1893.11.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 16

τῆς 20 Νοεμβρίου 1893.

(Σάββατον)

Ὥρα 5 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐν Πύργῳ Α. Κουτσούμπας, ἐμποροκτηματίας, ὑποβάλλει ὑπόμνημα περὶ καταρτισμοῦ βιβλίου κτηματολογίου. Θ’ ἀποσταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀναφορὰ Πέτρου Ψῆ, κατοίκου τοῦ χωρίου Νιφορέϊκα τοῦ δήμου Δύμης, καταγγέλλοντος τοὺς ἐπιστάτας τοῦ κτήματος τοῦ Διαδόχου ὡς ἐκδιώξαντας αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ἀγροῦ του. Παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀναφορὰ τοῦ ἐν Πάτραις καπνεμπόρου Γερασίμου Μαστροκάλου, καταγγέλλοντος ἐπὶ διαφόροις παρανομίαις τὸν Διευθυντὴν τοῦ καπνοκοπτηρίου Πατρῶν. Παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§2ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἐπ’ αὐτῆς, κύριε Πρόεδρε, θὰ εἴπω δύο λέξεις κατόπιν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ ὑπόδικοι καὶ κατάδικοι Τριπόλεως παρακαλοῦσι νὰ καταργηθῇ ἡ ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, δι’ ἧς καθιερώθησαν ὡρισμέναι ὧραι ἐπισκέψεως εἰς τὰς φυλακάς. Θ’ ἀποσταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Καὶ τελευταῖον εἶναι ὑπόμνημα τοῦ κ. Κωνσταντίνου Γ. Τρίκα, ἰατροῦ, ἀπὸ Μπερμπάτι τῆς Ἀργολίδος, κατοικοῦντος ἐν Ναυπλίῳ καὶ ὑποβάλλοντος τὴν λύσιν τοῦ τετραγωνισμοῦ τοῦ κύκλου (γέλωτες). Ὁ κ. Βάλληνδας ἔχει τὸν λόγον,

§4ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ παραπονουμένου καπνεμπόρου Πατρῶν παρακαλῶ καὶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα λάβῃ ταύτην ὑπ’ ὄψει. Παραπονεῖται ὁ ἀναφερόμενος, ὅτι, καπνέμπορος ὤν ἐν Πάτραις, ὑπέβαλε διοικητικῶς πολλὰ παράπονα κατὰ τοῦ ἐκεῖ Διευθυντοῦ τοῦ καπνεργοστασίου, καταγγέλλων αὐτὸν διὰ τῶν παραπόνων του τούτων ἐπὶ διαφόροις καταχρήσεσι· μὴ ἐπελθούσης δ’ ἐξελέγξεως διοικητικῶς, προέβη νὰ καταγγείλῃ αὐτὸν διὰ τοῦ ἐκεῖ ἁρμοδίου Εἰσαγγελέως. Ἀλλ’ ὡς παραπονεῖται, ἂν καὶ παρῆλθεν ἀρκετὸς χρόνος ἀπὸ τῆς μηνύσεώς του, οὐδὲν ἐνηργήθη, καίτοι ἐν τῇ μηνύσει του ἀναφέρει ὡρισμένα ἐγκλήματα, διαπραχθέντα καὶ διαπραττόμενα παρὰ τοῦ εἰρημένου Διευθυντοῦ τοῦ καπνεργοστασίου. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ συστήσητε εἰς τὸν ἁρμόδιον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. Ὑπουργὸν, ἵνα ἡ ἐν λόγῳ μήνυσις ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ ἐνεργηθῇ ὅ,τι νόμιμον πρὸς ἀπόδειξιν τῆς ἀληθείας.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§6ΑΛΚΙΒ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐπεθύμουν, Κύριοι, ἵνα ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὑπόθεσις τοῦ δρόμου ἀπὸ Τσαοῦσι εἰς Λουτρόν, χάριν τοῦ τέως Ὑπουργοῦ κ. Ράλλη καὶ τοῦ ἐκ Μεσσήνης Βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τοσοῦτον θόρυβον εἰς τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον καὶ πρὸ ὀλίγου, ὅτι ὁ τόπος ἀδικεῖται, τὸν ὁποῖον αὐτὸς ἠθέλησε νὰ ὑπερασπισθῇ καὶ τὸν ὁποῖον ἀμφιβάλλω ἄν ἔχῃ ἰδεῖ, εἰμὴ ἴσως ἅπαξ, διότι οὗτος κατοικεῖ ἐξ ὥρας μακρὰν τοῦ τόπου ἐκείνου, ἐνῷ ἡμεῖς κατοικοῦμεν ἐν αὐτῷ καὶ γνωρίζομεν αὐτὸν, ὡς καὶ τὰ καθέκαστα. Ἀλλ’ οὗτος, πεισθεὶς εἰς ψευδεῖς εἰσηγήσεις ἄλλων καὶ τοῦ ἐργολάβου τῆς ὁδοῦ ἐκείνης, εἶπεν ὅσα ἐξέθηκεν. Ἐγὼ, συνεπὴς εἰς τὰ λεγόμενά μου, θέλω νὰ ἀποδείξω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ταῦτα εἶναι ἀληθῆ καὶ ἀκριβῆ. Καὶ ἰδοὺ, Κύριοι, παρουσιάζεται σήμερον ὅλη ἡ ὑπόθεσις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τὸ σχέδιον τῆς ὁδοῦ (ἐκτυλίσσει μακρύτατον χάρτην, περιέχοντα σχέδιον τῆς ὁδοῦ, καὶ γελῶσιν οἱ τῆς ἀριστερᾶς). Μὴ ἀνησυχεῖτε, Κύριοι. Ἡ γραμμὴ εἶναι αὐτὴ (δεικνύει ἐπὶ τοῦ χάρτου).

§7ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Δὲν βλέπομεν τίποτε.

§8ΑΛΚΙΒ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἰδοὺ, δύνασθε νὰ λάβητε γνῶσιν. Ἄλλως τε δὲν πρόκειται περὶ ὑμῶν, πρόκειται περὶ τοῦ κ. πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ συναδέλφου του, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τόσον θόρυβον. Λοιπὸν αὐτὸ εἶναι τὸ σχέδιον τῆς ὁδοῦ, ἡ ὁποία εἶναι κατ’ εὐθεῖαν δι’ ἐρυθρᾶς γραμμῆς σημειωμένη, (δεικνύει διάφορα μέρη ἐπὶ τοῦ χάρτου) ἐνῷ τὸ ἀντίθετον σχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζει ὁ κ. Μερλόπουλος, εἶναι καμπυλῶδες καὶ κόπτει πολλὰ οἰκόπεδα καὶ ἐλαιοσυκοπερίβολα, καὶ καταστρέφει τὴν ἰδιοκτησίαν πολλῶν διὰ τῆς καμπύλης αὐτῆς, καὶ ἑνοῦται εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο (δεικνύει ἐπὶ τοῦ χάρτου).

§9ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Ἐφωτίσθημεν (γέλωτες).

§10ΑΛΚΙΒ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ φωτίσω τὴν Βουλὴν· ἂν σεῖς δὲν ἀρέσκεσθε, δύνασθε νὰ μὴ ἀκούσητε. Λοιπὸν, κατὰ κανόνα μαθηματικὸν, ὡς γνωρίζετε, ἡ εὐθεῖα εἶναι ἡ συντομωτέρα, ὡς εἶναι αὐτὴ, καὶ ἡ ὠφελιμωτέρα πάσης ἄλλης ὁδοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπόθεσις, διὰ τὴν ὁποίαν ἤγειρεν ὁ κ. συνάδελφος τόσον κρότον (θόρυβος).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ παύσουν οἱ διάλογοι, διὰ νὰ ἀκούσωμεν τὸν ἀγορεύοντα.

§12ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ τοῦτο ἦτο τὸ σχέδιον κατ’ ἀρχὰς τῆς σχεδιασθείσης ὁδοῦ, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν καὶ ὑποστηρίζομεν. Ἀλλὰ κατόπιν ὁ ἐργολάβος, διὰ πολλοὺς λόγους καὶ ὅπως ὠφεληθῇ, διότι εἶχε γαίας πλησίον, ἔκαμεν αὐτὴν τὴν καμπύλην (δεικνύει ἐπὶ τοῦ χάρτου).

§13ΟΡΙΓΩΝΗΣ. Τί πλάτος ἔχει;

§14ΑΛΚΙΒ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἔλθητε νὰ ἐξετάσητε αὐτήν. Ἀφοῦ δὲν ἠξεύρετε τὸ πλάτος τῶν Ἀθηναϊκῶν ὁδῶν, πῶς ἐρωτᾶτε διὰ τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης; (γέλωτες). Εἰς τοιαύτην κατάστασιν εὑρίσκετο ἡ ὁδὸς αὕτη, καὶ ὅτε ὁ κ. Θεοτόκης ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔκαμον οἱ ἐνδιαφερόμενοι παράπονα περὶ αὐτῆς, ὁμολογουμένως δὲ ὁ κ. Θεοτόκης ἐν ἀρχῇ κατ’ οὐδένα λόγον ἐδέχετο, ὅπως μεταβληθῇ τὸ σχέδιον, ἀλλ’ ὅτε ὁ μηχανικὸς Μεσσηνίας καὶ τὸ Συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων ἀπεφάνθησαν, ὅτι αὐτὸ τὸ μέρος εἶναι τὸ ὠφελιμώτερον διὰ τὴν συγκοινωνίαν, καθόσον εἶναι εὐθὺ καὶ στερεὸν καὶ σύμφωνον πρὸς τοὺς κανόνας τῆς ἐπιστήμης, καὶ ὀλιγοδαπανώτερον, ἐνέκρινεν ἵνα γείνῃ ἡ ὁδὸς πρὸς τὸ μέρος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καὶ ἦτο δίκαιον, διότι ἔγεινε μετὰ πολλὴν ἐξέτασιν καὶ μελέτην καὶ μετ’ ἀρκετὸν χρόνον, ἀφοῦ ἐξήτασεν ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις τῆς τε ἐπιστήμης, τῆς συγκοινωνίας, τῆς στερεότητος καὶ τοῦ δημοσίου συμφέροντος, ἵνα μὴ τὸ Δημόσιον ζημιωθῇ. Ἑπομένως ὄχι μόνον ζημία δὲν ἤθελεν ἐπέλθει ἀπὸ τὸ μέρος ἐκεῖνο εἰς τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ καὶ ὠφέλεια περὶ τὰς χιλίας δραχμὰς, διότι ἀπὸ τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ἐζήτει ὁ κ. ἐκ Μεσσήνης Βουλευτὴς, βεβαίως οὔτε ἐκτίμησις τῶν δένδρων εἶχε γείνῃ, οὔτε ἀπαλλοτρίωσις, ὡς ὁ νόμος διαλαμβάνει, καὶ ἐλαχίστη ἡ ἐργασία, καὶ συνεπῶς δὲν ὑπεχρεοῦτο εἰς ἀποζημίωσιν τὸ Δημόσιον. Ἀλλ’ ἅμα ὡς ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἀρχὴν ὁ τέως Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ράλλης, τὴν 7 Μαΐου, τηλεγραφικῶς διέταξε νὰ μὴ γείνῃ ἐργασία ἐπὶ τοῦ μέρους ἐκείνου τῆς ὁδοῦ. Καὶ δὲν ἠρκέσθη εἰς τοῦτο, ἀλλὰ ἄνευ προηγουμένης γνωμοδοτήσεως τοῦ Συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων, ὡς ὁ νόμος ΑΥΛΘʹ ἀπαιτεῖ, διὰ διαταγῆς αὐτοῦ τῆς 10 Μαΐου ἐ. ἔ. μετέβαλε τὸ σχέδιον ἀπὸ τὸ μέρος ἐκεῖνο εἰς τὸ ἀντίθετον, τὸ καμπυλῶδες, τῆς ὁδοῦ, ἡ ὁποία εἶναι μακροτέρα καὶ καμπυλώδης καὶ μὴ ἔχουσα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ ὁδὸς εἰς τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ὑποστηρίζω. Ἑπομένως παρέβη τὸν νόμον, μεταβαλὼν τὸ σχέδιον τῆς ὁδοῦ αὐτῆς, καὶ ἕνεκα τούτου ἔφερα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, ὅπως ἀποδειχθῇ, ὅτι ὅσα εἶπον ἐγὼ εἶναι ἀληθῆ καὶ ἀκριβῆ, καὶ ὄχι ὅσα εἶπεν ὁ κ. ἐκ Μεσσήνης Βουλευτής. Ἐκτὸς τούτου, Κύριοι, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι παρέστησαν εἰς τὸν ἐκ Μεσσήνης Βουλευτὴν, ὡς παρέστησαν ἀναληθῶς οἱ ἐργολάβοι τῆς ὁδοῦ ἐκείνης Γυφτάκαι, ἠθέλησαν νὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τῆς περιστάσεως αὐτῆς, καὶ σπεύδουσιν, ὅπως τελειώσωσιν αὐτὴν καὶ παραδώσωσιν εἰς τὴν κοινὴν χρῆσιν, ἐνῷ ἅπαντα τὰ τεχνικὰ ἔργα εἰσὶν ἑτοιμόῤῥοπα, μὴ κατασκευασθέντα συμφώνως πρὸς τοὺς κανόνας τῆς ἐπιστήμης, καὶ ἐπιχωματώσεις ἐπὶ πλέον περὶ τὰς τρεῖς χιλιάδας κυβικὰ μέτρα, ὡς δι’ ἐκθέσεως αὑτοῦ ὁ ἐργοδηγὸς Στυλιανίδης, ἐκθέτει καὶ βεβαιοῖ, ἔχουσι, τὰ ὁποῖα εἰς τὴν πρώτην ῥοὴν τῶν ὑδάτων θέλουσι καταῤῥεύσει καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἔχει πληρωθῆ ὁ ἐργολάβος...

§15ΡΑΛΛΗΣ. Ποίας ἐποχῆς εἶναι ἡ ἔκθεσις τοῦ ἐργοδηγοῦ;

§16ΑΛΚΙΒ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι τῆς 9 Μαΐου 1893.

§17ΡΑΛΛΗΣ. Πότε ἐπληρώθησαν;

§18ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μετὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Στυλιανίδου.

§19ΡΑΛΛΗΣ. Προηγουμένως.

§20ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι. Λαμβάνων δὲ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔκθεσιν ταύτην ὁ κ. Ὑπουργὸς, παρακαλεῖται, διότι εἶναι σπουδαία, νὰ στείλῃ ἐπὶ τούτῳ μηχανικὸν, ὅπως ἐπιθεωρήσῃ τὰ ἔργα αὐτὰ καὶ τὴν ἐπιχωμάτωσιν, διότι οἱ ἐργολάβοι ἔχουσι λάβει ἐπὶ πλέον περὶ τὰς 10,000 δραχμὰς, ὡς ὁ μηχανικὸς οὗτος ἐκθέτει. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, Κύριοι, εἰς τὴν Βουλὴν, καθόσον ἐπ’ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως δὶς ἔγεινε τόσος θόρυβος, καὶ βεβαίως ἡ Βουλὴ διετέλει ἐν ἀγνοίᾳ καὶ δὲν εἶχε πεποίθησιν ὑπὲρ τίνος ἦτο τὸ δίκαιον, καὶ ἕνεκα τούτου ἠθέλησα νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν ταῦτα καὶ τὴν ἔκνομον πρᾶξιν τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἄνευ δικαιώματος, ἄνευ προηγουμένης γνωμοδοτήσεως τοῦ Συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων, ἐξέδωκε διαταγὴν καὶ ἠκύρωσε τὴν προηγουμένην πρᾶξιν τοῦ Συμβουλίου καὶ τοῦ Ὑπουργείου, ἐνῷ τοιοῦτον δικαίωμα δὲν εἶχεν. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ θέλει κρίνει περὶ ὅλων αὐτῶν, ἂν ἐγὼ εἶπον τὴν ἀλήθειαν ἢ ὁ κ. Μερλόπουλος, ὁ ὁποῖος ἀποδεικνύεται διὰ τοῦ ἐπισήμου σχεδίου καὶ διὰ τῶν ἐπισήμων ἐγγράφων ὅτι δὲν εἶπεν ἀκριβῆ, πλανηθεὶς ἐκ ψευδῶν εἰσηγήσεων ἄλλων, ἐχόντων συμφέρον, ὅπως διαστρέψωσι τὰ πράγματα.

§21ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μολονότι, κύριοι Βουλευταὶ, πρό τινων ἡμερῶν ἐγὼ αὐτὸς παρεκάλεσα τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν πραγματικῶς ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπεστάλη πρὸς τὸν νομομηχανικὸν Μεσσηνίας διαταγὴ, δι’ ἧς παρηγγέλλετο ἡ παῦσις τῆς περαιτέρω ἐργασίας ἐπὶ τῆς ὁδοῦ, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ συμπολίτης μου, μολονότι παρεκάλεσα αὐτὸν, ὅπως προσκομίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, τὸ ἀληθὲς ὅμως εἶναι, ὅτι δὲν ἐσκόπουν μετὰ τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν ἐγγράφων τούτων νὰ κάμω λόγον περὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως, καθόσον ἐκ τοῦ παρελθόντος γνωρίζω ποίαν τύχην λαμβάνουσι συνήθως συστάσεις καὶ παρακλήσεις ἀντιπολιτευομένων Βουλευτῶν, ὅσον δίκαιαι καὶ ἂν ὑποτεθῶσιν. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, λαλήσας πρὸ μικροῦ ἀπὸ τοῦ βήματος, πλεῖστα ὅσα περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης εἶπε’ δυστυχῶς ὅμως, μολονότι καὶ τὸ σχέδιον αὐτὸ τῆς κατασκευαζομένης ὁδοῦ ἐπέδειξεν, ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἠδυνήθην νὰ ἀντιληφθῶ τοῦ συμπεράσματος αὐτοῦ. Ἵνα μὴ δὲ ἡ Βουλὴ διατελῇ ἐν ἀγνοίᾳ τῆς ὑποθέσεως, ἀφοῦ ἅπαξ ὁ συνάδελφός μου ἠθέλησε νὰ ἀνακινήσῃ αὐτὴν, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ὅπως μοὶ παράσχῃ τὴν ἀκρόασίν της ἐπί τινας στιγμὰς, καὶ τοῦτο, ἵνα ἐξιστορήσω ὅλην τὴν πορείαν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ ὑπόθεσις αὕτη τῆς ἀνοιγομένης ὁδοῦ μεταξὺ τῶν χωρίων Τσαοῦσι καὶ Λουτροῦ. Ἡ κατασκευὴ τῆς ὁδοῦ ταύτης, Κύριοι, ὡς προεκτάσεως ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ μεταξὺ Κυπαρισσίας καὶ Ἀνδριτσαίνης, διετάχθη κατὰ τὸ ἔτος 1891, ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος Βουλευτοῦ, ἔκτοτε δὲ ἤρξατο ἡ κατασκευὴ αὐτῆς κατὰ τὸ χαραχθὲν παρὰ τῶν μηχανικῶν σχεδιάγραμμα, καὶ ἐξηκολούθησεν αὕτη μέχρις ὅτου ἦλθε πέρυσιν ἡ Κυβέρνησις τοῦ κυρίου Τρικούπη ἐπὶ τὰ πράγματα. Τότε, ἀγνοῶ ἕνεκα τίνων παραστάσεων, εἰς τὰς ὁποίας ὁ προϊστάμενος τότε τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Βουλευτὴς ἐκ Κερκύρας ἔδωκεν ἀκρόασιν, ἀγνοῶ, λέγω, ἕνεκα τίνων παραστάσεων, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, κατόπιν γνωμοδοτήσεως, εἶναι ἀληθὲς, τοῦ Συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων, διέταξε τὴν τροποποίησιν τοῦ σχεδιαγράμματος τῆς ὁδοῦ, ἡ δὲ τροποποίησις αὕτη καὶ ἤρξατο ἀληθῶς ἐκτελουμένη. Ἐν τούτοις πλεῖστα ὅσα ἠγέρθησαν παράπονα κατὰ τοῦ μέτρου ἐκείνου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ κατ’ ἐμὲ τὰ παράπονα ἐκεῖνα ἦσαν δικαιότατα, καὶ ἦσαν δικαιότατα, διότι ἡ τροποποίησις τῆς ὁδοῦ ἐπῆλθε καθ’ ἣν ἐποχὴν ἡ ἀρχικῶς χαραχθεῖσα ὁδὸς εὑρίσκετο ἐν τῷ περατοῦσθαι, καθ’ ἣν ἐποχὴν πρὸς ἀποπεράτωσιν τῆς ὁδοῦ δὲν ὑπελείπετο, εἰμὴ μόνον ἡ ἐπιχωμάτωσις, καθ’ ἣν ἐποχὴν εἶχε συντελεσθῆ καὶ ἡ ἐπιχαλίκωσις αὐτῆς τῆς ὁδοῦ καὶ εἶχον κατασκευασθῆ διάφορα τεχνικὰ ἔργα, εἶχον ἐπιστρωθῆ αὐταὶ αἱ γέφυραι τῆς ὁδοῦ καὶ δὲν ὑπελείπετο, ὡς εἶπον, εἰμὴ ἡ ἐπιχωμάτωσις τῆς ὁδοῦ καὶ ἡ παράδοσις αὐτῆς εἰς τὸ Δημόσιον. Τὰ παράπονα ἐκεῖνα τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Οἰχαλίας ἦσαν τοσούτῳ μᾶλλον δικαιότερα καὶ βασιμώτερα, καθ’ ὅσον καὶ τὰ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ εὑρισκόμενα συκόδενδρα καὶ ἐλαιόδενδρα εἶχον ἀποκοπῆ ὑπὸ τῶν ἐργολάβων, ἐπέκειτο δὲ ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἰδιοκτητῶν. Ἦτο λοιπὸν ἀσύμφορον τὸ μέτρον, καὶ ἀπετέλει ἀληθῶς ἀδίκημα, διότι ἐγκατελείπετο μία ὁδὸς σχεδὸν ἑτοίμη, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπελείπετο, εἰμὴ ὀλίγων ἡμερῶν ἐργασία καὶ παρηγγέλλετο ἡ κατασκευὴ νέας ἐντελῶς ὁδοῦ, καὶ δὴ, τὸ χείριστον, ὁδοῦ ἥτις ἐπρόκειτο νὰ κατασκευασθῇ ἐπὶ μέρους διαῤῥεομένου ὑπὸ χειμάῤῥων, οἵτινες οὐδέποτε ἔσχον μόνιμον κοίτην, ἔργου δηλαδὴ, τοῦ ὁποίου ἡ κατασκευὴ εἶναι ἀδύνατον νὰ συντελεσθῇ καὶ νὰ μείνῃ ἀσφαλὴς ἐν τῷ μέλλοντι. Μὲ ὅλα τὰ παράπονα ἐκεῖνα, Κύριοι, μὲ ὅλας τὰς δικαίας παραστάσεις τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Οἰχαλίας, ἡ τροποποίησις, ὡς εἶπον, ἐνεκρίθη καὶ αἱ ἐργασίαι ἐξηκολούθησαν. Οὐχ ἧττον τὸ Ὑπουργεῖον, ἐν τῇ διαταγῇ, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκε πρὸς τὸν νομομηχανικὸν, ὅπως, ἐγκρινομένου τοῦ σχεδίου τῆς τροποποιήσεως, ἀρχίσῃ, ἐξακολουθήσῃ καὶ ἀποπερατωθῇ ἡ ἐργασία ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νέου σχεδίου, ἡ διαταγὴ, λέγω, ἐκείνη τοῦ Ὑπουργείου ῥητῶς ἀνέφερε τὸν ὅρον, ὅτι δὲν ἐπετρέπετο οὐδὲ λεπτὸν περιπλέον νὰ δαπανηθῇ πέραν τῆς δαπάνης, τὴν ὁποίαν κατὰ προσθήκην τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐνέκρινε διὰ τὴν χάραξιν τῆς νέας ὁδοῦ, διότι, ἵνα ἐκτελεσθῇ ἡ γενομένη τότε τροποποίησις, ἀπῃτεῖτο δαπάνη πρόσθετος 3,700 δραχμῶν περίπου, τὴν ὁποίαν ἐνέκρινε τὸ Ὑπουργεῖον. Μεθ’ ὅλα ταῦτα, ὡς προεἶπον, τὸ Ὑπουργεῖον περιώρισε τὴν αὔξησιν τῆς δαπάνης ἀκριβῶς μέχρι τοῦ ποσοῦ τούτου, οὔτε ἐπέτρεψε νὰ δαπανηθῇ καὶ λεπτὸν ἔστω περιπλέον πέραν τοῦ ποσοῦ τούτου. Οὕτω, Κύριοι, εἶχον τὰ πράγματα μέχρις ἐσχάτων...

