1892.07.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 44

τῆς 18 Ἰουλίου 1892.

(Σάββατον).

Ὥρᾳ 11 π. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀναστάσιος Λογοθέτης, ἀρχιτέκτων, ζητεῖ νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἰδίαις δαπάναις κατασκευὴν πινακίδων εἰς τὰς ὁδούς, πρὸς εὐχερῆ τοιχοκόλλησιν παντὸς ἀγγελτηρίου ἢ εἰδοποιητηρίου. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορά του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐπιτροπὴ κατοίκων Πατρῶν διὰ τηλεγραφήματός της παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἐπιψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκπαιδευτικῶν τελῶν.

§2ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Πολὺ ἀργά.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διάφοροι κάτοικοι τοῦ χωρίου Βουνάργου τοῦ δήμου Λετρίνων παρακαλοῦσι νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως τεθῇ φραγμὸς εἰς τοὺς τοκογλύφους σταφιδεμπόρους, οἱ ὁποῖοι ἐκτὸς τῶν ἄλλων διαπράττουσι καὶ κλοπὴν διὰ ζυγίσεως ἐλαττωματικῆς τοῦ σταφιδοκάρπου. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορά των εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, ἵνα λάβῃ πρόνοιαν. Ὁ Γεώργιος Τζάρας, ἀγωνιστὴς, ζητεῖ αὔξησιν τῆς συντάξεώς του. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορά του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§4ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον «περὶ καταστάσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπαγομένων ὑπηρεσιῶν», καὶ ἕτερον «περὶ τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰς κατηγορίας τῶν ἄρθρων 4 καὶ 6 τοῦ ΑΚΒʹ νόμου περὶ φαρμακοποιῶν.»

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῇ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 267–268).

§6ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὑποβάλλω τοὺς ζητηθέντας πίνακας, τοὺς ἐμφαίνοντας τὰ δαπανηθέντα χρηματικὰ ποσὰ διὰ τὴν ναυπήγησιν τῶν θωρηκτῶν πλοίων «Ὕδρας», «Σπετσῶν» καὶ «Ψαρῶν».

§7ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν ἐκ Ζακύνθου διαφόρων γονέων, αἰτούντων, ἵνα ἐν ταῖς κυριωτέρας ἐμπορικαῖς πόλεσι τοῦ βασιλείου, ὅπου ὑπάρχει Γυμνάσιον, καθὼς καὶ ἐν Ζακύνθῳ βεβαίως, συστηθῇ τμῆμα ἐμπορικῶν μαθημάτων, καθόσον σήμερον πολλοὶ ἐκ τῶν νέων ἐπιδίδονται εἰς τὸ στάδιον τὸ ἐμπορικὸν, δὲν δύνανται δὲ διὰ τῆς γυμνασιακῆς μόνον ἐκπαιδεύσεως νὰ ἀποκτήσωσι τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα πρὸς μόρφωσιν καλοῦ ἐμπορικοῦ ὑπαλλήλου· αἰτοῦνται δὲ διὰ τῆς ἀναφορᾶς των οἱ ὑπογεγραμμένοι ἐν αὐτῇ, ἵνα, ὡς πρὸς τοὺς δηλοῦντας ὅτι θὰ ἀκολουθήσωσι τὸ στάδιον τοῦτο μαθητὰς, μὴ ἦναι ὑποχρεωτικὰ τὰ Λατινικά. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἵνα ἀποφασίσῃ τὴν παραπομπὴν αὐτῆς εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§8Ι. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τῶν ἐν Beni-Souef τῆς ἄνω Αἰγύπτου Ἑλλήνων, παρακαλούντων, ὅπως μετατεθῇ ἡ ἕδρα τοῦ Προξενικοῦ Πρακτορείου ἀπὸ τῆς πόλεως Μίνιας εἰς Beni-Souef. Ἡ πόλις Μίνια, ἐν ᾗ εὑρίσκεται νῦν τὸ Προξενικὸν Πρακτορεῖον, εἶναι λίαν ἀκατάλληλος ὑπὸ ἐμπορικὴν καὶ γεωγραφικὴν ἔποψιν, ὡς εὑρισκομένη εἰς τὸ ἔσχατον κατὰ μῆκος ἄκρον τῶν ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Πρακτορείου τούτου μερῶν. Τὸ μειονέκτημα τοῦτο ἔχει τὸ ἄτοπον νὰ στερῇ τοὺς ἐν ταῖς Νομαρχίαις Φαγιοὺμ καὶ Beni-Souef Ἕλληνας, οἵτινές εἰσι καὶ πολυπληθέστεροι, τῆς προστασίας τῆς προξενικῆς ἀρχῆς, ἥτις, ἐναντίον τῆς καλῆς θελήσεώς της, πολλάκις κατόπιν ἑορτῆς ἔρχεται βοηθὸς τῶν ἑκάστοτε κινδυνευουσῶν Ἑλληνικῶν ὑποθέσεων, αἵτινες γίνονται ἕρμαιον τῆς αὐθαιρεσίας τῶν ἰθαγενῶν ἀρχῶν. Τὴν ὑπεροχὴν τῆς πόλεως Beni-Souef ἔσπευσε πρὸ τετραετίας νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ ἡ Αἰγυπτιακὴ Κυβέρνησις, ἱδρύσασα ἐν αὐτῇ Πρωτοδικεῖον καὶ Κακουργιοδικεῖον, εἰς ὃ ὑπήγαγε καὶ τοὺς ἄλλους νομοὺς, ἀφήσασα ἐν αὐτοῖς μόνον Εἰρηνοδικεῖα. Διὰ τοὺς λόγους τούτους παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως, πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ἐν ἄνω Αἰγύπτῳ ὁμογενῶν, ὁρίσῃ ὡς ἕδραν τοῦ Προξενικοῦ Πρακτορείου τὴν κεντρικὴν καὶ ἐμπορικωτάτην πόλιν Beni-Souef.

