1892.12.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 9

τῆς 2 Δεκεμβρίου 1892.

(Τετάρτη).

Ὥρα 4 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως· μετά τινας δ’ ἐπ’ αὐτῶν παρατηρήσεις ἀναβάλλεται, ἀποφάσει τῆς Βουλῆς, ἡ ἐπικύρωσις αὐτῶν εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, ὅπως γείνωσι διορθώσεις τινές).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγγέλλω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, συμφώνως πρὸς τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς, τὸ Προεδρεῖον σύσσωμον προσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ ἀποβιώσαντος Δημητρίου Βάλβη, ἐπιτίμου Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, καὶ κατέθηκε στέφανον ἐπὶ τοῦ νεκροῦ αὐτοῦ, προσφωνήσαντος τοῦ κ. Ἐφόρου τοῦ Βουλευτηρίου, παρηκολούθησε δὲ καὶ τὴν κηδείαν. Πολλοὶ δημόται τοῦ δήμου Ἀρήνης τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας διὰ τηλεγραφήματός των παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐμμείνῃ εἰς τὴν ἀπόφασίν της περὶ καταργήσεως τοῦ Πρωτοδικείου Κυπαρισσίας. Παραπέμπεται τὸ τηλεγράφημα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ Δήμαρχος Ἁλιφείρας ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἁλιφείρας, ἐκφράζοντος τὴν εὐχὴν, ὅπως διατηρηθῇ τὸ Πρωτοδικεῖον Κυπαρισσίας. Παραπέμπεται καὶ τοῦτο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ Δήμαρχος Φιγαλίας ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ δήμου του, παρακαλοῦντος, ὅπως διατηρηθῇ τὸ Πρωτοδικεῖον Κυπαρισσίας. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης. Τηλεγράφημα ἐπιτροπῆς τοῦ λαοῦ τῆς πόλεως Κυπαρισσίας, διαβιβαζούσης ψήφισμα πολιτῶν ὑπὲρ μὴ ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τοῦ καταργοῦντος τὸ αὐτόθι Πρωτοδικεῖον. Παραπέμπεται καὶ τοῦτο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης. Τηλεγράφημα τῶν ἐμπόρων καὶ δικηγόρων Καρδίτσης, παρακαλούντων τὴν Βουλὴν νὰ μὴ καταργήσῃ τὸ αὐτόθι Πρωτοδικεῖον, ὑπισχνουμένων δὲ νὰ ἀναλάβωσιν αὐτοὶ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐνοικίων τῶν καταστημάτων τοῦ δικαστηρίου καὶ τῆς Εἰσαγγελίας. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης. Ἀναφορὰ δημοτῶν Ἄρτης, ἱκετευόντων τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐπιψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ Πρωτοδικείου Ἄρτης.

§2ΠΑΧΥΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ.

§3ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§4ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ, διότι καὶ ἄλλαι τοιαύτης φύσεως ἀναφοραὶ προηγουμένως ἀνεγνώσθησαν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ καταναλωθῇ μία ὥρα διὰ τὴν ἀνάγνωσιν.

§6ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν βλάπτει.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγνωσθῇ;

§8ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§9ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ τυπωθῇ τοὐλάχιστον.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παραδέχεται νὰ τυπωθῇ;

§11ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεῤῥίφθη.

§13ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἀπεῤῥίφθη.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Καραπάνου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ψήφισμα τοῦ λαοῦ Ἄρτης, ἀποφαινομένου ὑπὲρ τῆς μὴ ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τοῦ Πρωτοδικείου Ἄρτης. Παραπέμπεται καὶ τοῦτο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Σχολείου Ζουνατίου τῆς Γόρτυνος διὰ τηλεγραφήματός της παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως διορίσῃ δημοδιδάσκαλον εἰς τὸ εἰρημένον σχολεῖον, ἀργοῦν ἤδη. Παραπέμπεται τὸ τηλεγράφημα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Ὁ πτυχιοῦχος εἰρηνοδίκης Παναγιώτης Γ. Οἰκονόμου παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ἵνα κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ κεκτημένα δικαιώματα τῶν κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον πτυχιούχων εἰρηνοδικῶν. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορά του εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρων τινῶν τῶν νόμων περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 23).

§15Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ χαρτοσήμου, συνοδευόμενον ὑπὸ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως καὶ ὑπὸ πίνακος, περιέχοντος τὸ κείμενον τοῦ νόμου ἐν ταῖς τροποποιουμέναις διατάξεσιν, ὅπως σήμερον ἔχει, μετὰ τὴν συμπερίληψιν ἐν ταῖς διατάξεσι ταύταις τοῦ ἀρχικοῦ νόμου τῶν τροποποιήσεων τῶν μεταγενεστέρων νόμων, ἤτοι τοῦ νόμου ᾼΨϞΒʹ τοῦ 1889 καὶ τοῦ νόμου ͵ΒΝΔʹ τοῦ 1892, ἐν ἑτέρᾳ δὲ στήλῃ τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἐν τρίτῃ στήλῃ τὸ ὅλον κείμενον τοῦ ἄρθρου, ὡς θέλει διατυπωθῆ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§16ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑπάρχει πίναξ τῶν ἀποτελεσμάτων;

§17Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τ’ ἀποτελέσματα θέλομεν ἀνακοινώσει κεχωρισμένως, διότι, μὴ δυνάμενοι νὰ τὰ ὑπολογίσωμεν ἐν ἀκριβείᾳ, θέλομεν, ἀντὶ ἰδίων ὑπολογισμῶν, παράσχει εἰς τὴν Βουλὴν τὰ στοιχεῖα, ἤτοι τὰ ποσὰ τὰ νῦν εἰσπραττόμενα ἐκ τῶν τροποποιουμένων φόρων, ἵνα ἕκαστος ὑπολογίσῃ, ὡς αὐτὸς νομίσῃ ἀκριβέστερον, τὴν ἐπὶ πλέον διαφοράν.

§18ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσαχθῇ καὶ ὁ πίναξ, ὁ σχετιζόμενος μὲ τὸ δασμολόγιον, τὸν ὁποῖον ἐζήτησα πολλάκις, περὶ τῶν σημερινῶν ἀποτελεσμάτων καὶ τῶν προσδοκωμένων ἐκ τῆς μεταῤῥυθμίσεως.

§19Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶπον ὅτι διὰ τοῦτο ἐβράδυνεν ἡ ὑποβολὴ τοῦ νομοσχεδίου, διότι τυποῦται ὁλόκληρον τὸ δασμολόγιον ἐκ νέου, συνάμα δὲ τυποῦνται καὶ ἄλλαι πληροφορίαι χρήσιμοι.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 24).

§21ΚΑΡΑΤΖΑΣ. Ὡς εἰσηγητὴς τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἐνεστῶσαν Σύνοδον. Γνωρίζω δὲ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ προέβη εἰς οἰκονομίας τινὰς, ἀνερχομένας εἰς 25,000 δραχμῶν, διὰ τῆς ἀποκοπῆς θέσεων καὶ τῆς περιστολῆς δαπανῶν. Ἐπειδὴ δὲ εἶναι ἀνάγκη νὰ τροποποιηθῶσι καὶ τὰ σχετικὰ ἄρθρα τοῦ Κανονισμοῦ συνεπείᾳ τῶν μεταβολῶν τούτων, ὑποβάλλω καὶ πρότασιν περὶ τροποποιήσεως αὐτῶν.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ τε προϋπολογισμὸς καὶ ἡ πρότασις θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 25–26).

§23ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἔλαβε γνῶσιν τῶν κατορθωμάτων τοῦ ἀποσπασματάρχου τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας ἀνθυπολοχαγοῦ, καὶ τῆς κατ’ αὐτοῦ μηνύσεως τοῦ Δημάρχου Πλαταμώδους, καὶ τί ἐνήργησε κατὰ τοῦ ἀξιωματικοῦ τούτου, ὅστις κατὰ τὰς ἀρχὰς Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ. καὶ ἐν Λιγουδίστῃ καὶ ἐν τῷ χωρίῳ Πύργῳ τοῦ δήμου Πλαταμώδους μετῆλθε βιαιοπραγίας κατὰ προσώπων, καὶ ἰδίως κατὰ τοῦ Γεωργίου Οἰκονομοπούλου καὶ Γεωργίου Θεοδωροπούλου ἢ Τσόλη καὶ πολλῶν γυναικῶν, καὶ ἐπέφερε μεγίστας καταστροφὰς εἰς τὰ πράγματα αὐτῶν. Ἐπίσης τί ἐνήργησε κατὰ τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ διὰ τὴν παράνομον σύλληψιν καὶ μαστίγωσιν τοῦ πολίτου Σπυρίδωνος Κοκράνου, κατοίκου Σιδηροκάστρου τῆς Τριφυλίας, ὃν ἔδεσε καὶ περιήγαγεν ἀνὰ τὰ χωρία τοῦ δήμου Αὐλῶνος ἐπὶ πέντε ἡμέρας, φορτωμένον δίκην κτήνους τὰ σακκίδια τῶν στρατιωτῶν, καὶ ἀκολούθως τὸν ἀπέστειλεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Κυπαρισσίας, ὁ ὁποῖος τὸν ἀπέλυσεν. Ὁ πολίτης οὗτος κατήγγειλε τὸν ἀξιωματικὸν αὐτὸν, καὶ ἀντίγραφον τῆς μηνύσεως αὐτοῦ ἀπὸ 28 Νοεμβρίου καταθέτω, ὅπως σταλῇ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα ἐνεργήσῃ κατὰ τοῦ εἰρημένου ἀξιωματικοῦ τὰ τοῦ νόμου. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν ἐπαρχίαν ὁ ἀποσπασματάρχης αὐτὸς ἐπέφερε μεγίστας καταστροφὰς κατὰ πραγμάτων, τραυματισμοὺς κατὰ διαφόρων πολιτῶν οἰκοκυραίων, καὶ ἰδίως κατὰ γυναικῶν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατικῶν νὰ διατάξῃ, ὅπως ἐνεργηθῶσιν ἀνακρίσεις ὑπὸ ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ, καὶ ἂν εὑρεθῇ ἔνοχος ὁ καταγγελλόμενος ἀποσπασματάρχης, νὰ τιμωρηθῇ.

§24ΧΑΤΖΗΠΕΤΡΟΣ. Πῶς ὀνομάζεται;

§25ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Νικόλαος Πετρόπουλος. Παρακαλῶ καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα Κυπαρισσίας καὶ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, πόσαι μηνύσεις ἐνεχειρίσθησαν τῷ Εἰσαγγελεῖ κατ’ αὐτοῦ τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, τί ἐνήργησεν οὗτος (ὁ Εἰσαγγελεὺς) κατ’ αὐτοῦ, καὶ ἂν τὸν εἰσήγαγεν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον. Προσέτι νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν αὐτὸν κ. Εἰσαγγελέα πληροφορίας, ἐὰν ἐπερατώθη ἡ κατὰ τῶν κρατουμένων ὑποδίκων Ἀθανασίου Ντρέκου καὶ λοιπῶν τεσσάρων ἐπὶ ὑποθάλψει φυγοδίκων ἀνάκρισις, διότι ἀπὸ τοῦ μηνὸς Ἰουνίου ἢ Ἰουλίου ἐ. ἔ. μέχρι σήμερον οἱ κατηγορούμενοι οὗτοι κρατοῦνται εἰς τὰς φυλακὰς, χωρὶς νὰ ἐνεργῇ ἡ ἀνάκρισις οὐδὲν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Συνέλαβον πολίτας καὶ τοὺς ἔθεσαν εἰς τὰς φυλακὰς, διότι ὑπετέθη, ὅτι διῆλθεν εἷς φυγόδικος ἐκεῖθεν, (τὸν ὁποῖον ἔμαθον πρὸ ἡμερῶν, ὅτι συνέλαβεν ἐνταῦθα ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας,) μέχρι δὲ τῆς σήμερον οὐδὲν ἐνηργήθη ὑπὸ τῆς ἀνακρίσεως. Ἐγὼ, ὡς φίλος τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ἔκαμα διαφόρους αἰτήσεις, ὅπως ἀποφανθῇ τὸ Συμβούλιον προσωρινῶς περὶ τῆς ἀπολύσεως αὐτῶν, ἀλλὰ δυστυχῶς οὐδὲν ἐνηργήθη.

§26ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε Πρωτοδικεῖον εἰς τὴν Κυπαρισσίαν, δὲν ἤθελον προφυλακισθῆ (ἱλαρότης).

§27ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Κύριε συνάδελφε, νομίζετε, ὅτι πάσχομεν αὐτὰ ὑμεῖς μόνον, οἱ ἐν Τριφυλίᾳ, καὶ δὲν πάσχετε καὶ σεῖς ἐν Πάτραις, καὶ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα; Νομίζετε ὅτι τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήσατε σεῖς πρὸ τόσων ἐτῶν, καὶ ἐδώσατε τὸ δικαίωμα εἰς μίαν ἐπιτροπὴν νὰ διορίζῃ δικαστὰς, δὲν ἤθελον φέρει αὐτὰ τὰ ἄτοπα; Δὲν θὰ ἦτο καλλίτερον, ἂν ἀφίνατε εἰς τὴν εὐθύνην τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐκλέγῃ καὶ διορίζῃ τοὺς δικαστάς; Βεβαίως τότε αὐτοὶ θὰ ἦσαν ἐργατικώτεροι καὶ καταλληλότεροι τῶν τιτλοφορουμένων ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς. Καὶ νομίζετε, ὅτι παραπονοῦμαι μόνον ἐγώ, καὶ δὲν παραπονοῦνται ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς Ἑλλάδος δι’ αὐτὴν τὴν ἀδράνειαν τῆς Δικαιοσύνης; Καὶ τί νομίζετε, ὅτι κάμνουν εἰς τὰς ἐπαρχίας αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι; Οὐδεὶς προσέχει νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του· πάντες παραπονοῦνται ἐκ τῆς κακῆς καταστάσεως τῶν ἐπαρχιῶν, ὅλοι ἐπιθυμοῦσιν ἐπιζητοῦντες τὴν πρωτεύουσαν· πρὶν δὲ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν ἰσοβιότητα, παρακαλοῦσι τοὺς πολιτευομένους καὶ τοὺς Ὑπουργοὺς νὰ τοὺς διορίσουν δικαστὰς, ἀδιαφοροῦντες ποῦ, καὶ ἀφοῦ διορισθῶσι καὶ ἐξέλθουν εἰς τὰς ἐπαρχίας, καταλαμβάνονται ὑπὸ δυσθυμίας, καὶ ἐπιζητοῦσι τὴν πρωτεύουσαν, διότι πάντες ἀγαποῦν τὰς ἀπολαύσεις, οὐδεὶς προσέχει νὰ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην, οὐδεὶς νὰ ἐκπληρώσῃ καθῆκον, ἀλλ’ ὅλοι λέγουν: «ἐδῶ ἡ ζωὴ εἶναι ἀνυπόφορος! ἀηδίασα ἐδῶ! δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω· ἡ Πιπίτσα ἐχόρευσεν ἐκεῖ, καὶ ἐγὼ δὲν ἤμουν!» (γέλωτες). Γελᾶτε, Κύριοι, καὶ δὲν θρηνεῖτε δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῆς πατρίδος μας! Εἶναι δικαιοσύνη αὐτὴ, ἡ ὁποία ἀπονέμεται ἐν Ἑλλάδι; Νομίζετε ὅτι μὲ αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικοὺς, τοὺς ὁποίους ἀπέστειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἔχομεν τάξιν, καὶ δὲν φοβεῖσθε, ὅτι αὐτοὶ θὰ προκαλέσωσι τὴν ἐπανάστασιν; Ἐγὼ ὑπολήπτομαι τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν πολύ· διότι, ὁσάκις τῷ ἔκαμα παραστάσεις, διώρθωσε τὰ κακῶς κείμενα· ἀλλ’ ἤθελον νὰ τὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ τὰ ἀκούσῃ ὅλος ὁ κόσμος, νὰ ἴδῃ τί πράγματα συμβαίνουσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἴσως χρησιμεύσωσι καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῆς ἀστυνομίας. Μανθάνω ἐξωδίκως, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διστάζει νὰ θέσῃ τὸν νόμον αὐτὸν εἰς ἐνέργειαν, διότι δὲν δύναται νὰ εὕρῃ τὰ κατάλληλα πρόσωπα· καὶ ἔχει πολὺ δίκαιον νὰ διστάζῃ, διότι μόλις ἀνατίθεται μία ὑπηρεσία εἰς ἕνα ἄνθρωπον, οὗτος τίποτε ἄλλο δὲν κάμνει, παρὰ πῶς νὰ φέρηται ὁ βιαιότερος καὶ τυραννικώτατος κατὰ τῶν συμπολιτῶν του. Καὶ θέλετε, Κύριοι, νὰ μάθητε, τί ἔκαμεν αὐτὸς ὁ ἀξιωματικὸς, τὸν ὁποῖον ἐστείλατε εἰς τὴν Τριφυλίαν; Ἐὰν σᾶς ἀναγνώσω ἐπιστολὰς, τὰς ὁποίας ἔχω ἐκ τοῦ τόπου ἐκείνου, θὰ φρίξητε! Ἀπὸ τὰς ἀρχὰς Ὀκτωβρίου ἐστάλη ἐκεῖ, καὶ μέχρι σήμερον τίποτε ἄλλο δὲν ἔκαμε, παρὰ νὰ καταστρέφῃ περιουσίας, νὰ τραυματίζῃ, νὰ ὑβρίζῃ καὶ νὰ τυραννῇ. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, λάβετε ὑπ’ ὄψιν αὐτὰ τὰ πράγματα, μεταθέσατε αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖθεν, στείλατε ἀνώτερον ἀξιωματικὸν, ἵνα ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις, καὶ ἀποβάλετε αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τὸν στρατόν. Αὐτοὶ εἶναι ξένοι, δὲν εἶναι Ἕλληνες!