§22ΡΑΛΛΗΣ. Πῶς ἐκαλύπτετο, παρακαλῶ, ἡ ἐπὶ πλέον δαπάνη;

§23ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μόνον 250 δραχμαὶ εἶναι περιπλέον.

§24ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐκαλύπτοντο παντάπασιν αἱ δαπάναι αἱ ἐπὶ πλέον.

§25ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ μιᾶς παραστάσεως.

§26ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως’ διότι ἐλησμόνησα νὰ προσθέσω τοῦτο, ὅτι ὁ μηχανικός, ἀναφερόμενος πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅταν ἐπρότεινε τὴν τροποποίησιν τῆς ὁδοῦ, συνίστα αὐτὴν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον,—εἶναι ἀληθές,—πρὸς τούτοις δὲ ἔλεγεν, ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων κατελήφθησαν διὰ τῆς παλαιᾶς ὁδοῦ τὰ κτήματα, ἐκ τῶν ὁποίων ἀπεκόπησαν τὰ συκόδενδρα καὶ ἐλαιόδενδρα, αὐτοὶ οὗτοι παρῃτοῦντο δῆθεν πάσης ἀποζημιώσεως παρὰ τοῦ Δημοσίου.

§27ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Περὶ τούτου ἐγένετο ῥητὴ δήλωσις, κύριε Μερλόπουλε, τῶν ἰδιοκτητῶν, τῶν ὁποίων ἐκόπησαν τὰ ἐλαιόδενδρα καὶ τὰ συκόδενδρα, ὅτι παραιτοῦνται.

§28ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄν εἴχετε τὴν ὑπομονήν, κύριε συνάδελφε, νὰ μὲ ἀκούσητε μέχρις ἐσχάτων, θὰ ἐβλέπετε, ὅτι ἤθελον ὁμιλήσει καὶ περὶ τῆς δηλώσεως αὐτῆς τῶν ἰδιοκτητῶν. Οὕτως εἶχον, κύριοι, τὰ πράγματα, ὅτε ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Σωτηροπούλου ἀνῆλθεν ἐπὶ τὴν ἀρχὴν, τοῦ δὲ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν προΐστατο ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής. Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι, ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι ἐκπληρῶ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ὡς ἀντιπροσώπῳ τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης μοὶ ἐπεβάλλετο, καὶ πρὸς τὸ Δημόσιον αὐτὸ καὶ πρὸς τοὺς συμπολίτας μου, ἔκαμα τὰς δεούσας παραστάσεις πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴν, τὸν τότε προϊστάμενον τοῦ Ὑπουργείου, περὶ τοῦ ἀσκόπου καὶ ἐπιζημίου τῆς κατασκευαζομένης νέας ὁδοῦ. Εἰς τὰς δικαίας δὲ ταύτας παραστάσεις μου συνέτρεχον καὶ αἱ αἰτήσεις τῶν κατοίκων τῶν μερῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι συγχρόνως ὑπεβλήθησαν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ διὰ τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου Οἰχαλίας, ἐκεῖνοι ἀκριβῶς, τῶν ὁποίων κατελήφθησαν τὰ κτήματα καὶ ἀπεκόπησαν τὰ δένδρα, ἐζήτουν ν’ ἀποζημιωθῶσι διὰ τὰ ἀποκοπέντα αὐτῶν δένδρα καὶ τὰ καταλαμβανόμενα κτήματα. Περὶ τούτου δὲ ἀκριβῶς, Κύριοι, ἐπρόκειτο. Ἐπρόκειτο περὶ τοῦ ὅρου, ὁ ὁποῖος ἐτέθη ἐν τῇ διαταγῇ τοῦ Ὑπουργείου, καθ’ ἣν ἐποχὴν ὁ κ. Θεοτόκης διετέλει Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, περὶ τοῦ ὅρου, κατὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐπετρέπετο οὔτε κατὰ λεπτὸν ὑπέρβασις δαπανῶν πέραν τῶν 3,700 δραχμῶν, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εὑρισκόμενος ἀπέναντι τῆς ὑποχρεώσεως τόσων ἀποζημιώσεων, ἐφάνη συνεπὴς πρὸς τὴν ἅπαξ ἐκδοθεῖσαν διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου, παρήγγειλε δὲ νὰ παύσῃ πᾶσα περαιτέρω ἐργασία, καὶ παρήγγειλε τοῦτο, καλῶς φερόμενος, τηλεγραφικῶς, διότι ἑπόμενον ἦτο, ἂν ἐξηκολούθει ἡ ἐργασία ἐπὶ τῆς κατασκευαζομένης νέας ὁδοῦ, ὅτι ἤθελον προκύψει ἀπαιτήσεις κατὰ τοῦ Δημοσίου, τὰς ὁποίας τὸ Δημόσιον οὔτε μὲ χιλιάδας πολλὰς δραχμῶν θὰ ἠδύνατο νὰ ἱκανοποιήσῃ. Καὶ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτε ἀνέγνωσα ὑμῖν τηλεγράφημα προερχόμενον ἐκ τῶν μερῶν ἐκείνων, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐγίνετο λόγος περὶ τῆς ὁδοῦ Τσαοῦσι–Λουτροῦ, καὶ τότε εἶπον πρὸς τὴν Βουλήν,—καὶ βεβαιῶ τοῦτο ὑπὸ ἰδίαν εὐθύνην,—ὅτι δὲν ὑπελείπετο, εἰμὴ 200 μέτρων ἐργασία ἐπιχωματώσεως ἐπὶ τῆς παλαιᾶς ὁδοῦ, ὅπως ἡ ὁδὸς αὕτη ᾖ συντετελεσμένη καθ’ ὅλα. Ἕνεκα τούτων λοιπὸν τῶν λόγων, Κύριοι, νομίζω, ὅτι εἶναι ἄδικος, ὅτι εἶναι μέτρον οὐχὶ σκόπιμον ἡ τροποποίησις τοῦ σχεδίου τοῦ ἀρχικοῦ, ἡ τροποποίησις, ἡ ὁποία δὲν συντελεῖ οὔτε εἰς τὴν κατασκευὴν ὁδοῦ ἀσφαλοῦς, ἥτις νὰ χρησιμεύσῃ κατὰ τὸ μέλλον εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν κατοίκων οὔτε διὰ τὴν ἐξασφάλισιν καὶ προστασίαν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου· ἀλλ’ ὡς προεῖπον, Κύριοι, ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου, ἐνόμιζον, ὅτι ἡ σύστασίς μου, προερχομένη ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης, (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) ὅσον δικαία καὶ ἂν ἦτο, δὲν θὰ ἠκούετο βεβαίως, καὶ διὰ τοῦτο παρέλιπον νὰ κάμω λόγον περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἕως ὅτου ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου μὲ προεκάλεσε πρὸς τοῦτο.

§29ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγώ, Κύριοι, δὲν θὰ ἀρκεσθῶ εἰς λόγια, ὅπως ὁ κ. συνάδελφος, ἀλλ’ εἰς ἔγγραφα ἐπίσημα, τὰ ὁποῖα οὗτος παρέλειψε νὰ ἀναγνώσῃ, καὶ τοῦτο βεβαίως, ὅπως ὑποστηρίξῃ τοὺς ἰσχυρισμοὺς αὑτοῦ. Ὑπάρχει ἡ ὑπ’ ἀριθ. 77 καὶ ἀπὸ 19 Μαΐου 1893 ἀναφορὰ τοῦ μηχανικοῦ, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι «οὐδεὶς κίνδυνος προσβολῆς τῆς προτεινομένης ὁδοῦ ὑπὸ τοῦ περιῤῥέοντος ῥεύματος ὑφίσταται». Ἑπομένως ὁ ἐναντίος ἰσχυρισμός, ὅτι ὑπάρχει κίνδυνος νὰ καταστραφῇ ἡ ὁδὸς, καταπίπτει, διότι ὁ μηχανικὸς βεβαιοῖ, ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιοῦτος κίνδυνος, τὸν ὁποῖον ἐπικαλεῖται ὁ κ. συνάδελφος. Ἕτερον ἔγγραφον ἐπίσημον τῆς 10 Δεκεμβρίου, ὑπ’ ἀριθ. 1778 π. ἔτους, ἐκθέτει, ὅτι ἀπὸ τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ζητοῦμεν καὶ τὸ ὁποῖον ἐχαράχθη καὶ εἶναι καὶ σύμφωνον μὲ τοὺς κανόνας τῆς ἐπιστήμης, θέλει προκύψει περίσσευμα 985 δραχμῶν, καὶ ὄχι ὡς ἐκθέτει ἀδικαιολογήτως ὁ κ. συνάδελφος. Ἄν ἐμελέτα τὰ ἔγγραφα, — διότι ἐγὼ ὁμιλῶ δι’ ἐπισήμων ἐγγράφων, καὶ οὐχὶ διὰ λόγων κενῶν, — τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐντὸς τῆς ὑποθέσεως, ἤθελεν ἴδει ὁ κ. Μερλόπουλος ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὤφειλε νὰ γνωρίζῃ, καὶ ὅτι ὅσα εἶπόν εἰσιν ἀκριβῆ καὶ ἀληθῆ. Ὡς πρὸς δὲ τὰ ἐκκοπέντα δένδρα, τὸν ἀριθμὸν 20 ἕως 30, ταῦτα ἐκόπησαν παρὰ τοῦ ἐργολάβου, ὁ ὁποῖος ἔχει συμφέρον διὰ τὸν δρόμον, ἵνα κατασκευασθῇ πρὸς τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ὑποστηρίζει ὁ κ. Μερλόπουλος. Τὸ Δημόσιον οὐδεμίαν φέρει εὐθύνην ἀποζημιώσεως, διότι δὲν εἶχε γείνῃ ἀπαλλοτρίωσις αὐτῶν, καὶ μάλιστα πρὸς τὸ μέρος ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἐγὼ ζητῶ ἵνα κατασκευασθῇ ἡ ὁδὸς, οἱ κάτοικοι ἔχουσιν κάμει ἐπίσημον συμβόλαιον, διὰ τοῦ ὁποίου παραιτοῦνται πάσης ἀποζημιώσεως διὰ πᾶσαν ζημίαν, ἥτις ἤθελεν ἐπέλθει εἰς τὰ κτήματα αὐτῶν, ἄν ὁ δρόμος διέλθῃ ἐπ’ αὐτῶν· ὡσαύτως ἔγγραφον ἐπίσημον ὑπάρχει τοῦ μηχανικοῦ εἰς τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἄν τὸ εὕρισκεν ὁ ἔντιμος κ. συνάδελφος, βεβαίως δὲν ἤθελεν εἶπει ὅσα σᾶς εἶπε, στηριζόμενος εἰς λόγια καὶ οὐχὶ εἰς ἔγγραφα ἐπίσημα τοῦ μηχανικοῦ. Ταῦτα λοιπὸν ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ὅσα εἶπεν ὁ ἔντιμος κ. συνάδελφος εἶναι ἐντελῶς ἀνακριβῆ καὶ ἀναληθῆ, διότι οὕτω παρέστησεν εἰς αὐτὸν ὁ ἐργολάβος, ὁ ὁποῖος ἔχει συμφέρον νὰ διαστρέψῃ τὴν ἀλήθειαν, ἐνῷ ἐκ τῶν ἐγγράφων ἀποδεικνύεται ἡ ἀλήθεια, καὶ ὅσα ἐγὼ εἶπον εἶναι ἀληθῆ, καὶ ὤφειλε νὰ μὴ ζητήσῃ ὅπως μεταβληθῇ τὸ σχέδιον, παρὰ τοὺς κανόνας τῆς ἐπιστήμης καὶ τοῦ δικαίου.

§30ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπορῶ διατὶ ἀποδίδεται εἰς τὸν προκάτοχον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν πρωτίστως, διατὶ δὲ καὶ εἰς ἐμὲ ἀκόμη ἀποδίδεται ἀκριβῶς ἡ ἐνέργεια ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπὸ τὸν κ. συνάδελφον Βουλευτήν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπραξεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ράλλης, εἶναι ὅ,τι ὤφειλε νὰ πράξῃ, διότι οὐδὲν ἄλλο ἔπραξεν ἢ ὅτι ἐπανέφερε τὰ πράγματα εἰς τὴν προτέραν αὐτῶν κατάστασιν, δηλαδὴ διέταξεν, ἵνα ἡ κατασκευαζομένη ὁδὸς ἀκολουθήσῃ τὸ ἀρχικὸν διάγραμμα αὐτῆς, τὸ ἀπὸ τοῦ 1891 χαραχθὲν, ἂν δὲ ἐγένετο τροποποίησίς τις τῆς ὁδοῦ ταύτης, ἐγένετο αὕτη ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ κ. Τρικούπη καὶ ἐγένετο τῇ εἰσηγήσει τοῦ συναδέλφου καὶ συμπολίτου μου. Δὲν πρόκειται δὲ, ὡς λέγει ὁ συνάδελφος, περὶ τοῦ ἂν ἡ κατασκευαζομένη ὁδὸς θὰ ἦναι ἀσφαλής, ἀλλὰ περὶ τῆς δαπάνης τῆς προστεθησομένης διὰ τὴν κατασκευήν. Ἀλλὰ καὶ περὶ ἀσφαλείας ὑπάρχει ἔγγραφον τοῦ μηχανικοῦ Μεσσηνίας, ὅπερ βεβαιοῖ, ὅτι ἡ κατασκευαζομένη νέα ὁδὸς δὲν δύναται νὰ ἦναι ἀσφαλὴς, καὶ προτείνει μετατόπισιν τοῦ σχεδίου, ἵνα ἐπανέλθῃ ἡ ὁδὸς εἰς τὸ πρότερον σχέδιον.

§31ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα προσήγαγεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, βεβαιοῦσιν ἀκριβῶς τὰ ἀντίθετα ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐβεβαίωσεν ὑμῖν ὁ Βουλευτὴς Μεσσήνης κ. Δεληγιάννης...

§32ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀναγνώσατέ τα, παρακαλῶ.