§9Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπεβλήθη αἴτησις παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πυλίας, ὅπως «συνταχθῇ καὶ κατατεθῇ ἐν τῇ Βουλῇ πίναξ, δηλῶν ἰδίᾳ διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἰδίᾳ διὰ τὸν νομὸν Ἀρκαδίας: 1) Τὰ δημοτικὰ σχολεῖα, κατ’ ὄνομα καὶ κατὰ χρονολογικὴν σειρὰν τῆς συστάσεως αὐτῶν. 2) Τοὺς ἐν ἑκάστῳ αὐτῶν δημοδιδασκάλους ἢ δημοδιδασκαλίσσας, κατ’ ὄνομα, καὶ 3) Τὴν χρονολογίαν τοῦ διορισμοῦ ἑκάστου αὐτῶν». Ὑποβάλλω τοὺς πίνακας τούτους. Χθὲς ἐγένετο λόγος περὶ τῆς ἀναγραφομένης ηὐξημένης δαπάνης πρὸς συντήρησιν τῶν Γυμνασίων καὶ Ἑλληνικῶν σχολείων, ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους, τῷ παρ’ ἡμῶν ὑποβληθέντι, ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν ἀναγεγραμμένην ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ αὐτοῦ ἔτους τῷ ὑπὸ προκατόχων ἡμῶν ὑποβεβλημένῳ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τέως ἐφαρμοζομένῳ. Ἐῤῥήθη, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ὁ νῦν ὑποβαλλόμενος περιέχει δαπάνας τῆς κατηγορίας ταύτης πλείονας τῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ νῦν ἐφαρμοζομένου, ἤτοι τοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ προκατόχου Κυβερνήσεως. Ἐζήτησα πληροφορίας ἀκριβεῖς εἰς ἀπόδειξιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ, ὃν χθὲς ἀντέταξα, ὅτι ἡμεῖς ἐλαττοῦμεν τὰς δαπάνας, ἀλλ’ ὅτι εὕρομεν δαπάνας, τετελεσμένας ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἐπέρχονται αἱ ἐλαττώσεις, τοσαύτας, ὥστε ἦτο ἀδύνατον ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ἔτους ἐν συνόλῳ νὰ μὴ ἀναγράφῃ αὔξησιν, καίτοι, ἐφ’ ὅσον χρόνον ἐφαρμοσθήσεται παρ’ ἡμῶν, οὐ μόνον αὐξήσεως δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη, ἀλλὰ καὶ μείωσις δαπανῶν σπουδαία θὰ ὑπάρξῃ. Ἰδοὺ δὲ τὸ σημείωμα. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1892, ὁ ὑποβληθεὶς εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τῆς πρώην Κυβερνήσεως, ἀναγράφει πίστωσιν διὰ τὸ προσωπικὸν τῶν Γυμνασίων ἐκ δραχμῶν 559,280, ἐν ᾧ τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν ἐν ὑπηρεσίᾳ ἀπῄτει δαπάνην 628,720, ἤτοι ἀναγράφει πίστωσιν κατωτέραν κατὰ δραχμὰς 69,440 τῆς ἀπαιτουμένης καὶ ἐφ’ ᾗ ἐγίνετο ἡ δαπάνη μέχρι τῆς προχθές. Διὰ τοῦ ὑποβληθέντος ἄρτι νέου προϋπολογισμοῦ ζητεῖται πίστωσις διὰ τὸ προσωπικὸν τῶν Γυμνασίων δραχμῶν 589,280, ἤτοι ἐπὶ πλέον τῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς πρώην Κυβερνήσεως ἐκ δραχμῶν 30,000, ἐπὶ ἔλαττον ὅμως τῆς ἀπαιτουμένης ἐπὶ τῷ μέτρῳ τῆς τέως ἐφαρμογῆς κατὰ δραχμὰς 39,440, ἐπιτευχθησομένης τῆς μειώσεως διὰ τῆς παύσεως τῶν ὑπεραρίθμων καθηγητῶν. Περὶ δὲ τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων, ὁ ὑπὸ τῆς πρώην Κυβερνήσεως ὑποβληθεὶς προϋπολογισμὸς διὰ τὸ προσωπικὸν τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων ἀνέγραφε πίστωσιν δραχμῶν 875,972, ἐν ᾧ τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν ἀπῄτει πίστωσιν δραχμῶν 1,157,400, ἤτοι ἀνέγραφε πίστωσιν κατωτέραν τῆς ἀπαιτουμένης κατὰ δραχμὰς 281,428. Διὰ τοῦ παρ’ ἡμῶν ὑποβληθέντος προϋπολογισμοῦ ζητεῖται πίστωσις διὰ τὸ προσωπικὸν τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων δραχμῶν 1,046,000, ἤτοι ἐπὶ πλέον τῆς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῆς πρώην Κυβερνήσεως κατὰ δραχμὰς 170,900, ἐπὶ ἔλαττον δὲ τῆς ἀπαιτουμένης δαπάνης ἐπὶ τῷ μέτρῳ τῆς τέως ἐφαρμογῆς κατὰ δραχμὰς 110,528, ἀπαντώσας εἰς τὴν ἐκ τῆς παύσεως τοῦ πλεονάζοντος προσωπικοῦ ἐπιτευχησομένην οἰκονομίαν. Καταθέτω τὸ σημείωμα.

