως ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ συστάσεως κεντρικῆς ναυτικῆς φαρμακαποθήκης ἐν τῷ βασιλικῷ ναυστάθμῳ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 98).

§8ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐλάβομεν οἱ Βουλευταὶ Ἠλείας τὸ ἀκόλουθον τηλεγράφημα (ἀναγινώσκει): «Πύργος, 5 Δεκεμβρίου 1894. «Ἕνεκα τῆς εἰδήσεως ὅτι τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς παρακρατήσεως κινδυνεύει, ἐγένετο σήμερον πάνδημον συλλαλητήριον, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ἐμμανουὴλ Γιαννόπουλος ὑπέβαλε τὸ κάτωθι ψήφισμα, γενόμενον ὁμοθύμως ἀποδεκτόν. «Λαὸς Ἠλείας, πάντα τὰ συμφέροντα αὐτοῦ καθορῶν συλλήβδην ἐξυπηρετούμενα ὑπὸ τῆς σταφίδος, παραγγέλλει ὑμῖν ἔκθυμον ἐνέργειαν ὑπὲρ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τῆς παρακρατήσεως. Ἐὰν φωνή σας (τῶν Βουλευτῶν Ἠλείας) δὲν κατισχύσῃ, ἀποχωρήσατε ἐκ τῆς Βουλῆς, διότι οὐδὲν ἐναπομένει πρὸς ἀντιπροσώπευσιν ἢ ἔνδεια πλήρης, πεῖνα ἀπελπιστική. Πρὸ τοιαύτης καταστάσεως ἀντιπροσωπεία δὲν χωρεῖ. Τὰ πτώματα δὲν ἀντιπροσωπεύονται. Ἀποχωρήσατε, ἵνα καὶ λοιπὸς κόσμος γνωρίσῃ, ὅτι Ἑλληνικὴ Ἀντιπροσωπεία κατεδίκασε 300,000 λαὸν νὰ ἀποθάνῃ τῆς πείνης, διότι οἱ ἐν τῇ Βουλῇ πολιτικοὶ ἀρχηγοὶ κατελήφθησαν ἤδη ὑπὸ ὑπερβαλλούσης συνταγματικότητος, ζητούσης σήμερον ὡς θῦμα τοὺς μεγάλους τῆς Πελοποννήσου πληθυσμούς. Ἂς προσέλθωσι δὲ πρὸ τοῦ Συνταγματικοῦ βωμοῦ οἱ ἀρχηγοὶ ἡμῶν, καὶ ἀρχόμενοι ἀπὸ τῆς Ἠλείας ἂς ξαπλώσωσι τὴν ἐρήμωσιν ἀνὰ τὴν Πελοπόννησον, τὴν τροφοδότριαν τῆς ὅλης Ἑλλάδος. «Κατ’ ἐντολὴν τοῦ λαοῦ «Ἡ ἐπιτροπή». Κύριε Πρόεδρε, συνεπῶς φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλή, συμφώνως μὲ τὴν προηγουμένην ἀπόφασιν αὐτῆς, ὀφείλει νὰ ἀναβάλῃ τὴν γενικὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ νὰ φέρῃ ὡς πρῶτον ζήτημα τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἠλείας εἴμεθα ἠναγκασμένοι ν’ ἀπόσχωμεν τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς.

§9Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Εἰς τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀνέγνω ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου κ. Κρεστενίτης, κρίνω περιττὸν νὰ προσθέσω τι. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο τοιαύτην ἀφῆκε κραυγὴν ἀπελπισίας, καὶ εἶναι τοσοῦτον ἀπαισίως εὔγλωττον, ὥστε εἶμαι παραβέβαιος, ὅτι καὶ λίθοι ἂν ἦσαν οἱ κ. Ὑπουργοί, ἤθελον πάντως συγκινηθῆ. Ἀλλ’ ἀφοῦ, ὡς βλέπω, τοὺς κ. Ὑπουργοὺς δὲν συγκινεῖ ἡ συμφορὰ τῆς Ἠλείας, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, καθῆκον ἔχω νὰ ὑψώσω φωνὴν διαμαρτυρίας ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης κατὰ τῆς ἐνόχου ἀδιαφορίας τῆς Κυβερνήσεως, ἵνα ἀκουσθῇ παρ’ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἵσταται ὑψηλά, καὶ ὅστις γνωρίζει, ὅτι τὸ μόνον ἔρεισμά του εἶναι ἡ εὐτυχία καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ λαοῦ του. Ἐννοῶ ὅτι, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ μεριμνήσῃ περὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἂς μεριμνήσῃ περὶ τῆς Κυβερνήσεως ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεύς.

§10ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶχε ληφθῆ ἀπόφασις ὁριστικὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὅπως συνταχθῇ τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἐντὸς τεταγμένης προθεσμίας, ὑποβληθῇ δὲ ἀφεύκτως τὸ παρελθὸν Σάββατον καὶ συζητηθῇ ὡς πρῶτον ἀντικείμενον κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν. Ἡ ἐπιτροπὴ συνέταξε τὸ νομοσχέδιόν της καὶ τὸ ὑπέβαλε τὸ παρελθὸν Σάββατον. Νομίζω ὅτι τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, συμφώνως πρὸς τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην, ὤφειλε νὰ διατάξῃ τὴν ἄμεσον αὐτοῦ ἐκτύπωσιν καὶ διανομήν, καὶ νὰ ἐγγράψῃ αὐτὸ ὡς πρῶτον ἀντικείμενον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον προέβαλε τὸ Προεδρεῖον, ὅτι δηλαδὴ δὲν ὑπῆρξε καιρός, ἵνα τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ ἀπὸ τοῦ Σαββάτου μέχρι σήμερον τὸ νομοσχέδιον, δὲν μοὶ φαίνεται πολὺ βάσιμος, διότι ἐνθυμοῦμαι ὅτι, ὅτε ὑπεβλήθη ὑπ’ ἐμοῦ ἡ ἔκθεσις τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς περὶ τὴν 6½ ὥραν τῆς ἑσπέρας, εἰς τὰς 8½ τῆς αὐτῆς ἑσπέρας εἶχον διορθώσεις τῆς ὅλης ἐκθέσεως, ἥτις εἶχεν ἤδη τυπωθῆ ἐντὸς δύο μόλις ὡρῶν. Ἡ ἀπόφασις ἐκείνη τῆς Βουλῆς εἶχε λόγον τὰ μάλα σπουδαῖον. Δὲν ἤθελε νὰ παρατείνῃ ἐπὶ μακρὸν τὴν μετέωρον αὐτὴν κατάστασιν, ἥτις ἐδημιουργήθη διὰ τῆς κατ’ ἀρχὴν ἐπιψηφίσεως τῆς παρακρατήσεως. Ἤθελεν ὅσον ἔνεστι νὰ συντομεύσῃ τὸν χρόνον, διότι ἡ μετέωρος κατάστασις ἠδύνατο νὰ ἔχῃ συνεπείας πολὺ θλιβερὰς διὰ τὸ ἐμπόριον. Ἀλλὰ καὶ ἄλλον λόγον εἶχεν ἡ Βουλή, ἵνα ἐπιταχύνῃ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι, ἐὰν ψηφισθῇ ἡ παρακράτησις, θὰ ἔχωμεν ἔκπτωσιν τοῦ ἐσόδου, τοῦ ὑπολογιζομένου ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ 1½ ἑκατομμύριον τοὐλάχιστον, καὶ θὰ ἐπέλθῃ ἐντεῦθεν ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον θὰ φροντίσῃ ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀναπληρώσῃ ἄλλοθεν, ἵνα παρουσιάσῃ ἄρτιον τὸν προϋπολογισμὸν εἰς τὴν Βουλήν, διότι τὴν σήμερον μάλιστα, ὑφ’ ἃς διατελοῦμεν νῦν δυσχερεῖς οἰκονομικὰς περιστάσεις, ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ παρουσιάσῃ προϋπολογισμὸν ἄρτιον, καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ μὲ περίσσευμα πραγματικόν, διὰ νὰ ἐπαρκέσῃ οὕτω εἰς πάσας τὰς ἐνδεχομένας ἀνάγκας τοῦ Δημοσίου. Ἰδοὺ οἱ λόγοι, δι’ οὓς νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ὤφειλε σήμερον νὰ συζητήσῃ πρῶτον τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως τῆς σταφίδος, καὶ νὰ ἀναμείνῃ μέχρι τέλους τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ, ἵνα προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅστις πρέπει ἐξάπαντος νὰ ἐπιταχθῇ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§11Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Βουλὴ εἶχεν ἀποφασίσει, ὅπως τὴν Δευτέραν, τουτέστι σήμερον, γένηται ἔναρξις τῆς συζητήσεως περὶ παρακρατήσεως. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν ἦτο τετυπωμένον τὸ νομοσχέδιον, ἐνεγράφη ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἡ γενικὴ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐννοεῖται ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ προτιμᾷ νὰ ποιήσηται ἔναρξιν τῆς συζητήσεως τῆς παρακρατήσεως, καίτοι δὲν ἐδημοσιεύθη τὸ νομοσχέδιον, ἡμεῖς οὐδεμίαν φέρομεν ἀντίῤῥησιν. Ἐὰν τοὐναντίον θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ πρὸ ἑαυτῆς τὸ νομοσχέδιον τετυπωμένον, θέλομεν προβῆ εἰς τὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ὡς σήμερον ἔχει. Εὐθὺς ὅμως ὡς τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἢ καὶ πρὸ τῆς τυπώσεως, — σήμερον, — ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ προτάξῃ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ, ἡμεῖς συναινοῦμεν.

§12ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ παντὸς ὀφείλει νὰ ἐννοήσῃ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡμεῖς κατ’ ἀρχὴν δὲν ἔχομεν κἀμμίαν ἀντίῤῥησιν εἰς τὸ νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ· καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ἐγὼ τοὐλάχιστον ἦλθον ἕτοιμος πρὸς τοῦτο. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐκ λόγων πραγματικῶν πρέπει νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ μέχρι συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως· διότι δὲν δύνασθε νὰ ψηφίσητε τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων, ἐὰν δὲν συζητηθῇ προηγουμένως τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως. Ἄλλως τε περὶ τούτου ὑπάρχει καὶ ἀπόφασις ὡρισμένη τῆς Βουλῆς.

§13ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἐντροπὴ διὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ Προεδρείου!

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς βεβαιῶ...

§15ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ μὲ βεβαιώσητε (θόρυβος)· πρόκειται περὶ λαθροχειρίας, ἥτις διεξάγεται τῇ ἐνοχῇ τοῦ Προεδρείου (θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πληροφορῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ κ. Σπηλιάδης καὶ τὰ λοιπὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς διορθόνουν ταύτην τὴν στιγμὴν τὰ δοκίμια.

§17ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον κατετέθη ἀπὸ τοῦ Σαββάτου, καὶ ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς Κυριακῆς. Εἶναι δὲ παράδοξον, πῶς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον δὲν κατώρθωσε νὰ τὸ τυπώσῃ.

§18ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνωμολόγησεν, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἦτο, ὅπως ἡ ἐπιτροπὴ ὑποβάλῃ τὸ Σάββατον τὸ νομοσχέδιον της καὶ ἄρξηται ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ σήμερον. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐτελείωσε τὴν ὑποχρέωσιν αὐτῆς, ἀλλὰ σήμερον βλέπω ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένον τὸν προϋπολογισμὸν πρῶτον καὶ ὄχι τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἤδη καὶ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς δικαιολογοῦσι τὴν τοιαύτην ἐπιβράδυνσιν διὰ τῆς βεβαιώσεως, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπρόφθασε νὰ τυπωθῇ.

§19Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι.

§20ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὴν τοιαύτην τῆς ἐπιβραδύνσεως αἰτίαν ἡμεῖς εὑρίσκομεν πρόφασιν ἁπλῆν, καλύπτουσαν ἄλλην ἀληθεστέραν αἰτίαν. Ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἀναγράφεται μὲν ἡ ὑποχρέωσις τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον τὸ Σάββατον, δὲν ἀναγράφεται ὅμως ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ἵνα ἄρξηται ἡ συζήτησις τὴν Δευτέραν.

§21ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἐλήφθη τοιαύτη ἀπόφασις.

§22ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δύνασθε, ἂν θέλητε, νὰ κρυφθῆτε ὄπισθεν τοῦ τύπου καὶ νὰ λέγητε, ὅτι τὰ πρακτικὰ δὲν περιλαμβάνουσι τοιαύτην ῥητὴν καὶ ἐπισήμως ἀναγεγραμμένην ἀπόφασιν. Δὲν ἔχω ταῦτα ὑπ’ ὄψιν ἤδη, ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν ἀναγράφωσι ταύτην τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ, ὅμως γνωρίζομεν, ὅτι ὑπῆρξε τοιαύτη ἀπόφασις, καὶ δὲν δυνάμεθα ἀπέναντι τοιούτων δεδομένων νὰ δεχθῶμεν τὴν πρόφασιν, (διότι, ἐπαναλέγω, τὴν κρίνω ὡς πρόφασιν μόνον) ὅτι τάχα ἀκόμη δὲν ἐτυπώθη τὸ νομοσχέδιον καὶ ὅτι δὲν ἠδύνατο τὸ Προεδρεῖον νὰ προφθάσῃ τὴν τύπωσιν, ἐὰν ἤθελε τοῦτο.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζετε ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον; Ἂς ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§24ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ Βουλὴ ἔχει λάβει μίαν ἀπόφασιν, τὸ δὲ Προεδρεῖον, σεβόμενον τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ὤφειλε νὰ τὴν ἐκτελέσῃ, ἀλλὰ τὸ Προεδρεῖον ἀπέδειξεν, ὅτι δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν περιωπὴν, εἰς τὴν ὁποίαν τὸ ὕψωσεν ἡ Βουλή. (Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Βουδούρης).

§25ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι βέβαιον, ὅτι σύμπασα ἡ Βουλὴ εἶχε κατὰ νοῦν νὰ προβῇ σήμερον εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ διὰ τοῦτο ἐδέχθημεν τὴν πρότασιν τοῦ Βουλευτοῦ Ἀττικῆς, νὰ ὑποβληθῇ τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τὸ Σάββατον εἰς τὴν Βουλήν.

§26ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Δευτέρας.

§27ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦτο μόνον εἶναι βέβαιον ὅτι εἴχομεν πάντες κατὰ νοῦν, ἀλλ’ ἀπόφασις ὑπὸ τῆς Βουλῆς δὲν ἐλήφθη· καὶ ἵνα βεβαιωθῆτε τὴν ἀλήθειαν, παρακαλῶ νὰ προσαχθῶσι τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Προβάλλουσι τὰ ἐπίσημα πρακτικά, ὡς μὴ λέγοντα τὴν ἀλήθειαν, ἐνῷ, ὅτε ἀνεγνώσθησαν πρὸς ἐπικύρωσιν, οὐδεμίαν ἐπέφερον παρατήρησιν.

§28ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν ἐφαντάσθημεν ὅτι θὰ περιεῖχον τοιαύτας ἀνακριβείας.

§29ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀλλὰ πρὸς τί πάντα ταῦτα, ὅτε ἡ Βουλὴ εἶναι πρόθυμος νὰ προβῇ εἰς συζήτησιν; Τὸ Προεδρεῖον ἐδήλωσεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὅσον οὔπω διανέμεται· ὥστε, ἂν οἱ Κύριοι θέλωσιν, ἂς συζητήσωσι.

§30ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ πρότασις περὶ τῆς ὑποχρεώσεως τῆς ἐπιτροπῆς πρὸς κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως διετυπώθη παρ’ ἐμοῦ, ἀλλὰ διετυπώθη ἀκεραία καὶ οὐχὶ ὡς ἀναγράφεται ἐν τοῖς πρακτικοῖς, τῶν ὁποίων φέρετε σεῖς, κύριε Πρόεδρε, τὴν εὐθύνην. Ἡ πρότασίς μου εἶχε τὴν ἔννοιαν, ὅτι τὸ Σάββατον ἦτο τὸ ἔσχατον ὅριον, τὸ ὁποῖον ἐτίθετο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ Δευτέρα δὲ ἦτο ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου· πῶς ἀναγράφεται δὲ αὕτη εἰς τὰ πρακτικὰ, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Βουλευτὴς Μεγαρίδος ἐπικαλεῖται; «Νὰ ὑποχρεωθῇ ἡ ἐπιτροπεία αὕτη νὰ συντάξῃ ἴδιον νομοσχέδιον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν τριῶν ἄλλων καὶ ὑποβάλῃ αὐτὸ εἰς τὴν Βουλὴν μέχρι τοῦ προσεχοῦς Σαββάτου». Τίνα ἔννοιαν ἔχει τοῦτο; Ἡ ἔννοια τῆς προτάσεώς μου ἦτο νὰ ἐπιληφθῇ ἀμέσως ἡ Βουλὴ τῆς συζητήσεως. Παρατηρῶ δὲ, ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐπιτηρῶμεν τὴν σύνταξιν τῶν πρακτικῶν, διότι κυριαρχεῖ κατὰ τὴν σύνταξιν αὐτῶν οὐχὶ ἡ καλὴ πίστις· ἀλλὰ δυνάμεθα νὰ προσαγάγωμεν τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, ἔνθα θὰ φανῇ ἡ ἔννοια τῆς προτάσεώς μου. Ἡ ἡμερησία διάταξις ἄλλως συντάσσεται, ἐναντίον τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς κατὰ τεκμήριον, διότι κατ’ οὐσίαν συντάσσεται κατὰ τὰς εἰσηγήσεις τῆς Κυβερνήσεως, τὸ παραδοξότερον δὲ ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἶναι, ὅτι τὰ τῆς ἐργασίας τοῦ Κοινοβουλίου διεξάγονται κατὰ τὴν θέλησιν τοῦ τελευταίου τυπογράφου, τοῦ τελευταίου στοιχειοθέτου, ὅστις ἐνόμισεν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τυπώσῃ ἀμέσως τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως, καὶ τὸ ἐκράτησε 48 ὥρας, καὶ διὰ τοῦτο διετυπώθη ἡ σημερινὴ διάταξις ὡς διετυπώθη.