§28ΤΣΑΜΑΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θὰ ἐξετάσω καὶ θὰ προσκομίσω πάσας τὰς ζητηθείσας πληροφορίας περὶ τοῦ καταγγελλομένου ἀξιωματικοῦ.

§29ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Παύω λοιπὸν, ἀφοῦ ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ ὑποσχεθῆτε, ὅτι θὰ ἐνεργήσητε.

§30ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, νομίζω, ὅτι ἕκαστος, ἀγορεύων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἔχων τὸ δικαίωμα τοῦ ἀγορεύειν, εἶναι καὶ θεωρεῖται ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ· ἕκαστος ἐξ ἡμῶν καὶ ὅλοι ὁμοῦ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ βουλευόμεθα, κρίνομεν, καὶ ἀποφασίζομεν περὶ τῶν συμφερόντων αὐτοῦ. Λαλῶν λοιπὸν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νομίζω ὅτι δὲν λαλῶ ὡς ἄτομον, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ λαοῦ, καὶ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα ταύτην ἔρχομαι παρακαλῶν τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως φωτίσῃ καὶ ἐμὲ καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν κοινωνίαν περὶ ἑνὸς σπουδαίου ἀντικειμένου, περὶ ἑνὸς ἔργου, τὸ ὁποῖον, ἐκτελούμενον, θὰ τιμήσῃ τὴν ἐποχὴν, τὴν ὁποίαν διανύομεν, περὶ τοῦ ἔργου τῆς ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος. Παρακαλῶ δὲ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὴν ἔκθεσιν τῶν μηχανικῶν καὶ σχεδιάγραμμα, συνεπείᾳ τοῦ ὁποίου ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν ἐπιβολὴν προστίμου 1,550,000 δραχμῶν εἰς τὴν ἑταιρίαν, ἥτις ἐργάζεται εἰς τὴν ἀποξήρανσιν τῆς Κωπαΐδος. Δὲν ἔχω σήμερον τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα ἐνώπιόν μου, ὅπως κρίνω, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη προέβη ἢ ὄχι μετὰ σπουδῆς εἰς τὴν ἐπιβολὴν τοῦ εἰρημένου προστίμου, ἀλλ’ οὐχ ἧττον, συνεπείᾳ ἐκθέσεων τῶν μηχανικῶν, καὶ δι’ αἰτιολογικῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα, προέβη εἰς τὴν ἐπιβολὴν τοῦ προστίμου. Κατόπιν, μετὰ παρέλευσιν ὄχι πολλοῦ χρόνου, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν ἀνάκλησιν τῆς ἀποφάσεως ἐκείνης, καὶ ἀπήλλαξε τὴν ἑταιρίαν καθ’ ὁλοκληρίαν τοῦ προστίμου, τὸ ὁποῖον ἐπέβαλεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως καταθέσῃ τὴν ἔκθεσιν τῶν ἄλλων μηχανικῶν καὶ τὸ σχεδιάγραμμα αὐτῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν ἀνάκλησιν τῆς ἀποφάσεως τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Δὲν πρόκειται περὶ παρωνυχίδος, Κύριοι, πρόκειται περὶ σπουδαίου ποσοῦ, πρόκειται δὲ καὶ περὶ ἑταιρίας, ἡ ὁποία διευθύνεται ὑπὸ ξένων, καὶ πρὸς τὴν ὁποίαν βεβαίως πρέπει νὰ πολιτευώμεθα μετὰ προσοχῆς, ὅπως μὴ πάθωμεν ὅ,τι ἐπάθομεν ἐπὶ τοῦ Λαυρίου, καὶ λάβωμεν τὴν ἀνάγκην θεοῦ τινος ἐκ μηχανῆς· πρέπει νὰ προσέξωμεν, ὅπως μὴ ἀδικήσωμεν τὴν ἑταιρίαν, ἀλλὰ δέον νὰ ὑπερασπίσωμεν καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου, διότι δὲν πρέπει νὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ παραβιασθοῦν οἱ ὅροι, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἡ ἑταιρία αὕτη ἀνέλαβε τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς τόσον σπουδαίου ἔργου. Παρακαλῶ συγχρόνως τὴν Κυβέρνησιν νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ποία εἶναι ἡ στάσις τοῦ ἔργου· ἀπεξηράνθη ἡ Κωπαΐς; ἐξετελέσθησαν τὰ σχέδια τοῦ Σωβάζ; ἐξετελέσθησαν τὰ σχέδια, ὡς ἐτροποποιήθησαν κατόπιν; Περὶ ὅλων τούτων παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορήσῃ καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸ κοινὸν, διότι ἔχομεν μέγα συμφέρον νὰ γνωρίζωμεν, ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὰ συμβαίνοντα ὡς πρὸς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν. Μετὰ τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀναπτυχθῶ καὶ νὰ φέρω γνώμην.

§31ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Καθ’ ἃς ἐγὼ ἔχω πληροφορίας, ἅπαν τὸ πρὸς τὴν Λοκρίδα μέρος τῆς Κωπαΐδος, ἐξ ἁπλοῦ χειμερινοῦ ἕλους, ὁποῖον ἦτο πρίν, ἀντὶ ν’ ἀποξηρανθῇ, ἔχει μεταβληθῇ ἀπό τινος, κατ’ ἀκολουθίαν τῶν ἐργασιῶν τῆς ἑταιρίας, εἰς λίμνην τελείαν. Ἐνῷ δηλαδὴ πρὶν τὸ μέρος ἐκεῖνο ἐν καιρῷ θέρους ἀπεξηραίνετο ἀφ’ ἑαυτοῦ καὶ ἐκαλλιεργεῖτο ὑπὸ τῶν κατοίκων τοῦ δήμου Λαρύμνης, τώρα διατελεῖ ἐν πλημμύρᾳ καὶ τὸ θέρος· διότι ἡ ἑταιρία, χάριν ἀποξηράνσεως τῆς λοιπῆς Κωπαΐδος, περιώρισεν ἐντὸς αὐτοῦ τὰ ὕδατα τοῦ Κηφισσοῦ ποταμοῦ, χωρὶς νὰ δώσῃ εἰς αὐτὰ διέξοδον πρὸς τὴν θάλασαν, ὡς ἔπραξε τοῦτο διὰ τὰ λοιπὰ ὕδατα, τὰ ἐκβάλλοντα εἰς τὴν λίμνην. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, πῶς συμβαίνει τοῦτο, καθ’ ὃν χρόνον τοσοῦτος λόγος ἐγένετο ἐν τῷ τύπῳ περὶ τῆς τελείας ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος. Συνομολογῶ καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, μετὰ τοῦ προαγορεύσαντος, ὅτι τὸ ἔργον τοῦτο τιμᾷ μεγάλως καὶ τὴν ἐποχὴν ἡμῶν καὶ τοὺς ἀναλαβόντας αὐτό· ἀλλ’ ὅπως ἀποδειχθῇ πράγματι τοιοῦτο, πρέπει νὰ ἀχθῇ εἰς πέρας, καὶ νὰ μὴ μείνῃ ἡμιτελὲς, ὡς νῦν.

§32Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐφρόνουν καὶ φρονῶ, ὅτι οἱ προξενικοὶ ὑπάλληλοι τῆς Ἑλλάδος, πρέπει νὰ ἦναι οἱ ἐντιμότεροι καὶ οἱ ἱκανώτεροι τῶν Ἑλλήνων, καὶ ἰδίως οἱ ἐκπληροῦντες τοιαῦτα καθήκοντα ἐν Τουρκίᾳ, ἵνα, τοιοῦτοι ὄντες, δύνανται νὰ κρατῶσιν ὑψηλὰ τὸ γόητρον τῆς Ἑλλάδος. Ἐπληροφορήθην ὅμως, ὅτι οἱ ἐπιθεωρηταὶ τῶν Προξενείων ὑπέβαλον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν διαφόρους ἐκθέσεις περὶ τοιούτων ὑπαλλήλων, μὴ ἐκπληρούντων πιστῶς καὶ ἱκανῶς τὸ ἑαυτῶν ἔργον, καὶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, καίτοι ἔλαβε τοιαύτας ἐκθέσεις, παρὰ τὸν νόμον δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν αὐτὰς, οὔτε ἐνήργησέ τι ἐπ’ αὐτῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἡ πληροφορία μου αὕτη ἔχηται ἀληθείας, καὶ τὶ ἐπὶ τῶν ἐκθέσεων τῶν ἐπιθεωρητῶν ἐνήργησεν.

§33ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Συγκεκριμένως, παρακαλῶ, νὰ εἴπητε περὶ τίνος πρόκειται.

§34ΦΛΕΣΣΑΣ. Δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὡρισμένως. Πληροφοροῦμαι μάλιστα, ὅτι ὑπάλληλός τις Προξενείου προσεκολλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὑπηρετεῖ, ἐνῷ κατ’ αὐτοῦ ὑπάρχουσιν ἀφορμαί.

§35ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ ὄνομα, παρακαλῶ.

§36ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἦτο διερμηνεὺς τοῦ Προξενείου Ἀργυροκάστρου.

§37ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Περὶ τούτου ὑπεβλήθη ἔκθεσις, ἡ ὁποία δὲν μοὶ ἐστάλη ἔτι. Ἡ προσκόλλησις δ’ αὐτοῦ ἐγένετο ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Δεληγεώργη· τί ἐγένετο κατόπιν, θέλω εἴπει αὔριον.

§38ΦΛΕΣΣΑΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δὲν ἔχει καθῆκον νὰ διατηρῇ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ὑπάλληλον παραβάτην τοῦ καθήκοντος, διότι διωρίσθη ὑπ’ ἄλλου Ὑπουργοῦ.

§39ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μὴ βιάζεσθε. Εἶπον ὅτι θὰ φέρω τὰ ἔγγραφα.

§40ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σχετικῶς πρὸς τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ὁ προαγορεύσας ὑπέβαλε, θέλω παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως ἐκτὸς τῶν ἐγγράφων, τῶν ἀφορώντων τὴν ὑπόθεσιν τοῦ διερμηνέως τοῦ Προξενείου Ἀργυροκάστρου, προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πάντα τὰ ἄλλα ἔγγραφα, ὅσα ἀφορῶσιν εἰς προτάσεις τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν Προξενείων περὶ ἀπολύσεως ὑπαλλήλων προξενικῶν· διότι, καθ’ ἃ πληροφοροῦμαι, τοιαῦται προτάσεις ὑπάρχουσι πολλαὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων οὐδεμία ἐνέργεια ἐγένετο μέχρι σήμερον. Ἐὰν ὦσιν ἀληθεῖς αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχω περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, δυοῖν θἄτερον· ἢ ὁ κ. Ὑπουργός, λαβὼν τὰς ἐκθέσεις ταύτας, δὲν συνεμορφώθη πρὸς τὸν νόμον, μὴ ἀπολύσας, ὡς ὤφειλε, τοὺς προξενικοὺς ἐκείνους ὑπαλλήλους, περὶ τῶν ὁποίων ὑπῆρχον ἐκθέσεις, συνιστῶσαι τὴν ἀπόλυσιν αὐτῶν, ἢ δὲν ἔχει πεποίθησιν εἰς τὰς ἐκθέσεις καὶ τὴν ἱκανότητα τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν Προξενείων, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὤφειλε νὰ ἀπολύσῃ τὸν γενικὸν ἐπιθεωρητήν. Διὰ ταῦτα παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως συγχρόνως μὲ τὰ ἄλλα ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα τὴν ὑπόθεσιν τοῦ διερμηνέως Ἀργυροκάστρου, προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ πάντα τὰ ἄλλα σχετικὰ ἔγγραφα, πληροφορήσῃ δ’ αὐτήν, ἐὰν ὑπάρχωσιν ἐκθέσεις τοιαῦται τοῦ γενικοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν Προξενείων, ἀφορῶσαι εἰς τὴν ἀπόλυσιν ἄλλων προξενικῶν ὑπαλλήλων.

§41ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν Προξενείων τέσσαρας ἐκθέσεις ὑπέβαλε περὶ ἀπολύσεως προξενικῶν ὑπαλλήλων, ἐκ δὲ τῶν τεσσάρων τούτων αἱ μὲν τρεῖς ἐξετελέσθησαν ἤδη, ἡ δὲ τετάρτη εἶναι ἐν τῷ ἐκτελεῖσθαι· διότι ὡς πρὸς μὲν τὸν διερμηνέα τοῦ Προξενείου Ἀργυροκάστρου, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγένετο ἐπανειλημμένως λόγος, πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι εἶναι ὑποβεβλημένη ἡ ὑπόθεσις πρὸς ὑπογραφήν, ἀποφανθέντος ἤδη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ τῆς ἀπολύσεως αὐτοῦ· ὡς πρὸς δὲ τὰς ἄλλας τρεῖς ἐκθέσεις, ἔχομεν ἤδη τὸ γεγονὸς τετελεσμένον. Δύο ὑποπρόξενοι καὶ εἷς γραφεὺς τοῦ Προξενείου ἀπελύθησαν ἐπὶ ταῖς προτάσεσι τοῦ ἐπιθεωρητοῦ. Ταύτην δὲ τὴν στιγμὴν οὐδεμία ὑπάρχει ἐκκαθαρισμένη πρότασις περὶ ἀπολύσεως, μένουσα ἐκκρεμής.

§42ΜΕΡΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ, πότε ὑπεβλήθησαν αἱ ἐκθέσεις αὗται καὶ πότε ἔλαβε χώραν ἡ ἀπόλυσις.

§43ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εὐθὺς ὡς ἀνέλαβον τὴν διοίκησιν τοῦ Ὑπουργείου, εὗρον ὑποβεβλημένας ἤδη ἐκθέσεις περὶ ἀπολύσεως ὡρισμένων ὑπαλλήλων, τοῦ ὑποπροξένου τοῦ ἐν Σουὲζ, τοῦ ἐν Ζαγαζικίῳ τῆς Αἰγύπτου, τοῦ γραφέως τοῦ Προξενείου Σμύρνης κ. Κάππα, καὶ τοῦ διερμηνέως τοῦ ἐν Ἀργυροκάστρῳ Προξενείου. Αἱ μὲν τῶν ὑποπροξένων τῶν ἐν Σουὲζ καὶ Ζαγαζικίῳ ἀμέσως ἐξετελέσθησαν, ἡ δὲ τοῦ γραφέως Κάππα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, διότι ἔπρεπε νὰ ἐρωτηθῇ ἐκ νέου ὁ ἐπιθεωρητὴς ἐπὶ τῆς ἀπολογίας τοῦ Κάππα, ἥτις δὲν εἶχεν ἔτι ἀνακοινωθῆ εἰς ἐκεῖνον, ὅτε ἐγὼ ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου, ὁ δὲ ἐπιθεωρητὴς τότε δὲν εὑρίσκετο ἐν Ἑλλάδι. Ἑπομένως πᾶσαι αὗται αἱ ὑποθέσεις ἐξεκαθαρίσθησαν ἐν καιρῷ τῷ δέοντι, ἄνευ ἀπωλείας χρόνου, μετὰ μεγάλης ταχύτητος, καὶ προσθέτω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι πάντα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα παρεπέμφθησαν εἰς τοὺς Εἰσαγγελεῖς.

§44ΔΑΛΛΑΣ. Ἐπειδὴ τὴν ἐπερώτησιν, περὶ ἧς πρόκειται, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐγώ, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μὴ ἀρκεσθῇ μόνον εἰς αὐτὴν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἀπεφάνθη τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον περὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ διερμηνέως, ἀλλὰ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν καὶ τί ἐνηργήθη πρὸς καταδίωξιν αὐτοῦ.