§10ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι πλήρης ὁ πίναξ· διότι, διὰ νὰ ἦναι πλήρης, ἔπρεπε νὰ περιλαμβάνῃ, τίνες οἱ ὑπεράριθμοι.

§11Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅ,τι ζητήσητε, θέλει δοθῆ. Ἡμεῖς τοῦτο ἐθεωρήσαμεν ἐπαρκές, καὶ τὸ ὑποβάλλομεν· εὐθὺς ὡς ζητηθῇ καὶ ἄλλο, παρακαλῶ νὰ γραφῇ τὸ αἰτούμενον, καὶ θέλει ἀνακοινωθῆ.

§12ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ συμπληρώσητε τὰς πληροφορίας, καὶ μάλιστα διὰ τῆς προσθήκης ἐν στήλῃ πότε διωρίσθησαν.

§13ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, εἰς οὗ τὴν συζήτησιν θὰ προέλθῃ ἡ Βουλὴ μετ’ ὀλίγον, τῷ ἀφορῶντι εἰς τὰ ἐξεταστικὰ δικαιώματα τῶν καθηγητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, εἶναι ἀνάγκη, πρὸς ἀρτίαν ἐφαρμογὴν τῆς ἀρχῆς, τῆς ἐν αὐτῷ ἀναγραφομένης, ὅπως ἡ ἀπότισις δικαιώματος πρὸς τοὺς καθηγητὰς διὰ τὰς ἐξετάσεις ἐπὶ διπλώματι ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰς ἐξετάσεις ἐπὶ πτυχίῳ τῶν τελειοφοίτων καὶ ἑλληνοδιδασκάλων καὶ εἰς πᾶσαν πρακτικὴν ἐν τῇ Ἰατρικῇ σχολῇ καὶ τῷ Φαρμακευτικῷ σχολείῳ δοκιμασίαν. Τοῦτο οὕτω γίνεται ἤδη, ἐπειδὴ δὲ τὸ νομοσχέδιον προτείνεται πρὸς κύρωσιν τῶν νῦν γινομένων, καὶ εἶχον παραλειφθῆ ἐν αὐτῷ αἱ περιπτώσεις αὗται τῆς ἀποτίσεως δικαιώματος, συμπληροῦται διὰ τροπολογίας· συνάμα δὲ μετ’ αὐτῆς ἐτυπώθη ἐκ νέου τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροποποιήθη, ἵνα ἔχῃ αὐτὸ ὑπ’ ὄψει ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν προσεχῆ συζήτησιν. Ἐγένετο λόγος πρό τινων ἡμερῶν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς περὶ τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν ἀλεύρων καὶ τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν, τῶν μὴ περιλαμβανομένων ἐν τῷ μέτρῳ περὶ αὐξήσεως δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σίτου εἰς κόκκους. Εἶπον τότε, ὅτι εἴχομεν ὑπὸ ἐξέτασιν τὸ θέμα, ἵνα ἐξακριβώσωμεν, ἐὰν ἐκ τῆς μεταβολῆς θὰ ἐπήρχετό τις ἀνωμαλία, διότι ὁ δασμὸς ὁ ἐπὶ τῶν ἀλεύρων, οἷος εἶχε τεθῆ ἀρχικῶς, εἶχε χαρακτῆρα μᾶλλον ἀπαγορευτικόν, τοῦτο δὲ ἀποδεικνύουσι καὶ τὰ ἀποτελέσματα. Αἱ ἐπενεχθεῖσαι τροποποιήσεις εἰς τὸ δασμολόγιον τῶν σιτηρῶν ἐμείωσαν τὴν ἐπὶ πλέον διαφορὰν τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν ἀλεύρων, διότι ναὶ μὲν ἐγένοντο αὐξήσεις καὶ ἐπὶ τοῦ δασμοῦ τῶν ἀλεύρων δίς, πρώτη ἡ τῶν 15% λόγῳ νομισματικῆς διαφορᾶς, καὶ δευτέρα ἡ τῶν 15% γενική, ἀλλ’ αἱ αὐξήσεις αὗται ὑστεροῦσι κατὰ πολὺ τῶν αὐξήσεων τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σίτου εἰς κόκκους, καὶ ὑπάρχουσι σήμερον ἐνδοιασμοί, μὴ ἐπηρεασθῶσιν ἐκ τούτου οἱ ὅροι, ὑφ’ οὓς λειτουργεῖ ἡ παρ’ ἡμῖν ἀλευροποιΐα. Εἰς πρόληψιν ἐνδεχομένης τοιαύτης ἀνωμαλίας ἐθεωρήθη σκόπιμος ἡ εἰσαγωγὴ νομοσχεδίου, κανονίζοντος