§31ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ὑποθέτω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν θ’ ἀποδεχθῇ τὰς ἀνακριβείας, τὰς ὁποίας ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος ἀνέφερεν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡμολόγησεν, ὅτι ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἀπεφάσισεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀνετέθη εἰς τὴν σχηματισθεῖσαν ἐπιτροπὴν, θὰ ὑπεβάλλετο κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον καὶ θ’ ἀνεγράφετο ὡς πρῶτον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς σήμερον· ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος δικολαβικῶς ἀνέλαβε τὴν ὑπεράσπισιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ ὅμως, πιστεύων ὅτι ἀξιοπιστότερος εἶναι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐφεσιβάλλω τὴν τοιαύτην δικολαβικὴν ὑπεράσπισιν εἰς τὴν εὐσυνειδησίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις εἶναι ἁρμοδιώτερος νὰ ὁμολογήσῃ, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ δικολαβικὴ αὕτη ὑπεράσπισις ἦναι ἀκριβής. Πρόκειται περὶ γεγονότος, τὸ ὁποῖον ἀντελήφθημεν πάντες, καὶ εἶναι περισσότερον ἢ τόλμη ἐνώπιον πάντων ἡμῶν, τῶν ἀντιληφθέντων τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, συνάδελφος νὰ τολμᾷ νὰ προβάλλῃ περὶ τοῦ γεγονότος τούτου διάψευσιν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου μόνον. Ἡ Βουλή, ἀφεθεῖσα ἐλευθέρα κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος, ἀπεφάσισεν ὁμοφώνως, ἵνα ὡς πρῶτον ἀντικείμενον συζητήσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀμέσως μετὰ τὴν ὑποβολήν του. Καὶ ἐπικαλεῖται ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος εἰς δικαιολογίαν του τὰ πρακτικὰ τὰ ἐπίσημα. Ἀλλὰ τίς δίδει, παρακαλῶ, προσοχὴν εἰς αὐτά; Ἀνέγνωσα τὰ σημερινὰ καὶ παρετήρησα, ὅτι— οὐχὶ ἐκ προθέσεως βεβαίως, ἀλλ’ ἐκ παραδρομῆς, — οὐδαμῶς παριστῶσι τὰ λαβόντα χώραν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν. Τὰ σημερινὰ πρακτικὰ ἐπὶ τῆς συνεδριάσεως τοῦ παρελθόντος Σαββάτου εἶναι συγκεκριμένως ἀνακριβῆ, διότι δὲν ἀναφέρουσιν ὅτι ἐγὼ, ὁ Βουλευτὴς Νάξου, ὑπέβαλον τέσσαρας ἐπερωτήσεις, καὶ ὅτι ὡμίλησα δὶς ἐπὶ τῶν ἀντικειμένων τῆς ἡμερησίας διατάξεως· ἀλλὰ οὐδεὶς δίδει προσοχὴν, διότι καὶ οἱ κρατοῦντες τὰ πρακτικὰ ὑπάλληλοι εἶναι ἄνθρωποι καὶ δύνανται νὰ παραλείψωσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀντελήφθησαν. Ἐκ τοιαύτης δὲ τυπικῆς παραλείψεως ἠθέλησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτὴς νὰ διαψεύσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀντελήφθημεν πάντες. Ὑποθέτω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἐλησμόνησε τὴν ἀπόφασίν της, δηλαδή, ὅτι σήμερον πρῶτον ἀντικείμενον ἔσται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως.

§32ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Νάξου ὡμίλησε περὶ εὐσυνειδησίας καὶ περὶ δικολαβίας, ὁ κ. Βάλληνδας! Ἐγὼ δὲν θὰ εἴπω πολλά· θὰ ἐπικαλεσθῶ μόνον δύο πρακτικά, τὰ ἐπίσημα καὶ τὰ ἐστενογραφημένα. Εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι, καίτοι ἐν τῇ προθέσει τῆς Βουλῆς ἦτο νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ σύνταξις καὶ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, εἰς τρόπον ὥστε, τοῦ σχεδίου ὑποβαλλομένου τὸ Σάββατον, νὰ προχωρήσωμεν ἄνευ ἀναβολῆς εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν, οὐχ ἧττον τοιαύτη ἀπόφασις εἰδικὴ περὶ τῆς ἡμέρας τῆς συζητήσεως δὲν ἐλήφθη· δὲν ἠθέλησα νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τοῦτο λέγουσι καὶ ὅτι κατ’ ἀκολουθίαν οὐδεμία ἀμφισβήτησις ἐπὶ τούτου δύναται νὰ χωρήσῃ, διότι μία μόνον ὑπάρχει στιγμή, καθ’ ἣν δύναται νὰ ὑποβληθῇ τοιαύτη ἀντίῤῥησις, ἡ πρὸ τῆς κυρώσεως τῶν πρακτικῶν· εὐθὺς δὲ ὡς ταῦτα ἐκυρώθησαν, οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ τὸ ἐν αὐτοῖς βεβαιούμενον· ἀλλὰ δὲν ἠθέλησα νὰ στηριχθῶ εἰς τοῦτο, ἠθέλησα νὰ ἀνατρέξω εἰς τὰ πρακτικὰ τὰ ἐστενογραφημένα, καὶ ἐκ τούτων μοὶ ἐδόθη ἓν μόνον τμῆμα, ἀλλ’ εὐτυχῶς τοῦτο μοὶ ἀρκεῖ. Ἰδοὺ τί γράφεται ἐνταῦθα (ἀναγινώσκει): «ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐτελείωσε· θὰ γείνῃ μία ἐπιτροπὴ ἐκ Βουλευτῶν ὅλων τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, εἷς ἐξ ἑκάστης ἐπαρχίας, ἡ ὁποία ἐπιτροπὴ θὰ συντάξῃ ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ προσεχὲς Σάββατον». Οὐδὲν ἕτερον. Κατόπιν ἀμέσως τὰ πρακτικὰ ἀναγράφουσι: «Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ κτλ.» Ταῦτα μόνα ἀναφέρουσι τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Ἂς κρίνωσι νῦν πάντες ποῖος εἶπε τὴν ἀλήθειαν.

§33ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Εἶχον δίκαιον, ὅταν ἔλεγον, ὅτι εἶναι περιττὰ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, ἀφοῦ ἔχομεν τὰ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ Προεδρείου γεγραμμένα ἐπίσημα. Ἀλλ’ ἦτο περιττὸν νὰ ἐπικαλεσθῇ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος καὶ τὰ ἐπίσημα πρακτικά. Ἡ ἀντίληψις πάντων ἡμῶν ἡ γενικὴ... (Θόρυβος). Ὡς εἶπον, ἡ ἀντίληψις ἡ γενικὴ εἶναι ὅτι τοῦτο ἐγένετο. Ἐπεκαλέσθην δὲ τὴν ἀντίληψιν ὑμῶν, ὄχι τὴν εὐσυνειδησίαν. Δὲν ἔκαμα τοιαύτην ἀνοησίαν, νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν εὐσυνειδησίαν τῶν Κυρίων, ὅσοι ἐθορύβησαν, δεικνύοντες ὅτι, ἂν ἐπεκαλούμην ταύτην, θὰ ἡττώμην. Διὰ ποῖον λόγον ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον τὸ Σάββατον; ὅπως τυπωθῇ τὸ Σάββατον ἢ χθὲς, ἄρξηται δὲ σήμερον ἀμέσως ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ; διότι ὡς ἔδαφος δὲν ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, οὐδὲ τὰ ἄλλα, τὰ παρακολουθήσαντα τὸ τοῦ ἐξ Αἰγιαλείας συναδέλφου, καθότι ἐκεῖνα περιεῖχον διατάξεις ἀνεπιδέκτους ψηφίσεως. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα καλῶς, ὅτι πάντες ἔλεγον τὴν Δευτέραν ν’ ἀρχίσῃ ἡ ἐπ’ αὐτῶν συζήτησις. Σᾶς ἐρωτῶ, μήπως εἶχεν ἀναγραφῇ ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς τῆς Βουλῆς βεβαίωσις εἰδικὴ διὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς τοῦ νὰ ὑποβάλῃ ἡ ἐπιτροπὴ τὸ Σάββατον τὸ νομοσχέδιον; Ὄχι βέβαια. Διὰ τούτων ἐννοῶ νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι διὰ τῆς προφάσεώς σας δεικνύετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον καὶ ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ ἐξακολουθῇ ἡ θλιβερὰ αὕτη κατάστασις. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ ἄρξηται ἡ συζήτησις τὴν Δευτέραν, οἱ δὲ λέγοντες τὰ ἐναντία εἶναι ὡς νὰ λέγωσιν, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶχε κάμει ἀπόφασιν παράλογον, ὁρίσασα νὰ ὑποβάλῃ ἡ ἐπιτροπὴ τὸ νομοσχέδιον τὸ Σάββατον, διὰ νὰ συζητηθῇ μετὰ τὸν προϋπολογισμόν.

§34Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Συζητήσατε ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§35ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε, δὲν εἶναι σοβαρόν. Ἐπὶ τίνος νομοσχεδίου θέλετε νὰ συζητήσωμεν; Ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς δὲν ἐξετελέσθη. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐτυπώθη, δὲν διενεμήθη ἡμῖν, δὲν τὸ γνωρίζομεν. Τί θέλετε λοιπὸν νὰ συζητήσωμεν; Περὶ ἀγνώστων; Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ μὴ ἐλέγετε τοῦτο.

§36ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ πρὶν λυθῇ τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως. Κατ’ ἐντολὴν τῶν ἐκλογέων μου, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν εἰσέλθωμεν προηγουμένως εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐγὼ τοὐλάχιστον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀποχωρήσω, διότι ἡ Βουλὴ θέλει δείξει ἀστοργίαν, ἐγκαταλείπουσα τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας εἰς τὴν τύχην των.

§37ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Καὶ ἐγὼ συμμερίζομαι τὰς ἰδέας τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον;

§39ΡΑΛΛΗΣ. Ἡμεῖς βεβαίως δὲν θὰ ζητήσωμεν τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλ’ ἐμμένομεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τὴν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, τὴν ὁποίαν δὲν ἠρνήθη οὐδὲ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐξηνέχθη ἐν πλήρει συνεδριάσει. Ἀληθῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος, ἀναγράφει τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, περὶ καταρτισμοῦ ἐπιτροπῆς καὶ ὑποβολῆς τῆς ἐκθέσεως, διότι ἦτο τὸ τελευταῖον στάδιον τῆς συζητήσεως τῆς λαβούσης χώραν μεταξὺ τοῦ κ. Παναγιωτοπούλου καὶ ἐμοῦ. Ἐγὼ εἶχον προτείνει, ὅπως ὅλοι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν λάβωσι μέρος εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ὁ κ. Παναγιωτόπουλος ἠμφισβήτει τὸ λυσιτελὲς τοιούτου καταρτισμοῦ, καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἐπῆλθεν ἡ ἀπόφασίς σας. Τοῦτο εἶναι ἀναμφισβήτητον, καὶ ὁ θέλων νὰ τὸ διαψεύσῃ διαψεύδει ἑαυτόν. Εἴτε κατηρτίσθησαν ἀτελῶς τὰ πρακτικὰ τὰ ἐπίσημα, εἴτε κατηρτίσθησαν ἀτελῶς τὰ πρακτικὰ τὰ ἐστενογραφημένα, ἡ ἀπόφασις εἶναι μία, καὶ ὁ σκοπὸς αὐτῆς ἦτο, πῶς νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἐπὶ πολὺ ἐκκρεμότητα τοῦ ζητήματος, διότι, καθὼς παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς κ. Σάκκης, ἐὰν ἐβράδυνεν ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου, ἡ κερδοσκοπία ἤθελεν εὕρει ἔδαφος. Ἡμεῖς δὲν ἐννοοῦμεν νὰ ζητήσωμεν τὴν ἀναβολὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ δὲν ἔχει ἢ νὰ ζητήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἵνα προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§40ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεμία ἀμφιβολία ὑπάρχει, ὅτι πάντες διατελοῦμεν ὑπὸ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι σήμερον θὰ συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως. Ἐὰν δὲν εἴχομεν οὔτε ἐπίσημα πρακτικὰ, οὔτε ἐστενογραφημένα, ἤρκει ἡ διαβεβαίωσις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι πρῶτον νομοσχέδιον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἔπρεπε νὰ ἦναι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ ὅτι παρεκώλυσε τὴν συζήτησιν ἡ μὴ ἐκτύπωσις τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὅσον τάχιον, διότι, ὡς εἶχον προηγουμένως εἰπεῖ, ἡ ψήφισις τῆς ἀρχῆς τῆς παρακρατήσεως ἔσχε σπουδαίαν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τοῦ ἐμπορίου, καὶ ἐνῷ ἀναγινώσκομεν εἰς τὰ ἐμπορικὰ δελτία ἐφημερίδων, ὅτι ἔπαυσεν ἡ κατανάλωσις τῆς σταφίδος ἐν Ῥωσσίᾳ, διότι ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει πλέον σταφὶς, ἀφ’ ἑτέρου ἀναγινώσκομεν ὅτι οἱ κάτοχοι σταφίδος ἐν Ἑλλάδι δὲν πωλοῦσι, διότι ἀναμένουσιν ὕψωσιν τῶν τιμῶν, ἕνεκα τῆς παρακρατήσεως. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ πρότασις νὰ συζητήσωμεν τὸ νομοσχέδιον μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ οὐδένα ἄλλο σκοπὸν ἔχει ἢ νὰ ἴδωμεν, καταψηφιζομένης τῆς παρακρατήσεως, νὰ μὴ ὑπάρχῃ καιρὸς νὰ ψηφίσωμεν οὐδὲν ἕτερον μέτρον ὑπὲρ τῶν πασχουσῶν ἐπαρχιῶν. Καὶ ἡ παρακράτησις δὲ, ὡς πολὺ ὀρθῶς παρετήρησε καὶ ἕτερος ἀξιότιμος συνάδελφός μου, ἔχει σχέσιν μὲ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀφοῦ θὰ ἀφαιρέσῃ ἐξ αὐτοῦ δύο ἢ ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον, ἀφαιρουμένων δ’ αὐτῶν, καλὸν θὰ ἦτο, ὅπως οἱ κύριοι Βουλευταὶ ὦσιν εἰς καιρὸν νὰ εὕρωσιν ἕτερον πόρον πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ ἐσόδου τούτου, καὶ ἰδίως νὰ γνωρίζωσι διὰ τίνων φόρων νέων θ’ ἀντικατασταθῇ.

§41Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναμφισβήτητος τῷ ὄντι τυγχάνει ἡ ὀλιγωρία τῆς ὑπηρεσίας περὶ τὴν ἐκτύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου· διότι, ἂν τὸ νομοσχέδιον ἦτο τυπωμένον, οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι τὸ Προεδρεῖον ἤθελε κανονίσει τὴν ἡμερησίαν διάταξιν συμφώνως μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἤδη ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λέγει, ὅτι συναινεῖ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἀναβαλλομένου τοῦ προϋπολογισμοῦ· ἀλλὰ ποῖον νομοσχέδιον νὰ συζητηθῇ, ἀφοῦ δὲν ἔχομεν ἐνώπιόν μας τοῦτο; Οὕτω δ’ ἐχόντων τῶν πραγμάτων, τί μέλλει γενέσθαι; Πρέπει νὰ συντάξωμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν συμφώνως μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, καὶ σήμερον μὲν νὰ προβῶμεν εἰς ἑτέραν ἐργασίαν, εἰς ἐπερωτήσεις, ἂν ὑπάρχωσι, νὰ κανονίσωμεν δὲ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, ὅπως αὔριον πρῶτον νομοσχέδιον ἐν αὐτῇ ἔχωμεν τὸ περὶ παρακρατήσεως τῆς σταφίδος.

§42Λ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ σπουδαιότερος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, εἶναι ἡ ἀπόλυτος ἀνάγκη τοῦ νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον ὑπὲρ τῆς σταφίδος. Τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως δὲν εἶναι βέβαιον ἂν θὰ γείνῃ δεκτὸν ὑπὸ τῆς Βουλῆς, μετὰ τὴν ἐνδεχομένην δὲ ἀπόῤῥιψιν τούτου δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ σταυρώσῃ τὰς χεῖρας, ἀλλὰ πρέπει νὰ προβῇ εἰς ψήφισιν φαρμάκου τινὸς ὑπὲρ τῆς σταφίδος. Φάρμακα δὲ τοιαῦτα προὐτάθησαν πολλὰ, καὶ ἐγὼ αὐτὸς ὑπέβαλον πρὸ ἔτους τοιοῦτον. Ἐὰν ὅμως ψηφισθῇ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα τὸ σταφιδικὸν μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον ἐλπὶς νὰ συζητηθῇ οὐδὲν μέτρον. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, κατὰ τὴν ἀτομικήν μου γνώμην, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀντιταχθῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, πρὶν ἢ ληφθῇ μέτρον τι ὑπὲρ τῆς σταφίδος.

