1892.12.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 30

Τῆς 30 Δεκεμβρίου 1892.

(Τετάρτη).

Ὥρᾳ 6 καὶ 10′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ κληρωθῇ ἡ μεγάλη Πρεσβεία, ἥτις θέλει παρασταθῆ εἰς τὴν τελετὴν ἐπὶ τῇ πρώτῃ τοῦ νέου ἔτους καὶ εἶτα θέλει παρουσιασθῆ εἰς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα, ὅπως εὐχηθῇ αὐτῷ κατὰ τὰ εἰωθότα. Ὅσοι τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ὧν τὰ ὀνόματα κληρωθήσονται, κωλύονται, παρακαλοῦνται νὰ τὸ δηλώσωσιν. (Γίνεται ἡ κλήρωσις, ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Ἀλεξ. Ἀντωνοπούλου καὶ τῶν βουλευτῶν κκ. Π. Σάκκη καὶ Κ. Χατζηπέτρου, ὡς ψηφολεκτῶν).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκληρώθησαν οἱ ἑξῆς: Κ. Ν. Παπαμιχαλόπουλος, Κ. Σαλταφέρος, Μίνως Μπογιατζόγλους, Μιλτ. Ὀριγώνης, Ἐδὶπ Σερέφ Χασὴπ, Κ. Καραπάνος, Δ. Ράλλης, Α. Σκουζὲς, Ἐπαμ. Ἐμπειρῖκος καὶ Ἀθ. Παπαχελᾶς, οἱ ὁποῖοι παρακαλοῦνται νὰ συνέλθωσι τὴν Παρασκευὴν εἰς τὸ Βουλευτήριον, ἵνα μεταβῶσιν εἰς τὸν Μητροπολιτικὸν ναὸν μετὰ τοῦ Προεδρείου καὶ ἐκεῖθεν εἰς τὰ Ἀνάκτορα. Ἔχει τις τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§3Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης εἶχε ζητήσει πληροφορίας περὶ τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας, τουτέστι τὰ προϋπολογισθέντα ἔσοδα κατὰ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον διὰ τὰ ἔτη 1890, 1891 καὶ 1892, τὰ βεβαιωθέντα ἐκ τῶν ἐσόδων τούτων καθ’ ὅλην τὴν χρῆσιν τῶν ἐτῶν 1890 καὶ 1891 καὶ μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου τοῦ 1892, τὰ εἰσπραχθέντα καὶ τὰ πληρωθέντα ἐξ αὐτῶν. Τὰ ἄλλα ζητηθέντα ἐδόθησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐπειδὴ δὲ πρόκειται περὶ πινάκων, καίτοι δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Βουλευτὴς, καταθέτω αὐτοὺς, καὶ παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον, ὅπως μεριμνήσῃ περὶ τῆς ταχείας αὐτῶν ἐκτυπώσεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 110.

§5ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Εὐχαριστῶ τὸν κ. συνάδελφον ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς διὰ τὰς καλὰς περὶ ἐμοῦ ἰδέας του, τὸν βεβαιῶ δὲ, ὅτι οὐδέποτε μὲ ἐψύχρανε διὰ τὰ γεγονότα τῆς παρελθούσης περιόδου, καθόσον ἐγνώριζον, ὅτι ταῦτα προήρχοντο ἐκ πολιτικοῦ κομματισμοῦ, καὶ ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ ἐκλάβω ἄλλως...

§6Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τίνα γεγονότα;

§7ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Δι’ ὅσα ἐλέχθησαν τότε, καὶ κατηγορήθημεν καὶ παρεπέμφθημεν σχεδὸν εἰς τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον. Ἐννοεῖται, ὅτι πάντα ταῦτα δὲν ἦσαν ἱκανὰ νὰ μὲ παρασύρωσιν εἰς ψυχρότητα. Πάντοτε εἶχον περὶ αὐτοῦ τὴν ἀρίστην ἰδέαν καὶ ἐξακολουθῶ νὰ ἔχω τοιαύτην. Ἐπειδὴ ἀληθῶς δὲν ἐνόησα τὸ Βʹ ζήτημα τῆς ἐπερωτήσεώς του, δὲν ἐνόησα τὸν σκοπὸν τῆς ἐπερωτήσεως. Εἶπον ὅτι οὐδεμία ὑπάρχει μεταβολὴ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, καὶ ἀληθῶς οὐδεμία ὑπάρχει τοιαύτη. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξήγησεν ὁποῖαι εἶναι αἱ διαφοραὶ, τὰς ὁποίας ἐνόει καὶ ἐζήτησεν ἐπὶ τούτῳ πληροφορίας. Πραγματικῶς ὑπάρχουσιν ἀνακρίβειαί τινες, τὰς ὁποίας ἐγίνωσκον ὅτι εἶναι λάθη τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ τὰς ὁποίας εἶχον σημειώσει, διὰ νὰ διορθώσω κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ. Ἐὰν λοιπὸν ὁ τμηματάρχης τοῦ προσωπικοῦ, ὁ ὁποῖος κατέχει βαθμὸν συνταγματάρχου, δὲν φέρηται εἰς τὴν οἰκείαν στήλην μὲ τὸν μισθὸν τοῦτον, ἀλλὰ μὲ μισθὸν κατώτερον, βεβαίως αὐτὸ εἶναι λάθος τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ διορθωθῇ κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν, διότι ἴσως κατὰ παραδρομὴν ἀντεγράφη ὁ παλαιότερος προϋπολογισμὸς, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀντισυνταγματάρχην. Τοῦτο ὅμως δὲν θὰ φέρῃ κἀμμίαν ἀνωμαλίαν εἰς τὴν ἰσοῤῥοπίαν τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ἰσάριθμοι τῶν τριῶν τούτων συνταγματαρχῶν ὑπάρχουσιν ἀλλαχοῦ, μὴ κατέχοντες τὰς θέσεις ταύτας νῦν. Ὡς τοιοῦτοι εἶναι οἱ δύο ἐπιθεωρηταὶ καὶ ὁ ἀρχηγὸς, οἱ ὁποῖοι σήμερον δὲν ὑπάρχουσι, καὶ ἐν τούτοις φέρονται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ μὲ τὸν μισθὸν τοῦ συνταγματάρχου, ὡς ἐπίσης εἶναι καὶ ὁ βασιλικὸς ἐπίτροπος τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ Δικαστηρίου, ὁ ὁποῖος σήμερον εἶναι ἀντισυνταγματάρχης, καὶ ἐν τούτοις ὁ προϋπολογισμὸς σημειοῖ συνταγματάρχην, καὶ πλεῖσται ἄλλαι ἀνακρίβειαι, αἵτινες θὰ διορθωθῶσιν ἐν καταλλήλῳ χρόνῳ. Ὅσον περὶ τοῦ κτηνιάτρου, περὶ τοῦ ὁποίου ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς, ὅτι κακῶς κατέχει θέσιν κατωτέρου βαθμοῦ, τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθὲς, διότι ὁ ἐπικτηνίατρος, ὅστις διευθύνει τὸ τμῆμα τῶν πετάλων, τὸ ἀνῆκον εἰς τὴν Ἱππευτικὴν Σχολὴν, εἶναι ὁ ἐπικτηνίατρος τοῦ Φρουραρχείου Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος ἐκτελεῖ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Φρουραρχείου Ἀθηνῶν, ἐπίσης δὲ καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Σχολῆς τῆς Ἱππευτικῆς. Ἑπομένως ἡ μισθοδοσία αὐτοῦ εἶναι ἀναγεγραμμένη ἐν τῷ οἰκείῳ τόπῳ, τουτέστιν ἐν τῷ Φρουραρχείῳ Ἀθηνῶν. Ὅσον δὲ περὶ τοῦ κτηνιάτρου τοῦ Σχολείου τῆς Ἱππευτικῆς Σχολῆς, οὗτος δὲν ὑπάρχει πραγματικῶς. Καὶ ἄλλας ἀπορίας ἔχει ὁ κύριος συνάδελφος, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν τοποθέτησιν ἀξιωματικῶν τινων. Νομίζω ὅτι αἱ ἐπερωτήσεις ἔχουσι τὰ ὅριά των· διότι ὁ Ὑπουργὸς, ἢ παραβαίνει νομικὴν διάταξιν, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει καταγγέλλεται ἐπὶ παρανομίᾳ, ἢ ἐνεργεῖ τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν δύναται ἑκάστοτε νὰ καλῆται εἰς ἀπολογίαν, ποῦ διώρισε τὸν δεῖνα, ἢ διατὶ δὲν τὸν διώρισεν εἰς τὴν δεῖνα θέσιν. Ἐν τούτοις ἐγὼ δὲν διστάζω νὰ δώσω τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐζήτησε, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν τοποθέτησιν τεσσάρων συνταγματαρχῶν. Καὶ πρῶτον βεβαιῶ τὸν κύριον συνάδελφον, ὅτι ὁ συνταγματάρχης Ἀποστολίδης, ἀνακληθεὶς ἐκ τῆς διαθεσιμότητος, εἰς ἥν, κατ’ ἐμὲ, ἐτάχθη αὐθαιρέτως παρὰ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἀνακληθεὶς, λέγω, διωρίσθη διοικητὴς τοῦ 6ου πεζικοῦ συντάγματος. Ὁ συνταγματάρχης Σέχος, ἀνακληθεὶς καὶ οὗτος ἐκ τῆς διαθεσιμότητος, διωρίσθη ἢ μᾶλλον μετέβη εἰς τὴν θέσιν, ἔνθα ἐτύγχανε διωρισμένος, τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν ἐπιτελῶν τοῦ Αʹ Ἀρχηγείου. Ὁ συνταγματάρχης Βενιζέλος, ἀνακληθεὶς καὶ οὗτος ἐκ τῆς διαθεσιμότητος, δὲν διωρίσθη ἔτι, διορισθήσεται ὅμως προσεχῶς. Αὐτὸ τοῦτο λέγω καὶ διὰ τὸν ἀντισυνταγματάρχην Στάϊκον· θὰ διορισθῇ καὶ οὗτος καταλλήλως προσεχῶς. Προκειμένου λόγου περὶ τοῦ ἂν ἀξιωματικὸς φέρων βαθμὸν ἀνώτερον δύναται νὰ καθέξῃ θέσιν ὑποδεεστέρου, θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου δύναται, δὲν εἶναι δὲ παράβασις τῆς ἱεραρχίας ἡ ὑπὸ τοῦ συνταγματάρχου κ. Βασιλειάδου κατεχομένη θέσις. Παράβασις τῆς ἱεραρχίας εἶναι, ὁπόταν ὡς διοικητὴς ὀργανικῆς μονάδος τοῦ στρατοῦ ἤθελε διορισθῆ ἀξιωματικὸς ἀνώτερος. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἂν εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ συντάγματος ἤθελε διορισθῇ ὑποστράτηγος, βεβαίως τοῦτο ἤθελε ἀποτελέσει παράβασιν τῆς ἱεραρχίας, καθόσον αἱ θέσεις, ἢ μᾶλλον οἱ βαθμοί, ὡρίσθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὀργανικῶν μονάδων, ἃς οἱ ἀξιωματικοὶ διοικοῦσιν. Αὐτὸ τοῦτο λέγω καὶ διὰ τὸν συνταγματάρχην, προκειμένου νὰ διοικήσῃ τάγμα, διὰ τὸν ταγματάρχην προκειμένου νὰ διοικήσῃ λόχον, καὶ οὕτως ἐφεξῆς. Τοῦτο ὅμως δὲν συμβαίνει καὶ εἰς τὰ στρατιωτικὰ καταστήματα καὶ ἰδίως τὰ ἐκπαιδευτικά, διότι εἰς ταῦτα διορίζονται οὐχὶ ὡρισμένοι βαθμοφόροι, ἀλλ’ οἱ κεκτημένοι τὰ προσόντα, τουτέστιν προτιμᾶται ἡ ἱκανότης καὶ ἡ εἰδικότης διὰ τὴν θέσιν, ἥτις ἤθελεν ὁρισθῆ. Ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι ἔχομεν 4 στρατιωτικὰς Σχολὰς καὶ ἔχομεν 4 διαφορετικοὺς βαθμούς. Ἡ Σχολὴ τοῦ πεζικοῦ διοικεῖται, ἢ μᾶλλον εἶναι προωρισμένη νὰ διοικῆται ὑπὸ ἀντισυνταγματάρχου, ἡ Σχολὴ ἡ Ἱππευτικὴ δὲν ἔχει ὡρισμένον βαθμὸν (ἀνώτερος ἀξιωματικὸς ὁρίζεται), ἡ Σχολὴ τῶν Εὐελπίδων ὑπὸ συνταγματάρχου, ἡ Σχολὴ τῆς βολῆς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ ὑπὸ συνταγματάρχου, ἡ Σχολὴ τῆς βολῆς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ πυροβολικοῦ ὑπὸ ἀντισυνταγματάρχου. Πάντα ταῦτα μαρτυροῦσιν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἱεραρχικοῦ βαθμοῦ, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἱκανότητος καὶ καταλληλότητος. Οὐδεὶς ἀμφιβάλλει, ὅτι ὁ συνταγματάρχης Βασιλειάδης εἶναι ἀξιωματικὸς διακεκριμένος, ὅστις διῴκησεν ἐπὶ μακρὸν τὸ Σχολεῖον τῶν ὑπαξιωματικῶν’ ἂν δὲ καὶ σήμερον διοικῇ αὐτὸ προσωρινῶς, τοῦτο δὲν δύναται βεβαίως νὰ θεωρηθῇ παράβασις τῆς ἱεραρχίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς πληροφορίας τῆς τελευταίας παραγράφου τῶν ἐπερωτήσεών του, ἃς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος νὰ μὴ δώσω σήμερον ἀπάντησιν, διότι ἀπαιτεῖ στατιστικὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν θὰ δώσω λίαν προσεχῶς.