τὰ τοῦ δασμοῦ τῶν ἀλεύρων ἐπὶ ὅρῳ διατηροῦντι ἀμείωτον οὐχὶ μὲν τὴν τέως ἀναλογίαν, διότι τοσαύτη ἐπὶ πλέον διαφορὰ εἶναι περιττή, ἀλλὰ τὸ ἐπὶ πλέον ποσοστὸν τοῦ τέως κειμένου δασμοῦ, ἤτοι τοῦ ἀρχικοῦ, συμπληρουμένου διὰ τῶν 15% τῆς νομισματικῆς διαφορᾶς καὶ τῶν ἑτέρων 15%. Αὕτη ἡ ἐπὶ πλέον διαφορὰ τοῦ δασμοῦ, ὡς θέλετε ἴδει ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ὑποβάλλω ἤδη εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι λεπτῶν 61 κατὰ στατῆρα. Προτείνομεν ἄρα νέον δασμὸν τῶν ἐκ σίτου ἀλεύρων, ἐπὶ ὑπολογισμῷ αὐξήσεως λεπτῶν 61 κατὰ στατῆρα. Ὡς πρὸς δὲ τὴν δασμολογίαν τῶν δημητριακῶν καρπῶν εἰς κόκκους, τῶν μὴ ὑπαγομένων εἰς τὴν κατηγορίαν τοῦ σίτου εἰς κόκκους, ὑπῆρχεν ἀρχῆθεν ἐπ’ ἔλαττον διαφορά, πρὸς τὴν δασμολογίαν τοῦ σίτου, ἥτις ὅμως ηὔξησεν ἐπὶ τοσοῦτον κατόπιν τῶν μεταῤῥυθμίσεων, ὥστε κινδυνεύῃ νὰ καταστῇ ἐπιζήμιος ἐν τῷ συναγωνισμῷ πρὸς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ σίτου εἰς κόκκους, καὶ δὲν πληροῖ τοὺς ὅρους τῆς ἐπιδιωκτέας ἀναλογικῆς ἰσότητος ἐν τῇ φορολογίᾳ εἰς τοὺς δημητριακοὺς ἄρα καρποὺς εἰς κόκκους, τοὺς μὴ ὑπαγομένους εἰς τὴν κατηγορίαν τοῦ σίτου εἰς κόκκους, προτείνομεν δασμολογικὴν μεταῤῥύθμισιν, ἐπαναφέρουσαν τὴν ἀναλογίαν εἰς τὸν ὅρον τῆς ἀρχικῆς διαφορᾶς, ἤτοι 1% ἐπὶ τοῦ σίτου πρὸς 73% ἐπὶ τῶν ἄλλων δημητριακῶν καρπῶν. Ταύτην τὴν ἀναλογίαν ἀποκαθιστῶμεν διὰ προσθήκης εἰς τὸν κείμενον δασμὸν τῶν δημητριακῶν καρπῶν, τῶν μὴ ὑπαγομένων εἰς τὴν κατηγορίαν τοῦ σίτου εἰς κόκκους, λεπτῶν 60 κατὰ στατῆρα. Ἐπίσης δὲ καὶ εἰς τὸν δασμὸν τῶν ἀλεύρων τῶν ἐκ τοιούτου σίτου, ἁπλῶς χάριν ἀκριβείας, ἐλαχίστης οὔσης τῆς εἰσαγωγῆς αὐτῶν, προτείνομεν αὔξησιν 44 λεπτῶν κατὰ στατῆρα. Τὰ ἀποτελέσματα τῶν μεταῤῥυθμίσεων τούτων ὡς πρὸς μὲν τὰ ἄλευρα ἐκ σίτου καὶ τὰ ἄλευρα ἐξ ἄλλων δημητριακῶν καρπῶν εἶναι ἐλάχιστα, διότι, τῆς δασμολογίας τῶν ἀλεύρων ἐχούσης, ὡς εἶπον, χαρακτῆρα οἱονεὶ ἀπαγορευτικόν, δὲν δυνάμεθα ἐκ τῶν αὐξήσεων τοῦ δασμοῦ νὰ ἀπεκδεχώμεθα πρόσοδον ἀξίαν λόγου· οὐχ ἧττον, ἐὰν ἐπὶ τῷ ἐνεστῶτι μέτρῳ ἐξακολουθῇ καὶ μετὰ τὰς μεταῤῥυθμίσεις ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ἀλεύρων, θὰ ἔχωμεν ἐπὶ πλέον ἐκ μὲν τῶν ἀλεύρων ἐκ σίτου 13,065, ἐκ δὲ τῶν ἀλεύρων ἐξ ἄλλων δημητριακῶν καρπῶν 428 δραχμάς. Ἡ αὔξησις ὅμως κατὰ 60 λεπτὰ τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν εἰς κόκκους δημητριακῶν καρπῶν, τῶν μὴ ὑπαγομένων εἰς τὴν κατηγορίαν τοῦ σίτου εἰς κόκκους, ἐκείνη, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ τῷ αὐτῷ μέτρῳ ἡ εἰσαγωγὴ, ὅπερ βεβαίως κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο δὲν θέλει συμβῆ, διότι κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο γίνεται μεγάλη κατανάλωσις τῶν σίτων τῆς Θεσσαλίας, θὰ φέρῃ αὔξησιν 132,976 δραχμῶν.