§43ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κατόπιν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἕπεται ὅτι πρέπει νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπόψε, διότι δὲν ἔχομεν ἐνώπιον ἡμῶν τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως τῆς σταφίδος. Θὰ προβῶμεν δὲ εἰς τὰ ἄλλα ἔργα τῆς Βουλῆς, καὶ αὔριον θὰ ἔχωμεν πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸ σταφιδικὸν νομοσχέδιον.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίνα πρότασιν φέρετε;

§45Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πρότασις, κύριε Πρόεδρε, εἶναι, ὅπως προβῶμεν εὐθὺς εἰς τὴν συζήτησιν τῶν τῆς παρακρατήσεως· ἐὰν ἐπιθυμῶσι τοῦτο οἱ κύριοι Βουλευταί, δυνάμεθα νὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ ἔργου· ἐὰν δὲν ἐπιθυμῶσι νὰ ἐπιληφθῶμεν αὐτοῦ εὐθύς, προβαίνομεν σήμερον εἰς τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ αὔριον πρῶτον ἀντικείμενον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει θὰ ἦναι ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως, διότι πρέπει νὰ θεωρηθῇ, ὅτι σήμερον παρελείφθη ἡ ἀναγραφὴ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τοῦ πρώτου ἀντικειμένου αὐτῆς, ἤτοι τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως, ἐπειδὴ δὲν εἶχον διανεμηθῆ τ’ ἀντίτυπα τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ὡς ἐκ τούτου τὸ δεύτερον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ὅπερ εἶναι ὁ προϋπολογισμός, προήχθη εἰς τὴν πρώτην σειράν, ἀλλ’ αὔριον θὰ ἐγγραφῇ πάντως ὡς πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως.

§46ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Καὶ ἂν σήμερον ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ λάβῃ τις τὸν λόγον καὶ δὲν περατώσῃ τὴν ἀγόρευσίν του, ἀλλὰ πρόκειται νὰ συνεχίσῃ αὐτὴν ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας, ὡς συνέβη ἄλλοτε, τότε τί θὰ γείνῃ;

§47ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Θὰ διακόψῃ τὴν ἀγόρευσίν του αὔριον.

§48ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἂν θέλῃ νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ πρὶν συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ὅτι αὔριον ὡς πρῶτον ἀντικείμενον θὰ ἦναι ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως.

§50ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω, ὅτι πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, πρὶν ἢ λάβῃ κἀνεὶς τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ, πρέπει νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως. Ζητῶ δὲ νὰ ἐρωτηθῇ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§51ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι ἀνάγκη προτάσεως καὶ ψηφοφορίας δὲν ὑπάρχει, διότι δὲν ὑπάρχει ἀντικείμενον. Ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν, ὅτι θεωρεῖ πρῶτον ἀντικείμενον τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τῆς παρακρατήσεως· ἂν σήμερον δὲν συζητῆται αὐτὸ, τοῦτο προέρχεται ἀπὸ ἓν ἔκτακτον περιστατικὸν, ὅτι δὲν εἶναι ἕτοιμον τὸ νομοσχέδιον. Ἐγὼ ἀποδέχομαι τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι θ’ ἀναγραφῇ τὸ νομοσχέδιον πρῶτον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς αὔριον, καὶ θεωρῶ περιττὴν καὶ τὴν ψηφοφορίαν καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς.

§52ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ζήτημα, κύριε Πρόεδρε· δὲν ἔχομεν λόγον νὰ συζητῶμεν, ἀφοῦ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ῥητῶς ἐδήλωσεν, ὅτι πρῶτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ συζητηθῇ, εἶναι τὸ περὶ παρακρατήσεως τῆς σταφίδος. Πρέπει νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι ὑπάρχουσιν ἄλλοι λόγοι, διὰ νὰ ἐπιμένωμεν συζητοῦντες περὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§53ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§54ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς παρακρατήσεως, — δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο σήμερον, δὲν δυνάμεθα δὲ παρὰ νὰ συζητήσωμεν αὐτὸ ὡς πρῶτον εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς αὔριον,—ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἑνὸς ἄλλου ζητήματος, πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος, ἂν τὸν προϋπολογισμὸν θὰ τὸν συζητήσωμεν ὡς Κοινοβούλιον σοβαρῶς, ἢ ἂν πρόκηται νὰ τὸν συζητήσωμεν διασκεδάζοντες (Θόρυβος ἐν τῇ δεξιᾷ). Σᾶς παρακαλῶ, Κύριοι. Τὸν προϋπολογισμὸν ὀφείλομεν νὰ συζητήσωμεν ὡς τὸ κυριώτερον θέμα τῆς ἐργασίας ἡμῶν. Δὲν ἐπιτρέπεται δὲ νὰ λέγωμεν, ὅτι θὰ ἀρξώμεθα τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ μὲ τὴν ἀπόφασιν, ὅπως ἀναβάλωμεν αὐτὴν ἀμέσως καὶ τὴν ἐπαναλάβωμεν ὅταν θὰ λήξῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος. Τοῦτο δὲν ἤθελεν εἶσθαι σοβαρόν. Ἂν ἐπρόκειτο ἀπόψε νὰ συζητήσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ νὰ ἔλθωμεν εἰς πέρας, ἤθελον ἐννοήσει τὴν ἐπιμονὴν, ὅπως προβῶμεν ἀμέσως ἀπόψε εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ. Ἀλλὰ τὴν ἐπιμονὴν νὰ ἀρξώμεθα ἀμέσως τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ μὲ τὴν προηγουμένην ἀπόφασιν, ὅπως τὴν ἀναβάλωμεν αὔριον, τοῦτο δὲν εἶναι σοβαρόν· δὲν εἶναι σοβαρὸν καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν οὐσιαστικῶν συμφερόντων τῆς χώρας, ἀλλὰ δὲν εἶναι σοβαρὸν καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν ἐργασιῶν ἑνὸς Κοινοβουλίου, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ διατηρῇ τὴν σοβαρότητα τῶν ἐργασιῶν του. Ἔχετε τὴν πλειονοψηφίαν, καὶ δύνασθε νὰ μεταβάλητε καὶ τὰ μᾶλλον ἀναμφισβήτητα πράγματα (διακοπαὶ δεξιόθεν). Ἐπιμένω εἰς τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, χάριν τῆς σοβαρότητος τῆς συζητήσεως αὐτοῦ. Νομίζω δὲ, ὅτι δὲν εἶναι σοβαρὸν νὰ ἀρξώμεθα σήμερον ἁπλῶς καὶ μόνον, ὅπως δείξωμεν ὅτι ἐπειγόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁ προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ συζητηθῇ ὡς θέμα σοβαρόν, πρέπει νὰ συζητηθῇ ἐν πάσῃ τῇ εὐρύτητι, καὶ νὰ ἀπολήξωμεν εἰς θετικὰ συμπεράσματα, διότι ἀναμφιβόλως ἐκ τῆς κακῆς πολιτικῆς, ἐφ’ ἧς ἐστηρίχθησαν οἱ προϋπολογισμοὶ, προέρχεται ἡ σημερινὴ τῆς χώρας κατάστασις.

§55ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐξέλιπε πᾶσα διχογνωμία, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ ἡμερησία διάταξις ἔχει καταρτισθῆ κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, δηλαδὴ ὡς πρῶτον ἀντικείμενον περιλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον τῆς παρακρατήσεως καὶ ὡς δεύτερον ἀντικείμενον τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἴμεθα ἐντελῶς σύμφωνοι, παρακαλῶ δὲ, κατὰ τὴν βεβαίωσιν ταύτην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ προβῶμεν εἰς τὰ ἔργα μας, χωρὶς νὰ ἔχωμεν νὰ ἀνησυχῶμεν περὶ τοῦ τί αὔριον θὰ γείνῃ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε, ὅτι οὐδεὶς λόγος ὑπῆρξεν, ἵνα ἐμποδισθῇ ἡ τύπωσις τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κ. Χοϊδᾶς κατέθεσε τὸ Σάββατον ἑσπέρας τὸ νομοσχέδιον, ἐπειδὴ δ’ ἐπρόκειτο ν’ ἀναχωρήσῃ τὴν Κυριακὴν, ἤτοι χθὲς, καὶ ἐφοβεῖτο μήπως ὑπάρχωσιν ἀτέλειαί τινες ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, συνέστησεν εἰς τὸ Προεδρεῖον νὰ καταβληθῇ προσοχὴ περὶ τὴν τύπωσιν, καὶ νὰ προσκληθῶσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως ἐπιθεωρήσωσι τὰ δοκίμια καὶ διορθώσωσι τὰ ὑπάρχοντα λάθη. Ἐμεσολάβησεν ἡ Κυριακὴ, ἐδόθη πρὸς τύπωσιν τὸ νομοσχέδιον σήμερον τὴν πρωΐαν εἰς τὸ τυπογραφεῖον, καὶ ἐκλήθη ὁ κ. Σπηλιάδης διὰ νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ. Ἰδοὺ τὰ δοκίμια, διωρθωμένα παρὰ τοῦ κ. Σπηλιάδου. Σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι δὲν ὑπῆρξε κἀμμία πρόθεσις νὰ μὴ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§57ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐγὼ δέχομαι τὴν ὁμολογίαν τοῦ κ. Προέδρου, ἀλλὰ ἠδύνατο ν’ ἀναγραφῇ τὸ νομοσχέδιον, καὶ νὰ ῥηθῇ εἶτα τὸ γεγονὸς αὐτό.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠδύνατο ν’ ἀναγραφῇ, κύριε Βουλευτὰ, χωρὶς προηγουμένως νὰ διανεμηθῇ.

§59ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἡ ἡμερησία διάταξις εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς, καὶ καταρτίζεται μὲν κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ ἡγουμένου τῆς πλειονοψηφίας ἐν τῇ Βουλῇ, ἀλλ’ ὑπονοουμένου ὅτι ἡ κατάρτισις αὕτη γίνεται κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς καὶ ὅταν δὲν ἦναι ἐναντία πρὸς τοῦτο ἀπόφασις. Ἀλλ’ ὅταν ἔχωμεν δεδομένον, ὅτι ἡ ἀπόφασις εἶναι τοιαύτη, ἡ ἀναγραφὴ τοῦ νομοσχεδίου ὡς πρώτου ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἔδει νὰ γείνῃ, τὸ δὲ κώλυμα τοῦτο ὁ κ. Πρόεδρος ἔπρεπε ν’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἅμα ὡς αὕτη ἐπελαμβάνετο τῶν κατὰ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ ἅμα τῇ ἐνάρξει τῆς συζητήσεως νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀνεγράφη μὲν τὸ νομοσχέδιον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἀλλ’ ἐπειδὴ παρενέπεσαν αὐτὰ τὰ ἐμπόδια καὶ ἕνεκα αὐτῶν δὲν διενεμήθη τὸ νομοσχέδιον, ἡ συζήτησις καταντᾷ ἀδύνατος, καὶ ἡ Βουλὴ δέον νὰ ἀναβάλῃ κατ’ ἀνάγκην, ἀφοῦ εἰς συζήτησιν εἶναι ἀδύνατον ἐν ἀγνοίᾳ νὰ προβῇ αὕτη.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, — καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ πιστεύσητε, — ὅτι δὲν ὑπῆρχε κἀμμία πρόθεσις.

§61ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τυπογραφικῶν διορθώσεων;

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Εἶναι τὰ δοκίμια ἐδῶ, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν πρὸς διόρθωσιν, διότι ὁ κ. Χοϊδᾶς μοὶ εἶπεν, ὅτι ἐν τάχει συνέταξε τὸ νομοσχέδιον καὶ πιθανὸν νὰ ὑπάρχωσι λάθη· διὰ τοῦτο παρεκάλεσα ἓν τῶν μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς νὰ προβῇ εἰς τὴν διόρθωσιν τῶν δοκιμίων.

§63ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι δὲν ὑπῆρξε κἀμμία πρόθεσις· ἐπειδὴ δὲ πρὸ μικροῦ ὁ κ. Χοϊδᾶς καὶ ὁ κ. Σπηλιάδης διώρθωσαν τὰ δοκίμια, νομίζω ὅτι δύναται νὰ διακόψῃ ἡ Βουλὴ τὴν συνεδρίασιν καὶ μετὰ μίαν ὥραν νὰ ἐπανέλθωμεν. (Διαμαρτυρίαι ἑκατέρωθεν).

§64ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐνθυμηθῇ νὰ συμπληρώσῃ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζήτησα διὰ τριῶν ἐπερωτήσεών μου καὶ αἱ ὁποῖαι ἀναγράφονται εἰς τὰ πρακτικά. Συνήθως ἔχει τὴν καλωσύνην καὶ προσάγει τὰς πληροφορίας ταχέως, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω πῶς τελευταῖον ἐλησμόνησε τὰς αἰτηθείσας.

§65ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ὑποβάλλω τὰς πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι ἐζητήθησαν.

§66ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Καταθέτω, ὡς Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως δύο ἄρθρων τοῦ Προξενικοῦ νόμου, ὡς Ὑπουργὸς δὲ τῆς Δικαιοσύνης, νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀνατροπῆς, τὸ ὁποῖον καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον εἶχον ὑποβάλει, καὶ νομοσχέδιον περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ ἐξώσεως τῶν δυστροπούντων μισθωτῶν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 99–101).

§68ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν ἀνέγνωσε τὴν ἔκθεσιν τῆς Πρεσβείας, περὶ ἧς ἔκαμον λόγον κατά τινα τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων, καὶ ἂν νομίζῃ ὅτι δὲν κωλύει τι αὐτὸν, νὰ τὴν ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἔχω ἀνάγκην αὐτῆς, ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὄχι διὰ νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ὑπηνίχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι δῆθεν θέλω νὰ προτείνω τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων ἢ καὶ τὴν πληρωμὴν αὐτοῦ εἰς χρυσὸν, ἀλλὰ διότι θέλει μοὶ χρειασθῆ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον αὐτὸς ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν, περὶ μεταβολῆς ἀμίσθων προξενικῶν ἀρχῶν εἰς ἐμμίσθους.

§69ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Δυστυχῶς ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος ἦτο ἀσθενής. Αὔριον ἢ μεθαύριον ἐλπίζω νὰ τὴν φέρω.

§70ΔΡΟΣΙΝΟΣ. Ἐπειδὴ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν εἶναι σήμερον ἀναγεγραμμένον τὸ νομοσχέδιον περὶ κατασκευῆς λιθοκτίστου δεξαμενῆς, καὶ πρόκειται περὶ ἑνὸς ἔργου ἀρκετὰ σπουδαίου, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς μελέτην τὰς διαφόρους γνώμας, αἱ ὁποῖαι συνεζητήθησαν περὶ τῶν ἔργων τῆς δεξαμενῆς, διότι νομίζω, ὅτι ἄλλαι μὲν ἐπιτροπαὶ ἀπεφάνθησαν ὑπὲρ τῆς κατασκευῆς τῆς δεξαμενῆς ἐν Πειραιεῖ, ἄλλαι δὲ ὑπὲρ τῆς κατασκευῆς ἐν Σαλαμῖνι. Γνωρίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὶς συνετάχθησαν διαγράμματα καὶ προϋπολογισμοὶ διὰ τὴν δεξαμενὴν τὴν κτιστὴν, ἂν ἐνθυμοῦμαι δὲ καλῶς, τὰ πρῶτα διαγράμματα καὶ προϋπολογισμὸν συνέταξε κατὰ τὸ 1878 ὁ Cousin, τὸν ὁποῖον αὐτὸς ὁ ἴδιος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τότε ἐκάλεσε. Τὰ διαγράμματα δὲ ταῦτα, γνωρίζω καλῶς, ὅτι ἀντεγράφησαν παρὰ τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς κατὰ τὸ ἔτος 1883. Ἤδη πληροφοροῦμαι, ὅτι καὶ πάλιν ἐκ δευτέρου ἀντεγράφησαν τὰ αὐτὰ διαγράμματα παρὰ τοῦ μηχανικοῦ Κελλενὲκ, καὶ διὰ τὰ ὁποῖα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐπλήρωσε, νομίζω, πρό τινων ἡμερῶν ἀρκετὰς χιλιάδας δραχμῶν. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, προκειμένου περὶ ἐθνικοῦ ἔργου σπουδαιοτάτου, νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅπως πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου ὑποβάλῃ τὰς γνώμας τῶν διαφόρων ἐπιτροπῶν. Νομίζω δὲ, ὅτι καὶ ἐσχάτως συνέστη ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἔφερε γνώμην ἐπὶ τῶν διαγραμμάτων τοῦ Cousin,—διότι ὅλα τὰ ἄλλα διαγράμματα εἶναι ἀντίγραφα.—Καὶ ταῦτα πάντα διὰ νὰ μὴ ὑποστῶμεν δαπάνας ἀσκόπους καὶ ὑποπέσωμεν εἰς τὰ αὐτὰ ἄτοπα, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπεπέσαμεν διὰ τοὺς σιδηροδρόμους μας καὶ λοιπὰ δημόσια ἔργα. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἅπαντα τὰ σχετικά.

§71ΡΑΛΛΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν κατέθεσε τὸν φάκελλον τὸν σχετικὸν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται κατατεθειμένος παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν, παρακαλεῖται δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ τὰς διαφόρους ἐκθέσεις, τὰς συνταχθείσας ἀπὸ τὰς ἑκάστοτε διορισθείσας ἐπιτροπὰς, διότι ἐντεῦθεν θὰ δυνηθῇ ἡ Βουλὴ νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ ἐπικαίρου τῆς κατασκευῆς τῆς δεξαμενῆς εἰς τὸν Ναύσταθμον ἢ εἰς ἄλλο μέρος.

§72ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ μίαν ἄλλην πληροφορίαν ἐζητήσαμεν προχθὲς παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν. Τί γίνεται τὸ ζήτημα τῆς δεξαμενῆς, τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ κατασκευάσῃ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Πειραιῶς; Τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Πειραιῶς βεβαίως δὲν εἶναι τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ συνδέεται ἀμέσως μετὰ τοῦ Δημοσίου. Ἐψηφίσαμεν δὲ νόμον σχετιζόμενον μὲ τὴν κατασκευὴν δεξαμενῆς παρὰ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς ἐν Πειραιεῖ.