§33ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ τ’ ἀναγνώσω... Ἀπὸ τοῦ 1891 ἐχαράχθη αὐτὴ ἡ ὁδὸς καὶ ἐξετελεῖτο κατὰ τὸ ἀρχικὸν σχεδιάγραμμα, ἐν τούτοις διὰ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἐπιδρῶσι δυστυχῶς καὶ ἐπὶ τὰ δημόσια ἔργα ἅπαντα, κατωρθώθη τὸ ἀρχικὸν αὐτὸ σχεδιάγραμμα νὰ μετατραπῇ, πρὸς ζημίαν τῶν ἰδιοκτητῶν, διὰ τῶν ἰδιοκτησιῶν τῶν ὁποίων διήρχετο ἡ ἀρχικῶς χαραχθεῖσα ὁδὸς, καὶ πρὸς ὄφελος ἐκείνων, ὑπὲρ τῶν ὁποίων παρενέβη ὁ κ. Βουλευτής. Πρόκειται περὶ αὐτῶν, πρόκειται περὶ ἀγῶνος ἰδιοκτητῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συμφέρον νὰ διέλθῃ ἡ ὁδὸς ἐδῶθεν καὶ ὄχι ἐκεῖθεν, διότι αἱ ἐθνικαὶ ὁδοὶ κατήντησαν ῥάκη, τὰ ὁποῖα ῥίπτονται ὑπὲρ τῆς πολιτικῆς. Τί ἔπραξα ἐγώ; Εὗρον παραστάσεις γενομένας πρὸς τὸν προκάτοχόν μου, διαμαρτυρήσεις καὶ ἀναφορὰς ἐκ μέρους ἐκείνων, τῶν ὁποίων εἶχον καταληφθῆ τὰ κτήματα συνεπείᾳ τοῦ ἀρχικοῦ διαγράμματος, τῶν ὁποίων εἶχον ἀποκοπῆ τὰ δένδρα καὶ αἱ ἄμπελοι, καὶ οἵτινες διεμαρτύροντο διὰ τὴν μεταβολὴν τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου. Ἐξήτασα τότε, ποῦ ἐστηρίχθη ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ, διὰ τῆς ὁποίας μετεβάλλετο τὸ ἀρχικὸν σχεδιάγραμμα, καὶ εὗρον ὅτι οὐδαμοῦ ἐστηρίζετο, ἀλλὰ μόνον εἰς ἓν ἰδιοτελὲς συμφέρον· ἐπρόκειτο νὰ ἀρθῇ ἡ ὁδὸς ἀπὸ τοῦ ἑνὸς μέρους καὶ νὰ τεθῇ εἰς τὸ ἕτερον, χάριν πολιτικῶν συμφερόντων· διέταξα συνεπῶς νὰ ἐπανέλθῃ ἡ ὁδὸς εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀρχικῶς εἶχε χαραχθῆ. Πῶς δὲ ἠδυνήθησαν νὰ δικαιολογήσωσι τὴν μεταβολὴν τῆς ὁδοῦ ταύτης, ἀφοῦ εἶχον καταληφθῆ ὅλα τὰ κτήματα καὶ ἀποκοπῆ ὅλα τὰ δένδρα καὶ οἱ ἀμπελῶνες; Διὰ μιᾶς ἀναφορᾶς, τὴν ὁποίαν ἔκαμαν οἱ ἰδιοκτῆται, διὰ τῶν ἰδιοκτησιῶν τῶν ὁποίων ἤθελε διέλθει ἡ νεωστὶ χαραχθεῖσα ὁδὸς, διὰ τῆς ὁποίας παρίστων, ὅτι παραιτοῦνται παντὸς δικαιώματος ἀποζημιώσεως. Ἐξ ὅλης ὅμως τῆς ὑποθέσεως προκύπτει, ὅτι ὄχι μόνον μετεβλήθη τὸ ἀρχικῶς χαραχθὲν σχέδιον καὶ ἡ ἀρχικὴ δίοδος τῆς ὁδοῦ, ἀλλ’ ἐπρόκειτο διὰ τῆς μεταβολῆς ταύτης νὰ ἐπέλθῃ ζημία εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου, ἡ δὲ ζημία εἶναι ἡ πρόσθετος δαπάνη, ἥτις ἀπῃτεῖτο διὰ τὴν διέλευσιν τῆς ὁδοῦ συμφώνως μὲ τὸ σχεδιάγραμμα, τὸ ὁποῖον κατὰ τὰς ἐνδείξεις τοῦ Βουλευτοῦ Μεσσήνης καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν, τοὺς ὁποίους οὗτος ὑπερήσπιζεν, ἐχαράχθη. Πῶς δὲ ἠθέλησαν νὰ καλύψωσι τὴν ζημίαν; Διὰ τῆς παραστάσεως, ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται, διὰ τῶν ἰδιοκτησιῶν τῶν ὁποίων ἤθελε διέλθει ἡ ὁδὸς, ἡ οὕτω πως τροποποιηθεῖσα, παρῃτοῦντο τοῦ δικαιώματος τῆς ἀποζημιώσεως. Καὶ τότε ἔκαμαν τὴν ἑξῆς ἀναλογίαν· θὰ κοστίσῃ 2,000 δραχμὰς ἡ περιπλέον δαπάνη διὰ τὴν μεταβολὴν τῆς διόδου τῆς ὁδοῦ, ἀλλ’ ἐπειδὴ παραιτοῦνται ἀποζημιώσεων δραχ. 3,000, προκύπτει ἐντεῦθεν καὶ ὄφελος ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου 1000 δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐλησμόνησαν νὰ ἐξετάσωσιν, ἂν ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων ἀπεκόπησαν τὰ δένδρα καὶ οἱ ἀμπελῶνες, καὶ ἀμπελῶνες στρεμμάτων ὁλοκλήρων, ἂν ἐκεῖνοι εἶχον δικαίωμα ἀποζημιώσεως, καὶ εἶχον βεβαίως. Οἱ ἐργολάβοι ἐνήργησαν ἀρχικῶς συμφώνως πρὸς τὸ σχεδιάγραμμα, τὸ ὁποῖον τοῖς εἶχε δοθῆ, καὶ δυνάμει αὐτοῦ κατέλαβον ὅλα τὰ κτήματα, τὰ εὑρισκόμενα εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον. Ἐγώ, οὐδὲν συμφέρον βλέπων τοῦ Δημοσίου εἰς τὴν μεταβολὴν, ἡ ὁποία χάριν πολιτικῶν συμφερόντων εἶχεν ἐπέλθει, ἐπανέφερα τὴν ὁδὸν ἐκεῖ, ὅπου ἀρχικῶς εἶχε χαραχθῆ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπόθεσις. Νομίζει ὁ κ. Βουλευτὴς Μεσσήνης, ὅτι παριστῶν ψευδῶς ἐντεῦθεν τὰ πράγματα, δύναται νὰ μοὶ ἐπιῤῥίψῃ μομφήν; Ἡ μομφὴ εἶναι εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καὶ τὰ δημόσια ἔργα τὰ κατέστησαν ἕρμαιον τῆς πολιτικῆς. Βεβαίως ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου οὐδὲ ἓν ἔργον ἐνεκρίθη χάριν τῆς πολιτικῆς, καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι δὲν εἰσηκούσθησαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι χάριν συμφερόντων ἰδιοτελῶν καὶ πολιτικῶν ἠθέλησαν νὰ ἐκμεταλλευθῶσι τὴν ὑπόθεσιν ταύτην.

§34ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁμολογουμένως, Κύριοι, τὰ δημόσια ἔργα κατέστησαν ῥάκη, διότι ὁ προλαλήσας κατέστησεν αὐτὰ ῥάκη, διότι δὲν ἐσεβάσθη οὔτε νόμους, οὔτε τοὺς κανόνας τῆς ἐπιστήμης, συμφώνως πρὸς τοὺς ὁποίους ἐγένετο τὸ σχεδιάγραμμα τῆς ὁδοῦ, ἀλλὰ διὰ μιᾶς ἁπλῆς διαταγῆς μετέβαλε τὸ σχέδιον χάριν πολιτικοῦ συμφέροντος, ἵνα περιποιηθῇ τὸν κ. Μερλόπουλον, καὶ ἔρχεται σήμερον καὶ σᾶς λέγει, ὅτι ἡμεῖς θέλομεν νὰ διαστρέψωμεν τὴν ἀλήθειαν χάριν ἰδιοτελείας καὶ νὰ μεταβάλωμεν τὸ σχέδιον τῆς ὁδοῦ. Ἡμεῖς ὅμως ἐζητήσαμεν νὰ προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα δύναται πᾶς τις νὰ ἴδῃ, ὡς καὶ τὰ σχεδιαγράμματα τοῦ νομομηχανικοῦ, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται, ὅτι ἐπὶ τοῦ μέρους, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν, ἡ δαπάνη εἶναι κατὰ 1000 δραχμὰς ὀλιγωτέρα τῆς ἀπαιτουμένης διὰ τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ κ. Μερλόπουλος. Ὡς πρὸς δὲ τὰ δένδρα, τὰ ὁποῖα ἀπεκόπησαν, ταῦτα, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι μόλις 20 ἕως 30 καὶ εἶναι μικρὰ, μὴ ἔχοντα ἀξίαν μεγάλην, τῶν ὁποίων, ὡς εἶπον, δὲν ἐγένετο ἀπαλλοτρίωσις, καὶ διὰ τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν ἔχει τὸ Δημόσιον, ἵνα ἀποζημιώσῃ τοὺς ἰδιοκτήτας. Ἀλλὰ διὰ τὴν παράβασιν τοῦ νόμου, τὴν ὁποίαν διέπραξεν ὁ κ. πρώην Ὑπουργὸς, οὐδὲν εἶπεν. Ἐγὼ κατέκρινα αὐτὸν, ὅτι ἄνευ προηγουμένης γνωμοδοτήσεως τοῦ Συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων καὶ δι’ ἁπλῆς διαταγῆς ὑπουργικῆς μετέβαλε τὸ σχέδιον, ἐνῷ δὲν εἶχε τοιοῦτον δικαίωμα.

§35ΡΑΛΛΗΣ. Γνωμοδότησις οὐδόλως ἀπῃτεῖτο ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἡ γνωμοδότησις προεκλήθη ὑπὸ τοῦ προκατόχου μου, θέλοντος νὰ καλύψῃ τὴν εὐθύνην ἐπὶ τῇ μετατροπῇ τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου. Ἂν εἶχέ τις καιρὸν ν’ ἀσχοληθῇ εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, ἤθελεν εὕρει ἐν τῷ φακέλλῳ καὶ τὰ ἑξῆς: ὅτι κατὰ τὴν παράστασιν τὴν ἀρχικὴν, ὅπως ἐπρόκειτο νὰ μεταβληθῇ ἡ ὁδὸς, ἐπρόκειτο νὰ διέλθῃ διὰ τῶν χειμάῤῥων, καὶ ἠναγκάσθη ὁ μηχανικὸς, χαριζόμενος ὄχι εἰς τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα ὑπερήσπιζεν ὁ κ. Μερλόπουλος, ἀλλ’ εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑπερήσπιζεν ὁ ἄλλος κ. Βουλευτὴς, ἠναγκάσθη ἐνδοτέρω νὰ μεταφέρῃ αὐτὴν τὴν ὁδόν. Συμφέροντα ἀπὸ τὸ ἓν μέρος, συμφέροντα καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο, ἀλλὰ τὰ θεμιτὰ συμφέροντα ἐξυπηρετοῦνται ἀπὸ τὸ ἀρχικὸν σχέδιον. Σεῖς ὑποστηρίζετε συμφέροντα ἀθέμιτα καὶ ἐναντίον τοῦ συμφέροντος τοῦ Δημοσίου, καὶ διὰ τοῦτο ἠθελήσατε νὰ κρυφθῆτε ὄπισθεν τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ Συμβουλίου.

§36ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ συμπέρασμα ὅλης αὐτῆς τῆς μακρᾶς συζητήσεως, κατὰ τὴν ἀντίληψιν, τὴν ὁποίαν πέποιθα ὅτι ἔχει ἡ Βουλὴ, εἶναι τὸ ἑξῆς: ὅτι ἤδη εὑρίσκεται μία ὁδὸς κατεσκευασμένη, ὁδὸς σχεδὸν ἀρτία, τῆς ὁποίας ὑπολείπονται μόνον 200 μέτρα πρὸς ἀποτελείωσιν, ἐκεῖνο δὲ, τὸ ὁποῖον ζητεῖται ἤδη καὶ τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκεται διὰ τῆς τροποποιήσεως τοῦ σχεδίου, εἶναι νὰ ἐγκαταλειφθῇ αὐτὴ ἡ ὁδὸς ἡ τελεία, καὶ νὰ κατασκευασθῇ ἑτέρα ὁδὸς, ἐπὶ νέου σχεδίου, ὅτι ἐγκαταλειπομένη ἡ κατασκευαζομένη ὁδὸς, θέλει καταστραφῆ, καὶ ὅτι θὰ δαπανηθῶσιν ἄλλα τόσα, ἂν ὄχι πλείονα, διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς νέας ὁδοῦ.

§37ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. Τὸ συμπέρασμα τοῦ κ. Μερλοπούλου δὲν εἶναι ὀρθὸν, διότι δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἀρχικῆς ὁδοῦ ὁλοκλήρου, ἀλλ’ ἀκριβῶς περὶ τῶν 200 μέτρων· ὅλος αὐτὸς ὁ θόρυβος, ὁ ἐπὶ τριετίαν ἐγειρόμενος, ἀφορᾷ τὰ 200 ταῦτα μέτρα, καὶ ἐπὶ τῶν 200 τούτων μέτρων ἐγένοντο αἱ ἐνέργειαι τῆς προκατόχου καὶ τῆς προηγουμένης ταύτης καὶ τῆς νῦν Κυβερνήσεως. Ἐν τῇ ἀρχικῇ διαχαράξει τοῦ σχεδίου ὑπῆρχε τὸ ἑξῆς ἔκτροπον, ὅτι, ἀντὶ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ὁδὸς τὴν πεπατημένην, χωρὶς νὰ καταλάβῃ κτήματα καὶ ὑποβάλῃ τὸ Δημόσιον εἰς ἀποζημιώσεις, δι’ ἐνεργειῶν ἐκνόμων κατωρθώθη νὰ ῥιφθῇ ἡ ὁδὸς εἰς τὰ κτήματα τῶν ἀντιπάλων, ἵνα ταῦτα καταστραφῶσιν. Εὐθὺς λοιπόν, ὡς ἐγένετο τὸ σχέδιον ἐκεῖνο, ἤρξαντο ἐργασίαι, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως ὑπεβλήθησαν παρὰ πολλῶν παράπονα εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐζητεῖτο νὰ μὴ καταστραφῶσι τὰ κτήματα αὐτῶν, διότι καὶ ἡ ὁδὸς δὲν θὰ ἦτο ἀσφαλής, ἐκεῖθεν διερχομένη, καὶ τὰ ἔξοδα ἦσαν μεγάλα. Ἡ Κυβέρνησις ἐξηκολούθει ἐν τούτοις τὴν ἐργασίαν, ἀλλ’ οἱ ἐνδιαφερόμενοι κατώρθουν νὰ ματαιόνουν αὐτὴν εἰς τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ἐνδιεφέροντο. Τὸ ὑπόλοιπον τῆς ὁδοῦ συνετελέσθη, καὶ ὑπολείπονται μόνον τεχνικά τινα ἔργα, ἀλλὰ ἐπὶ τοῦ μέρους ἐκείνου δὲν συνετελέσθη, ἔμενον δὲ καὶ δένδρα τινὰ ἐκεῖ. Ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως αἱ παραστάσεις ἐκείνων ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει, καὶ τὸ Συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων εἶπεν, ὅτι ἡ ὁδὸς δὲν πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν πάλαι χαραχθεῖσαν γραμμήν, διότι ἐκ τούτου θ’ ἀπεφεύγετο καὶ ἡ μεγάλη δαπάνη, εἰς ἣν θὰ ὑπεβάλλετο τὸ Δημόσιον ὡς ἐκ τῶν ἀποζημιώσεων, καὶ ἡ ὁδὸς θὰ ἦτο στερεωτέρα. Ὀλίγα δένδρα δ’ ἐκόπησαν μόνον διὰ τὴν διέλευσιν τῆς παλαιᾶς γραμμῆς, διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ὁποίων παραιτοῦνται οἱ κύριοι αὐτῶν, παραιτοῦνται δὲ καὶ πάσης ἄλλης ἀποζημιώσεως διὰ τὴν ζημίαν, ἡ ὁποία ἤθελεν ἐπέλθει εἰς τὰ κτήματά των...

§38ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ συμβόλαιον τῆς παραιτήσεως ἀπὸ τῶν ἀποζημιώσεων ἀφορᾷ τὰς ἰδιοκτησίας, ἐφ’ ὧν θὰ διέλθῃ ἡ νέα γραμμή· παρῃτήθησαν καὶ οἱ τῆς παλαιᾶς γραμμῆς;

§39ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ. .. Ἐνῷ λοιπὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ Συμβουλίου τῶν δημοσίων ἔργων ἐτροποποιήθη ἡ παλαιὰ γραμμὴ καὶ εὑρίσκοντο ἐν τῷ περατοῦσθαι αἱ ἐργασίαι, ἐπῆλθεν ἡ πτῶσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἦλθεν ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, ἡ ὁποία, δὲν ἠξεύρω πῶς καὶ ὑπὸ τίνων λόγων ὁρμωμένη, ἠθέλησε νὰ τροποποιήσῃ τὸ σχέδιον, καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὸ Δημόσιον εἰς ζημίας, καὶ ἡ ἐργασία νὰ μὴ ᾖναι στερεά.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν νόμων ΑΨΠʹ τῆς 2 Δεκεμβρίου 1889 καὶ ͵ΒΡΘʹ τῆς 29 Δεκεμβρίου 1892 περὶ οἰνοπνευματοποιείων αʹ καὶ βʹ κατηγορίας.

§41ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Βεβαίως οἱ νόμοι οἱ ἰσχύοντες σήμερον ἐπὶ τῶν πνευματωδῶν ποτῶν καλὸν εἶναι, διότι πιέζουσιν ἀφορήτως τὴν βιομηχανίαν ταύτην, νὰ καταργηθῶσι. Νομίζω ὅμως, κύριε Πρόεδρε, ὅτι κατ’ ἀρχὴν δὲν πρέπει νὰ παύσῃ ἡ φορολογία ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τῶν πνευματωδῶν ποτῶν. Καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς οἰκονομικὴν κρίσιν, καθ’ ἣν στιγμὴν προσπαθοῦμεν νὰ ἐξοικονομήσωμεν τὰ μέσα, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ ἐξαγάγωμεν τὸν τόπον ἐκ τῆς χρεωκοπικῆς καταστάσεώς του, δὲν εἶναι πρέπον νὰ καταργηθῇ φόρος, ὁ ὁποῖος εἰς ὅλα τὰ Κράτη σήμερον λειτουργεῖ, καὶ ὁ ὁποῖος ἀποδίδει εἰς αὐτὰ πολλὰ ἑκατομμύρια. Ἡ Γαλλία εἰσπράττει πλέον τῶν 300 ἑκατομμύρια, κατ’ ἔτος ἐκ τοῦ φόρου τούτου, ἡ Γερμανία 100 ἑκατομμύρια, καὶ ὅλα ἐν γένει τὰ Κράτη φορολογοῦσι τὴν κατανάλωσιν, ἡ ὁποία γίνεται παρ’ ἀνθρώπων δυναμένων νὰ διαθέσωσι χρηματικὰ περισσεύματα. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῶν πνευματωδῶν ποτῶν τῶν ἐν τῷ Κράτει καταναλισκομένων, ἀλλὰ τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ βλάπτῃ τὴν βιομηχανίαν τοῦ τόπου, νὰ ἐνθαῤῥύνῃ δὲ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν πνευματωδῶν ποτῶν εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα εὐτυχῶς ἤρχισε νὰ καταναλίσκεται, νὰ ἐξευρεθῶσι δὲ διὰ τοῦ συναγωνισμοῦ καὶ νέαι ξέναι ἀγοραί. Ἐλπίζω ὅτι τὸ θέμα δὲν ἔχει ἀνάγκην μακρᾶς ἀναπτύξεως· θέλω μόνον παραλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ δηλώσῃ, ἂν συνεπείᾳ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ἀφοῦ ἐξακολουθεῖ, καὶ ὀρθῶς κατὰ τὴν γνώμην μου, ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν τρίτης τάξεως οἰνοπνευματοποιείων, τῶν παραγόντων δηλ. οἰνόπνευμα ἐξ ἀμυλωδῶν ὑλῶν, ἂν θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ φορολογία τῶν ἔξωθεν εἰσαγομένων οἰνοπνευμάτων τῆς αὐτῆς ποιότητος. Νομίζω ὅτι βεβαίως θὰ ἐξακολουθήσῃ, καὶ πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ.