§8ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δύο λέξεις, κύριε Πρόεδρε. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς ὡμολόγησε,—καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ πράξῃ ἄλλως, θέλων νὰ ὁμιλήσῃ ἐν εἰλικρινείᾳ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς,—ὅτι αἱ τέσσαρες πρῶται ἐρωτήσεις μου ἦσαν ἐρωτήσεις δίκαιαι, διότι καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος ἐχαρακτήρισεν ὡς ἀταξίαν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τὴν ἀναγραφὴν μισθοῦ δι’ ἄλλον βαθμοφόρον ἢ ἐκεῖνον, ὅστις διευθύνει ἑκάστην τῶν ὑπ’ ἐμοῦ ὑποδειχθεισῶν ὑπηρεσιῶν· μάλιστα ὁ κύριος Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι εἶναι καὶ ἄλλαι ὑπηρεσίαι, πλὴν ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἐξηκρίβωσα ἐν τῇ παρατηρήσει μου ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν· τοῦτο δ’ ἀκριβῶς διακρίνει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἤθελον νὰ εἴπω: τὴν ἀταξίαν. Ἀλλὰ ἡ ἀταξία αὕτη ὑπῆρχε καὶ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τοῦ 1892, ἐπαναλαμβάνεται δὲ αὖθις καὶ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ 1893, ὅπερ ἀποδεικνύει, ὅτι οὐδεμία κατεβλήθη προσοχὴ περὶ τὴν διόρθωσιν ἀνακριβειῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι μικροῦ λόγου ἄξιαι. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὰ ὅρια τῶν ἐπερωτήσεων τοῦ Βουλευτοῦ, ἡ Βουλὴ, καὶ ἡ παροῦσα καὶ αἱ παρελθοῦσαι, τῶν ὁποίων εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶ μέρος, γνωρίζουσι καλῶς, ὅτι οὐδέποτε ὑπερέβην αὐτὰ ἐν τῇ χρήσει τοῦ δικαιώματός μου. Γνωρίζω ἀκριβῶς, ποῦ φθάνουσι τὰ ὅρια τῶν ἐπερωτήσεων τοῦ Βουλευτοῦ· ἡ ἐπερώτησίς μου, ὡς ἔχει διατυπωθῆ, περὶ τοῦ ποῦ ὑπηρετοῦσιν ὡρισμένοι ἀξιωματικοὶ, δὲν ἀποτελεῖ ἔλεγχον τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας τοῦ Ὑπουργοῦ· πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν θὰ παραδεχθῇ ἀμέσως, ὅτι εἶχον πληρέστατα δίκαιον· διότι, ἂν ὁ συνταγματάρχης κ. Ἀποστολίδης, τὸν ὁποῖον δὲν ἦλθον ἐνταῦθα νὰ κρίνω, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν πρόκειται, τὸν ὁποῖον ἀδιάφορον ἂν καλῶς ἢ κακῶς ὁ Ὑπουργὸς ἔθεσεν εἰς διαθεσιμότητα....

§9ΣΑΚΚΗΣ. Ὑπὸ συζήτησιν προσωπικὴν τὸ ἔθεσε. Σᾶς διαβεβαιῶ ἐγώ.

§10ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τούτου δὲν πρόκειται... Ἂν ὁ συνταγματάρχης κ. Ἀποστολίδης ἀναγράφηται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1893—ὅστις θέλει τεθῇ εἰς ἐνέργειαν αὐτὰς τὰς ἡμέρας—ὡς λαμβάνων μισθὸν διαθεσίμου ἀξιωματικοῦ, βεβαίως θὰ παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς μετ’ αὐτῆς, ὅτι εἶχον δίκαιον νὰ ἐρωτήσω, καὶ ἡ τοιαύτη ἐρώτησις Βουλευτοῦ εἶναι δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἀνάγεται εἰς τὴν ἐξέλεγξιν πράξεως τοῦ Ὑπουργοῦ, οὐδ’ ἐπεχείρησα νὰ παρέμβω εἰς τὰ δικαιώματα τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ συνταγματάρχου κ. Ἀποστολίδου. Ὑμεῖς ἀναγράφετε αὐτὸν ὡς λαμβάνοντα μισθὸν διαθεσιμότητος. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ συνταγματάρχου τοῦ μηχανικοῦ κ. Σέχου, τὸν ὁποῖον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1893, ὅστις μετὰ 2 ἡμέρας θὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν, ἀναγράφετε ὡς λαμβάνοντα μισθὸν διαθεσιμότητος καὶ ὄχι ἐνεργείας. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ συνταγματάρχου τοῦ ἱππικοῦ κ. Βενιζέλου, τὸν ὁποῖον θέλετε ἐπαναφέρει εἰς ἐνέργειαν ἐκ τῆς διαθεσιμότητος, καὶ διὰ τὸν ὁποῖον βλέπω ἀναγραφόμενον ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ὀνομαστὶ μισθὸν διαθεσίμου καὶ ὄχι μισθὸν ἐνεργείας. Νομίζω ὅτι εἶχον δίκαιον νὰ ὑποβάλω οὐχὶ πλέον ἀπορίαν, ἀλλὰ πλέον τι ἢ ἀπορίαν, διὰ τῆς ἐρωτήσεώς μου αὐτῆς, ἥτις δὲν ἀφεώρα εἰς ἐξέλεγξιν τῶν πράξεων, τὰς ὁποίας ὡς ἐκτελεστικὴ ἐξουσία ἔχετε δικαίωμα νὰ πράξητε καὶ νὰ ἐκτελέσητε, ἀλλά, ἂν θέλητε, τὸ ὀλιγώτερον, ἂς χαρακτηρίσωμεν τὰ γινόμενα ὡς ἀταξίαν ἢ ἀνακρίβειαν ἐν τῇ συντάξει τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἠρώτησα ὡρισμένως περὶ τοῦ συνταγματάρχου τοῦ πεζικοῦ κ. Βασιλειάδου. Δὲν ἠμφισβήτησα ἐγὼ τὴν ἱκανότητα τοῦ κ. Βασιλειάδου περὶ τὸ διοικεῖν τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν· ἀπορῶ δὲ, διατὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνέλαβε τὴν ὑπεράσπισίν του. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Οὐδέποτε ἐτόλμησα ν’ ἀναβιβάσω εἰς τὸ βῆμα τὴν ἱκανότητα τῶν ἡμετέρων ἀξιωματικῶν, καὶ μάλιστα ἀξιωματικῶν, οἷος ὁ κ. Βασιλειάδης, ὁμολογουμένως ἐκτάκτου ἱκανότητος. Ἀλλ’ ὑμεῖς ἀπεφύγετε νὰ μοὶ δώσητε τὴν ἐξήγησιν, διατὶ ἀνεθέσατε θέσιν, τὴν ὁποίαν ὡρισμένως καὶ κατηγορηματικῶς ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1892 ἀναθέτουσιν εἰς βαθμὸν ἀντισυνταγματάρχου, διατὶ αὐτὴν τὴν θέσιν ἐδώσατε εἰς συνταγματάρχην, κατὰ παράβασιν—μὲ συγχωρεῖτε, ἐλπίζω, νὰ εἴπω τοῦτο,—ῥητῶν κειμένων τῶν δύο τούτων νόμων τοῦ Κράτους. Διατὶ δὲ τοῦτο; Ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει, ὅτι ὁ κ. Βασιλειάδης δύναται κάλλιον παντὸς ἄλλου,...

§11ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ κρίνωμεν πρόσωπα...

§12ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκριβῶς, ἀξιότιμε φίλε, τοῦτο λέγω καὶ ὑποστηρίζω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅμως ἀνέπτυξεν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τοῦ βαθμοῦ, ἀλλὰ περὶ Σχολείου, ὅπου ἀπαιτεῖται ὁ ἱκανώτερος. Θαυμάζω διὰ τὴν ὑπεκφυγήν· δὲν συζητοῦμεν, ἂν ἔχῃ τὴν ἱκανότητα ὁ διοικῶν τὸ Σχολεῖον ἢ ὄχι, ἀλλ’ ἂν δύναται, νὰ διοικῇ αὐτὸ, ὡς ἐκ τῶν κειμένων νόμων. Καὶ ἐρωτῶ αὖθις: Δύνανται νὰ κατέχωσι βαθμοφόροι ἀνωτέρων θέσεων τὰς θέσεις ἀξιωματικῶν κατωτέρου βαθμοῦ; Δύναται κατώτερος ν’ ἀναπληροῖ ἀνώτερον, ἀλλ’ ὄχι ἀνώτερος ν’ ἀναπληροῖ κατώτερον, εἴτε ἐν τῇ διοικήσει Σχολῆς, εἴτε στρατεύματος, εἴτε οἱασδήποτε ἄλλης ὑπηρεσίας. Τοῦτο ἀποτελεῖ παράβασιν τῶν κειμένων νόμων. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὸ προσωρινὸν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ συνταγματάρχου κ. Βασιλειάδου ἐν τῇ θέσει ταύτῃ, ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει ὁμολογήσει, πιστεύω, ὅτι ὁλόκληρον ἑξαμηνίαν ἔμεινεν ἐν τῇ προσωρινότητι· διότι, ἂν δὲν ἦναι ἕξ, βεβαίως εἶναι πέντε μῆνες, κατὰ τοὺς ὁποίους εἷς ἀνώτερος ἀξιωματικός, ὁ κ. Δημοσθένης Στάϊκος, ἀντισυνταγματάρχης τοῦ πεζικοῦ, μένει, δὲν ἠξεύρω ποῦ, ἄνευ οἱασδήποτε ὑπηρεσίας, ἐνῷ τὸ βασιλικὸν διάταγμα τὸν διορίζει εἰς ὡρισμένην θέσιν. Σήμερον διὰ τῆς πράξεως ταύτης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀθετεῖται τὸ Β. Διάταγμα ἐκεῖνο, ἀνώτερος δὲ ἀξιωματικὸς τοῦ στρατοῦ, ὁ κ. Στάϊκος, μένει ἐπὶ ἕξ μῆνας — ῥητῶς βεβαιῶ καὶ ὑποστηρίζω τοῦτο — ἄνευ οὐδεμιᾶς καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος ὑπηρεσίας! Διὰ τοῦτο ἠρώτησα, ποῦ ὑπηρετεῖ, οὐχὶ διὰ νὰ ἐξελέγξω εἰς τί ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸν ἀξιωματικὸν τοῦτον, ἢ τοὺς ἄλλους, οὓς αὐτὸς ἄριστα καὶ εἴπερ τις καὶ ἄλλος ἀξιωματικός, καὶ ὡς διευθύνων τὸ Ὑπουργεῖον, δύναται νὰ χαρακτηρίσῃ καταλλήλους, ἀλλὰ διότι δὲν συμφωνοῦσιν οἱ νόμοι καὶ αἱ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἀναγραφαὶ πρὸς τὴν τοποθέτησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα ταῦτα. Ταῦτα εἶχον προχείρως σήμερον νὰ παρατηρήσω. Ἀλλὰ θὰ ἐπανέλθωμεν ταχέως, ὡς βλέπω.

§13ΣΑΚΚΗΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸν συνταγματάρχην Ἀποστολίδην, δυνάμει τῶν ὁποίων ὁ προκάτοχος Ὑπουργὸς ἔθεσεν αὐτὸν εἰς διαθεσιμότητα.

§14ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Οὐδὲν ἔγγραφον τίθησιν αὐτὸν εἰς διαθεσιμότητα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχωσιν ἔγγραφα δικαιολογοῦντα τὴν διαθεσιμότητα, καθόσον ἡ διαθεσιμότης εἶναι κατάστασις τῶν στρατηγῶν καὶ τῶν συνταγματαρχῶν τῶν ἄνευ θέσεως, λέγει ὁ νόμος. Ἑπομένως δὲν εἶναι οὔτε τιμωρία οὔτε ἄλλο τι. Τὸ πῶς ἐτάχθη εἰς τὴν διαθεσιμότητα δὲν τὸ γινώσκω· γινώσκω μόνον τὸ διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου τίθεται οὗτος εἰς διαθεσιμότητα. Δὲν ἐτέθη οὔτε διὰ λόγους πειθαρχικούς, οὔτε δι’ ἀνικανότητα, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔπρεπε νὰ τηρηθῇ ἡ διάταξις τοῦ νόμου περὶ καταστάσεως, ἡ προνοοῦσα περὶ τῶν κρινομένων ὡς ἀνικάνων ἀξιωματικῶν, ἢ περὶ τῶν ὑποπιπτόντων εἰς πειθαρχικὰ παραπτώματα, προκαλοῦντα τὴν αὐστηρὰν αὐτῶν τιμωρίαν.

§15ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Συμπληρῶν τὴν ἐρώτησιν τοῦ συναδέλφου μου, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ βεβαιώσῃ, ἂν, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ προκάτοχός του ἔθηκε τὸν συνταγματάρχην Ἀποστολίδην εἰς διαθεσιμότητα, ὑπῆρχεν οὐδὲν ἧττον κενὴ θέσις συνταγματάρχου ἐν τῷ στρατῷ· διότι βεβαίως, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, τίθενται εἰς διαθεσιμότητητα ὅταν δὲν ὑπάρχῃ θέσις· ἀλλὰ τὸ κακὸν εἶναι, ὅπως φρονοῦμεν, ὅτι, ἐνῷ ὑπῆρχε θέσις κενὴ ἐν τῷ στρατῷ, ὁ κ. Ἀποστολίδης ἐτέθη εἰς διαθεσιμότητα· καὶ ὅμως ὡς λόγον φέρει τὸ διάταγμα, ὅτι δὲν ὑπῆρχε θέσις!