§73Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Δὲν ἔχει σχέσιν.

§74ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρόκειται νὰ κατασκευασθῶσι δύο δεξαμεναί; Θὰ ἐπιδιώξῃ τὴν κατασκευὴν τοιαύτης τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Πειραιῶς;

§75ΡΟΥΚΗΣ. Εἶναι ἰδιωτικὴ ἡ τοῦ Πειραιῶς.

§76ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἰδιωτική· εἶναι λιμενική. Πρόκειται νὰ κατασκευάσῃ ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ Πειραιῶς δεξαμενὴν ἢ ὄχι; Ἂν μὲν πρόκηται νὰ κατασκευάσῃ ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ δεξαμενὴν, βεβαίως ἀποβαίνει περιττὴ ἡ κατασκευὴ καὶ ἑτέρας παρὰ τοῦ Δημοσίου, πρὸ πάντων εἰς τὰς σημερινὰς παραστάσεις· ἂν ὅμως δὲν πρόκηται νὰ κατασκευάσῃ τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Πειραιῶς δεξαμενὴν, πρέπει νὰ μάθωμεν διατί. Δὲν ἔχει τὰ μέσα; δὲν ἐχορηγήθη ὁ χῶρος, ὁ ὁποῖος ἐπρόκειτο νὰ χορηγηθῇ εἰς αὐτὸ δυνάμει νόμου; Καὶ διατὶ δὲν ἐχορηγήθη ὁ χῶρος οὗτος;

§77Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἔχει τὰ χρήματα.

§78ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Λοιπὸν πρέπει νὰ νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλή, διότι νομίζω ὅτι τὰ ζητήματα ταῦτα εἶναι σχετικὰ, μολονότι ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι τὸ Δημόσιον.

§79Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν οὐδεμίαν γνῶσιν ἀπολύτως ἔχει περὶ δεξαμενῆς ἐν Πειραιεῖ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν πρὸ 15 ἐτῶν ἐργάζεται περὶ κατασκευῆς δεξαμενῆς πολεμικῆς ἐν τῷ Ναυστάθμῳ. Τοιαύτας μελέτας θὰ φέρω εἰς τὴν Βουλήν. Πρὸς τὰ περὶ δεξαμενῆς ἐν Πειραιεῖ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει. Ταῦτα δύνασθε νὰ τὰ ζητήσητε ἀπὸ τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπὴν, ἢ τοὐλάχιστον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουσιν αἱ μελέται αἱ ἐπιστημονικαὶ, αἱ ἀφορῶσαι τὴν στρατιωτικὴν δεξαμενὴν ἐν ναυστάθμῳ, μὲ τὴν δεξαμενὴν ἐν Πειραιεῖ τὴν ἐμπορικήν. Ἀπολύτως οὐδεμία σχέσις ὑπάρχει. Ἡ δὲ δεξαμενὴ ἐν Πειραιεῖ οὐδόλως δύναται ἐν καιρῷ δράσεως νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὸ πολεμικὸν ναυτικόν.

§80ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν φαίνεται ὅτι δὲν γνωρίζει τὸ ἱστορικὸν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε, διότι, ἂν ἐγνώριζεν αὐτὸ, δὲν θὰ ἐβεβαίου τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν ἔχει κἀμμίαν σχέσιν ἡ δεξαμενή, περὶ τῆς ὁποίας ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον, μὲ τὴν δεξαμενὴν τοῦ Πειραιῶς. Ἄν ἐγνώριζε λ. χ. ὅτι ἐπανειλημμένως τὸ Ὑπουργεῖον συνέπραξε κατὰ τὸν καταρτισμὸν τῶν σχεδίων τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς τὴν δεξαμενὴν τὴν ἐμπορικὴν, βεβαίως δὲν θὰ ἐβεβαίου τὸ ἐναντίον. Ἐπιτροπαὶ ἐπὶ ἐπιτροπῶν συνεστήθησαν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, καὶ αἱ ἐπιτροπαὶ αὗται κατέληξαν καὶ εἰς συμπεράσματα, κατέδειξαν δὲ καὶ τὸ μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ κατασκευασθῇ ἡ δεξαμενή, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ ἐδυστρόπει νὰ δεχθῇ τὸ μέρος, διὰ τοῦτο προῆλθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς ἄλλην ἀπόφασιν, ἔφθασεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ νὰ κατασκευάσῃ δεξαμενὴν διὰ δαπάνης τοῦ Δημοσίου εἰς τὸν Ναύσταθμον. Ἀλλὰ ἀκριβῶς ἐντεῦθεν γεννᾶται τὸ ζήτημα κατὰ πόσον εἶναι ἐπίκαιρος ἡ ἀπόφασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, μόνον δὲ μετὰ τὴν μελέτην τῶν ἐπανειλημμένων ἐκθέσεων, τῶν συνταχθεισῶν παρὰ τῶν διαφόρων ἐπιτροπῶν, θὰ ἦναι εἰς θέσιν ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφανθῇ κατὰ πόσον εἶναι ἐπίκαιρον τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἢ ὄχι. Αἱ ἐκθέσεις αὗται ὑπάρχουσι, καὶ τὰς ἐκθέσεις αὐτὰς συνέταξαν ὄχι πλέον τὰ μέλη τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Πειραιῶς, ἀλλὰ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς τῆς καταρτισθείσης ἐκ συμπράξεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὰ πλεῖστα δὲ τῶν μελῶν αὐτῆς ἦσαν ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, καὶ ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν ὁ βασιλόπαις Γεώργιος, κατόπιν δ’ ἤρχετο ὁ κ. Ζῶτος· ὅλοι δὲ οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Ναυτικῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου ἔλαβον τὸ χαρτοφυλάκιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ὅλοι ἐκεῖνοι συνέπραξαν εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Λοιπὸν δὲν πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ, ὅταν πρόκηται ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, αὐτὰ τὰ προπαρασκευαστικὰ ἔργα;

§81ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν δύναμαι παρὰ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶπεν, ὅτι οὐδόλως σχετίζεται τὸ Ὑπουργεῖον αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον συνέταξε τὸ νομοσχέδιον περὶ κατασκευῆς δεξαμενῆς ἐν Ναυστάθμῳ, μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, ὅστις ἐψηφίσθη πρὸς κατασκευὴν δεξαμενῆς παρὰ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς. Τὸ ζήτημα τῆς κατασκευῆς δεξαμενῆς εἶναι ζήτημα ὄχι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι δὲ κυρίως ζήτημα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις εἶναι καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν σήμερον πρόκηται νὰ δαπανήσωμεν 4 ὅλα ἑκατομμύρια πρὸς κατασκευὴν ἑνὸς οἱουδήποτε ἔργου, τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν εἶναι πλέον ζήτημα τοῦ σχετικοῦ πρὸς τὸ ἔργον Ὑπουργείου, εἶναι ζήτημα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μάλιστα ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ζήτημα καθαρῶς οἰκονομικὸν, καὶ ἐὰν τὴν ἀνάγκην, τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ θεραπεύσωμεν, δυνάμεθα νὰ τὴν θεραπεύσωμεν ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ Κράτους, βεβαίως πρέπει νὰ προτιμήσωμεν τοῦτο, σήμερον προπάντων. Ὅτι δὲ συνδέεται ἡ κατασκευὴ τῆς δεξαμενῆς ἐν τῷ Ναυστάθμῳ μετὰ τῆς δεξαμενῆς Πειραιῶς, ἀποδεικνύεται καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον περιμένει παρὰ τῆς δεξαμενῆς τῆς ἐν Ναυστάθμῳ κατασκευασθησομένης εἰσοδήματα ἐκ τοῦ καθαρισμοῦ ἢ τῆς διορθώσεως πλοίων μὴ ἀνηκόντων εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Ἐντεῦθεν ἕπεται, ὅτι διὰ τῆς ἐν τῷ Ναυστάθμῳ δεξαμενῆς πρόκειται νὰ ἐκτελῆται τὸ ἔργον ἐκεῖνο, ὅπερ ἐπρόκειτο νὰ ἐκτελῆται παρὰ τῆς δεξαμενῆς τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς· ἑπομένως τὰ δύο ζητήματα συνδέονται στενῶς καὶ ἀῤῥήκτως. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν, πρὶν ἢ ἀποφασίσωμεν ὅτι τὸ λιμενικὸν ταμεῖον Πειραιῶς δὲν δύναται νὰ κατασκευάσῃ τὴν δεξαμενὴν αὐτὴν, καὶ τότε μόνον νὰ παραδεχθῶμεν τὴν παρὰ τοῦ Δημοσίου κατασκευὴν τῆς δεξαμενῆς, ὅταν πεισθῶμεν ὅτι δι’ ἕνα ἢ δι’ ἄλλον οἱονδήποτε λόγον ὑφίσταται ἀδυναμία τῆς κατασκευῆς τῆς δεξαμενῆς παρὰ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς, πρὶν ἢ, λέγω, ἀποφασίσωμεν τοῦτο, πρέπει εἴτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, εἴτε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ φωτίσῃ τὴν Βουλὴν, ποῦ εὑρίσκεται τὸ ζήτημα τῆς δεξαμενῆς τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς.

§82Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ, κ. Πρόεδρε, λέγω πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους προλαλήσαντας, ὅτι οὐδόλως συνέπραξε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς δεξαμενῆς τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Πειραιῶς. Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι τινὲς τῶν ἀξιωματικῶν ἔλαβον μέρος ὡς ἐπιτροπὴ, ἵνα δώσωσι τὴν γνώμην των, δὲν συνέπραξεν ὅμως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, ἄσχετος δὲ εἶναι ἡ δεξαμενὴ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Πειραιῶς μὲ τὴν δεξαμενὴν τοῦ Ναυστάθμου. Δὲν δύναται, Κύριοι, νὰ ὑπάρχῃ ναυτικὸν ἄνευ δεξαμενῆς, ὅταν δὲ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, θέλω ὁμιλήσει ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος, ἀλλ’ ἡ ὕπαρξις δεξαμενῆς στερεᾶς ἐν τῷ Ναυστάθμῳ εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Α ἢ τὸ Β θωρηκτὸν νὰ καταπλέῃ εἰς τὸν Πειραιᾶ, ἵνα καθαρισθῇ, καὶ ἐὰν χρήζῃ ἐπισκευῆς νὰ μεταφέρῃ τὸ Διευθυντήριον τοῦ Ναυστάθμου 30 ἢ 40 τεχνίτας μετὰ τῶν ἐργαλείων των, ἵνα ἐκτελέσωσι τὴν ἐπισκευήν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ δι’ ἄλλους λόγους, πολὺ ἰσχυροτέρους, πολεμικοὺς, πρέπει ἡ δεξαμενὴ νὰ ὑπάρχῃ ἐν τῷ Ναυστάθμῳ, ἄσχετος δὲ εἶναι ἡ ἄλλη δεξαμενὴ, ἐν τῇ ὁποίᾳ πλεῖστα τῶν ἐμπορικῶν πλοίων δύνανται νὰ καθαρίζωνται καὶ νὰ ἐπισκευάζωνται. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τοὺς Κυρίους νὰ μὴ ἐπιμένωσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι εἶναι περιττὸν ἄλλως νὰ ὑπάρχῃ ναυτικὸν, προτιμότερον θὰ ἦναι νὰ διαλυθῇ.

§83Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὅτε τὰ πράγματα τῆς Πολιτείας διηύθυνεν ὁ σεβαστὸς καὶ ἀξιότιμος ἐκ Γορτυνίας βουλευτὴς κ. Δηλιγιάννης καὶ συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγε, περὶ δανείου πρὸς κατασκευὴν δεξαμενῆς ἐν Πειραιεῖ, ἐγὼ ἀμέσως ἠρώτησα τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, τί ἐνόει περὶ τῆς δεξαμενῆς ἐν Πειραιεῖ, ἐνόει ὅτι αὕτη ἤθελεν ἐμποδίσει τὴν κατασκευὴν δεξαμενῆς, τῆς ἀναγκαίας καὶ ἀναποφεύκτου, ἐν τῷ Ναυστάθμῳ; Ὁ δὲ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπήντησεν, ὅτι δὲν ἐνόει τοῦτο. Σᾶς ἀναγινώσκω τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα τότε καὶ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Δηλιγιάννη (ἀναγινώσκει): «Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι ἡ κατασκευὴ δεξαμενῆς ἐν Πειραιεῖ θέλει χρησιμεύσει διὰ τὰ θωρηκτὰ ἡμῶν, ἢ μᾶλλον εἰπεῖν διὰ τὸν στόλον τὸν ἡμέτερον, καὶ ὅτι διὰ ταύτης θέλει ἀποφύγει τὴν ἀνάγκην τῆς κατασκευῆς δεξαμενῆς ἐν τῷ ναυστάθμῳ, ἀπὸ τοῦδε ἐκφέρω τὴν γνώμην μου, ὅτι κατὰ τοῦτο σφάλλει. Ἡ ἐν Πειραιεῖ δεξαμενὴ δὲν δύναται νὰ χρῃσιμεύσῃ ἢ μόνον ἐν ὥρᾳ εἰρήνης, ἐν ὥρᾳ δὲ πολέμου δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὰ θωρηκτὰ, διότι ἡ θάλασσα εἶναι ἀνοικτὴ, καὶ ἡ δεξαμενὴ θὰ ἦναι ὑπὸ τὰς προσβολὰς τοῦ ἐχθροῦ. Βάσις λοιπὸν τῶν ναυτικῶν δυνάμεων ἐν ὥρᾳ πολέμου εἶναι ὁ ναύσταθμος, ὁ καλῶς ὠργανωμένος καὶ ἰδίως ὁ καλῶς ἐξησφαλισμένος. Ἐὰν λοιπὸν ἡ δεξαμενὴ αὕτη ἐν Πειραιεῖ συνδυασθῇ ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ μὴ κατασκευασθῇ δεξαμενὴ ἐν τῷ ναυστάθμῳ, θλίβομαι διὰ τοῦτο. «Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ γνώμη ὑμῶν εἶναι ὀρθοτάτη. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ τὴν ὀρθότητα τῆς ὑμετέρας γνώμης, πολλῷ δ’ ἧττον δὲν ἀμφισβητεῖ αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις. Αἱ δεξαμεναί, αἵτινες κατασκευασθήσονται ἐν Πειραιεῖ, θέλουσι χρησιμεύσει εἰς τὰ πλοῖα τοῦ στόλου, τά τε θωρηκτὰ καὶ λοιπὰ, ἐν ὅσῳ δὲν ἔχωμεν ἰδίαν δεξαμενὴν, θέλουσι δὲ χρησιμεύσει καὶ εἰς τὰ πλοῖα τὰ παραπλέοντα ἐν τῇ Μεσογείῳ, ἐφ’ ὅσον ταῦτα θέλουσι νὰ καθαρίζωνται ἐν αὐταῖς. «ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μένω κατὰ πάντα ἱκανοποιημένος.» Θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο ἡ ἐν Πειραιεῖ δεξαμενὴ ν’ ἀντικαταστήσῃ τὴν ἀναγκαίαν δεξαμενὴν ἐν τῷ Ναυστάθμῳ. Ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τῶν πραγμάτων καὶ δι’ αὐτῆς τῆς ἱστορίας θέλω σᾶς πείσῃ, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῆτε ν’ ἀποφύγητε τὴν κατασκευὴν δεξαμενῆς ἐν τῷ πολεμικῷ ναυστάθμῳ.

§84ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ θαυμάζω μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅτι ἠθέλησε τόσῳ προώρως νὰ βεβαιώσῃ τὴν γνώμην του. Δὲν πρόκειται ἤδη περὶ τῆς οὐσίας· ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ὑμεῖς λίαν ὀρθῶς ἐπεκαλέσθητε τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξηνέγκατε τότε ὡς Βουλευτὴς, οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι καὶ ἡμεῖς ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὴν γνώμην ἄλλων ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, ἐπίσης ἀξιοτίμων καὶ πεπειραμένων, καὶ ἐλπίζομεν νὰ κατορθώσωμεν νὰ πείσωμεν τὴν Βουλὴν τότε, ὅτι πρόκειται περὶ δαπάνης, ἡ ὁποία εἰς μάτην θὰ γείνῃ, καὶ ὅτι τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους εἶναι νὰ κατασκευασθῇ ἡ δεξαμενὴ διὰ δαπάνης τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Πειραιῶς· αὐτὰ ὅμως ἀφορῶσι τὴν οὐσίαν, σήμερον δὲ δὲν πρόκειται περὶ αὐτῆς. Ὑμεῖς ἀκριβῶς πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς διευκρινήσεως τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν δεξαμενὴ ἐμπορικὴ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰς ἀνάγκας τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, ζητοῦμεν νὰ κατατεθῶσιν αἱ συνταχθεῖσαι ἐκθέσεις παρὰ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ, διότι, παρὰ τὴν ἐναντίαν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ ἐκ Σπετσῶν ἀξιότιμος Βουλευτὴς, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν συνέπραξε, διορίσαν ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ ἐκ τῶν μᾶλλον πεπειραμένων εἰς τὰς ἐπιτροπὰς, αἱ ὁποῖαι ἐπρόκειτο νὰ γνωμοδοτήσωσι καὶ περὶ τῆς κατασκευῆς ἐν γένει τῆς δεξαμενῆς καὶ περὶ τοῦ τόπου, ἔνθα αὕτη πρέπει νὰ οἰκοδομηθῇ· διὰ τοῦτο ζητοῦμεν νὰ κατατεθῶσιν αἱ ἐκθέσεις, τὰς ὁποίας συνέταξαν αὐταὶ αἱ ἐπιτροπαὶ, μετὰ τῶν ὁποίων συνέπραξε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν.