§42Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλπίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ γένηται λόγος περὶ τοῦ ὅρου τοῦ φόρου, διότι, τὸ κατ’ ἐμὲ, ἂν θὰ μεταβάλωμεν τὰ κείμενα, πρέπει νὰ προέλθωμεν μέχρι τῆς ὁλοσχεροῦς καταργήσεως τοῦ φόρου, τῆς μόνης πληρούσης τὸν σκοπὸν, ὃν ἐπιδιώκομεν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς παρετήρησεν, ὅτι ἀλλαχοῦ ἐκ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν πνευματωδῶν ποτῶν εἰσπράττονται μέγιστα ποσά· τοῦτο γινώσκουσα καὶ ἡ Βουλή, ἠθέλησεν ἐν προηγουμέναις συνόδοις, κατὰ τὰ ἀλλαχοῦ κείμενα, νὰ εἰσαγάγῃ τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῶν πνευματωδῶν ποτῶν καὶ παρ’ ἡμῖν. Ἀλλ’ ἐξ ἐπανειλημμένων ἀποπειρῶν, διότι πολλάκις ἐτροποποιήθησαν οἱ νόμοι οἱ ἀφορῶντες εἰς τὰ τῆς φορολογίας τῶν πνευματωδῶν ποτῶν, ἀπεδείχθη ὅτι ἐν Ἑλλάδι, ἕνεκα τῆς ἀφθονίας τῶν σακχαρωδῶν ὑλῶν καὶ ἰδίως τῶν στεμφύλων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ σπουδαία εἴσπραξις ἐκ τῆς φορολογίας τῶν πνευματωδῶν ποτῶν ἄνευ τῆς καταπιέσεως τῆς γεωργίας, ἄνευ τῆς καταπιέσεως τῶν ἀμπελοκτημόνων ἰδίως. Ἡ τάξις τῶν ἀμπελοκτημόνων ἰδίως ἐνδιαφέρει εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ δὲν εἶναι εὔκολον παρ’ ἡμῖν νὰ ληφθῶσι μέτρα, ὁποῖα δύνανται νὰ ληφθῶσιν ἐν ἄλλοις Κράτεσι πρὸς τὴν φορολογίαν τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν, ἕνεκα τοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς Πολιτείας εἰς τὴν ἀμπελουργίαν. Καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Γαλλίᾳ, ὅπου ἡ ἀμπελουργία δὲν ἔχει ὅσην ἐν Ἑλλάδι σημασίαν, ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὅλην παραγωγὴν, ἡ φορολογία τοῦ ἀποστάγματος τῶν στεμφύλων παρουσιάζει μεγίστας δυσκολίας, καὶ πολλάκις ἐκεῖ μετεβλήθησαν τὰ κείμενα περὶ τὰ τῆς φορολογίας τοῦ προϊόντος τῆς πρώτης ἀποστάξεως. Αἱ μεταβολαὶ αὗται τοσοῦτον ὑπῆρξαν συχναὶ, ὥστε διέσεισαν αὐτὰ τὰ θεμέλια τοῦ φόρου. Δὲν ἦτο ὅμως δυνατὸν ἐν Γαλλίᾳ νὰ καταῤῥεύσῃ ὁ φόρος, ἀφοῦ ἐν Γαλλίᾳ δύο καὶ ἡμίσεια ἑκατοστύες ἑκατομμυρίων εἰσπράττονται ἐξ αὐτοῦ. Καὶ διὰ τοῦτο, ἀφοῦ καὶ ἡ πρὸς τὴν γενικὴν τοῦ οἰνοπνεύματος παραγωγὴν ἀναλογία τῆς παραγωγῆς τοῦ ἐκ στεμφύλων οἰνοπνεύματος δὲν εἶναι ἐκεῖ ὅση εἶναι ἐνταῦθα, ἐνισχύεται ἐνίοτε ἡ γενικὴ φορολογία, καταπιεζομένων τῶν ἀποσταζόντων τὰ στέμφυλα, ἄλλοτε δὲ πάλιν αἴρονται τὰ καταπιεστικὰ μέτρα κατὰ τῶν ἀποσταζόντων τὰ στέμφυλα, ἐπηρεαζομένης ἐκ τούτου τῆς γενικῆς φορολογίας, καὶ ἐν τῇ ἐναλλαγῇ αὐτῇ κυμαίνεται ἔτι καὶ νῦν ἡ Γαλλικὴ νομοθεσία. Παρ’ ἡμῖν ὅμως δὲν δύναται νὰ παρουσιάσῃ ἀμφιταλαντεύσεις ἡ νομοθεσία περὶ τὴν εὔνοιαν πρὸς τοὺς παράγοντας οἰνόπνευμα ἐκ πρώτης ἀποστάξεως· παρ’ ἡμῖν ἀπαράδεκτος ὅλως εἶναι ἡ πίεσις τοῦ ἀποστάζοντος τὰ ἀποῤῥίμματα τῆς ἀμπέλου χάριν τῆς τοῦ οἰνοπνεύματος φορολογίας, ἥτις δὲν δύναται παρ’ ἡμῖν νὰ καταστῇ σπουδαῖον στοιχεῖον ἐν ταῖς προσόδοις τοῦ Κράτους· καὶ διὰ τοῦτο μετὰ ἐπανειλημμένας ἀποπείρας κατελήξαμεν εἰς τὸν νῦν κείμενον νόμον, τὸν ἐλευθεριώτερον πάντων τῶν περὶ πνευματωδῶν ποτῶν κειμένων ἐν Εὐρώπῃ νόμων. Ἀλλὰ καὶ τοιοῦτος ὁ νόμος, οὕτως ἐλευθέριος, τόσῳ ὀλίγα ἀποφέρων, ἀπεδείχθη ὡς ἐκ τῶν εἰδικῶν περιστάσεων τῆς σταφίδος, ὅτι πρέπει νὰ ἐκλίπῃ. Πρέπει δὲ νὰ ἐκλίπῃ ὁ φόρος ὁλοσχερῶς, ἂν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν ἐκ τοῦ μέτρου ἀποτέλεσμα, διότι, ἂν μὴ ἐκλίπῃ ὁλοσχερῶς, εἶναι καλλίτερον νὰ μείνῃ ὡς ἔχει, ἵνα ἀποφέρῃ τοὐλάχιστον τὴν πρόσοδον, ἣν σήμερον ἐξ αὐτοῦ ἀπολαμβάνει τὸ Δημόσιον, καίτοι δὲν εἶναι καὶ πολὺ σπουδαία. Πρέπει δὲ νὰ ἐκλίπῃ ὁλοσχερῶς, ἵνα φέρῃ τὸ ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα, ὅπερ δὲν εἶναι ἡ ὠφέλεια τοῦ παράγοντος τὸ οἰνόπνευμα, ἀλλ’ εἶναι ὁ πολλαπλασιασμὸς τῶν ἀποστακτηρίων. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ ὑπάρξωσι πλείονα καταστήματα ἀποστάζοντα, ἵνα ἡ πλεονάζουσα ἐν τῇ ἀγορᾷ σταφὶς εὐχερέστερον μετατρέπηται εἰς οἰνόπνευμα, ὅταν παρουσιάζηται ἡ ἀνάγκη. Εἰς ἐπαύξησιν τῶν ἀποστακτηρίων ἀπαιτεῖται ἡ ἀπαλλαγὴ αὐτῶν οὐ μόνον ἀπὸ τῆς βαρείας φορολογίας, ἀλλ’ ἀπὸ πάσης φορολογίας, τουτέστιν ἀπὸ ὅλων τῶν διατυπώσεων, αἵτινες καθιστῶσι τὴν παραγωγὴν τοῦ οἰνοπνεύματος ἐπαχθῆ. Ἡ παραγωγὴ τοῦ οἰνοπνεύματος πανταχοῦ ὑποβάλλεται εἰς διατυπώσεις ἐκτάκτους, καὶ ἃς ἀνέχεται ἠρέμᾳ μόνος ὁ προσδοκῶν ἐκ βιομηχανίας τινὸς μεγάλα κέρδη. Παρ’ ἡμῖν, ἀφοῦ πρόκειται τὸ ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος κέρδος νὰ ᾖναι ἐλάχιστον, δὲν δύνανται νὰ ἐπιβληθῶσι τοιαῦται ὑποχρεώσεις, ἂν δὲ ἀπαλλάξωμεν τὴν ἀπόσταξιν ἀπὸ τῶν ὑποχρεώσεων τούτων, δὲν θὰ ᾖναι δυνατὸν νὰ εἰσπράξωμεν οὐδ’ αὐτὸν τὸν ἐλάχιστον φόρον, ὃν ἠθέλομεν ἀναγράψει ἐν τῷ νόμῳ. Πρέπει ἑπομένως νὰ καταστήσωμεν φορολογικῶς ἐλευθέραν τὴν βιομηχανίαν ταύτην, ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ ὅτι ἡ πλήρης ἀτέλεια θέλει πολλαπλασιάσει τὰ καταστήματα τὰ ἀποστάζοντα τὰς σακχαρώδεις ὕλας καὶ πρόσφορα εἰς ἀπόσταξιν σταφίδος, ὅταν ἡ σταφίς, ἐν πλεονασμῷ εὑρισκομένη, διατίθηται πρὸς τοιούτους σκοπούς. Δὲν εἶναι βεβαίως κανονικόν τι ἡ διάθεσις τῆς σταφίδος πρὸς ἀπόσταξιν, καὶ εὐκταῖον νὰ μὴ παραταθῇ ἐπὶ μακρὸν ἡ κατάστασις ἡ ἐπιβάλλουσα τὴν μεταποίησιν τῆς σταφίδος εἰς οἰνόπνευμα. Τοιαύτη διάθεσις τῆς σταφίδος ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ παραγωγὸς δὲν εἶναι βέβαιος ὅτι θέλει δυνηθῆ νὰ καλύψῃ τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς, διότι μόνον πρὸς μείωσιν ἢ τὸ πολὺ πρὸς κατάργησιν ζημίας, οὐδέποτε δὲ ἐπὶ αἰσθητῇ ὠφελείᾳ, δύναται νὰ μετατραπῇ ἡ σταφὶς εἰς οἰνόπνευμα· μόνον ὅταν αἱ τιμαὶ τῆς σταφίδος εἶναι ὡς σήμερον ἐξηυτελισμέναι, διατίθεται αὕτη πρὸς ἀπόσταξιν. Ἀλλὰ διανυούσης τῆς σταφίδος στάδιον κρίσεως, πρέπει περὶ τοῦ σταδίου τούτου νὰ προνοήσωμεν, καὶ φάσις τῆς προνοίας ταύτης εἶναι ἡ ἀφορῶσα εἰς τὴν ἀπόσταξιν τῆς πλεοναζούσης σταφίδος. Πρὸς τὴν ἀπόσταξιν ταύτην δὲν πρέπει νὰ ἐλπίζωμεν εἰς ἑταιρίαν, ὡς παρὰ πολλῶν ἐῤῥήθη. Ἀνεπαρκὴς θὰ ἦτο οἱαδήποτε ἑταιρία πρὸς κατεργασίαν παντὸς τοῦ πλεονάζοντος. Τὸ πλεονάζον ἐφέτος εἶναι ἴσως 150 ἑκατομμύρια, ἀλλὰ καὶ 100 ἑκατομμυρίων ἀπόσταξις εἶναι ὑπερτέρα τῶν δυνάμεων πάσης ἑταιρίας, ἀφοῦ κατὰ ὑπολογισμούς, οὓς ἀνεκοίνωσα ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει, 13 ἑκατομμυρίων κεφάλαιον ἀπαιτεῖται εἰς ἐγκατάστασιν ἀνάλογον πρὸς τοιαύτην κατεργασίαν, τοιούτου δὲ κεφαλαίου ἡ ἀπόσβεσις ὑποθέτει λειτουργίαν συνεχῆ τῆς ἑταιρίας τοὐλάχιστον ἐπὶ δέκα ἔτη· ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι δὲν θὰ διαρκέσῃ ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον ἡ κρίσις ἡ παρέχουσα εἰς ἀπόσταξιν τὴν πλεονάζουσαν σταφίδα. Ἐφ’ ὅσον ἄρα πρόκειται περὶ ἀποστάξεως τοῦ πλεονάζοντος ἐν Ἑλλάδι, ἡ ἐνδεικνυομένη πρόνοια ὁρᾷ εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἐν παντὶ τῷ Κράτει πολλαπλασιασμοῦ τῶν καταστημάτων τῆς ἀποστάξεως, ὅπως δι’ αὐτῶν μεταποιεῖται εἰς οἰνόπνευμα ἡ πλεονάζουσα σταφίς. Ἀλλὰ ἡ βάσις τῆς ἐνεργείας πρὸς τὸν πολλαπλασιασμὸν τῶν καταστημάτων τούτων εἶναι ἡ ἀπαλλαγὴ τῆς βιομηχανίας τῆς οἰνοπνευματοποιΐας ἀπὸ πάσης φορολογίας, ἀπὸ παντὸς βάρους ἐκ φόρου, ἀπὸ παντὸς βάρους ἐκ τῶν συνεπειῶν τοῦ φόρου, τουτέστιν ἐκ τῶν καταπιέσεων, ἃς ἡ φορολογία ἐπάγεται.

§43ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Χαίρω, κύριε Πρόεδρε, διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μετὰ δεκαετίαν ὅλην προσηλυτίσθη τέλος πάντων εἰς τὰς ἀρχὰς ἡμῶν ὑπὲρ τῆς ἐνθαῤῥύνσεως καὶ ὑποστηρίξεως τῆς ἐθνικῆς βιομηχανίας, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἡμεῖς ἀπὸ τοῦ 1882 ἀγωνιζόμεθα. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ οἱ ἄλλοι συνυπουργοί του τότε ἐφώναζον, ὅτι οὐδένα κίνδυνον διατρέχει ἡ βιομηχανία ἐν Ἑλλάδι ἐκ τῶν φόρων, τοὺς ὁποίους ἐπέβαλλον. Ἄλλοτε δ’ ἔλεγον, ὅτι βιομηχανία ἐν Ἑλλάδι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, καὶ ὅτι εἶναι ματαιοπονία ἡ ὑποστήριξις βιομηχανίας οἱασδήποτε. Ἀλλὰ, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶμαι σύμφωνος, ὅτι πρέπει νὰ ἀφεθῇ ἐλευθέρα, ἄνευ φορολογίας, ἡ κατανάλωσις ἡ ἐσωτερικὴ εἴδους, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ πολυτέλειαν, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἐλάττωμα ἐπιβλαβὲς εἰς τὴν ὑγείαν καὶ ὠθεῖ εἰς τὸ ἔγκλημα. Δὲν ἐνθυμεῖσθε τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἄλλοτε καὶ ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστὸς καθηγητὴς κ. Καλλιγᾶς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπήγγειλεν ἐναντίον ἐκείνων, οἵτινες ποιοῦνται τὴν κατανάλωσιν τῶν πνευματωδῶν ποτῶν, δι’ ὧν καταστρέφεται ἡ ὑγεία αὐτῶν καὶ ἡ περιουσία των; Πρέπει νὰ φορολογηθῶσιν, ἐκραύγαζον, καὶ μέχρις ὑπερβολῆς. Ὅταν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐπιβάλλωνται βάρη δυσβάστακτα, ὅταν ἀντισυνταγματικῶς ἐπιβάλλητε τέλη ἐπὶ τῆς παιδείας, ὅταν φορολογῆτε ἀπηνῶς αὐτὸν τὸν ἄρτον τοῦ πτωχοῦ, καὶ ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος αὐξάνητε τὸν φόρον τοῦ σίτου, ἀφίνητε δὲ τὴν ἀπόλαυσιν τῶν πνευματωδῶν ποτῶν ἄνευ φορολογίας, αὐτὸ δὲν εἶναι δίκαιον, δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι καὶ εὐπρεπὲς σήμερον· ἀκριβῶς σήμερον ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία ἔχει ἀνάγκην καὶ τοῦ ἐλαχίστου χρηματικοῦ ποσοῦ, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς οἰκονομικάς της ἀνάγκας. Φωνάζουσι,—καὶ ἠκούσατε τὰς ἀπαισίας ταύτας φωνὰς,—ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς πτώχευσιν. Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν πτωχεύοντα νὰ ἀφίνῃ εἰσοδήματα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ἀφθονώτερα, ὅπως ἱκανοποιήσῃ ὅσον οἷόν τε περισσότερον τοὺς δανειστάς του; Ποίαν ἀπάντησιν θὰ δώσητε πρὸς τοὺς πιστωτὰς τῆς Ἑλλάδος, ὅταν οὗτοι παρουσιασθῶσι καὶ σᾶς εἴπωσι: «Δὲν ἔχετε νὰ μᾶς πληρώσητε ὅ,τι μᾶς ὀφείλετε; πολὺ καλὰ, τοῦτο δὲν εἶναι ἄτιμον· ἀλλ’ ἀφ’ ἑνὸς διὰ μιᾶς ἐγκυκλίου καταργεῖτε ἕνα σπουδαῖον φόρον εἰς χρυσὸν, ἀφ’ ἑτέρου συγκαλεῖτε τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ ἔθνους σας καὶ τοῖς λέγετε, ἔλθετε νὰ καταργήσωμεν φόρους, καὶ ποίους φόρους; τοὺς χρησιμωτέρους, τοὺς ὀλιγώτερον πιέζοντας τὸν λαὸν, ἐκείνους, οἵτινες δύνανται καὶ νὰ τὸν ἠθικοποιήσωσιν. Οἱ φόροι αὐτοὶ εἰς τὰ πεπολιτισμένα Κράτη μας ἀποδίδουσιν ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων, καὶ σεῖς τοὺς καταργεῖτε;» Τί θὰ ἀπαντήσητε κύριε Πρωθυπουργέ;

§44ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε νὰ ἐπιβληθῇ φόρος καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν διὰ λόγους ταμιευτικούς, ἢ διὰ λόγους ἠθικούς;

§45ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Καὶ διὰ λόγους ταμιευτικούς καὶ διὰ λόγους ὑγιεινῆς, καὶ διὰ λόγους ἠθικῆς καὶ δημοσίας τάξεως, εἶμαι ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου τούτου, διότι καὶ πολλὰ χρήματα δυνάμεθα νὰ εἰσπράξωμεν, καὶ εἰς τὴν ὑγείαν εἶναι συντελεστικὴ ἡ ἀποχὴ ἀπὸ τῶν πνευματωδῶν ποτῶν· ἡ ἐλάττωσις δὲ τῆς καταναλώσεως καὶ εἰς τὴν ἠθικὴν καὶ εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν συμβάλλει. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐκτείνω τὸν λόγον, ὅπως ἀποδείξω ὅ,τι ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ θεωρεῖται ὡς ἀξίωμα. Ἐγὼ καὶ ἄλλοτε ἐπρότεινα καὶ νῦν φρονῶ, ὅτι πρέπει ἐπὶ τῶν πνευματωδῶν ποτῶν τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως νὰ ὑπάρξῃ φορολογία, καὶ μάλιστα ὅσον τὸ δυνατὸν μεγάλη. Ὡς σύστημα δὲ τῆς φορολογίας ἐπὶ τῶν πνευματωδῶν ποτῶν ὀρθότερον, τὸ μόνον δίκαιον, θεωρῶ τὸ ἐπὶ τῆς πραγματικῆς καταναλώσεως ἐν τῷ Κράτει. Ἐὰν ἦναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ τρόπος, καθ’ ὅν, ἀκριβῶς τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν καταναλίσκει ὁ καταναλωτὴς τὸ πνευματῶδες ποτόν, νὰ πληρόνῃ τὸν φόρον, ἤθελεν εἶσθαι λίαν εὐχάριστον. Ἐπειδὴ ὅμως τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος πρακτικός, ὅστις νὰ φορολογῇ τὴν κατανάλωσιν, χωρὶς νὰ βλάπτηται καὶ παρακωλύηται ὁπωσδήποτε ἡ ἀνάπτυξις τῆς τοιαύτης βιομηχανίας. Φρονῶ ὅμως, ὅτι ἐξ ἀντιστρόφου πρέπει νὰ ἐνθαῤῥυνθῇ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ προϊόντος τῆς βιομηχανίας μας, νὰ νομοθετηθῶσι δὲ καὶ βραβεῖα σπουδαῖα ὑπὲρ τῶν ἐξαγόντων πλείονα καὶ καλλίτερα οἰνοπνεύματα. Ἔχομεν τὸν πλοῦτον τοῦτον ἐν τῷ τόπῳ, ἂς τὸν ἐκμεταλλευθῶμεν οὕτως, ὥστε καὶ χρυσὸς νὰ εἰσάγηται ἐν Ἑλλάδι καὶ τὰ ταμεῖα τοῦ Κράτους νὰ μὴ στερῶνται σπουδαίου εἰσοδήματος.

§46Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ περὶ τῆς φορολογίας τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν εἶναι τοσοῦτον μεμελετημένα ἀλλαχοῦ, διότι πανταχοῦ περὶ τούτων ἐγένοντο πειράματα πολλὰ πρὸ τῆς καταλήξεως εἰς τὰς φορολογίας τὰς κειμένας, ὥστε δὲν ὑπολείπεται εἰς ἡμᾶς στάδιον νέων ἐπινοήσεων, οὐδὲ εἴμεθα δεδικαιολογημένοι, προτείνοντες συστήματα ἀποδειχθέντα ἀλλαχοῦ μὴ πρακτικά. Ὁ κ. Βουλευτὴς προτείνει τι ζητηθὲν ἐπὶ χρόνον πολύν, ἀλλ’ ἀτελεσφορήτως, ἁπανταχοῦ, ὅπου φόρος ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν ἐπεβλήθη· ἐπεζητήθη ἡ ἐπιβολὴ τῆς φορολογίας οὐχὶ ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς καταναλώσεως, ἀλλὰ δὲν ἐπετεύχθη ἡ ἐξεύρεσις συστήματος καταβολῆς τοῦ φόρου εἰς τὸ Δημόσιον ὑπὸ τοῦ καταναλίσκοντος. Ὀρθῶς ἐχαρακτήρισεν ὁ κ. Βουλευτὴς τὸ ἐπιζητούμενον ὡς ἀφορῶν εἰς ἐπιβολὴν τοῦ φόρου ἐπὶ τῇ πόσει, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἀνεπίτευκτον. Καθηγητὴς τῆς ἐν Παρισίοις Σχολῆς τῶν πολιτικῶν ἐπιστημῶν, ὁ κ. Algarve, ἐπενόησε καὶ φιάλην πρὸς τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῇ καταναλώσει, ἀλλ’ ἡ ἐπινόησις ἀπεδείχθη μὴ πρακτική, ἐγκατελείφθη δὲ ἡ φιάλη μετὰ ἐπανειλημμένα πειράματα.

§47ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐπρότεινε τοῦτο ὁ καθηγητής, ἀλλὰ δὲν ἐψηφίσθη.

§48ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγκατελείφθη καὶ τὸ σύστημα τῆς φορολογικῆς φιάλης, ὡς ἐγκατελείφθησαν καὶ τἆλλα συστήματα, μὴ τυχόντα νομοθετικῆς ἀναγνωρίσεως· ἀποτέλεσμα δὲ τῆς ἀποτυχίας τῶν ἐπινοήσεων τούτων εἶναι, ὅτι ἁπανταχοῦ, ὅπου ὑπάρχει φόρος ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν, ὁ φόρος ἐπιβάλλεται κυρίως ἐπὶ τῆς παραγωγῆς. Παραπληρωματικῶς ἐπιβάλλεται ἐνιαχοῦ καὶ ἄλλη φορολογία ἐπὶ τῶν πνευματωδῶν ποτῶν, ἀλλ’ ἐπὶ προσόδῳ σχετικῶς μικρᾷ. Οὕτως ἐπὶ προσόδῳ οὐχὶ πολλοῦ λόγου ἀξίᾳ ἐπιβάλλεται καὶ ἐνταῦθα φορολογία ἐπὶ τῶν πνευματωδῶν ποτῶν παραπληρωματικὴ διὰ τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος τοῦ πωλοῦντος οἰνοπνευματώδη ποτά· ἀλλὰ δὲν ἀφορῶσιν εἰς τὴν παραπληρωματικὴν ταύτην φορολογίαν αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἀφορῶσιν, ὡς εἶπε, καὶ εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἐσόδων καὶ εἰς ὑγιεινοὺς σκοποὺς καὶ εἰς σκοποὺς δημοσίας τάξεως. Ὑπὸ πάσας ταύτας τὰς ἐπόψεις ἤθελον καὶ ἐγὼ παραδεχθῆ τὴν φορολογίαν, ἐὰν ἦτο δυνατὸν αὕτη νὰ ἐπιβληθῇ ἄνευ βλάβης τοῦ εἰδικοῦ σκοποῦ, εἰς ὃν ἤδη ἀφορῶμεν. Ἤδη ἀφορῶμεν εἰς τὴν διέξοδον ἀπὸ τῆς κρίσεως τῆς σταφιδικῆς, πρὸς δὲ τὴν διέξοδον συντελεστικὴ θεωρεῖται ἡ διὰ τῆς ἀτελείας ἐμψύχωσις τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν ἀποστακτηρίων. Ἐὰν ἦτο ἐφικτὴ ἡ ἐπιβολὴ τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς καταναλώσεως, ἀφιεμένης ἀτελοῦς τῆς παραγωγῆς, θὰ ἐπετυγχάνετο ὁ σκοπὸς, ὁ δὲ κύριος Βουλευτὴς προκαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον, μεταβιβάζον τὸν φόρον ἀπὸ τῆς παραγωγῆς εἰς τὴν κατανάλωσιν. Ἡ μεταφορὰ αὕτη εἶναι καθ’ ἡμᾶς ἀπραγματοποίητος, ὁ δὲ κ. Βουλευτὴς, κρίνων αὐτὴν ἐφικτὴν, ὀφείλει αὐτὸς νὰ δώσῃ εἰς τὴν ἰδέαν του νομοθετικὴν διατύπωσιν, ἀποδεικνύουσαν τὸ ἄρτιον αὐτῆς.