§45ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶπεν ὅτι ἔστειλε τὰ ἔγγραφα εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν.

§46ΔΑΛΛΑΣ. Ἤδη ἐπὶ ἄλλου τινὸς ἀντικειμένου θὰ φέρω τὸν λόγον. Σήμερον ἔλαβον ἐπιστολὴν ἐκ Λαρίσσης, διὰ τῆς ὁποίας μοὶ ἀναγγέλλεται, ὅτι φόβος μέγας κατέχει τοὺς γεωργοὺς ἕνεκα τοῦ ἀπείρου πλήθους τῶν ἀρουραίων μυῶν, οἵτινες ἀπὸ τοῦδε προξενοῦσι σημαντικὰς ζημίας εἰς τὰ σπαρτὰ, καὶ καθ’ ὧν ἡ μέθοδος τοῦ Lœfler ἀπεδείχθη ἀνωφελής... Ἤκουσά τινας ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης (δεικνύει τὴν δεξιὰν), γελῶντας διὰ τὴν πληγὴν ταύτην τῶν ἀρουραίων. Ἡ προσωρινὴ Κυβέρνησις Κωνσταντοπούλου ἔδειξε μείζονα μέριμναν διὰ τὴν Θεσσαλίαν, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως οὐδεμίαν εἴδομεν ἐνέργειαν, οὐδεμίαν ἀντελήφθημεν μέριμναν περὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν ἐπερώτησιν, καὶ πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος πολὺ εὐλαβεῖται τὸ δικαίωμα τῆς ἐπερωτήσεως τῶν Βουλευτῶν, διότι καθυστερεῖ πολλὰς τοιαύτας ἀπαντήσεις ἐκ τῆς παρελθούσης Συνόδου, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς τὴν ἐπερώτησιν ταύτην θὰ σπεύσῃ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, διότι εἰς τὴν Θεσσαλίαν ὁμολογουμένως ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει κατὰ τὸ πλεῖστον τὴν πολιτικὴν αὑτῆς ὕπαρξιν· ἀλλ’ ὄχι μόνον διὰ τοῦτο, ἀλλὰ καὶ διότι ἡ Θεσσαλία, ἥτις εἶναι ὁ σιτοβολὼν τῆς ὅλης Ἑλλάδος, ἔπρεπε νὰ τύχῃ ἰδιαζούσης μερίμνης παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Πρὸς τούτοις ὑποβάλλω καὶ ἑτέραν ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Πέρυσιν εἶχε ψηφισθῆ νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐπετρέπετο εἰς τοὺς μὴ προσελθόντας εἰς ἐξετάσεις φαρμακοποιοὺς, ἵνα, πρὸς ἀνίδρυσιν τῶν φαρμακείων αὑτῶν, τὰ ὁποῖα διετήρουν μέχρι τῆς προσαρτήσεως, προσέλθωσιν εἰς τὰς ἐξετάσεις ταύτας καὶ τύχωσι τῆς πρὸς τοῦτο ἀδείας· παραδόξως ὅμως τὸ Ἰατροσυνέδριον ἀπέκλεισέ τινας τούτων, ἰσχυριζόμενον ὅτι δὲν ἔχουσι τὰ ἔγγραφα τὰ δικαιολογητικὰ, τὰ ὁποῖα ἀπῄτει ἐγκύκλιός τις, στηριζομένη, ἀγνοῶ εἰς ποῖον νόμον, ἐνῷ ἄλλοι φαρμακοποιοί, προσελθόντες εἰς ἐξετάσεις κατὰ τὸ 1882, δυνάμει τοῦ αὐτοῦ νόμου,— διότι ἀνενεώθη ὁ νόμος, — ἐγένοντο δεκτοὶ ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ Ἰατροσυνεδρίου, χωρὶς νὰ ἔχωσι τὰ ἔγγραφα ταῦτα. Παρακαλῶ λοιπὸν διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μου τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ τὰ δικαιολογητικὰ, δυνάμει τῶν ὁποίων ἐγένοντο δεκτοὶ οἱ φαρμακοποιοὶ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, διὰ νὰ ἐκτιμήσωμεν τὸν τρόπον τῆς ἐνεργείας τοῦ Ἰατροσυνεδρίου ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως· πρὸς τούτους νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς λόγους, δυνάμει τῶν ὁποίων ἀπεκλείσθησαν ἐσχάτως φαρμακοποιοί τινες. Συνιστῶ δὲ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἰδιαιτέρως, ἵνα τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν ὑποβάλῃ εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, διότι ἐνδεχόμενον νὰ προκύψωσι δίκαι, ἐπιζήμιοι εἰς τὸ Δημόσιον, διὰ τὴν κακὴν ταύτην ἐνέργειαν, τὴν ὁποίαν ὥρισεν ὁ νόμος. Εἰς φύλλον τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» εἶδον τὴν ἀπόλυσιν εἰρηνοδίκου τινὸς, ὀνόματι Σωτηρίου Γιαννούλη. Ἡ ἀπόλυσις αὕτη στηρίζεται εἰς τὸ ἄρθρον 20 τοῦ ΑΩΟΔʹ νόμου, τὸ ὁποῖον κατηργήθη διὰ τοῦ τελευταῖον ψηφισθέντος καὶ ἰσχύοντος νόμου, πρὸς τούτοις δὲ στηρίζεται καὶ εἰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου. Ὑποβάλλω καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ καταθέσῃ τὰς ἀποφάσεις, νὰ πληροφορήσῃ δὲ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἐκοινοποιήθησαν αἱ ἀποφάσεις, — διότι ὁ ἀπολυθεὶς ἰσχυρίζεται, ὅτι αἱ ἀποφάσεις δὲν ἐκοινοποιήθησαν, ἐκτὸς μόνον μιᾶς,— καὶ δυνάμει τίνος νόμου προέβη εἰς τὴν ἀπόλυσιν τοῦ εἰρημένου εἰρηνοδίκου, ἀφοῦ τὸ μὲν ἄρθρον 20 τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται εἰς τὴν ἀπόλυσιν αὐτοῦ, κατηργήθη, ὁ δὲ νόμος δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν. Πιστεύω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ σπεύσῃ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, καὶ θὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα.

§47ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Πρὸ ἑβδομάδων ἤδη, κύριε Πρόεδρε, ἀνεγράφη ὑπὸ διαφόρων δημοσιογραφικῶν ὀργάνων τῆς πρωτευούσης, ὅτι, συνταχθέντες ὑπὸ τοῦ τμήματος τῶν δημοσίων χρεῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἐκτυπωθέντες ἐν τῷ Ἐθνικῷ Τυπογραφείῳ, ἐπεδόθησαν ἀκριβεῖς πίνακες καὶ καταστάσεις τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους, τοῦ τε παγίου, τοῦ τε χρεωλυτικοῦ καὶ τοῦ κυμαινομένου, πρὸς τοὺς ξένους ἐλεγκτὰς κατά τινας, εἰδικοὺς δὲ οἰκονομικοὺς ἀκολούθους κατὰ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τῶν ἐνταῦθα Πρεσβειῶν τῆς Ἀγγλίας καὶ Γαλλίας κ. κ. Λόου καὶ Ροῦ. Ἓν μάλιστα δημοσιογραφικὸν ὄργανον, φίλα φρονοῦν τῇ Κυβερνήσει, ἔσπευσε νὰ ἐξάρῃ τὴν ἀκρίβειαν καὶ τελειότητα τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος πινάκων καὶ καταστάσεων, καὶ νὰ δημοσιεύσῃ εἰς πίστωσιν τοῦ τοιούτου χαρακτηρισμοῦ του διαφόρους περικοπὰς αὐτῶν. Ἐκ τῶν περικοπῶν τούτων ἐπείθετο ἕκαστος, ὅτι τὸ πρῶτον νῦν, καὶ δὴ χάριν τῶν ξένων ἐλεγκτῶν, παρείχετο τόσον πιστὴ εἰκὼν τῆς καταστάσεως τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους· διότι κατὰ χρονολογικὴν σειρὰν ἀνεφέροντο πάντα τὰ δάνεια ἡμῶν, τά τε ἐσωτερικὰ καὶ ἐξωτερικὰ, τὸ ἀρχικὸν ὀνομαστικὸν καὶ πραγματικὸν αὐτῶν κεφάλαιον, αἱ ἐν τῷ μεταξὺ γενόμεναι μετατροπαὶ ἢ ἀποσβέσεις, ἡ σημερινὴ κατάστασις αὐτῶν καὶ τὸ ὁλικὸν ποσόν των. Τὸ κυριώτατον δὲ πάντων, τὸ πρῶτον νῦν ἐξετίθετο ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ ἡ ἱστορία τῆς ἐν Ἑλλάδι ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, τόσον τῶν εἰς λογαριασμὸν τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ τῶν εἰς λογαριασμὸν τῶν προνομιούχων Τραπεζῶν ἡμῶν, τῆς Ἐθνικῆς, τῆς Ἰονικῆς καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἠπειροθεσσαλίας, ἐκδεδομένων τραπεζικῶν γραμματίων, πρὸς δὲ ἡ κίνησις αὐτῆς κατ’ ἔτος καὶ κατὰ μῆνα, μετὰ σημειώσεως τῆς ἑκάστοτε ἀπαντώσης ἐν τῇ χρηματιστικῇ ἡμῶν ἀγορᾷ ἐπικαταλλαγῆς. Ἡ ἐργασία αὕτη, κύριε Πρόεδρε, τιμῶσα μεγάλως τὸ τμῆμα τῶν δημοσίων χρεῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς συμβολὴ πολύτιμος εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους, ὡς τοιαύτη δὲ, νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἀφετηρία ἐμβριθεστέρας μελέτης καὶ ἐρεύνης τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν καταστάσεως. Ὡς τοιοῦτοι ὅμως οἱ πίνακες καὶ αἱ καταστάσεις ἐκεῖναι ἠδύναντο ν’ ἀποβῶσι χρήσιμοι τὰ μάλιστα οὐ μόνον εἰς τοὺς ξένους ἐλεγκτὰς, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἀντιπροσωπείαν τοῦ Ἔθνους, ἥτις πρὸ παντὸς ἄλλου κέκληται εἰς ἔλεγχον τῶν οἰκονομικῶν ἡμῶν. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς πίνακας καὶ τὰς καταστάσεις, περὶ ὧν ὁ λόγος. Ἀπορῶ μάλιστα, πῶς δὲν ἔπραξεν αὐτὸς τοῦτο ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ὑφεστώσης βουλευτικῆς συνόδου, καθ’ ἣν καταρτισθὲν τὸ Σῶμα ἤρξατο τῶν τακτικῶν αὐτοῦ ἐργασιῶν, ἀφοῦ ἄλλως τε εἶχον ἐκτυπωθῆ πρὸ πολλοῦ οἱ πίνακες καὶ αἱ καταστάσεις ἐκεῖναι, ὡς προεῖπον ἐν ἀρχῇ, καὶ ἦσαν ἕτοιμοι εἰς διανομὴν πρὸς τοὺς Βουλευτάς.

§48Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Βουλὴ γινώσκει, ὅτι, καὶ ὅτε ἡμεῖς διετελοῦμεν ἐν τῇ Κυβερνήσει, σύστημα ἐπεκράτει παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν τῆς δημοσιεύσεως πινάκων ἰδίων ἑκάστου τμήματος, πολλοὶ δὲ τούτων ἀνεκοινοῦντο καὶ εἰς τὴν Βουλὴν, ἐφ’ ὅσον ἐξεδίδοντο. Τοιοῦτοι πίνακες, ἄλλοι μὲν παρεσκευάσθησαν ἤδη καὶ ἐκτυποῦνται, ἄλλοι δὲ παρασκευάζονται, καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θέλομεν ἔχει πλήρη τὴν ἐργασίαν ταύτην. Ἀπὸ τοῦδε ὅμως ἔχει ἡ Βουλὴ πίνακας ἱκανοὺς, περιληφθέντας ἐν τῷ τεύχει τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὡς σχετιζομένους ἀμέσως πρὸς αὐτόν. Οἱ δὲ τυπούμενοι καὶ τυπωθησόμενοι πίνακες ἀφορῶσιν εἰδικώτερον μὲν εἰς τὰ τοῦ δημοσίου χρέους, ἀλλὰ καὶ ἐν γένει εἰς τὰ τῶν διαφόρων τμημάτων τοῦ Ὑπουργείου, θέλουσι δὲ ὅλοι, εἴτε ἐν ἑνὶ τεύχει, εἴτε ἐν κεχωρισμένοις τεύχεσι, δημοσιευθῆ καὶ τεθῆ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς.

§49ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Λυποῦμαι, διότι εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἀποδείξω, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἔχει δίκαιον, ἰσχυριζόμενος ὅτι οἱ πίνακες καὶ αἱ καταστάσεις τοῦ τμήματος τῶν δημοσίων χρεῶν συμπεριελήφθησαν ἐν τῷ τεύχει τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἔτους 1893.

§50Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶπον, ὅτι περιελήφθησαν ἐν τῷ τεύχει τοῦ προϋπολογισμοῦ πίνακες, σχετιζόμενοι πρὸς αὐτὸν, ἀλλ’ εἶπον συνάμα, ὅτι τὸ τμῆμα τοῦ δημοσίου χρέους θέλει δημοσιεύσει καὶ ἄλλους.

§51ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἴπετε, καθ’ ὅσον ἀνάγονται εἰς τὸ δημόσιον ἡμῶν χρέος ἐν σχέσει πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1893. Τὸ τεῦχος τοῦ προϋπολογισμοῦ περιέχει τῷ ὄντι κατάστασίν τινα τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους «κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1892», ὡς ἀναφέρει. Ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ, Κύριοι, ὅτι ἡ κατάστασις αὕτη ἐν οὐδεμιᾷ σχέσει εὕρηται πρὸς τὴν γενικὴν κατάστασιν, τὴν συνταχθεῖσαν ὑπὸ τοῦ τμήματος τῶν δημοσίων χρεῶν. Θὰ σᾶς ἀποδείξω, ὅτι ἐκείνη καὶ ἐν τοῖς καθ’ ἕκαστα καὶ ἐν τοῖς καθόλου διαφέρει ταύτης κατὰ πολὺ, διαφέρει κατὰ χιλιάδας, κατὰ μυριάδας, καθ’ ἑκατοντάδας χιλιάδων, καθ’ ἑκατομμύρια, κατὰ δεκάδας ὅλας ἑκατομμυρίων.

§52Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀφήσατε νὰ ἀνακοινωθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν οἱ πίνακες, καὶ τότε τοὺς παραβάλλετε.

§53ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἔχω ἐνταῦθα τὴν γενικὴν κατάστασιν τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους, ὡς συνετάχθη αὕτη ὑπὸ τοῦ τμήματος τῶν δημοσίων χρεῶν· ἰδοὺ αὐτὴ (ἐπιδεικνύει αὐτήν). Δὲν τὴν ἀναγνωρίζετε; Ἔχει ἐκτυπωθῆ μὲ στοιχεῖα τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου.

§54Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδὲν ἀναγνωρίζω. Ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἑτοιμάζονται οἱ πίνακες, στοιχειοθετοῦνται καὶ εἶτα ὑποβάλλονται εἰς ἐπιθεώρησιν, μετὰ πολλὰς δ’ ἐπιθεωρήσεις παραδίδονται εἰς τὸ κοινόν. Τοῦτο γίνεται καὶ ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, καὶ ἄν τις λάβῃ πρὸς συζήτησιν οὕτω στοιχειοθετηθὲν νομοσχέδιον ἄνευ ἐπιθεωρήσεως, νομίζω ὅτι δὲν πράττει ὀρθῶς. Πρέπει ν’ ἀναμένητε νὰ ἀνακοινωθῇ ὁ πίναξ, ὃς καὶ πάλιν δυνατὸν νὰ περιλαμβάνῃ σφάλματα, διότι εἶναι δύσκολον πίνακες νὰ συντάσσωνται ἄνευ σφαλμάτων, ἀλλ’ ἀρκεῖ, ὅτι τοῦτο δὲν γίνεται ἐκ προθέσεως.

§55ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἑπομένως ἀποκηρύττετε τοὺς πίνακας, τοὺς δοθέντας εἰς τοὺς ξένους ἐλεγκτάς;

§56Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀποκηρύττω τοὺς πίνακας, τοὺς δημοσιευθέντας εἰς ἐφημερίδα, φίλα φρονοῦσαν πρὸς ὑμᾶς, ἥτις ἔπλασε καὶ τοὺς πίνακας καὶ τοὺς ξένους ἐλεγκτάς.

