1894.11.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 22

Τῆς 30 Νοεμβρίου 1894.

(Τετάρτη).

Ὥρα 6 καὶ 10′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διάφοροι πολῖται ἐξ Ἀετοῦ τῆς Τριφυλίας δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν ζητοῦσι νὰ ψηφισθῇ νόμος περὶ παρακρατήσεως τοῦ πλεονάσματος τοῦ σταφιδοκάρπου. Οἱ ὑπόδικοι συγγενεῖς τοῦ ἐν Λαμίᾳ φονευθέντος ληστοῦ Κ. Καρακώστα ζητοῦσι νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ περάτωσις τῆς ἀνακρίσεώς των. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορά των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ Χαράλαμπος Λεοντῆς, κατάδικος ἐν ταῖς φυλακαῖς Χαλκίδος, παρακαλεῖ νὰ τῷ ἀπονεμηθῇ βασιλικὴ χάρις. Παραπέμπεται καὶ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Πολλοὶ κάτοικοι Γαργαλιάνων τῆς Τριφυλίας διὰ τηλεγραφήματός των πρὸς τὴν Βουλὴν παρακαλοῦσι νὰ ἐπιψηφισθῇ οἱονδήποτε μέτρον, ἐξασφαλίξον τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος. Ὁ δήμαρχος Λαμιέων παρακαλεῖ ἐξ ὀνόματος ὅλων τῶν συνδημοτῶν του τὴν Βουλὴν, ὅπως ἀποφασίσῃ τὴν μέχρι τῆς πόλεώς των κατασκευὴν τοῦ ἀπὸ Πειραιῶς εἰς Λάρισσαν σιδηροδρόμου, ἐπίσης δὲ νὰ ἐπιψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ ἔξωθεν εἰσαγομένου σίτου.

§2ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ τηλεγράφημα, τὸ ἀπευθυνθὲν ὑμῖν παρὰ τοῦ δημάρχου Λαμιέων, διερμηνεῦον τὴν εὐχὴν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ σιδηροδρόμου μέχρι Λαμίας, ἀπεστάλη καὶ εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς ἐπαρχίας ταύτης, ἐν οἷς ἔχω τὴν τιμὴν νὰ συγκαταλέγωμαι καὶ ἐγώ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν αἴτησιν ταύτην. Ἐν ταῖς διαφόροις αὐτοῦ ἐνεργείαις περὶ τῶν δημοσίων ἔργων δέον νὰ συμπεριλάβῃ τὴν ἐπέκτασιν τῆς γραμμῆς ἀπὸ Χαλκίδος καὶ Λεβαδείας μέχρι Λαμίας. Γνωρίζω ὅτι παρουσιάζονται προσκόμματά τινα κατὰ τὴν σήραγγα Μπράλου, ἀλλ’ ἀπέναντι τῶν ὠφελειῶν, τὰς ὁποίας ἡ σιδηροδρομικὴ αὕτη γραμμὴ θὰ ἐπιφέρῃ οὐ μόνον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Φθιώτιδος, ἀλλὰ καὶ εἰς ἅπασαν τὴν χώραν, νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ παντὸς τρόπου πρέπει νὰ μεριμνήσῃ ὑπὲρ ἐπεκτάσεως τῆς γραμμῆς ταύτης μέχρι Λαμίας. Ὡς πρὸς δὲ τὴν ἐπαύξησιν τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν σιτηρῶν τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων, βεβαίως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ὑποβάλῃ περὶ τούτου νομοσχέδιον, ὅπερ καὶ θὰ τύχῃ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν Βουλευτῶν ἐκείνων ἰδίως, οἵτινες ἐνδιαφέρονται ὑπὲρ τῆς ἐνισχύσεως τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, ἡ ὁποία διέρχεται ἀπό τινος κρίσιν σπουδαίαν. Καθῆκόν μου ἐνόμισα νὰ ποιήσωμαι ἤδη τὰς συστάσεις ταύτας εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιφυλαττόμενος ἐν δέοντι νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπὶ τῶν δύο τούτων ζητημάτων ἐκφρασθεῖσαν γνώμην μου.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τίς ἔχει τὸν λόγον;

§4ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως θὰ εἴπω.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβάλητε δι’ αὔριον, διότι εἰσήλθομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τίς ζητεῖ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρακρατήσεως τοῦ πλεονάσματος τοῦ σταφιδοκάρπου;

§6ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὀλίγα θὰ προσθέσω εἰς ὅσα ἐλέχθησαν κατὰ τὰς παρελθούσας ἑσπέρας ἐπὶ τοῦ φλογεροῦ ζητήματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀπασχολεῖται ἡ Βουλὴ ἀπό τινων ἡμερῶν. Ἡ πρότασις, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη, περιέχει βεβαίως κἄτι τι τὸ πρωτοφανὲς, τὸ ἰδιόῤῥυθμον, καὶ δίδει ἀφορμὴν εἰς διαφόρους συζητήσεις, καθ’ ἃς δύναταί τις, ὁμολογῶ, καὶ ὑπὲρ καὶ κατὰ τοῦ ζητήματος νὰ ἔχῃ ἰσχυροὺς λόγους. Ὥστε, ἐὰν ἡ συζήτησις ἤθελεν ἀφεθῆ εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἐνδιαφερομένων, ὁμολογῶ ὅτι δὲν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα. Ἀλλ’ ἡ Βουλή, ἐν τοιαύταις περιστάσεσι καὶ εἰς ἄλλα Κράτη, προκειμένου περὶ εἰδικῶν νόμων, οὐ μόνον δὲν δίδει προσοχὴν εἰς τὰ συμφέροντα τὰ τοπικὰ καὶ τὰ προσωπικὰ, ἀλλ’ ἀπεναντίας κανονίζει ταῦτα καὶ τὰ ὑποχρεοῖ νὰ ὑποταχθῶσιν εἰς τὸ γενικὸν συμφέρον. Πρόκειται περὶ προϊόντος, τὸ ὁποῖον ηὐτύχησε νὰ ἔχῃ μόνη ἡ Ἑλλάς. Τὸ προϊόν τοῦτο καταστρέφεται καὶ ἡ Ἑλλὰς οὐ μόνον ἀδιαφορεῖ, ἀλλ’ ἐὰν θέλητε, ἀγωνίζεται πῶς νὰ συντρέξῃ εἰς τὴν ταχυτέραν αὐτοῦ καταστροφήν. Οἱ ξένοι, οἱ ὁποῖοι τὸ καταναλίσκουν, θὰ εὐχαριστηθῶσι, μανθάνοντες τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν σήμερον τὸ προϊόν ἔφθασε, καὶ τὴν θέσιν, εἰς ἣν ἡμεῖς εὑρισκόμεθα, διότι τίποτε ἄλλο δὲν ἐπιθυμοῦσι, παρὰ νὰ ἔχωσιν εὐθηνὸν τὸ προϊόν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ καταναλωθῇ παρὰ εἰς ὡρισμένας ἀγορὰς, διότι δὲν εἶναι τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης, κατώρθωσεν ὅμως διὰ τῆς μακρᾶς χρήσεως νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὰς ἀγορὰς καὶ νὰ κατασταθῇ, οὕτως εἰπεῖν, ἀναγκαῖον· ἐπῆλθεν ὅμως παραγωγὴ ἀνωτέρα τῆς καταναλώσεως, αἱ τιμαὶ ἠλαττώθησαν καὶ οἱ πάντες βλέπομεν, ὅτι ἀπαιτεῖται ἔκτακτον μέτρον, καὶ ὅμως εἰς τὸ πρῶτον θεραπευτικὸν μέτρον, ὃ ὑπεβλήθη, ἀμέσως ἐπροτάθη ἡ ἀντίστασις, ἀλλὰ χωρὶς νὰ προτείνηται ἀντ’ αὐτοῦ ἄλλο καταλληλότερον. Εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν εὑρισκόμεθα σήμερον. Ἐὰν δύναται τὸ προτεινόμενον μέτρον νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπὸν, νὰ διασώσῃ τὸ προϊόν ἀπὸ τὴν καταστροφὴν, σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι ἐπιτετραμμένον, μὴ προτεινομένου οὐδενὸς ἄλλου μέτρου, νὰ τὸ ἐγκαταλείψωμεν εἰς τὴν τύχην του, διότι ἴσως δύνανται νὰ προταθῶσιν ἐπιχειρήματά τινα, τὰ ὁποῖα ἐν ἄλλαις περιστάσεσιν ἠδύναντο νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει; Καὶ ὅταν ὁλόκληρα τμήματα τῆς Ἑλλάδος ἀποτείνωνται εἰς αὐτὴν καὶ ζητῶσι τὴν ἀρωγήν της, δύναται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποκρούσῃ τὴν γενικὴν προσφυγὴν καὶ νὰ δείξῃ ἀδιαφορίαν, ἀφίνουσα τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους εἰς τὴν τύχην των, εἰς τὴν πενίαν καὶ τὴν καταστροφήν; Εἶναι ζήτημα, Κύριοι, τὸ ὁποῖον, οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦναι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ λυθῇ μετὰ μεγάλης σπουδαιότητος καὶ προσοχῆς, καὶ τοῦτο καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν τάξιν, ἥτις ἀμέσως ἐνδιαφέρεται, καὶ περὶ τῆς ὁποίας ἡ κοινωνία ὀφείλει νὰ λάβῃ μέτρα. Εἰς ἄλλα Κράτη, ἔχομεν παραδείγματα, ὅτι ἐψηφίσθησαν νόμοι προστατευτικοὶ τῆς τάξεως τῶν παραγωγῶν, οἵτινες ἐπέβαλον δασμοὺς μεγάλους καὶ κατέστησαν τὸν ἄρτον ἀκριβότερον εἰς τὸν πτωχὸν, ὑπεχρέωσαν ὁλόκληρον τὴν κοινωνίαν εἰς ὑπέρογκον φορολογίαν, ἀνεγνώρισαν ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ γείνῃ μία ἀδικία διὰ νὰ προστατευθῇ εἰδικὴ τάξις παραγωγῶν, διότι ἡ προστασία αὕτη συνεδέετο στενῶς πρός τε τὰ κοινωνικὰ συμφέροντα καὶ πρὸς τὰ τοῦ Δημοσίου, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ χωρισθῶσιν ἀπ’ ἀλλήλων· ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν ζητοῦμεν προστασίαν ἀπὸ κανένα, προσφέρομεν τὸν καρπόν μας· ἡ Πολιτεία, ἡ ὁποία καὶ μόνη δύναται νὰ κανονίσῃ τὰ τοιαῦτα ζητήματα, ἂς διαχειρισθῇ ὅπως θέλει τὴν περιουσίαν, τὴν ὁποίαν προσφέρομεν, διὰ νὰ διασώσωμεν τὸ ὑπόλοιπον. Σεῖς μᾶς στρέφετε τὰ νῶτα καὶ μᾶς λέγετε: «Δὲν εἴμεθα ἁρμόδιοι· πηγαίνετε, ῥυθμίσατέ τα μεταξὺ σας· ἐγὼ ἀδιαφορῶ· ἀδιαφορῶ ἂν 60 ἑκατομμύρια φράγκων χρυσῶν πρόκειται ν’ ἀποδιωχθῶσιν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα!» Εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι ὑπάρχει προσφορὰ ἀνωτέρα τῆς ζητήσεως καὶ πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι προϊόντα, ὁποία ἡ σταφὶς, διὰ μακροχρονίου ἐφαρμογῆς ἐκανόνισαν τὰς σχέσεις μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως καὶ ὡς πρὸς τὸ ποσὸν καὶ ὡς πρὸς τὰς τιμάς· σήμερον σᾶς λέγουν, ὅτι, ἐὰν περιορίσητε τὴν προσφορὰν, θὰ ὑπερτιμηθῇ ἡ σταφὶς περισσότερον, καὶ ἡ κατανάλωσις θὰ ἐλαττωθῇ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο. Ἡ τιμὴ θὰ ἦναι τοιαύτη, ὁποία δύναται νὰ δοθῇ καὶ νὰ κανονίσῃ τὴν προσφορὰν μὲ τὴν κατανάλωσιν. Ὁσονδήποτε καὶ ἂν ἦναι τὸ ποσὸν, δὲν δύνασθε νὰ μεταβάλητε τοὺς κανόνας τῆς ἀγορᾶς· ὁ ἴδιος ἰδιοκτήτης, ὁ ἔμπορος, ἔχει τὸ συμφέρον νὰ κανονίσῃ τὴν τιμὴν ἀναλόγως τοῦ ποσοῦ. Τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον πλεονάζει, σᾶς λέγουν, δύναται νὰ εὕρῃ ἄλλας ἀγοράς· ἀλλὰ δυνάμεθα σήμερον μὲ τοιαύτας μελλούσας προσδοκίας νὰ κανονίσωμεν τὴν συγκεκριμένην θέσιν, εἰς ἣν εὑρισκόμεθα καὶ ν’ ἀδιαφορήσωμεν πρὸς τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται, διότι εἰς τὴν Ῥωσσίαν δύναται εἰς τὸ μέλλον ν’ αὐξήσῃ ἡ κατανάλωσις; Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ὑπὸ ποίους ὅρους καταναλίσκεται ἡ σταφίς; Μὲ τὰς εὐτελεστάτας τιμὰς, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσιν οὐδ’ εἰς τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας· μὲ 60 δραχμὰς τὴν μίαν χιλιάδα, τὴν ὁποίαν παράγουσι δύο στρέμματα, τῶν ὁποίων ἡ καλλιέργεια ἀπαιτεῖ τουλάχιστον ἑκατὸν δραχμὰς, ὑπὸ τοιούτους ὅρους νομίζετε εὐτύχημα, ὅτι εἰσέρχεται τὸ προϊὸν εἰς τὴν Ῥωσσίαν καὶ καταναλίσκεται μὲ 60 δραχμάς; Σᾶς λέγουν πρὸς ἀντίκρουσιν ὅτι, ἐὰν ἡ τιμὴ ἦναι ἀνωτέρα, δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ συναγωνισθῇ μὲ τὰς τιμὰς τῆς σταφίδος τῶν ἄλλων μερῶν, καὶ ἑπομένως δὲν θὰ καταναλωθῇ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο· ἡ σταφὶς ἡ Κορινθιακὴ ἔχει ἰδίαν χρῆσιν, δὲν συναγωνίζεται οὔτε μὲ τὴν Ἰσπανικὴν οὔτε μὲ τὴν τῆς Ἀνατολῆς· εἶναι μονοπώλιον μεμονωμένον, καὶ διὰ τοῦτο δύναται ἡ Ἑλλὰς νὰ λέγῃ, ὅτι ἔχει ἓν εἰσόδημα ἀσφαλὲς ἀπὸ τὸ προϊὸν αὐτό. Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους σᾶς λέγουν, ὅτι θέλομεν νὰ εἰσάξωμεν τὸν κοινωνισμόν. Ἐὰν οἱ σταφιδοκτήμονες προσφέρωσιν ἓν μέρος τοῦ καρποῦ των πρὸς ἄλλην χρῆσιν, εἶναι κοινωνισμὸς αὐτός; Ἀλλὰ κοινωνισμὸς γνωρίζω ὅτι, εἶναι ἐὰν ἐγὼ ζητῶ νὰ λάβω τὴν περιουσίαν τοῦ ἄλλου· ἐδῶ ὅμως ἐγὼ τοὐναντίον προσφέρω τὴν περιουσίαν μου. Ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα τίθενται πρὸς κοινὴν ὠφέλειαν εἶναι καταναγκαστικά· ἡ ἐλευθερία τῆς ἐνεργείας παύει, ἅμα ἦναι κοινὸν συμφέρον. Νομίζω, ὅτι ἐκ τῶν ἐπιχειρημάτων, ὅσα προὐτάθησαν κατὰ τῆς προτάσεως, οὐδὲν εἶναι σοβαρὸν, δυνάμενον πραγματικῶς νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ σταματήσῃ τὴν ἐνέργειαν τῆς Πολιτείας ἐκεῖ, ὅπου ἡ παρουσία της καὶ ἡ ἐνέργειά της εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία. Ἔπειτα, Κύριοι, ὅπως εἶπον προτήτερα, πρόκειται διὰ τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, τοῦ μόνου τὸ ὁποῖον δυστυχῶς ἔχομεν, νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἰσέρχεται κατ’ ἔτος εἰς χρυσὸν, πρόκειται νὰ κανονίσωμεν τὰς σχέσεις μας πρὸς τὰς ἐξωτερικὰς ὑποχρεώσεις. Ἐὰν σήμερον εἴχομεν τὴν σταφίδα εἰς ἣν κατάστασιν ἦτο πρὸ δύο ἐτῶν, τὸ συνάλλαγμα δὲν θὰ ἦτο 1,90, διότι αἱ Πάτραι ἐπώλουν συνάλλαγμα 60 ἑκατομμυρίων ἐπὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ, καὶ σήμερον ἀγοράζουσι συνάλλαγμα ἀπὸ τὰς Ἀθήνας. Δὲν λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν τὴν περίστασιν, ἀλλ’ ἀπέναντι αὐτῶν τῶν μεγάλων κινδύνων θέλετε νὰ καταναλισκώμεθα εἰς μικρὰς σκέψεις, εἰς ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἀποβλέπωσι τὰ ἄτομα, οὐχὶ ὅμως ποτὲ νὰ ὑπηρετήσωσι τὸ δημόσιον συμφέρον! Νομίζω, ὅτι τὰς σκέψεις αὐτὰς ἔλαβεν ἤδη ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις, ἥτις πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν πρωτοβουλίαν καὶ ἡ ὁποία ἔχει ἀποστολὴν νὰ προστατεύῃ καὶ μεριμνᾷ περὶ τῶν συμφερόντων ὅλων. Δὲν ἀμφιβάλλω λοιπὸν, ὅτι εὑρισκομένη εἰς καλλιτέραν θέσιν παντὸς ἄλλου, ὅπως ἐκτιμήσῃ τοὺς λόγους τοὺς συνηγοροῦντας ὑπὲρ τῆς προτάσεως, θέλει υἱοθετήσει αὐτὴν καὶ θέλει προτείνει νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον τίποτε ἄλλο δὲν θὰ κάμῃ, παρὰ νὰ σώσῃ τὸν τόπον ἀπὸ τὴν καταστροφήν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τὸν λόγον;