§85ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀληθῶς ὅλως προώρως εἰσάγεται πρὸς συζήτησιν τὸ ζήτημα τῆς δεξαμενῆς. Ἀναντιῤῥήτως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν εἶχεν ἀνέκαθεν τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν τώρα θέλει νὰ πραγματοποιήσῃ διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὑπάρχουσιν ὅμως καὶ ἄλλοι ἀξιότιμοι ναυτικοί, γνωστοὶ εἰς τὸν ναυτικὸν κόσμον,—καὶ ἀναφέρω ῥητῶς τὸν συνάδελφον ἡμῶν κ. Σαχτούρην,—οἱ ὁποῖοι, ἀντιθέτως πρὸς τὸν κ. Μπούμπουλην, φρονοῦσιν ὅτι μία δεξαμενὴ κατασκευαζομένη ἐν Πειραιεῖ δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ οὐ μόνον εἰς τὰς τοῦ ἐμπορικοῦ ναυτικοῦ ἀνάγκας, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλας τὰς ἀνάγκας τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ· ἐπὶ τῇ βάσει μάλιστα τῆς γνώμης αὐτῆς τοῦ κ. Σαχτούρη, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, ἣν καὶ ἐπιτροπαὶ παρεδέχθησαν, ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ προεδρεύω, εἶχε προβῆ εἰς ὁριστικὰς περὶ τούτου ἀποφάσεις, ἃς ἀνεκάλεσεν ἡ διάδοχος Κυβέρνησις. Πάντα ταῦτα θ’ ἀναπτυχθῶσιν, ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου. Δι’ αὐτὸ φρονῶ, ὅτι ἡ συζήτησις εἶναι ἤδη πρόωρος.

§86ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἔλεγεν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν οὐδεμίαν ἔχει σχέσιν πρὸς τὰς μελέτας τῶν ἔργων τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς Πειραιῶς, τὰς ἀφορώσας εἰς τὴν κατασκευὴν δεξαμενῆς ἐν Πειραιεῖ, ἐξεπλάγην. Πῶς εἶναι δυνατὸν, ἐσκεπτόμην, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν νὰ λέγῃ ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι ἀγνοεῖ ὅτι πρόκειται νὰ γείνῃ δεξαμενὴ, ἔστω καὶ διὰ τὰ ἐμπορικὰ πλοῖα; Μήπως δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα αὐτοῦ καὶ ἡ ἐμπορικὴ ναυτιλία; Διὰ τοῦτο παρηγοροῦμαι καὶ χαίρω τώρα, μανθάνων ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν μετέσχεν εἰς τὴν ἐργασίαν ἐκείνην· διότι θὰ ἦτο ἀληθῶς ἀκατανόητον νὰ διεξάγῃ τοιαύτας μελέτας τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν νὰ μὴ καλῆται κἂν οὔτε γνῶσιν νὰ λάβῃ τοῦ γεγονότος, οὔτε νὰ γνωμοδοτήσῃ, ἐὰν τοιαύτη δεξαμενὴ θὰ ἦτο χρήσιμος, καὶ ὁποία καὶ ποῦ καὶ πῶς πρέπει αὕτη νὰ γείνῃ, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ τὴν ἐφορείαν καὶ ἐπιμέλειαν τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας ἔχοντος Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν. Ἂν μάλιστα πρόκηται νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις δρᾶσιν, καθὼς σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, τότε τὴν πολεμικὴν δεξαμενὴν ἂς κτίσῃ καὶ εἰς τὸν Λυκαβητόν. Ὁμιλοῦσι, βλέπετε, περὶ δράσεως οἱ Ὑπουργοί.

§87ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρὶν ἢ κατάρξωμαι μετ’ ὀλίγον τῆς γενικῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα μοὶ λύσῃ ἀπορίαν τινὰ, ἥτις πιθανὸν καὶ εἰς ἄλλους συναδέλφους νὰ ἔχῃ ἐγερθῆ καὶ ἥτις δύναται νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς σφαλερὰς κρίσεις καὶ περὶ τοῦ εἰσηγητηρίου τοῦ λόγου καὶ περὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς καὶ περὶ τοῦ ὅλου ἔργου τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς ἔλαβον ὡς βάσιν διὰ τὰς περὶ τοῦ μέλλοντος προβλέψεις τὸν ἀπολογισμὸν τὸν προσωρινὸν τῆς χρήσεως τοῦ 1893 καὶ τὴν προσωρινὴν κατάστασιν τοῦ 1894 μέχρι τῆς 31 Ὀκτωβρίου ἐνεστῶτος ἔτους, καὶ ἐζήτησαν ν’ ἀποδείξωσι δι’ αὐτῶν, ὅτι ἔχομεν προϊοῦσαν αὔξησιν πολλοῦ λόγου ἀξίαν τῶν δημοσίων προσόδων κατὰ τὰ ἔτη ταῦτα, καὶ ἀπέδειξαν τοῦτο ἐξ ἀντιπαραβολῆς τῶν ἐσόδων τῶν πρώτων δέκα μηνῶν τοῦ 1894 πρὸς τὰ ἔσοδα τῶν δέκα πρώτων μηνῶν τοῦ 1893. Ἐλάβομεν τελευταῖον καὶ ἡμεῖς μόλις ἀνὰ χεῖρας τὴν κατάστασιν ταύτην, διότι πρὶν καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς τὴν εἶχον εἰς τὴν διάθεσίν των, ἐνῷ ἡμεῖς μόλις νῦν δημοσιευθεῖσαν ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως δυνάμεθα νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει. Εἶναι καὶ ἄλλα ἔσοδα, τὰ ὁποῖα ἐγείρουσιν ἀπορίας ἐν ἡμῖν, ἀλλ’ ἓν τούτων, τὸ καὶ σπουδαιότερον, εἶναι τὸ ἑξῆς. Προκειμένου περὶ ἐσόδων ἐκ τῶν μονοπωλίων τοῦ Κράτους, ἀναγράφεται ἐν τῇ προσωρινῇ καταστάσει τῆς 31 Ὀκτωβρίου, ὅτι τὸ μὲν 1894 εἰσεπράχθησαν ἐξ αὐτῶν ἐν ὅλῳ δρ. 7,423,223, τὸ δὲ 1893 δρ. 4,765,249, ἤτοι ἐπὶ ἔλαττον ἐκείνων κατὰ 2,657,973. Ἡ διαφορὰ αὕτη, ὡς εἰς πάντα, καὶ εἰς ἐμὲ ἐνεποίησεν ἔκπληξιν, καὶ ἠθέλησα νὰ προσφύγω εἰς τὴν κατάστασιν τῆς 30 Σεπτεμβρίου τοῦ αὐτοῦ ἔτους, ἵνα ἴδω, ἐὰν ἡ αὐτὴ διαφορὰ ὑπῆρχε καὶ τότε· τί παρετήρησα ὅμως; ὅτι τὴν 30 Σεπτεμβρίου, δηλ. κατὰ τοὺς 9 πρώτους μῆνας τοῦ 1894, εἴχομεν εἰσπράξεις ἐκ τῶν μονοπωλίων δρ. 5,563,000, τοὺς αὐτοὺς δὲ 9 μῆνας τοῦ 1893 εἴχομεν 4,465,000, δηλ. ἐντὸς ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ μηνὸς, ἐνῷ κατὰ τὸ 1894 εἴχομεν ἔσοδα ὑπὲρ τὸ ἑκατομμύριον, τὸ 1893 εἴχομεν ἔσοδα μόλις 300,000 δραχμῶν. Ὁπωσδήποτε, νομίζω ὅτι ἡ ἀπορία, ἡ ὁποία ἐγεννήθη ἐν ἐμοὶ, εἶναι δικαία, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Πρωθυπουργὸν, ἵνα μοὶ ἐξηγήσῃ αὐτὴν τὴν διαφοράν. Εἶναι τῷ ὄντι πραγματικὴ αὐτὴ, ἢ ἔχομεν κἀνὲν λάθος, ἢ κατὰ κανόνας τινὰς λογιστικούς, καθιερωθέντας ὑπὸ τοῦ νῦν μάλιστα ἔχοντος τὴν γενικὴν διεύθυνσιν τοῦ δημοσίου λογιστικοῦ τοῦ Κράτους, παρίστανται τὰ πράγματα ἄλλως πως ἢ ὅπως ἡμεῖς τὰ νομίζομεν; Παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν τῷ ὄντι κατὰ τοὺς 10 πρώτους μῆνας τοῦ 1894 εἰσεπράχθησαν ἐκ τῶν μονοπωλίων περὶ τὰ 3 ἑκατομμύρια περιπλέον ἀπὸ ὅσα εἰσεπράχθησαν κατὰ τοὺς 10 πρώτους μῆνας τοῦ 1893, παρακαλῶ δὲ, τὴν ἀπορίαν μου αὐτὴν νὰ τὴν λύσῃ ἀμέσως, διότι εἶναι εἰς θέσιν βεβαίως, ἀφοῦ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν στοιχείων τῶν προσωρινῶν καταστάσεων προέβη εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1895 καὶ τὴν εἰσήγησιν αὐτοῦ. Μοὶ εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία ἡ ἐξήγησις αὕτη, προτοῦ κατάρξωμαι τῆς γενικῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§88Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἠδύνατο νὰ δώσῃ εἰς ἑαυτὸν τὴν ἀπάντησιν, διότι γινώσκει τὸν λόγον τῶν διαφορῶν τούτων ἐν ταῖς ἀναγραφαῖς, προκειμένου περὶ μονοπωλίων. Γινώσκει ὅτι τὰ τῶν μονοπωλίων δὲν διεξάγονται ὅπως αἱ ἄλλαι ὑπηρεσίαι, διότι ὑπάρχει διαχείρισις αὐτοτελὴς, ἥτις διεξάγει ταῦτα καὶ ἥτις ἀποδίδει λογαριασμὸν εἰς τὸ Δημόσιον κατὰ ἐποχὰς, αἵτινες δὲν εἶναι αἱ αὐταὶ πάντοτε, καὶ ὅτι τὰ τῶν ἐποχῶν τῶν ὑπὸ τῆς Ἑταιρίας τῶν Μονοπωλίων ἀποδόσεων τῶν λογαριασμῶν δὲν ἔχουσι σπουδαιότητα ἄλλην ἢ μόνον λογιστικήν. Ἐνίοτε συμβαίνει ἡ Ἑταιρία τῶν Μονοπωλίων νὰ βραδύνῃ εἰς τὴν ἀπόδοσιν τῶν λογαριασμῶν, καὶ ἐπειδὴ αἱ ἐγγραφαὶ ἐν τοῖς δημοσίοις βιβλίοις γίνονται μετὰ τὴν ἀπόδοσιν τῶν λογαριασμῶν ὑπὸ τῆς Ἑταιρίας τῶν Μονοπωλίων, βραδέως ἀναγράφονται καὶ ἐν ταῖς προσωριναῖς καταστάσεσι τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους τὰ εἰσπραχθέντα· ὅταν δὲ πάλιν ἀποδίδωνται οἱ λογαριασμοὶ ταχύτερον, αἱ προσωριναὶ καταστάσεις περιέχουσιν ἀναγραφὰς μεγαλειτέρας. Αἱ διαφοραὶ ἄρα, περὶ ὧν ἐποιήσατο λόγον ὁ κ. Βουλευτὴς, οὐδὲν παρουσιάζουσι τὸ ἔκρυθμον, διότι οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος συνηγορῶν ὑπὲρ ὁμοιομόρφου κανονισμοῦ καθ’ ἕκαστον ἔτος τῶν διοριῶν τῆς ἀποδόσεως τῶν λογαριασμῶν ὑπὸ τῆς Ἑταιρίας τῶν Μονοπωλίων. Ἡ Ἑταιρία τῶν Μονοπωλίων περὶ τὴν οὐσιαστικὴν σημασίαν τοῦ ζητήματος, δηλαδὴ περὶ τὰ τῆς ἀποδόσεως τοῦ χρήματος, οὐδαμῶς ὠφελεῖται, βραδύτερον ἀποδίδουσα τοὺς λογαριασμούς, διότι διατελεῖ ἐν διηνεκεῖ δοσοληψίᾳ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, προκαταβάλλουσα ἐν τῷ ἐξωτερικῷ τὸ χρῆμα πρὸς προμήθειαν εἰδῶν μονοπωλίου καὶ συμψηφίζουσα τὰς εἰσπράξεις εἰς τὰς προκαταβολὰς, αἱ προκαταβολαὶ δὲ αὗται καὶ οἱ συμψηφισμοὶ γίνονται, εἴτε ὁ λογαριασμὸς ὑποβληθῇ ταχύτερον, εἴτε βραδύτερον ὑποβληθῇ ὁ λογαριασμός. Ὁ λογαριασμὸς εἶναι ἁπλοῦν ζήτημα ἐκκαθαρίσεως. Ὡς πρὸς τὰς λεπτομερείας δὲ τῶν ἀριθμῶν, τὰς ζητουμένας παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, θέλω ὑποβάλει πίνακα, δεικνύοντα τὰς πραγματικὰς εἰσπράξεις ἕως τῆς ἐποχῆς, ἧς μνημονεύει κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, καὶ κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος, οἷαι προκύπτουσιν ἐκ τῶν ἐκκαθαρίσεων.

§89ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἠδύνατο ἀπὸ τοῦδε νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία του, ὅταν ἠθέλησε νὰ συγκρίνῃ τὰς εἰσπράξεις τῶν 10 πρώτων μηνῶν τοῦ 1893 ἐκ μονοπωλίων πρὸς τὰς ἐξ αὐτῶν εἰσπράξεις τῶν 10 πρώτων μηνῶν τοῦ 1894, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τὴν ἤδη δημοσιευθεῖσαν κατάστασιν τὸ παρελθὸν ἔτος, τὸ 1893, ἢ ἔλαβεν ἄλλο τι ὑπ’ ὄψει.

§90Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ὑπηρεσία ἀναγράφει ἐν ταῖς καταστάσεσι μόνον τὰς ἐκκαθαρισμένας εἰσπράξεις, ἀλλὰ ζητουμένης ἤδη τῆς συσχετίσεως τῶν καθ’ ὡρισμένας ἐποχὰς εἰσπράξεων δύο ἐτῶν, ἡ αἴτησις δὲν ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν, ἀλλ’ εἰς τὴν ἀνεκκαθάριστον εἴσπραξιν· ἐν τοιαύτῃ δὲ συσχετίσει διαφοραὶ μεταξὺ τοῦ παρελθόντος ἔτους καὶ τοῦ ἔτους τούτου δὲν ὑπάρχουσιν ἱκανῶς σπουδαῖαι, ὅπως κριθῶσιν ὡς παράγοντες ἐν καταρτισμῷ προϋπολογισμοῦ.

§91ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δι’ ὅλου τοῦ εἰσηγητηρίου αὐτοῦ λόγου, μετ’ αὐτὸν δὲ ἡ πλειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ δι’ ὅλης τῆς ἐκθέσεώς της ἠθέλησαν ν’ ἀποδείξωσιν, ὅτι ἔχομεν κατὰ τὰ δύο τελευταῖα ἔτη προϊοῦσαν αὔξησιν ἐσόδων· εἶπον δὲ, ὅτι τοῦτο στηρίζουσιν εἰς τὰ μέχρι τοῦδε διδόμενα τῶν ἡγουμένων προϋπολογισμῶν, εἰς τὰς μέχρι τοῦδε δημοσιευθείσας προσωρινὰς καταστάσεις ὑπὸ τὸν τύπον προσωρινοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ 1893 καὶ ὑπὸ τὸν τύπον προσωρινῆς καταστάσεως διὰ τὸ 1894. Ἐνῷ ὅμως ἐν τῇ προσωρινῇ καταστάσει διὰ τὸ 1894 ἀνεγράφη, ὅτι κατὰ τοὺς πρώτους δέκα μῆνας τοῦ 1893, μετὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τὴν πλήρη καὶ τελείαν, εἶχον εἰσπραχθῆ 4,752,000, τί ἀποδεικνύεται ἔκ τινος καταστάσεως δημοσιευθείσης τὸ παρελθὸν ἔτος; (ἀναγινώσκει): «Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. Τμῆμα τῶν μεταλλείων. Κατάστασις ἐμφαίνουσα τὰ κατὰ τὸν μῆνα Ὀκτώβριον 1893 καταναλωθέντα εἴδη τοῦ Μονοπωλίου ἐν συγκρίσει πρὸς τοὺς ἀντιστοίχους μῆνας τοῦ 1892». Ἀποτέλεσμα: Ἀπὸ πρώτης μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου τοῦ 1893 καταλήγει εἰς τὸ ποσὸν τῶν 6,888,000. Βεβαίως κατ’ ἀρχὰς πρέπει νὰ ἦναι ὀλιγώτερα, καὶ ὅταν γίνηται ἐκκαθάρισις τῶν ποσῶν τούτων, τότε γίνονται αὐτὰ περισσότερα. Λοιπὸν ὁ συντάκτης τῆς προσωρινῆς καταστάσεως, θέλων νὰ συγκρίνῃ τὰς εἰσπράξεις τοῦ 1894 καὶ 1893, εἶχεν ὑπ’ ὄψει τὰ ὁριστικὰ ἀποτελέσματα, καὶ ὅταν τὰ ὁριστικὰ ἀποτελέσματα ἤδη τῇ 2 Δεκεμβρίου 1893 ἦσαν 6,888,000, ἐγὼ τουλάχιστον δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, πῶς ταῦτα τ’ ἀποτελέσματα ἐν τῇ προσωρινῇ καταστάσει ὑπεβιβάσθησαν εἰς 4,765,000. Θὰ παρακαλέσω νὰ λάβῃ τοῦτο ὑπὸ σημείωσιν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ Βουλή, διότι θὰ μοὶ χρησιμεύσῃ ἀκολούθως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§92Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰσάγων τὸν προϋπολογισμὸν εἰς τὴν Βουλήν, ἀνήγγειλα τὴν μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν ὑποβολὴν νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν ἐπὶ τῶν εἰδῶν τῶν μεταφερομένων ἀπὸ δήμου εἰς δῆμον, συνάμα δὲ καὶ τὴν κατάργησιν τῶν εἰσφορῶν τῶν δήμων ὑπὲρ τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς ἀστυνομίας. Ὅπως δὲ ἐπιτευχθῶσι ταῦτα ἄνευ σπουδαίας ἐπιβαρύνσεως τοῦ δημοσίου ταμείου, καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐλαττώσεως τῶν ἐσόδων τῶν δήμων, οἵτινες καὶ ἤδη μόλις ἐπαρκοῦσιν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις αὑτῶν, ἀνάγκη φόρων προσθέτων ἀντὶ τῶν καταργουμένων δημοτικῶν φόρων καὶ τῶν συγκαταργουμένων εἰσπράξεων τοῦ Δημοσίου ἐκ τῶν εἰσφορῶν. Καὶ εἶπον τότε, ὅτι οἱ φόροι οἱ ἐπιβληθησόμενοι θὰ ἦναι δύο πρόσθετα δεκατημόρια ἐπὶ τῶν φόρων τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων, καὶ πέντε πρόσθετα δεκατημόρια ἐπὶ τῶν δασμῶν τῶν ἐπιβαρυνόντων σήμερον τὰ σιτηρά.