§57ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τοὺς πίνακας ἐδημοσίευσεν ἐφημερὶς, φίλα φρονοῦσα πρὸς ὑμᾶς, κύριε Πρωθυπουργὲ, ἡ «Ἀκρόπολις»· δὲν ἠξεύρω, δὲ, ἂν θὰ ἔχητε τὸ θάῤῥος ν’ ἀποκηρύξητε καὶ αὐτὴν, ὡς τοὺς πίνακας, τοὺς ὁποίους ἐδώκατε πρὸς τοὺς ξένους ἐλεγκτάς. Ὁμολογῶ δὲ, ὅτι δὲν ἐσκόπουν τὴν ἑσπέραν ταύτην νὰ φέρω τὸν λόγον ἐπὶ τὸ θέμα τοῦτο τῶν ξένων ἐλεγκτῶν· ἀλλ’ ἀφοῦ προεκλήθην ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ εἴπω τινὰ νῦν ἐν παρόδῳ καὶ περὶ αὐτοῦ, ἐπιφυλαττόμενος ἐν ἄλλῃ εὐκαιρίᾳ, μᾶλλον εὐθέτῳ, νὰ πραγματευθῶ αὐτὸ εὐρύτερον. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ξενίζεται, ὡς φαίνεται, ἐπὶ τῷ χαρακτηρισμῷ τῶν κ.κ. Λόου καὶ Ῥοῦ ὡς ξένων ἐλεγκτῶν, ζητεῖ δὲ νὰ παραστήσῃ αὐτὸν ὡς ἀποκύημα τῆς φαντασίας ἐφημερίδος φίλα φρονούσης πρὸς ἐμέ. Δυστυχῶς ὅμως τὰ πράγματα διαψεύδουσιν αὐτὸν καὶ κατὰ τύπον καὶ κατ’ οὐσίαν. Οὐχὶ ἡ ὑπ’ αὐτοῦ ὑπαινιττομένη ἐφημερὶς, ἀλλὰ δημοσιογραφικὰ ὄργανα, φίλα φρονοῦντα πρὸς αὐτὸν καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, ἔκαμαν τὸ πρῶτον λόγον περὶ τῆς ἀποστολῆς τοῦ κ. Λόου, καὶ δὴ κατὰ τρόπον, ὑπεμφαίνοντα τὴν ἰδιότητα αὐτοῦ ὡς ἐλεγκτοῦ. Πλὴν τούτου, ἔν τινι ἐφημερίδι, γαλλιστὶ ἐκδιδομένῃ ἐνταῦθα, ἐδημοσιεύθη ἔκθεσις περὶ τοῦ πράγματος, ἧς συντάκτης, ὡς λέγεται, εἶναι εἷς πρώην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἰδοὺ πῶς ἐκθέτει οὗτος τὰ κατὰ τὴν ἀποστολὴν τοῦ κ. Λόου...

§58ΠΟΛΛΟΙ. Ποία εἶναι ἡ ἐφημερίς;

§59ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι ὁ «Messager d'Athènes».

§60Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ ἐφημερὶς αὕτη δὲν φρονεῖ φίλα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§61ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Οὐδὲ πρὸς ἡμᾶς φρονεῖ φίλα. Ὁ συντάκτης αὐτῆς εἶναι Ἕλλην τὴν καταγωγήν, δὲν ἀνήκει δὲ εἰς μερίδα, ἀλλὰ φρονεῖ φίλα πρὸς ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος ἡμῶν.

§62Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ οὐδέποτε ἀναγινώσκω τὴν ἐφημερίδα ταύτην.

§63ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν μειοῖ διόλου τὴν ἀκρίβειαν τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος ἐκθέσεως, τῆς δημοσιευθείσης ἐν αὐτῇ. Ἀκούσατε λοιπόν, Κύριοι, πῶς ἀφηγεῖται ὁ συντάκτης αὐτῆς, ὁ πρώην ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός, τὰ κατὰ τὴν ἀποστολὴν τοῦ κ. Λόου. «Εἶχεν ὑποδειχθῆ ἤδη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δηλιγιάννη ἡ ἀνάγκη τῆς ἀποστολῆς αὐτοῦ ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι οἱ Ἄγγλοι κάτοχοι ἑλληνικῶν χρεωγράφων, ἀνησυχοῦντες διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἡμῶν κατάστασιν, ἐπεθύμουν νὰ ἔχωσιν ἀκριβῆ περὶ αὐτῆς ἔκθεσιν, συντεταγμένην παρ’ εἰδικοῦ οἰκονομολόγου. Τὸ αὐτὸ εἶχεν ὑποδειχθῆ καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Κωνσταντοπούλου· ἀλλ’ ἀμφότερα τὰ Ὑπουργεῖα ἐκεῖνα ἔκριναν ἀναξίαν ἀπαντήσεως πρότασιν, προσβάλλουσαν εἰς τὰ καίρια τὴν ἀξιοπρέπειαν καὶ τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἔπρεπε δὲ νὰ ἔλθῃ εἰς τὰ πράγματα τὸ νῦν Ὑπουργεῖον, ὅπως σπεύσῃ νὰ ἐγκολπωθῇ τὴν πρότασιν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, διὰ λόγους, οὓς αὐτὸ μόνον οἶδε». Πλὴν ἴσως ταῦτα θελήσῃ νὰ διαμφισβητήσῃ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἠξεύρω ὅμως, ἂν θὰ ἔχῃ τὸ θάῤῥος νὰ διαμφισβητήσῃ καὶ τὰ ἑξῆς γεγονότα. Μετὰ τὴν ἐνταῦθα ἄφιξιν τοῦ κ. Λόου, ὡς εἰδικοῦ οἰκονομικοῦ ἀκολούθου τῆς Ἀγγλικῆς Πρεσβείας, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, δὲν ἐδίστασε νὰ μιμηθῇ τὸ παράδειγμα τῆς Ἀγγλικῆς καὶ ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις. Μιᾷ τῶν ἡμερῶν, ἐπισκεφθεὶς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ παρ’ ἡμῖν πρεσβευτὴς τῆς Γαλλίας, ἐδήλωσεν ὅτι, ἐπειδὴ ὑπῆρχον καὶ πολλοὶ Γάλλοι, κάτοχοι ἑλληνικῶν χρεωγράφων, ἀνησυχοῦντες περὶ τῆς τύχης τῶν οἰκονομικῶν ἡμῶν, ἦτο ἠναγκασμένη καὶ ἡ Κυβέρνησίς του ν’ ἀποστείλῃ ἐνταῦθα εἰδικὸν οἰκονομολόγον, τὸν γενικὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν οἰκονομικῶν κ. Ροῦ, ὅπως ἐξετάσῃ τὴν οἰκονομικὴν ἡμῶν κατάστασιν καὶ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Κυβέρνησίν του ἀκριβῆ περὶ αὐτῆς ἔκθεσιν. Δύνασθε νῦν, κύριε Πρωθυπουργέ, ἐν τῇ ἐπισήμῳ ὑμῶν ἰδιότητι, νὰ ἀρνηθῆτε τὸ γεγονὸς τοῦτο; Δύνασθε ν’ ἀρνηθῆτε, ὅτι ἠναγκάσθητε, ἑκὼν ἄκων, νὰ ὑποκύψητε καὶ εἰς τὴν ἀξίωσιν τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως περὶ ἀποστολῆς εἰδικοῦ οἰκονομολόγου παρ’ αὐτῆς πρὸς ἐξέτασιν τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν καταστάσεως; Σᾶς προκαλῶ, ἂν δύνασθε, νὰ μὲ διαψεύσητε ὡς πρὸς τοῦτο. Ἐπίσης σᾶς προκαλῶ, ἂν δύνασθε, νὰ διαψεύσητε, ἐν τῇ ἐπισήμῳ ὑμῶν ἰδιότητι, ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι οἱ κύριοι Λόου καὶ Ροῦ ἔχουσι τὸ δικαίωμα ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὰ δημόσια ἡμῶν γραφεῖα καὶ νὰ ζητῶσι καὶ λαμβάνωσιν οἱανδήποτε θέλωσι πληροφορίαν, σχετιζομένην πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ἡμῶν κατάστασιν. Σᾶς προκαλῶ, ἂν δύνασθε, νὰ διαψεύσητε ἐν τῇ ἐπισήμῳ ὑμῶν ἰδιότητι, ὅτι ἔχουσι τεθῆ εἰς τὴν διάθεσίν των τὰ δημόσια βιβλία τοῦ Κράτους, ὅτι χάριν αὐτῶν ἐπίτηδες συνετάχθησαν ἐν τῷ τμήματι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν οἱ πίνακες τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους, οὓς σήμερον μὲ τόσον ἐλαφρὰν τὴν συνείδησιν ἀπεκηρύξατε. Σᾶς προκαλῶ, ἂν δύνασθε, νὰ διαψεύσητε, ἐν τῇ ἐπισήμῳ ὑμῶν ἰδιότητι, ὅτι παρέσχετε εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλλωσιν ὑμᾶς αὐτοὺς ἐπὶ μίαν, δύο καὶ πολλάκις τρεῖς ὥρας εἰς ἐξέτασιν περὶ τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν καταστάσεως. Ἂν δὲ ταῦτα δὲν δυνηθῆτε νὰ διαψεύσητε ἐν τῇ ἐπισήμῳ ὑμῶν ἰδιότητι, τότε σᾶς ἐρωτῶ, ἂν ἦναι πλέον ἐπιτετραμμένον τὸν χαρακτηρισμὸν αὐτῶν ὡς ξένων ἐλεγκτῶν νὰ παριστᾶτε ὡς ἀποκύημα τῆς φαντασίας ἐφημερίδος, μὴ φίλα φρονούσης πρὸς ὑμᾶς.

§64Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ τῶν πινάκων εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἑτοιμάζονται καὶ θέλουσιν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Βουλήν, περὶ δὲ τῶν ἄλλων, ὅσα εἶπεν ὁ κ. Βουλευτής, τὰ ἀναγόμενα εἰς ἄλλους, καὶ οὐχὶ εἰς τὰ μέλη τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, δὲν δύνανται νὰ μοὶ ἦναι γνωστά. Εἶπεν ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι ἔν τινι ἐφημερίδι, ἧς ἐξῆρε τὸν φιλελληνισμόν, κατεχωρήθη ἔκθεσις τοῦ πρώην ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, καὶ ἠρώτησεν, ἐὰν ἦναι αὕτη ἀκριβής. Ὑποθέτω, ὅτι, ἐὰν ἡ δημοσιευθεῖσα ἔκθεσις φέρῃ τὴν ὑπογραφὴν πρώην Ὑπουργοῦ, ἡ δημοσιεύσασα ἐφημερὶς δὲν θὰ ἐπλαστογράφησε τὴν ὑπογραφήν. Ἐνδέχεται ἡ ἐφημερὶς νὰ πλαστογραφῇ πληροφορίας περὶ Ἑλλάδος, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ ὑπογραφάς, οὐδὲ δύναμαι νὰ ἀπαντήσω, ἂν ἡ ἐφημερὶς ἐκείνη ἐμπνέηται ὑπὸ ἑλληνικῶν φρονημάτων. Δὲν τὴν ἀναγινώσκω, ἐξ ὅσων δὲ ἤκουσα περὶ τῶν ἐν αὐτῇ γραφομένων, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω, ὅτι εἶναι ἑλληνικὸν τὸ φρόνημα αὐτῆς. Ἠρώτησεν ὁ κ. Βουλευτής, ἂν ἦναι ἀληθῆ τὰ ἐν τῇ ἐκθέσει, τῇ φερούσῃ ἢ μὴ φερούσῃ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ πρώην ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ, περὶ δῆθεν γενομένης πρὸς τοῦτον καὶ πρὸς τὸν προκάτοχον αὐτοῦ προτάσεως παρὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως γένηται δεκτὸς ἐνταῦθα ἀκόλουθος ἐμπορικὸς καὶ οἰκονομικὸς παρὰ τῇ Ἀγγλικῇ Πρεσβείᾳ, καὶ περὶ ἀποκρούσεως τῆς προτάσεως παρὰ τούτου καὶ παρὰ τοῦ προκατόχου του. Τοιαύτης προτάσεως καὶ τοιαύτης ἀποκρούσεως οὐδὲν εὗρον ἴχνος ἐν τοῖς γραφείοις, οὐδὲν ἄρα δύναμαι νὰ εἴπω περὶ τῆς ἀληθείας τοῦ ἰσχυρισμοῦ· ἀλλ’ ὅ,τι δύναμαι νὰ βεβαιώσω, εἶναι, ὅτι ἐν τοῖς γραφείοις οὐδὲν ὑπάρχει ἴχνος τοιαύτης ἐνεργείας. Περὶ δὲ τῶν ἤδη γιγνομένων λέγω, ὅτι πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν ἀπηντήσαμεν, ἐρωτηθέντες, ὅτι λίαν εὐχαρίστως θέλομεν ἴδει ἀκόλουθον οἰκονομικὸν καὶ ἐμπορικὸν παρὰ τῇ ἐνταῦθα Πρεσβείᾳ, ὅπως ὑπῆρχε παρὰ τῇ ἐν Ρωσσίᾳ, καὶ ὅπως ὑπάρχει ἤδη παρὰ τῇ ἐν Γαλλίᾳ Ἀγγλικῇ Πρεσβείᾳ, ἐξηγηθέντος ῥητῶς, ὅτι ὁ ἐνταῦθα ἀκόλουθος στέλλεται ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἰδιότητα, ὑφ’ ἣν διετέλει αὐτὸς οὗτος παρὰ τῇ ἐν Πετρουπόλει Πρεσβείᾳ, διατελεῖ δὲ καὶ ὁ συνάδελφος αὐτοῦ παρὰ τῇ ἐν Παρισίοις. Ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις, ὅπως μᾶς εἶχεν ἐρωτήσει ἐπὶ προηγουμένης ὑπουργίας, ἐὰν θὰ ἐβλέπομεν εὐχαρίστως στρατιωτικὸν ἀκόλουθον παρὰ τῇ ἐνταῦθα Πρεσβείᾳ, καὶ ἤκουσε παρ’ ἡμῶν τότε, ὅτι λίαν εὐχαρίστως θὰ ἐβλέπομεν τοιαύτην προσκόλλησιν, ἥτις ἔκτοτε ἐγένετο καὶ ὑφίσταται ἔτι καὶ νῦν, οὕτω καὶ περὶ ἐμπορικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ ἀκολούθου ὁμοίαν ἀπηύθυνεν ἐρώτησιν, εἰς ἣν ἀπηντήσαμεν, ὅτι λίαν εὐχαρίστως θὰ ἐβλέπομεν ἀκόλουθον ἐμπορικὸν καὶ οἰκονομικόν, παραμένοντα παρὰ τῇ Γαλλικῇ Πρεσβείᾳ καὶ διαπυνθανόμενον περὶ τῶν καθ’ ἡμᾶς ἐμπορικῶν καὶ οἰκονομικῶν πραγμάτων. Οἱ ἀκόλουθοι οὗτοι ἔτυχον καὶ τυγχάνουσι παρ’ ἡμῖν πάσης περιποιήσεως, ἀρίστης δὲ ὑποδοχῆς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς ὃ προσέρχονται συχνότατα, πληροφορούμενοι περὶ διαφόρων. Ὁ κ. Βουλευτὴς φρονεῖ, ὅτι μὲ ἐνοχλοῦσιν, ἀπασχολοῦντές με ἐπὶ μακρόν. Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι θεωρῶ, ὅτι δὲν μένουσι παρ’ ἐμοὶ ἐφ’ ἱκανὸν, καὶ ὅτι μετὰ πᾶσαν μετ’ αὐτῶν συνομιλίαν αἰσθάνομαι, ὅτι δὲν διήρκεσεν αὕτη ὅσον ἐπεθύμουν, οὐδὲν δὲ μᾶλλον εὐχάριστον εἰς ἐμὲ τῆς ἑκάστοτε ἀναγγελίας περὶ προσεχοῦς ἐπισκέψεως τῶν ἀκολούθων τούτων καὶ τῆς ἀντιλήψεως, ὅτι ἀσχολοῦνται εἰς συλλογὴν πληροφοριῶν παρ’ ἐμοὶ ἢ παρ’ ἄλλοις. Οὐδὲν, ὡς εἶπον καὶ προγουμένως, μᾶλλον εὐπρόσδεκτον εἰς ἡμᾶς τῆς ὑπὸ Κυβερνήσεων συμπαθῶν πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἀπολαυουσῶν δὲ κύρους ἁπανταχοῦ, διὰ προσώπων ἀπολαυόντων καὶ τούτων πλήρους τοῦ κύρους, ὡς ἐκ τῶν προηγουμένων αὐτῶν ἐργασιῶν, ἐξετάσεως τῶν κατὰ τὴν οἰκονομικὴν ἡμῶν κατάστασιν, καθ’ ὃν τρόπον ἐν Ῥωσσίᾳ καὶ Γαλλίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ διεξάγονται ὑπὸ ξένων Κυβερνήσεων τοιαῦται ἐξετάσεις. Τοῦτο δὲ, διότι βεβαίως, μετὰ τοιαύτην ἐξέτασιν, θ’ ἀποφανθῶσιν οὗτοι περὶ τῶν καθ’ ἡμᾶς κατὰ τρόπον διατρανοῦντα, ὅτι πάντα τὰ περὶ ἀπέλπιδος οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας δημοσιευόμενα, μάλιστα ἐν ἐφημερίδι φίλα φρονούσῃ πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν, εἶναι ἀνυπόστατα καὶ ὑπὸ κακοβουλίας ὑπηγορευμένα.