§8ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα πρὸ δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν νὰ ἐκφράσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τὴν γνώμην της ἡ Κυβέρνησις, καὶ μετὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως νὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπ’ αὐτοῦ. Παρακαλῶ λοιπὸν, ἐὰν ἔχῃ γνώμην ἡ Κυβέρνησις, νὰ τὴν ἐκφράσῃ, διότι πρόκειται περὶ ἑνὸς τῶν ζωτικωτάτων ζητημάτων.

§9Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἔδοσε γνώμην καὶ ὑπέβαλε καὶ νομοσχέδιον, ἐφ’ οὗ ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη. Ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως ἦτο, ὅτι δὲν ἐπετρέπετο τοιοῦτον ζήτημα νὰ λάβῃ κυβερνητικὸν χαρακτῆρα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τότε μόνον ὤφειλε νὰ ἐργασθῇ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ὅτε ἀπεδεικνύετο ὅτι ὑπῆρχε περὶ αὐτοῦ σχεδὸν ὁμόφωνος γνώμη, δὲν λέγω ἐντελῶς ὁμόφωνος,—τοῦτο θὰ ἦτο ἀνέφικτον—ἀλλὰ σχεδὸν ὁμόφωνος γνώμη τῶν ἀμέσως ἐνδιαφερομένων, διότι ἐπιβαρύνσεις, ὁποῖαι αἱ προτεινόμεναι, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπιβληθῶσιν εἰς τοὺς παραγωγοὺς, ἄνευ γενικωτέρας τοὐλάχιστον γνώμης αὐτῶν· ἡ Κυβέρνησις ἄρα θὰ ἠδύνατο νὰ εἰσηγήσηται τοιοῦτον μέτρον, μόνον ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ ὅτι θὰ ἐτύγχανε τοῦτο τῆς ἐπιδοκιμασίας τῶν πλείστων ἐκ τῶν ἐνδιαφερομένων. Ἀλλ’ ἵνα βεβαιωθῇ, ἂν τυγχάνῃ τὸ μέτρον τοιαύτης ἐπιδοκιμασίας, πρέπει ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀφήσῃ πλήρη ἐλευθερίαν καὶ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ἐννοῶ τὴν ἐλευθερίαν τὴν ἠθικὴν, εἰς ἐκείνους, μεθ’ ὧν συμπράττει, ὅπως ἐκεῖνοι ἀποφανθῶσι περὶ τοῦ θέματος τούτου οὐχὶ ἐκ τῶν πεποιθήσεων αὐτῶν ἐπὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ἐκ τῶν πεποιθήσεων αὐτῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Τὸ ζήτημα τοῦτο πρέπει νὰ λυθῇ οὐχὶ ὡς ζήτημα κυβερνητικὸν ἢ ὡς ζήτημα ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀπόσχῃ ἀπὸ τῆς συντεταγμένης ὑποστηρίξεως οἱασδήποτε γνώμης, ἀκριβῶς ἵνα διευκολύνῃ καὶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅπως καὶ αὕτη ἀπόσχῃ ἀπὸ οἱασδήποτε ἐν τῷ θέματι συντεταγμένης ἐνεργείας, ὡς Ἀντιπολίτευσις, καὶ συντελέσῃ οὕτω, ὅπως παρασχεθῇ εἰς τὰ μέλη τῆς τε Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἡ εὐκαιρία αὐτοτελοῦς ἐνεργείας, κατὰ τὰς πεποιθήσεις, ἃς ἐσχημάτισεν ἕκαστος εἴτε ἐκ τῶν συζητήσεων ἐν τῇ Βουλῇ, εἴτε ἐξ ὅσων ἤκουσε καὶ εἶδεν ἐν τῇ χώρᾳ κατὰ τὸ διάλειμμα τῶν βουλευτικῶν συνόδων, εἴτε ἐξ ὅσων αὐτὸς ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν ἰδίων ᾐσθάνθη. Ἀπὸ τῆς παρελθούσης συνόδου ἔσχον τὸ ἐνδόσιμον οἱ κύριοι Βουλευταὶ, ἵνα συνδιασκεφθῶσι μετὰ τῶν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις αὐτῶν καὶ μελετήσωσιν ἐνδελεχῶς τὸ ζήτημα τοῦτο· προσῆλθον ἄρα εἰς τὴν σύνοδον ταύτην ἔχοντες ἤδη ἕκαστος πεφωτισμένην τὴν συνείδησιν καὶ πεποιθήσεις ἐν ἐπιγνώσει μορφωθείσας περὶ τοῦ θέματος, τοῦτο δὲ μαρτυρεῖται καὶ ἐκ τῆς κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην ἐλλείψεως ἐκ τῆς συζητήσεως τοῦ ἐνδιαφέροντος, ὅπερ εἶχεν ἡ συζήτησις κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον· διότι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον τὸ θέμα ἀνεκινεῖτο τὸ πρῶτον ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐδεῖτο διαλευκάνσεως, ἐνῷ ἤδη ἕκαστος ἔρχεται ἐμπεφορημένος πεποιθήσεων παγίων, ἡ δὲ συζήτησις γίνεται μᾶλλον τυπικῶς. Ἔπρεπε νὰ γείνῃ ἡ συζήτησις, ἵνα δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς φρονοῦντας ὅτι ἠδύναντο νὰ εἰσφέρωσιν εἰς αὐτὴν χρήσιμόν τι, ὅπως ἀνακοινώσωσι τὰς γνώμας αὐτῶν, ἀλλ’ ἐλαχίστην ἡ ἐπαναληπτικὴ αὕτη συζήτησις ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσκήσῃ ἐπίδρασιν ἐπὶ πεποιθήσεων ἀποῤῥεουσῶν ἐξ εἰδικῆς διεξερευνήσεως τοῦ θέματος ἐπὶ ἔτος ὁλόκληρον. Ὅ,τι ἄρα ὑπολείπεται ἡμῖν ἤδη εἶναι νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν, ὅπως ἕκαστος ἐξενέγκῃ δημοσίᾳ τὴν γνώμην, ἥτις εἶναι τὸ ἀποκύημα τοιαύτης μελέτης. Ἐκ τῆς ψηφοφορίας δὲ θέλομεν ὁδηγηθῆ κατόπιν περὶ τοῦ πρακτέου, ὡς πρὸς τὴν σύνταξιν νομοσχεδίου ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένης γνώμης τῆς Βουλῆς, ἢ ὡς πρὸς τὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ θέματος τῆς παρακρατήσεως, ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελεν ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ Βουλὴ καὶ κατὰ τὴν ἐνεστῶσαν σύνοδον ἔχει τὴν αὐτὴν καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν γνώμην.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύττω τὴν συζήτησιν περατωμένην. Θὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς παρακρατήσεως.

§11ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Ἡ ἀρχὴ τῆς παρακρατήσεως, ἐν ὅσῳ δὲν διαμορφοῦται εἰς νομοσχέδιον, εἶναι ἀφῃρημένη, ὡς πᾶσα ἄλλη ἀρχή. Τί θὰ ψηφίσωμεν λοιπόν; Εἴμεθα σύμφωνοι ὅλοι ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, ἐὰν ἡ παρακράτησις διαμορφωθῇ κατὰ τρόπον πείθοντα ὅτι συμφέρει ἡ παρακράτησις. Ἐὰν ὅμως διαμορφωθῇ ὑπὸ τρόπον, καθ’ ὃν ἀναφαίνεται πάλιν ἡ εὐνοουμένη τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἑταιρία, βεβαίως δὲν θὰ ψηφίσωμεν αὐτήν. Ὥστε τί θὰ ψηφίσωμεν κατ’ ἀρχήν;

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ψηφισθῇ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§13ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τί θὰ εἰπῇ ἀρχὴ ἄνευ συστήματος; Ἐδῶ ἔχομεν τρία νομοσχέδια ἐπὶ τῆς αὐτῆς βάσεως. Λοιπὸν ἐν ὅσῳ ἡ παρακράτησις δὲν διαμορφοῦται εἰς νομοσχέδιον ἑνιαῖον, δὲν δύναται ν’ ἀποτελέσῃ θέμα ψηφοφορίας.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τρία νομοσχέδια, τῶν ὁποίων ἡ βάσις εἶναι ἡ παρακράτησις. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὑπάρχει πρῶτον τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Κοκκέβη· λοιπὸν συμφώνως μὲ τὸν Κανονισμὸν θὰ ψηφίσωμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§15ΧΟΪΔΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος τὸν λόγον. Ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, κύριοι Βουλευταὶ, ἀναγράφονται τρία νομοσχέδια περὶ παρακρατήσεως τοῦ πλεονάσματος τοῦ σταφιδοκάρπου. Ὅταν ἐπρόκειτο νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, ἐγένετο λόγος, καὶ εἰς τὴν ἐρώτησιν ποῖον νομοσχέδιον θὰ συζητηθῇ, παρετήρησε τότε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι ἡ συζήτησις πρέπει νὰ λάβῃ γενικώτερον χαρακτῆρα καὶ νὰ συζητηθῇ εὐρέως τὸ ζήτημα, ἵνα μορφωθῇ γνώμη ἐν τῇ Βουλῇ καὶ κατόπιν γείνῃ ἡ ψηφοφορία. Οὕτω λοιπὸν καὶ ἐγένετο. Ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία προεκλήθη ἐκ τῆς ἀναγραφῆς τῶν νομοσχεδίων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἐγένετο εὐρυτάτη καὶ γενική. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι καὶ ἡ πρότασις, ἡ ὑποβληθησομένη εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ὡς πόρισμα τῆς γενομένης συζητήσεως, πρέπει νὰ ἦναι γενικωτέρα· δὲν πρέπει νὰ τεθῇ πρότασις, ἂν ἦναι κατ’ ἀρχὴν ἀποδεκτὴ ἡ παρακράτησις, ἢ ὄχι. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἐξηνέχθησαν διάφοροι γνῶμαι· ὁ κ. Βουλευτὴς Πυλίας, ἀποκρούσας τὴν παρακράτησιν, ἐτάχθη ὑπὲρ τῆς γνώμης τῆς φορολογίας εἰς εἶδος, ὁ φίλτατος ἐξ Αἰγιαλείας συνάδελφος ἀπέκρουσε κατ’ ἀρχὴν πᾶν μέσον νομοθετικὸν ὑπὲρ βελτιώσεως ἢ ἀνακουφίσεως τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία προεκλήθη ἐκ τῆς σταφιδικῆς κρίσεως...