§49ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ παρατείνω τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ὑποστηρίξεως τῆς ἀναλώσεως τῆς σταφίδος. Ἐπὶ τούτου θέλομεν συζητήσει διὰ μακρῶν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ θέματος εἰδικῶς, ὅταν ἡ ἐπιτροπὴ ὑποβάλῃ τ’ ἀποτελέσματα τῶν ἐργασιῶν καὶ ἀποφάσεών της. Δηλῶ μόνον, ὅτι οὐδεμίαν ἔχω δυσκολίαν, προκαλούμενος ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, νὰ ὑποβάλω ὅσον οἷόν τε ἄρτιον νομοσχέδιον, τὸ τόσον δύσκολον, ὡς προεῖπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, περὶ τῆς φορολογίας τῶν πνευματωδῶν ποτῶν, ἀλλὰ χωρὶς νὰ ἔχω πεποίθησιν περὶ τοῦ ἀλανθάστου αὐτοῦ. Θὰ παρακαλέσω ὅμως τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μοὶ δώσῃ μίαν ὑπόσχεσιν, ὅτι θέλει μοὶ δανείσει τὴν πλειονοψηφίαν του, ὅπως τὸ ψηφίσῃ, βελτιούμενον καὶ διορθούμενον ἐν κοινῇ συζητήσει (ἱλαρότης).

§50Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως δίδω τὴν ὑπόσχεσιν ταύτην, ἂν καὶ ὑμεῖς δώσητε τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὑμῶν θὰ ἔχῃ καταρτισμὸν δικαιολογοῦντα τὴν ὑπόσχεσιν, ἣν παρ’ ἐμοῦ ζητεῖτε.

§51ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ δέχομαι, ὅπως ἡ Κυβέρνησις βελτιώσῃ καὶ διορθώσῃ τὸ νομοσχέδιόν μου οὕτως, ὥστε νὰ δύναται νὰ ψηφισθῇ. Σᾶς εἶπον καὶ πρίν, ὅτι δὲν καυχῶμαι ὅτι εἶμαι ἀλάθητος ὡς ὁ Πάπας, οὔτε καὶ ὡς Πρωθυπουργὸς τῆς ἐποχῆς.

§52ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον, κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ ψηφισθῇ, καίτοι, πρακτικῶς ἐξεταζόμενον, δὲν θὰ φέρῃ τ’ ἀποτελέσματα, διὰ τὰ ὁποῖα φαίνεται ὅτι προορίζεται. Ἀλλὰ ἐν τῇ στιγμῇ τῆς κρίσεως, ἐν τῇ στιγμῇ τῆς ἀνάγκης, ἐν τῇ στιγμῇ, κατὰ τὴν ὁποίαν ὀξυτάτη ἐξεπέμφθη κραυγὴ ἐκ πλείστων μερῶν τῆς Ἑλλάδος ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τοιούτου νόμου, ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ψηφίσῃ αὐτόν. Ἡ κατάργησις τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων βεβαίως δὲν θέλει φέρει τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς, ἀλλὰ θέλει φέρει ἄλλην τινὰ ὠφέλειαν, θέλει συντείνει καὶ εἰς ἄλλο τι, περὶ τοῦ ὁποίου ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡμίλησε, θέλει ἀπαλλάξει τοὺς παραγωγοὺς μικρῶν ποσοτήτων ἐκ πρώτης ἀποστάξεως οἰνοπνεύματος ἐκ τῶν πιέσεων, τὰς ὁποίας ὑφίστανται, ἐκ τῶν πολλῶν διατυπώσεων, εἰς τὰς ὁποίας ὑποβάλλονται. Ἡ δὲ περαιτέρω γνώμη τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Ζυγομαλᾶ περὶ τῆς φορολογίας τοῦ οἰνοπνεύματος μοὶ φαίνεται πηγάζουσα ἐξ ὑπερευαισθησίας. Εὐτυχῶς παρ’ ἡμῖν ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος δὲν ἔχει τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἔχει εἰς ἄλλα Κράτη, τὸν τῆς παρεμποδίσεως τῆς καταναλώσεως τῶν οἰνοπνευμάτων διὰ λόγους ὑγιεινῆς καὶ ἠθικῆς, διότι ἐνταῦθα δὲν διεδόθη ἡ χρῆσις αὐτῶν, οὐδὲ φαίνεται ὅτι θὰ διαδοθῇ τόσον ταχέως ἡ εἰς τοιοῦτον βαθμὸν χρῆσις οἰνοπνευμάτων καὶ κατάχρησις, ὥστε ἐξ αὐτῶν νὰ προέρχωνται τὰ κακὰ τῆς καταχρήσεως ταύτης. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει, διὰ νὰ ἐπέλθῃ μικρὰ ἀνακούφισις εἰς τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ἀνακούφισις ἠθική, διότι ἐζήτησαν αὐτήν· ὑλικὴ καὶ οὐσιαστικὴ οὐδεμία θὰ ἐπέλθῃ.

§53ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Οἱ ἀμφισβητοῦντες τὴν χρησιμότητα τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὡς μὴ ἀποβλέποντος εἰς ἐνίσχυσιν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, πλανῶνται καὶ πλανῶνται μεγάλως. Διὰ τοῦ μέτρου τούτου, τὸ ὁποῖον θέλει ἀναπτύξει τὴν οἰνοπνευματοποιίαν, θέλει ἐπέλθει μία ἀρωγὴ σπουδαία εἰς τὴν γεωργίαν, τὴν παραγωγὴν τῆς σταφίδος, διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ μέσου οὐ μόνον θὰ λάβῃ ἀνάπτυξιν μία βιομηχανία, ἡ ὁποία θέλει ἐπιτύχει διὰ τῆς ἐξαγωγῆς οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν νὰ παρέχῃ μεγάλην ὠφέλειαν εἰς τὸν τόπον, ἀλλὰ θέλει συντελέσει καὶ εἰς ἐνίσχυσιν τῶν προσπαθειῶν πρὸς βελτίωσιν τῆς ποιότητος τοῦ καρποῦ. Ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ μου ἐπαρχίᾳ καταβάλλεται προσπάθεια, ὅπως σχηματισθῇ ἐπαρχιακὴ μετοχικὴ ἑταιρία, σκοπὸν ἔχουσα τὴν μεταποίησιν τοῦ ἐκ τοῦ δευτέρου τρυγητοῦ καρποῦ εἰς οἶνον καὶ οἰνοπνεύματα. Ἐὰν, ὡς ἐλπίζω, ἐπιτευχθῇ ἡ σύστασις τοιαύτης ἑταιρίας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Αἰγιαλείας, καὶ ἐὰν σχηματισθῶσι τοιαῦται ἑταιρίαι καὶ εἰς τὰς ἄλλας σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ὄχι μόνον θὰ βελτιωθῇ σπουδαίως ἡ ποιότης τοῦ πρὸς βρῶσιν σταφιδοκάρπου, ἀλλὰ πρὸς μεγίστην τοῦ τόπου ὠφέλειαν θὰ λάβῃ τεραστίαν ἀνάπτυξιν καὶ ἡ βιομηχανία τῆς κατασκευῆς πνευματωδῶν ποτῶν διὰ τῆς σταφίδος. Τοιαῦτα ἔργα δέον νὰ ἐπιδιωχθῶσιν, ἔργα ἀπαιτοῦντα θυσίας, ἀλλὰ καὶ πληροῦντα διττὸν σκοπὸν, ἄξιον τῆς μερίμνης ἡμῶν, τουτέστι τὴν βελτίωσιν τῆς ποιότητος τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ τὴν ἀνάπτυξιν βιομηχανίας, ἐκ τῆς ὁποίας δικαιούμεθα νὰ προσδοκῶμεν μεγάλα ὀφέλη.

§54ΡΙΚΑΚΗΣ. Συμφωνῶ περὶ τῆς καταργήσεως παντὸς φόρου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν, ἀλλὰ σκοπῶ νὰ ὑποβάλω μίαν γνώμην εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, διὰ νὰ τῷ δώσω ἀφορμὴν νὰ προετοιμάσῃ ἐργασίαν, ἡ ὁποία δύναται νὰ συμπληρώσῃ τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκωμεν διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς λέγει, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἐπέλθῃ πολλαπλασιασμὸς τῶν ἀποστακτηρίων. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ κατασκευασθησόμενον οἰνόπνευμα θέλει καταναλωθῇ, ἡ κατανάλωσις δὲ πρέπει νὰ γίνεται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι τὸ οἰνόπνευμα τῆς ἀλλοδαπῆς θὰ ἦναι πολὺ εὐθηνότερον τοῦ Ἑλληνικοῦ· ὥστε πρὸ παντὸς πρέπει νὰ γείνῃ σκέψις, πῶς τὸ οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξάγηται ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα πρὸς συναγωνισμὸν, θὰ δύναται πράγματι νὰ συναγωνισθῇ. Δεύτερον πρέπει νὰ γείνῃ σκέψις, πῶς νὰ μὴ εἰσάγηται εἰς τὴν Ἑλλάδα οἰνόπνευμα ξένον, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται ἤδη, πρὸς προστασίαν τῆς οἰνοποιΐας καὶ πρὸς ἄλλους σκοπούς.

§55Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως δὲν πρόκειται, διότι ἡ ἐσωτερικὴ κατανάλωσις ἐξυπηρετεῖται σήμερον ἐκ τῶν ὑπαρχόντων ἀποστακτηρίων, καὶ δὲν σκεπτόμεθα περὶ αὐξήσεως τῆς καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος ἐν τῇ χώρᾳ ἐπέκεινα τῆς σημερινῆς ἀνάγκης πρὸς διάνοιξιν διεξόδων εἰς τὴν σταφίδα. Τὰ προτεινόμενα σκοποῦσι μόνον τὴν διευκόλυνσιν τῆς ἀποστάξεως πρὸς ἐξαγωγὴν, ἀπόσταξις δὲ πρὸς ἐξαγωγὴν εἶναι ἐφικτὴ μόνον ἐφ’ ὅσον ἡ σταφὶς πωλεῖται εἰς εὐτελῆ τιμήν. Πώλησις σταφίδος ἐπὶ τιμῇ οὕτω χαρακτηριζομένῃ καὶ ἥτις κατὰ τὰς πληροφορίας τῆς ὑπηρεσίας δὲν δύναται νὰ ᾖ ὑπερτέρα τῶν δραχμῶν 30 κατὰ χιλιάδα, εἶναι ἐπιζήμιος εἰς τὸν παραγωγὸν, καὶ μόνον ὅταν παρουσιάζωνται ἔκτακτοι περιστάσεις, κρίσεις ὡς ἡ παροῦσα, δύναται νὰ γένηται σκέψις περὶ ἀποστάξεως σταφίδος, ἐπὶ τοιαύτῃ τιμῇ προσφερομένης, χάριν τῆς διασώσεως τοῦ ὑπολειπομένου ποσοῦ. Ἀλλὰ προσφορὰ σταφίδος ἐπὶ τοιαύτῃ τιμῇ προϋποθέτει νομοθετικὸν κανονισμόν, εἰς οὗ τὸν καταρτισμὸν καταγίνεται καὶ ἡ Βουλὴ διὰ τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς, καταγίνεται καὶ ἡ Κυβέρνησις· δὲν ἀμφιβάλλω δὲ, ὅτι ἐντὸς τῆς συνόδου ταύτης θέλομεν ἐπιληφθῆ τῶν τοῦ κανονισμοῦ τούτου. Ὥστε δὲν ὑπάρχει διαφωνία πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν περὶ τῆς ἀνάγκης ἄλλων μέτρων, συντελούντων εἰς τὴν ἀντισήκωσιν τῆς ἐπὶ εὐτελεῖ τιμῇ διαθέσεως τῆς σταφίδος πρὸς ἀπόσταξιν διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῆς ὑπολειπομένης σταφίδος.

§56ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ χορηγήσωμεν κενὰς ἐλπίδας εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς καὶ οἰνοπαραγωγούς, βεβαίως εἰς μάτην ἠθέλομεν κοπιάζει, ἡμεῖς μὲν ἐπιψηφίζοντες νομοσχέδια, ἡ δὲ Κυβέρνησις ὑποβάλλουσα τοιαῦτα. Ἐγὼ θεωρῶ, ὅτι ἡ συνδρομή, ἡ ὁποία παρέχεται εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγούς, εἶναι πραγματική, διότι εἶδον λειτουργοῦντα οἰνοπνευματοποιεῖα, ὄχι μὲ τιμὴν 30 δραχμῶν κατὰ χιλιάδα, ἀλλὰ μὲ τὰς τιμάς, τὰς ὁποίας εἴχομεν τελευταίως, τῶν 65 καὶ 70 δραχμῶν.

§57Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως.

§58ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν διακρίνω τὴν ἐσωτερικὴν καὶ τὴν ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν· πρόκειται περὶ τῆς παγίας καταναλώσεως τῆς πλεοναζούσης σταφίδος· τελικῶς ἐφθάσατε εἰς ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ὠφείλετε νὰ φθάσητε ἀπὸ τοῦ 1887, ἐφθάσατε νὰ ἐννοήσητε, ὅτι περιορίζοντες τὴν κατανάλωσιν περιορίζετε καὶ τὴν παραγωγήν, εἶναι δὲ τὸ συμφέρον τοσοῦτον ὑπέρτερον, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβῃ τις ὑπ’ ὄψει ὅλας ἐκείνας τὰς σκέψεις, αἱ ὁποῖαι καὶ ἄλλοτε παρ’ ὑμῶν ὑπεστηρίχθησαν καὶ σήμερον ὑποστηρίζονται παρ’ ἄλλων. Τὸ ζήτημα ἤδη τίθεται ὡς ἑξῆς· ἐν περιπτώσει, καθ’ ἥν, καὶ ἀνεξαρτήτως οἱασδήποτε τιμῆς, ὑπάρχει πλεόνασμα σταφίδος, ἐν τῇ ἀποστάξει δύναται τὸ πλεόνασμα τοῦτο νὰ εὕρῃ τρόπον καταναλώσεως; Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην ν’ ἀσχοληθῶμεν περὶ τῆς τιμῆς τῆς σταφίδος καὶ ποία ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος, ἡ συμφέρουσα δι’ ἀπόσταξιν. Τοῦτο ἀνάγεται εἰς νόμους φυσικοὺς τοῦ ἐμπορίου. Καθ’ ὅσον ἡ σταφὶς αὕτη δὲν ἤθελε τιμᾶσθαι εἰς τιμὴν ὑπερτέραν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἤθελε λαμβάνει ὁ οἰνοπνευματοποιὸς, τρέπων αὐτὴν εἰς οἰνόπνευμα, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι δὲν θὰ γίνεται χρῆσις τῆς σταφίδος· καθ’ ὅσον ὅμως πλεονάζει καὶ ὑποτιμᾶται, ἀναγκαίως θὰ γίνεται χρῆσις τῆς σταφίδος. Αὐτὰ εἶναι ζητήματα καθαρῶς τοῦ ἐμπορίου, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἔχει νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλή. Ἡ Βουλὴ θ’ ἀσχοληθῇ εἰς τὸ ἑξῆς· ἀφίνει ἐλευθέραν τὴν παραγωγὴν τῶν οἰνοπνευμάτων δι’ ἀποστάξεως ἐκ σταφίδων. Ὑπάρχουσι πολλά, τὰ ὁποῖα πολεμοῦσι τὴν θεωρίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ἥν μόνον μέχρι δραχμῶν 30 κατὰ χιλιάδα συμφέρει ἡ ἀπόσταξις ἐξ οἰνοπνευμάτων. Ἐὰν ἐννοῇ τὴν ἀπόσταξιν τῶν οἰνοπνευμάτων, ἔχει δίκαιον, ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ ἀποστάξεως οἰνοπνευμάτων πρόκειται καὶ περὶ ῥακοσταλλακτηρίων, καὶ ἔχομεν ἤδη ἐν τῇ χώρᾳ ἡμῶν, ὡς δύναται νὰ βεβαιώσῃ ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου κ. Σκουζές, ἔχομεν ἐνταῦθα καταστήματα, τὰ ὁποῖα παράγουν πάντοτε ἐκ σταφίδος ῥακήν, ἡ ὁποία ἐπωλήθη ἐν Κονιὰκ τῆς Γαλλίας μὲ τιμὴν ὑπερτέραν ἐκείνης, τῆς ὁποίας τυγχάνουν τὰ κονιὰκ τῆς Γαλλίας. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐφθάσαμεν, καὶ ὁ συμπολίτης μου κ. Σκουζὲς, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸ ῥακοσταλλακτήριον ἐν Μαραθῶνι, οὐδόλως καταγίνεται εἰς πώλησιν τῆς σταφίδος του, ὡς ἔχει, ἀλλὰ τὴν μετατρέπει ἀμέσως εἰς οἴνους, καὶ τοὺς οἴνους αὐτοὺς τοὺς μετατρέπει εἰς ῥακήν. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι, ὡς διετυπώθη τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἰδίως τὸ 1ον ἄρθρον, δὲν ἀποδίδει τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἀποδίδω, τὴν ἀπαλλαγὴν τουτέστιν ἀπὸ παντὸς φόρου τῆς ἐκ μὴ ἀμυλωδῶν οὐσιῶν ἀποστάξεως. Εἶχον παρατηρήσει, ὅτε εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον, ὅτι, ὅπως εἶχε καταρτισθῆ τὸ ἄρθρον 1, οὐδὲν ἀπέδιδε, καὶ ἠναγκάσθη μετὰ πολλὰς ἀντιῤῥήσεις ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀποδεχθῇ τὴν γνώμην μου καὶ νὰ τὸ τροποποιήσῃ, ἔχομεν δὲ τὴν τροπολογίαν, τὴν παρ’ αὐτοῦ ὑποβληθεῖσαν εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου. Τὸν ἐρωτῶ: τίς εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου; τίς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου; Ἐννοεῖ νὰ ἀπαλλάξῃ τὴν ἀπόσταξιν, εἴτε τὴν πρώτην, εἴτε καὶ τὴν τελειοτέραν ἀπόσταξιν ἐκ σταφίδων καὶ ἄλλων σακχαρωδῶν οὐσιῶν, πάσης φορολογίας, ναὶ ἢ ὄχι; Ἐὰν ἐννοῇ ν’ ἀπαλλάξῃ αὐτὴν πάσης φορολογίας, τότε δὲν ἀνταποκρίνεται τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ σύνταξις τοῦ ἄρθρου 1, ὡς τὸ ἐτροποποίησεν, ἢ ὡς εἶχεν ἀρχικῶς, πρὸς τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ· διότι τὸ ἄρθρον 1 ὁρίζει (ἀναγινώσκει): «Καταργοῦνται οἱ νόμοι ΑΨΠʹ τῆς 2 Δεκεμβρίου 1889 καὶ ͵ΒΡΘʹ τῆς 21 Δεκεμβρίου 1892 περὶ οἰνοπνευματοποιείων αʹ καὶ βʹ κατηγορίας. Ἀκεραίαν διατηροῦσι τὴν ἰσχὺν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου ᾼΦΙΒ’ τῆς 28 Μαΐου 1887, αἱ μὴ καταργηθεῖσαι διὰ τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ νόμου ᾼΨΠ’ τῆς 2 Δεκεμβρίου 1889.» Τὸ δὲ ἄρθρον 13 τοῦ τελευταίου νόμου λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Αἱ περὶ οἰνοπνευματοποιείων αʹ καὶ βʹ κατηγορίας διατάξεις τοῦ ᾼΦΙΒ’ νόμου τῆς 28 Μαΐου 1887 περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος ἐπὶ τοῦ ζύθου καὶ τῶν οἰνοπνευματούχων ὑγρῶν, ὁ ᾼΧΝϚ’ νόμος τῆς 29 Φεβρουαρίου 1888 περὶ οἰνοπνευματοποιείων αʹ κατηγορίας καὶ πᾶσα διάταξις ἀντικειμένη εἰς τὸν παρόντα νόμον ἀκυροῦνται· ὁ δὲ οἶνος τῆς ἐσοδείας τοῦ ἔτους 1889 ἀπαλλάσσεται τῆς κατὰ τὸν νόμον ᾼΧΝϚ’ ἐπιβληθείσης προσθέτου φορολογίας ἑνὸς λεπτοῦ κατ’ ὀκᾶν.» Ἐρωτῶ λοιπόν, τίνες αἱ διατάξεις, αἵτινες καταργοῦνται δυνάμει τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ ᾼΨΠ’ νόμου, τοῦ ὁποίου τὰς διατάξεις καθιεροῖ καὶ συντηρεῖ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου; Ὁ νόμος ᾼΦΙΒ’ περιελάμβανε πρῶτον γενικὰς διατάξεις, διατάξεις ἀφορώσας εἰς πᾶν εἶδος ἀποστάξεως, ἀφορώσας καὶ εἰς τὴν πρώτην ἀπόσταξιν καὶ εἰς τὴν δευτέραν ἀπόσταξιν ἐκ τῶν αὐτῶν οὐσιῶν τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου, δηλαδὴ εἰς ἀπόσταξιν ἐκ σακχαρωδῶν οὐσιῶν καὶ εἰς ἀπόσταξιν ἐξ ἀμυλωδῶν οὐσιῶν· κατόπιν περιεῖχε διατάξεις εἰδικάς, ἀφορώσας εἰς τὰ διάφορα οἰνοπνευματοποιεῖα τῆς αʹ, βʹ καὶ γʹ κατηγορίας, ὅπως τὰ διαιρεῖ ὁ νόμος. Διὰ τῆς πρώτης διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου καταργοῦνται πᾶσαι αἱ διατάξεις, αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα αʹ καὶ βʹ κατηγορίας, ἕπεται ἐντεῦθεν, ὅτι, καθ’ ὅσον ἐν τῷ νόμῳ ὑπάρχουσι διατάξεις ἀφορῶσαι καὶ εἰς τὴν τρίτην κατηγορίαν τῶν οἰνοπνευματοποιείων, αὗται διασώζονται, τοιαύτη δὲ διάταξις διασωζομένη εἶναι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2. Λοιπὸν διατηρεῖ τὸ νομοσχέδιον τὸν φόρον τοῦτον; εἶναι τὸ πρῶτον ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον θέτω...