§65ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Δὲν ἔχει δίκαιον, νομίζω, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ζητῶν νὰ παραβάλῃ τὴν ἐνταῦθα ἀποστολὴν τῶν κ. κ. Ῥοῦ καὶ Λόου πρὸς τὴν ἀποστολὴν τοῦ τελευταίου ἐξ αὐτῶν εἰς Ῥωσσίαν, ἢ τοῦ συναδέλφου του οἰκονομολόγου ἐν τῷ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργείῳ τῆς Ἀγγλίας εἰς Παρισίους. Ὁ κ. Λόου εἶχεν ἀποσταλῆ πρότερον εἰς Ῥωσσίαν, οὐχὶ ὅπως ὑποβάλῃ εἰς ἐξέτασιν ἢ ἔλεγχον τὰ δημόσια αὐτῆς οἰκονομικὰ, ἀλλ’ ὅπως μελετήσῃ ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας ἐκείνης, τὴν δημιουργηθεῖσαν κατ’ ἀκολουθίαν τῆς σιτοδείας καὶ τοῦ λιμοῦ, ὅστις ἐλυμαίνετο τότε αὐτὴν, καὶ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν περὶ αὐτῆς εἰς τὴν Κυβέρνησίν του. Δὲν ἠξεύρω δὲ ποίας ὑποδοχῆς θὰ ἐτύγχανε καὶ παρὰ τῷ Ὑπουργῷ τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Ῥωσσίας καὶ παρὰ τοῖς ὑφισταμένοις αὐτοῦ ὑπαλλήλοις, ἐὰν τῷ ἐπήρχετο ποτὲ κατὰ νοῦν νὰ ζητήσῃ, ὅπως ὑποβάλῃ αὐτοὺς εἰς ἐξέτασιν καὶ τεθῶσιν εἰς τὴν διάθεσίν του τὰ ἐπίσημα βιβλία τοῦ Κράτους. Ὁ ἕτερος συνάδελφός του ἀπεστάλη εἰς Παρισίους, ἴσως ὅπως μελετήσῃ ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὸν οἰκονομικὸν ὀργανισμὸν τοῦ Γαλλικοῦ Κράτους, ὅστις ὑπὸ πολλὰς ἐπόψεις δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς πρότυπον καὶ δι’ αὐτὴν τὴν Ἀγγλίαν. Τίνα ὅμως σχέσιν ἔχουσιν αἱ ἀποστολαὶ αὗται πρὸς τὴν ἀποστολὴν τῶν κ. κ. Λόου καὶ Ῥοῦ εἰς Ἑλλάδα; Μήπως ἡ χώρα ἡμῶν ὑπέστη ἀλλεπαλλήλους σιτοδείας, καὶ κατατρύχηται ὑπὸ λιμοῦ τινος, δυναμένου νὰ προκαλέσῃ τὴν οἰκονομικὴν μελέτην τῶν ξένων; Ὄχι εὐτυχῶς. Τοὐναντίον μάλιστα, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, εἰσάγων τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους διὰ τὸ 1893 εἰς τὴν Βουλὴν πρό τινων ἡμερῶν, δὲν εὕρισκε λέξεις καταλλήλους, ἵνα ἐξάρῃ τὴν εὐεξίαν, ἢ μᾶλλον εὐρωστίαν τῶν κατ’ ἰδίαν οἰκονομικῶν αὐτῆς, ἀφοῦ παρίστα αὐτὴν ἱκανὴν ἐν τῷ μέλλοντι νὰ ἐξάγῃ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν χρυσὸν, ὅστις χρειάζεται οὐ μόνον διὰ τὰς κατ’ ἰδίαν αὐτῆς ἀνάγκας, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ δημοσίου ἡμῶν χρέους, τὴν ἀπαιτοῦσαν περὶ τὰ 31 ἑκατομμύρια ἐτησίως. Μήπως ἦλθον ἐνταῦθα οἱ κ. κ. Λόου καὶ Ῥοῦ, ὅπως σπουδάσωσι ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὸν οἰκονομικὸν ὀργανισμὸν τοῦ Κράτους ἡμῶν, ὅστις ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ ὡς πρότυπον διὰ τὰ ἴδια αὐτῶν Κράτη; Πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Ἀλλὰ τότε διατὶ ἦλθον ἐνταῦθα; Ἦλθον, κύριε Πρωθυπουργέ, ἵνα ὑποβάλωσιν εἰς ἐξέτασιν τὴν ἔκρυθμον οἰκονομικὴν κατάστασιν, ἣν ἐδημιούργησεν ἡ τελευταία δεκαετὴς διαχείρισις τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους. Τοῦτο μαρτυροῦσι τὰ πράγματα αὐτά, ἅτινα δὲν θὰ δυνηθῆτε ποτὲ νὰ διαστρέψητε σεῖς, ὅσον ὑψηλὰ καὶ ἂν ἵστασθε. Δὲν εἶναι δὲ κακοβουλία τὸ νὰ χαρακτηρίζῃ ἐφημερίς τις μὲ τὸ ἀληθὲς ὄνομα τὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἄλλοι ἐδημιούργησαν, καὶ ὄχι αὐτή. Ἡ περὶ ἧς ὁ λόγος ἐφημερὶς πρωταγωνιστεῖ ἀπὸ ἐτῶν ἤδη ἐν τοῖς οἰκονομικοῖς ζητήμασι παρ’ ἡμῖν. Ἀπὸ ἐτῶν καταγγέλλει τὴν καταστροφήν, εἰς ἣν ἐξωθοῦνται τὰ πράγματα, καὶ ζητεῖ νὰ σώσῃ ἐξ αὐτῆς τὸν τόπον. Κρατεῖ ἀνέκαθεν ὑψηλὰ τὴν σημαίαν τῆς τιμῆς τῆς Ἑλλάδος, καὶ ζητεῖ νὰ τηρήσῃ αὐτὴν ἄσπιλον. Καθ’ ὃν χρόνον ἄλλοι ἐπεσώρευον ἐλλείμματα ἐπὶ ἐλλειμμάτων μὲ εἰκονικοὺς προϋπολογισμοὺς καὶ ἀπολογισμούς, καθ’ ὃν χρόνον ἄλλοι ἐπεσώρευον χρέη ἐπὶ χρεῶν, καὶ ἐξώθουν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος εἰς τὴν πτώχευσιν, αὐτὴ ἐζήτει νὰ ἀναχαιτίσῃ τὸ κακὸν, συνιστῶσα ἄρτιον προϋπολογισμὸν μὲ πλῆρες καὶ εὐρὺ ἰσοζύγιον. Ἀκόμη καὶ ἐν τῇ ἐσχάτῃ ταύτῃ ὥρᾳ δὲν ζητεῖ νὰ ἀναστείλῃ τὴν ὁρμήν σας ἐν τῇ κατωφερείᾳ, καθ’ ἧς καταφέρεσθε; Δὲν ὑπερμαχεῖ αὐτὴ ἐκθύμως τῆς ἀκεραιότητος καὶ τῆς τιμῆς τοῦ Κράτους καὶ τῆς χώρας, ἀποκρούουσα πᾶσαν ἰδέαν περὶ πτωχεύσεως; Δὲν ἔχει αὐτὴ ὡς σύνθημα τὴν σωτηρίαν τοῦ τόπου διὰ τοῦ τόπου, ἄνευ δανείων καὶ ἄνευ πτωχεύσεως; Καὶ τὴν στάσιν ταύτην τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος ἐφημερίδος ἀποκαλεῖτε σεῖς κακοβουλίαν! Ἀλλὰ τότε πῶς πρέπει ν’ ἀποκαλέσῃ τις τὴν στάσιν ὑμῶν ἐν τῷ οἰκονομικῷ ζητήματι τῆς Ἑλλάδος, ὑμῶν, οἵτινες εἶσθε οἱ πρωτουργοὶ τῆς σημερινῆς ἡμῶν καταστάσεως; Πῶς πρέπει νὰ ἀποκαλέσῃ τις καὶ αὐτὴν τὴν διαστροφὴν τῶν ἐπισήμων ἀριθμῶν τοῦ Κράτους, ἣν ἀποτολμᾶτε, καθ’ ἣν στιγμὴν δι’ ὅλων τῶν μέτρων σας καθιστᾶτε ἀναπόδραστον τὴν καταστροφήν;... Θὰ σᾶς ἀποδείξω, Κύριοι, προσεχῶς, ὅτι ὅλον αὐτὸ τὸ ὀγκῶδες τεῦχος, τὸ ὁποῖον διενεμήθη εἰς ὑμᾶς, ὡς προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, βρίθει ἀριθμῶν πλαστῶν, ἀριθμῶν μαρτυρούντων, ὅτι ἔχει συντελεσθῆ παραχάραξις τῶν ἐπισήμων βιβλίων τοῦ Κράτους... Καὶ εἶναι αὐτὸς ὁ οἰκονομικὸς ἡμῶν ὀργανισμὸς, κύριε Πρωθυπουργέ, ὃν ἦλθον ἐνταῦθα νὰ μελετήσωσι καὶ λάβωσιν ὡς πρότυπον διὰ τὰ Κράτη αὐτῶν οἱ κύριοι Λόου καὶ Ροῦ; Ὑπάρχουσι δυστυχῶς πολλοί, Κύριοι, οἱ θεωροῦντες ἀναπόφευκτον τὴν πτώχευσιν τοῦ Κράτους καὶ ἐκστομίζοντες ἤδη αὐτὴν δημοσίᾳ. Δὲν νομίζετε, ὅτι, ἀντὶ νὰ ἐξασθενίσῃ, ἐνισχύει ἔτι μᾶλλον τὰς τοιαύτας ἀπαισίους προβλέψεις ὁ ἐν τοιαύτῃ στιγμῇ ὑποβάλλων ἀριθμοὺς παρακεχαραγμένους; Δὲν θὰ ἦτο ἱκανὸν τοῦτο νὰ ἐγείρῃ τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι οὕτω πως δὲν παρασκευάζεται πλέον ἁπλῆ πτώχευσις, ἀλλὰ δολία χρεωκοπία;

§66Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, ἔπρεπε νὰ χωρισθῇ ἡ ἔρευνα τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας ἀπὸ τῆς πρώτης συνεδριάσεως ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀπὸ τὴν ἐξέτασιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ Κράτους. Τὸ δεύτερον θέμα εἶναι τοσούτῳ πολύπλοκον, τοσούτῳ σημαντικὸν καὶ σοβαρὸν, τοσαύτης δὲ χρήζει προσοχῆς καὶ ἐρεύνης, ὥστε δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀναμίξωμεν μετὰ τῆς ἐρεύνης τοῦ ἑτέρου θέματος, τοῦ θέματος ἂν οἱ κύριοι Λόου καὶ Ροῦ ἦλθον νὰ ἐξετάσωσι τὴν οἰκονομικὴν διαχείρισιν τοῦ Κράτους, πρὸς φωτισμὸν τῶν ἰδίων αὐτῶν Κυβερνήσεων, ἢ ἐὰν ἦλθον κληθέντες ὑπὸ τῆς ἡμετέρας Κυβερνήσεως, ὅπως βεβαιώσωσι καὶ οὗτοι τοὺς περὶ τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους ἰσχυρισμοὺς αὐτῆς, ἢ ἂν ὑπὸ οὐδετέραν τῶν ἰδιοτήτων τούτων ἐστάλησαν, ἀλλ’ ἦλθον διορισθέντες ἀκόλουθοι τῶν ἐν Ἀθήναις Πρεσβειῶν τῆς Γαλλίας καὶ Ἀγγλίας, πρὸς πλήρωσιν θέσεων κενῶν. Τὰ δύο ταῦτα θέματα πρέπει νὰ ἦναι ὄντως κεχωρισμένα ἀπ’ ἀλλήλων, διότι τὸ πρῶτον εἶναι πολύπλοκον καὶ χρήζει πολλῆς ἐρεύνης, ἀλλὰ καὶ τὸ δεύτερον εἶναι σοβαρὸν καὶ σπουδαῖον, διότι συνδέεται μετὰ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Κράτους, μετὰ τῆς αὐθυπαρξίας αὐτοῦ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι καιρὸς νὰ ἐπιληφθῶμεν ἀπὸ σήμερον τῆς ἐρεύνης τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ Κράτους, ἀφοῦ ἡ φυσικὴ διεξαγωγὴ τῶν ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς τεθειμένων ἐργασιῶν θέλει μᾶς ἀγάγει τάχιστα εἰς τὴν ἔρευναν τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ θέλει προκαλέσει συζήτησιν γενικήν, ὅτε θέλομεν δυνηθῆ νὰ ψαύσωμεν πάσας τὰς λεπτομερείας, τὰς ὁποίας καλύπτουσιν αἱ ποικίλαι πλοκαὶ τοῦ οἰκονομικοῦ δράματος, θέλομεν δυνηθῆ δὲ τότε νὰ εὕρωμεν καὶ τοὺς ὑπευθύνους καὶ τὴν ὁδὸν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ τραπῶμεν. Περὶ τῶν ἀλλοδαπῶν ὅμως, ἀφοῦ ἐγένετο λόγος περὶ αὐτῶν, καὶ ἀφοῦ μάλιστα ὁ προαγορεύσας ἐμνήσθη ἐμοῦ ὑπὸ αἵρεσιν ἐντελῶς θετικὴν, ἀναγκάζομαι νὰ ὁμιλήσω, πρῶτον, ἵνα μὴ ἀφήσω ἄνευ ἀναιρέσεως τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔδωκε, καὶ δεύτερον διὰ νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τῆς ἀποστολῆς τῶν δύο τούτων ὑπαλλήλων ξένων Κυβερνήσεων. Καὶ ὄντως ὤφειλον νὰ μὴ σιωπήσω ἐπὶ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀφηγήθη περὶ ἐμοῦ, διότι ἐνδεχόμενον ἦτο νὰ ὑποληφθῶ ὡς ἐπικυρῶν διὰ τῆς σιωπῆς τὸ ὑπὸ τοῦ προαγορεύσαντος λεχθὲν, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις ἀπετάθη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας προϊστάμην, καὶ ἐζήτησε ν’ ἀποστείλῃ ὑπάλληλόν της ἐνταῦθα.

§67ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶπον ὅτι ἐγράφη εἰς ἐφημερίδα.