§16ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Ὁ νόμος περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν ἐν ἄρθρῳ 3 ὁμιλεῖ περὶ τῆς διαθεσιμότητος καὶ ἐνεργείας τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ λέγει, ὅτι ἡ διαθεσιμότης εἶναι κατάστασις τῶν συνταγματαρχῶν καὶ στρατηγῶν τῶν ἄνευ θέσεων· συνδυαζόμενον δὲ τὸ ἄρθρον τοῦτο μὲ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ αὐτοῦ νόμου, καθορίζει ποῖοι εἶναι οἱ ἄνευ θέσεως ἀξιωματικοί· τοιοῦτοι εἶναι οἱ διὰ προσκαίρου παύσεως ἢ ἀπολύσεως ἀπὸ τῆς θέσεως, ἢ ἕνεκα χρονίου νοσήματος, ἢ ἕνεκα αἰχμαλωσίας, ἢ ἕνεκα διαλύσεως σώματος ἢ καταργήσεως θέσεως τιθέμενοι εἰς ἀργίαν. Αὗται εἶναι αἱ κατηγορίαι τοῦ ἀξιωματικοῦ τοῦ ἄνευ θέσεως. Διὰ ταύτας τὰς κατηγορίας πάντες οἱ ἀξιωματικοί, πλὴν τῶν στρατηγῶν καὶ συνταγματαρχῶν, τάσσονται εἰς ἀργίαν· οἱ συνταγματάρχαι ὅμως καὶ οἱ στρατηγοὶ εὐεργετοῦνται ὑπὸ τοῦ νόμου ἕνεκα τοῦ ἀνωτέρου αὐτῶν βαθμοῦ, καὶ τάσσονται εἰς τὴν διαθεσιμότητα. Ἑπομένως, διὰ νὰ ταχθῇ ὁ συνταγματάρχης εἰς τὴν διαθεσιμότητα, ἔπρεπε μία ἐκ τῶν περιστάσεων τούτων νὰ ὑφίσταται. Ἀλλ’ οὐδεμία ὑφίσταται, διότι ἐτάχθησαν εἰς τὴν διαθεσιμότητα, ληφθέντες ἐκ τῆς ἐνεργείας, παρανόμως καὶ αὐθαιρέτως...

§17ΣΑΚΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς παρατηρήσω, ὅτι μετεχειρίσθητε τὴν λέξιν «αὐθαιρέτως».

§18ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Βεβαίως· διότι δὲν ὑπῆρχε λόγος, καθ’ ὃν χρόνον οὗτοι ὑπηρέτουν ἐν θέσεσι κενωθησομέναις, ἐτάχθησαν δὲ εἰς διαθεσιμότητα αὐθαιρέτως· διότι, ἐὰν ὑπῆρχον λόγοι προηγούμενοι, ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῶσιν ἐπ’ αὐτῶν αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν.

§19ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ὁ ὑποστράτηγος κ. Ζυμβρακάκης, ἀφ’ οὗ χρόνου ἀντικατεστάθη ἐν τῷ ἀρχηγείῳ Λαρίσσης ὑπὸ τοῦ συνταγματάρχου κ. Μακρῆ, ἐξακολουθῇ διατελῶν ἐν ἐνεργείᾳ, ἢ ἐτέθη ἤδη εἰς διαθεσιμότητα.

§20ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐξακολουθεῖ ὢν ἐν ἐνεργείᾳ, διότι πρόκειται νὰ διορισθῇ εἰς ἑτέραν θέσιν.

§21ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καὶ ἐν τούτοις, κύριε Πρόεδρε, ἠκούσατε πρὸ στιγμῶν μόλις λέγοντα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι κατὰ τὸν περὶ καταστάσεως τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς νόμον οἱ συνταγματάρχαι καὶ ὑποστράτηγοι, οἱ μένοντες ἐκτὸς θέσεως ὀργανικῆς, τίθενται πάραυτα εἰς διαθεσιμότητα. Ἀλλὰ διατὶ τότε ὁ μνημονευθεὶς ὑποστράτηγος, καίπερ πρὸ μηνῶν πολλῶν ἀντικατασταθεὶς ἐν τῷ ἀρχηγείῳ Λαρίσσης καὶ μένων οὕτως ἐκτὸς πάσης ὀργανικῆς θέσεως τοῦ στρατοῦ, διατελεῖ ἔτι ἐν ἐνεργείᾳ, ἀπολαμβάνων πλήρεις τὰς ἀποδοχὰς τοῦ ὑποστρατήγου καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ; Τί σᾶς ἐκώλυε, Κύριοι, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀντικατεστάθη ἐν τῷ ἀρχηγείῳ Λαρίσσης, νὰ τὸν θέσητε εἰς διαθεσιμότητα καὶ νὰ τὸν ἐπαναφέρητε εἰς ἐνέργειαν, εὐθὺς ὡς θὰ ἐξευρίσκετο ἑτέρα ὀργανικὴ θέσις δι’ αὐτόν; Τίς σᾶς ἔδωκεν οὕτω τὸ δικαίωμα νὰ σπαταλήσητε, ἐναντίον τοῦ περὶ καταστάσεως τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς νόμου, χιλιάδας δραχμῶν, τὰς ὁποίας καταβάλλει ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐν ἱδρῶτι τοῦ προσώπου του, καὶ καθ’ ὃν χρόνον μάλιστα τὰ δημόσια ἡμῶν οἰκονομικὰ ἔχουσι περιστῆ εἰς τόσῳ κρίσιμον θέσιν; Εἶναι αὐτὸς ὁ τρόπος, καθ’ ὃν ἐννοεῖτε ν’ ἀνορθώσητε τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους καὶ ν’ ἀποκαταστήσητε τὸ ἰσοζύγιον ἐν τῷ προϋπολογισμῷ; Λυποῦμαι, Κύριοι, ὅτι δὲν ἠδυνήθην ν’ ἀποφύγω, ἐναντίον τῆς προθέσεώς μου, προσωπικὸν ζήτημα, ὅπως ἀποδείξω, ποῦ μᾶς ἄγουσι τὰ μέτρα τοῦ Ὑπουργείου. Ὅπου τοὺς συμφέρει, ἐννοοῦσι νὰ ἐφαρμόζωσι τοὺς νόμους, ὅπου δὲν τοὺς συμφέρει, ἐννοοῦσι ὄχι μόνον νὰ μὴ τοὺς ἐκτελῶσιν, ἀλλὰ καὶ ἀσυστόλως νὰ τοὺς παραβαίνωσι (Θόρυβος). Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μάλιστα δὲν ἐδίστασε νὰ ὁμολογήσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ὅτι ἐτοποθέτησεν ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς εἰς θέσεις προωρισμένας διὰ κατωτέρους ἀξιωματικούς, ἐπὶ παραβάσει ῥητῆς διατάξεως τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, εἶχε δὲ τὴν ἀφέλειαν νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν πρᾶξιν ταύτην ὡς καθαρῶς ὑπηρεσιακὴν καὶ, ὡς τοιαύτην, νὰ τὴν θεωρήσῃ μὴ ὑπαγομένην εἰς ἐπερώτησιν κἂν ἐν τῇ Βουλῇ, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον εἰς κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι προσέθεσεν ἐν παρόδῳ, ὅτι, ἐὰν ἐθεωροῦμεν ἡμεῖς αὐτὴν ὡς παράβασιν τοῦ νόμου, ἠδυνάμεθα νὰ ἐγείρωμεν κατ’ αὐτοῦ κατηγορίαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν νόμου. Ἀλλὰ τὴν πρόκλησιν ταύτην μᾶς ἀπηύθυνεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς, ἐν ἐπιγνώσει τῶν 110 ἢ 120 Βουλευτῶν τῆς πλειονοψηφίας, οἵτινες εἶναι ἕτοιμοι δι’ οἱανδήποτε παράβασιν νόμου νὰ τῷ παράσχωσι ψῆφον ἀφέσεως. Ἀλλ’ ἐὰν, κύριε Ὑπουργὲ, δὲν ἔχωμεν τὴν δύναμιν νὰ ἐγείρωμεν καθ’ ὑμῶν κατηγορίαν ἐπὶ παραβάσει νόμου, τοῦτο δὲν εἶναι βεβαίως λόγος, δυνάμενος ν’ ἀποκλείσῃ ἡμᾶς ἀπὸ τῆς ἐνασκήσεως τοῦ πρωτίστου καὶ κυριωτάτου ἡμῶν καθήκοντος, ἀπὸ τοῦ καθήκοντος τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ὃν ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους δυνάμεθα νὰ ἐνασκήσωμεν ἐπὶ τῶν πράξεών σας. Καὶ τὸν ἔλεγχον τοῦτον ἐνασκοῦντες, σᾶς λέγομεν, ὅτι παραβαίνετε τοὺς νόμους, οὐχὶ ὅπως ἐπιφέρητε οἰκονομίας ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ἀλλ’ ὅπως σπαταλήσητε τὸ δημόσιον χρῆμα, καθ’ ὃν χρόνον ἄκρα φειδὼ ἐπιβάλλεται περὶ τὴν διαχείρισιν αὐτοῦ, οὐχὶ ὅπως βελτιώσητε τὰ τοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ ὅπως ἀνατρέψητε ἐν αὐτῷ τοὺς ὅρους τῆς ἱεραρχίας, ὅπως ἀναστατώσητε καὶ παραλύσητε αὐτόν. Καὶ εἶναι οἰκονομία, Κύριοι, ἡ ἐσχάτη σπατάλη ἡ διατήρησις δύο ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, ἀπολαμβανόντων πλήρεις τὰς ἀποδοχάς των, ἐν τῇ αὐτῇ ὀργανικῇ θέσει, ἢ τοποθέτησις ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν εἰς θέσεις, προωρισμένας ὑπὸ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ διὰ κατωτέρους ἀξιωματικούς; Καὶ εἶναι τήρησις ἢ ἀνατροπὴ τῶν ὅρων τῆς ἱεραρχίας ἐν τῷ στρατῷ ἡ τοποθέτησις ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν εἰς κατωτέρας τοῦ βαθμοῦ των θέσεις, ἡ τοποθέτησις λ. χ. συνταγματαρχῶν ἐν τῇ διοικήσει ταγμάτων, καὶ ταγματαρχῶν ἐν τῇ διοικήσει λόχων; Ἀλλ’ ὑπομονὴ, ἐὰν περιωρίζετο τὸ κακὸν ἕως ἐδῶ τοὐλάχιστον. Σεῖς ὅμως προέβητε ἔτι περαιτέρω. Σεῖς ἀνεστατώσατε ὅλους σχεδὸν τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ, ἐκσφενδονίζοντες αὐτοὺς ἅπαξ καὶ δὶς μέχρι τοῦδε ἐκ τοῦ ἑνὸς εἰς τὸ ἄλλο ἄκρον τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἑκατοστύας χιλιάδων δραχμῶν σπαταλῶντες διὰ τὰς τοιαύτας μεταθέσεις. Καὶ ἐκάμετε τοῦτο χάριν τῆς ἀνορθώσεως τῶν δημοσίων ἡμῶν οἰκονομικῶν, χάριν τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ ἰσοζυγίου ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους, δι’ ἣν, ὡς καυχᾶσθε πάντοτε, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς σᾶς περιέβαλε διὰ τόσον καταπληκτικῆς πλειονοψηφίας τὴν 3 Μαΐου; Καὶ δὲν ἐννοεῖτε ὅτι ἡ τοιαύτη ἀναστάτωσις τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατοῦ ἄνευ λόγου...

§22ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Χάριν τῆς ὑπηρεσίας.

§23ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Χάριν τῆς φατρίας, Κύριοι, μόνον· διότι τὰ πάντα, οὐδ’ αὐτοῦ τοῦ στρατοῦ ἐξαιρουμένου, ἔπρεπε δυστυχῶς, ὑπὸ τὸ νῦν κρατοῦν σύστημα, νὰ γείνωσιν ἕρμαιον τῆς φατρίας!... Καὶ δὲν ἐννοεῖτε, ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι οὕτω πως ἀπογοητεύονται οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ ἀπονεκροῦται ὁ ζῆλος αὐτῶν ὑπὲρ τῆς ὑπηρεσίας, ὅτι δὲ φυσικὸν ἐπακόλουθον τούτου εἶναι ἡ ἀποσύνθεσις καὶ ἡ παράλυσις τοῦ στρατοῦ, δι’ ὃν τόσα ἑκατομμύρια δαπανᾷ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐκ τοῦ ὑστερήματός του καὶ εἰς ὃν ἔχει ἡ πατρὶς ἐναποτεθειμένην τὴν τιμήν της; Εἶναι αὐτὴ ἡ κατάστασις τοῦ στρατοῦ μας, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ἣν χθὲς ἠθελήσατε νὰ παραστήσητε ὡς πολὺ καλλιτέραν ἀπὸ ὅ,τι τὴν φαντάζομαι ἐγώ; Ἀλλὰ, Κύριοι, ὅ,τι λέγω δὲν εἶναι δυστυχῶς γνώμη ἀτομική μου, δὲν εἶναι πλάσμα τῆς φαντασίας μου· εἶναι γνώμη τῶν εἰδημόνων, εἶναι πεποίθησις πολλῶν φιλοτίμων ἀξιωματικῶν, οἵτινες ὁμολογοῦσιν ἀπροκαλύπτως τὴν σήμερον, ὅτι, ὅπως κατήντησεν ὁ στρατός μας, εἶναι ὡς νὰ μὴ ὑπάρχῃ διόλου!

§24ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, πρὸ παντὸς παρακαλῶ νὰ ἐπαναφέρητε τὸν παρεκτραπέντα Βουλευτὴν εἰς τὴν τάξιν. Πρέπει νὰ ἀνακαλέσῃ προηγουμένως τὴν φράσιν «ἀσυστόλως», τὴν ὁποίαν ἐξεστόμισε, καὶ κατόπιν θὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ...

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὀφείλει νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν λέξιν.

§27ΙΩΑΝ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὀφείλει νὰ τὴν ἀνακαλέσῃ· εἰ δ’ ἄλλως, προτείνω νὰ τὸν ἀποδοκιμάσῃ ἡ Βουλή.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ (πρὸς τὸν κ. Εὐταξίαν). Κύριε Βουλευτά, ἠκούσατε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ζητεῖ νὰ ἀνακαλέσητε μίαν λέξιν, ἥτις ἐξέφυγε τῶν χειλέων σας. Παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσητε αὐτὴν, ἵνα μὴ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσω τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς.

§29ΡΑΛΛΗΣ. Δύνασθε, κύριε Πρόεδρε, νὰ ζητήσητε τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἐπὶ οἱασδήποτε προτάσεως· ἀλλὰ θαυμάζω, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠθέλησε νὰ χαρακτηρίσῃ ὡς ὕβριν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἢ ἁπλοῦς χαρακτηρισμὸς μιᾶς παραβάσεως. Νομίζω δ’ ὅτι ὑμεῖς εἶσθε ἀρκετὰ προσεκτικός, ὥστε νὰ μὴ ἔχητε ἀνάγκην τῆς παρατηρήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα ἐπαναφέρητε εἰς τὴν τάξιν οἱονδήποτε Βουλευτήν. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλῃ νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς ἀριθμητικῆς του δυνάμεως, ἂς τὴν κάμῃ· μὴ ἔχετε οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἡμεῖς θὰ ὑποστῶμεν καὶ τοῦτο.