§14ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τίνος ἀλεύρου ἐννοεῖτε; ἐξ ἀραβοσίτου;

§15Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅλα ὅσα δὲν εἶναι ἐκ σίτου εἰς κόκκους.

§16ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αἱ 428 δραχμαὶ ἐκ τίνων ἀλεύρων θὰ προέλθουν;

§17Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐκ τῶν ἀλεύρων τῶν ἐκ τοιούτων δημητριακῶν καρπῶν.

§18ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αἱ 132 χιλιάδες;

§19Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐκ τῶν δημητριακῶν καρπῶν τῶν εἰς κόκκους, ἀλλὰ μὴ ὑπαγομένων εἰς τὴν κατηγορίαν τοῦ σίτου. Ὑποβάλλω τὸ νομοσχέδιον μετὰ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως.

§20ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἤμην ἐν ἀρχῇ τῆς συνεδριάσεως. Ἐδώσατε πληροφορίας καὶ περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως μετὰ τῶν πληροφοριῶν περὶ μέσης ἐκπαιδεύσεως;

§21Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως ἐδόθησαν πληροφορίαι εἰς ἀπάντησιν ἐρωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Πυλίας, ἀφορώσης ἰδίως εἰς τὰ δημοτικὰ σχολεῖα τῆς Ἀττικῆς καὶ τῆς Ἀρκαδίας.

§22ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐν σχέσει πρὸς τὸν προϋπολογισμόν;

§23Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐν σχέσει πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν οὐδεμία παρατήρησις ἐγένετο χθὲς περὶ δημοτικῶν σχολείων· χθὲς ἐγένετο παρατήρησις περὶ τῶν σχολείων τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, δηλ. τῶν Γυμνασίων καὶ τῶν Ἑλληνικῶν σχολείων, καὶ περὶ τούτων ὑπέβαλον σημείωμα.

§24ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρὸς συμπλήρωσιν τῶν πληροφοριῶν, νομίζω καλὸν νὰ γείνῃ γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν, πῶς δικαιολογεῖται ἡ κατὰ 250 περίπου χιλιάδας δραχμῶν ἐλάττωσις τοῦ χορηγήματος τοῦ Δημοσίου εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν· διότι, ὅπως ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλὴν, ὄχι μόνον οὐδεμία ὑπάρχει ἐλάττωσις δαπανῶν, ἀλλὰ παρεστάθη, ὅτι ὑπάρχουσι καὶ ὑπερβάσεις τῶν ἀναγραφεισῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ.

§25Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Περὶ τούτου θὰ γένηται λόγος διὰ μακρῶν ἐν τῇ συζητήσει τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν συγχώνευσιν τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τοῦ ταμείου τοῦ Δημοσίου, διότι ἐκεῖθεν προέρχεται ἡ μεταβολή.

§26ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τότε θὰ ἦτο καλὸν νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ὁ προϋπολογισμός.

§27Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μετὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον δὲν διενεμήθη ἔτι, ὑπάρχει αἰτιολογικὴ ἔκθεσις, ἥτις νομίζω, ὅτι περιέχει πάντα τὰ στοιχεῖα πρὸς διαφώτισιν τῶν κυρίων Βουλευτῶν.

§28ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι καλὸν νὰ κατατεθῇ, σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως;

§29Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι ἤδη συντεταγμένος καὶ ἐν τῇ «Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως» δεδημοσιευμένος ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ νομίζω οὐχὶ ὁ τελευταῖος. Ὁ τελευταῖος ἔπρεπε νὰ εἶχε καταχωρηθῆ κατὰ τὸν Φεβρουάριον καὶ δὲν κατεχωρήθη· ἐὰν ἦναι ἕτοιμος, θέλει ἀνακοινωθῆ εἰς τὴν Βουλήν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κατατεθέντες πίνακες καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταβολῶν ἐν τῷ τελωνειακῷ δασμολογίῳ θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 269–270).