§68ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν ἐγένετο λόγος εἰς ἐμὲ περὶ ἀπεσταλμένου Ἄγγλου πρὸς ἔρευναν τῶν οἰκονομικῶν τῆς Ἑλλάδος, ἡ πρότασις αὕτη δὲν μοὶ ἐγένετο ὑπὸ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἀπὸ τὸν ἐν Λονδίνῳ πρεσβευτὴν τοῦ Βασιλέως. Οὗτος δι’ ἰδιαιτέρας ἐπιστολῆς μοὶ ἀνεκοίνωσεν, ὅτι ἤθελε συντελέσει εἰς διάλυσιν τῶν φημῶν καὶ διαδόσεων, αἵτινες εἶχον κατακλύσει τὰς ἀγορὰς τῆς Εὐρώπης περὶ τοῦ ἀφερεγγύου τῆς Ἑλλάδος, καὶ εἰς τὴν ἔγερσιν τῆς πρὸς τὴν Ἑλλάδα ἐμπιστοσύνης ἐν ταῖς εἰρημέναις ἀγοραῖς, ἐὰν κατετίθεμεν τὰς ὑπεγγύους τῶν δανείων εἰσπράξεις εἰς τὴν Ἰόνιον Τράπεζαν καὶ εἰς τὰ ὑποκαταστήματα αὐτῆς. Ἡ Ἰόνιος Τράπεζα ἔχει τὴν ἕδραν της ἐν Λονδίνῳ, ἕκαστος δ’ ἐν Λονδίνῳ ἤθελεν ἔχει πρόχειρον τὴν πηγήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἤθελε λαμβάνει οἵαν ἂν ἤθελε πληροφορίαν, εἴτε περὶ τῆς ἀκριβείας, μεθ’ ἧς διεξάγονται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως αἱ ἐργασίαι, αἱ συναφεῖς μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν δανείων, εἴτε περὶ τῶν ποσῶν τῶν προωρισμένων διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην τῶν εἰσπράξεων, καὶ ἑπομένως, ἂν ἦναι ἐξησφαλισμένη διὰ τῶν ὑπεγγύων εἰσπράξεων ἡ πληρωμὴ τῶν συμπεφωνημένων τόκων καὶ χρεωλυσίων. Ἀλλὰ τὴν πρότασιν ταύτην τοῦ κ. Γενναδίου δὲν ἠδυνάμην νὰ ἀποδεχθῶ, διότι συμβάσεις, ὑπὸ προηγουμένων Κυβερνήσεων συνομολογηθεῖσαι, ὑπεχρέουν ἡμᾶς νὰ καταθέτωμεν τὰς ὑπεγγύους εἰσπράξεις εἰς ἄλλας Τραπέζας καὶ οὐχὶ εἰς τὴν Ἰονικήν. Τοῦτο δ’ ἀνεκοίνωσα εἰς τὸν κ. Γεννάδιον, ἀπαντήσας, ὅτι, ἐὰν τοῦτο ἤθελε συντελέσει εἰς τὴν διάλυσιν τῶν διαδόσεων, αἵτινες εἶχον κατακλύσει τὴν Εὐρώπην, παριστῶσαι ἡμᾶς ἀφερεγγύους, ἤθελον προθύμως τὸ ἐκτελέσει, ἐὰν αἱ εἰρημέναι συμβάσεις δὲν ὑπεχρέουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ τὰς ὑπεγγύους εἰσπράξεις εἰς ἄλλα πιστωτικὰ καταστήματα. Μετὰ τὴν ἄρνησίν μου ταύτην, ὁ διευθύνων τὴν Πρεσβείαν ἐν Λονδίνῳ μοὶ ἔγραψεν, ὅτι, ἀφοῦ τοῦτο δὲν ἦτο δυνατόν, αὐτὸς ἐνόμιζεν, ὅτι ἤθελεν ἐπιτευχθῆ τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, ἴσως καὶ κρεῖσσον αὐτοῦ, ἐὰν ἀπετεινόμεθα πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐζητοῦμεν παρ’ αὐτῆς, νὰ διορίσῃ οἰκονομικὸν ὑπάλληλον αὐτῆς, ἵνα ἔλθῃ ἐνταῦθα καὶ ἐξετάσῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ Κράτους, ὑποβάλῃ δὲ περὶ ταύτης ἔκθεσιν, διότι τῆς ἐκθέσεως ταύτης τοῦ ὑπαλλήλου τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως ἡ δημοσιότης ἤθελε πείσει τὸ Ἀγγλικὸν κοινὸν περὶ τῆς εὐρωστίας τοῦ τόπου καὶ τῆς ἱκανότητος αὐτοῦ πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών του, ἤθελε δὲ ἐμποιηθῆ οὕτως ἐμπιστοσύνη εἰς τὰ κεφάλαια καὶ ἐκλείψῃ πᾶσα δυσπιστία. Εἰς τὴν πρότασιν ταύτην τοῦ κ. Γενναδίου δὲν ἔδωκα ἀπάντησίν τινα· διότι, ἂν ἔγραφον αὐτῷ περὶ τῆς γνώμης του ταύτης, ἔπρεπε νὰ καταδείξω αὐτῷ, ὅτι ἡ γνώμη του αὕτη δὲν ἐσυμβιβάζετο πρὸς τὸ σέβας, τὸ ὁποῖον ὤφειλον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τῆς πατρίδος μου, ἐγὼ πρῶτος, ὁ διαχειριζόμενος τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ὀφείλων νὰ σέβωμαι ὑπὲρ πάντας τὸ ἀξίωμα, τὸ ὁποῖον ἡ πατρὶς μοὶ εἶχεν ἀναθέσει. Ἐὰν ἐν Λονδίνῳ τὰ κεφάλαια εἶχον περιαχθῆ εἰς τοσαύτην δυσπιστίαν πρὸς τὴν Ἑλλάδα, δὲν ἔπρεπε νὰ περιϋβρίσω καὶ ἐγὼ τὴν ἀξιοπρέπειαν αὐτῆς, ἀποδεχόμενος ὅτι αἱ περὶ τῶν παρ’ ἡμῖν πραγμάτων βεβαιώσεις τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑλλάδος δὲν ἔπρεπε νὰ ἦναι πιστευταὶ, εἰμὴ ἂν προσεβεβαιοῦντο ὑπὸ τῆς μαρτυρίας τῶν ἀλλοδαπῶν, τοὺς ὁποίους αἱ Κυβερνήσεις τῆς Ἀγγλίας καὶ πάσης ἄλλης χώρας ἤθελον ἀποστείλει. Δὲν μοὶ ἦτο συγκεχωρημένον νὰ ἀποδεχθῶ, ὅτι τὸ κῦρος τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας περὶ τῶν ὑποθέσεων τοῦ Κράτους ἔδιδον ὡς Κυβέρνησις, ἦτο ἀσθενὲς καὶ ἀνάξιον πίστεως, ἂν δὲν ἐκαλύπτετο ὑπὸ τῆς ὁμολογίας ὑπαλλήλων ξένων Κυβερνήσεων, τῶν ὁποίων τὴν ἀποστολὴν ἐνθάδε πρὸς τοῦτο μὲ συνεβούλευσε νὰ ζητήσω. Τοιαύτη ἀπάντησις ἤθελε λυπήσει βεβαίως τὸν κ. Γεννάδιον, καὶ διὰ τοῦτο ἔκρινα προτιμότερον, οὐδεμίαν νὰ ἐπιστείλω αὐτῷ περὶ τούτου ἀπάντησιν. Ἐν τούτοις εἰς τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας προέβαλεν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔδωκεν ἀπάντησιν, ἥτις εἶναι, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἀνεπαρκής. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν ἐζήτησεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις παρὰ τῆς Ἀγγλικῆς, ἵνα ἀποστείλῃ οἰκονομικὸν ὑπάλληλον, ὅπως ἐξετάσῃ τὰ οἰκονομικὰ τῆς Ἑλλάδος, ἀλλ’ ὅτι ὁ κ. Λόου, ὅστις τυγχάνει ὑπάλληλος τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ἦλθεν ἐκτελῶν διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεώς του, ἥτις, ἀποστείλασα αὐτὸν ἐνταῦθα, ἵνα ποιήσηται μελέτας περὶ τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, οὐδαμῶς ἐφήψατο τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Κράτους, πολλῷ δ’ ἧσσον δὲν ἠθέτησε τὸ πρὸς τὴν αὐθυπαρξίαν αὐτοῦ ὀφειλόμενον σέβας. Ἐὰν τὰ πράγματα ἔχωσιν οὕτως, οὐδεμίαν ἔχω νὰ φέρω παρατήρησιν. Ἀλλ’ ἐλέχθη, ὅτι ἡ γνώμη, ἣν πρός με ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Γεννάδιος, ἀνεκοινώθη ὑπ’ αὐτοῦ καὶ εἰς τοὺς διαδόχους μου, ἑπομένως καὶ πρὸς τὸν νῦν Πρωθυπουργόν· ἡ γνώμη δ’ αὕτη σκοπὸν εἶχε νὰ εὐκολύνῃ τὰς ἐνεργείας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸ εὕρεσιν δανείου, διότι ἐκρίνετο, ὅτι ἡ ἀποστολὴ οἰκονομικοῦ ὑπαλλήλου Ἄγγλου πρὸς ἐξέτασιν τῶν οἰκονομικῶν τῆς Ἑλλάδος, ὡς καὶ ἡ ἀποστολὴ τοιούτου ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, ἤθελον ἀρκέσει, ἵνα διαλύσωσι τὰς ὑπονοίας ἢ τὰς διαδόσεις περὶ τοῦ ἀναξιοπίστου τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Κατὰ ταῦτα, ἡ ἀποστολὴ αὕτη ἐξυπηρέτει τὸ συμφέρον τῆς ἡμετέρας Κυβερνήσεως· ἤκουσα μάλιστα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ πρὸ μικροῦ, βεβαιοῦντος, ὅτι ὄχι μόνον δὲν ἐνοχλεῖ αὐτὸν ἡ μετάβασις τῶν εἰρημένων ξένων ὑπαλλήλων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ μετ’ εὐχαριστήσεως ἤθελε βλέπει αὐτοὺς δαπανῶντας περισσότερον χρόνον εἰς τὰς μετ’ αὐτοῦ σχέσεις των· διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς προσδοκᾷ, ὅτι αἱ περὶ τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους πληροφορίαι τῶν περὶ ὧν πρόκειται ἀλλοδαπῶν θέλουσι διαψεύσει τὰς διαδόσεις τῆς κακοβούλου δημοσιογραφίας. Ἡ ἀπάντησις αὕτη τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἣν σήμερον ἔδωκε πρὸς τὴν Βουλὴν, περιέχει τροπολογίαν τινὰ εἰς τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν εἶχε δώσει εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας, τροπολογίαν μάλιστα, ἥτις μειώνει τὸ κῦρος τῆς πρώτης πρὸς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας ἀπαντήσεως. Καὶ ἀληθῶς, ἂν ὁ κ. Γεννάδιος, ὁ διευθύνων τότε τὴν ἐν Λονδίνῳ Ἑλληνικὴν Πρεσβείαν, ἀπηύθυνε καὶ πρὸς τὰς διαδόχους Κυβερνήσεις τὴν αὐτὴν συμβουλὴν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας προϊστάμην, καὶ ἂν αἱ Κυβερνήσεις αἱ διάδοχοι, εἴτε ἡ ἑτέρα τούτων, εἴτε καὶ ἀμφότεραι, ἀπεδέχθησαν τὴν συμβουλὴν ταύτην τοῦ κ. Γενναδίου, καὶ ἀπηυθύνθησαν ἐμπιστευτικῶς πρὸς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, καὶ παρεκάλεσαν αὐτὴν νὰ ἀποστείλῃ ἐνθάδε ὑπάλληλον Ἄγγλον πρὸς τοιοῦτον σκοπὸν, παρασυρθεῖσαι ὑπὸ τοῦ πόθου νὰ εὐκολύνωσι τὰς πρὸς ἀνεύρεσιν δανείου προσπαθείας των, ὁμολογῶ, ὅτι ἡ πρᾶξίς των αὕτη δὲν συμβιβάζεται μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Κράτους, ἀναιρεῖ δὲ τὴν αὐθυπαρξίαν αὐτοῦ. Δὲν ἤθελε συμβιβάζεσθαι μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Κράτους, καὶ ἤθελεν ἀντιβαίνει εἰς τὴν αὐθυπαρξίαν αὐτοῦ, καὶ ἡ ἀνοχὴ αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ὁ Ἄγγλος οἰκονομικὸς ὑπάλληλος ἀπεστέλλετο ὑπὸ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἔλεγχον τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους ἄνευ αἰτήσεως τῆς ἡμετέρας Κυβερνήσεως· ἂν δὲ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος εἶχε προκαλέσει αὐτὴν, ἡ πρᾶξίς της αὕτη ἦτο ἀξία πάσης κατακρίσεως. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω, ὅτι, ἂν οἱ ἀφικόμενοι ἐνταῦθα ὑπάλληλοι τῆς Ἀγγλικῆς καὶ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως ἦλθον ἐνταῦθα ὡς ὑπάλληλοι τῶν ἐν Ἀθήναις Πρεσβειῶν των, ἵνα ἐκτελέσωσιν ὑπηρεσίαν τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας εἰσὶν ὑπάλληλοι, καὶ οὐχὶ ἵνα ἐλέγξωσιν ἢ νὰ ἀναμιχθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἡμετέρου Κράτους, καὶ ἀποτελοῦσι μέρος τοῦ προσωπικοῦ τῶν Πρεσβειῶν, περὶ ὧν ὁ λόγος, ὡς ἐβεβαίωσε τὸ πρῶτον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἡ ἀποστολὴ αὐτῶν δὲν ἀφορᾷ ἡμᾶς. Ἀλλὰ γεννῶνται περὶ τούτου δισταγμοὶ, διότι γνωστὸν εἶναι, ὅτι παρὰ τῇ Ἀγγλικῇ Πρεσβείᾳ ὑπάρχει ἀνέκαθεν ὑπάλληλος, ὄχι μόνον ἐν Ἀθήναις, ἀλλὰ καὶ ἐν πάσαις ταῖς πρωτευούσαις τῆς Εὐρώπης, ἐπιτετραμένος μονίμως τὸ εἰδικὸν καθῆκον, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Λόου ἐπεφορτίσθη νὰ ἐκτελέσῃ τελευταῖον. Ὁ μόνιμος οὗτος ὑπάλληλος τῶν ἁπανταχοῦ Ἀγγλικῶν Πρεσβειῶν ἐξετάζει τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, ποριζόμενος τὰς περὶ αὐτῶν πληροφορίας ἐκ τῶν δημοσιευομένων ἐν ἑκάστῃ χώρᾳ ὑπὸ τῶν Κυβερνήσεων πληροφοριῶν περὶ αὐτῶν, ζητεῖ δὲ καὶ τὴν λύσιν τῶν ἀποριῶν του, ἐὰν τοιαύτας παράγωσιν αὐτῷ αἱ δημοσιευόμεναι ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐκθέσεις, καὶ ὑποβάλλει εἰς τὴν Κυβέρνησίν του διὰ τοῦ πρέσβεως ἐκθέσεις περὶ τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, παρ’ ᾧ τυγχάνει ἐμπεπιστευμένη ἡ Πρεσβεία, εἰς ἣν τυγχάνει διωρισμένος. Τοιοῦτος ὑπάλληλος παρὰ τῇ ἐν Ἀθήναις Ἀγγλικῇ Πρεσβείᾳ ὑπῆρξε κατὰ τὸ 1884 ὁ κ. Νίκολσον, ἐκθέσεις τοῦ ὁποίου περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ Κράτους ἡμῶν ἀνέγνωμεν τότε ἐν τῇ Κυανῇ Βίβλῳ. Τοιοῦτος τυγχάνει καὶ νῦν παρὰ τῇ ἐνταῦθα Ἀγγλικῇ Πρεσβείᾳ ὁ κ. Elliot, τοῦ ὁποίου ἐκθέσεις περὶ τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους κατὰ τὸ 1889 καὶ 1890 ὡσαύτως ἀνέγνωμεν. Ἀφοῦ λοιπὸν ὑπάρχει ὑπάλληλος παρὰ τῇ Ἀγγλικῇ Πρεσβείᾳ, ἐκτελῶν τὸ καθῆκον τοῦτο, ἡ γενομένη ἀποστολὴ καὶ ἄλλου θὰ ἀντέβαινεν εἰς τὴν φιλοτιμίαν τοῦ ὑπαλλήλου, τοῦ ἐκτελοῦντος τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, ἐὰν δὲν εἶχεν εἰδικώτερόν τινα σκοπὸν, ἐὰν δὲν ἐπρόκειτο περὶ ἰδιαιτέρας τινὸς ὑπηρεσίας. Ἄλλως, ἔχουσι μὲν ἐνδιαφέρον τὰ Κράτη, ἵνα λαμβάνωσι πληροφορίας καὶ περὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως καὶ περὶ τῆς διοικήσεως καὶ περὶ πάσης ἄλλης κυβερνητικῆς ἐργασίας καὶ προόδου τῶν ἄλλων Κρατῶν, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἐξόχως ζηλότυπα τῆς ἰδίας αὑτῶν ὑπάρξεως, μηδὲν πράττοντα ἢ ἀνεχόμενα, τὸ δυνάμενον νὰ παραβλάψῃ αὐτήν. Ἐν Γαλλίᾳ, φέρ’ εἰπεῖν, ὑπάρχει Πρεσβεία Ἀγγλικὴ, καὶ ἐν αὐτῇ ὑπάλληλος ἴδιος, ὁ ὁποῖος ἐξετάζει τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Γαλλικοῦ Κράτους καὶ ὑποβάλλει ἐκθέσεις εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ πολλάκις ἐπιθυμοῦσι νὰ πορισθῶσι καὶ ἄλλας περὶ εἰδικῶν ὑποθέσεων πληροφορίας, καὶ στατιστικὰς ἔτι, περὶ τῆς συγκοινωνίας φέρ’ εἰπεῖν, περὶ τῆς λειτουργίας τῶν σιδηροδρόμων, καὶ ἀποστέλλουσιν εἰδικοὺς ὑπαλλήλους. Ἀλλ’ οἱ ὑπάλληλοι οὗτοι δὲν κατορθόνουσι νὰ λάβωσιν ἄλλας πληροφορίας ἢ ἐκείνας, τὰς ὁποίας αἱ Κυβερνήσεις συνήθως δημοσιεύουσιν. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις εἶχε ποτὲ ἀποστείλει εἰς Παρισίους ἀνώτερον διπλωματικὸν ὑπάλληλον, τὸν κ. Fane, ἵνα ἀρυσθῇ πληροφορίας παρὰ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως περὶ τῶν ἐν Γαλλίᾳ σιδηροδρόμων. Ὁ κ. Fane, μεταβὰς εἰς Παρισίους, ἀπετάθη πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὅστις ὅμως οὐδὲν ἔστερξε νὰ ἀνακοινώσῃ αὐτῷ, ἀλλὰ τὸν παρέπεμψε πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅστις ἐδέχθη τὴν αἴτησιν αὐτοῦ, καὶ ὑπεσχέθη, ὅτι ἤθελε συννενοηθῆ μετὰ τοῦ ἁρμοδίου συναδέλφου του, ἵνα πορισθῇ τὰς ζητουμένας πληροφορίας· ἀλλὰ εἶχον παρέλθει ἐννέα μῆνες, καὶ δὲν εἶχε κατορθώσει νὰ τῷ μεταδώσῃ αὐτάς. Ταῦτα ἀναφέρω, ἵνα ἀποδείξω, πόσον τὰ Κράτη εἶναι ζηλότυπα τῆς ἰδίας αὑτῶν αὐτενεργείας καὶ ἐξουσίας, καὶ πόσον προφυλάττουσι καὶ περιφρουροῦσι τὰ ἴδια αὑτῶν συμφέροντα. Ὁ ἐσωτερικὸς ὀργανισμὸς εἶναι ἔργον τῶν κυβερνώντων τὴν χώραν· ἡ ἐκτέλεσις αὐτοῦ καὶ ἡ ἄλλη λειτουργία τῆς διοικήσεως, καὶ αὐτὴ εἶναι ἔργον τῶν κυβερνώντων, συνδέεται ὅμως μετὰ παντοειδῶν συμφερόντων, καὶ πολιτικῶν καὶ διοικητικῶν καὶ κοινωνικῶν. Ἑπομένως τὸ Κράτος δὲν ἐπιτρέπει εἰς ἀντιπροσώπους ἄλλου Κράτους νὰ εἰσδύσωσιν εἰς τὰ γραφεῖα αὐτοῦ, νὰ καταμάθωσι τὰς λεπτομερείας, τὰς ὁποίας κανονίζει ὁ ὀργανισμὸς τῆς χώρας, νὰ θέσωσι τὸν δάκτυλον εἰς δυσκολίας, εἰς τὰς ὁποίας προσκόπτει ἢ ἀναστέλλεται τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου ἡ κίνησις ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων μάλιστα, δὲν ἐπιτρέπει εἰς ὑπάλληλον ἄλλου Κράτους νὰ ἀναφυλλίσῃ τὰ δημόσια βιβλία, νὰ μελετήσῃ τὰ κατὰ τὴν βεβαίωσιν τῶν φόρων, νὰ σπουδάσῃ τὰς περὶ τὴν εἴσπραξιν δυσκολίας, πολλῷ δ’ ἧσσον νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν περὶ τῆς διαθέσεως τῶν ἐσόδων λεπτομερειῶν, ἢ τῆς καταστάσεως, εἰς ἣν εὑρίσκεται ἕκαστος κλάδος τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς, ἢ τῶν ἀναγκῶν, αἵτινες περικυκλοῦσι τὴν κατανάλωσιν. Ἐὰν λοιπὸν οἱ δισταγμοὶ, τοὺς ὁποίους παράγουσιν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνεκοίνωσε σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τῶν ἀπεσταλμένων τῆς Ἀγγλικῆς καὶ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, ἦναι ἐντελῶς ἀβάσιμοι, ἑπομένως ἂν ἦναι ἀκριβὴς ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἔδωκεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Αἰγιαλείας, βεβαιώσας τὴν Βουλὴν, ὅτι οὗτοι εἶναι ὑπάλληλοι τῆς Ἀγγλικῆς καὶ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, προσκολληθέντες εἰς τὰς ἐνταῦθα Πρεσβείας τῆς Ἀγγλίας καὶ τῆς Γαλλίας, διὰ νὰ ἐκτελῶσιν ὑπηρεσίαν τῶν εἰρημένων Κυβερνήσεων, καὶ ὅτι ἀποτείνονται εἰς τὴν ἡμετέραν Κυβέρνησιν, ὁσάκις τὰ κείμενα τῶν δημοσιευομένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου πληροφοριῶν γεννῶσιν εἰς αὐτοὺς ἀπορίας περὶ τὴν μελέτην τῶν οἰκονομικῶν τῆς χώρας, καὶ ζητοῦσι τῶν ἀποριῶν τούτων τὴν λύσιν, τότε μοὶ φαίνεται τὸ πρᾶγμα ἁπλοῦν καὶ μηδεμίαν παράγον ἀνησυχίαν, ἡ ἀπάντησις αὕτη τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἶναι ἐπαρκὴς, καὶ ὀφείλομεν νὰ ἀποδεχθῶμεν, ὅτι οὐδεμία πρᾶξις ἐγένετο, προσβάλλουσα τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Κράτους, ἢ μειοῦσα τὴν αὐθυπαρξίαν αὐτοῦ, οὐδ’ ἀνοχή τις ἀπεδείχθη ὑπὸ τῶν κυβερνώντων πρὸς μείωσιν ἢ ἀναίρεσιν τῆς ἀξιοπρεπείας ἢ τῆς κυριαρχίας τοῦ Κράτους. Ἐὰν ὅμως ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, εἴτε ἐδήλωσεν ἐπιθυμίαν, ἵνα ἀποσταλῶσιν ἐνταῦθα τοιοῦτοι ὑπάλληλοι, ὅπως λάβωσι γνῶσιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, καὶ πιστοποιήσωσι τὴν εὐεξίαν αὐτῶν, εἴτε, ἀγγελθέντος τοιούτου τινὸς μέτρου ὑπὸ Κυβερνήσεως ξένου Κράτους, κατέστησε διὰ τῆς ἀπαντήσεως, ἣν ἔδωκε, πιθανὸν, ὅτι τοιαύτη ἀποστολὴ ἤθελε γείνῃ εὐχαρίστως ἀποδεκτὴ, καὶ ὅτι προθύμως ἤθελον ἀνοιχθῆ εἰς αὐτοὺς τὰ γραφεῖα τοῦ Κράτους, ἵνα πορισθῶσιν οἱανδήποτε ἤθελον πληροφορίαν, ὁ πόθος νὰ διαψεύσῃ διὰ τῶν ἐκθέσεων τούτων τῶν ξένων τὰς διαδόσεις κακοβούλου δημοσιογραφίας, ὡς εἶπεν, ἢ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν πίστιν τοῦ Κράτους, ἢ νὰ εὐκολύνῃ τὰς πρὸς εὕρεσιν δανείου προσπαθείας της, ἦτο πόθος ἀπηγορευμένος ὑπὸ τῆς αὐθυπαρξίας τοῦ Κράτους, ἢ ὑπὸ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Κυβερνήσεως, πρᾶξις δὲ τοιαύτη ἢ ἀνοχὴ τοιαύτη τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀξία κατακρίσεως, ὡς ὅλως ἀσυμβίβαστος πρὸς τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις τῆς Πατρίδος ἔχει καὶ πρὸς ἑαυτὴν καὶ πρὸς τὸ Κράτος.