§30ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἀρκούντως ἐξήγησα διατὶ ὁ συνταγματάρχης κ. Βασιλειάδης κατέχει τὴν θέσιν ταύτην, καὶ ἦτο περιττὸν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς φράσεως, ἣν ἐξεστόμισε. Ζητῶ δὲ νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν φράσιν ταύτην, ὄχι διότι ἔχομεν τὴν ἀριθμητικὴν δύναμιν, ἀλλὰ διότι νομίζω, ὅτι τοῦτο ἀπαιτεῖ ἡ εὐπρέπεια τῆς Βουλῆς. Ἄλλως ἔχω τὸ μέσον νὰ ἐξαναγκάσω αὐτὸν νὰ πράξῃ τοῦτο.

§31ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ εἶπον τὸ ἑξῆς· ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡμολόγησεν ἀσυστόλως τὴν πρᾶξίν του.

§32ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Καὶ τί πλέον τούτου ἠθέλετε νὰ εἴπητε; Ἐὰν δὲν τὸ αἰσθάνησθε ὑμεῖς, τὸ αἰσθάνονται ἄλλοι.

§33ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος, χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Ἐγὼ ἀπέδωκα ὡρισμένην πρᾶξιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἣν ὁμολογῶ, ὅτι ἐχαρακτήρισα ὡς ἀσύστολον παράβασιν τοῦ νόμου. Βεβαίως δὲν εἶχον τὴν πρόθεσιν νὰ προσβάλω οὕτω πως προσωπικῶς τὸν κ. Τσαμαδόν, ὅστις ἠξεύρει πολὺ καλά, κατὰ πόσον ἐγὼ προσωπικῶς τὸν ἐκτιμῶ καὶ τὸν ὑπολήπτομαι. Ἐγὼ ἀπέδωκα παράβασιν νόμου εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὡς τοιοῦτον, ἣν ἐν τῇ συνειδήσει μου θεωρῶ ὅπως ἐχαρακτήρισα αὐτὴν ἤδη· δὲν ἠξεύρω δὲ, εἰς τί θὰ τὸν ὠφέλει τώρα οἱαδήποτε ψῆφος τῆς Βουλῆς. Μήπως ἡ ψῆφος αὕτη θὰ μετέβαλλε τὴν πρᾶξίν του ἐκ παρανόμου εἰς νόμιμον, καὶ θὰ ἐπηρέαζεν, ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον, ἣν ἐγὼ ἔχω γνώμην περὶ αὐτῆς; Διαβεβαιῶ τὸν κ. Τσαμαδόν, ὅτι, ἐὰν εἶχόν τι προσωπικῶς κατ’ αὐτοῦ, θὰ ἐξέλεγον ἄλλο στάδιον ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ὅπως ἐκδηλώσω αὐτό. Καὶ ὁ κ. Τσαμαδὸς, ἂν ἔχῃ τι κατ’ ἐμοῦ προσωπικῶς, δύναται ἐπίσης ἄλλως πως καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης νὰ διεκδικήσῃ τὸ προσωπικὸν κατ’ ἐμοῦ πάθος του. Ἀλλὰ βεβαίως ἐκ φράσεώς μου, ὡς Βουλευτοῦ, ἀναφερομένης εἰς μίαν πρᾶξιν τοῦ δημοσίου του βίου, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐκ φράσεως, ὑπαγορευομένης ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, ὃν ἔχω τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἐνασκήσω ἐνταῦθα, δὲν δύναται νὰ γεννηθῇ προσωπικὸν ζήτημα, ἥκιστα δ’ ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐξενέγκῃ οἱανδήποτε ψῆφον περὶ τοιούτου ζητήματος.

§34ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μετὰ τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, καὶ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ παρανομία, κατὰ τὴν γνώμην αὐτοῦ, εἶναι ἀναμφισβήτητος, καὶ μετὰ τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι οὐδόλως ἐνόει προσωπικήν τινα προσβολὴν ν’ ἀποτείνῃ κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου καὶ Ὑπουργοῦ κ. Τσαμαδοῦ, τὸν ὁποῖον πάντες, ἀνεξαρτήτως κόμματος, ἐκτιμῶμεν καὶ σεβόμεθα, καὶ διὰ τὴν ἀξίαν καὶ διὰ τὴν ἱκανότητα καὶ διὰ τὸν ἁγνὸν στρατιωτικὸν αὐτοῦ χαρακτῆρα, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ζητηθῇ οὐδεμία περαιτέρω ἱκανοποίησις.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ (πρὸς τὸν κ. Εὐταξίαν). Κύριε Βουλευτὰ, ὁμολογουμένως ἡ λέξις εἶναι βαρεῖα, καὶ καλὸν εἶναι νὰ ἀνακαλέσητε αὐτὴν, ἵνα λυθῇ τὸ ζήτημα.

§36Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος ῥίψῃ ἓν βλέμμα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, θὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ἔσφαλε, καὶ θ’ ἀνακαλέσῃ βεβαίως τὴν λέξιν, διότι εἶναι εὐγενὴς ἀνὴρ, θ’ ἀνακαλέσῃ τὴν λέξιν, ἡ ὁποία εἶναι βαρυτάτη διὰ τὸν κ. Ὑπουργόν. Ὡς διοικητὴς τῆς Σχολῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ δὲν φέρεται συνταγματάρχης, φέρεται ἀντισυνταγματάρχης. Ἐὰν ἀπεσπάσθη ἀπὸ τὸ τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου συνταγματάρχης, θεωρηθεὶς ὡς κατάλληλος διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν, τοῦτο δὲν εἶναι παρανομία, οὔτε ὑπέρβασις, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον διηυθύνετο παρ’ ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ ἡ Σχολή. Οὐδὲ ὑπέρβασις λογιστικὴ ὑπάρχει, διότι ὁ μισθὸς τοῦ συνταγματάρχου φέρεται εἰς τὸν διευθύνοντα τὸ τμῆμα τοῦ πεζικοῦ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, τὸ δὲ τμῆμα τοῦτο, ἀποσπασθέντος τοῦ συνταγματάρχου εἰς τὴν Σχολὴν, ἀνετέθη εἰς ἀντισυνταγματάρχην, διότι τοῦτο ἔκρινεν ἡ ὑπηρεσία ὡς καταλληλότερον καὶ τοῦτο ἐπιτρέπεται ὑπὸ τοῦ ὀργανισμοῦ. Πιστεύω λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος δὲν θ’ ἀρνηθῇ νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν λέξιν ταύτην, τὴν ὁποίαν, ἐν πεποιθήσει φρονῶ, ὅτι δὲν εἶπε διὰ νὰ προσβάλῃ οὔτε τὸν κ. Ὑπουργὸν, οὔτε τὴν ὑπηρεσίαν.

§37ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὡς πρὸς τὴν φράσιν, δι’ ἣν τοσοῦτος ἠγέρθη θόρυβος, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τι πλέον, μεθ’ ὅσας ἤδη ἔδωκα ἐξηγήσεις περὶ αὐτῆς. Λυποῦμαι ὅμως, ὅτι ἀνεμίχθη εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην τὸ ὄνομα τοῦ συμπολίτου μου κ. Βασιλειάδου. Οὗτος, Κύριοι, ἐνασκεῖ ἀπὸ ἐτῶν τὰ πολιτικά του δικαιώματα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου, καὶ δὴ ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἐμέ. Μεθ’ ὅλην ὅμως τὴν πολιτικὴν ἀντίθεσιν, ἐν ᾗ εὑρίσκομαι πρὸς τὸν κ. Βασιλειάδην, ὁμολογῶ, ὅτι οὐδέποτε ἔπαυσα θεωρῶν αὐτὸν ὡς ἕνα τῶν ἐγκρίτων ἀξιωματικῶν μας καὶ ὡς ἄξιον νὰ κατέχῃ καὶ ἀνωτέραν θέσιν ἐκείνης, ἐν ᾗ διατελεῖ τὴν σήμερον. Διαβεβαιῶ δὲ, ὅτι οὐδόλως εἶχον αὐτὸν ὑπ’ ὄψιν, ἀναγκασθεὶς νὰ εἴπω ὅσα εἶπον τὴν ἑσπέραν ταύτην περὶ στρατοῦ, μετὰ τὴν περὶ αὐτοῦ ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ.

§38ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τότε ν’ ἀνακαλέσῃς τὴν φράσιν.

§39ΚΑΡΑΤΖΑΣ. Δὲν δύνασαι νὰ ὑβρίζῃς ἀτιμωρητεί.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 27 τοῦ Κανονισμοῦ ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς ἀγορεύοντας νὰ ἐκτρέπωνται εἰς προσβολὰς προσωπικάς. Οἱ τὰς ἀπαγορεύσεις ταύτας παραβαίνοντες ἀνακαλοῦνται εἰς τὴν τάξιν παρὰ τοῦ Προέδρου οἴκοθεν, ἢ κατ’ αἴτησιν ἑνὸς Βουλευτοῦ. Ὁμολογουμένως δὲν θέλω ν’ ἀποδώσω πρόθεσιν εἰς τὸν κ. Βουλευτήν. Βεβαίως ὅμως, κ. Βουλευτά, ἐξέφυγε τῶν χειλέων σας φράσις, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ προσβολὴν κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· ἐπιμένοντος δὲ τούτου νὰ ἀνακαλέσητε τὴν φράσιν...

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἐπιμένει.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. .. σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσητε τὴν φράσιν ταύτην· ἄλλως εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ σᾶς ἀνακαλέσω ἐγὼ εἰς τὴν τάξιν.

§43ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος δύναται νὰ κάμῃ τὸ καθῆκόν του, νὰ ἐκτελέσῃ τὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ. Ἡμεῖς θεωροῦμεν, ὅτι οὐδὲν προσβλητικὸν εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐὰν νομίζωσιν οἱ Κύριοι, ὅτι ἀποδοκιμασίαι τοιαῦται δύνανται νὰ ὠφελήσωσιν εἴτε αὐτοὺς εἴτε τὴν πλειονοψηφίαν, πολὺ ἀπατῶνται. Ἔχομεν εἰς τὸ παρελθὸν ἡμῶν τὸ κοινοβουλευτικὸν πλείστας ὅσας τοιαύτας ἀποδοκιμασίας· οὐδένα ποτὲ ὠφέλησαν ἢ ἔβλαψαν. Αὐτὸς ὁ νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπεδοκιμάσθη ἄλλοτε ὑπὸ τῆς Βουλῆς, καὶ οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον ἐβλάβη, αὐτὸς δὲ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐζήτησεν ἀποδοκιμασίαν κατ’ ἄλλων Βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπίσης οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον ἐκ τούτου ἐβλάβησαν. Κάμετέ το.

§44ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὅλη αὐτὴ ἡ ἀμφισβήτησις εἶναι ματαία, διότι, ἀφοῦ ἅπαξ ὁ κ. Βουλευτὴς Λοκρίδος ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν εἶχε πρόθεσιν προσβολῆς, δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ δυσκολίαν νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀνακαλεῖ τὴν λέξιν. Πολλάκις συνάδελφοι ἄλλοι, ἐκφράσαντες λέξιν, ἥτις τοὺς διέφυγε, καὶ ἥτις εἶχεν ἄλλην σημασίαν παρὰ ἐκείνην, ἥτις ἐφαίνετο, διότι δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ προσβάλουν, δὲν εἶχον δυσκολίαν ν’ ἀνακαλέσουν τὴν λέξιν. Παρακαλῶ, διατὶ νὰ μὴ εἴπῃ ὁ κ. Εὐταξίας: «λέξιν τοιαύτην δὲν ἐνόουν νὰ προφέρω μὲ σκοπὸν προσβολῆς, κατὰ συνέπειαν τὴν ἀνακαλῶ»;

§45ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διὰ τῆς φράσεως τοῦ Βουλευτοῦ ἐκ Λοκρίδος προσεβλήθη ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ· ἐγὼ δὲ, ὡς μέλος αὐτῆς, ἐπειδὴ ἡ ἔκφρασις τοῦ Βουλευτοῦ ἐκ Λοκρίδος ἀντίκειται εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς, προτείνω ν’ ἀποδοκιμασθῇ, ὅπως παύσῃ νὰ φέρηται οὕτως ἀπρεπῶς.

§46ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, εἰς οὐδεμίαν προσωπικὴν προσβολὴν ἐξετράπην κατὰ τοῦ κ. Τσαμαδοῦ. Περὶ τούτου καὶ πρίν, νομίζω, μάλιστα δὲ μετὰ τὰς δοθείσας ὑπ’ ἐμοῦ ἐξηγήσεις εἰς οὐδένα ἐπιτρέπεται ἡ ἐλαχίστη πλέον ἀμφιβολία. Ἐγὼ ἐχαρακτήρισα μίαν πρᾶξιν τοῦ δημοσίου βίου τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καθ’ ὃ ἔχω ἀναμφισβήτητον δικαίωμα καὶ καθῆκον, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους. Ἀλλοίμονον, Κύριοι, ἐὰν διὰ πάντα τοιοῦτον χαρακτηρισμὸν τῶν πράξεων τῶν ἀναγομένων εἰς τὸν δημόσιον βίον τῶν Ὑπουργῶν, διὰ πάντα κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἐδημιουργοῦντο προσωπικαὶ προσβολαί, καὶ προεκαλοῦντο ψῆφοι ἀποδοκιμαστικαὶ κατὰ τῶν ἐνασκούντων τὸν τοιοῦτον ἔλεγχον Βουλευτῶν! Τοῦτο θὰ συνετέλει πάντως εἰς τὸν ἐξευτελισμὸν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος! Ἂν δὲ νομίζωσί τινες, ὅτι οὕτω πως θὰ περιέστελλον τὸν ὑφ’ ἡμῶν ἐνασκούμενον κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, τοὺς διαβεβαιῶ, ὅτι πλανῶνται οἰκτρῶς. Ἡμεῖς, κύριε Πρόεδρε, μεθ’ ὅλας τὰς ἀποδοκιμαστικὰς τῆς πλειονοψηφίας ψήφους, θὰ ἐξακολουθῶμεν ἀπαρεγκλίτως τὸ καθῆκον, δι’ ὃ ἐξεπέστειλεν ἡμᾶς ἐνταῦθα ἡ ψῆφος τῶν συμπολιτῶν μας. Ψῆφοι δὲ ἀποδοκιμαστικαὶ τοῦ δικαιώματος, ὅπερ κέκτηται ἕκαστος τῶν Βουλευτῶν, ἵνα ἐλέγχῃ τὰς πράξεις τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, εἰς οὐδὲν ἄλλο συντελοῦσιν ἢ εἰς τὸ νὰ καταῤῥίψωσι μόνον τὸ κῦρος τῆς πλειονοψηφίας, καὶ αὐτῆς τῆς Βουλῆς, παρ’ ἡμῖν.