§16ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπατᾶσθε· δὲν ἀπέκρουσα πᾶν μέσον βελτιώσεως.

§17ΧΟΪΔΑΣ. Ἀνεφέρατε μάλιστα ὡς παράδειγμα καὶ τὰ ἐν Ἀγγλίᾳ συμβαίνοντα, ὅπου εἰς παρομοίας περιστάσεις δὲν προσφεύγουσιν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, ἀλλ’ εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἐργατῶν... Ἄλλοι Βουλευταὶ ὑπεστήριξαν τὴν πρότασιν τοῦ Βουλευτοῦ Κορινθίας περὶ ἀπαγορεύσεως τοῦ χαρακώματος. Κατὰ συνέπειαν βλέπετε, ὅτι ἡ συζήτησις ἔλαβε γενικώτερον χαρακτῆρα, ἑπομένως καὶ ἡ πρότασις πρέπει νὰ ἦναι γενικωτέρα, τὴν ὁποίαν καὶ ὑποβάλλω (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ, ἐκτιμῶσα τὴν κατάστασιν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην τῆς παρεμβάσεως τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, καὶ παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ ἀνάλογον νομοσχέδιον.»

§18ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Εἰς αὐτὸ εἴμεθα σύμφωνοι.

§19ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος, οὐχὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§21ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πρώτοις θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ φίλτατος συνάδελφος νὰ διευκρινήσω ἰδέαν τινὰ, τὴν ὁποίαν παρενόησε. Δὲν εἶπον ὅτι οὐδὲν πρέπει νὰ ληφθῇ μέτρον· εἶπον ὅτι ἡ παρακράτησις δὲν εἶναι τὸ μέτρον τὸ χρήσιμον, ἀπεναντίας δὲ ὑπέδειξα μέτρα ὡρισμένα, τὰ ὁποῖα θεωρῶ κατάλληλα πρὸς βελτίωσιν τῆς καταστάσεως. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου· ἁπλῶς ποιοῦμαι τὴν ἐπεξήγησιν ταύτην, ἵνα μὴ ὑπάρχῃ παρεξήγησίς τις καὶ διαφωνία μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ συναδέλφου, διότι ἐπιθυμῶ νὰ συμφωνῶμεν ὅσον τὸ δυνατὸν εἰς πλείονα ζητήματα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμε μίαν δήλωσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, τὴν δήλωσιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος δὲν δύναται νὰ ἔχῃ μέρος μέχρι τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ψηφισθῇ ἡ παρακράτησις, καὶ μόνον ἂν ἡ Βουλὴ ἀποδεχθῇ τὴν παρακράτησιν, δύναται τότε ἡ Κυβέρνησις, ὡς Κυβέρνησις, νὰ ἀναμιχθῇ καὶ νὰ κανονίσῃ τὰς λεπτομερείας τῆς παρακρατήσεως.

§22ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Νὰ γείνῃ ἐκτελεστής τῆς θελήσεως τῆς Βουλῆς.

§23ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις, ὡς Κυβέρνησις, ὡς πλειονοψηφία, δὲν ἔχει γνώμην, ἂν πρέπῃ ν’ ἀποφασισθῇ ἡ παρακράτησις, ἢ ἂν δὲν πρέπῃ, θὰ ἔχῃ ὅμως γνώμην ὡς Κυβέρνησις, ὡς πλειονοψηφία, μόλις ἀποφασισθῇ ἡ παρακράτησις, ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοῦ ζητήματος τῆς παρακρατήσεως, ἐπανειλημμένως ἐδηλώθη καὶ εἶναι καταφανὲς, ὅτι αἱ λεπτομέρειαι ἀποτελοῦσι τὸ ζήτημα. Ἔχομεν δὲ ἀκριβῶς δύο ψηφοφορίας τῆς Βουλῆς, λυούσας τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἦλθον νομοσχέδια, περιέχοντα τὴν παρακράτησιν, τὰ ὁποῖα κατεψήφισαν πολλοὶ, ὄντες ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, διότι δὲν συνεμερίζοντο τὰς λεπτομερείας. Ἑπομένως δὲν δυνάμεθα νὰ θέσωμεν ὡς ἀρχὴν τὴν παρακράτησιν, μὴ γνωρίζοντες τὰς λεπτομερείας. Πέρυσιν εἴδομεν ἐξανισταμένας καὶ τὰς δύο πτέρυγας κατὰ νομοσχεδίου ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, εἴδομεν δὲ καταψηφίζοντας τοῦτο τοὺς θερμοτέρους ὀπαδοὺς τῆς παρακρατήσεως, διότι τὸ σύστημα, ὑπὸ τὸ ὁποῖον ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι πρέπει νὰ λειτουργήσῃ ἡ παρακράτησις, δὲν ἦτο σύστημα, τὸ ὁποῖον αὐτοὶ ἤθελον. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἀκριβῶς τὸ προερχόμενον ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης, τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Σπηλιάδου περιέχει ὄπισθεν τῶν Β. Διαταγμάτων ὅλας τὰς πιθανότητας τῶν λεπτομερειῶν, τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε πέρυσιν. Ὥστε δὲν δύναται νὰ τεθῇ ζήτημα κατ’ ἀρχὴν περὶ τῆς παρακρατήσεως ἄνευ τῶν λεπτομερειῶν, δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὴν παρακράτησιν ὡς παρακράτησιν, ἂν δὲν γνωρίζωμεν ἐπὶ τίνος νομοσχεδίου τὴν ψηφίζομεν. (Ἐπιδοκιμασίαι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§24ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνεζητήσαμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἑνὸς νομοσχεδίου. Νομίζω ὅτι τὸ Προεδρεῖον εὑρίσκεται πληρέστατα ἐν τάξει, ἐὰν θέσῃ εἰς ψηφοφορίαν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας· εἶναι δὲ ἀνάγκη νὰ λυθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς τὸ ζήτημα διὰ ψηφοφορίας.

§25ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος ἐγένετο ἐπὶ γενικωτέρας βάσεως καὶ ὑπὸ γενικώτερον πνεῦμα. Ἡ ἰδέα, ἥτις ἐχρησίμευσεν ὡς βάσις τῆς συζητήσεως ταύτης, εἶναι ἡ ἑξῆς. Ἡ σταφὶς εἶναι προϊὸν ἔχον χαρακτῆρα μονοπωλίου, τὸ ὁποῖον, ἐν τῇ δυσχερεῖ θέσει, εἰς ἣν εὑρίσκεται σήμερον, δικαιοῦται προστασίας διὰ τῆς ἐπεμβάσεως τῆς Πολιτείας καθ’ ἕνα οἷον δήποτε τρόπον, ναὶ ἢ οὔ; Νομίζω ὅτι οὕτως ἐτέθη τὸ ζήτημα. Δὲν περιωρίσθημεν μήτε εἰς τὸ πρῶτον, μήτε εἰς τὸ δεύτερον, μήτε εἰς τὸ τρίτον νομοσχέδιον, ἀπεναντίας τὸ ζήτημα ἐξητάσθη ὑπὸ πολλὰς ἐπόψεις. Ἐπὶ τέλους δὲ ἠκούσαμεν τοὺς ὑπερασπιζομένους τὴν ἰδέαν τῆς ἐπεμβάσεως τῆς Πολιτείας καταλήγοντας καὶ εἰς τὸ νὰ ζητήσωσιν ἀμέσως καὶ ἀνεπιφυλάκτως τὴν χρηματικὴν βοήθειαν τοῦ Κράτους. Μᾶς εἶπον οἱ ἀντιπρόσωποι καὶ τῆς Ἠλείας καὶ τῶν Πατρῶν, ὅτι, «καὶ ἂν ἀκόμη πρόκηται νὰ ἐπιβαρυνθῇ ἡ Πολιτεία, ἡμεῖς, ὡς παθόντες, ζητοῦμεν τὴν ἀρωγὴν αὐτῆς, ὅπως ἔτυχον αὐτῆς καὶ πλεῖσται ἄλλαι ἐπαρχίαι, παθοῦσαι ἐκ διαφόρων δυστυχημάτων». Ἀφοῦ τὸ ζήτημα ἔλαβε τοιαύτην εὐρυτέραν ἔκτασιν, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφράσῃ γνώμην ἁπλῶς, ἂν πρέπῃ νὰ ψηφίσῃ τὴν παρακράτησιν ἐπὶ ἓν μόνον ἔτος, ὅπως ἑρμηνεύουσιν αὐτὴν τὰ τρία ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδια. Ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ ψηφίσῃ, ἂν ἡ Πολιτεία πρέπῃ ἐπεμβαίνουσα νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τὰς πασχούσας σταφιδοφόρους ἐπαρχίας. Τοιουτοτρόπως ἐγὼ τοὐλάχιστον ἀντελήφθην τὰς γνώμας τῶν ὑποστηριξάντων τὴν ἰδέαν τῆς παρακρατήσεως. Ὑπὸ γενικωτέραν ἔποψιν λοιπὸν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὑποβληθῇ πρότασις· διότι, ἂν θέλωμεν νὰ περιορίσωμεν τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς εἰς μόνην τὴν ἰδέαν τῆς παρακρατήσεως, συνδυάσωμεν δὲ ταύτην μὲ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἐξέφρασεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι, ὅταν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ τὴν ἀρχὴν τῆς παρακρατήσεως, τότε θὰ φέρῃ νομοθέτημα, κινδυνεύομεν νὰ ἴδωμεν ἐπανερχόμενα τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα εἴδομεν ὑποβληθέντα πέρυσι. Κινδυνεύομεν τότε νὰ ἴδωμεν νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα καὶ αὐτοὶ οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἡ Πολιτεία πρέπει νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τὰς πασχούσας σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ἀπέκρουσαν πέρυσι, διότι δὲν τὰ ἐθεώρουν προστατεύοντα τὰς ἐπαρχίας ταύτας, ἀλλ’ ἀπεναντίας τὰ εὗρον δεσμεύοντα καὶ βλάπτοντα καὶ τὴν παραγωγὴν καὶ τὴν κατανάλωσιν τῆς σταφίδος. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ δεχθῶμεν τὴν γνώμην τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐπρότειναν, ἵνα γενικωτέρα πρότασις ὑποβληθῇ καὶ γενικωτέρα πρότασις ψηφισθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς.

§26ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου εἶναι ἀπαράδεκτος, διότι εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ἡμᾶς, τί συνέβη ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως· ἐζητήθη ἡ κήρυξις τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. ἐκ Τριφυλίας Βουλευτοῦ ὡς κατεπείγοντος, καὶ ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ἐτέθη ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Πρὶν ἢ ἐπιληφθῶμεν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Τριφυλίας, δύο ἕτεροι συνάδελφοι ὑπέβαλον καὶ αὐτοὶ νομοσχέδια περὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, τὰ ὁποῖα ἀνεγράφησαν ἀμέσως κατόπιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, καὶ τὰ ὁποῖα, καίτοι ἄρτια καὶ καθ’ ἑαυτὰ, βεβαίως πρέπει νὰ θεωρηθῶσιν ὡς τροπολογίαι ἀκέραιαι τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Τριφυλίας. Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων, πάντες ἀπὸ κοινοῦ, ἐπιθυμοῦντες τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τῆς παρακρατήσεως, συνεζητήσαμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Κοκκέβη, καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ πέρας τῆς συζητήσεως. Συνεζητήθη εὐρέως ἡ παρακράτησις, καὶ βεβαίως συνεζητήθη ἀναδραμόντων τῶν ὁμιλούντων εἰς ἀρχὰς γενικωτέρας περὶ ἐλευθερίας τῶν παραγωγῶν καὶ μὴ ἐπιβολῆς βαρῶν μὴ ἐπιτρεπομένων ὑπὸ τῆς ἐλευθερίας τῶν συναλλαγῶν. Καὶ ἀνταλλάσσοντες τὰς γνώμας ταύτας, ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ὥραν τῆς ψηφοφορίας. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν, ἐπὶ συζητήσεων νομοθετικῶν μία τίθεται πρότασις, ἡ πρότασις περὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου· τοῦτο λέγει ῥητῶς ὁ Κανονισμός. Ἐν ἄρθρῳ 35 ἀναγινώσκομεν, ὅτι ἐπὶ τῶν προτάσεων νόμου ἡ Βουλὴ συζητεῖ τὸ παραδεκτὸν τῆς ἀρχῆς αὐτῶν ἢ μή. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ παρεμβληθῇ ἐνταῦθα, μετὰ τὸ πέρας τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς πρότασις ξένη τῆς συζητήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα; Μία πρότασις μόνον χωρεῖ ἐνταῦθα, ἡ πρότασις ἐὰν ἦναι δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου· ἀρχὴ δὲ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ παρακράτησις. Ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ πρότασις αὕτη γείνῃ δεκτὴ, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι γνωστὸν τί θέλει γείνῃ κατόπιν. Ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Βουλὴ νὰ παραπέμψῃ τὰ νομοσχέδια εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἵνα αὕτη ἐπεξεργασθῇ τὰς λεπτομερείας. Ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει ἀποῤῥιφθῇ, ἔληξε τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς, μέλλει δὲ νὰ ἐπιληφθῇ πάλιν αὐτοῦ μόνον ἐὰν ὑποβληθῶσιν ἄλλαι προτάσεις.