§69ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, κύριοι Βουλευταὶ, ἐξεπλάγην ἐπὶ τῇ εὐκολίᾳ, μεθ’ ἧς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀπήντησεν εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου, ἧς ἐμνήσθη ὁ Βουλευτὴς Λοκρίδος, καὶ ἐξεπλάγη μετ’ ἐμοῦ καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος καὶ τὸ κοινόν. Ἵνα τί ἀποκρύπτωμεν τὴν ἀλήθειαν; Ἐμειώθη ἡ δημοσία ἡμῶν πίστις· εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κρούωμεν καθ’ ἑκάστην τὰς θύρας τῶν χρηματιστῶν τῆς Εὐρώπης, ὅπως ἐξοικονομῶμεν τὰς ἀνάγκας μας. Τοῦτο, γενόμενον γνωστὸν εἰς τὰς μεγάλας ἀγορὰς τῆς Εὐρώπης, βεβαίως διήγειρε τὴν ἐπιθυμίαν τῶν Κυβερνήσεων, ὅπως γνωρίσωσι τὴν ἀληθῆ κατάστασιν τῆς Ἑλλάδος καὶ περιφρουρήσωσι τὰ συμφέροντα τῶν ὑπηκόων αὐτῶν. Οὐδεὶς περὶ τούτου ἀμφιβάλλει. Διατὶ ἐπιμένομεν νὰ ἀποκρύπτωμεν τὴν ἀλήθειαν, ὅτι οἱ οἰκονομικοὶ αὐτοὶ ὑπάλληλοι ἐστάλησαν ἐνταῦθα πρὸς ἕνα σκοπὸν, σκοπὸν, ὁ ὁποῖος θίγει ὁπωσδήποτε τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐνεργείας καὶ τῆς διοικήσεως τοῦ τόπου; Εἶναι ἀναντίῤῥητον. Καὶ ἂν τὰ πράγματα τὰ διαστρέφῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἡ ἀλήθεια εἶναι αὕτη, ὅτι οὗτοι ἐστάλησαν πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπόν. Διατὶ ἐστάλησαν; Ὑπάρχει ἄλλος τις λόγος πρὸς τοῦτο; Ὄχι. Ἐγὼ, Κύριοι, μὲ ὅλην τὴν ὑπερηφάνειαν, τὴν ὁποίαν δύναμαι νὰ ἔχω ὡς Ἕλλην, μὲ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ νὰ προασπίσω τὴν ἀξιοπρέπειαν τὴν ἐθνικὴν, καὶ μὲ ὅλας τὰς ἐξάρσεις τοῦ πατριωτισμοῦ, τὰς ὁποίας ἀκούω ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, ὅπως τὴν χθεσινὴν, ὅτι πρέπει οἱ Ἕλληνες ὅλοι νὰ κηρύξωμεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς προγράφει τὴν Ρωμουνίαν ἀπὸ τὴν Εὐρώπην, καὶ δὲν θέλει πλέον νὰ ἔχῃ κἀμμίαν σχέσιν μετ’ αὐτῆς; καίτοι ἀκούω ὅλας αὐτὰς τὰς ἐκδηλώσεις τοῦ ἁπλοϊκοῦ καὶ ὑψηλοῦ πατριωτισμοῦ, δὲν ταράσσομαι, Κύριοι, διότι τὸ κακὸν ἐπῆλθεν, ἡ δὲ πατρὶς μοὶ ἐνεπιστεύθη τὴν θέσιν ταύτην, ἵνα κρίνω τὰ μέτρα, ἅτινα προτείνονται, ὅπως σωθῇ ὁ τόπος. Βεβαίως πρέπει νὰ δώσωσι λόγον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἤγαγον τὰ πράγματα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν· εἶναι ὑπεύθυνοι δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Ἀλλὰ τίς εἶναι ὁ δυνάμενος σήμερον νὰ ὑποβάλῃ αὐτοὺς εἰς εὐθύνην; Οὐδείς. Κατέχουσι τὴν ἐξουσίαν, κατέχοντες δὲ τὴν ἐξουσίαν, πράττουσιν ὅ,τι δύνανται, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ συγκρατήσουν μίαν τάξιν πραγμάτων ἐντὸς τοῦ τόπου αὐτοῦ. Ἂν δύνανται νὰ τὴν συγκρατήσωσιν ἢ ὄχι, τοῦτο εἶναι τὸ δεύτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν. Δύνανται, ὑποβιβάζοντες κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ τόπου, δεχόμενοι ξένους ἐλεγκτὰς καὶ μετερχόμενοι τὴν πολιτείαν, τὴν ὁποίαν μετέρχονται, δύνανται νὰ σώσωσι τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, νὰ σώσωσι τὴν ἀνεξαρτησίαν τοῦ τόπου, ἵνα μὴ προβῶσιν αἱ Δυνάμεις ἀπὸ τοῦ μέτρου τούτου, τὸ ὁποῖον εἶναι μικρά τις ἐπέμβασις, εἰς μεγαλειτέραν ἐπέμβασιν; Ἐγὼ, Κύριοι, τὸ ἐπιθυμῶ, ἀλλὰ δὲν τὸ πιστεύω. Δὲν τὸ πιστεύω, Κύριοι, διότι ἦτο καιρὸς νὰ μὴ ὠθηθῶσι τὰ πράγματα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν· δὲν τὸ πιστεύω, Κύριοι, διότι, ἀφ’ ἧς κατέλαβον πάλιν τὴν ἐξουσίαν, οὐδὲν ἔπραξαν, ὅπως σώσωσι τὸν τόπον ἀπὸ τὸ σημεῖον, εἰς ὃ ἔκτοτε διατελεῖ· δὲν τὸ πιστεύω, διότι, μὲ ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα βλέπομεν λαμβανόμενα δῆθεν λόγῳ οἰκονομίας, ἀφ’ ἑτέρου βλέπομεν πάλιν ἐφαρμοζόμενον τὸ σύστημα τῆς σπατάλης, τὸ ὁποῖον θὰ μηδενίσῃ πάλιν ὅλας αὐτὰς τὰς οἰκονομίας καὶ θὰ καταστήσῃ ἀνέφικτα ὅλα τὰ μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων προσπαθεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνορθώσῃ τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου. Εἰς μάτην λοιπὸν ἐδέχθητε τοὺς ξένους ἐλεγκτὰς καὶ ὑπεβάλετε τὸν τόπον εἰς μίαν προσβολὴν πραγματικὴν τῆς ἀνεξαρτησίας του. Ὑπεκύψατε εἰς τὴν ἀνάγκην, διότι εἶναι ἀνάγκη, καὶ «ἀνάγκα καὶ θεοὶ πείθονται». Ἐγὼ δὲν διαμαρτύρομαι διότι ὑπεκύψατε εἰς τὴν ἀνάγκην· διαμαρτύρομαι διότι ἐφέρετε εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν τὸν τόπον, καὶ διαμαρτύρομαι, διότι προβλέπω, ὅτι κατὰ τὴν ὁδὸν, τὴν ὁποίαν βαδίζετε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν σώσητε, Κύριοι. Πλείονα εἶναι περιττὰ ἐπὶ τοῦ παρόντος. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶμαι εἰς τὸ βῆμα, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἀπευθύνω πρὸς αὐτὸν μίαν ἐπερώτησιν, σχετιζομένην πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐνόρκων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἵνα κρίνῃ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς ἀξίας καὶ τῆς χρησιμότητος τοῦ περὶ Κακουργοδικείων νόμου, νὰ προσαγάγῃ πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου: αʹ) Πίνακα, δηλοῦντα τὴν κατάστασιν τῶν πινακίων τῶν Πρωτοδικείων καὶ τῶν Ἐφετείων κατὰ τὴν πρώτην ἀρξαμένου μηνὸς, καὶ ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν διετέλουν τὰ Πρωτοδικεῖα καὶ τὰ Ἐφετεῖα κατὰ τὴν αὐτὴν ἐποχὴν τὸ παρελθὸν ἔτος. βʹ) Πίνακα, ἐμφαίνοντα πόσαι ὑποθέσεις συνεζητήθησαν κατὰ τὸ ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νέου νόμου χρονικὸν διάστημα εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα καὶ Ἐφετεῖα, καὶ πόσαι εἶχον συζητηθῆ κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου αὐτοῦ. γʹ) Πίνακα, ἐμφαίνοντα πόσαι ὑποθέσεις συνεζητήθησαν ὑπὸ τὸ σύστημα τοῦ νέου νόμου, πόσαι δαπάναι ἐγένοντο κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτοῦ, καὶ πόσαι ἔχουσι συζητηθῆ μὲ τὸ σύστημα τὸ προηγούμενον ὑποθέσεις εἰς τὰ Κακουργιοδικεῖα, καὶ πόσα ἔχουσι δαπανηθῆ, ποῖαι σχετικῶς αἱ ἀποφάσεις, πόσαι ἦσαν τότε ἀθωωτικαὶ καὶ πόσαι σήμερον, πόσαι καταδικαστικαὶ καὶ πόσαι σήμερον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ φροντίσῃ, ὅπως οἱ πίνακες οὗτοι ὦσιν ἀκριβεῖς, εἰλικρινεῖς· διότι νομίζω, ὅτι ἐγκληματοῦμεν πρὸς αὐτὴν τὴν κοινωνίαν, ἀνατρέποντες τὴν νομοθεσίαν ἄρδην, καὶ τὴν ποινικὴν καὶ τὴν πολιτικὴν, χωρὶς νὰ ἔχῃ προηγηθῆ μελέτη, χωρὶς νὰ μελετήσωμεν τὰ πράγματα, χωρὶς νὰ ὑποβάλωμεν τὰ τοιαῦτα νομοσχέδια εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τὴν πεῖραν, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσι τὸν τόπον, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐκτιμήσωσιν, ἂν αἱ τοιαῦται μεταβολαὶ ἦναι ὠφέλιμοι ἢ ὄχι εἰς τὸν τόπον. Καταστρέφομεν τὸν τόπον, βαδίζοντες κατὰ τοιοῦτον τρόπον εἰς τὴν ἀνατροπὴν τῆς νομοθεσίας. Ἀνετρέψατε Κύριοι, τοὺς διοικητικοὺς νόμους καὶ τοὺς οἰκονομικοὺς καὶ ἐκπαιδευτικούς, τὰ πάντα ἐν γένει. Τοὺς ἀστικοὺς νόμους μὴ θίγετε ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχεν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐφαρμόζεται τὸ «μὴ κίνει τὰ κακῶς κείμενα εὖ κείμενα.» Δὲν ἔχετε Σῶμα, ἀποστολὴν ἔχον τὸ προπαρασκευάζειν τοὺς νόμους. Δὲν ἐπιτρέπεται δὲ, ἐπὶ τῇ βάσει κατασκευασμάτων χθεσινοῦ ἀποφοίτου τοῦ Πανεπιστημίου, νὰ προέρχησθε εἰς τὴν τροποποίησιν ὁλοκλήρου τῆς νομοθεσίας, καὶ τῆς πολιτικῆς καὶ τῆς διοικητικῆς καὶ τῆς ποινικῆς. Τοῦτο εἶναι ἀσυγχώρητον. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι πονοῦσι τὸν τόπον, δὲν ἐπιτρέπεται, διότι μόνον 10 ἢ 15 ὑπόδικοι διατελοῦσι τοιοῦτοι πλέον τοῦ δέοντος, νὰ προβαίνητε εἰς τοιαύτας μεταβολὰς τῆς νομοθεσίας. Ἡ συνεχὴς μεταβολὴ τῶν νόμων, ἐλαττοῦσα ἢ ἀφαιροῦσα τὸ κῦρος τῶν νόμων, προκαλεῖ εὐκόλως σάλον ἐν τῇ κοινωνίᾳ ἡμῶν, ἡ ὁποία διὰ πολλοὺς ἄλλους λόγους σπουδαίως διασαλεύεται. Κακὸν ὀλέθριον τὸ νὰ πιστευθῇ, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ δικαιοσύνη, νόμων μονίμων μὴ ὑπαρχόντων. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μὴ θεωρήσῃ τὸ ζήτημα ὡς ὑπουργικὸν ἢ πολιτικὸν, ἀλλὰ, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους, νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους του, ἵνα αἱ πληροφορίαι ὦσι σύμφωνοι πρὸς τὴν ἀλήθειαν.