§59ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Διὰ τὰ τρίτης κατηγορίας μόνον.

§60ΡΑΛΛΗΣ. Οὐδαμῶς. Αὕτη εἶναι ἡ γενικὴ διάταξις, ἀφορῶσα εἰς γενικὴν φορολογίαν.

§61Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ποίου νόμου;

§62ΡΑΛΛΗΣ. Τοῦ νόμου ΑΦΙΒʹ, ὑπὸ σελίδα 235 τοῦ τεύχους τοῦ 1887... Ἀλλὰ τί πράττετε διὰ τοῦ νομοσχεδίου; Ἀκριβῶς καταργεῖτε τὰς διατάξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀποστάξεως ἐκ σακχαρωδῶν οὐσιῶν εἴτε τῆς πρώτης εἴτε τῆς δευτέρας ἀποστάξεως· διότι, ἀφοῦ λέγετε, ὅτι καταργοῦνται αἱ διατάξεις αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα αʹ καὶ βʹ κατηγορίας, ἕπεται ὅτι ἐξισοῦτε τὴν παραγωγὴν τὴν γενομένην ἐν τοῖς οἰνοπνευματοποιείοις αʹ καὶ βʹ κατηγορίας πρὸς τὴν παραγωγὴν τῶν οἰνοπνευματοποιείων τῆς γʹ κατηγορίας.

§63Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ....

§64ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς φαίνεται παράδοξον, ἀλλὰ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Λέγετε, ὅτι διατηρεῖτε τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ προηγουμένου νόμου· διατηρεῖτε αὐτὴν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ νόμου ΑΨΠʹ;

§65Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι.

§66ΡΑΛΛΗΣ. Ἰδοὺ τί λέγετε εἰς τὸ νομοσχέδιόν σας (ἀναγινώσκει): «Καταργοῦνται οἱ νόμοι ΑΨΠʹ τῆς 2 Δεκεμβρίου 1889 καὶ ͵ΒΡΘʹ τῆς 21 Δεκεμβρίου 1892 περὶ οἰνοπνευματοποιείων αʹ καὶ βʹ κατηγορίας. Ἀκεραίαν διατηροῦσι τὴν ἰσχὺν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου ΑΦΙΒʹ τῆς 28 Μαΐου 1887, αἱ μὴ καταργηθεῖσαι διὰ τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ νόμου ΑΨΠʹ τῆς 2 Δεκεμβρίου 1889». Ἕπεται ὅτι αἱ διατάξεις αἱ καταργηθεῖσαι διὰ τοῦ ἄρθρου 13 δὲν μένουν ἀκέραιαι, εἶναι κατηργημέναι. Ἐὰν λοιπὸν καταργῆτε αὐτὰς τὰς διατάξεις, καταργεῖτε ἀκριβῶς ἐκείνας τὰς εὐκολίας, αἱ ὁποῖαι ἐχορηγήθησαν ὑπὲρ τῶν οἰνοπνευματοποιείων τῆς αʹ καὶ βʹ κατηγορίας διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ, τοῦ ΑΦΙΒʹ· διότι καταργεῖτε ἀναγκαίως τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 5, ἀφοῦ διατηροῦνται αἱ διατάξεις αἱ ἄλλαι, πλὴν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσιν εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα αʹ καὶ βʹ κατηγορίας· καταργεῖτε λοιπὸν τὴν ἑξῆς διάταξιν (ἀναγινώσκει): «Ἀπαλλάσσονται τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 2 καὶ 3 δικαιώματος καταναλώσεως... γʹ) τὸ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἀπ’ εὐθείας παρὰ τῶν κυρίων οἰνοπνευματοποιείων γʹ κατηγορίας ἢ οἰνοπνευματοποιείων βʹ κατηγορίας, εἰς ἃ εἶναι ἐφηρμοσμένος μηχανικὸς μετρητής, ἐξαγόμενον οἰνόπνευμα, εἴτε αὐτούσιον, εἴτε ἐν ποτοῖς περιεχόμενον, καθὼς καὶ τὸ ἀναμιγνύμενον μετ’ οἴνου ἢ γλεύκους, προωρισμένων πρὸς ἀποστολὴν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἴτε παρ’ αὐτοῦ τοῦ κατασκευαστοῦ τοῦ οἰνοπνεύματος, εἴτε παρ’ ἄλλου».

§67ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὸ ἐδάφιον γʹ μένει ἐν ἰσχύϊ;

§68ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι μένει ἐν ἰσχύϊ, ἀλλ’ εἶναι τὸ κακόν, ὅτι τὸ ἐδάφιον γʹ περιλαμβάνει καὶ περὶ οἰνοπνευματοποιείων βʹ κατηγορίας, καὶ ἑπομένως παύει ἀπὸ τοῦ νὰ ὑφίσταται ἡ ἀπαλλαγὴ ἡ ἐκ τοῦ ἐδαφίου αʹ τοῦ ἄρθρου 5 ὡς πρὸς τὴν σοῦμαν (ἀναγινώσκει): «Ἀπαλλάσσονται τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 2 καὶ 3 δικαιώματος καταναλώσεως: αʹ) τὸ ὑπὸ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς πρώτης κατὰ τὸ ἄρθρον 14 κατηγορίας παραγόμενον ἐκ τῆς πρώτης ἀποστάξεως οἰνόπνευμα (σοῦμα)». Λέγετε δέ, ὅτι καταργεῖτε ἀκριβῶς τὴν διάταξιν αὐτὴν, αὕτη δὲ ἀφορᾷ εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα αʹ κατηγορίας, λοιπὸν τὴν καταργεῖτε. Καταργεῖτε ἑπομένως τὴν εὐκολίαν, ἡ ὁποία ἐδόθη διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου ὑπὲρ τῶν οἰνοπνευματοποιείων αʹ κατηγορίας, ὑπὲρ τῆς παραγωγῆς τῆς σούμας. Καταργεῖτε περιπλέον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν ἐκ τῆς δευτέρας ἀποστάξεως καὶ τῆς παραγωγῆς τῶν οἰνοπνευματοποιείων βʹ κατηγορίας, διότι τὸ ἐδάφιον γʹ λέγει, ὅτι ἀπαλλάσσεται τοῦ δικαιώματος καταναλώσεως τὸ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἀπ’ εὐθείας παρὰ τῶν κυρίων οἰνοπνευματοποιείων γʹ κατηγορίας ἢ οἰνοπνευματοποιείων βʹ κατηγορίας ἐξαγόμενον οἰνόπνευμα. Τοῦτο λοιπὸν σημαίνει, συμφώνως μὲ τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου σας, ὅτι μόνον ἡ παραγωγὴ τῶν οἰνοπνευματοποιείων γʹ κατηγορίας ἀπαλλάσσεται, ἀφοῦ καταργεῖτε τὴν διάταξιν τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα βʹ κατηγορίας εἶναι ἁπλούστατον. Ὑποθέτω, ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος συνέταξε τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἠθέλησε ν’ ἀποδώσῃ εἰς αὐτὸ τοιαύτην ἔννοιαν, διότι θὰ καθίστα τὴν θέσιν τῆς ἐκ πρώτης ἀποστάξεως ἐκ σακχαρωδῶν οὐσιῶν ἢ δευτέρας ἀποστάξεως παραγωγῆς χειροτέραν ἀφ’ ὅ,τι εἶναι σήμερον, διότι αἱ ἀπαλλαγαὶ θὰ ὑφίσταντο μόνον ὡς πρὸς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα γʹ κατηγορίας καὶ ὄχι ὡς πρὸς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα αʹ καὶ βʹ κατηγορίας, ἀφοῦ καταργεῖτε πάσας τὰς διατάξεις τὰς ἀφορώσας ἐν τῷ νόμῳ αὐτῷ εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα αʹ καὶ βʹ κατηγορίας. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐγένετο εἰς τρόπον ὥστε ν’ ἀποδώσῃ τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν θέλετε ν’ ἀποδώσητε. Βεβαίως ἀποβλέπετε εἰς τὸ νὰ καταργήσητε πᾶσαν φορολογίαν ἐπὶ τῆς παραγωγῆς ἐκ πρώτης ἀποστάξεως ἢ ἐκ δευτέρας ἀποστάξεως ἐκ σακχαρωδῶν οὐσιῶν, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν καθιστᾶται, τοὐναντίον τὸ νομοσχέδιόν σας καθιστᾷ τὴν θέσιν τοιαύτης παραγωγῆς οἰνοπνεύματος χειροτέραν ἀφ’ ὅ,τι ἦτο πρότερον.

§69Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν ἔδοσε προσοχὴν εἰς ὅσα εἶπον περὶ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, διότι λέγων ταῦτα εἶχον ἀκριβῶς ὑπ’ ὄψει τοὺς δυναμένους ν’ ἀπατηθῶσιν ἐκ τῶν φαινομένων τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, καὶ ἐν οἷς ἀπεδείχθη ὑπάρχων καὶ ὁ κ. Βουλευτής, ὅστις εἶδεν, ὅτι δύναται νὰ διατεθῇ ἐν Ἑλλάδι σταφὶς πρὸς ἀπόσταξιν ἐπὶ τιμῇ 60 δραχμῶν,—ἐγὼ δὲ προσθέτω καὶ 80 καὶ 100 δραχμῶν,—καὶ ἐνόμισεν, ὅτι τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι δύναται νὰ γείνῃ ἀπόσταξις πρὸς ἐξαγωγὴν σταφίδος ἀγοραζομένης ἀντὶ 60 καὶ 80 καὶ 100 δραχμῶν. Ὁ συλλογισμὸς οὗτος δὲν εἶναι ὀρθὸς, διότι τὰ δεδομένα, ἐφ’ ὧν στηρίζεται, εἶναι ἀνεπαρκῆ. Δύναται ἡ σταφὶς ἡ διατιθεμένη πρὸς ἀπόσταξιν χάριν τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος νὰ διατεθῇ ἐπὶ τιμῇ, οἵα ἡ μνησθεῖσα, διότι ἡ ἐσωτερικὴ κατανάλωσις τοῦ οἰνοπνεύματος προστατεύεται διὰ δασμοῦ μιᾶς δραχμῆς καὶ 32 λεπτῶν καὶ διὰ φόρου καταναλώσεως μιᾶς καὶ ἡμισείας δραχμῆς, ἐπιβαλλομένων εἰς τὸ ἔξωθεν εἰσαγόμενον οἰνόπνευμα. Ἀφοῦ ἡ χιλιὰς τῆς σταφίδος, ἡ ἀποδίδουσα 120 ὀκάδας οἰνοπνεύματος, προστατεύεται διὰ φορολογίας δύο δραχμῶν καὶ 82 λεπτῶν ἐπὶ ἑκάστης ἀποσταζομένης ὀκάδος οἰνοπνεύματος, ἤτοι διὰ δραχμῶν 338, οὐδὲν παράδοξον, ὅτι εἰς τὰς 30 δραχμὰς τῆς κανονικῆς αὐτῆς τιμῆς πρὸς οἰνοπνευματοποιΐαν ἐπιπροστίθενται καὶ ἕτεραι 30 καὶ 60 καὶ 90, διότι εὐρὺ εἶναι τὸ στάδιον μέχρι τῶν 338, εἰς ἃ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ φθάσωμεν, ἐὰν ἡ προστασία ἀπέδιδε πλῆρες τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς. Ἀλλ’ ἡ προστασία οὐδέποτε ἀποδίδει πλῆρες τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ ἐπὶ τῷ ἀτελεῖ ὅμως ἀποτελέσματι δύναται ἴσως πρὸς ἀπόσταξιν χάριν τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως νὰ διατεθῇ σταφὶς καὶ ἐπὶ τιμῇ 1 δραχμῆς καὶ 1 καὶ 20/00. Ὁ κ. Βουλευτής, αἰσθανόμενος ὅτι τ’ ἀποτελέσματα, εἰς ἃ ἦγεν ἡ παρατήρησις αὐτοῦ, εἶναι ὑπερβαλλόντως ἐξωγκωμένα, ἐδείχθη διατεθειμένος πρὸς ὑποχωρήσεις, ὁμολογήσας ὅτι αἱ 30 δραχμαὶ εἶναι ἡ ἀνωτάτη τιμὴ σταφίδος προωρισμένης εἰς ἀπόσταξιν συνήθους οἰνοπνεύματος, ἡ ὑποχώρησις ὅμως αὕτη τοῦ κ. Βουλευτοῦ δὲν εἶναι δεδικαιολογημένη, διότι πρὸς ἀπόσταξιν ἁπλοῦ οἰνοπνεύματος, προωρισμένου εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, δύναται ν’ ἀγορασθῇ σταφὶς καὶ ἀντὶ 60 καὶ 80 καὶ 100 δραχμῶν, ἕνεκα τῆς προστασίας, ἧς ἐμνήσθην. Ἐπὶ τοῦ σαθροῦ ἐδάφους τοιούτων πλανῶν ἐνόμισεν ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι ἠδύνατο νὰ στηρίξῃ ἐπίθεσιν κατὰ τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, τῶν ὑπαγορευομένων ἐξ ἧς αὕτη εἶχε γνώσεως τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς παρεχομένης ὑπὸ τῆς Πολιτείας προστασίας εἰς τὴν ἐγχώριον οἰνοπνευματοποιίαν, καὶ ἅτινα πρὸς τοὺς ἐν ἀγνοίᾳ τῆς προστασίας ταύτης διατελοῦντας, ὡς συμβαίνει εἰς τὸν κ. Βουλευτήν, εὐλόγως κρίνονται ὡς πλημμελῆ. Τῆς Κυβερνήσεως τὰ μέτρα ἀρύονται τὴν δικαιολογίαν αὑτῶν ἐν τῇ ὅλῃ κειμένῃ περὶ τοῦ θέματος νομοθεσίᾳ, δημιουργούσῃ κατάστασιν, πρὸς ἣν ταῦτα προσαρμόζονται, ἄγνωστον ὅλως εἰς τὸν κύριον Βουλευτήν, σχετίζοντα τὰς ἐπικρίσεις αὑτοῦ πρὸς κατάστασιν, ἥτις μόνον ἐν τῇ φαντασίᾳ του ἔχει ὑπόστασιν. Δὲν περιωρίσθη ὅμως ὁ κ. Βουλευτὴς εἰς τὰ τῆς φαντασίας, ἐπελήφθη καὶ θετικωτέρου θέματος, ἐπελήφθη τῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου, καὶ παρέστησεν, ὅτι τὸ ἄρθρον κακῶς ἦτο συντεταγμένον, διότι δὲν ὥριζεν, ὅτι «καταργεῖται ἡ φορολογία τῶν οἰνοπνευματοποιείων τῆς βʹ καὶ γʹ κατηγορίας» ἁπλῶς, ἀλλ’ ὥριζεν, ὅτι καταργοῦνται οἱ νόμοι ᾼΨΠʹ καὶ ͵ΒΡΘʹ καὶ ὅτι διατηροῦσιν ἀκεραίαν τὴν ἰσχὺν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου ᾼΦΙΒʹ περὶ τῶν οἰνοπνευματοποιείων γʹ κατηγορίας. Ἡ διατήρησις τῆς φορολογίας τῶν οἰνοπνευματοποιείων γʹ κατηγορίας εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐπιβάλωμεν φόρον καταναλώσεως εἰς τὰ ἔξωθεν εἰσαγόμενα οἰνοπνεύματα, διότι ἄλλως οἱ συμβατικοὶ ἡμῶν νόμοι δὲν ἐπιτρέπουσι τὴν δασμολόγησιν αὐτῶν πέραν τῶν ἀναγεγραμμένων λόγῳ δασμοῦ, ἐνῷ ἐπιβάλλεται λόγῳ φόρου καταναλώσεως καὶ εἰς τὰ ἔξωθεν εἰσαγόμενα οἰνοπνεύματα πᾶν ὅ,τι ἐπιβάλλεται καὶ εἰς τὰ οἰνοπνεύματα τὰ παραγόμενα ἐν καταστήμασι τῆς γʹ κατηγορίας. Πρέπει ἄρα νὰ διατηρήσωμεν τὴν διάταξιν ταύτην, καὶ τοῦτο ἀναγράφει τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ προτεινομένου ἄρθρου. Ἀλλ’ ἐνῷ ἀναγράφει ταῦτα τὸ βʹ ἐδάφιον, ὁ κ. Βουλευτὴς φρονεῖ, ὅτι ὁ τρόπος, καθ’ ὃν ἀναγράφονται τὰ περὶ τούτων, καταργῶν τὰ ἐν τῷ νόμῳ ᾼΦΙΒʹ περὶ οἰνοπνευματοποιείων αʹ καὶ βʹ κατηγορίας, στερεῖ τὸ οἰνόπνευμα, τὸ παραγόμενον ἐν τοῖς οἰνοπνευματοποιείοις τούτοις, τῶν πλεονεκτημάτων τοῦ νόμου ᾼΦΙΒʹ. Ἀλλ’ εἰς τί θὰ χρησιμεύωσι τὰ πλεονεκτήματα τοῦ νόμου ᾼΦΙΒʹ, ἀφοῦ ἡ παραγωγὴ θὰ ἦναι ἀπηλλαγμένη παντὸς βάρους; Αἱ ἀπαλλαγαὶ ὑποθέτουσι τὸ βάρος· ὅταν τὸ βάρος ἐκλίπῃ, πρὸς τί αἱ ἀπαλλαγαί; καὶ ποία θὰ ἦναι ἡ ἔννοια τῶν ἀπαλλαγῶν; Πᾶν βάρος ἐκλείπει· τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα αʹ καὶ βʹ κατηγορίας εἰς οὐδὲν ὑπόκεινται βάρος, καὶ οὐδεμιᾶς ἄρα ἀπολαύουσιν ἀπαλλαγῆς, διότι ἡ ἀπαλλαγὴ ὑποθέτει τὸ βάρος. Ἀλλὰ τοῦτο μοὶ ἐνθυμίζει, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν ἐποιήσατο καὶ ἑτέραν παρατήρησιν, ἐποιήσατο παρατήρησιν σχετιζομένην πρὸς τὰ πράγματα, ὡς ἔχουσι παρ’ ἡμῖν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν πρόνοιαν, ὅπως μὴ ἀπαλλάττωνται τῶν φορολογικῶν βαρῶν τὰ ἔξωθεν εἰσαγόμενα οἰνοπνεύματα πρὸς ἀνάμιξιν μετὰ τῶν οἴνων τῶν ἐξαγομένων. Ἡ παρατήρησις αὕτη τοῦ κ. Βουλευτοῦ στηρίζεται ἐπὶ ὀρθῆς ἐννοίας τοῦ νόμου, δὲν παραδέχομαι ὅμως τὸ συμπέρασμα, διότι πᾶν τοιοῦτο μέτρον θέλει ληφθῆ πρὸς βλάβην τῆς οἰνοποιΐας, δὲν πρέπει δὲ νὰ προστατεύσωμεν ἕνα κλάδον παραγωγῆς ἐπὶ ζημίᾳ ἑτέρου κλάδου.