§93ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ ν’ ἀποθάνωμεν τῆς πείνης ὅλοι!

§94Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ πάρῃ καὶ τὰ κλειδιὰ τῶν σπητιῶν!

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, Κύριοι.

§96ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Περὶ τοῦ μέτρου, ὅπερ ἀνήγγειλα τότε καὶ ὅπερ ἔρχομαι ἤδη, ἵνα ὑποβάλω, οὐδὲν θέλω προσθέσει σήμερον πρὸς συνηγορίαν, διότι δὲν προτίθεμαι νὰ προκαλέσω ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ, ἀγνοούσῃ τὸ κείμενον τῶν προτεινομένων. Τουναντίον νομίζω ὅτι προσήκει, προκειμένου περὶ μέτρου τόσον σπουδαίου, εὐθὺς νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὰς οἰκείας ἐπιτροπάς, ἢ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, καθ’ ἣν ἤθελεν ἐκφράσει γνώμην ἡ Βουλή, ἵνα λάβωσιν αὐτὸ ὑπ’ ὄψει καὶ μελετήσωσι τὸ θέμα καὶ ἀπὸ τῆς γενικῆς ἀπόψεως τῆς καταργήσεως ἢ μὴ τῶν διαπυλίων τελῶν καὶ ἀπὸ τῆς εἰδικωτέρας ἀπόψεως τῶν κατὰ μέρος διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου. Προτείνω ἄρα εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως γένηται ἡ παραπομπὴ τοῦ νομοσχεδίου εἴτε εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπήν, καταρτισθησομένην ὑπὸ τοῦ Προέδρου, εἴτε εἰς τὰς οἰκείας ἐπιτροπὰς κατὰ τὸν Κανονισμόν. Ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλλει τὸ νομοσχέδιον, ὅπως καὶ προηγουμένως δὶς ὑπέβαλε προτάσεις περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων, μηδόλως σκοποῦσα νὰ προκαλέσῃ πρὸς τὴν διεξαγωγὴν αὐτοῦ τὴν ἐπίδρασιν τῆς κομματικῆς συντάξεως ἐν τῇ Βουλῇ· τοὐναντίον φρονεῖ καὶ περὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ἐφρόνει καὶ περὶ τῶν δύο προηγουμένων, ὅτι τοιοῦτον νομοθέτημα πρέπει νὰ ἐξετασθῇ παρ’ ὅλων ἐλευθέρως ἀπὸ παντὸς κομματικοῦ ὑστερολογισμοῦ, ἵνα, ἂν ἐπιθυμία γενικωτέρα τῶν κ. Βουλευτῶν ἐκφρασθῇ, ὅπως καταργηθῶσι τὰ διαπύλια κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην, ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατ’ αὐτήν, ἄν δὲ τοὐναντίον ἀποδειχθῇ, ὅτι κρίνεται ἐν τῇ Βουλῇ πρόωρος ἡ κατάργησις τῶν διαπυλίων σήμερον, ὅτι κατὰ τὴν γενικωτέραν γνώμην ἐν τῇ Βουλῇ αἱ περιστάσεις αἱ ἔκτατοι, ὑφ’ ἃς διατελοῦσι τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας, δὲν ἐπιτρέπουσι σήμερον, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τοσούτῳ σπουδαῖον μέτρον, ἢ ὅτι ἡ κατάργησις τῶν διαπυλίων δὲν εἶναι μέτρον καθ’ ἑαυτὸ ἀποδεκτὸν, μὴ ἐπιμείνωμεν, ὅπως τὸ νομοσχέδιον συζητηθῇ κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην. Ἐν οὐδετέρᾳ τῶν περιπτώσεων θέλομεν προκαλέσει, ὅσον τὸ ἐφ’ ἡμῖν, ψῆφον κομματικήν. Προκαταρκτικῶς δὲ καὶ εἰς ἐξακρίβωσιν τῆς γνώμης τῆς Βουλῆς χρήσιμον κρίνομεν τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν πρὸς τοιαύτην ἐλευθέραν κομματισμοῦ ἐπεξεργασίαν αὐτοῦ περί τε τὰ τοῦ ἀποδεκτοῦ ἢ μὴ τῆς ἀρχῆς ἀπολύτως καὶ περὶ τὰ τοῦ ἐπικαίρου καὶ περὶ τὰ τῆς ὅλης διασκευῆς νομοθετήματος συνδυάζοντος πρὸς τῶν διαπυλίων τὴν κατάργησιν καὶ ἄλλας μεταῤῥυθμίσεις, προωρισμένας, ἵνα ἀσκήσωσι σπουδαίαν ἐπίδρασιν εἰς τὰ τοῦ Δημοσίου, εἰς τὰ τῆς διαχειρίσεως τῶν δήμων καὶ εἰς τὴν κοινωνικὴν ἀνάπτυξιν τῆς χώρας. Πρέπον εἶναι τοιαῦτα μέτρα νὰ λαμβάνωνται παρὰ τῆς Βουλῆς ἐν ἀμέσῳ ἐπικοινωνίᾳ πρὸς τοὺς ἐνδιαφερομένους ἐν ταῖς ἐπαρχίαις καὶ διὰ τὴν φορολογίαν ἀφ’ ἧς ἀπαλλάσσονται, καὶ διὰ τὴν φορολογίαν εἰς ἣν ὑποβάλλονται, καὶ διὰ τὴν διαῤῥύθμισιν τῶν δημοτικῶν αὐτῶν πραγμάτων καὶ διὰ τὴν ἐπὶ τὰς συναλλαγὰς ἐπίδρασιν. Εἰς τὴν ἐπικοινωνίαν ταύτην θέλει συντελέσει ἡ ἐπεξεργασία τοῦ νομοσχεδίου ἐν ἐπιτροπῇ πρὸ τῆς συζητήσεως ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ· διότι ἡ χώρα θέλει δυνηθῆ νὰ μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τὸ φῶς, ὅπερ ἡ ἐπιτροπὴ θέλει ῥίψει ἐπ’ αὐτοῦ, ἡ δὲ συζήτησις ἐνταῦθα θὰ γένηται ἐν ἐπιγνώσει οὐχὶ μόνον ἡμετέρᾳ, ἀλλὰ τῆς χώρας ἁπάσης.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 102).

§98Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν τύπωσιν καὶ διανομὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ ἐγὼ φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ συστηθῇ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ, ἵνα ἐξετάσῃ τὸ νομοσχέδιον ἐν εὐρύτητι, διότι οὐ μόνον ἐπιβάλλονται βάρη σπουδαῖα εἰς τὸν λαὸν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι οὐδεμία σχέσις θὰ ὑπάρχῃ μεταξὺ καταργήσεως τῶν διαπυλίων καὶ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων. Βεβαίως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ χρήζει μελέτης, βεβαίως πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτοῦ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, νὰ συζητηθῇ ἐν εὐρύτητι ἐν τῇ ἐπιτροπῇ καὶ ἐν δέοντι νὰ ψηφισθῇ.

§99ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κατὰ τὴν προπαρελθοῦσαν σύνοδον καὶ μετὰ τὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1894 εἰσηγητήριον ὁμιλίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, δι’ ἧς ἐβεβαίου τὴν Βουλὴν περὶ μεγάλων λανθανόντων περισσευμάτων, ὑπέβαλον πρότασιν εἰς τὴν Βουλὴν περὶ καταργήσεως τῶν φόρων ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ἐπὶ τῶν οἴνων καὶ ἐπὶ τῶν ζώων. Ἡ πρότασις ἐκείνη, διὰ τῆς ὁποίας ἀπεκόπτοντο ἓξ ἑκατομμύρια περίπου ἐκ τῶν δημοσίων ἐσόδων, χωρὶς νὰ προτείνηται ἡ ἀντικατάστασις αὐτῶν δι’ ἄλλων πόρων, ἦτο μία ἀπάντησις εἰς τὴν ἄμετρον αἰσιοδοξίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἀποτελοῦσα ὑλικωτέραν τινὰ ἀναίρεσιν τῶν ὅσων ἔλεγεν. Ἀλλὰ καθ’ ἑαυτὴν ἡ πρότασις, καθ’ ὅσον ὑπεδείκνυε τὴν ἀνάγκην τῆς καταργήσεως τῶν φόρων τούτων, ἦτο σοβαρά. Ἐπεφυλάχθην τότε νὰ ὑποβάλω πρότασιν περὶ ἀντικαταστάσεως τῶν φόρων, τῶν ὁποίων ἐζήτουν τὴν κατάργησιν, δι’ ἄλλων μέτρων, δι’ ἄλλων φόρων, πλέον λογικῶν, ὀλιγώτερον καταθλιπτικῶν καὶ πλέον ὠφελίμων εἰς τὸ Δημόσιον. Τοῦτο πράττω σήμερον, ὑποβάλλων πρότασιν περὶ στρεμματικῆς φορολογίας τῆς γῆς καὶ καταργήσεως τῶν φόρων αὐτῶν, ἐπὶ τοῦ οἴνου, ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ ἐπὶ τῶν ζώων. Τὴν ὑποβάλλω αὐτὴν τὴν στιγμὴν, διότι φρονῶ, ὅτι ἔχει μεγάλην σχέσιν μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, εἰσάγων τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων. Διότι κατὰ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ γίνεται πλήρης ἀποῤῥόφησις τῶν δήμων, καὶ δὲν ὑπολείπεταί τι, ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ δύνανται οἱ δῆμοι νὰ ἐπιβάλλωσι φόρους πρὸς συντήρησιν αὑτῶν. Δὲν μένει πλέον οὐδὲν ἀντικείμενον φορολογητέον, διότι βεβαίως τὰ ἀροτριῶντα κτήνη δὲν εἶναι τὸ σημεῖον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δύναταί τις νὰ ἐλπίζῃ τοιαύτας ὑπὲρ τῶν δήμων προσόδους, ἐνῷ ἂν τεθῇ εἰς ἐνέργειαν ἡ στρεμματικὴ φορολογία, τότε δύναται νὰ γείνῃ σκέψις καὶ περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων, διότι θὰ ὑπάρχῃ ἓν στάδιον, ὅπως οἱ δῆμοι εὕρωσι τὰ μέσα τῆς ὑπάρξεως αὑτῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν, ἵνα καὶ ἡ πρότασίς μου τυπωθῇ ἐπίσης καὶ διανεμηθῇ, καὶ παραπεμφθῇ εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν καὶ μελετηθῇ καλῶς, καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ ὁ καιρὸς, θὰ λάβω τὸν λόγον διὰ νὰ τὴν ὑποστηρίξω.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 103).

§101ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ὁ χρόνος μεταβάλλει τὰ πάντα. Ἐνθυμούμεθα τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅτε πρὸ 14 ἐτῶν ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τῶν κοινῶν, κατὰ τὸ 1880, ποίαν πεποίθησιν εἶχεν εἰς τὰς γνώμας του καὶ εἰς τὰς ἀποφάσεις του. «Εἷς κοίρανος ἔστω, εἷς βασιλεὺς», ἔλεγεν αὐτὸς μόνος, ἔπρεπε καὶ ἠδύνατο νὰ ὑποβάλῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ ὤφειλε νὰ συζητήσῃ καὶ ψηφίσῃ. Ἀλλὰ ποία ἡ ἐπιῤῥοὴ τοῦ χρόνου! Σήμερον τὸν βλέπομεν δημοπρατοῦντα μᾶλλον τὰ νομοσχέδια, τὸν βλέπομεν ὑποβάλλοντα νομοσχέδια καὶ ζητοῦντα δημοψηφίσματα, νομοσχέδια ἔχοντα ἄμεσον σχέσιν πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλε. Καὶ ἐννοοῦμεν ἡμεῖς νὰ συρώμεθα ὄπισθεν τοιούτου ἅρματος πρωθυπουργικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ συστήματος, ὅταν αὐτὸς δὲν ἔχῃ τὴν τόλμην νὰ ὑποστηρίξῃ τοιαῦτα νομοσχέδια; Ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν εἶχε τὴν τόλμην νὰ ὑποστηρίξῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ, διατί τὸ ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλλήν; (Θόρυβος). Καὶ διατί ζητεῖ τὴν γνώμην τῶν δημοτικῶν συμβουλίων καὶ τῶν κοινοτήτων τοῦ Κράτους; Καὶ πρὶν ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διατὶ δὲν προεκάλει τοιαύτας γνωμοδοτήσεις κοινοτικῶν καὶ ἀστικῶν πληθυσμῶν; Ἀλλὰ ὑπέβαλε τοιοῦτο νομοσχέδιον, μόνον διὰ νὰ διαβουκολήσῃ, ὅπως κατὰ τὸ πλεῖστον μέχρι τοῦδε ἔκαμε, τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, ἀφοῦ ὑπάρχουσί τινες, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσιν ἐπιμόνως τὴν κατάργησιν τῶν διαπυλίων. Καὶ ὑποθέτει ἡμᾶς ὡς συμβουλευτικὸν ἁπλῶς σῶμα, καὶ ὑποθέτει ἡμᾶς ὡς σῶμα, τὸ ὁποῖον θὰ διαβιβάσῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὰς διαφόρους κοινότητας τοῦ Κράτους ἡμῶν, ἵνα ἐν προσεχεῖ περιόδῳ τῆς Βουλῆς δυνηθῇ ἐκείνη ν’ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῶν γνωμῶν, τὰς ὁποίας διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὑποβάλλει εἰς τὴν Βουλήν! Ἀλλὰ πρὸ παντὸς ὑποθέτω, κύριε Πρωθυπουργὲ, ὅτι συναισθανόμενος τὴν θέσιν σας, ὡς ἀρχηγοῦ Κυβερνήσεως, ὠφείλετε νὰ μὴ παρίδητε τὰ σπουδαιότατα συμφέροντα τοῦ Κράτους. Κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον δύο ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν σπουδαιότατα ζητήματα, τὸ ζήτημα τοῦτο τῶν διαπυλίων καὶ τὸ ζήτημα τῆς παρακρατήσεως τῆς σταφίδος, διὰ τὸ ὁποῖον ἀφήκατε τὴν Βουλὴν ἄνευ καθοδηγήσεως, καὶ ἐπεφυλάχθητε νὰ ἐκφέρητε ἁπλῶς τὴν γνώμην σας, προκαταβολικῶς οὕτω δηλώσαντες, ὅτι καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ ματαιωθῇ, ἠθελήσατε δὲ μόνον δι’ ὑπεκφυγῶν δικολαβικῶν νὰ δείξητε, ὅτι δὲν εἶναι ἰδικόν σας πταῖσμα, ἐὰν ἡ παρακράτησις ἀποῤῥιφθῇ. Ὁμοία θὰ ἦναι ἡ διαγωγή σας καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς καταργήσεως τῶν διαπυλίων· διότι, ὅταν ῥίπτητε νομοσχέδιον τοσαύτης σπουδαιότητος εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δὲν ἐκφέρητε κἀμμίαν γνώμην, ὑποδεικνύετε, ὅτι μετεβλήθη ἡ Βουλὴ αὕτη ἁπλῶς εἰς Ἀκαδημίαν, εἰς συνέδριον οἰκονομολογικόν. Καὶ νομίζετε, ὅτι εἴμεθα ἐπὶ τοιούτου ἀντικειμένου ἀνίκανοι πρὸς πᾶσαν συζήτησιν, καὶ ὅτι ὀφείλομεν μόνον τὸ ῥιπτόμενον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἔκθετον τοῦτο τέκνον σας νὰ γαλουχήσωμεν, διὰ νὰ τὸ παρουσιάσῃ ἡ μέλλουσα γενεὰ ὡς ἄρτιον καὶ δυνάμενον τότε μόνον νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν τῶν δήμων; Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐπὶ πλέον νομίζω ὅτι ἔχει σχέσιν μὲ τὸν προϋπολογισμόν σας, ἀφοῦ κατὰ τὸν εἰσιτήριον λόγον σας δὲν παρελείψατε νὰ ἀναφέρητε, ὅτι διὰ τῆς ὑποβολῆς τοιούτου νομοσχεδίου ὑποθέτετε ὅτι ὁ προϋπολογισμός σας θὰ ἦναι ἀρτιώτερος. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλή, καλουμένη νὰ ἐπιληφθῇ τοιούτου σπουδαιοτάτου ζητήματος, ἔχει πρὸ παντὸς ἀνάγκην τῶν φώτων καὶ τῆς καθοδηγίας σας, καὶ ἑπομένως, ὅταν λέγητε ὅτι ἀφίνετε ἐλευθέραν τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ, νομίζω ὅτι οὐ μόνον τὸν ἑαυτόν σας, ἀλλὰ καὶ τὴν Βουλὴν ἐμπαίζετε.