§70ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριε Βουλευτὰ, παρακαλῶ, τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ζητεῖτε, νὰ τὰς διατυπώσητε ἐγγράφως, διότι εἶναι τόσον πολλαὶ, ὥστε δὲν δύναμαι νὰ τὰς ἐνθυμηθῶ.

§71ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Πολὺ καλά. Μολονότι ὁ στενογράφος θὰ τὰς ἐκράτησεν.

§72ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ, κύριε Πρόεδρε, ἐγένετο λόγος προηγουμένως καὶ περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς ἐνταῦθα ἐλεύσεως τῶν ἀλλοδαπῶν οἰκονομολόγων, εὑρίσκομαι ἠναγκασμένος νὰ λάβω τὸν λόγον, ἵνα δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς. Περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ἕνεκα τῆς ἀπουσίας τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, δὲν δύναμαι νὰ ἔχω πλήρεις καὶ ὡρισμένας ἀναμνήσεις. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι, ὅτι εἰς χεῖρας τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν περιῆλθεν αὐτὸ τοῦτο τὸ ἔγγραφον τοῦ πρώην πρέσβεως ἡμῶν ἐν Λονδίνῳ, τὸ ὁποῖον φαίνεται, ὅτι ἀπηυθύνετο πρὸς τὸν προκάτοχον Πρωθυπουργὸν, τὸν ἐκ Γόρτυνος συνάδελφον. Ἐν τῷ ἐγγράφῳ ἐκείνῳ ὑπεδεικνύετο εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν τὸ μέτρον τῆς ἀποστολῆς Ἄγγλου οἰκονομολόγου, καί, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ἐζητεῖτο παρὰ τοῦ πρέσβεως ἡ ἄδεια, ἵνα αὐτὸς ἡμιεπισήμως ἐνεργήσῃ παρὰ τῇ Κυβερνήσει τῇ Ἀγγλικῇ περὶ ἀποστολῆς τοιούτου. Ἐὰν τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἐδόθη εἰς τὸν τότε ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν ὑπὸ τοῦ τέως ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν συναδέλφου, ἐγὼ δὲν γνωρίζω. Τὴν πρότασιν ὅμως ταύτην, τὴν ὑποβληθεῖσαν εἰς τὸν κ. πρώην ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν, ἡ τέως Κυβέρνησις, συμμορφουμένη ἐντελῶς μὲ τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ὁ πρώην Πρωθυπουργὸς ἐξεδήλωσεν, ἐθεώρησεν ἀναξίαν ἀπαντήσεως. Ἐὰν μετὰ τοιαύτην ἐνέργειαν ἀφίχθησαν ἐνταῦθα οἱ ἀλλοδαποὶ ἐκεῖνοι οἰκονομολόγοι, τότε, Κύριοι, ἐγὼ δὲν δύναμαι ἢ νὰ νομίζω, ὅτι ἡ ἐνέργεια τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἐπισήμως ἐξεδήλωσεν ἐπιθυμίαν περὶ ἀποστολῆς τοιαύτης ἐνταῦθα, ἡ τοιαύτη ἐνέργεια δὲν δύναται ἢ νὰ ἐξεγείρῃ ἐν τῇ ἐμῇ ψυχῇ λύπην· διότι βεβαίως πᾶσα Κυβέρνησις δύναται νὰ μορφόνῃ τὴν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ διπλωματικὴν αὑτῆς ὑπηρεσίαν κατ’ ἀρέσκειαν, καὶ δύναται νὰ προσκολλᾷ εἰς αὐτὴν καὶ εἰδικοὺς ἄνδρας, ἐμπεπιστευμένους νὰ μελετήσωσι τὰς σχετικὰς ὑπηρεσίας τῶν ἄλλων Κρατῶν, καὶ νὰ ὑποβάλωσι τὰς δεούσας πληροφορίας· ἀλλ’ ἀπέναντι τῶν τοιούτων οἰκονομικῶν ἀπεσταλμένων, ὅπως καὶ ἀπέναντι τῶν ἄλλων στρατιωτικῶν ἢ ναυτικῶν ἀκολούθων, ἡ ἐγχώριος Κυβέρνησις διατηρεῖ πληρεστάτην τὴν ἐνέργειαν αὑτῆς, καὶ θέλει βεβαίως ἀπόσχει νὰ δώσῃ πᾶσαν πληροφορίαν, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐκληφθῇ ὡς ἐξάσκησις ἐπιβεβλημένου ἐλέγχου. Αὐτοὶ οὗτοι οἱ ὑπάλληλοι οὐδὲν ἔχουσι δικαίωμα ἀναμίξεως εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας. Καὶ τοῦτο ἰσχύει, οὐ μόνον ὅταν πρόκηται περὶ Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἐκπληροῦσιν ἀκεραίας πάσας τὰς χρηματικὰς αὐτῶν ὑποχρεώσεις, ἀλλ’ ἀκόμη καὶ προκειμένου περὶ Κρατῶν, τὰ ὁποῖα περιῆλθον εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἐκπληρώσωσιν αὐτάς. Ἀποστολὴ τοιούτων ἀπεσταλμένων ἐθεωρήθη ἀναιροῦσα τὴν ἀξιοπρέπειαν, ἀναιροῦσα τὴν κυριαρχίαν τοῦ Κράτους, πρὸς τὸ ὁποῖον ἤθελε γείνῃ. Καὶ εἴδομεν, Κύριοι, ἐσχάτως, ὅταν ἡ Πορτογαλία διέκοψε τὰς πληρωμὰς αὑτῆς πρὸς τοὺς δανειστάς της, καὶ ὑπεβλήθη ἡ ἰδέα ἀποστολῆς ἀλλοδαπῶν ἐλεγκτῶν, ὡς εἷς ἄνθρωπος ἠγέρθη ὁλόκληρος καὶ σύσσωμος, ἵνα ἀποκρούσῃ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐθεώρει ἀντιβαῖνον εἰς τὴν ἰδίαν της ἀξιοπρέπειαν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑποδεικνύει, ὅτι τὸ σήμερον γινόμενον δὲν γίνεται ἐξ ἐπιβολῆς, ἀλλὰ γίνεται τῇ ἀνοχῇ καὶ τῇ ἰδίᾳ αὑτοῦ μάλιστα εὐαρεσκείᾳ. Ἐγὼ νομίζω, Κύριοι, ὅτι αἱ συνεταὶ Κυβερνήσεις ἀποφεύγουσι τοιαύτας ἀναμίξεις τῶν ξένων εἰς τὰς ἐσωτερικάς των ὑποθέσεις, διότι καὶ αἱ ὑπὸ τύπον ἑκουσιότητος ἀρξάμεναι δύνανται νὰ χαρακτηρισθῶσι βραδύτερον ὡς ἐξάσκησις ἀναγνωρισθέντος δικαιώματος. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι αἱ ἀξιοπρεπεῖς Κυβερνήσεις πρέπει νὰ ἀξιῶσι νὰ πιστεύωνται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἰδίων πληροφοριῶν, καὶ νὰ μὴ ὑποβάλλωσι τὰς πράξεις των, τὰς ἐνεργείας των καὶ τὰς πληροφορίας των ὑπὸ τὸν ἔλεγχον ἀλλοδαπῶν. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὅλαι αἱ χορηγηθεῖσαι ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ πληροφορίαι δὲν εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ καθησυχάσωσι τὴν ἐμὴν συνείδησιν, ὅτι διεξάγονται αἱ ὑποθέσεις αὗται, ὅπως ἡ ἀληθὴς ἀξιοπρέπεια καὶ τὸ ἀληθὲς συμφέρον τοῦ ἔθνους ἐπιβάλλουσι.

§73Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, εἰς ἡμᾶς ἀρκεῖ, ὅτι οἱ ἀκόλουθοι οἱ ἐμπορικοὶ καὶ οἰκονομικοί, οἱ παρὰ τῇ Ἀγγλικῇ καὶ παρὰ τῇ Γαλλικῇ Πρεσβείᾳ, διεξάγουσιν ἐνταῦθα ἀποστολὴν, ἀπαράλλακτον πρὸς τὴν ὑπ’ αὐτῶν τούτων ἢ ὑπὸ συναδέλφων αὐτῶν διεξαχθεῖσαν καὶ διεξαγομένην ἐν Πετρουπόλει καὶ ἐν Γαλλίᾳ. Ἐὰν τοῦτο...

§74ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Πόθεν προκύπτει τοῦτο;

§75Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐκ τῶν δηλώσεών μου... Ἐὰν τοῦτο δὲν ἀναπαύῃ τὴν συνείδησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μαντινείας, τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ συνείδησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μαντινείας εἶναι πολὺ ἀπαιτητική, ὅταν πρόκηται περὶ πράξεων τῶν ἄλλων, ἐνῷ θὰ ἦτο ἐπιθυμητὸν ν’ ἀπεδεικνύετο ἀπαιτητικὴ πρὸς τὰς ἰδίας αὐτοῦ πράξεις.

§76ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ εὔχομαι καὶ ἐγώ.

§77Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν ἐνέργειαν, περὶ ἧς ἐποιήσατο λόγον ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λοκρίδος, τουτέστιν, ὅτι ἡ ἀμέσως προκάτοχος Κυβέρνησις ἀπέκρουσε πρότασιν περὶ ἀποστολῆς ἀκολούθου, γενομένην πρὸς αὐτήν, τοῦτο, τὸ παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τῆς ἀμέσου προκατόχου ἡμῶν Κυβερνήσεως λεχθὲν, διαψεύδεται ἤδη...

§78ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τουναντίον, εἶπον ὅτι αἱ τότε Κυβερνήσεις ἐθεώρησαν αὐτὴν ἀναξίαν ἀπαντήσεως.

§79Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὑμεῖς εἴπετε, ὅτι ἐν ἐφημερίδι ἐδημοσιεύθη δήλωσις τοῦ πρώην ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ περὶ ἀποκρούσεως τοιαύτης προτάσεως, γενομένης πρὸς αὐτόν.

§80ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Ὄχι δήλωσις· ἐδημοσιεύθη τι, τὸ ὁποῖον κατὰ κοινὴν πεποίθησιν προέρχεται ἐκ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§81Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ ἤκουσα ὑμῶν, λεγόντων, ὅτι ἐδημοσιεύθη ἔκθεσις· διὰ τοῦτο δὲ καὶ ἠρώτησα, ἂν ἔφερεν αὕτη ὑπογραφήν· διότι ἄλλως δὲν ἦτο ὀρθὸν νὰ εἰσάγωνται εἰς τὴν Βουλὴν δημοσιεύσεις, καὶ νὰ δίδηται ἐπίσιμος χαρακτὴρ εἰς βεβαιώσεις, ἀποδεικνυομένας ἐντελῶς ἀνυποστάτους...

§82ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Τὰς ὁποίας ἐβεβαίωσεν εἷς πρώην Πρωθυπουργός.

§83Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ πρώην Πρωθυπουργὸς ἐβεβαίωσεν, ὅτι οὐδεμία ἐδόθη ἀπάντησις, καὶ οὐδεμία ἐγένετο παρὰ ξένης Κυβερνήσεως πρότασις. Τοῦτο ἐβεβαίωσεν ὁ πρώην Πρωθυπουργός· ἐβεβαίωσε προσέτι, ὅτι ὁ πρεσβευτὴς τῆς Ἑλλάδος ἐν Λονδίνῳ κ. Γεννάδιος ἐποιήσατο εἰσήγησιν πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Γόρτυνος, ὅτε διετέλει οὗτος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ὅτι εἰς ἐκείνην τὴν εἰσήγησιν ἐνόμισεν οὗτος πρέπον νὰ μὴ ἀπαντήσῃ. Ὁ δὲ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μαντινείας εἶπεν, ὅτι, ὡς φρονεῖ, εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας οὗτος προΐστατο, βεβαίως πρότασις παρὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐγένετο κατὰ τὰ ἐν τῇ μνημονευθείσῃ ἐφημερίδι, ἀλλ’ οὐδ’ εἰσήγησις παρὰ τοῦ κ. Γενναδίου ἐγένετο, καὶ ὅτι μόνον ἔλαβε γνῶσιν ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰσηγήσεως γενομένης πρὸς τὸν προκάτοχον αὐτοῦ, εἰς ἣν καὶ αὐτὸς δὲν ἀπήντησε. Καὶ περὶ μὲν τῶν ὑπὸ τῶν προκατόχων μου πραχθέντων δὲν ὑποχρεοῦμαι νὰ ὁμιλήσω, οὐδὲ καλοῦμαι ν’ ἀπολογηθῶ ἐγώ, διατὶ ἐκεῖνοι δὲν ἀπέῤῥιψαν τὴν πρὸς αὐτοὺς γενομένην παρὰ τοῦ πράκτορος αὐτῶν εἰσήγησιν, ἀλλ’ ἐνόμισαν, ὅτι ὤφειλον νὰ σιγήσωσιν. Ὅ,τι ἐγὼ ὀφείλω νὰ δηλώσω, εἶναι, ὅτι ὁ κ. Γεννάδιος οὐδεμίαν εἰσήγησιν ἐποιήσατο πρὸς τὴν νῦν Κυβέρνησιν, καὶ ἑπομένως, ὅτι ἡμεῖς οὐδεμίαν ἀφορμὴν εἴχομεν νὰ ἐξετάσωμεν, ἂν ἔπρεπε νὰ σιγήσωμεν, ἢ ἂν ἔπρεπε ν’ ἀποῤῥίψωμεν εἰσήγησιν τοιαύτην.

§84ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ ζητήσω πληροφορίας τινὰς παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, σχετικὰς πρὸς τὸ καταργηθὲν ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας. Ἔχω γραπτὴν τὴν αἴτησίν μου· παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὰς φέρῃ ὅσῳ τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Ἐπίσης θὰ ζητήσω καὶ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως πληροφορίας τινὰς, περὶ ὧν ἐπίσης καταθέτω ἔγγραφον σημείωσιν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕτερον ἀντικείμενον δὲν ὑπάρχει πρὸς συζήτησιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 4 καὶ 30′ μ. μ.