§47Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πᾶς τις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγχῃ τὰς πράξεις τοῦ Ὑπουργοῦ, ὁ δὲ Βουλευτὴς Λοκρίδος εἰς πλείστας ὅσας συνεδριάσεις ἔλαβε τὸν λόγον καὶ συχνάκις ἔψεξε τὸν Ὑπουργὸν, οὐδεὶς δὲ ποτὲ τὸν ἠνώχλησε διὰ τοῦτο. Ἀλλὰ τὸ νὰ ἔρχηται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ὁμιλῇ οὕτω σκαιῶς κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, νομίζω ὅτι αὐτὸ ἀφορᾷ ὁλόκληρον τὴν Βουλὴν, καὶ ὄχι μόνον τὸν Ὑπουργὸν, καὶ διὰ τοῦτο ἐπιμένω νὰ ἀποδοκιμασθῇ ὁ Βουλευτὴς Λοκρίδος.

§48ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τί λέγει τὸ ἄρθρον 27, κύριε Πρόεδρε; Ἐφαρμόσατέ το.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζω τί θὰ κάμω. Ἀφοῦ ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν θέλει νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν λέξιν, ἣν ἐξήνεγκε κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐφαρμόζων τὸ ἄρθρον 27 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸν ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν, καὶ παραγγέλλω νὰ ἀναγραφῇ τοῦτο εἰς τὰ πρακτικά.

§50ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ θεωρῶ τιμήν μου, κύριε Πρόεδρε. Καὶ ὅπως σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ἡ τοιαύτη ἀνάκλησις εἰς τὴν τάξιν δὲν θὰ μὲ ἀποτρέψῃ τὸ παράπαν ἐκ τῆς ἐνασκήσεως τῶν κοινοβουλευτικῶν μου καθηκόντων, ἰδοὺ ὅτι στρέφω νῦν τὸν λόγον πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, παρακαλῶν αὐτὸν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν περὶ τοῦ ὑπογείου σιδηροδρόμου ἔκθεσιν τοῦ Ἄγγλου μηχανικοῦ, περὶ ἧς ἔχω πληροφορίας, ὅτι, ἐὰν δὲν ὑπεβλήθη ἤδη, τὸ πολὺ ἕως αὔριον ὑποβάλλεται ἀφεύκτως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐκ τῆς ἐκθέσεως ταύτης θὰ πληροφορηθῶμεν, κατὰ πόσον εἶχε δίκαιον χθὲς, ἰσχυρισθεὶς ὅτι, καθ’ ἃ ἐπληροφορήθη παρὰ τῶν ἁρμοδίων, ἦσαν πάντη ἀβάσιμα τὰ παρὰ τῶν ἐφημερίδων δημοσιευθέντα περὶ τῆς προκειμένης ἐκθέσεως.

§51ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ περὶ ἧς πρόκειται ἔκθεσις δὲν μοὶ ὑπεβλήθη εἰσέτι· ὅταν μοὶ ὑποβληθῇ, θὰ κρίνω, ἂν πρέπῃ νὰ τὴν ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν ἢ ὄχι. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν τελευταίαν παρατήρησιν τοῦ κυρίου ἐκ Λοκρίδος Βουλευτοῦ, τὸν παρακαλῶ νὰ ἦναι ἀκριβής, ὅταν ἐπαναλαμβάνῃ τὰ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διατρέξαντα. Ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἔκθεσις Ἄγγλου μηχανικοῦ δὲν ὑπεβλήθη· ἄρα, ὅτι δὲν ἔχω γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως. Προσέθηκα ὅμως, ὅτι, ἀποταθεὶς εἰς ἐκείνους, οἵτινες ἔλαβον γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως, δηλ. εἰς τινα μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τοῦ Σιδηροδρόμου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ἔλαβον τὴν πληροφορίαν, ὅτι τὰ γραφέντα ἐν ταῖς ἐφημερίσιν ἦσαν ἀβάσιμα. Αὐτὰ εἶπον, καὶ αὐτὰ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ ἐπαναλάβῃ, ὄχι δὲ νὰ λέγῃ, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἐβεβαίωσεν, ὅτι τὰ γραφέντα ἦσαν πάντη ἀβάσιμα. Ἐγὼ οὐδὲν ἐβεβαίωσα· ἀνεκοίνωσα πληροφορίαν, ἣν ἔλαβον, καὶ οὐδὲν πλέον.

§52ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐγὼ ἀνέγνων ὅ,τι τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ ἀνέγραψαν.

§53ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἀλλὰ σεῖς ἠκούσατε, τί εἶπον χθές· ἂν δὲ τὰ παρ’ ἐμοῦ λεχθέντα ἀνεγράφησαν κακῶς ἐν τοῖς πρακτικοῖς, νομίζω ὅτι ἡ καλὴ πίστις δὲν δίδει εἰς ὑμᾶς τὸ δικαίωμα νὰ ἐπικαλῆσθε τὰ πρακτικά. Ἀδιάφορον εἶναι τί λέγουσι τὰ πρακτικά, ἐὰν ταῦτα ἦναι εἰς ἀντίφασιν πρὸς τὰ παρ’ ἐμοῦ λεχθέντα. Ἐγὼ δὲν ἀνέγνωσα τὰ πρακτικά· μόνον τὴν στιγμὴν ταύτην ἀκούω, ὅτι τὰ πρακτικὰ οὕτως ἔχουσιν. Ἂς ἀναγνώσωμεν. Ἰδοὺ τί λέγουσιν (ἀναγινώσκει): «... ἀποταθεὶς εἰς τοὺς ἁρμοδίους, ἔλαβον τὴν πληροφορίαν, ὅτι τὰ ἔν τινι ἐφημερίδι γραφέντα ἦσαν πάντη ἀβάσιμα». Τὸ «πάντη» μόνον δὲν ἐλέχθη, καὶ προσετέθη ἄνευ λόγου.

§54ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἐπρόκειτο νὰ δοθῇ διάψευσις εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος ἐζήτησε νὰ κατατεθῇ ἔκθεσις τοῦ Ἄγγλου μηχανικοῦ, ὅπως ἐξακριβωθῇ κατὰ πόσον τὰ γραφέντα εἶναι ἀληθῆ· ἀνέγνω δὲ ὁ κ. Βουλευτὴς τὸ ἀπόσπασμα τοῦ ἐπισήμου πρακτικοῦ. Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι, εἴτε ἐλάβετε εἴτε δὲν ἐλάβετε πληροφορίας, ἐβεβαιώσατε τὴν Βουλήν, ὅτι τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ Βουλευτοῦ Λοκρίδος καὶ τὰ ἀναγραφέντα ἐν ταῖς ἐφημερίσιν εἶναι ἀβάσιμα. Αὐτὸ ἀκριβῶς ἔχομεν συμφέρον νὰ ἐξακριβωθῇ, καὶ θὰ παρακαλέσωμεν νὰ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις, διὰ νὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ κατὰ πόσον αἱ δημοσιευθεῖσαι πληροφορίαι εἶναι ἀβάσιμοι.

§55ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅλοι ἔχομεν συμφέρον, ἵνα τὸ ἔργον ἐκτελεσθῇ καλῶς. Ἐδήλωσα δὲ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, καίτοι ἡ σύμβασις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἀναδόχου τοῦ σιδηροδρόμου ἐκείνου οὐδεμίαν ποιεῖται μνείαν περὶ ξένου μηχανικοῦ, ἀλλὰ λέγει ἁπλῶς, «περατωθέντων τῶν ἔργων, ὁ ἀνάδοχος ζητεῖ παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν συγκρότησιν ἐπιτροπῆς πρὸς προσωρινὴν παραλαβὴν αὐτῶν», πᾶσαν παρέσχον εὐκολίαν εἰς τὰς ἐρεύνας καὶ τὰς μελέτας τοῦ ξένου μηχανικοῦ. Εἶπον εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, μαθὼν ὅτι ἡ ἑταιρία τοῦ σιδηροδρόμου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς μετεκαλέσατο ξένον μηχανικὸν, ὅπως ἐξετάσῃ τὸ ἔργον, ἐνόμισα ὅτι εἶχον καθῆκον νὰ ἀναβάλω τὸν διορισμὸν τῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως δυνηθῇ ὁ μηχανικὸς νὰ ἐξετάσῃ τὸ ἔργον καὶ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν, ἵνα τὴν ἔκθεσιν ταύτην πέμψω εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις θέλει διορισθῆ, ἵνα λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὰ παρὰ τοῦ ξένου τούτου μηχανικοῦ λεγόμενα. Ἑπομένως βλέπετε, ὅτι ἡ ἐνέργεια τοῦ Ὑπουργείου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν παραλαβὴν τοῦ ἔργου, δὲν δίδει ἀφορμὴν εἰς οὐδεμίαν ἐπίκρισιν. Ἂν ὁ Βουλευτὴς Λοκρίδος ἤθελεν εἴπει ὅσα εἶπεν ὁ Βουλευτὴς Ἀττικῆς, βεβαίως δὲν ἤθελον κάμει οὐδεμίαν παρατήρησιν, ἤθελον ἀρκεσθῆ νὰ εἴπω, ὅτι θέλω ὑποβάλει τὴν ἔκθεσιν. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἠθέλησε νὰ ἐπικρίνῃ ἐμὲ, ὡς δῆθεν ἐν ἀντιφάσει εὑρισκόμενον, καὶ ἠναγκάσθην νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τῆς ὑπὸ τὴν φράσιν του δηλουμένης ἐννοίας.

§56ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ Βουλευτὴς Λοκρίδος ἀνέγνωσε τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, ὤφειλε δὲ τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς προσεκτικώτερον νὰ ἀναγράφῃ τὰς δηλώσεις τῶν Ὑπουργῶν. Ἂν τὰς ἀναγράφῃ ἐσφαλμένως, δὲν εἶναι ἰδικόν μας τὸ σφάλμα, δὲν εἴμεθα δὲ ἡμεῖς ὑποχρεωμένοι νὰ ἐπιβλέπωμεν τὴν σύνταξιν τῶν πρακτικῶν· τὰ πρακτικὰ διατυποῦνται, ὡς θέλει ἡ πλειοψηφία καὶ ὡς θέλει τὸ γραφεῖον, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖται ἀπὸ τὰ ὄργανα τῆς φατρίας.