§27ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἦναι ἐπιτετραμμένον εἰς Κυβέρνησιν κοινοβουλευτικὴν νὰ λέγῃ, ὅτι ἐπὶ νομοσχεδίου συζητουμένου παρὰ τῆς Βουλῆς οὐδεμίαν ἔχει γνώμην. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς Κυβέρνησιν ἔχουσαν καταγωγὴν κοινοβουλευτικὴν νὰ λέγῃ πρὸς τὸ Κοινοβούλιον «δὲν ἔχω κἀμμίαν γνώμην περὶ τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον θὰ ψηφίσῃς καὶ τὸ ὁποῖον θὰ κληθῶ αὔριον νὰ ἐκτελέσω». Δύναται νὰ μᾶς κάμῃ τὴν ἔκπληξιν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ εἴπῃ, ὅτι ἔχει μὲν γνώμην, ἀλλ’ ἀφίνει τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ ἢ ὄχι αὐτὴν, ἡ δὲ Κυβέρνησις θὰ ἐκτελέσῃ τῆς Βουλῆς τὴν ἀπόφασιν. Τὸ ἐπιχείρημα δὲ, τὸ ὁποῖον ἠκούσθη ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ὑποστήριξιν τῆς δηλώσεως αὐτοῦ, ὅτι δὲν ἔχει κἀμμίαν γνώμην, καὶ τοῦ ὀρθοῦ τοιαύτης στάσεως, τὸ ἐπιχείρημα δηλαδὴ, ὅτι οἱ Βουλευταὶ, συμβουλευθέντες κατὰ τὴν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις αὐτῶν διαμονὴν τοὺς συμπολίτας αὐτῶν περὶ τοῦ ζητήματος τῆς παρακρατήσεως, ἐμόρφωσαν γνώμην, καὶ διὰ τοῦτο ἕκαστος Βουλευτὴς ἔρχεται σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν φέρων μίαν πεποίθησιν ὡρισμένην περὶ τοῦ θέματος, πεποίθησιν ἡ ὁποία καθιστᾷ ματαίαν τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, δὲν γεννᾷ τὸ ἐρώτημα: ἀφοῦ ὅλοι οἱ Βουλευταὶ ἔχουν μίαν πεποίθησιν ἀποκτήσει, πῶς σὺ, ὡς κυβερνῶν, δὲν ἔχεις σχηματίσει τοιαύτην; Ἂν δ’ ἔχῃς σχηματίσει πεποίθησιν, διατὶ δὲν λέγεις αὐτήν; διατὶ διστάζεις νὰ τὴν δηλώσῃς; Ἀλλὰ τὸ ἐπιχείρημα εἶναι καὶ κατ’ οὐσίαν ἀνακριβέστατον· διότι, πλὴν τῶν συναδέλφων τῶν προερχομένων ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν τῆς βορειοδυτικῆς Πελοποννήσου καὶ τῆς Μεσσηνίας, καὶ Ζακύνθου καὶ Κεφαλληνίας, ὅλοι οἱ Βουλευταὶ, οἱ ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων μερῶν τῆς Ἑλλάδος καταγόμενοι, οὐδὲ μετὰ τῶν συμπολιτῶν των συνεζήτησαν περὶ παρακρατήσεως, οὐδὲ σκέψιν κἂν ἔκαμαν, οὐδὲ πολὺ πλέον πεποίθησιν κἀμμίαν ἔφερον μεθ’ ἑαυτῶν. Καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε πάντας τοὺς συναδέλφους μετὰ προσοχῆς ἀκούοντας καὶ ὑπομονητικῶς προσπαθοῦντας ἐκ τῆς συζητήσεως νὰ μορφώσωσι γνώμην, ὅλοι δὲ, καὶ αὐτοὶ οἱ ἐκ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καὶ αὐτοὶ οἱ ἀντιπολιτευόμενοι, ἀναγνωρίζουσιν, ὅτι εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην ἤθελε δώσει τὴν πρώτην ὤθησιν καὶ ἤθελε κάμει τὴν μεγίστην εἰσφορὰν ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἀποφεύγει, ὀῤῥωδεῖ, δειλιᾷ, καὶ σᾶς λέγει: «ψηφίσατε ὡς ἀρχὴν τὴν παρακράτησιν, καὶ τότε ἔρχομαι ἐγὼ καὶ διακανονίζω αὐτήν». Ὁ διακανονισμὸς ὅμως μόνον εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως; Ἐὰν πάσχωσιν αἱ ἐπαρχίαι, τίς ἄλλος δύναται κάλλιον νὰ γνωρίζῃ, παρὰ ἡ Κυβέρνησις, ἡ συγκεντροῦσα ὅλας τὰς γνώμας τῶν ἐπαρχιῶν; Καὶ ἀφοῦ αὕτη τοῦτο γνωρίζει καλῶς, γνωρίζει ἐπίσης, ἂν τοῦ παθήματος ἰατρεία ἦναι ἡ παρακράτησις ἢ ὄχι. Τί θέλει νὰ κάμῃ ἡ Βουλή; νὰ ψηφίσῃ ἀφῃρημένον οἰκονομικὸν ἀξίωμα; Θέλει νὰ μεταβληθῶμεν εἰς Ἀκαδημίαν συζητοῦσαν καὶ ψηφίζουσαν ἀρχὰς οἰκονομολογικάς; Λοιπὸν ἡ ἄρνησις καὶ ἡ ἀποχὴ τοῦ Ὑπουργείου εἶναι ἥκιστα προσήκουσα στάσις εἰς κοινοβουλευτικὸν Ὑπουργεῖον. Ἀλλ’ οὐδὲ τὴν πρότασιν τοῦ ἐκ Μεγαρίδος Βουλευτοῦ θεωρῶ προσήκουσαν εἰς τὸ θέμα. Ἡ πρότασις αὐτοῦ αὕτη περιέχει ἐν ἑαυτῇ ἔννοιαν, ἥτις δὲν εἶναι ψηφίσιμος καὶ διὰ πολλοὺς ἄλλους λόγους, ἀλλὰ καὶ διότι τὰ δύο ἄλλα νομοσχέδια εἶναι ἐντελῶς ἀντισυνταγματικὰ, καθότι ἐπιτρέπουσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἢ εἰς μίαν ἐπιτροπὴν, νὰ ἐπιβάλλῃ φόρον καὶ νὰ προσδιορίζῃ τὸ ποσὸν αὐτοῦ· διότι ἡ εἰς εἶδος ἀφαίρεσις περιουσίας, ὡς δήμευσις μὲν, δὲν ἐπιτρέπεται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, ὡς εἰσφορὰ δὲ πρὸς σκοπὸν τοιοῦτον, εἶναι φόρος, τοιαύτην δὲ εἰσφορὰν ἢ τοιαύτην δήμευσιν, ὅπως θέλετε, δὲν εἶναι δυνατὸν Κοινοβούλιον ἐλευθέρου Κράτους νὰ ψηφίσῃ, ὅτι δύναται καὶ ν’ ἀποφασίζῃ κατ’ ἀρχὴν καὶ νὰ ὁρίζῃ κατὰ ποσὸν ἐπιτροπὴ ὑπαλλήλων ἢ ἰδιωτῶν. Ὁποία δὲ εἶναι ἡ πρότασις τοῦ ἐκ Πατρῶν συναδέλφου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ συναισθάνεται βαθέως τὸ πάθημα τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν καὶ ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ δοθῇ συνδρομὴ λογικὴ, λελογισμένη; Εἶναι εὐχὴ ἢ σύστασις οὔτε προσοχῆς ἀξία· διότι, ἂν ἡ Βουλὴ συναισθάνεται τὸ πάθημα τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, διατὶ δὲν συναισθάνεται αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις; Καὶ ἀφοῦ συναισθάνεται αὐτὸ τὸ πάθημα, διατὶ δὲν φροντίζει διὰ νόμου νὰ τὸ θεραπεύσῃ; Βλέπετε ὅτι καθ’ ὅλας τὰς ὄψεις τὸ ζήτημα μᾶς φέρει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι μόνον ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ γνωρίζῃ τὴν φύσιν τοῦ κακοῦ, καὶ αὐτὴ δύναται νὰ προτείνῃ τὰ μέτρα, ὅσα ἐκ τῆς καταλλήλου τοῦ πράγματος μελέτης θεωρεῖ κατάλληλα. Τὸ νὰ ἔχῃ ἕκαστος Βουλευτὴς ἄλλην γνώμην, γεννᾷ τὴν σύγχυσιν καὶ τὸ ἀδιέξοδον. Πολλοὶ νομίζουσιν, ὅτι, ἐὰν θεσπισθῶσιν ἐνεχυριαστικαὶ ἀποθῆκαι, ἤθελε δοθῆ ἓν μέσον εὑρέσεως κεφαλαίων διὰ τὴν σταφιδικὴν κτῆσιν, μέσον δι’ ὅπερ αἱ σταφιδοφόροι ἐπαρχίαι ἤθελον πλειότερον εὐχαριστηθῆ, παρὰ ἐὰν ἐπεβάλλετο ἡ παρακράτησις. Ἄλλοι φρονοῦσιν, ὅτι σύστασις εἰδικῆς Τραπέζης εἶναι θεραπεία, καὶ ἄλλοι ἄλλο. Διὰ τοῦτο πρέπει ἡ Κυβέρνησις, ἡγουμένη τῆς πλειοψηφίας, νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι ἔχει καθῆκον νὰ ἡγῆται καὶ τῶν προτάσεων πρὸς θεραπείαν ἀναγκῶν τοῦ τόπου, καὶ ἑπομένως τὸ καθῆκον νὰ φέρῃ ὡρισμένην πρότασιν περὶ τοῦ ζητήματος τῆς καχεξίας τῶν σταφιδοπαραγωγῶν ἐπαρχιῶν.

§28ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Φρονῶ ὅτι κατόπιν τῆς γενομένης συζητήσεως εἰς οὐδένα μένει ἀμφιβολία, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου. Διὰ τοῦτο συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεγαρίδος. Ἀπορῶ δὲ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Ναυπλίας, ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζει, ὅτι ἡ Βουλὴ συναισθάνεται βαθύτατα τὸ ζήτημα καὶ ὅτι ἀφίνει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ νομοσχέδιον. Φρονῶ ὅτι ἦλθεν ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ, ἐὰν δέχηται, ἢ οὔ, τὸ μόνον μέτρον, τὸ ὁποῖον προτείνουσιν αἱ πάσχουσαι ἐπαρχίαι· ὡς πρὸς τὰ καθέκαστα, δύναται νὰ γείνῃ συζήτησις, χωρὶς νὰ πάθῃ τι τὸ Σύνταγμα ἢ ἡ ἐλευθερία τοῦ Κράτους. Φέτος εὐτυχῶς δὲν ἐγένοντο αἱ βυζαντιναὶ συζητήσεις, αἵτινες ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον, καὶ αἱ ὁποῖαι κατέῤῥιψαν τὸ Κοινοβούλιον εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν. Φρονῶ ὅτι, ἀφοῦ ἐφθάσαμεν εἰς ἓν τέρμα, πρέπει οἱ κύριοι Βουλευταὶ νὰ παύσωσι παρεισάγοντες γνώμας, καὶ νὰ ἀφήσωσι τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφανθῇ, ἂν δέχηται, ἢ οὔ, τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως.

§29Α. ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ὡς γνωρίζετε, κύριοι Βουλευταὶ, πάντες οἱ σταφιδοκτήμονες τῆς Ἑλλάδος περιῆλθον εἰς ἀπόγνωσιν, εὑρισκόμενοι εἰς οἰκτρὰν καὶ ἀξιοθρήνητον οἰκονομικὴν κατάστασιν, ἕνεκα τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἔρχονται σήμερον οἱ ἀναξιοπαθοῦντες συμπολῖται ἡμῶν καὶ ζητοῦσι βοήθειαν παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ζητοῦσι δικαίαν συνδρομὴν παρὰ τῶν ἀντιπροσώπων των διὰ νομοθετικῆς προστασίας. Ὡς μέσον δυνάμενον νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν σωτηρίαν τῆς σταφιδικῆς παραγωγῆς καὶ νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τῶν σταφιδοκτημόνων θεωροῦμεν τὴν παρακράτησιν τοῦ περισσεύματος...

§30ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ εἶναι ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§31ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Παρακαλῶ... Ἡ ἰδέα τῆς παρακρατήσεως ἐμελετήθη παρ’ ὅλου τοῦ σταφιδικοῦ κόσμου, καὶ πάντες ἐπιστεύσαμεν καὶ πιστεύομεν, ὅτι θὰ συντελέσῃ εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Διὰ τῆς παρακρατήσεως θὰ σώσωμεν τὸ πολυτιμότερον ἐθνικὸν προϊὸν καὶ θὰ θεραπεύσωμεν τὴν πρώτην ἐθνικὴν ἀνάγκην. Ψηφίζοντες τὴν παρακράτησιν, θὰ πράξωμεν πρᾶξιν ἐπιβαλλομένην ὑπὸ τοῦ συμφέροντος τῆς Πολιτείας καὶ θὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν εὐημερίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τοὐναντίον δὲ, καταψηφίζοντες αὐτὴν, ἀναμφιβόλως θὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν ἐρήμωσιν καὶ τὴν ἐξουθένωσιν οὐ μόνον τῆς Ἠλείας καὶ τῶν Πατρῶν, ἀλλ’ ὁλοκλήρου τῆς Πελοποννήσου, συμπάσης τῆς Ἑλλάδος, καὶ θ’ ἀποδείξωμεν ὅτι δὲν ἐμπνεόμεθα ὑπὸ τῶν αἰσθημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουσιν αἱ παροῦσαι ἐθνικαὶ ἀνάγκαι. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, σημειώσατε καλῶς, Κύριοι, ὅτι ἡ πολιτεία ἡμῶν θὰ σημειωθῇ παρὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος πολὺ ταχέως θὰ λάβῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ κρίνῃ περὶ τῶν πράξεών μας.

§32ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὰ εἶναι ἐπὶ τῆς οὐσίας (θόρυβος).