§31ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Εὑρισκόμεθα, Κύριοι, εἰς τὴν ἐποχὴν τῶν οἰκονομιῶν. Οἰκονομίαι ἐγένοντο, ὅπως γινώσκετε, ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους, οἰκονομίαι ἐγένοντο καὶ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῆς Βουλῆς, σχετικῶς πρὸς ὅσα ἐδαπανῶντο ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ αὐτῆς ὑπὸ τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων τῇ συμπράξει τῶν Βουλῶν αὐτῶν. Ἤδη αἱ οἰκονομίαι αὗται εἶναι ἀνάγκη, κύριοι Βουλευταί, νὰ ἐπεκταθῶσι καὶ εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς καὶ τὰς διαχειρίσεις καὶ ἄλλων σωματείων ἢ ἠθικῶν προσώπων, ὧν αἱ διαχειρίσεις διέπονται ὑπὸ τῶν νόμων τοῦ Κράτους, καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις φέρει πᾶσαν τὴν εὐθύνην, ἕκαστος δ’ ἐξ ἡμῶν, κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλει νὰ ὑποβοηθήσῃ πρὸς τοῦτο τὴν Κυβέρνησιν, καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον σήμερον προτίθεμαι νὰ ὑποβάλω πρότασιν νόμου μετὰ δικαιολογητικῆς ἐκθέσεως, ἤτοι τροποποιήσεις τοῦ νόμου περὶ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου. Διὰ τῶν τροποποιήσεων τούτων, κύριοι Βουλευταί, ἐπιτυγχάνεται πρῶτον οἰκονομία ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς διαχειρίσεως περὶ τὰς 14 χιλιάδας δραχμῶν, καὶ δεύτερον τροποποιοῦνται δύο ἄλλαι διατάξεις τοῦ νόμου ἐκείνου, αἱ ὁποῖαι, κατ’ ἐμὴν γνώμην, καὶ ὅπως, δὲν ἀμφιβάλλω, θὰ εὑρεθῶσι σύμφωνοι καὶ ὅλοι οἱ ἐκ τῶν ναυτικῶν μερῶν τῆς Ἑλλάδος καταγόμενοι κύριοι Βουλευταὶ, κατέστρεψαν καὶ θὰ καταστρέψωσιν εἰς τὸ μέλλον τὸ ναυτικὸν τῆς Ἑλλάδος. Κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ εἰρημένου νόμου, ἀπαιτεῖται δαπάνη διὰ τὸ προσωπικὸν τῆς διαχειρίσεως, ἀπαρτιζόμενον ἐκ 18 ἕως 20 προσώπων, 35 χιλιάδων δραχμῶν· κατὰ τὴν ὑποβαλλομένην ἤδη τροπολογίαν, ἡ δαπάνη αὕτη περιορίζεται εἰς 21,000· ἐπέρχεται λοιπὸν οἰκονομία 14,000 δραχμῶν· ἀλλὰ 14 χιλιάδες δραχμαί, Κύριοι, εἶναι σπουδαῖον ποσὸν διὰ τοὺς ἀτυχεῖς ναύτας, εἶναι ποσὸν ἀντιπροσωπεῦον 140 συντάξεις ἐτησίας, διότι, ὅπως γνωρίζετε, ὑπάρχουσι συντάξεις τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπερβαίνουσι τὰς 10 δραχμὰς, καὶ ἰδοὺ ἀμέσως, ὅτι διὰ τῶν 14 αὐτῶν χιλιάδων δραχμῶν θὰ χορηγηθῶσι συντάξεις εἰς 140 ναυτικὰς πτωχὰς οἰκογενείας. Τὸ ἄρθρον 20, Κύριοι, τοῦ ὁποίου ζητῶ τὴν τροποποίησιν, ἔχει ἀναγράψει τὴν διάταξιν, ὅτι, ἐὰν ἐντὸς ἑξαετίας ὁ ἀπογεγραμμένος ἐργάτης θαλάσσης δὲν ναυτολογηθῇ ἐντὸς πλοίου ἑλληνικοῦ, ἀπόλλυσι πᾶν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπὶ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἐὰν λάβητε ὑπ, ὄψιν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ἐμπορικὴ ναυτιλία ἀπὸ τοῦ 1884...

§32Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Πολὺ προτήτερα.