§57ΚΟΡΟΜΑΝΤΖΟΣ. Πρό τινος χρόνου ἡ Κυβέρνησις ἐπέτρεψεν εἰς τὴν ἑταιρίαν τῶν ἱπποσιδηροδρόμων Ἀθηνῶν καὶ περιχώρων νὰ μεταφέρῃ τὸν σταθμὸν αὑτῆς ἀπὸ τῆς πλατείας τῶν Ἀνακτόρων ἔμπροσθεν τῆς Ἀκαδημίας, ὑπὸ τὸν ῥητὸν ὅρον νὰ διακλαδώσῃ τὴν γραμμὴν διὰ τῆς ὁδοῦ μεταξὺ Πανεπιστημίου καὶ Ἀκαδημίας, καὶ νὰ τὴν ἑνώσῃ μὲ τὴν ὁδὸν Κηφισίας. Ἡ ἑταιρία ἐπραγματοποίησε τὴν μεταφορὰν τοῦ σταθμοῦ, καὶ ἐσχάτως ἤρξατο κατασκευάζουσα τὴν διακλάδωσιν ἀπὸ τῆς Ἀκαδημίας· ἀλλ’ ἐνῷ εἶχε προχωρήσει κατά τι ἡ ἐργασία, ἠμποδίσθη ἀπὸ τὴν ἀστυνομίαν τῶν Ἀθηνῶν, χωρὶς νὰ τῇ γνωσθῇ ὁ λόγος. Ἐκτὸς τοῦ τεθέντος αὐτῇ ῥητοῦ ὅρου τῆς κατασκευῆς τῆς διακλαδώσεως ταύτης, ἡ ἑταιρία ἐκ τῆς συμβάσεως κέκτηται τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ κάμῃ τὴν γραμμὴν ταύτην, δυνάμει τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ, ὅταν εὐαρεστηθῇ, τὰς δεούσας ἐπεξηγήσεις. Ἄλλη ἐρώτησις. Κατὰ τὸ ἄρθρον 34 τοῦ νόμου περὶ ὁδοποιΐας, τὰ καταλαμβανόμενα κτήματα ὑπὸ ὁδῶν διερχομένων διὰ πόλεων καὶ κωμῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἐφαρμόζεται σχέδιον ἐγκεκριμένον, ἀποζημιοῦνται ἀπὸ τοὺς παροδίους ἰδιοκτήτας, καὶ οὕτως ἐφηρμόσθη ὁ νόμος μέχρι τοῦδε· ἀλλ’ εἰς τὰ μέρη ὅπου δὲν ὑπάρχει σχέδιον ῥυμοτομίας, τὰ κτήματα ταῦτα ἀποζημιοῦνται ἀπὸ τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας, οὕτω δ’ ἐπίσης ἐφήρμοσε τὸν νόμον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1889 καὶ ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1891. Ἀλλ’ ἤδη πληροφοῦμαι, ὅτι παρεμβάλλονται, ἕνεκα καινοφανοῦς καὶ ἐσφαλμένης ἑρμηνείας τοῦ νόμου, προσκόμματα περὶ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἰδιοκτητῶν, τῶν ὁποίων κτήματα, κείμενα ἐντὸς κωμοπόλεων καὶ χωρίων, δι’ ὧν διέρχονται ἐθνικαὶ ἢ ἐπαρχιακαὶ ὁδοὶ, κατελήφθησαν ὑπὸ τούτων. Καὶ εἰς τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ τὰς δεούσας ἐπεξηγήσεις. Κατὰ τὸν ἀρτίως ψηφισθέντα νόμον περὶ τελῶν ἀγκυροβολίας, ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὰ λιμενικὰ ταμεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα εἰσήρχοντο μέχρι τοῦδε, οἱ φόροι τῆς προσορμίσεως τῶν πλοίων, καὶ εἰσάγονται ἐφεξῆς οὗτοι εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Εἰς μὲν τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας, ὡς γνωρίζετε, ἡ ἐνοικίασις τῶν φόρων τούτων ἄρχεται ἀπὸ 1 Αὐγούστου καὶ λήγει τῇ 31 Ἰουλίου ἑκάστου ἔτους, εἰς δὲ τὰ λοιπὰ μέρη ἄρχεται τὴν 1 Ἰανουαρίου καὶ λήγει τὴν 31 Δεκεμβρίου ἑκάστου ἔτους ἐπίσης. Ἐντεῦθεν θέλουσι βεβαίως προκύψει περιπλοκαὶ, ἕνεκα τῶν ἀξιώσεων τῶν ἐνοικιαστῶν, ὅπως βεβαιῶσι καὶ εἰσπράττωσι τὸν ἐκμισθωθέντα αὐτοῖς φόρον προσορμίσεως ἢ ἀγκυροβολίας. Διὰ τοῦτο καταθέτω σημείωμα διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, παρακαλούμενον νὰ δώσῃ πληροφορίας, τίνων λιμένων φόροι ὑπάγονται εἰς τὴν αʹ κατηγορίαν, τῶν ὁποίων οἱ φόροι ἐνοικιάζονται ἀπὸ 1 Αὐγούστου μέχρι 31 Ἰουλίου, καὶ τίνων εἰς τὴν βʹ κατηγορίαν, τῶν ὁποίων οἱ φόροι ἐνοικιάζονται ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου μέχρι 31 Δεκεμβρίου, ποία δὲ πρόνοια ἐλήφθη πρὸς ἀποσόβησιν τῶν παρουσιασθησομένων περιπλοκῶν καὶ τῶν ἐντεῦθεν ζητηθησομένων ἀποζημιώσεων τῶν ἐνοικιαστῶν. Κατὰ τὸ τιμολόγιον τῆς συμβάσεως περὶ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Ἀθηνῶν–Πελοποννήσου, ἐγκριθὲν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τὰ ζῶα διὰ κόμιστρα πληρόνουν 10 λεπτὰ κατὰ χιλιόμετρον, διὰ τῆς μὴ ταχείας ἁμαξοστοιχίας μεταφερόμενα. Ἐν τούτοις ἡ ἑταιρία τῶν σιδηροδρόμων Πελοποννήσου, παραβαίνουσα τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῆς καὶ ὑπερβαίνουσα τὰ δικαιώματά της, ἐπιβάλλει ἀναγκαστικῶς τετραπλάσια καὶ πενταπλάσια κόμιστρα, καὶ παραδόξως στηρίζει τοῦτο εἰς παραλογωτάτην πρόφασιν· ἀξιοῖ π.χ. ὅπως ὁ προτιθέμενος νὰ ἐπιβιβάσῃ ἓν ζῶον, πληρόνῃ τριῶν ζώων κόμιστρα, ἐὰν δὲν ὑπάρχουν πρὸς συνεπιβίβασιν καὶ δύο ἄλλα ζῶα, διότι ἡ ἅμαξα, ἡ ὁποία θὰ μεταφέρῃ αὐτὰ, εἶναι χωρητικότητος τριῶν ζώων· τουτέστιν ὁ φορτωτὴς ὑποχρεοῦται νὰ πληρόνῃ ὅλας τὰς θέσεις τῆς φορτηγοῦ ἁμάξης· καὶ ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι ἠναγκάσθησαν διὰ τοῦ σιδηροδρόμου νὰ μεταφέρωσι τοὺς ἵππους των, ὑπεχρεώθησαν νὰ πληρώσουν τριπλασίαν ποσότητα, ταύτην δὲ τὴν ποσότητα, ἐπειδὴ εἶναι ὑπόχρεον τὸ Δημόσιον νὰ πληρόνῃ ἐν δεδομέναις περιστάσεσιν, ἐπλήρωσε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἑπομένως ζημιοῦται ἐντεῦθεν τὸ Δημόσιον. Ἐσχάτως ὄχι μόνον παρεπονέθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀξιωματικοὶ ἀδικηθέντες, ἀλλὰ καὶ κατήγγειλαν εἰς τὴν ἁρμοδίαν δικαστικὴν ἀρχὴν τὸν Διευθυντὴν τῆς ἑταιρίας, ἡ δὲ Εἰσαγγελία, ὡς πληροφοροῦμαι, ἐνεργεῖ ἀνακρίσεις. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἑτέρωθεν διέταξε νὰ ἐπιστραφῶσιν εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τὰ χρήματα, ἀλλ’ ἡ ἑταιρία ἐπέστρεψε πολλοστημόριον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον εἰσέπραξεν, ἐξηκολούθησε δὲ οὐχ ἧττον καὶ μετὰ τοῦτο νὰ ἐπιβάλλῃ οὐ μόνον εἰς ἰδιώτας, ἀλλὰ καὶ εἰς ἀξιωματικούς, ἀκόμη τὴν εἴσπραξιν τοιούτων τελῶν. Καταθέτω καὶ περὶ τούτου σημείωμα διὰ τοὺς κκ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅπως δώσωσι τὰς ἀπαιτουμένας πληροφορίας. Ἡ σύμβασις περὶ κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν ὁρίζει διὰ τοῦ ἄρθρου 20 τῆς συγγραφῆς, ὅτι κατ’ ἐλάχιστον ὅρον δὶς τῆς ἡμέρας θὰ λειτουργῇ ἁμαξοστοιχία ἀπὸ Μύλων εἰς Τρίπολιν· ἀλλ’ ἡ ἑταιρία δὲν ἐξεπλήρωσε μέχρι τοῦδε τὴν ὑποχρέωσιν αὐτῆς ταύτην, ἐσχάτως δὲ, κατόπιν πολλῶν παραστάσεων, ὑπεχώρησε κατά τι, ἀλλὰ δὲν συνεμορφώθη ἐντελῶς μὲ τὴν διάταξιν τῆς συγγραφῆς, διότι στέλλει μόνον τρὶς τῆς ἑβδομάδος μίαν ἁμαξοστοιχίαν, ἔκτακτον λεγομένην, μεταξὺ Μύλων καὶ Τριπόλεως, ἑπομένως εἶναι παράβασις, τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ καταστείλῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐκτὸς τούτου, ἡ γραμμὴ λειτουργεῖ ἀτάκτως, καὶ πολλάκις βραδύνει ἡ ἄφιξις τῆς ἁμαξοστοιχίας εἰς Τρίπολιν μίαν καὶ δύο ὥρας. Καταθέτω καὶ περὶ τούτου σημείωμα διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ὑποβάλῃ πληροφορίας. Πέρυσιν, ὅτε ἡ Κυβέρνησις ἐνέκρινε νέον δρομολόγιον τῆς ἑταιρίας τῶν σιδηροδρόμων Πειραιῶς–Ἀθηνῶν–Πελοποννήσου, ὑπεχρέωσε τὴν ἑταιρίαν, διὰ τὴν αὔξησιν, τὴν ὁποίαν ἐζήτησε, καὶ ἐνέκρινεν ἡ Κυβέρνησις,—καὶ ἦτο αὔξησις σημαντικὴ διὰ τοὺς ἐπιβάτας καὶ τὰ φορτία,—ὑπεχρέωσε τὴν ἑταιρίαν νὰ κατασκευάσῃ σήραγγα εἰς τὰς Σκειρωνίδας Πέτρας, νὰ συμπληρώσῃ δὲ καὶ βελτιώσῃ τὸ κινητὸν ὑλικόν· ἀλλ’ ἡ ἑταιρία οὐδὲν ἔπραξε. Καὶ περὶ τούτου καταθέτω σημείωμα διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἔχω καὶ μίαν τελευταίαν ἐρώτησιν. Κατὰ τὰς σχετικὰς διατάξεις τῶν συμβάσεων περὶ κατασκευῆς τῶν σιδηροδρόμων Μύλων–Καλαμῶν, Μεσολογγίου–Ἀγρινίου καὶ Πειραιῶς–Λαρίσσης καὶ συνόρων, αἱ ἑταιρίαι ὀφείλουν νὰ καταβάλλωσι κατὰ πᾶν ἔτος 50 δραχμὰς δι’ ἕκαστον χιλιόμετρον μήκους, πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀσχολουμένων εἰς ἐξέλεγξιν ἐπὶ τῶν σιδηροδρόμων, καὶ τὴν ἐξέλεγξιν αὐτὴν ἐνεργεῖ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀποστέλλον μηχανικοὺς ἢ ἄλλους ὑπαλλήλους πρὸς ἐπιθεώρησιν, καταβάλλοντος τοῦ Δημοσίου τὴν πρὸς τοῦτο δαπάνην. Ἀλλὰ τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν δὲν ἐξεπλήρωσαν μέχρι τοῦδε αἱ ἑταιρίαι, εἶναι δὲ πολλαὶ χιλιάδες δραχμῶν, τὰς ὁποίας ὀφείλουσιν αὐταί· τὰ δὲ χρήματα αὐτὰ δικαιοῦται νὰ λάβῃ τὸ Δημόσιον, διότι αὐτὸ καταβάλλει, ὡς προεῖπον, τὰ ἔξοδα τῆς ἀποστολῆς τῶν μηχανικῶν καὶ τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων. Καὶ περὶ τούτου καταθέτω σημείωμα διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν.

§58ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἐκ Καλαμῶν βουλευτὴς κ. Φλέσσας δι’ ἐπερωτήσεώς του, ὑποβληθείσης ἐν τῇ χθεσινῇ συνεδριάσει, ἐπηρώτησε τὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν «ἐπὶ τίνι λόγῳ ἐπαύθη ὁ ἐν Θουρίᾳ ὑποθηκοφύλαξ Ἰωάννης Κολοκοτρώνης», ᾐτήσατο δὲ νὰ προσαχθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ δικαιολογητικὰ τῆς παύσεως ταύτης. Τὰ σχετικὰ ἔγγραφα καταθέτω εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς, ὅπως λάβῃ γνῶσιν ὁ κ. Βουλευτής. Ὡς πρὸς τὴν δευτέραν ἐπερώτησίν του, ᾐτησάμην τηλεγραφικῶς πληροφορίας, καὶ ὅταν τὰς λάβω, θέλω τὰς καταθέσει.

§59ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης μίαν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν πρὸ πολλοῦ ὑπέβαλεν ὁ ἐκ Πατρῶν βουλευτὴς κ. Χοϊδᾶς, περὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ εἰρηνοδίκου Γιαννούλη· τὸν παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ ὑποβάλῃ τὰ σχετικά.

§60ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ σχετικὰ ἔγγραφα τὰ εἶχον φέρει εἰς τὴν ἀμέσως ἑπομένην συνεδρίασιν, ἀλλὰ δὲν ἦτο παρὼν ὁ ἐπερωτήσας, καὶ ἐπειδὴ ἐπὶ τοιούτων ἐπερωτήσεων νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἦναι παρὼν ὁ ἐπερωτήσας, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν ἀπαντήσεων, δὲν τὰ κατέθεσα. Ἀφοῦ ὅμως ἐπαναλαμβάνετε τὴν ἐπερώτησιν, θέλω καταθέσει τὰ σχετικὰ εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν.

§61ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ὑπὸ ποίου νόμου διέπονται οἱ κληρωτοὶ τοῦ 1891, διότι παρετήρησα, ὅτι ἀρκετὴ σύγχυσις, ἰδίως ὡς πρὸς τοὺς λόγους τῆς ἀπαλλαγῆς, ἐπικρατεῖ μεταξὺ τῶν ἐκτάκτων στρατολογικῶν συμβουλίων καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Νομίζω ὅτι οἱ κληρωτοὶ διέπονται ἀπὸ τὸν νόμον τῆς κληρώσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀπαλλαγὰς, ὅτι ἐξαίρεσις εἰς τὸν κανόνα τοῦτον δύναται νὰ ἐπέλθῃ καὶ ἐπῆλθε διὰ τοῦ τελευταίου νόμου τοῦ στρατολογικοῦ, ἐφ’ ὅσον ὁ νόμος οὗτος εἶναι εὐεργετικός· ἐν τούτοις ὑπεβλήθησαν αἰτήσεις εἰς στρατολογικὰ συμβούλια, καὶ ἰδίως εἰς τὸ τῆς Ἀργολιδοκορινθίας, εἰς δὲ τὸ Ὑπουργεῖον ὑπάρχουν ἀντιφατικαὶ ἀποφάσεις. Ἰδοὺ μία περίπτωσις: Ὁ ἐξομοιούμενος πρὸς πρεσβύτερον ὀρφανὸν γυναικὸς διατελούσης ἐν χηρείᾳ ἀπαλλάσσεται. Ἐπῆλθεν ὁ νέος νόμος, δυνάμει τοῦ ὁποίου ὁ κληρωτὸς οὗτος ἐξ ἀβλεψίας τοῦ νόμου δὲν ἀπαλλάσσεται. Ἐρωτᾶται: ποῖος νόμος θὰ ἐφαρμοσθῇ; Τοῦτο, κατ’ ἐμὲ, δὲν εἶναι ζήτημα· διότι ἑκάστη ἀπογραφὴ πρέπει νὰ διέπηται ἀπὸ τὸν νόμον τοῦ χρόνου, καθ’ ὃν ἐγένετο ἡ κλήρωσις. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ μέριμναν περὶ τούτου, διότι πραγματικῶς παρουσιάζεται μία ἀνωμαλία. Ὁ νόμος τοῦ 1892 ὁ ἐφετεινὸς δὲν δύναται νὰ ἐπεκταθῇ εἰς τὰς λοιπὰς ἀπογραφὰς, εἰμὴ ἐφ’ ὅσον εἶναι εὐεργετικὸς, διότι εἶναι κεκτημένον πλέον τὸ δικαίωμα τοῦ κληρωτοῦ τοῦ νὰ ζητήσῃ ὡρισμένας ἀπαλλαγὰς, τὰς ὑπαρχούσας καὶ τὰς ἰσχύουσας κατὰ τὸν χρόνον τῆς κληρώσεως. Ἄλλο ἄτοπον, τὸ ὁποῖον ἐπέρχεται, εἶναι μερικαὶ διακρίσεις· π. χ. διακρίνουν μερικὰ ἔκτακτα στρατολογικὰ συμβούλια, ἐὰν ἡ αἴτησις περὶ ἀπαλλαγῆς εἶχεν ὑποβληθῆ πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ τροποποιητικοῦ νόμου, ἢ ἐὰν εἶχεν ὑποβληθῆ κατόπιν. Ὅλαι αὐταὶ αἱ διακρίσεις νομίζω ὅτι πρέπει νὰ λείψουν, καὶ πρέπει νὰ τεθῇ κανὼν, ὅτι ἑκάστη ἀπογραφὴ διέπεται ὑπὸ τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος κατὰ τὴν κλήρωσιν ὡς πρὸς τὰς ἀπαλλαγὰς.