§33ΠΗΛΙΚΑΣ. Εἰς τὴν παροῦσαν στιγμὴν θὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου, πῶς εἰς αὐτὴν τὴν σοβαρὰν συζήτησιν εἶναι ἀπόντες οἱ ἡγέται τῶν δύο κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§34ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν διαφωνῶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Μεγαρίδος, ὅτι κατὰ τὸν Κανονισμὸν πρέπει νὰ ψηφίσωμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ πρώτου νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἡ ἀρχὴ τούτου στηρίζεται ἐπὶ δύο βάσεων· τὸ πρῶτον ἄρθρον λέγει, ὅτι τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος τῆς σταφίδος πληρόνεται εἰς εἶδος, κατόπιν ἄλλη βάσις ἡ ἀναγκαστικὴ παρακράτησις ἐκ τῆς παραγωγῆς παντὸς σταφιδοκτήμονος. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ τεθῶσι τὰ ζητήματα διηρημένως εἰς ψηφοφορίαν.

§35ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἤκουσα φωνὴν ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης ἐρωτῶσαν, πῶς, προκειμένου περὶ τόσον σοβαροῦ ζητήματος, οἷον τὸ σταφιδικὸν, ἀπουσιάζουσιν ἐκ τῆς Βουλῆς οἱ ἡγέται τῆς Ἀντιπολιτεύσεως; Εἰς τὴν φωνὴν ἐκείνην ἐπεβάλλετο κατ’ ἐμὲ νὰ ἐρωτήσῃ ποῦ εἶναι ἡ Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν τυφλῶς ὑποστηρίζει; Ἐὰν ἦναι τόσον σοβαρὸν καὶ σπουδαῖον τὸ ζήτημα, ὅσον παρὰ πάντων ὁμολογεῖται, ὤφειλε κατ’ ἐξοχὴν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ γνώμην περὶ αὐτοῦ καὶ νὰ μεριμνήσῃ καὶ διοικητικῶς καὶ νομοθετικῶς ὑπὲρ αἰσίας λύσεως τοῦ ἀπασχολοῦντος ἡμᾶς ζητήματος. Ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ ἔχῃ καὶ νὰ ἐκδηλώσῃ γνώμην καὶ περὶ αὐτοῦ τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως. Ὤφειλε νὰ ἐκδηλώσῃ γνώμην, ἐὰν θεωρῇ αὐτὸ ἐπωφελὲς, ἢ ἐπιζήμιον, καὶ ἐν τῇ πρώτῃ περιπτώσει νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ, ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ νὰ τὸ καταπολεμήσῃ ἀπροκαλύπτως. Μὴ πράττουσα δὲ μήτε τὸ ἓν μήτε τὸ ἄλλο, ὑπεκφεύγει δειλῶς τὸ ζήτημα, ἥκιστα δὲ δικαιοῦται αὐτὴ νῦν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τοὺς φίλους της, ἵνα ἐλέγξωσιν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, ὡς Βουλευταὶ ἁπλοῖ, δὲν ὑποχρεοῦνται νὰ ἐκδηλῶσιν ἄλλως τὴν γνώμην των ἢ διὰ τῆς ψήφου των. Ἀλλ’ ἡ γνώμη αὐτῶν ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τὴν βαρύτητα τῆς γνώμης τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τοῦτο ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἐξεδήλωσε τὴν ἀπορίαν του κατὰ τῶν ἡγετῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὤφειλε νὰ πράξῃ τοῦτο κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ παύσῃ παρέχων εἰς αὐτὴν τὴν ἐμπιστοσύνην του, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ἀποφεύγει νὰ λύσῃ τὴν ἄλλως τόσον δικαίαν δι’ αὐτὴν ἀπορίαν του.

§36ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα, παρατηρῶ ὅτι δὲν ἠσπάσθη οὔτε ἡ μία οὔτε ἡ ἑτέρα πτέρυξ. Ἐγὼ ὅμως ἐξακολουθῶ νὰ θεωρῶ αὐτὴν ὡς ὀρθὴν, καὶ κατὰ τοῦτο ἔχω καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν σύμφωνον, ὅπερ σπανίως συμβαίνει. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπε καθαρῶς, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ψηφίσῃ ἐὰν δέχηται τὴν παρακράτησιν κατ’ ἀρχὴν, ἀσχέτως πρὸς τὰ νομοσχέδια τὰ ὑποβληθέντα. Προσέθηκε δὲ, πρὸς πλειοτέραν ἐπεξήγησιν, ὅτι, ὅταν ἡ Βουλὴ παραδεχθῆ τὴν ἀρχὴν τῆς παρακρατήσεως, τότε ἡ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συντάξῃ νομοθέτημα. Εὑρίσκομαι λοιπὸν ὡς πρὸς τὴν βάσιν σύμφωνος μετὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ζήτημα ἔλαβε χαρακτῆρα γενικώτερον, δὲν πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς ἰουδαϊκὴν ἑρμηνείαν τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ διὰ τοῦτο ὑποβάλλω ἰδίαν πρότασιν, τὴν ἑξῆς: «Ἡ Βουλὴ παραδέχεται, ὅπως δι’ εἰσφορᾶς τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ διὰ κοινοπραξίας αὐτῶν ἱδρυθῆ διαχείρισις τοῦ πλεονάζοντος προϊόντος τῆς σταφίδος πρὸς συντήρησιν τῆς παραγωγῆς καὶ ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως αὐτῆς.»

§37ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, φρονῶ ὅτι ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης ἔχει ἐντελῶς ἄδικον. Ἡ πρότασίς του τείνει, καθὼς καὶ πᾶσα ἄλλη ὁμοία αὐτῆς, εἰς τὸ νὰ ἀναβάλῃ τὸ ζήτημα διὰ τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρέπει νὰ παύσωμεν διαβουκολοῦντες τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει ν’ ἀποφανθῇ, ἐὰν δέχηται, ἢ οὔ, τὴν παρακράτησιν.

§38ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ πρότασίς μου εἶναι ἀπωτέρα.

§39ΧΟΪΔΑΣ. Ἀπωτέρα εἶναι ἡ ἰδική μου πρότασις, ἥτις εἶναι τὸ πόρισμα τῆς γενομένης συζητήσεως, καὶ κατὰ τὸν Κανονισμὸν πρέπει νὰ τεθῇ πρώτη εἰς ψηφοφορίαν.

§40Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως κατὰ τύπους δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν ἐπὶ ἄλλου ἢ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐκ Τριφυλίας· ἀλλ’ οὕτω διατυποῦντες τὸ θέμα, θέτομεν ὑπὸ ψηφοφορίαν τὴν ἀρχὴν τῆς παρακρατήσεως ἀπολύτως, διότι μετὰ τὴν ψηφοφορίαν θὰ ὦμεν ἐλεύθεροι νὰ ἐργασθῶμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἕκαστος βούλεται, θὰ δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν τὴν παραπομπὴν αὐτοῦ εἰς ἐπιτροπὴν, θὰ δυνάμεθα νὰ τροποποιήσωμεν ταύτας ἢ ἐκείνας τὰς διατάξεις αὐτοῦ, θὰ δυνάμεθα ν’ ἀνασκευάσωμεν αὐτὸ καθ’ ὁλοκληρίαν· ὥστε ἡ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου ψηφοφορία πάντως θὰ ἔχῃ τὴν ἔννοιαν ταύτην, ὅτι εἴμεθα ἢ δὲν εἴμεθα ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως. Τοῦτο ὀφείλομεν νὰ διατρανώσωμεν, ὅτι ἡ ψῆφος ἡμῶν περὶ τῆς ἀρχῆς δὲν ἔχει ἄμεσον σχέσιν πρὸς τὰς λεπτομερείας τοῦ νομοσχεδίου· ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, περὶ ἧς ψηφίζομεν, εἶναι ἔννοια γενικὴ, μὴ περιλαμβάνουσα τὰς καθ’ ἕκαστον διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου· ὡς πρὸς ταύτας, μετὰ τὴν ψήφισιν τῆς ἀρχῆς διατηρεῖ ἡ Βουλὴ πλήρη ἐλευθερίαν ἐνεργείας. Ὅ,τι ζητοῦμεν, εἶναι τοῦτο, νὰ ἐξηγηθῇ, ὅτι ἡ ψῆφος, ἣν δίδομεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Τριφυλίας, οὐδόλως δεσμεύει ἡμᾶς ὡς πρὸς τὰ καθ’ ἕκαστον τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι, ἀφοῦ ψηφίσωμεν ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς, εἴμεθα ἐλεύθεροι νὰ ἔχωμεν οἱανδήποτε γνώμην ὑπὲρ ἢ κατὰ τῶν κατὰ μέρος διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου. Περὶ τοῦ ψηφίζοντος κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, οὐδεὶς ὑπάρχει ὁ ἀμφιβάλλων, ὅτι εἶναι ἡ ψῆφος αὐτοῦ γενικὴ καὶ ὅτι ὁ οὕτω ψηφίζων θεωρεῖ ὅτι ἡ παρακράτησις δὲν πρέπει νὰ γένηται ἀποδεκτή.

§41ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα ἐλεύθεροι νὰ ψηφίσωμεν ἢ νὰ μὴ ψηφίσωμεν τὴν παρακράτησιν. Ἀλλὰ μετὰ τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι αἱ λεπτομέρειαι τοῦ νομοσχεδίου θ’ ἀποτελέσωσι ζήτημα πολιτικόν...

§42ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Οὐδεὶς εἶπε τοῦτο.

§43ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις παρουσιαζομένη εἰς τὸ ζήτημα τῆς διαῤῥυθμίσεως τῶν λεπτομερειῶν τοῦ νομοσχεδίου, παρουσιάζεται μετὰ τῆς πλειονοψηφίας της, καὶ ἐκ τῆς δηλώσεως ταύτης νομίζω ὅτι πολλοὶ τῶν παρακαθημένων ἐκεῖθεν θὰ ἐμποδισθῶσι νὰ ψηφίσωσι τὴν παρακράτησιν.

§44ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Ὄχι, ὄχι.

§45ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψήφισιν τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἐνόσω ἀγνοοῦμεν τὰς λεπτομερείας.

§46ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε ἀρνηθῆτε ψῆφον.

§47ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς, κύριε Βουλευτὰ, δύνασθε ν’ ἀρνηθῆτε ψῆφον, διότι σεῖς δὲν κατάγεσθε ἐκ σταφιδοφόρου ἐπαρχίας, δὲν ἐμελετήσατε ἴσως τὸ ζήτημα, ἀλλ’ ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν ψῆφον, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν δὲν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν νομοσχέδιον. Ἡ παρακράτησις εἶναι ἄθροισμα ἰδεῶν, εἶναι μία ἰδέα ὡρισμένη, ἑπομένως δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς ψηφοφορίαν κατ’ ἀρχὴν ἐπὶ νομοσχεδίων, τῶν ὁποίων ἀποδοκιμάζομεν τὰς λεπτομερείας· καὶ τὰ τρία δὲ νομοσχέδια παρουσιάζουσι λεπτομερείας, τὰς ὁποίας δὲν δύνανται νὰ ψηφίσωσι πολλοὶ, οἱ ὁποῖοι ἄλλως εἶναι ἕτοιμοι νὰ ψηφίσωσι τὴν παρακράτησιν.

§48ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς, Κύριοι, ὅτι ἡ συζήτησις ἡ διεξαχθεῖσα ἐπὶ τρεῖς ἀλλεπαλλήλους ἡμέρας διεξήχθη ἐν πάσῃ δυνατῇ γενικότητι, συνεπῶς καὶ ἡ ψηφοφορία, εἰς τὴν ὁποίαν ἤδη καλούμεθα, θὰ ἔχῃ πᾶσαν τὴν δυνατὴν γενικότητα καὶ ἐπὶ τῶν τριῶν νομοσχεδίων. Δηλαδὴ ψηφίζοντες ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, τοῦ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ψηφίζομεν συγχρόνως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν δύο ἑπομένων νομοσχεδίων. Ἐν τούτοις ἡ ἀρχὴ ἀποτελεῖται ἐκ τῶν λεπτομερειῶν ἑκάστου νομοσχεδίου, καὶ ἐκ τῶν καθέκαστα διατάξεων αὐτοῦ. Μολονότι λοιπὸν ἀποδέχομαι τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μεγαρίδος, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν ἢ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ψηφίσωμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ πρώτου νομοσχεδίου, καὶ ἂν ἀποῤῥιφθῇ ἡ ἀρχὴ τοῦ πρώτου, νὰ ψηφίσωμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ δευτέρου, καὶ ἂν καὶ τῶν τριῶν νομοσχεδίων ἡ ἀρχὴ ἀποῤῥιφθῇ, νὰ προκαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ὑποβολὴν νομοσχεδίου ἰδίου, φρονῶ ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην αὐτῆς. Καὶ ἑπομένως ἡ ἀπόῤῥιψις καὶ τῶν τριῶν νομοσχεδίων οὐδόλως ἀπαλλάσσει τὴν Κυβέρνησιν τῆς ὑποχρεώσεως, ἣν ἔχει, νὰ ὑποβάλῃ αὐτὴ νομοσχέδιον.

§49ΚΑΙΡΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Νοταρᾶς εἶναι ἀσθενὴς καὶ δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν συνεδρίασιν, μὲ παρεκάλεσε νὰ δηλώσω ἐκ μέρους του, ὅτι, ἐὰν ἦτο παρὼν, θὰ κατεψήφιζε τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως.