§70ΡΙΚΑΚΗΣ. Διὰ νὰ τὴν ἀναγκάσωμεν νὰ μεταχειρισθῇ ἐγχώριον οἰνόπνευμα.

§71ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ τὴν ἀναγκάσωμεν νὰ μεταχειρισθῇ ἀκριβότερον οἰνόπνευμα καὶ ἴσως μὴ κατάλληλον. Ἐὰν ἡ οἰνοποιΐα θέλῃ νὰ μεταχειρισθῇ ξένον οἰνόπνευμα, πρέπει νὰ τὴν ἀφήσωμεν νὰ τὸ μεταχειρισθῇ, διότι προτιμῶσα τὸ οἰνόπνευμα τοῦτο ὁρμᾶται ἐκ λόγων οἰκονομίας, ἀλλ’ ἐπιδιώκει ἴσως καὶ ἄλλα πλεονεκτήματα, οἷον τὸ ὅλως ἄοσμον τοῦ οἰνοπνεύματος τοῦ Βερολίνου, προσὸν ἀπαραίτητον εἰς οἰνόπνευμα ἀναμιχθησόμενον μετὰ οἴνων διακρινομένων διὰ τὸ λεπτὸν τοῦ ἀρώματος. Τὸ οἰνόπνευμα τοῦ Βερολίνου, παραγόμενον ἐκ γεωμήλων, εἶναι εὐθηνότατον, ὑστερεῖ δὲ κατὰ τὴν πρώτην ὕλην τῶν ἐγχωρίων οἰνοπνευμάτων, παραγομένων ἐκ σακχαρωδῶν ὑλῶν, ἀλλ’ ἔχει ἀρετὴν, ἧς ταῦτα στεροῦνται, καθιστῶσαν αὐτὸ πολύτιμον εἰς τὴν λεπτοτέραν οἰνοποιΐαν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως δὲ τῆς οἰκονομίας δὲν εἶναι εὔλογον νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὴν πρὸς ἐξαγωγὴν οἰνοποιΐαν διὰ τῆς ἐπὶ πλέον δαπάνης τῆς ἐκ τῆς ἀκριβείας τοῦ ἐγχωρίου οἰνοπνεύματος.

§72ΡΑΛΛΗΣ. Πολὺ σπανίως ἔχω τὴν τύχην νὰ ἐννοῶμαι ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἑπομένως καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ ἄλλως. Ἐγὼ ἰδοὺ τί παρετήρησα· παρετήρησα, ὅτι ὁ νόμος ᾼΦΙΒʹ περιελάμβανε γενικὰς διατάξεις. Ποία εἶναι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου αὐτοῦ; (ἀναγινώσκει): «Διὰ τὰ ἐν τῷ Κράτει παραγόμενα τὸ ἀνωτέρω δικαίωμα ὁρίζεται ἐφ’ ἑκάστης μετρικῆς ὀκᾶς· αʹ) τοῦ ζύθου εἰς λεπτὰ τριάκοντα, βʹ) τοῦ οἰνοπνεύματος, περιεχομένου ἐν οἱῳδήποτε οἰνοπνευματούχῳ ὑγρῷ, εἰς δραχμὴν μίαν καὶ λεπτὰ πεντήκοντα». Γενικὴ διάταξις αὐτή, ἀφορῶσα εἰς τὴν παραγωγὴν τῶν οἰνοπνευματοποιείων καὶ τῆς αʹ καὶ τῆς βʹ καὶ τῆς γʹ κατηγορίας· αὐτὴν τὴν διάταξιν δὲν τὴν βλέπω καταργουμένην διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως διετυπώθη.

§73Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἄρθρον 2...

§74ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 τοῦ νόμου ᾼΦΙΒʹ εἶναι ἐντελῶς σύμφωνα ὡς πρὸς τὸν σκοπὸν, ἀλλὰ δὲν εἶναι σύμφωνα ὡς πρὸς τὴν σύνταξιν. Ὁ νόμος αὐτὸς καθιεροῖ μίαν γενικὴν φορολογίαν ἐπὶ τῆς παραγωγῆς οἰνοπνεύματος ἐξ οἱαςδήποτε κατηγορίας. Τί κάμνει ὅμως ὁ νόμος αὐτός; Ὁ νόμος αὐτὸς καθιστᾷ διάφορον τὴν θέσιν τῆς παραγωγῆς ἐξ οἰνοπνευματοποιείων αʹ καὶ βʹ κατηγορίας, δηλαδὴ οἰνοπνευματοποιείων ἀποσταζόντων σακχαρώδεις οὐσίας, καὶ οἰνοπνευματοποιείων ἀποσταζόντων οὐσίας ἀμυλώδεις. Σεῖς δὲν καταργεῖτε τὴν γενικὴν διάταξιν περὶ φορολογίας, δὲν τὸ λέγετε τοὐλάχιστον, καταργεῖτε μόνον τὰς διατάξεις τὰς ἀφορώσας εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα αʹ καὶ βʹ κατηγορίας δηλ. τὰς διατάξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐλαφρυντικαί. Δὲν καταργεῖτε τὴν γενικὴν διάταξιν περὶ τοῦ ὅτι ὑπόκειται πᾶσα παραγωγὴ καὶ κατανάλωσις ἐξ οἰνοπνεύματος εἰς φορολογίαν, καταργεῖτε μόνον τὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐλαφρυντικαὶ τῆς παραγωγῆς ἐξ ἀποστάξεως ἐν οἰνοπνευματοποιείοις αʹ καὶ βʹ κατηγορίας. Αὐτὸ ἀκριβῶς θέλω νὰ διατυπωθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ· θέλω νὰ διατυπωθῇ ἡ ἔννοιά σας· ἡ ἔννοιά σας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατυπωθῇ, παρὰ μόνον δι’ ἑνὸς τρόπου, οὗτος δ’ εἶναι ὁ ἑξῆς, ὅτι πᾶσαι αἱ διατάξεις τοῦ νόμου αὐτοῦ, ἀφορῶσαι εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα γʹ κατηγορίας καὶ ἑπομένως εἰς τὴν ἐκ σακχαρωδῶν οὐσιῶν ἀπόσταξιν, καταργοῦνται. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ λεχθῇ· λέγετε ὅμως πᾶν ἄλλο, παρὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ εἴπητε.

§75Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἀνάγονται εἰς τὸ ἄρθρον 13 τοῦ νόμου ᾼΨΠʹ, διατελοῦν ἤδη ἐν πλήρει ἐφαρμογῇ καὶ ἑρμηνευόμενον οὐχὶ ὡς ὁ κ. Βουλευτὴς τὸ ἑρμηνεύει, ἀλλ’ ὡς ἐγὼ τὸ ἑρμηνεύω. Διότι συνεπείᾳ τοῦ ἄρθρου τούτου τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα αʹ κατηγορίας, τὰ κάτω χωρητικότητος 150 ὀκάδων, εἶναι ἐντελῶς ἐλεύθερα πάσης φορολογίας, καὶ οὐδείς ποτε ἠμφισβήτησε τοῦτο, δὲν δυνάμεθα δὲ σήμερον νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰ νενομοθετημένα. Ὑπάρχει νενομοθετημένη ἤδη ἡ κατάργησις πάντων τῶν ἀναγομένων εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα αʹ κατηγορίας καὶ ἀναγεγραμμένων ἐν τῷ νόμῳ ᾼΧΝΓʹ, ὡς καὶ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου ᾼΦΙΒʹ εἰς οἰνοπνευματοποιεῖα αʹ καὶ βʹ κατηγορίας. Τοῦτο ὑφίσταται ἤδη, τοῦτο ἐφαρμόζεται ἤδη, καὶ δὲν χωρεῖ ἤδη νομοθέτησις περὶ τούτου. Τοῦ νόμου ᾼΦΙΒʹ διατηροῦνται κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἐν ἰσχύϊ αἱ διατάξεις, μόνον ἐφ’ ὅσον ἐφαρμόζονται εἰς οἰνοπνευματοποιεῖα γʹ κατηγορίας, τουτέστι μόνον ἐφ’ ὅσον καὶ ἤδη ἐφαρμόζονται. Ἐφ’ ὅσον αἱ διατάξεις αὗται ἀφορῶσιν εἰς οἰνοπνευματοποιεῖα αʹ καὶ βʹ κατηγορίας, ὡς περιλαμβανόμενα καὶ ταῦτα ἐν τῇ γενικωτέρᾳ αὐτῶν ἐννοίᾳ, εἶναι ἐστερημέναι ἰσχύος μόνον ὡς πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν εἰς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα τῆς αʹ καὶ βʹ κατηγορίας. Οὕτως ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου ᾼΦΙΒʹ, ἥτις εἶναι γενικὴ, ἐπεκτεινομένη ἐπὶ πάντα τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα, θεωρεῖται κατηργημένη ὡς πρὸς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα αʹ καὶ βʹ κατηγορίας, ὑφισταμένη δὲ ἐν πλήρει ἰσχύϊ ὡς πρὸς τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα γʹ κατηγορίας.

§76ΡΑΛΛΗΣ. Ἐν ὅσῳ ὑφίστατο ὁ νόμος ᾼΨΠʹ, δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ δοθῇ τοιαύτη ἑρμηνεία τοῦ ἄρθρου 13 αὐτοῦ. Ἀλλ’ ὁ νόμος αὐτὸς ἐκλείπει, διότι καταργεῖται δυνάμει τοῦ νομοσχεδίου· ἐκλείπει ἐντελῶς ὁ νόμος αὐτὸς, καὶ ἑπομένως ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον κανονίζονται τὰ τῆς φορολογίας τῆς ἀποστάξεως ἐν οἰνοπνευματοποιείοις αʹ καὶ βʹ κατηγορίας, δὲν ὑφίσταται πλέον, ὅπως ἐκανονίζετο ἐπὶ τοῦ νόμου ἐκείνου. Ὁ ᾼΨΠʹ νόμος, τοῦ ὁποίου τὸ ἄρθρον 13 διατηροῦμεν, καθώριζεν ἴδιον τρόπον φορολογίας τῶν οἰνοπνευματοποιείων αʹ καὶ βʹ ἀποστάξεως ἐκ σακχαρωδῶν οὐσιῶν, καὶ ἦτο πλήρης ὁ νόμος ἐκεῖνος. Σήμερον καταργοῦμεν τὰς διατάξεις ἐκείνας, διατηροῦμεν δὲ μίαν μόνον διάταξιν, τὴν τοῦ ἄρθρου 13, ἡ ὁποία καθορίζει, ὅτι αἱ περὶ οἰνοπνευματοποιείων αʹ καὶ βʹ κατηγορίας διατάξεις τοῦ νόμου ᾼΨΠʹ καταργοῦνται, ἀλλ’ ἀφίνομεν πλήρεις καὶ λειτουργούσας τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 1, τὸ ὁποῖον καθορίζει ἓν γενικὸν δικαίωμα ἐπὶ παντὸς οἰνοπνεύματος παραγομένου εἴτε ἐν οἰνοπνευματοποιείῳ αʹ κατηγορίας, εἴτε ἐν οἰνοπνευματοποιείῳ βʹ κατηγορίας. Περὶ τούτου πρόκειται, ἂν δηλ. νομίζῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, ὅπως διετυπώθη, ἀποδίδει τὴν ἔννοιαν, ὡς πρὸς τὴν ὁποίαν εἴμεθα σύμφωνοι.

§77ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βεβαίως τὴν ἀποδίδει.

§78ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλὰ βεβαίως δὲν τὴν ἀποδίδει.

§79ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον παρεκάλεσα τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς, ὅπως τὰ νομοσχέδια τὰ ὑποβάλλωσι σαφῆ, ἰδίως δὲ τὸν τότε κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ὅτι δὲ εἶναι ἀνάγκη νὰ ᾖναι σαφῆ τὰ νομοσχέδια, ἐξάγεται ἐξ αὐτῆς τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία ἠγέρθη μεταξὺ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ κ. ἐξ Ἀττικῆς συναδέλφου μου, οἱ ὁποῖοι διαμάχονται περὶ τῆς ἐννοίας. Ἀφοῦ οἱ δύο οὗτοι δὲν δύνανται νὰ κατανοήσωσι τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν τοῦ νομοθετήματος, πῶς θὰ ἀξιώσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν κατανοήσωσιν ὁ οἰνοπώλης καὶ ὁ σταφιδοπαραγωγός; πῶς θὰ τὴν κατανοήσῃ ὁ ἔφορος; Μόνον δι’ ἐγκυκλίων; Διὰ τοῦτο ἀφίνουσι τοὺς νόμους τούτους ἀσαφεῖς, ὅπως οἱ ἑκάστοτε κυβερνῶντες δι’ ἐγκυκλίων καταστρατηγῶσιν ὅλους τοὺς νόμους. Νομίζω ὅτι ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις, εἴτε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, εἴτε ἐν περιθωρίῳ, νὰ σημειώσῃ τὰς καταργουμένας διατάξεις καὶ τὰς τροποποιουμένας.

§80ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι εὐνόητοι.

§81ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἠξεύρητε σεῖς νομικὰ, δὲν δύνασθε νὰ ἠξεύρητε περισσότερα ἐμοῦ· ἀλλ’ ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἐνόησα τὸ νόημα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Παραπέμπει εἰς ἕνα νόμον. Ἀξιοῖ, πᾶς φορολογούμενος νὰ ἦναι καὶ νομικὸς, νὰ ἔχῃ νομικὰ συγγράμματα καὶ νὰ ἀνατρέχῃ εἰς αὐτὰ, ἵνα βλέπῃ τί καταργεῖται καὶ τί διατηρεῖται. Διατὶ νὰ μὴ ἦναι σαφὴς ὁ νόμος, ὥστε νὰ μὴ δίδῃ ἀφορμὴν εἰς παρεξηγήσεις; Ἐν περιθωρίῳ ἢ ἐν τῷ σώματι τοῦ νόμου δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν, ὅτι καταργοῦμεν τὰς διατάξεις αʹ, βʹ, γʹ, καὶ διατηροῦμεν τὰς διατάξεις δʹ, εʹ κλπ. ὡς ἔχουσι. Δυνατὸν ὁ τρόπος οὗτος νὰ ἀπαιτῇ πολλὴν ἐργασίαν, ἀλλ’ εἶναι ἀναγκαῖαι αἱ διασαφήσεις αὗται, διότι ἄλλως περιπλέκονται οἱ φορολογούμενοι.

§82ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἡ ἁπλουστέρα διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου, ἔχοντος τὴν ἔννοιαν, ὡς πρὸς τὴν ὁποίαν εἴμεθα σύμφωνοι πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἦτο ἡ ἑξῆς. «Ἀπαλλάσσονται παντὸς δικαιώματος καταναλώσεως καὶ τὰ αʹ καὶ βʹ ἀποστάξεως οἰνοπνεύματα ἐκ σακχαρωδῶν οὐσιῶν». Δὲν χρειάζεταί τι περιπλέον.

§83ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον, καλῶς ἔχει.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἅρθρον 1 (ἀναγινώσκεται, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως).

§85ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ νομοσχεδίου, διότι καὶ ἐγὼ τὸ θεωρῶ ὡς ἓν ἔκτακτον μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς· ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ γενικωτέρου ζητήματος τῆς σταφίδος, ἐξ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, φοβοῦμαι μήπως ἀργὰ ὑποβληθῶσι τὰ μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ δοθῇ ἡ δυνατὴ βοήθεια εἰς τὸ πάσχον ἐμπόριον τοῦ σπουδαιοτέρου διὰ τὸν τόπον προϊόντος. Ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι, ὅσον καὶ ἂν ἀναπτυχθῇ ἡ ἀπόσταξις σταφίδος διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου,—καὶ θὰ λάβῃ βεβαίως ἀνάπτυξίν τινα,—δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ φέρῃ ἢ ἐλαχίστην θεραπείαν εἰς τὴν νόσον τὴν προερχομένην ἐκ τῆς μὴ καταναλώσεως τῆς σταφίδος. Νομίζω ὅτι ὑπάρχει γενικὸν καθῆκον καὶ συμφέρον, τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ μελετηθῇ ὅσον τάχιον. Ὅταν μελετηθῇ ταχέως, θὰ ἦναι δυνατὸν ἴσως νὰ φθάσωμεν εἰς συμπέρασμά τι, τὸ ὁποῖον νὰ ἐπιφέρῃ θεραπείαν ῥιζικήν· διότι, ἂν θελήσωμεν ν’ ἀκολουθήσωμεν τὴν πορείαν, τὴν ὁποίαν χθὲς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπέδειξε, φοβοῦμαι μήπως δὲν φθάσωμεν εἰς τοιοῦτον συμπέρασμα ἐγκαίρως. Διὰ τοῦτο θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ ὑποβολὴ τῶν μέτρων καὶ ἡ ἐργασία, τὴν ὁποίαν ἡ ἐπιτροπὴ ἡ σχηματισθεῖσα ἐξετέλεσεν, ἵνα ἔχωμεν ἀρκετὸν καιρὸν, ὅπως μελετήσωμεν τὸ ζήτημα καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑποβληθησομένων μέτρων δυνηθῶμεν νὰ καταλήξωμεν εἰς ὁριστικὸν συμπέρασμα ἐπὶ θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου κἀμμία ἄλλη διαφωνία δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, εἰμὴ ἡ διαφορὰ γνωμῶν περὶ τὰς λεπτομερείας τῶν ληφθησομένων μέτρων.

§86Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐπιτροπὴ σήμερον διεξάγει τὴν μελέτην καθ’ ὃν αὕτη ἐθεώρησε καταλληλότερον τρόπον· καὶ ἀποβλέπων εἰς τὴν σπουδαιότητα καὶ τὴν εἰδικότητα καὶ τὴν πεῖραν τῶν προσώπων, δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἀποδώσῃ πᾶν ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδοθῇ ὑπὸ ἐπιτροπῆς. Τμῆμα τῆς ἐπιτροπῆς ἐργάζεται ἤδη εἰς παρασκευὴν εἰσηγήσεως πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ δ’ ἐπιτροπὴ κατόπιν θὰ ἐργασθῇ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς εἰσηγήσεως ταύτης. Καίτοι δὲ, ὡς γινώσκετε, δὲν ἐθεώρουν τὴν ἐπεξεργασίαν ἐπιτροπῆς ὡς τὸν τελεσφορώτερον τῆς ἐπιλήψεως τοῦ ἔργου τρόπον, ἀπεκδέχομαι ὅμως παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς ἀγαθόν τι, ἀφοῦ, ὡς παρετήρησα, ἡ συγκρότησις αὐτῆς ἀνταποκρίνεται πρὸς πάσας ἡμῶν τὰς ἀξιώσεις. Συνάμα ὅμως μετὰ τοῦ ἔργου τῆς ἐπιτροπῆς διεξάγεται καὶ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τὸ ἴδιον ἔργον, ὅλως διάφορον τοῦ ἔργου τῆς ἐπιτροπῆς, διότι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ διεξαγάγῃ τὰς συνεννοήσεις πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων, ἅτινα ἤθελον ψηφισθῆ. Ἡ ἐργασία αὕτη διεξάγεται μετὰ πάσης δραστηριότητος, καὶ ἐλπίζω ὅτι θέλει καὶ ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλει τὰ πορίσματα αὐτῆς ταχέως, ὅπως δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ταχέως θὰ ὑποβάλῃ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τὰ πορίσματα τῶν μελετῶν αὐτῆς.

§87ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ, κύριε Πρόεδρε, ἐργάζεται διηνεκῶς, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός· ἐσχηματίσθη ἑνδεκαμελὴς ἐπιτροπὴ ἐκ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς γενικῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ὑποβάλλονται ὅλα τὰ ἔγγραφα, ὅλαι αἱ ἐκθέσεις τῶν προξένων, τῶν ἐπιμελητηρίων κλπ. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη χθὲς ἐνόμισεν ἀναγκαῖον νὰ καλέσῃ τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς καὶ τοὺς οἰνοποιοὺς τοῦ Πειραιῶς καὶ τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ἔλαβε παρ’ αὐτῶν πληροφορίας τινὰς περὶ τῆς τιμῆς τοῦ οἰνοπνεύματος. Ἐγὼ ἐπαινῶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κ. Καραπάνου διὰ τὸ ζήτημα τὸ σταφιδικὸν, ἀλλ’ ὁ κ. Καραπάνος πρέπει νὰ ἔχῃ ὀλίγην ὑπομονὴν, διότι πρόκειται περὶ σπουδαιοτάτου καὶ σοβαρωτάτου ζητήματος· εἶναι σωρεία ἐγγράφων, πλῆθος ἰδεῶν, καὶ πρέπει νὰ διεξέλθωμεν ὅλα τὰ ἔγγραφα, ὅλας τὰς ἰδέας ταύτας, πρὸ πάντων δὲ ἀναμένει ἡ ἐπιτροπὴ τὰς τελευταίας σκέψεις καὶ τὰ τελευταῖα πορίσματα τῶν μελετῶν τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου τῶν Πατρῶν. Ὅταν ἡ ἐπιτροπὴ ἐξαντλήσῃ ὅλας τὰς πληροφορίας, θὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§88ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἐνόησα ν’ ἀμφισβητήσω τὴν σκοπιμότητα τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐπιτροπῆς· ἁπλῶς ἠθέλησα νὰ συστήσω τὴν ἀνάγκην, ὅπως ταχέως ἡ Βουλὴ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος τούτου.