§62ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Διὰ νέου νομοσχεδίου πρέπει νὰ διορθωθῇ.

§63ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νέου νομοσχεδίου. Τοῦτο εἶναι ζήτημα ἑρμηνείας. (Διάλογοι).

§64ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Οὐδεμία τοιαύτη περίπτωσις ἐπαρουσιάσθη· πρώτην φορὰν ἀκούω λεγόμενον τοιοῦτόν τι. Ἡ διόρθωσις τοῦ ἄρθρου 33, ἡ καθιεροῦσα τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ πρεσβυτέρου υἱοῦ ζῶντος πατρὸς, ἄρχεται ἀπὸ τοῦ 1892· οὐδεμία ἄλλη περίπτωσις ἀναγράφεται. Ἑπομένως πᾶσαι αἱ ἀπαλλαγαὶ, αἱ ἀναγραφόμεναι ἐν τῷ νόμῳ, αἱ ἰσχύουσαι πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου τοῦ 1892, ἐφαρμόζονται εἰς τοὺς κληρωτοὺς τῶν προγενεστέρων ἐτῶν. Λέγετε ὅτι μετέβητε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐζητήσατε πληροφορίας. Τοῦτο ἀφορᾷ ὑμᾶς· διότι ἠρωτήσατε τοὺς ὑπαλλήλους. Ὁ ὑπάλληλος δὲν ἔχει εὐθύνην διὰ τὴν ἀπάντησίν του. Ἔπρεπε νὰ ζητήσητε πληροφορίας ὑπηρεσιακῶς, διατυποῦντες ταύτας ἐγγράφως ἐν εἴδει ἀναφορᾶς, ὥστε νὰ περιέλθωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ ἀποφανθῇ ἐπὶ τούτων ὁ Ὑπουργός.

§65ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τὸ ζήτημα ὑπέβαλον καὶ ἐγγράφως. Ἰδοὺ πῶς παρίσταται. Ὑπάρχει οἰκογένεια, ἀποτελουμένη ἀπὸ δύο υἱούς· ὁ πρεσβύτερος ἀποτελεῖ ἰδίαν οἰκογένειαν, καὶ ὁ μικρότερος ὑπηρετεῖ εἰς τὸν στρατὸν ὡς κληρωτὸς τοῦ 1891· σήμερον ζητεῖται ἡ ἀπαλλαγή του, διότι ἀπεβίωσεν ὁ πατήρ του...

§66ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σήμερον!

§67ΚΡΟΚΙΔΑΣ. .. Λοιπὸν ὑπὸ ποίου νόμου διέπονται οἱ κληρωτοὶ τοῦ 1891; Ἂν ὑπὸ τοῦ τῆς κληρώσεως, ὁ αἰτῶν πρέπει νὰ ἀπαλλαγῇ.

§68ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τοῦ ἰσχύοντος νόμου ἐπὶ τῶν ἀπαλλαγῶν τῶν παρουσιαζομένων σήμερον.

§69ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. ἐκ Κορινθίας συνάδελφος, νομίζω ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον, καὶ συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀφοῦ ὁ λόγος τῆς ἀπαλλαγῆς ἐγεννήθη μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου. Ὁ στρατιωτικὸς νόμος, ὁ νῦν ἰσχύων, ἀφορᾷ εἰς τὴν περίστασιν ταύτην, εἶναι δὲ ἁρμόδιον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τάξῃ εἰς τὴν ἐφεδρείαν τὸν κληρωτὸν, ἐὰν ὁ νόμος ὁ περὶ στρατολογίας ἐπιτρέπῃ αὐτῷ ἀπαλλαγήν. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἀπαλλάξει πολλοὺς, ἀδίκως ὑπηρετοῦντας ἐν τῷ στρατῷ, εἶναι λάθος τι, τὸ ὁποῖον συνέβη κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον, καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι δίκαιον νὰ διορθωθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον. Ὅτε ἐψηφίσθη ἡ τροποποίησις τοῦ νόμου, εἰς τὸ ἄρθρον 33 ἐγένετο προσθήκη ἀπαλλαγῆς, καὶ ἐνομοθετήθη, ὅτι οἱ πρῶτοι υἱοὶ ζῶντος πατρὸς ἀπαλλάσσονται. Ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἀπαλλαγῶν, εἶχε τὸ νομοσχέδιον τὴν διάταξιν, ὅτι, τοῦ πρεσβυτέρου υἱοῦ τυγχάνοντος ἐγγάμου, ἀπαλλάσσεται ὁ μετ’ αὐτὸν, ἐὰν δὲ τυγχάνῃ καὶ οὗτος ἔγγαμος, ἀπαλλάσσεται ὁ μετ’ αὐτὸν, καὶ οὕτω καθεξῆς. Ἐζητήθη τότε ἡ διαγραφὴ τῆς παραγράφου ταύτης, μόνον ὅσον ἀφεώρα εἰς τοὺς υἱοὺς ζῶντος πατρὸς, οὐχὶ δὲ καὶ διὰ τοὺς ὀρφανοὺς, ὑπὲρ ὧν τὸ εὐεργέτημα προϋπῆρχεν· ἀλλ’ ὁ γραμματεὺς, ἀντὶ νὰ διαγράψῃ τὴν διάταξιν περὶ ἐγγάμων ἀδελφῶν μόνον ἐκ τῆς παραγράφου γʹ τοῦ ἄρθρου 33, τὴν διέγραψε καὶ ἀπὸ τὴν βʹ παράγραφον. Οὕτω δὲ συνέβη, ὥστε ὀρφανοὶ, ὄντες στηρίγματα οἰκογενειῶν, νὰ ὑπηρετῶσιν ἐν τῷ στρατῷ, ἐνῷ ἄλλοι ὀρφανοὶ εἶναι ἀπηλλαγμένοι. Ἔχομεν οὕτως ἀνισότητα καὶ ἀδικίαν. Ἐπρόκειτο περὶ λάθους, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἠδύνατο δι’ εἰδικοῦ νομοσχεδίου νὰ διορθώσῃ, καὶ ὑπεσχέθη νὰ πράξῃ τοῦτο. Παρακαλῶ δ’ αὐτὸν νὰ μὴ βραδύνῃ ἐπὶ πλέον.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προστασίας τῶν βιομηχανικῶν καὶ ἐμπορικῶν σημάτων.

§71ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὸ προκείμενον νομοσχέδιον εἶναι σπουδαιότατον, μόλις πρὸ ὀλίγου διενεμήθη, καὶ καλὸν εἶναι νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις αὐτοῦ, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ τὸ μελετήσωμεν.

§72ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐκ συμπτώσεως μεταξὺ τῆς πρώτης καὶ δευτέρας συζητήσεως μεσολαβοῦσι δύο ἢ τρεῖς ἡμέραι. Ἑπομένως δὲν βλέπω τὸν λόγον τῆς ἀναβολῆς τῆς πρώτης συζητήσεως. Δὲν ἔχει πολιτικὴν ἔννοιαν· εἶναι δὲ νομοσχέδιον χρησιμώτατον.

§73ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὑποτίθεται, ὅτι καθ’ ὅλας τὰς συζητήσεις οἱ Βουλευταὶ πρέπει νὰ ἦναι μελετημένοι. Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν, ἐὰν πρόκηται νὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν τὴν Δευτέραν.

§74ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ Σάββατον.

§75ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον δὲν διενεμήθη πρὸ 24 ὡρῶν. Ἑπομένως κατὰ τὸν Κανονισμὸν δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ σήμερον.

§76Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ θέλει ἐφαρμοσθῆ, ἐὰν ἐπιμένῃ ὁ κ. Βουλευτής· ἀλλὰ πολλάκις ἡ διάταξις ἐξ ἀνοχῆς δὲν ἐφηρμόσθη, καὶ ἐνομίσαμεν, ὅτι ἠδύνατο καὶ ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ, ἐὰν ὅλοι ἤμεθα σύμφωνοι. Παρατηρῶ ὅμως, ὅτι οὐσιαστικῶς δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ ἀναβολὴ, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἦτο δεδημοσιευμένον πρὸ καιροῦ, ἐμελετήθη δ’ ἐν τῇ Βουλῇ· δὲν εἶναί τι νέον. Προκειμένου περὶ τοιούτου νομοσχεδίου, ἂν εἶναι ὁμόφωνος ἡ Βουλὴ, δύναται ν’ ἀνεχθῇ, ὅπως διεξαχθῶσι τὰ τῆς συζητήσεως ταχύτερον, ὡς ἐγένετο καὶ ἐπὶ ἄλλων νομοσχεδίων.

§77ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἡμεῖς ἁπλῶς ἠθέλομεν νὰ λάβωμεν γνῶσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν πρόκηται τῷ ὄντι μεταξὺ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως καὶ τῆς δευτέρας νὰ παρεμπέσωσι τέσσαρες ἢ πέντε ἡμέραι, δὲν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν. Ἐὰν ὅμως θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν τὸ Σάββατον, τότε οὔτε αὔριον οὔτε μεθαύριον θὰ ἔχωμεν καιρὸν πρὸς μελέτην.

§78Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ Σάββατον θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν. Ὥστε, ἂν ἐπιμένῃ ὁ κ. Βουλευτὴς, ἂς τηρηθῇ ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ.

§79ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἐπιμένω εἰς τὴν ἀναβολὴν, διότι τὸ νομοσχέδιον θέλει συντελέσει εἰς ζήτημα ἐνδιαφέρον τὴν Ἑλλάδα. Γνωρίζω ὅτι ἐζητήθη ὡς ὅρος συμβάσεως καὶ ἐτέθη εἰς σύμβασιν.

§80ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην συζήτησιν. Δὲν ἐπιμένω. (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον περὶ προστασίας τῶν βιομηχανικῶν καὶ ἐμπορικῶν σημάτων, καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως δικαστηρίου Κακουργιοδικῶν ἐν τῇ Ἡγεμονίᾳ τῆς Αἰγύπτου.

§82ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἡ Βουλὴ εἰς θέσιν νὰ συζητήσῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς προτείνει τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§84ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὰς πιστώσεις, κύριε Πρόεδρε, νὰ ψηφίσωμεν.

§85ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Διὰ ποῖον λόγον νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§86ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ λόγος εἶναι, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ συζητήσῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον, κύριε Ὑπουργέ, ὑπέστη πολλὰς διορθώσεις, διότι εἶχον γείνῃ καὶ πολλὰ λάθη κατὰ τὴν τύπωσιν.

§88ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἂς λείψωσιν αὐτά. Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§89ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀφοῦ ζητοῦσι νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, ἂς ἀναγνωσθῇ.

§90Ι. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἂς προσκληθῶσιν ἀπὸ τὰ δωμάτια οἱ κύριοι Βουλευταί, κύριε Πρόεδρε.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐγένετο ἔνστασις μὴ ἀπαρτίας. Θὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν κκ. Βουλευτῶν. Μεθ’ ὃ γίνεται ἡ διαλογή).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες 109 Βουλευταί. Ἡ Βουλὴ ἐν ἀπαρτίᾳ. Κύριοι, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ παρατηρήσω, ὅτι αὐτὴ ἡ κατάστασις εἶναι πολὺ λυπηρά. Ἀποφασίζομεν νὰ συνέλθωμεν εἰς τὰς 4, καὶ μόλις γίνεται ἀπαρτία εἰς τὰς 6, μετὰ ἡμίσειαν δὲ ὥραν οἱ ἡμίσεις Βουλευταὶ φεύγουν. Δὲν βλέπω, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργασθῇ οὕτως ἡ Βουλή. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως δικαστηρίου Κακουργιοδικῶν ἐν Αἰγύπτῳ. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 1–6)

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§94ΚΡΟΚΙΔΑΣ. Τί ἐννοεῖ διὰ τῆς λέξεως «δικηγόρων»;

§95ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Θέλω ἐξηγήσει εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν τὰ τοῦ ἄρθρου τούτου καὶ κατὰ τί εἶναι δυνατὸν νὰ τροποποιηθῇ. Τὰ τῶν δικηγόρων ἐν τοῖς προξενικοῖς δικαστηρίοις εἶναι κεκανονισμένα ὑπὸ τοῦ νόμου.

§96ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἡ πλειονοψηφία τοῦ δικαστηρίου τῶν συνέδρων πρέπει νὰ ἦναι ἀπὸ ἰσοβίους δικαστάς· διότι δὲν νομίζω, ὅτι συμβιβάζεται πρὸς τὸ Σύνταγμα, ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης νὰ γίνεται ἀπὸ δικαστὰς μὴ ἰσοβίους, κατὰ πλειονοψηφίαν τοὐλάχιστον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτά, ὡς ἔχουσι, τὰ ἄρθρα 8 καὶ 9).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10 (ἀναγινώσκεται).