§50ΡΑΛΛΗΣ. Οὐδόλως δικαιοῦμαι νὰ μεμφθῶ ἐκείνους, οἵτινες δὲν ἔχουσι καθῆκον ἐπὶ ζητήματος οἱουδήποτε, ἔστω καὶ τόσον σπουδαίου, οἷον τὸ ἀπασχολοῦν τὴν Βουλὴν, νὰ ἐκφράσωσι γνώμην, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὤφειλεν ὅλως ἀλλοίαν νὰ μετέλθῃ πολιτείαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Διότι, ἂν διατελῇ ἐπὶ ὁλόκληρον ἔτος ἡ Πελοπόννησις ἐν τῇ ἀμφιβολίᾳ περὶ τοῦ τί εἶναι δυνατὸν νὰ πραχθῇ ὑπὲρ τῆς σταφιδικῆς ἰδιοκτησίας καὶ ὑπὲρ τῆς σταφιδικῆς παραγωγῆς, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν στάσιν, ἣν ἔλαβεν ἀπέναντι τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν ἀπ’ ἀρχῆς ἡ Κυβέρνησις. Ἡ Κυβέρνησις οὐ μόνον ἠρνήθη ν’ ἀποφανθῇ γνώμην ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς παρακρατήσεως, ἀλλ’ ἠρνήθη νὰ λάβῃ καὶ οἱονδήποτε ἕτερον μέτρον ὑπὲρ τῆς σταφιδικῆς ἰδιοκτησίας καὶ τῆς σταφιδικῆς παραγωγῆς. Σήμερον μέγιστον τμῆμα τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Πελοποννήσου εὑρίσκεται ἐν ἀβεβαιότητητι καὶ ἀγωνίᾳ, οὐδὲ γνωρίζομεν ἂν αὔριον, κατόπιν τῆς ψήφου, ἣν καλεῖται νὰ δώσῃ ἡ Βουλή, δὲν θὰ ὑποστῇ τελείαν καταστροφὴν, ἢ ἂν ἐν τῇ ψήφῳ τῆς Βουλῆς δὲν θὰ εὕρῃ τὴν σωτηρίαν· ἡ κατάστασις ἦν τοιαύτη καὶ εἶναι τοιαύτη, ὥστε ἔπρεπε νὰ συγκινήσῃ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐπεβάλλετο αὐτῇ ν’ ἀποφανθῇ οὐχὶ γνώμην, δι’ ἧς νὰ δεσμεύσῃ τοὺς φίλους αὐτῆς, καθιστῶσα τὸ ζήτημα ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ἀλλὰ ν’ ἀποφανθῇ ἣν γνώμην ἐσχημάτισεν ἐκ τῆς μελέτης τῶν πραγμάτων, πρὸς φωτισμὸν τῆς Βουλῆς· διότι ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς κρείττονα παντὸς ἄλλου θέσιν, ὅπως ἐκτιμήσῃ τὰς συνεπείας οἱουδήποτε μέτρου. Τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως, αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ, δὲν δύναται ἢ νὰ θεωρηθῇ ὡς μέτρον ἔκθεσμον, διότι τείνει εἰς τὸν περιορισμὸν τῆς διαθέσεως τῆς ἰδιοκτησίας. Ἀλλ’ ἀπέναντι τῶν καταστροφῶν, αἵτινες ἀπειλοῦνται, δὲν δύναμαι ἢ νὰ ἦμαι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τῆς παρακρατήσεως, καθόσον ἡ ἀρχὴ αὕτη συνδέεται μὲ τὸ πρόσκαιρον τοῦ μέτρου. Φρονῶ ὅτι ἡ ψήφισις τῆς παρακρατήσεως δι’ ἓν καὶ μόνον ἔτος δὲν θέλει ποσῶς ἀδικήσει ἐκείνους, οἵτινες δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην αὐτῆς ὑπὲρ τοῦ προϊόντος των, φρονῶ δὲ, ὅτι, ἐνῷ διὰ τοῦ μέτρου τούτου, τοῦ ἐντελῶς προσκαίρου, οὐδεὶς θ’ ἀδικηθῇ, θέλει ὅμως σωθῆ ἡ Πελοπόννησος ἀπὸ τὴν καταστροφὴν, εἰς ἣν ἤθελεν ἐκτεθῆ, ἐὰν ἀπεῤῥίπτετο μέτρον, ὅπερ τόσας ἐγέννησεν ἐλπίδας. Διὰ τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, καίτοι θεωρῶ ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο, ἐφαρμοζόμενον ἐπὶ μακρὸν χρόνον, δὲν δύναται ἢ νὰ φέρῃ εἰς ἀπαίσια ἀποτελέσματα, περιστέλλον οὐ μόνον τὴν παραγωγήν, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν κατανάλωσιν, οὐχ ἧττον, ἀφοῦ οὐδεμία ἕως τώρα πρόνοια ἐλήφθη ὑπὲρ τῆς ἐθνικῆς ταύτης παραγωγῆς καὶ οὐδὲν ἕτερον μέτρον προετάθη ἐξ ἐκείνων, ἅτινα ἠδύναντο νὰ προστατεύσωσιν αὐτήν, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο ἔσεται ὅλως πρόσκαιρον καὶ δι’ ἓν καὶ μόνον ἔτος, θέλω ψηφίσει ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως.

§51Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπέθετον, ὅτι δὲν ἤθελε συγκροτηθῆ σήμερον συνεδρίασις, καὶ διὰ τοῦτο ἐβράδυνα νὰ ἔλθω· δὲν γνωρίζω δέ, ἂν οἱ Ὑπουργοὶ ἐδήλωσαν ποίαν ἔχουσι γνώμην ἐπὶ τοῦ μέτρου τῆς παρακρατήσεως, μοὶ φαίνεται δὲ, ὅτι ἡ πρόνοια πρὸς προστασίαν τῆς παραγωγῆς περιλαμβάνεται μεταξὺ τῶν καθηκόντων τῆς διοικήσεως. Ἐννοῶ, ὅτι ἡ πρωτοβουλία τῶν νόμων ἀνήκει καὶ εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ὅτι, ὅταν νόμοι προβάλλωνται ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν, οἱ Ὑπουργοὶ δύνανται νὰ μὴ ἐκφέρωσι γνώμην, ἐὰν νομίζωσιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐκφέρωσι τοιαύτην κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως, νὰ ἐπιφυλαχθῶσι δὲ νὰ δηλώσωσι, ποίαν ἔχουσι γνώμην κατὰ τὴν ἐνάσκησιν τοῦ δικαιώματος, ὅπερ ἔχουσι, νὰ προτείνωσιν ἢ νὰ μὴ προτείνωσιν εἰς τὸ Στέμμα τὴν κύρωσιν τοῦ νομοθετήματος τούτου. Ἀλλὰ τὸ συζητούμενον θέμα τοῦτο ἀφορᾷ παραγωγήν, ὡς ἀπεκλήθη μάλιστα, ἐθνικήν, τῆς ὁποίας ἡ τύχη ἐπηρεάζει οὐ μόνον τὴν κοινωνίαν, ἀλλὰ καὶ τὰ συμφέροντα αὐτὰ τοῦ δημοσίου ταμείου. Λοιπόν, πρὶν οἱ Βουλευταὶ τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν σκεφθῶσι ποῖα νὰ προτείνωσι μέτρα, πρὶν ἢ σκεφθῶσιν οἱ ἄλλοι Βουλευταὶ τίνα νὰ ἀποφήνωνται γνώμην περὶ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἕτεροι Βουλευταὶ ἤθελον φέρει, ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ καὶ νὰ ἐξεύρῃ σκόπιμον πρὸς προστασίαν τῆς παραγωγῆς μέτρον, καὶ νὰ προτείνῃ αὐτό. Ἀλλ’ ἀφοῦ τοῦτο δὲν ἐγένετο, ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ εἴπῃ εἰς ἡμᾶς, ποῖον ἐκ τῶν προταθέντων ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν μέτρων κρίνει λυσιτελὲς ἢ προσῆκον, ὅπως ψηφίσωμεν καὶ ἡμεῖς, πρὸ πάντων ἂν ἐγκρίνῃ ἢ δὲν ἐγκρίνῃ τὸ μέτρον τῆς παρακρατήσεως. Διὰ τοῦτο ὁμολογῶ, ὅτι εὑρίσκομαι ἐν ἀπορίᾳ, οὐχὶ μόνον διὰ τὴν παράλειψιν, τὴν ὁποίαν βλέπω ἐν τῇ τακτικῇ, ἣν μετῆλθε τὸ Ὑπουργεῖον κατὰ τὴν συζήτησιν ταύτην, ἀλλ’ εὑρίσκομαι ἐν ἀπορίᾳ καὶ διὰ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν πρέπει τις νὰ ἐκφέρῃ, διότι ἡ γνώμη ἡμῶν δὲν εἶναι πεφωτισμένη ἐκ τῶν παραστάσεων καὶ τῶν κρίσεων τοῦ Ὑπουργείου, ὅσον ἤθελεν εἶναι πεφωτισμένη, ἂν ἠκούομεν τὰς παρατηρήσεις τῶν Ὑπουργῶν οὐ μόνον ἀπολύτως, περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς νομοθετήσεως μέτρου πρὸς διάσωσιν τοῦ προϊόντος τῆς σταφίδος, ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς ἀνάγκης τοῦ εἰδικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον κρίνουσι προσφορώτερον καὶ καταλληλότερον. Ἀλλὰ, μολονότι εὑρίσκομαι ἐν τῇ ἀπορίᾳ ταύτῃ, δὲν πρέπει νὰ παραλίπω νὰ εἴπω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, οἵα ἡ παρουσιαζομένη, ὅτε ἡ παραγωγὴ ὑπερβάλλει τὰς ἀνάγκας τῆς ζητήσεως καὶ ὅτε ἕνεκα τούτου ἐπέρχεται ἡ ὑποτίμησις τοῦ παραγομένου προϊόντος, ἐν περιπτώσει μάλιστα, καθ’ ἥν, ὡς παρ’ ἡμῖν, ἐπέρχονται καὶ δευτερογενεῖς αἰτίαι, συντελοῦσαι εἰς τὴν περαιτέρω μείωσιν τῶν προσφερομένων τιμῶν, ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι τὸ ὀρθότερον μέτρον δὲν εἶναι τὸ μέτρον τῆς καταστροφῆς ποσοστοῦ τοῦ παραγομένου προϊόντος πρὸς ἐξίσωσιν τῆς παραγωγῆς πρὸς τὴν ζήτησιν. Ἂν τὸ προτεινόμενον καὶ συζητούμενον μέτρον ἦτο μέτρον περιστολῆς τῆς παραγωγῆς, τὸ μέτρον θὰ μοι ἐφαίνετο αὐθαίρετον μὲν διὰ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον νομοθετεῖ, ἐνῷ ἤθελον εἶσθαι λογικὸν, ἄν ἐπήρχετο ἐκ τῆς βουλήσεως τῶν παραγωγῶν. Διὰ τοῦτο δὲν ἤθελον ψηφίσει νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἤθελον ἀπαγορευθῆ ἡ καλλιέργεια, ἢ προσδιορισθῆ ἡ ἔκτασις, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἐπιτρέπεται ἡ καλλιέργεια τοῦ δεομένου τῆς νομοθετικῆς προστασίας προϊόντος, ἢ ἤθελον προσδιορισθῆ αἱ περιφέρειαι, ἐν αἷς ἐπιτρέπεται ἡ καλλιέργεια· ἤθελον ὅμως ἐπικροτήσει, ἄν ἔβλεπον τοὺς παραγωγοὺς κανονίζοντας οὕτω τὰ καθ’ ἑαυτοὺς, ὥστε, ἄν νομίζωσιν, ὅτι διά τινος περιστολῆς τῆς καλλιεργείας θὰ ἠδύναντο νὰ ἀνορθώσωσι τὰς τιμὰς, τὰς ὁποίας προσφέρει ἡ ἐμπορία, νὰ ποιήσωνται χρῆσιν τοῦ μέτρου τούτου. Ἐν γένει λοιπὸν κατ’ ἀρχὴν δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προσφύγῃ τις εἰς τὴν περιστολὴν τῆς παραγωγῆς, διὰ νὰ φέρῃ τὴν ἰσοῤῥοπίαν μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως, καὶ ὅτι τὸ ἀσφαλέστερον καὶ τὸ ὀρθότερον μέσον εἶναι νὰ προσπαθήσῃ, καταβάλλων πᾶσαν φροντίδα, νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν κατανάλωσιν, ὅπως αὐξήσῃ ἡ ζήτησις, καὶ διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς ζητήσεως ἐπιτύχῃ τὴν ἰσοῤῥοπίαν μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Διὰ τοῦτο ἄλλοτε, ὅτε ἐτύγχανον ἐν τῇ Κυβερνήσει, τὴν ἰδέαν ταύτην προετίμησα, φροντίσας τότε νὰ παρασκευασθῇ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον μετὰ τοῦ τότε συναδέλφου μου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπεβάλομεν εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἐσκοποῦμεν νὰ φροντίσωμεν, ὅπως ἐξευρεθῶσι μέσα, τὰ ὁποῖα ἤθελον καταστήσει δυνατὰς τὰς προσπαθείας, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ καταβληθῶσι πρὸς ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως καὶ ἑπομένως πρὸς αὔξησιν τῆς ζητήσεως καὶ ἰσοῤῥόπησιν αὐτῆς πρὸς τὴν προσφοράν. Ἀλλ’ ὅτε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἦλθε τότε πρὸς συζήτησιν, προετάθησαν δισταγμοὶ, ἐπειδὴ δ’ ἐπεθύμουν ἡ ἀπόφασις τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας νὰ ᾖναι ὡς οἷόν τε πεφωτισμένη, ὅπως ἀνταποκρίνηται πραγματικῶς εἰς τὰς ὑπαρχούσας ἀνάγκας καὶ θεραπεύῃ αὐτὰς, ἐγὼ πρῶτος, ὁ ὁποῖος ἤμην ὁ προϊστάμενος τῆς Κυβερνήσεως, προέτεινα εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μὴ σπεύσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον εἶχον προτείνει, διὰ νὰ μελετηθῇ καλλίτερον, συζητηθῇ ἐκτενέστερον καὶ ἐξευρεθῇ ὁ τρόπος ὁ καταλληλότερος, ἄν δ’ ἤθελεν ἐγκριθῆ τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου προταθὲν μέτρον τὸ λυσιτελέστερον, κατὰ πλείονα λόγον ἤθελεν ἐπιψηφισθῆ τότε ἐν ἐπιγνώσει. Κατὰ τὴν περίστασιν δὲ ταύτην δὲν πρόκειται μόνον περὶ περιστολῆς τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ πρόκειται περὶ καταστροφῆς μέρους τοῦ παραγομένου καρποῦ· ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ γένηται προσφυγὴ προηγουμένως εἰς τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ μᾶς παράσχωσι τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἠθέλομεν αὐξήσει τὴν ζήτησιν καὶ ἑπομένως φθάσει εἰς τὴν ἰσοῤῥόπησιν μεταξὺ προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Ἐνῷ δ’ εἰς τὰ μέσα ταῦτα δὲν προσεφύγομεν, προσφεύγομεν εἰς μέτρον, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι εἶναι ἄδικον εἰς τὰ ἄτομα, φοβοῦμαι δὲ, ὅτι οὐδὲ θέλει ἐπαρκέσει πρὸς θεραπείαν τοῦ κακοῦ. Ἐν τούτοις, ἐὰν ἀναβάλωμεν νὰ ψηφίσωμεν τὸ προτεινόμενον μέτρον, τὸ ὁποῖον, ὡς εἶπον, κρίνω ἄδικον εἰς τὰ ἄτομα, οὐδὲ πληροῦν τὴν ἐμὴν πεποίθησιν, ὅτι δύναται νὰ θεραπεύσῃ τὴν ὑπάρχουσαν ἀνάγκην, εἴμεθα πρὸ βεβαίας καταστροφῆς, εἴμεθα πρὸ ζημιῶν ἀναντιῤῥήτων, ἡ δὲ ἀντίῤῥησίς μου πρὸς ἀποδοχὴν τοῦ μέτρου τούτου, τοῦ μὴ ὀρθοῦ καὶ τοῦ μὴ ἀποδεδειγμένως χρησίμου, θέλει μὲ ἐπιβαρύνει μὲ μεγάλην εὐθύνην, τὴν εὐθύνην δὲ ταύτην δὲν στέργω νὰ ἀναλάβω, καὶ διὰ τοῦτο σκοπῶ, μὲ ὅλην τὴν περιγραφεῖσαν ἀτέλειαν τῆς ἐρεύνης τοῦ πράγματος, καὶ τὴν πλημμέλειαν τῆς φύσεως τοῦ μέτρου, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, ἂν μόνον δι’ ἓν ἔτος προτείνηται. Ἀλλὰ ψηφοφορῶν ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως δι’ ἓν ἔτος, οὕτως ἀναγκαζόμενος, δὲν ἀπαλλάσσομαι ἀπὸ τῶν ὑπονοιῶν, τὰς ὁποίας τὸ παρελθὸν μὲ ἐδίδαξεν ὅτι πρέπει εὐλόγως νὰ ἔχω. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι, ὅτε προὐτάθη ἄλλοτε ἡ παρακράτησις, συνεδέετο αὕτη διὰ μέτρων ἄλλων, τὰ ὁποῖα ἐνδεχόμενον ἦτο νὰ ἐνισχύσωσι τὴν κερδοσκοπίαν, ἐπὶ ζημίᾳ αὐτῶν τῶν παραγωγῶν τῆς σταφίδος, ἡ δὲ παρακράτησις ἤθελε πάντως καταντήσει ἀληθὴς δήμευσις τῆς περιουσίας τῶν παραγωγῶν, πρὸς πλουτισμὸν ὡρισμένων ἀτόμων ἢ ὡρισμένων ὁμάδων. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι, πρὶν ἢ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν τὸ νομοθέτημα, πρέπει νὰ γνωσθῇ ἐπὶ τίνος νομοσχεδίου συζητοῦμεν. Συζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον προέτεινεν ὁ κ. ἐξ Ἠλείας Βουλευτής, ὁ κ. Σπηλιάδης;—διότι νομοσχέδιον περὶ παρακρατήσεως ἐπρότειναν καὶ ἄλλοι δύο ἀξιότιμοι Βουλευταὶ ἐξ Ἠλείας, οἱ συνάδελφοι κύριοι Α. Στεφανόπουλος καὶ Πετραλιᾶς, ὡς καὶ ὁ ἐκ Τριφυλίας ἀξιότιμος κ. Κοκκέβης.—Ἂν ἔχωμεν ὡς βάσιν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ ἐξ Ἠλείας βουλευτὴς κ. Σπηλιάδης, ἀποστέργω τὴν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον ἀναγεγραμμένην ἐν αὐτῷ ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἡ διάθεσις ἰδίως τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ ἀφίνεται εἰς τὸν κανονισμὸν Β. Διατάγματος, ἐνῷ ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ὑποσχεθῶ τὴν ψῆφόν μου, ἂν διάταγμα ἤθελε προσδιορίσει, ἵνα τὸ παρακρατηθησόμενον τοῦτο ποσὸν τεθῇ εἰς τὴν διαχείρισιν ἑταιρίας τινὸς ἢ γνωστῶν κερδοσκόπων. Ἄν τὸ ἐξαχθὲν ποσὸν τῆς σταφίδος κατὰ τὸ 1893 ἀνῆλθεν εἰς 327 ἑκατομμύρια, τὸ ¼ τοῦ ποσοῦ τούτου ἀποτελεῖ ποσὸν ἀρκετὰ ὑπέρογκον, 80 ἑκατομμυρίων, 80 δ’ ἑκατομμύρια ἂν ἤθελον πωληθῆ πρὸς 70 δραχμάς, θέλει προκύψει ποσὸν ἀρκετὰ στρογγύλον, διὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ φροντίσωμεν, ἵνα μὴ διασπαθισθῇ ἔνθεν καὶ ἔνθεν. Διὰ τοῦτο δίδων τὴν ψῆφόν μου ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως δι’ ἓν μόνον ἔτος, τὸ 1895, δίδω αὐτὴν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον δὲν θέλει ἀφίνει εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Ὑπουργῶν, ἵνα αὐτοὶ κανονίσωσι διὰ Β. Διατάγματος τὴν διάθεσιν τοῦ παρακρατηθησομένου ποσοῦ, καὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ διὰ τῆς διαθέσεως αὐτοῦ εἰσπραχθησομένου χρήματος.