§33ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. .. καὶ πρὶν ἀκόμη, ἀλλὰ κυρίως ἀπὸ τοῦ 1884, εὑρέθη εἰς τοιαύτην θέσιν, ὥστε ὄχι μόνον νὰ μὴ δύνανται τὰ πλοῖα νὰ κινηθῶσιν, ἀλλὰ καὶ νὰ διαλυθῶσι τὰ πλεῖστα ἐξ αὐτῶν, οἱ δὲ ἰδιοκτῆται πλοίων εἰς τοιαύτην ἔφθασαν ἀπόγνωσιν, ὥστε διέλυσαν ταῦτα, καὶ ἐκ τούτου τὸ Ἑλληνικὸν ναυτικὸν ἠλαττώθη ἐπαισθητῶς ἀπὸ τοῦ 1884 μέχρι τοῦ 1889... Ὅτε λοιπὸν ἅπαντα τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα εὑρίσκοντο εἰς ἐντελῆ ἀργίαν, ὅτε διελύοντο ἢ ἦσαν δεδεμένα, τότε ἐνομοθετεῖτο ὁ τροποποιούμενος ὑπ’ ἐμοῦ νόμος, καὶ διὰ τοῦ ἄρθρου 20 ἔλεγεν εἰς τοὺς Ἕλληνας ναύτας: «ἐὰν ναυτολογηθῆτε εἰς ξένον πλοῖον, ἢ δὲν ναυτολογηθῆτε ἐπὶ ἑλληνικοῦ πλοίου ἐπὶ ἑξαετίαν, χάνετε ἅπαντα τὰ δικαιώματά σας ἐπὶ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου.» Ἀλλ’ ἐὰν λάβητε, Κύριοι, ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εἷς ναύτης, ὑπηρετῶν ἐπὶ 24 ὅλα ἔτη, κατέθετο τὸ χρῆμά του εἰς τὸ ταμεῖον αὐτὸ, ὅπως, ὅταν καταστῇ ἀνίκανος, λάβῃ μέρος τι καὶ πορισθῇ τὰ πρὸς τὸ ζῆν, ἢ, ὅταν ἀποβιώσῃ οὗτος, ὅπως ἡ χήρα καὶ τὰ ὀρφανὰ αὐτοῦ τραφῶσιν ἐκ τῆς μικρᾶς ταύτης συντάξεως, καὶ κατὰ τὸ 24 ἔτος τῆς ναυτικῆς αὐτοῦ ὑπηρεσίας τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα εὑρίσκονται εἰς ἀδυναμίαν νὰ ταξειδεύσωσιν, ὅπως π. χ. κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἡ Ἑλληνικὴ ναυτιλία εἶναι δεδεμένη ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἐὰν αὐτὸς ὁ ναύτης εὑρεθῇ εἰς τὴν Ἀγγλίαν, τί ὤφειλε νὰ πράξῃ; Πῶς ἤθελεν ἐπανέλθει εἰς τὸν τόπον του, ὅταν τὸ ἑλληνικὸν πλοῖον δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ τὸν ἐπαναφέρῃ; Ἔπρεπε νὰ ναυτολογηθῇ ἐπὶ ξένου πλοίου· καὶ ἐὰν αὐτὸς μετέβη εἰς Ἀμερικὴν καὶ ἔμεινε πέντε ἢ ἓξ ἔτη, ταξειδεύων πρὸς τὸ συμφέρον του, εἶναι δίκαιον νὰ ἀπολέσῃ ὁ ἀτυχὴς ναύτης τὰς ἐπὶ 24 ἔτη καταβολάς του; Τὴν τροπολογίαν λοιπὸν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ζητῶ διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου. Ἐπίσης, κύριοι Βουλευταὶ, τὸ 86 ἄρθρον τοῦ αὐτοῦ νόμου ἀναγράφει μίαν διάταξιν, καθ’ ἣν πᾶσα κατὰ τοῦ ταμείου ἀπαίτησις καὶ πᾶν δικαίωμα ἐπ’ αὐτοῦ, μὴ ἐνασκηθὲν δι’ ἀγωγῆς ἐντὸς πενταετίας, ἀφ’ ἧς παρήχθη τὸ δικαίωμα τοῦτο, παραγράφεται. Ἡ διάταξις αὕτη, κύριοι Βουλευταὶ, καὶ ἄδικος καὶ παράλογος εἶναι, δι’ οὓς λόγους εἶπον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 20 τοῦ αὐτοῦ νόμου. Εἷς ναύτης, Κύριοι, ἔπαθεν, ἀλλ’ ἀναλογιζόμενος, ὅτι τὸ πάθημά του ἢ ἡ ὑπηρεσία του δὲν εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ τῷ ἀποδοθῇ πλήρης ἡ σύνταξις, δὲν προσέρχεται νὰ ζητήσῃ τὸ δικαίωμά του, καταγίνεται δὲ νὰ θεραπευθῇ καὶ νὰ ἀσκήσῃ πάλιν τὸ τοῦ ναύτου ἐπάγγελμα. Δὲν προσέρχεται λοιπὸν ἐπὶ πέντε ἔτη νὰ λάβῃ τὴν σύνταξιν, καὶ διότι δὲν προσῆλθε νὰ λάβῃ τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον αὐτὸς κατέθηκεν εἰς τὸ ταμεῖον, τοῦ λέγει τὸ 86 ἄρθρον τοῦ νόμου, τοῦ λέγομεν ἡμεῖς δηλαδή: «Δὲν ἔχεις δικαίωμα ἐπὶ τῶν καταβολῶν σου». Εἶναι τὸ αὐτὸ, ὡς ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἰς τοὺς καταθέτοντας καθ’ ἑκάστην ὑπηρέτας τὸ προϊόν τοῦ κόπου των, ὅπως τὸ ἀνακτήσωσιν ὅταν θελήσωσιν, ἔλεγεν: «ἂν παρέλθωσι πέντε ἔτη, ἀφ’ ἧς ἡμέρας σᾶς εἰδοποίησα νὰ παραλάβητε τὰς καταθέσεις σας, καὶ δὲν ἔλθητε, μένουσι τὰ χρήματα πρὸς ὄφελος τῆς Τραπέζης». Ἡ διάταξις αὕτη ἀκριβῶς τῆς παραγραφῆς εἰς τοῦτο ἀφορᾷ. Διὰ τοὺς λόγους τούτους ὑποβάλλω πρότασιν νόμου μετὰ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, νὰ λάβωσιν αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν. Ἂν βεβαίως δὲν ὑπάρχῃ ὁ ὑλικὸς χρόνος, ἵνα συζητηθῇ εἰς τὴν παροῦσαν Σύνοδον ἡ πρότασις αὕτη, δίδεται ὅμως ἀφορμὴ νὰ μελετηθῇ τοὐλάχιστον, καὶ νὰ ἐπέλθωσι καὶ ἄλλαι ἴσως ἀναγκαῖαι τροποποιήσεις μέχρι τῆς προσεχοῦς Συνόδου, διότι δὲν πρέπει νὰ ἀδικῶνται οἱ Ἕλληνες ναῦται, οἱ ὁποῖοι τέλος πάντων εἶναι ἄξιοι πάσης προστασίας, ἧς οὐδέποτε ἔτυχον ὑπὸ Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Ἐκτὸς ὅμως τούτου, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ ῥίψῃ ἓν βλέμμα ἐπὶ τοῦ ταμείου τούτου, τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ, διότι, καθ’ ἃς ἔχω ἐξωτερικὰς πληροφορίας, τὸ ταμεῖον αὐτὸ προέβη, ἐναντίον τῶν κεκανονισμένων καὶ ἐναντίον τῶν κειμένων νόμων, εἰς παροχὰς χρηματικὰς εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα οὐδὲν δικαίωμα εἶχον νὰ λάβωσι χρήματα. Τώρα τίνι τρόπῳ ἐδόθησαν εἰς αὐτοὺς τὰ χρήματα, καὶ ἂν ἐδόθησαν, δὲν δύναμαι νὰ βεβαιώσω· γνωρίζω ὅμως, ὅτι ἐδόθησαν κεφάλαιά τινα, τὰ ὁποῖα ἀγνοῶ, ἂν ἐπεστράφησαν. Ἂν δὲν ἐπεστράφησαν ὅμως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν παρακαλεῖται νὰ λάβῃ τὴν δέουσαν πρόνοιαν, ἵνα μὴ ἀπολεσθῶσιν.