§89ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀδύνατον νὰ ψηφισθῇ τὸ 1ον ἄρθρον, ὅπως ἔχει· διότι ἐννοοῦμεν πράγματα, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν λέγομεν. Οἱ νόμοι μας κατήντησαν γρῖφοι μὲ τὸν τρόπον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῷ, ὡς παρετήρησεν ὁ συμπολίτης μου, τὸ πρῶτον προσὸν οἱουδήποτε νόμου εἶναι νὰ ἦναι εὔληπτος· ἀλλὰ μὲ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐννοεῖ νὰ νομοθετῇ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ τὸ προσὸν τοῦτο εἰς οἱονδήποτε νόμον. Τί λέγομεν ἐν ἄρθρῳ 1; Ὅτι καταργοῦνται ὁ νόμος ᾼΨΠʹ καὶ ἄλλοι· ἀφοῦ δὲ καταργοῦμεν τὸν νόμον τοῦτον, πρέπει νὰ προσφύγωμεν ἀκριβῶς εἰς τὸν νόμον τοῦτον, ἵνα εὕρωμεν ποῖαι αἱ διατάξεις αἱ διατηρούμεναι ἄλλου νόμου μὴ καταργουμένου. Λέγομεν ὅτι καταργοῦνται αἱ διατάξεις τῶν νόμων ᾼΨΠʹ καὶ ͵ΒΡΘʹ, πλὴν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου ᾼΦΙΒʹ τῶν μὴ καταργηθεισῶν διὰ τοῦ ἄρθρου 13 τοῦ νόμου ᾼΨΠʹ. Καταργεῖται ὁ νόμος, καὶ ἑπομένως ἀπαλείφεται ἀπὸ τὰς δέλτους τῆς νομοθεσίας ἡμῶν, ἀλλὰ δὲν ἀπαλείφεται· ἀναγκαίως πρέπει νὰ προστρέξητε εἰς τὸν νόμον αὐτὸν, τὸν καταργούμενον ἤδη, ἵνα ἴδητε τίνες αἱ διατάξεις, τὰς ὁποίας κατήργησεν ἄλλος νόμος καὶ τὰς ὁποίας θέλομεν νὰ ἀναστήσωμεν. Καὶ κάμνομεν καὶ κάτι περισσότερον· ὅταν καταργῶμεν τὸν νόμον αὐτόν, ἐννοεῖται ὅτι φέρομέν τινα εἰς θέσιν νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι κάμνομεν νὰ ἀναζήσωσιν ὅλαι αἱ διατάξεις, τὰς ὁποίας κατήργησεν ὁ νόμος αὐτὸς, τὸν ὁποῖον σήμερον καταργοῦμεν· διότι ἐκλείπει ἀκριβῶς ἡ ἀκυρωτικὴ διάταξις τῶν προηγουμένων, ὅταν καταργῆται ἡ διάταξις, καὶ φθάνομεν εἰς ἕνα κυκεῶνα, ὁ κυκεὼν δὲ ἔγκειται εἰς τοῦτο, ὅτι καταργοῦμεν ἕνα νόμον, τὸν ἀπαλείφομεν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ὁ νόμος αὐτὸς εἰς τὴν νομοθεσίαν μας πλέον, καὶ ἐν τούτοις εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ προσφύγωμεν εἰς τὸν νόμον τοῦτον, ἵνα ἴδωμεν τίνες διατάξεις διατηροῦνται. Εἶναι ἴδιος τρόπος τοῦ νομοθετεῖν, ἀντάξιος τῆς ὅλης νομοθεσίας, ὅπως τὴν κατήντησεν ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§90Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι λίαν ἰδιόῤῥυθμον θὰ ἦτο, ἂν ἐπράττομεν ὅ,τι λέγει ὁ κ. Βουλευτὴς, δηλ. νὰ καταργήσωμεν τὰ κατηργημένα.

§91ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§92ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἴπετε, ὅτι καταργουμένου τοῦ νόμου θὰ ἠδύνατό τις νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι ἀναβιοῦσιν οἱ νόμοι οἱ δι’ αὐτοῦ καταργηθέντες, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ μνημονεύσωμεν τοὺς νόμους ἐκείνους καὶ νὰ τοὺς καταργήσωμεν ἐκ νέου. Ἐγὼ δὲν παραδέχομαι τὸν τρόπον τοῦτον τοῦ νομοθετεῖν· ἐγὼ δὲν νομίζω, ὅτι ἀναβιοῦσιν οἱ νόμοι διὰ τῆς καταργήσεως ἐκείνου, ὅστις τοὺς κατήργησεν. Ὁ καταργούμενος νόμος κεῖται ἐν τῷ τάφῳ καὶ δὲν δύναται ν’ ἀνασηκώσῃ τὴν πλάκα, ἥτις τὸν καλύπτει. Ὥστε ἐν τούτῳ εἴμεθα ἐν πλήρει διαφωνίᾳ πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς, ὡς καὶ πάντοτε (ἱλαρότης). Περὶ δὲ τῆς ἑτέρας διατάξεως καὶ τῆς δυσχερείας, ἣν ἀπαντᾷ ὁ κ. Βουλευτὴς περὶ τὴν ἀναζήτησιν τοῦ καταργουμένου νόμου, ἵνα ἐξ ἐκείνου καθορίσῃ τὰς διατηρουμένας ἐν ἰσχύϊ διατάξεις, λέγω ὅτι οὐδεμία δυσχέρεια δύναται νὰ ὑπάρξῃ, διότι διατηρούμεναι διατάξεις εἶναι αἱ ἤδη ὑφιστάμεναι, ἀφοῦ εἰς τὰ νῦν κείμενα οὐδεμίαν μεταβολὴν ἐπάγεται τὸ νομοσχέδιον. Τοῦτο ἀναγράφεται ἐν αὐτῷ διὰ τῶν λέξεων «διατηροῦνται ἐν ἰσχύϊ». Ἑπομένως οὐδεμία ἄλλη ἐξέτασις εἶναι ἀναγκαία ἢ μόνον κατὰ πόσον ὁ νόμος ᾼΦΙΒʹ διατελεῖ ἐν ἰσχύϊ, διότι ἐφ’ ὅσον διατελεῖ οὗτος ἐν ἰσχύϊ σήμερον, καὶ κατὰ τὸ νομοσχέδιον θὰ ἐξακολουθήσει διατελῶν ἐν ἰσχύϊ.

§93ΡΑΛΛΗΣ. Ποῦ θὰ ἀνατρέξητε, ἵνα εὕρητε, ὅτι αἱ διατάξεις εἶναι ἐν ἰσχύϊ;

§94ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅπου ἀνατρέχομεν καὶ τώρα.

§95ΡΑΛΛΗΣ. Τώρα ἀνατρέχετε εἰς νόμον ὑφιστάμενον, ἐνῷ τότε θ’ ἀνατρέξητε εἰς νόμον καταργηθέντα. Τοῦτο ἀκριβῶς σᾶς παρατηρῶ, ἀλλὰ δὲν θέλετε νὰ ἐννοήσητε.

§96ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοὺς νεωτέρους νόμους καταργοῦμεν, τὸν δ’ ἀρχαιότερον, ἤτοι τὸν ᾼΦΙΒʹ, διατηροῦμεν ἐν ἰσχύϊ ἐφ’ ὅσον καὶ οἱ νεώτεροι ἐκεῖνοι τὸν εἶχον διατηρήσει ἐν ἰσχύϊ. Τοὺς νόμους καταργοῦμεν, οὐχὶ τὴν ἱστορίαν.

§97ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ αὐτὴ ἐν τούτοις εἶναι εἰς τὸν τάφον (ἱλαρότης).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἀνεγνώσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§99ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἄρθρου θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σαφηνίσῃ τὸ ἄρθρον αὐτό· διότι, ὡς ἔχει, φοβοῦμαι ὅτι θὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς παρερμηνείας καὶ παράπονα. Πράγματι τὸ ἄρθρον 2 λέγει, ὅτι «αἱ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ͵ΒΡΘʹ τῆς 21 Δεκεμβρίου 1892 βεβαιωθεῖσαι, ἀλλὰ μὴ καταστᾶσαι ἀπαιτηταὶ δύο τελευταῖαι τριμηνιαῖαι δόσεις διαγράφονται.» Ποίας ἐννοεῖ δύο τελευταίας τριμηνιαίας δόσεις;

§100Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι τέσσαρες αἱ τριμηνιαῖαι δόσεις, ἑπομένως ἐννοεῖ τὰς δύο, τὰς μήπω ἀπαιτητάς.

§101ΣΚΟΥΖΕΣ. Ὑποθέτει λοιπόν, ὅτι ἀρχίζουσιν αἱ τριμηνιαῖαι δόσεις ἀπὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου, καὶ λήγουσι τὴν 31 Δεκεμβρίου.

§102ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι· δι’ ἑκάστην προσδιορίζεται τὸ ἔτος ἐκ τῆς ἡμέρας τῆς βεβαιώσεως.

§103ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἂν μοὶ ἐπιτρέπητε νὰ σᾶς ἀναπτύξω τὴν ἰδέαν μου, θὰ ἴδητε, ὅτι θὰ γείνῃ παρερμηνεία. Ὡς λέγετε, ἡ ἔννοια εἶναι, ὅτι δὲν ἀρχίζει ἡ τριμηνιαία δόσις ἀπὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς ἡμέρας δηλώσῃ ἕκαστος. Εἷς ἐδήλωσε τὴν 1 Ἰανουαρίου, ἑπομένως ἐπλήρωσε τὰς τριμηνιαίας δόσεις ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου μέχρι 30 Ἰουνίου, καὶ ἑπομένως αἱ δύο τελευταῖαι δόσεις εἶναι ἀπὸ τῆς 1 Ἰουλίου μέχρι τῆς 31 Δεκεμβρίου. Ἀλλ’ ἕτερος—ὅπως εἶναι πολλοὶ τοιοῦτοι—ἐδήλωσεν εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς ἐσοδείας, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται ἡ ἀπόσταξις, δηλ. τὴν 1 Ὀκτωβρίου, ἑπομένως θὰ πληρώσῃ Ὀκτώβριον, Νοέμβριον, Δεκέμβριον τοῦ 1893, Ἰανουάριον, Φεβρουάριον Μάρτιον τοῦ 1894, τὰς ὁποίας οἱ ἄλλοι δὲν θὰ πληρώσουν. Δὲν σᾶς φαίνεται, ὅτι τοῦτο ἐνέχει τι τὸ ἄδικον, ὅταν δηλ. ὁ εἷς δὲν θὰ πληρώσῃ δι’ αὐτὰς τὰς δύο τριμηνίας, ἐνῷ ὁ ἕτερος θὰ πληρώσῃ διὰ παραγωγὴν τοῦ αὐτοῦ ἔτους, τῆς αὐτῆς ἐσοδείας; Ἐδῶ μοὶ φαίνεται, ὅτι θὰ γεννηθῇ ἓν δίκαιον παράπονον. Οἰνοπνευματοποιοὶ μοὶ ἔκαμον τὴν παρατήρησιν ταύτην, τὴν ὁποίαν σᾶς ὑποβάλλω, ὅπως, ἂν τὴν εὕρητε ὀρθῶς ἔχουσαν, σαφηνίσητε τὸ ἄρθρον τοῦτο.

§104Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἔννοια εἶναι αὕτη· ἂν μὴ ὡρίζετο τοῦτο, θὰ ἐπληρόνετο ὁλόκληρον τὸ βεβαιωθὲν ποσὸν, ἐθεωρήθη ὅμως, ὅτι, ἀφοῦ γίνεται κατάργησις τοῦ φόρου, καίτοι ἡ βεβαίωσις παρήγαγε τὴν ὀφειλήν, εἶναι πρέπον, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐγένετο ἡ εἴσπραξις, νὰ ἀπαλλαγῶσιν ἐκ τῆς πρὸς ἀπότισιν ὑποχρεώσεως οἱ καθ’ ὧν ἐγένετο ἡ βεβαίωσις. Ἀλλὰ ταύτην τὴν ἀπαλλαγὴν ἐνομίσαμεν ὅτι δὲν εἶναι πρέπον νὰ ἐπεκτείνωμεν πέραν τῶν δύο τελευταίων τριμηνιῶν, διότι αἱ δύο πρῶται τριμηνίαι, καὶ μάλιστα ἡ πρώτη, εἶναι αἱ περιλαμβάνουσαι τὴν κυρίαν ἐργασίαν. Παρ’ ἡμῖν ἡ κυρία ἐργασία γίνεται ἐντὸς δύο μηνῶν, καθ’ οὓς συγκομίζονται ἐν τῷ Κράτει τὰ ἀποσταζόμενα σακχαρώδη προϊόντα, μετὰ τὴν περίοδον δὲ τῆς συγκομιδῆς χαλαροῦται ἡ ἐργασία τῶν ἀποστακτηρίων. Ἡ ἀπαλλαγὴ ἄρα ἀπὸ τῆς φορολογίας τῆς πρώτης ἑξαμηνίας τοῦ καὶ ἐπ’ ὀλίγον χρόνον ἐργασθέντος θὰ ἀπεστέρει τὸ Δημόσιον προσόδου ἀνηκούσης εἰς αὐτὸ, ἀφοῦ ἡ ἐν ἀρχῇ τοῦ ἔτους παραγωγὴ εἶναι πολλαπλασία τῆς κατὰ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ ἔτους καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον περιλαμβάνει τὴν τοῦ ἔτους ὁλοκλήρου.

§105ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἀλλὰ κατὰ τοὺς δύο πρώτους μῆνας ὑποτίθεται ὅτι εἰργάσθη προϊόν τῆς παρελθούσης ἐσοδείας· τὸ προϊόν τοῦτο τὸ εἰργάσθη, καὶ ἐπλήρωσε τὸ φόρον. Τώρα ἔρχεται τὸ δεύτερον μέρος, αἱ δύο τελευταῖαι τριμηνίαι. Δι’ ἐκεῖνον, ὅστις δὲν εἰργάσθη ἀπ’ ἀρχῆς, ἀλλ’ εἰργάσθη κατὰ τὸ τέλος τοῦ ἔτους 1893, τὸ διάστημα αὐτὸ ποῖον προϊόν θὰ ἐργασθῇ; Θὰ ἐργασθῇ προϊόν τῆς νέας ἐσοδείας, δηλαδή, ἵνα ἐκφρασθῶ πλέον σαφῶς, προϊόν τοῦ ἔτους 1893, τὸ ὁποῖον θ’ ἀρχίσῃ νὰ ἀποστάζῃ τὸν Νοέμβριον, Δεκέμβριον τοῦ 1893, Ἰανουάριον, Φεβρουάριον, Μάρτιον τοῦ 1894. Νομίζω ὅτι αὐτὸς, ὁ εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν, οὕτως εἰπεῖν, εὑρισκόμενος, θὰ πληρώσῃ ἀδικαιολογήτως, συγκρινόμενος πρὸς τὸν συνάδελφόν του, τὸν μὴ ἐργασθέντα καὶ μὴ δηλώσαντα τὰς δύο τριμηνίας μέχρι τοῦ Ἰουνίου 1893, ἐνῷ ὁ δεύτερος θ’ ἀρχίσῃ ἀπὸ Νοεμβρίου ἢ Δεκεμβρίου τοῦ 1893 καὶ καθεξῆς.

§106Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐποχὴ τῶν βεβαιώσεων γενικῶς εἶναι ἡ τῆς συγκομιδῆς τῶν ἀποστακτέων σακχαρωδῶν προϊόντων, ἥτις εἶναι καὶ ἡ τῆς ἐργασίας, ἧς τὸ πλεῖστον διεξάγεται ἐντὸς βραχείας περιόδου, δύο περίπου μηνῶν, μεθ’ ἣν μόνον τὰ συστηματικώτερον καθιδρυμένα καταστήματα ἐξακολουθοῦσι τὴν ἐργασίαν. Περὶ τούτων δὲν ἔχομεν νὰ φροντίσωμεν, διότι εἰργάσθησαν καὶ κατὰ τὰς τέσσαρας τριμηνίας καὶ ἑπομένως δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ἀδικούμενα, ἂν μόνον ἀπαλλάσσωνται ἀπὸ τῶν δύο τελευταίων τριμηνιῶν· οἱ δ’ ἐργασθέντες ὀλιγώτερον, εἰς οὓς ἀφορᾷ καὶ ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, οὗτοι κατὰ τὸν ὀλίγον χρόνον, καθ’ ὃν εἰργάσθησαν, ἐπειδὴ ὁ χρόνος οὗτος συμπίπτει μετὰ τῆς ἐποχῆς τῆς συγκομιδῆς τῆς πρώτης ὕλης, συνεπλήρωσαν τὴν τοῦ ὅλου ἔτους παραγωγήν· πρὸς αὐτοὺς ἄρα ἡ διάταξις περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῆς φορολογίας δύο τριμηνιῶν εἶναι ὅλως εὐεργετική, καὶ δὲν εἶναι δίκαιον ὁ εὐεργετούμενος νὰ πολυπραγμονῇ περὶ τοῦ εὐεργετήματος, ὑποτιμῶν αὐτὸ, διότι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ἀποβαίνει τυχὸν ὀλίγῳ πολυτιμότερον εἰς ἄλλους ἢ εἰς αὐτόν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§108ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω τὸν δικαιολογητικὸν λόγον, χάριν τοῦ ὁποίου διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ζητεῖται νὰ ἀπαλλαγῶσι τιμωρίας οἱ διαπράξαντες ἤδη παράβασιν. Δὲν βλέπω διατὶ τὸ εὐεργέτημα τοῦτο νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς διαπράξαντας ἤδη τὴν παράβασιν καὶ οἵτινες, συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἰσχύοντος νόμου, πρέπει νὰ τιμωρηθῶσιν.

§109Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Μεταχειρισθεὶς ὁ κ. Βουλευτὴς τὴν λέξιν τιμωρίαν, ἔδωκεν εἰς ἑαυτὸν τὴν ἀπάντησιν· διότι, ἂν πρόκηται περὶ τιμωρίας, ἀναντιῤῥήτως πρέπει ὁ διαπράξας τὴν παράβασιν νὰ ἀπαλλαγῇ τῶν συνεπειῶν αὐτῆς εὐθὺς ὡς νεώτερος νόμος χαρακτηρίσῃ τὴν πρᾶξιν μὴ τιμωρητέαν. Ἀλλὰ τῷ ὄντι εὐλόγως προβάλλεται τὸ ζήτημα, διότι ἴσως ἔπρεπε τὰ διατασσόμενα νὰ θεωρηθῶσιν οὐχὶ ὡς τιμωρίαι, ἀλλὰ ὡς μέτρα εἰδικὰ κατὰ τοῦ μὴ ἐπιτελέσαντος τὰς ὑποχρεώσεις αὑτοῦ. Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ ταύτην πάλιν τὴν ἔποψιν ἀφοῦ ἡ Πολιτεία, καταργήσασα τὸν νόμον, ἔπαυσεν ἐνδιαφερομένη εἰς τὸ κῦρος τῶν διατάξεων αὐτοῦ, αἱ καταδιώξεις ἀποβαίνουσιν ἄσκοποι. Ἡ καταδίωξις δικαιολογεῖται ὡς σκοποῦσα τὴν διὰ τοῦ φόβου τῆς τιμωρίας ἐξασφάλισιν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, ἀφοῦ δὲ ὁ νόμος εἰς τὸ ἑξῆς δὲν θὰ ἐφαρμόζηται, ἀφοῦ δὲν σκοπεῖται διὰ τῆς ἐπιδείξεως αὐστηρότητος πρὸς τοὺς ἐν τῷ παρελθόντι παραβάντας αὐτὸν νὰ προληφθῶσιν αἱ ἐν τῷ μέλλοντι παραβάσεις τοῦ νόμου, ἐνδείκνυται καὶ τῶν παραβατῶν ἡ ἀπαλλαγὴ ἐκ τῶν καταδιώξεων καὶ τῆς ὑπηρεσίας ἡ ἀπαλλαγὴ ἐκ διαδικασιῶν λίαν ἐπαχθῶν.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 3ον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἄρθρον 4, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ πληρωμῆς εἰς χρυσὸν ἐσόδων τινῶν.

§112ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§113ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, αὔριον.

§114ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἵνα προηγηθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς σχετικῆς ἐπερωτήσεώς μου.

§115Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁμοῦ νὰ συζητηθῶσι.

§116ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ ζήτημα εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως, ἑπομένως νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ χωριστὰ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως.

§117Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καταλήγετε ἄρα εἰς πρότασιν ἐμπιστοσύνης. Ἐγὼ ὅμως νομίζω, ὅτι δύναται νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας ἐπὶ τῆς προτάσεώς του, κατόπιν δὲ οἱ εἰσηγηταὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§118ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὴν Δευτέραν.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 7 καὶ 30′ μ. μ.