§52ΡΙΚΑΚΗΣ. Εἶναι τῆς ἐπιτροπῆς τὸ πρῶτον.

§53ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πάντα ὅσα ἐλέχθησαν κατέστησαν δῆλον, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν μετέχει πολιτικοῦ χαρακτῆρος, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα ἀφορῶν συμφέροντα τῆς κοινωνίας, τῶν ὁποίων ἀντιλαμβάνεται ἕκαστος κατὰ ἴδιον τρόπον, οὐδὲ ὑποχρεοῦται ν’ ἀντιλαμβάνηται αὐτοῦ καθ’ ὃν τρόπον ἀντιλαμβάνεται ἕτερός τις. Εἶναι δὲ καὶ θέμα ἐντελῶς πραγματικόν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δύναται ἕκαστος νὰ ἔχῃ ἰδίαν γνώμην, ἀφοῦ δὲν ἔχει σχέσιν μετὰ τῆς τύχης τῶν ἄλλων πολιτικῶν συμφερόντων. Διὰ τοῦτο ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἐγὼ δίδω, δὲν πρέπει νὰ ἐπηρεάσῃ ἐκείνους τῶν συναδέλφων, μετὰ τῶν ὁποίων ἔχω τὴν τιμὴν νὰ συνεργάζωμαι. Ἄν μεταξὺ αὐτῶν εὑρίσκωνται ἄλλοι, οἵτινες κρίνουσιν εἴτε ὅτι ὡρισμένα συμφέροντα ζημιοῦνται ἐκ τοῦ μέτρου, εἴτε ὅτι ἄλλαι αὐτοῦ πλημμέλειαι καθιστῶσιν αὐτὸ ἀπαράδεκτον, βεβαίως οὗτοι ἔχουσι δικαίωμα νὰ ἀποφήνωνται ἐλευθέρως τὴν γνώμην των ταύτην καὶ νὰ ψηφοφορήσωσι κατὰ βούλησιν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι Ναί.

§55ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῶσιν αἱ προτάσεις, κύριε Πρόεδρε.

§56ΧΟΪΔΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι καὶ ἡ ἰδική μου.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (ἀναγινώσκει τὴν πρότασιν τοῦ κ. Καραπάνου). «Ἡ Βουλὴ παραδέχεται, ὅπως δι’ εἰσφορᾶς τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ διὰ κοινοπραξίας αὐτῶν ἱδρυθῇ διαχείρισις τοῦ πλεονάζοντος προϊόντος τῆς σταφίδος πρὸς συντήρησιν τῆς παραγωγῆς καὶ ἐπέκτασιν τῆς καταναλώσεως αὐτῆς.»

§58ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ψηφίσωμεν πρότασιν, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι εἶναι ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, χωρὶς νὰ ὀνομάζῃ τὴν παρακράτησιν, διότι ἐν τῇ ἰδέᾳ τῆς παρακρατήσεως περιέχεται ὁλόκληρος ἡ ἰδέα τοῦ κ. Καραπάνου καὶ κἄτι πλειότερον.

§59ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀναμφισβητήτως περιέχεται. Ἡ πρότασις δὲ ἡ ἰδική μου, ἂν ἡ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἦναι γενική, περιλαμβάνεται καὶ ἐν τῇ δηλώσει ταύτῃ.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ πρότασις αὕτη, κύριε Βουλευτὰ, ὑποθέτω ὅτι χρησιμεύει ὡς ἑρμηνεία τῆς ψήφου σας.

§61ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἡ ἀπωτέρα, ἀναμφισβητήτως, ἀλλ’ εἶναι πρότασις, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ὡς γνώμη μου καὶ ὡς πόρισμα τῆς συζητήσεως.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου...

§63Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ποίου;

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον νομοσχέδιον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν εἶναι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Κοκκέβη. Ἐδόθη ἡ ἐξήγησις, ὅτι οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐννοῦσιν, ὅτι παραδέχονται τὴν ἀρχὴν τῆς παρακρατήσεως.

§65ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ἓν ἔτος.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὰς λεπτομερείας. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν Ἰ. Λάππα καὶ Μιλτ. Ὀριγώνη, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 144, ἐξ ὧν 74 ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, δηλ. ὑπὲρ τῆς παρακρατήσεως, 69 κατ’ αὐτῆς καὶ 1 ἠρνήθη ψῆφον. Ἑπομένως ἡ ἀρχὴ τῆς παρακρατήσεως ἐγένετο δεκτή.

§68ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ ἐν τῷ πνεύματι τῆς Βουλῆς ὑπῆρχε νὰ ψηφισθῇ κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τῆς παρακρατήσεως, νομίζω ὅτι εἶναι προσῆκον ἡ Βουλὴ νὰ παρακαλέσῃ ὑμᾶς νὰ συστήσητε εἰδικὴν ἐπιτροπὴν πρὸς κατάρτισιν νομοσχεδίου, εἰς τοῦ ὁποίου τὴν ἐπιψήφισιν θέλομεν εἰσέλθῃ, ὅταν τοῦτο τυπωθὲν διανεμηθῇ.

§69ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἐντὸς ὅμως τριῶν ἡμερῶν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον.

§70ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐντὸς δέκα ἡμερῶν.

§71ΣΑΚΚΗΣ. Ἐπειδὴ κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐπείγει, καὶ ἐπειδὴ ὑπάρχουσι πολλαὶ γνῶμαι, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δέον νὰ ἐπιληφθῇ τάχιστα τῆς συζητήσεως, ἤ, ἐὰν παραπεμφθῇ εἰς ἐπιτροπὴν, νὰ παραπεμφθῇ ὑπὸ τὸν ῥητὸν ὅρον, ὅπως τὴν προσεχῆ Δευτέραν ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ὑποβάλῃ τὴν πρότασιν αὐτῆς· διότι ἐγὼ ὑποπτεύομαι, ὅτι ἡ παραπομπὴ εἰς ἐπιτροπὴν ὑποκρύπτει σκοποὺς κερδοσκοπικούς, τοὺς ὁποίους θέλει ἐκμεταλλευθῆ ἡ ἐμπορία τοῦ προϊόντος τούτου.

§72ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἐγὼ ἀντιλέγω εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Σιμοπούλου, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς τὴν ψηφοφορίαν· διότι, ἐὰν παραπέμψωμεν τὰ νομοσχέδια εἰς ἐπιτροπὴν, ἡ ἐπιτροπὴ θὰ βραδύνῃ ἐπ’ ἄπειρον.

§73ΡΙΚΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ παραδεχθῶ, ὅπως συστηθῇ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ συναρμολογήσῃ τὰ νομοσχέδια καὶ ὑποβάλῃ ἓν ἰδικόν της. Ἡ Βουλὴ ἀνέλαβε μεγάλην εὐθύνην διὰ τῆς ἀποφάσεως, ἣν ἐξέφερε. Μάθετε ὅτι ἀπὸ αὔριον αἱ τιμαὶ μεταβάλλονται καὶ εἰς τὸν τόπον τῆς καταναλώσεως καὶ εἰς τὸν τόπον τῆς προσφορᾶς. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν σύστασιν εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν νὰ ὑποβάλῃ αὕτη τὴν ἔκθεσίν της.