§102ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Προτοῦ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ λάβῃ γνῶσιν αὐτοῦ ἡ Βουλή, δὲν δύναται ν’ ἀποφασίσῃ τίποτε.

§103Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Βουλή, κατὰ τὴν ἀπόφασιν αὑτῆς, δὲν δύναται νὰ ἀναγράψῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἢ μετὰ τὸ περὶ τῆς παρακρατήσεως νομοσχέδιον καὶ τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ· μετὰ τὴν εὐκαιρίαν ἄρα, ἣν παρουσιάζει νῦν ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου, δὲν θὰ ἔχῃ ἄλλην, ἵνα ἐπιληφθῇ αὐτοῦ καὶ ἀποφασίσῃ περὶ τῆς παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπήν, εἰμὴ μετὰ τὴν διεκπεραίωσιν τῶν δύο πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀντικειμένων, αὕτη δὲ θέλει πάντως βραδύνει ἐπὶ πολλὰς συνεδριάσεις· ἡ τοιαύτη ὅμως ἀναβολὴ τῆς παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπὴν θέλει ματαιώσει ὁλοσχερῶς τὸν σκοπὸν αὐτῆς. Ἡ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν παραπομπή, ἵνα ᾖ σκόπιμος, πρέπει νὰ γένηται ἤδη ἐπὶ τῇ εἰσαγωγῇ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν παραπεμφθῇ σήμερον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον, ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἐργασθῇ ἐπ’ αὐτοῦ καθ’ ὃν χρόνον ἡ Βουλὴ θὰ συζητῇ ἐπὶ τῶν προτεταγμένων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει δύο ἄλλων ἀντικειμένων. Πρέπει λοιπὸν ν’ ἀποφασισθῇ σήμερον ἡ παραπομπὴ τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν, ὅπως, ὅταν ἡ Βουλή, κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, ἔχῃ ἤδη ἀνὰ χεῖρας τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς.

§104ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ἀξιοπρεπέστερον διὰ τὴν Βουλὴν θὰ ἦτο νὰ τηρηθῇ καὶ ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ὁ Κανονισμός, κατὰ τὸν ὁποῖον, μόνον ἀφοῦ λάβῃ γνῶσιν ἑνὸς νομοσχεδίου ἡ Βουλή, τότε ἀποφασίζει περὶ παραπομπῆς αὐτοῦ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§105Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ κανόνα παραπέμπεται.

§106ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ ἀξιοπρεπέστερον θὰ ἦτο ν’ ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, νὰ ἔλθῃ εἰς πρώτην συζήτησιν καὶ τότε νὰ παραπεμφθῇ· δὲν ἔχω ὅμως ἀντίῤῥησιν νὰ παραπεμφθῇ ἀπὸ τοῦδε.

§107ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ νομοσχέδιον, κατὰ τὸν Κανονισμόν, δὲν θ’ ἀναγραφῇ παρὰ κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς; ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις αὕτη, ἐὰν δὲν λαμβάνηται πράγματι, δὲν λαμβάνεται διότι ὑποτίθεται, ὅτι ὁ ἡγούμενος τῆς πλειονοψηφίας ἀντιπροσωπεύει καὶ τὴν γνώμην αὐτῆς καὶ ἑπομένως συντάσσει τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι αὕτη εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§108Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄλλο ἡ σειρὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ ἄλλο τὸ δικαίωμα παντὸς Βουλευτοῦ, ἵνα προτείνῃ τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§109ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ζητήσῃ τὴν παραπομπὴν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν πρὶν ἢ λάβῃ γνῶσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ εἶναι λογικώτερον νὰ λάβῃ προηγουμένως γνῶσιν.

§110ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ δηλοῖ σαφῶς, ὅτι πρέπει νὰ διανεμηθῇ ἡ πρότασις, καὶ ἡ Βουλὴ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς, ἢ πρὸ αὐτῆς, — ἀφοῦ ὅμως προηγουμένως, ἐπαναλαμβάνω, τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ ἡ πρότασις νόμου, — ἀποφασίζει περὶ παραπομπῆς αὐτῆς εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ Κανονισμὸς (ἀναγινώσκει): «Ἄρθρον 34. Πᾶσα πρότασις Βουλευτοῦ ἢ Ὑπουργοῦ παραδίδεται εἰς τὸν Πρόεδρον ἔγγραφος καὶ ἰδιοχείρως παρὰ τοῦ εἰσάγοντος αὐτὴν ὑπογεγραμμένη, καταχωρίζεται εἰς ἰδιαίτερον βιβλίον, ἀριθμουμένη καθ’ ἣν εἰσάγεται τάξιν, ἀνακοινοῦται εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ Προέδρου, κατὰ τὸ 21 ἄρθρον, τυποῦται καὶ διανέμεται εἰς τοὺς Βουλευτάς... «Ἄρθρον 35. Ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμων ἡ Βουλὴ συζητεῖ τὸ παραδεκτὸν ἢ μὴ τῆς ἀρχῆς αὐτῶν... «Ἄρθρον 36. Ἡ Βουλὴ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς, ἢ καὶ πρὸ αὐτῆς, δύναται, ἂν τὸ κρίνῃ ἀναγκαῖον, νὰ παραπέμψῃ τὴν πρότασιν νόμου εἰς τὰς κατὰ 48 ἄρθρον ἁρμοδίας ἐπιτροπάς...»

§111ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, ὅπως λάβωμεν γνῶσιν αὐτοῦ, διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μόνον ἐν περιλήψει μᾶς ἀνήγγειλε περὶ τίνος πρόκειται, ἀλλὰ νομοσχέδιον δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, διότι ἀναγκάζομαι νὰ προβῶ ἀπὸ τοῦδε εἰς ἔκφρασιν γνώμης καὶ ἔκφρασιν λύπης, διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ, προεκάλεσε κερδοσκοπίαν μεγάλην ἐν Ἑλλάδι, προεκάλεσε ζημίαν μεγάλην ἐν τῷ τόπῳ, διότι εἶχε τὴν ἀπόφασιν νὰ δηλώσῃ προκαταβολικῶς εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι πρόκειται νὰ ἐπιβάλῃ αὔξησιν τοῦ δασμοῦ τοῦ σίτου κατὰ 50 τοῖς ἑκατόν. Ἠξεύρετε τ’ ἀποτελέσματα ποῖα ἦσαν; ἡ ὑπερτίμησις τοῦ ἄρτου, ἀθρόα ζήτησις καὶ εἰσροὴ τοῦ σίτου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὑπερτίμησις ἑπομένως τοῦ συναλλάγματος καὶ ἤδη μεγάλη ζημία ὅλων τῶν ἐμπόρων· κερδοσκοπία μεγάλη ἐγένετο μέχρι τοῦδε καὶ ἀποτέλεσμα ψευδοῦς ἐπιδείξεως αὐξήσεως τῶν ἐσόδων τῶν τελωνείων. Αὐτὰ δὲν ἔπρεπε νὰ γείνωσι. Λοιπὸν παρακαλῶ μὴ θέλετε νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὸ τὸ σύστημα· ἀρκετὰ ἐγένοντο μέχρι τοῦδε. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἐναντίον τοῦ Κανονισμοῦ δὲν θὰ πράξῃ τι. Πρέπει νὰ τυπωθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὅπως πάντες ἐν ἐπιγνώσει ψηφίσωμεν.

§112Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης ἔχει παραδόξους ἰδέας περὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν Βουλευτῶν. Ὁ κ. Βουλευτὴς λέγει, ὅτι τὰ νομοσχέδια ἀναγράφονται ἢ δὲν ἀναγράφονται ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, κατὰ τὴν ἀπόφασιν, ἣν ἤθελε λάβει περὶ αὐτῶν ἡ πλειονοψηφία. Ἀλλοίμονον εἰς τὴν μειονοψηφίαν, ἐὰν εἵμαρτο νὰ ἐπικρατήσωσί ποτε αἱ ἀρχαὶ τοῦ κ. Καραπάνου! Ἀφοῦ δὲ τοιαῦτα περὶ ὑποτελείας τῆς μειονοψηφίας εἰς τὴν πλειονοψηφίαν πρεσβεύει, μειονοψηφῶν αὐτὸς ἐν τῇ μειονοψηφίᾳ, τί ἄρα ἀναμένει τὴν μειονοψηφίαν, ἐὰν ἡ τύχη τῇ ἐπιφυλάττῃ νὰ ἡγῆταί ποτε τῆς πλειονοψηφίας ὁ κ. Βουλευτής; Παρήγορον ὅτι ὁ κίνδυνος δὲν εἶναι ἐγγύς. Οἱανδήποτε ὅμως καὶ ἂν λάβῃ θέσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ νομοσχέδιον, θὰ προταχθῶσι πάντως τὰ τῆς παρακρατήσεως καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἑπομένως, ἂν μὴ ληφθῇ ἀπόφασις περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν ἤδη, δὲν θὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀποφασίσωμεν τὴν παραπομπὴν χρησίμως. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς παρετήρησεν, ὅτι δὲν ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον, οὐδὲ νὰ δημοσιεύῃ τὰς γνώμας αὑτῆς περὶ τῶν ἐν αὐτῷ, οὐδὲ νὰ προκαλῇ περὶ τούτων ἐπεξεργασίαν ἐπιτροπῶν, διότι ὑπάρχουσι κερδοσκόποι ἐν τῇ χώρᾳ, οἵτινες ἐκ πάσης μεταβολῆς καὶ ἐκ πάσης ἀναγγελίας περὶ μεταβολῆς τῆς οἰκονομικῆς νομοθεσίας προσπαθοῦσι ν’ ἀρυσθῶσιν ὠφέλειαν. Τοῦτο εἶναι ἀναμφήριστον, ὅτι πᾶσα οἰκονομικὴ μεταβολὴ παρέχει τροφὴν εἰς τὴν κερδοσκοπίαν, ἀλλ’ ἕνεκα τούτου δὲν ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ προτείνῃ τὰ ὠφέλιμα εἰς τὴν χώραν. Ἂν ὁ κ. Βουλευτὴς κηρύσσηται πολέμιος τῶν προτεινομένων, διότι προτείνει αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις, καὶ παρεμποδίζει μετὰ τῆς ὅλης Ἀντιπολιτεύσεως τὴν ἔγκαιρον ψήφισιν αὐτῶν, δὲν πρέπει νὰ αἰτιᾶται τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ ταῖς συνεπείαις τῆς βραδείας ψηφίσεως, ἀλλ’ ἑαυτὸν καὶ τοὺς κερδοσκόπους.

§113ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θέλω ν’ ἀπαντήσω τι περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ὑπέβαλεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸ ζήτημα τῶν διαπυλίων, διότι τὸν θεωρῶ ἀστεῖον. Ἐνόμιζον ὅτι ἤθελεν εἶσθαι σοβαρός, στηριζόμενος εἰς ὅσα εἶπε περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, εἰσηγούμενος τὸν προϋπολογισμόν. Εἰσῆλθεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἡμερησίας διατάξεως· τὴν ἡμερησίαν ὅμως διάταξιν κανονίζει τὸ σῶμα. Εἰς τὸ ἄρθρον 16 τοῦ Κανονισμοῦ εὑρίσκω τὰ ἑξῆς: «Ὁ Πρόεδρος κηρύττει τὴν ἔναρξιν τῶν συνεδριάσεων, συναινέσει δὲ τῆς Βουλῆς τὸ τέλος αὐτῶν. Ἀπαγγέλλων δὲ τὸ τέλος, προσδιορίζει συγχρόνως, ἐπινεύσει τοῦ σώματος, τὴν ἡμέραν καὶ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς ἑπομένης.» Ὥστε ἐπινεύσει τοῦ σώματος καταρτίζεται ἡ ἡμερησία διάταξις, καὶ ἂν δὲν ἐφαρμόζηται τυπικῶς, ὑποτίθεται ὅτι γίνεται τῇ ἐπινεύσει τοῦ ἡγουμένου τῆς πλειονοψηφίας. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς διατάξεως ταύτης τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ τῆς ὁποίας οὐδόλως θίγονται τὰ δικαιώματα τῆς μειονοψηφίας ἢ καὶ ἑνὸς Βουλευτοῦ, ἔχομεν καὶ ἑτέραν διάταξιν, ὅτι τὰ νομοσχέδια ἐγγράφονται ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει 24 ὥρας μετὰ τὴν διανομήν. Ὅθεν τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν· διότι δὲν εἶναι σοβαρὸν ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή, πρὶν ἀναγνώσῃ τὸ νομοσχέδιον, πρὶν γνωρίσῃ ἂν ἦναι κατεπεῖγον ἢ μή, νὰ τὸ παραπέμψῃ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§114Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τί βλάπτει ἡ παραπομπή;

§115ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Βλάπτει ὅτι δὲν πράττομέν τι σοβαρόν, ἀποφασίζοντες περὶ θέματος, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζομεν· διὰ τοῦτο ἡ γενομένη παρατήρησις, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφασίσωμεν περὶ τοῦ ζητήματος ἀφοῦ μελετήσωμεν τὸ νομοσχέδιον, μοὶ φαίνεται καὶ λογικὴ καὶ θετική, διότι ἐν γνώσει οὕτω θ’ ἀποφασίσωμεν περὶ παραπομπῆς ἢ μὴ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§116ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἴσως ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἀντελήφθη τῶν παρατηρήσεών μου· ἐνόμισεν ὅτι ἐκάκισα αὐτόν, διότι προανήγγειλε τὴν ὑποβολὴν ὡρισμένων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔκρινε χρήσιμα διὰ τὸν τόπον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκάκισα, εἶναι ὅτι, ἐνῷ ἀνήγγειλε μετὰ σοβαρότητος, ὅτι πρόκειται νὰ ἐπιβάλῃ πρόσθετον τέλος ἐπὶ τοῦ σίτου ὑπέρογκον, παρέλειψε νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὸν νόμον τὸν τελωνειακὸν καὶ ἐπιβάλῃ τὸ τέλος ἀμέσως, μὲ ἐπιφύλαξιν τῆς ἐπιστροφῆς. Ἀλλὰ διὰ τῆς ἀγγελίας ταύτης, τῆς μὴ ἀφεύκτως πραγματοποιηθησομένης, τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἐζητήθη ὁ ἐξωτερικὸς σῖτος ἄφθονος καὶ ὑπερετιμήθη, καὶ ἐζημιώθησαν ἐπαισθητῶς οἱ καταναλωταὶ τοῦ ἄρτου, οἱ πτωχοὶ ἐργάται τῶν πόλεων πρὸ πάντων. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπεδίωξε μόνον μίαν αὔξησιν φαινομενικὴν τῶν τελωνειακῶν δασμῶν καὶ ὅλως πρόσκαιρον, πράγματι δὲ ἐπήνεγκε μεγάλας ζημίας εἰς τὸν ἐντόπιον σῖτον, διότι ἀθρόος συνέῤῥευσεν ὁ ξενικός. Ἤδη δὲ ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὑποβάλλων τὸ νομοσχέδιον, ἀντὶ νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὸν νόμον, ἔρχεται ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι σοβαρῶς δὲν σκέπτεται νὰ ἐπιβάλῃ τὸ τέλος τοῦτο καὶ ὅτι δὲν πρόκειται περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων, ἀλλὰ περὶ ἀκαδημαϊκῆς συζητήσεως, περὶ ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν, ἥτις θὰ διασκορπισθῇ εἰς ἅπαν τὸ Ἑλληνικὸν, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν καὶ φωτισθῇ, καὶ προκαλέσῃ δημοψηφίσματα. Ἀλλὰ ταῦτα δὲν εἶναι σοβαρά. Δὲν κακίζω τὴν πρόθεσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἰς τὸ νὰ ἐλαφρώσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἀπὸ τὰ βάρη καὶ εἰς τὸ νὰ ζητῇ τὴν γνώμην καὶ τῶν ἄλλων, ἀλλὰ πρέπει νὰ μεριμνᾷ, ὅπως μὴ ἐπιφέρῃ ζημίαν εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ τοὺς πολίτας. Ἐγὼ εἶμαι κατὰ τῶν διαπυλίων, ὡς ἤμην καὶ κατὰ τῶν διοδίων καὶ κατὰ παντὸς περιορισμοῦ τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς ἐλευθέρας συγκοινωνίας. Ἀλλ’ ἐὰν εἶχε σκοπὸν νὰ προκαλέσῃ τὴν γνώμην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἠδύνατο νὰ ὑποβάλῃ τὸ μέτρον ἁπλῶς, ἄνευ ἀποφάσεως περὶ ἐπιβολῆς τέλους εἰς τὸν σῖτον καὶ ν’ ἄφινε τὴν ἐπιτροπὴν νὰ σκεφθῇ περὶ τῆς καταργήσεως τῶν διαπυλίων, ἀλλ’ ὡς ἔπραξεν, ἐπήνεγκε ζημίαν εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ εἰς πάντας τοὺς κατοίκους τοῦ Βασιλείου. Τοῦτο εἶναι τὸ παράπονον, τὸ ὁποῖον ἔχω οὐχὶ μόνον ἐγὼ, ἀλλὰ ὁλόκληρος ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία. Ἤδη, ἀφοῦ δὲν πρόκειται νὰ ψηφισθῶσι τὰ διαπύλια ἀτυχῶς, τίς θὰ πληρώσῃ τὰς ζημίας ἐκ τῆς ὑπερτιμήσεως τῆς τεχνητῆς καὶ τῆς ἀθρόας εἰς μεγάλα ποσὰ ἀποθηκεύσεως ξενικοῦ σίτου; Οἱ ἔμποροι οἱ δυστυχεῖς, οἱ καταναλωταὶ οἱ δυστυχέστεροι ἢ ὁ κ. Πρωθυπουργός; Βεβαίως ὄχι ὁ τελευταῖος.