§98ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποβάλλω τὴν ἰδέαν μου, ὅτι τὸ ἄρθρον 10 τοῦ νομοσχεδίου δὲν συμβιβάζεται διόλου μὲ τὴν κειμένην ποινικὴν νομοθεσίαν· δὲν εἶναι δυνατὸν μόνον ὁ πρόεδρος τῶν συνέδρων νὰ ὑποβάλληται εἰς τὰς ἐξαιρέσεις τὰς διαγραφομένας ὑπὸ τοῦ νόμου ͵ΒΚΗʹ, ἀλλὰ πρέπει καὶ ὅλον τὸ δικαστήριον τῶν συνέδρων. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἀνακριτής, ὁ λαβὼν μέρος εἰς τὴν ἀνάκρισιν, νὰ συνεδριάζῃ εἰς τὸ δικαστήριον τῶν συνέδρων· τοῦτο ἀντίκειται εἰς τὰς διατάξεις τῆς ποινικῆς ἡμῶν νομοθεσίας, καὶ ἰδίως εἰς τὸ παρ’ ἡμῖν κρατοῦν ὁρκωτικὸν σύστημα. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου, ὥστε νὰ ἐφαρμόζηται ἡ ποινικὴ δικονομία. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 11 καὶ 12).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 13 (ἀναγινώσκεται).

§100ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον 13 λέγει (ἀναγινώσκει): «Κατ’ ἔτος, ἐντὸς τοῦ μηνὸς Δεκεμβρίου, ἐπιτροπή, συγκειμένη ἐκ τοῦ γενικοῦ προξένου, ὡς προέδρου, καὶ δύο τῶν ἐγκριτωτέρων πολιτῶν Ἑλλήνων, καταγράφει ἐν καταλόγῳ τοὺς ἐν Ἀλεξανδρείᾳ διαμένοντας πολίτας Ἕλληνας κλπ.» Παρατηρῶ ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ πρόνοιαν ὁ κ. Ὑπουργὸς περὶ τοῦ τίς θὰ ἐκλέγῃ τὰ πρόσωπα ταῦτα.

§101ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ταῦτα εἶναι κεκανονισμένα ἐν τῷ προξενικῷ νόμῳ. Οἱ ἐγκριτώτεροι πολῖται εἶναι ἤδη κεκανονισμένον κατὰ τίνα τρόπον λαμβάνουσι μέρος εἰς τὴν συγκρότησιν τῶν προξενικῶν δικαστηρίων ἐν τῷ προξενικῷ νόμῳ· εἰς ἐκεῖνον δὲ ἀναφερόμεθα, ὅταν ὀνομάζωμεν αὐτούς. Θέλω δὲ σᾶς ἐξηγήσει τὸν μηχανισμὸν κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 14–16 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§103ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν παρακαλῶ νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ἐὰν δὲν ἦναι ὀρθότερον ἡ κλήρωσις νὰ γίνηται ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου τῶν Ἐφετῶν.

§104ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἠναγκάσθημεν νὰ παραδεχθῶμεν νὰ γίνηται ἡ κλήρωσις ἐν Αἰγύπτῳ, λόγῳ τοῦ στενοῦ τοῦ χρόνου· διότι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι δὲν εἶναι εὔκολος ἡ ἐκτέλεσις τῶν τοιούτων διατυπώσεων ἐντὸς τῶν προθεσμιῶν διὰ τοῦτο προετιμήσαμεν νὰ γίνηται ἡ κλήρωσις ἐκεῖ. Δὲν βλέπω δὲ, τίνα κίνδυνον τρέχομεν, ἐὰν ἡ κλήρωσις τῶν ἐνόρκων γίνηται ἐν Αἰγύπτῳ, ὅπου εἰς τὸ ἑξῆς θὰ λειτουργῇ κανονικῶς τὸ εἰσαγόμενον ὁρκωτικὸν σύστημα.

§105ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σύντομον προθεσμίαν δὲν ἔχομεν, διότι παρεντίθεται πεντάμηνον διάστημα ἀπὸ μιᾶς συνόδου εἰς ἑτέραν, ἐντὸς τοῦ ὁποίου δύναται νὰ γίνηται ἡ κλήρωσις παρὰ τοῦ δικαστηρίου τῶν Ἐφετῶν. Τοῦτο συνιστῶ, διὰ νὰ ὑπάρχῃ τὸ ὁμοιόμορφον τῆς νομοθεσίας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 18–22).

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 23 (ἀναγινώσκεται).

§107ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 23, ἡ ὁποία ἔχει συνταχθῆ κατὰ μίμησιν τῆς διατάξεως τῆς Γαλλικῆς δικονομίας, δὲν νομίζω ὅτι συμβιβάζεται μὲ τὰς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας ἀναγράφει ἡ ἡμετέρα ποινικὴ νομοθεσία· θεωρῶ δὲ καὶ περιττὴν ἐντελῶς τὴν δευτέραν περίοδον τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 23, καθ’ ἣν (ἀναγινώσκει): «Πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν δύναται νὰ ἐξετάσῃ καὶ νέους μάρτυρας μὴ κληθέντας, ἐκδίδων πρὸς τοῦτο ἐν ἀνάγκῃ καὶ ἐντάλματα βιαίας προσαγωγῆς. Οἱ οὕτω κλητευθέντες μάρτυρες ἐξετάζονται ἀνωμοτί», ἀντικειμένην δὲ πρὸς ῥητοτάτας διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, κατὰ τὰς ὁποίας λόγος ἀναιρέσεως εἶναι καὶ ἡ ἐξέτασις μαρτύρων ἀνωμοτί. Παρακαλῶ, ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοῦτο.

§108ΡΑΛΛΗΣ. Διατὶ ἀνωμοτί;

§109ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Διότι εἶναι μάρτυρες, οἱ ὁποῖοι ἐκ τοῦ προχείρου προσέρχονται ἐκεῖ, μὴ κοινοποιηθέντες, καὶ λόγῳ τοῦ δικαιώματος τῆς ὑπερασπίσεως· ἐθεωρήθη δ’ ὅτι εἶναι ὀρθότερον οἱ μάρτυρες αὐτοὶ νὰ μὴ ἦναι τέλειοι μάρτυρες, νὰ χρησιμεύωσι δ’ ἁπλῶς εἰς διαφώτισιν τοῦ δικαστηρίου. Ὅτε θέλομεν συζητήσει ὁριστικῶς, ἐὰν πρέπῃ νὰ μείνῃ ἢ νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο, τότε θὰ ἐξηγήσω τοὺς λόγους. Δὲν εἶναι οὐσιῶδες τὸ πρᾶγμα. Ἐὰν θεωρήσῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μείνῃ, δὲν ἔχομεν κἀμμίαν δυσκολίαν νὰ τὸ παραδεχθῶμεν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 23, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 24–27 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 28 (ἀναγινώσκεται).

§111ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου παρατηρῶ, ὅτι εἰς τὴν χθὲς γενομένην τύπωσιν κακῶς ἐτέθη ἡ φράσις «ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ νόμου ΑϠΟΕʹ τῆς 8 Μαΐου 1891» ἐκεῖ ὅπου ἐτέθη, ἀντὶ νὰ τεθῇ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου «ὡς ἐτροποποιήθησαν κλπ.» Ἡ δὲ βʹ παράγραφος προτείνω, συμφώνως πρὸς τὰς γενομένας χθὲς παρατηρήσεις, νὰ ἀπαλειφθῇ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 28, ὡς διωρθώθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 29–33 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 34 (ἀναγινώσκεται).

§113ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν ἐννοῶ διατὶ νὰ σταλῇ εἰς τὸν παρ’ Ἐφέταις Εἰσαγγελέα καὶ ὄχι εἰς τὸν παρὰ Πλημμελειοδίκαις Εἰσαγγελέα.

§114ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Διότι διῆλθε πλέον τὸν πρῶτον βαθμὸν, ὡς εἶναι διαγεγραμμένος ἐν Αἰγύπτῳ.

§115ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πῶς τὸν διῆλθε;

§116ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸν διῆλθε κατὰ τρόπον παραπλήσιον ἐκείνου, ὁ ὁποῖος εἶναι παραδεδεγμένος ἐν Γαλλίᾳ, καὶ ὁ τρόπος οὗτος ἐλειτούργησεν ἐκεῖ ἄριστα. Νομίζω ὅτι ὁ σκοπὸς, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν ἤδη, εἶναι, νὰ φθάσῃ τὸ ταχύτερον ὁ κατηγορούμενος νὰ ἴδῃ τὴν δίκην αὐτοῦ περατωμένην· παρέχοντες δὲ εἰς τὸν κατηγορούμενον τὸ δικαίωμα νὰ μὴ εἰσαχθῇ εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον, χωρὶς νὰ διέλθῃ ἡ ὑπόθεσις αὐτοῦ διὰ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἐφετῶν, νομίζω ὅτι παρέχομεν εἰς αὐτὸν ἱκανὴν ἐγγύησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 34, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 100,000).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως 1892 ἐκ δραχμῶν 123,525.

§118ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις τινὰς περὶ τῶν πιστώσεων, τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, διὰ τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ καὶ δι’ ἔξοδα τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ.

§119Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ ἔξοδα τοῦ Τυπογραφείου ὑπῆρξαν ἀνώτερα, διότι ὑπῆρξε καὶ ἐργασία ὅλως ἔκτακτος, ἣν γινώσκει ἡ Βουλή. Εἴχομεν δύο συνόδους κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους, τὰ δὲ ἔξοδα τοῦ Τυπογραφείου ὑπὲρ τῆς Βουλῆς περιλαμβάνονται ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τούτῳ, ὥστε δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ παρουσιασθῇ τοιαύτη τις ἀνάγκη. Περὶ τοῦ Τυπογραφείου θέλομεν ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν νομοσχέδιον, κανονίζον θετικώτερον τὰ τῶν δαπανῶν. Εἰς τὸ Τυπογραφεῖον ἐδέησε νὰ δώσωμεν ἡμεῖς, προκειμένου καὶ περὶ τοῦ τεύχους τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅπερ εἴδετε πόσον εἶναι ὀγκῶδες κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, τὴν ἄδειαν, ἵνα ποιήσηται χρῆσιν καὶ ἐκτάκτου προσωπικοῦ, ἐργαζομένου δι’ ὅλης τῆς νυκτός. Ὥστε εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ δαπάνη.

§120ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἐννοῶ τὴν δαπάνην διὰ τὸ προσωπικὸν, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ τὰ ἄλλα ἔξοδα ὑπηρεσίας, τύπου, λιθογραφείου καὶ τυπογραφείου.

§121Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θέλω παρουσιάσει πίνακα.

§122ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μᾶς παρουσιάσητε πίνακα, διότι ὑποθέτω, ὅτι πρόκειται περὶ ἀγορᾶς στοιχείων, ἐνῷ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον ἔχει καὶ χυτήριον, διὰ τὸ ὁποῖον ἐδαπανήθησαν καὶ δαπανῶνται πολλά. Ἀναμένων τὴν ὑποβολὴν τοῦ πίνακος, δὲν ἐπιμένω εἰς τὴν ἀναβολήν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς γʹ συζήτησιν. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον «περὶ κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως σιδηροδρόμου ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Πεντελικόν», ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν, καὶ τὸ νομοσχέδιον «περὶ κατασκευῆς καὶ ἐκμεταλλεύσεως σιδηροδρόμου ἀπὸ Βώλου εἰς Λεχώνια». Ὡσαύτως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ νομοσχέδια: 1) Περὶ κανονισμοῦ τῆς τροφοδοσίας τῶν πληρωμάτων τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ. 2) Περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων ͵ΩΞΓʹ «περὶ συστάσεως σώματος μηχανικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ» καὶ ᾼΡΟϚʹ «περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ διὰ τοῦ νόμου ͵ΩΞΓʹ συσταθέντος σώματος μηχανικῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ». 3) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΦΕʹ «περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πληρωμάτων τοῦ στόλου»).

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑποβρυχίου ἀμύνης. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτόν, ὡς ἔχει, τὸ ἄρθρον 1 αὐτοῦ).

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§125ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἐν τῷ 1–2 στίχῳ τοῦ πρώτου ἐδαφίου, ἀντὶ τῶν λέξεων «καὶ τὸ τορπιλλοβόλον Κανάρης», παρακαλῶ νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «καὶ τὸ κατάλληλον ἐκ τοῦ Β. ναυτικοῦ πλοῖον». Ἐπίσης ἐν τῷ δευτέρῳ ἐδαφίῳ νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις «Κανάρης», ὡς καὶ ἐν τοῖς ἑπομένοις ἄρθροις, ὅπου ὑπάρχει ἡ αὐτὴ λέξις.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3–10).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11 (ἀναγινώσκεται).

§128ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἡ ἐν τῷ πρώτῳ στίχῳ τοῦ ἄρθρου λέξις «ναυτικῶν» παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ εἰς «ναυτῶν». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11 μετὰ τῆς διορθώσεως ταύτης. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς αʹ συζήτησιν).

§129ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν νὰ φέρῃ πίνακα τῶν δαπανῶν, τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ὑποβρυχίου ἀμύνης.

§130ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ἔχω πίνακα συγκριτικὸν τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι θέλουσιν ἀπαιτηθῆ κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς δαπάνας, αἵτινες ἐγένοντο κατὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ νόμου τοῦ 1884.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 111). Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπὴ κατέθεσε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως βιβλίου διεκδικήσεων. Ὡσαύτως ἡ ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ μεταβολῆς διατάξεών τινων τοῦ νόμου ᾼΜΒʹ καὶ τοῦ νόμου ᾼΧΙʹ περὶ διδακτικῶν βιβλίων τῆς μέσης καὶ στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως» καὶ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τῶν ὑπὸ τῶν δήμων διατηρουμένων καὶ τῶν ἰδιωτικῶν ἐκπαιδευτηρίων καὶ περὶ τοῦ ἐν Ἀμφίσσῃ Ἑλληνικοῦ Σχολείου». Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 112–114). Τὸ Σάββατον θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 9 καὶ 20′ μ. μ.