§74ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ συζητήσεις αἱ γενόμεναι κατ’ ἔκτασιν ἔλυσαν ὅλας τὰς λεπτομερείας. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἡ παρακράτησις δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ παρὰ δι’ ἑνὸς μόνου συστήματος, ἀναλόγου πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ Κυβέρνησις. Παρακράτησις σημαίνει δαπάνην, διαχείρισιν ὠργανωμένην, κεφάλαια, ἑταιρίαν δυναμένην νὰ τὴν ἀναλάβῃ. Παρακράτησιν γινομένην κατὰ δήμους δὲν πιστεύω νὰ δέχηται κἀνείς. Ἡ ἀπόφασις, ἣν ἔλαβεν ἡ Βουλή, θὰ ἐπιφέρῃ μεγάλας διαταράξεις εἰς τὸ ἐμπόριον, θὰ ἐπιφέρῃ ὕψωσιν τιμῶν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκεται, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπεδιώχθη καὶ πέρυσι καὶ κατέστησε δεινοτέραν τὴν θέσιν τῆς σταφίδος· διότι πέρυσι κερδοσκόποι ἀγοράσαντες μεγάλα ποσὰ ἔμειναν κατόπιν μὲ αὐτὰ, καὶ θέλοντες νὰ ἀπαλλαγῶσιν αὐτῶν, τὰ ἔῤῥιψαν εἰς τὴν κατανάλωσιν. Ἐὰν δὲ πέρυσιν ἐπῆλθον τοιαῦτα ἀποτελέσματα, πρὶν γείνῃ δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τῆς παρακρατήσεως, φαντασθῆτε, τί θὰ γείνῃ τὴν στιγμὴν ταύτην. Αὐτὴν τὴν ἑσπέραν θὰ γείνῃ πώλησις ἐν Πάτραις, καὶ αὔριον ἐν Ἀγγλίᾳ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παρατείνωμεν τὸ ζήτημα· πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἄμεσον ψήφισιν τῶν λεπτομερειῶν, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἔχῃ ἠθικὴν χροιὰν ἡ ἀπόφασις ἡμῶν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προτείνεται ἡ σύστασις ἐπιτροπῆς· ἡ ὁποία νὰ καταρτίσῃ νομοσχέδιον μέχρι τῆς προσεχοῦς Δευτέρας· ἀφ’ ἑτέρου προτείνεται νὰ συζητηθῇ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ ἐψηφίσθη κατ’ ἀρχήν. Τί θέλει ἡ Βουλή;

§76ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ λόγῳ τῶν δυσχερειῶν, πρὸ τῶν ὁποίων θὰ εὑρεθῇ ἡ Βουλή, ἔχουσα ἀναγεγραμμένα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν δύο νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ψηφισθῶσιν εἰς τρεῖς ἐπανειλημμένας ἀναγνώσεις, τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας, δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ ἀποφύγωμεν, προβαίνοντες ἀμέσως εἰς τὴν συζήτησιν. Ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὴν πρότασιν περὶ παραπομπῆς εἰς ἐπιτροπήν, ἥτις νὰ ἐπισπεύσῃ τὰς ἐργασίας της. Προτείνω ἐντεῦθεν, ὅπως συστηθῇ ἐπιτροπή, ἥτις τὸ Σάββατον νὰ καταθέσῃ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ συντάξῃ ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἶσθε σύμφωνοι νὰ γείνῃ μία ἐπιτροπή. Ἐκ πόσων μελῶν;

§78ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἑπτά.

§79ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρέπει νὰ ἐξαιρεθῶσιν οἱ ἐκ σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν Βουλευταί.

§80ΡΑΛΛΗΣ. Ἀπ’ ἐναντίας πρέπει ὅλαι ν’ ἀντιπροσωπευθῶσι.

§81ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ περιληφθῶσιν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ οἱ Βουλευταί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐναντίοι τῆς παρακρατήσεως, διότι θ’ ἀντενεργήσουν· πρέπει δὲ νὰ εἴπωμεν καθαρῶς τὴν ἀλήθειαν, καὶ νὰ μὴ ζητῶμεν τὴν παρακράτησιν, ἐνῷ εἴμεθα ἐναντίοι αὐτῆς· πρέπει νὰ ἐξαιρεθῶσιν οἱ θέλοντες τὴν παρακράτησιν.

§82ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ ἔχω ἐναντίαν γνώμην. Ἀκριβῶς διότι πρόκειται νὰ προστατευθῶσι τὰ συμφέροντα τῶν ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐναντίαι τῆς παρακρατήσεως, πρέπει νὰ συμπεριληφθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν καὶ Βουλευταὶ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν τούτων. Δὲν προτίθεται ἡ Βουλὴ νὰ δημεύσῃ τὴν περιουσίαν οὐδενός, ἀλλὰ νὰ συμβιβάσῃ τὰ γενικώτερα συμφέροντα μὲ τὰ εἰδικώτερα, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἦναι ἐκ πασῶν τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Ἐὰν τώρα τινὲς δὲν θέλωσι νὰ ἐπιτελέσωσι τὴν ἐντολὴν αὐτῆς, οἱ ἔχοντες γνώμην κατὰ τῆς παρακρατήσεως, δὲν θὰ δεχθῶσιν οὗτοι· διότι δὲν φρονῶ, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ τις, ὅστις θὰ θελήσῃ νὰ δολιευθῇ τὴν ἐντολήν του. Τὸ ζήτημα τῆς ἀρχῆς ἐλύθη· πρόκειται περὶ τῶν λεπτομερειῶν, καὶ ἐπ’ αὐτῶν πρέπει νὰ συμπράξουν ἀκριβῶς ἐκεῖνοι, οἵτινες φρονοῦσιν, ὅτι ἀδικοῦνται.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐτελείωσε· θὰ γείνῃ μία ἐπιτροπὴ ἐκ Βουλευτῶν ὅλων τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν, εἷς ἐξ ἑκάστης ἐπαρχίας, ἡ ὁποία ἐπιτροπὴ θὰ συντάξῃ ἓν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ προσεχὲς Σάββατον. Προβαίνομεν ἤδη εἰς τὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1895. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.) Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταῤῥυθμίσεως τῶν ἄρθρων 189 καὶ 191 τοῦ περὶ στρατιωτικῆς ποινικῆς νομοθεσίας ΦϞΒʹ νόμου τῆς 19 Μαΐου 1860, τροποποιηθέντος διὰ τοῦ νόμου ᾼΨΞΕ’ τῆς 28 Μαΐου 1887. Ὡσαύτως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1895).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τῶν ἄρθρων 145 καὶ 146 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας.

§85ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἔχω μίαν παρατήρησιν νὰ ὑποβάλω.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· ἀναβάλλεται δι’ αὔριον. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φυλάξεως καὶ συντηρήσεως τῶν τηλεγραφικῶν γραμμῶν τοῦ Κράτους.

§87ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καλὸν εἶναι ν’ ἀναβληθῇ καὶ αὐτό.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐλαττώσεως τοῦ ὑποδεεστέρου προσωπικοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παραδέχθη. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§89ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, οἱ βοηθοὶ τῶν δημοσίων ἔργων κατατάσσονται εἰς τὴν χορείαν τῶν ἐργοδηγῶν τρίτης τάξεως. Οἱ βοηθοὶ οὗτοι ἔχουσιν ἀρκετὰ προσόντα;

§90ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως.

§91ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλ’ οἱ βοηθοὶ δὲν ἔχουσι τὰς ἀπαιτουμένας εἰδικὰς γνώσεις πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων τῶν ἐργοδηγῶν.

§92ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὑπάρχουσί τινες βοηθοὶ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ διατηρηθῶσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ· αὐτοὶ λοιπὸν λαμβάνουσιν ἀνάλογον βαθμὸν τοῦ ἐργοδηγοῦ, χωρὶς διὰ τοῦτο νὰ γίνωνται καὶ ἐργοδηγοί.

§93ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἔχει ἀκριβῆ ἔννοιαν τοῦ ἄρθρου διότι βοηθοί, προαγόμενοι εἰς ἐργοδηγοὺς, ἀποτελοῦσι μέρος τοῦ τεχνικοῦ προσωπικοῦ τῆς ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ἔργων. Καίτοι δὲ μὴ ἔχοντες εἰδικὰς γνώσεις, δύνανται νὰ φθάσωσιν εἰς βαθμοὺς, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνατίθεται τεχνικὴ ἐργασία. Ἐὰν σκοπός σας ἦναι νὰ τηρήσητε ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοὺς βοηθοὺς, βεβαίως δὲν εἶμαι ἐναντίος. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ εἰσάξητε αὐτοὺς εἰς τὴν τάξιν τῶν τεχνικῶν ὑπαλλήλων καὶ χαρακτηρίζοντες αὐτοὺς ὡς προβιβασίμους νὰ τοὺς καταστήσητε ἐργοδηγοὺς αʹ τάξεως, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνατίθεται ἡ ἐκτέλεσις ἔργων τεχνικῶν. Πῶς θὰ ἀναθέσητε τὴν ἐκτέλεσιν μιᾶς γεφύρας ἢ ἑνὸς ἄλλου οἱουδήποτε ἔργου εἰς ἕνα βοηθὸν, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τὰς ἀπαιτουμένας εἰδικὰς γνώσεις;

§94ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Βεβαίως διπλώματα δὲν πρόκειται νὰ δώσῃ ὁ νόμος, οὐδὲ δίδει τοιαῦτα, οὐδὲ δύναται νὰ δώσῃ, διότι, ἵνα δώσῃ διπλώματα, πρέπει νὰ ἔχῃ ἐκεῖνος, ὅστις θὰ λάβῃ τὸ δίπλωμα, τὰς γνώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὸν ἔχοντα τὸ δίπλωμα. Πρόκειται νὰ ἐξομοιωθῶσι πρὸς τὴν τάξιν τῶν δυνάμει τῶν προηγουμένων νόμων ὑπηρετούντων βοηθῶν, ἵνα παραμένοντες εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἔχωσι τὰ προσόντα τῆς προαγωγῆς μέχρι τῆς πρώτης τάξεως· διότι, ἀφοῦ ἅπαξ παραμείνωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, δὲν πρέπει νὰ μένωσι στάσιμοι μέχρις οὗ ἐκλείψωσι. Διὰ τοῦτο βλέπετε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὴν πρόνοιαν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ᾖναι πλείονες τῶν τεσσάρων εἰς τὴν αὐτὴν τάξιν, ἵνα μὴ καταλαμβάνωνται θέσεις ἐξ αὐτῶν περισσότεραι ἢ ὅσαι πρέπει νὰ καταλαμβάνωνται. Δὲν πρόκειται λοιπὸν νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς διπλώματα, ἂν δὲν τὰ λάβωσι κατὰ τὸν νόμιμον τρόπον.

§95ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα. Ἂν παραδεχθῆτε ὅτι δικηγόροι ὑπηρετοῦντες ὡς γραφεῖς ἐν τῷ τμήματι τῆς ἰατρικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δύνανται νὰ καταταχθῶσιν ὡς ἀνθυπίατροι ἢ δόκιμοι ἰατροὶ μὲ τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβασμοῦ, βεβαίως πράττετέ τι ἀνάλογον μὲ τὴν πρᾶξιν, ἥτις εἰς τοὺς δικηγόρους αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι σήμερον ὑπηρετοῦσιν ὡς γραφεῖς, ἤθελε δώσει δίπλωμα ἰατροῦ, καὶ ἂν δώσητε ἀκόμη τὸ δικαίωμα νὰ προβιβάζωνται, θὰ ἔχητε ἐκ τούτων ἕνα ἀρχίατρον, ὁ ὁποῖος οὐδέποτε ἔμαθεν ἰατρικήν.

§96ΡΑΛΛΗΣ. Πόσοι εἶναι οἱ βοηθοί, παρακαλῶ;

§97ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶναι 22, ἂν δὲν ἀπατῶμαι. Δὲν εἶμαι βέβαιος. Αὔριον σᾶς φέρω σημείωσιν.

§98ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὁρίζει τὸ πρῶτον ἄρθρον οὐδὲ τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν θὰ καταλάβωσιν· ἂν δηλ. θὰ τεθῶσιν εἰς τὸ ἀριστερὸν, ἢ θὰ καταλάβωσι θέσιν ἀνάλογον τῆς ἀρχαιότητός των.

§99ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Θὰ τεθῶσιν εἰς τὸ ἀριστερὸν, διότι καταλαμβάνουσι σειράν.

§100ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον λέγει, ὅτι κατατάσσονται εἰς τὰς δύο τελευταίας θέσεις.

§101ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἂν ὑπάρχωσι κεναὶ θέσεις εἰς τὴν γʹ βʹ καὶ αʹ, θὰ καταταχθῶσιν ἐκεῖ.

§102ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δύνασθε νὰ λαμβάνητε δι’ αὐτὰς κατὰ προτίμησιν καὶ ἐκ τῶν μὴ διπλωματούχων.

§103ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Οὗτοι ἀποτελοῦσιν, ὡς βλέπετε, ἴδιον στέλεχος.

§104ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἂν ᾖναι νεώτεροι αὐτῶν, θὰ προτιμῶνται αὐτοὶ, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἔχωσι τὰ πλεονεκτήματα τοῦ διπλώματος, χωρὶς νὰ ἔχωσι τὸ δίπλωμα.

§105ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Αὐτοὶ ἐκτελοῦσιν ἐργασίαν ἄλλην, ἡ ὁποία βεβαίως δὲν εἶναι ἐπιστημονική, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης πολύπλοκος.

§106ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τότε δόσατε εἰς αὐτοὺς μισθὸν ἀνώτερον τῶν βοηθῶν, κατὰ λόγον τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας των, ἀλλὰ μὴ τοῖς δίδετε τίτλον, ὁ ὁποῖος παρέχει καὶ δικαιώματα διὰ τεχνικὰ ἔργα· διότι μεθαύριον δύνανται νὰ ἀξιώσωσιν, ὅτι ἔχουσι δικαίωμα νὰ ἐπιλαμβάνωνται καὶ τεχνικῶν ἔργων. Εἰπέτε ὅτι τοῖς δίδετε μισθὸν ἀνάλογον πρὸς τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας των, ἀλλ’ ὄχι ὅτι τοῖς δίδετε τὸν τίτλον ἐργοδηγοῦ.

§107ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν δίδομεν τίτλον· πλανᾶσθε. Ἐν τούτοις ἂς ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον εἰς αʹ συζήτησιν, καὶ αὔριον λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς γενομένας παρατηρήσεις.

§108ΡΑΛΛΗΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 1, διότι ἐξ αὐτοῦ δὲν προκύπτει ἡ ἔννοια, ἣν ἠθέλησε νὰ δώσῃ ὡς πρὸς τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν θὰ καταλάβωσιν οἱ βοηθοί· διότι τὸ ἄρθρον λέγει, ὅτι ἀφομοιοῦνται, ἀφομοιούμενοι δὲ, θὰ κατατάσσωνται εἰς τὸ ἀριστερόν· ἀλλ’ ὁ ἀφομοιούμενος δύναται κάλλιστα νὰ θεωρηθῇ, ὅτι καταλαμβάνει τὴν θέσιν, ἣν ἀπέκτησε λόγῳ τῆς ἀρχαιότητός του ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ὡς βοηθός. Ἐκτὸς τούτου, τὸ ἄρθρον 1 φρονῶ ὅτι εἶναι ἀτελὲς καὶ κατὰ τοῦτο, διότι δὲν ὁρίζει κατὰ πόσον ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν ὡς βοηθῶν θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει κατὰ τὴν προαγωγήν. Εἶναι δύο καίρια ἐλαττώματα τοῦ ἄρθρου 1, καὶ ἐφιστῶ ἐπ’ αὐτῶν τὴν προσχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8 καὶ 45′ μ. μ.