§117ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνήγγειλε τὴν ὑποβολὴν τοῦ εἰρημένου νομοσχεδίου, ἔῤῥηξα κραυγὴν ὀδύνης, διότι ἐνόμισα, ὅτι σπουδαιολογεῖ· ἀλλὰ τώρα, ὅτε τὸ ἔῤῥιψεν ἔκθετον ὡς εἰς ἐκθετοτροφεῖον, φωνάζω: ζήτω ἡ δημοκοπία! (θόρυβος).

§118ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, δεικνύει ὅτι ἡ Βουλὴ καταρτίζει τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλ’ ἐν τῇ πράξει δὲν ἐφαρμόζεται τοῦτο, ὡς γνωρίζετε, πάντοτε. Δύναμαι νὰ ὀνομάσω δέκα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα, καίτοι εἰσήχθησαν, δὲν ἐνεγράφησαν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§119Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πάντα ἐγγράφονται.

§120ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Σᾶς ἀναφέρω τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῆς στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Ἐνεγράφη; Τὸ εἰσαχθὲν νομοσχέδιον ἀφορᾷ εἰς τὰ δημοτικὰ συμφέροντα, καὶ σχετίζεται πρὸς τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους. Εἰς τίνα ἐπιτροπὴν θὰ τὸ παραπέμψωμεν; Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ εἰς τὴν τῶν Οἰκονομικῶν, ἢ εἰς ἄλλην τινά; Ἐγὼ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπιθυμεῖ νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ ἀπὸ 101 μέλη, ἵνα λάβωσι μέρος καὶ οἱ ἀξιότιμοι ἐκ Θεσσαλίας συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι νομίζουσιν ὅτι ἐργάζεται ὑπὲρ αὐτῶν καὶ οἵτινες νομίζουσιν, ὅτι οἰκοδομοῦν συμπαθείας παρὰ τοῖς συμπολίταις των, δεικνύοντες ὅτι θέλουν νὰ διπλασιάσωσι τὸν φόρον τοῦ σίτου. Αὐτὸ τὸ παιγνίδι ἐπαίχθη πολλάκις ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Οὕτω γίνεται, καὶ ἡ ἡμερησία διάταξις καὶ ὁ Κανονισμὸς χρησιμοποιοῦνται ὡς ὄργανα ἀληθοῦς ἢ ψευδοῦς εὐχαριστήσεως τῶν καθημένων εἰς τὴν πτέρυγα ἐκείνην ἢ ἐξαπατήσεως αὐτῶν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τίνα ἀπόφασιν θὰ λάβῃ ἡ Βουλή;

§122ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Πρέπει νὰ τυπωθῇ προηγουμένως τὸ νομοσχέδιον.

§123ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Δὲν γνωρίζομεν τὸ νομοσχέδιον.

§124ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἐπιμένει, ὑποθέτω, ἡ Κυβέρνησις, διότι ἡ ἐπιμονή της θ’ ἀντέκειτο εἰς τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι ἡ Βουλὴ πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως ἢ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς δύναται νὰ παραπέμψῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς ἐπιτροπήν. Τὸ ἄρθρον προϋποτίθησιν, ὅτι ἡ Βουλὴ διατελεῖ ἐν γνώσει τοῦ νομοσχεδίου, διότι καὶ πρὸ τῆς παραπομπῆς ἠδύνατο νὰ πράξῃ ἕτερόν τι, νὰ τὸ χαρακτηρίσῃ ὡς ἀπαράδεκτον καὶ νὰ τὸ ἀποῤῥίψῃ, ὅτε θὰ ἦτο περιττὸν πλέον νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ ἡ ἐπιτροπή. Οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἀνέπτυξαν τὰς σχετικὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὑποβάλλων τὴν πρότασιν περὶ ἀμέσου παραπομπῆς εἴτε εἰς εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, εἴτε εἰς τὴν τοῦ Κανονισμοῦ, δικαιολογεῖ αὐτὴν, λέγων ὅτι ἤθελεν ἀπολεσθῆ μάτην ὁ χρόνος, μέχρις οὗ τὸ νομοσχέδιον ἔλθῃ κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς του εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἵνα ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς παραπομπῆς του εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Ἀλλ’ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δυνάμεθα αὔριον ἀμέσως ἐν ἀρχῇ τῆς συνεδριάσεως ν’ ἀποφασίσωμεν περὶ τούτου, καὶ δὲν θὰ ὑπάρξῃ τις ἐναντίος· διότι πάντες γνωρίζομεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ κατεδικάσθη νὰ μὴ ψηφισθῇ. Πρόκειται περὶ μιᾶς ἐπαγγελίας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, καὶ ταύτην ἐκτελεῖ, ἐπὶ ζημίᾳ τῆς παραγωγῆς τοῦ τόπου. Ὤφειλε κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ μὴ δώσῃ τὰς ἐλπίδας, τὰς ὁποίας ἔδωκεν εἰς τὴν παραγωγὴν, διότι χάρις εἰς αὐτὰς ἐπεβαρύνθη ἐκ τοῦ σίτου, ὅστις εἰσέῤῥευσεν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς. Βεβαίως θέλουσι ζημιωθῆ αἱ σιτοφόροι ἐπαρχίαι καὶ ἰδίως ἡ Θεσσαλία, ἥτις ἀπέβλεψε μετά τινος ἐλπίδος εἰς τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλὰ σήμερον τὸ νομοσχέδιον εἶναι καταδεδικασμένον, διότι πρόκειται νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ οὐ μόνον εἰδικὴ ἐπιτροπὴ, ἀλλὰ καὶ αἱ κοινότητες καὶ αἱ ἐπαρχίαι καὶ ὁλόκληρος ἡ χώρα, ὡς εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Πρόκειται δηλαδὴ νὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν πέμπτην ἢ ἕκτην ἢ ἑβδόμην Βουλευτικὴν σύνοδον, ἐὰν δύναται νὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη. Ἀλλὰ τότε οὐδεμίαν ἔχει ἔννοιαν ἡ ἐπιμονὴ εἰς τὸ νὰ ψηφίσωμεν ἀπόψε τὴν παραπομπὴν εἰς ἐπιτροπὴν, ἐναντίον ῥητῆς διατάξεως τοῦ Κανονισμοῦ.

§125ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ, κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ ὀλίγης ὥρας ἐγένετο τόση συζήτησις καὶ τόσα παράπονα, διότι δὲν ἐσπεύσαμεν νὰ τυπώσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως. Ἤδη, εὐθὺς ὡς κατηρτίσθη τὸ νομοσχέδιον, διέταξα νὰ σταλῇ καὶ τυπωθῇ, ἵνα ᾖ ἕτοιμον αὔριον. Ζητεῖτε ἤδη νὰ σᾶς τὸ φέρωμεν, ἐνῷ γνωρίζετε ὅτι τὸ ἐστείλαμεν εἰς τὸ τυπογραφεῖον.

§127ΡΑΛΛΗΣ. Λοιπὸν δὲν δύνασθε νὰ προκαλέσητε τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, ἐπ’ αὐτοῦ, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ἐνταῦθα, ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ βεβαίως δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ ἐπέμβω εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην· ἐπιτρέψατέ μοι μόνον νὰ βεβαιώσω, ὡς ἐκ τῆς θέσεώς μου, ὅτι ἀπειράκις νομοσχέδια ὑπεβλήθησαν καὶ ἀμέσως ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε τὴν παραπομπὴν αὐτῶν εἰς ἐπιτροπήν.

§129ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Νομίζω ὅτι, ἀντὶ νὰ καταναλίσκωμεν τοσοῦτον χρόνον, δυνάμεθα αὔριον τὴν ἑσπέραν, μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τοῦ σταφιδικοῦ, ν’ ἀποφασίσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ, εἰ καὶ δυνάμεθα πρὸ παντὸς ἄλλου ἀντικειμένου νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην.

§130ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἤδη εἶναι προφανὲς, ὅτι διαφωνοῦμεν ἐπὶ ὡρισμένου θέματος. Οἱ Κύριοι φρονοῦσιν, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ παραπέμψωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπήν· ἡμεῖς φρονοῦμεν ὅτι δυνάμεθα. Ἐν τοιαύτη περιπτώσει, ἡ πλειονοψηφία θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα.

§131ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐὰν ἔχωμεν ἐγγυήσεις τινὰς, κύριε Πρόεδρε, αὗται εἶναι ὁ Κανονισμὸς, καὶ περὶ αὐτοῦ πάντες ὁμολογοῦμεν ὅτι ἐτηρήσατε τὸν Κανονισμὸν κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον αὐστηρῶς. Δι’ αὐτὸ, κύριε Πρόεδρε, ἡ μειονοψηφία δὲν ἔχει ἄλλο τι νὰ πράξῃ ἢ νὰ ἐπιδείξῃ τὸ ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ, κατὰ τὸ ὁποῖον πᾶσα πρότασις, εἴτε Βουλευτοῦ εἴτε Ὑπουργοῦ, πρέπει νὰ τυπωθῇ, νὰ διανεμηθῇ, καὶ εἶτα νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπ’ αὐτῆς. Οὐδέποτε ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ἐπὶ νομοσχεδίου ἄνευ προηγουμένης τυπώσεως καὶ διανομῆς αὐτοῦ.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπειράκις ἐγένετο τοῦτο.

§133ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγένετο, ὅταν δὲν ὑπῆρξεν ἔνστασις· ἤδη ὅμως, ἐγειρομένων ἐνστάσεων κατὰ τῆς τοιαύτης προτάσεως, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γείνῃ τοῦτο. Ἂν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θέλῃ νὰ ἐπιδείξῃ πλειονοψηφίαν, ἂς ἀφήσῃ εἰς ἕτερον ζήτημα νὰ ἐπιδείξῃ ταύτην. Ἡμεῖς ἔχομεν τὸν Κανονισμὸν, καὶ μὴ νομίσητε ὅτι θὰ σᾶς ἀφήσωμεν νὰ καταπατήσητε καὶ αὐτόν.

§134ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν ἐννοεῖ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ νὰ ἐπιβάλῃ οἱανδήποτε γνώμην, καὶ πολὺ ὀρθῶς ἔπραξε τοῦτο. Ἀλλὰ παραδόξως εὑρισκόμεθα εἰς ἀντίφασιν πρὸς ἁπάσας τὰς ἐπαγγελίας ἐκείνας, προκειμένου περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον λύεται καταφατικῶς ἐκ τοῦ γράμματος αὐτοῦ τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ζητεῖται δέ τι, τὸ ὁποῖον προσβάλλει τὴν φιλοτιμίαν τῆς Κυβερνήσεως, ζητεῖται ἁπλῶς νὰ ὑπαχθῇ καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὴν γενικὴν δικονομίαν τοῦ Κανονισμοῦ.

§135ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμολογῶ ὅτι βεβαίως οὐχὶ ἅπαξ καὶ δὶς καὶ τρὶς, ἀλλὰ πολλάκις, προκειμένου περὶ νομοσχεδίου οὐχὶ τηλικαύτης σημασίας, ἡ Βουλὴ ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ παρίδῃ τὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ προέβη εἰς ὅ,τι αὕτη ἀπεφάσισεν ἑκάστοτε. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ νομοσχεδίου τοιούτου, τὸ ὁποῖον θίγει σπουδαιότατα συμφέροντα οὐχὶ μόνον τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλὰ καὶ ἁπάντων τῶν δήμων τοῦ Κράτους, βεβαίως δὲν ὑπάρχει ὅμοιον παράδειγμα. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὅταν ὄχι εἷς, ἀλλὰ σχεδὸν τὸ ἥμισυ τῆς Βουλῆς ζητῇ παρ’ ὑμῶν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ, νομίζω ὅτι ὑμεῖς δὲν δύνασθε νὰ πράξητε ἀντιθέτως. Ἀλλὰ καὶ οὐσιαστικώτερον ὑποστηριζομένης τῆς προτάσεως τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων τῶν ὁμοφρονούντων πρὸς ἐμὲ, ὅταν ἠκούσθη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι ἡ ἁπλῆ διάδοσις περὶ αὐξήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν σιτηρῶν συνετέλεσεν εἰς τὴν κερδοσκοπίαν τῶν ἐμπορευομένων τὰ σιτηρὰ, δὲν νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ἔχων τὴν ἐποπτείαν ἅπασαν ἐπὶ τὴν διαχείρισιν τῶν οἰκονομικῶν τῆς χώρας, ὅτι, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον διατελῇ ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τοῦ νομοσχεδίου του, ἡ κερδοσκοπία αὕτη θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ μακρὸν, καὶ θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ μακρὸν ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ πάντοτε ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ γείνῃ ποτὲ νόμος τοῦ Κράτους; Ἐννοεῖ λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ γείνῃ συνεργὸς καὶ συνεργάτης τῶν κερδοσκόπων ἐκείνων, πρὸς βλάβην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Βεβαίως δὲν δύναμαι οὔτε ἄπωθεν νὰ ὑποθέσω ὅτι εἶναι συνεταῖρος τῶν κερδοσκοπούντων ἐπὶ τῶν σιτηρῶν. Ἀλλὰ βεβαίως ἐννοεῖ νὰ μείνῃ ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀφοῦ γνωμοδοτεῖ νὰ παραπεμφθῇ εἰς γενικὴν καὶ εἰδικὴν ἐπιτροπὴν καὶ ἀφοῦ δὲν ἐννοεῖ νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐν τῇ παρούσῃ συνόδῳ ἡ Βουλή. Καὶ δὲν ἀντελήφθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἀφ’ ἧς διεδόθη ὅτι ἐπιπροσθέτως ἐπιβάλλεται εἰς τὰ σιτηρὰ ὁ ἀναγραφόμενος εἰς τὸ νομοσχέδιον φόρος, ηὐξήθη κατὰ πέντε λεπτὰ τὴν ὀκᾶν ὁ ἄρτος; Ὑποθέτω λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν πράγματι ἐνδιαφέρηται διὰ τὴν κατάστασιν ταύτην τὴν ἀνώμαλον, ὄχι βεβαίως τὴν γενικήν, τὴν νομισματικὴν, ἀλλ’ ἰδίᾳ περὶ τοῦ ἄρτου τοῦ λαοῦ, δὲν θ’ ἀφήσῃ τοὺς κερδοσκόπους νὰ ἀφαιρέσωσιν ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ λαοῦ τὸ τεμάχιον τοῦ ἄρτου, τὸ ὁποῖον διὰ τοῦ ἱδρῶτος αὐτοῦ ἀπέκτησε καὶ τὸ ὁποῖον ἄφησε μόνον εἰς αὐτὸν ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§136ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, δηλῶ, ὅτι θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, διότι αὐτὴ ἡ πρότασις ἐπιδιώκει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας, ἤτοι νὰ ματαιωθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλὰ πρὸ τούτου ἂς τηρήσωμεν τοὺς τύπους, καὶ πρὸς τοῦτο, ἐν ὀνόματι τῶν εἰθισμένων ἐν τῇ Βουλῇ καὶ τῶν νόμων τοῦ Κράτους, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ, ὅπως γείνῃ ἡ ψήφισις τῆς προτάσεώς του μετὰ τὴν τύπωσιν καὶ διανομὴν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν δὲ ἐπιμείνῃ ν’ ἀποφασίσωμεν ἀπόψε, ἀναφέρομαι εἰς τὸν ἀνώτατον ἄρχοντα, καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ καὶ ἴδῃ ποίαν Κυβέρνησιν ἔχει καὶ πῶς αὕτη σέβεται τοὺς νόμους.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε ἥσυχον τὸν ἀνώτατον ἄρχοντα.

§138ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξορκίζω τὸν κ. Τρικούπην νὰ μὴ ἐπιμείνῃ. Ἀφοῦ παρεπέμφθη εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας τὸ ζήτημα, τί ἐπιμένει τώρα; διατὶ μᾶς ἐνθυμίζει τὴν παροιμίαν «γιὰ ἰδέτε με γεινόνισσαις, μαρίδες τηγανίζω»; (ἱλαρότης).

§139ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, πολλάκις εἶδον ὑμᾶς ἔχοντα ἀνὰ χεῖρας τὸν Κανονισμὸν, καὶ ἀποτεινόμενον εἰς αὐτὴν τὴν πτέρυγα (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) καὶ λέγοντα «νὰ σέβησθε τὸν Κανονισμόν.» Ἀποταθῆτε ἤδη πρὸς τὴν ἄλλην πτέρυγα, ἀποταθῆτε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ζητήσατε ἀπ’ αὐτὴν νὰ σεβασθῇ τὸν Κανονισμόν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν, ἐὰν παραδέχηται τὴν παραπομπὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπήν.

§141ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Τίνος νομοσχεδίου;

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε τὸ νομοσχέδιον· σᾶς εἶπον ὅτι ἀπεστάλη πρὸς τύπωσιν.

§143ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μετὰ τὴν γενομένην συζήτησιν, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ψηφίσωμεν ὑπὲρ τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς προτάσεως ταύτης, καὶ ἡμεῖς προτείνομεν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως ἡμῶν περὶ ἀπαραδέκτου.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ ψηφίσωμεν ἐπὶ τοῦ ἀπαραδέκτου. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ πρότασις περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς ἐπιτροπὴν εἶναι ἀπαράδεκτος λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία διὰ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Π. Σάκκη καὶ Ι. Γεωργιάδου, καὶ εἶτα ἡ διαλογή).

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 9 μ. μ.