§34Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἶναι προκαταβολαὶ αὐταί· εἰς τὸν ἰσολογισμὸν τοῦ ταμείου ὑπάρχουσι.

§35ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ἂν ἦναι εἰς τὸν ἰσολογισμὸν, καὶ ἂν ὁ νόμος ἐπιτρέπῃ νὰ γίνωνται τοιαῦται προκαταβολαὶ, τότε ἔχει καλῶς. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν εἶδον εἰς τὸν νόμον νὰ γίνεται λόγος περὶ τοιούτων προκαταβολῶν.

§36ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πῶς ἐδόθησαν; ὡς δάνειον;

§37ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Δὲν ἠξεύρω. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἂς ἀπαντήσῃ.

§38Γ. Ν. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ εἴδετε εἰς τὸν προϋπολογισμόν;

§39ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ὄχι· ἐγὼ ἔχω πληροφορίας, ὅτι δίδονται βοηθήματα ὑπὸ τοῦ ταμείου ἀναρμοδίως. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, θὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ναυτικῶν καὶ ἕτερον ζήτημα. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς τοιαύτην θέσιν γεωγραφικῶς, ὥστε ἅπαντα τὰ πλοῖα τῆς Εὐρώπης διέρχονται πλησίον τῶν λιμένων τῆς Ἑλλάδος, μεταβαίνοντα εἴτε εἰς τὴν Ἀνατολὴν εἴτε εἰς τὴν Δύσιν. Ἕν λ. χ. πλοῖον καταλαμβάνεται ὑπὸ τρικυμίας μετὰ φορτίου, ἢ ἄνευ φορτίου, καὶ βιάζεται ἐκ τούτου νὰ εἰσέλθῃ εἰς ἕνα λιμένα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἀλλὰ τί συμβαίνει εἰς τὸ πλοῖον αὐτό; Μόλις εἰσέλθῃ εἰς τὸν ἑλληνικὸν λιμένα, οἱονδήποτε, χωρὶς νὰ ἀποβιβάσῃ ἢ νὰ παραλάβῃ φορτίον τι, τὸ πλοῖον εἶναι ὑποχρεωμένον, ἂν ἦναι χιλίων τόννων, νὰ πληρώσῃ 500 περίπου δραχ. δικαιώματα. Τὸ πλοῖον αὐτὸ βεβαίως προτιμᾷ νὰ ὑποφέρῃ ἐν τῷ πελάγει, παρὰ νὰ καταπλεύσῃ εἰς λιμένα ἑλληνικὸν, διότι θέλει φορολογηθῆ βαρέως, ὄν ὑποχρεωμένον νὰ πληρώσῃ φαρικὰ, λιμενικὰ καὶ ἄλλα δικαιώματα. Τὰ Εὐρωπαϊκὰ Κράτη, Κύριοι, ὡς ἡ Γαλλία, ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Ἱσπανία, ἔχουσιν ἐλεύθερα τὰ πλοῖα, ὅταν προσέρχωνται εἰς τοὺς λιμένας των χωρὶς νὰ παραλάβωσιν οὔτε νὰ παραδώσωσι φορτίον· ἡ Ἀγγλία μόνη φορολογεῖ μὲ μίαν λίραν ἕκαστον πλοῖον οἱασδήποτε χωρητικότητος, ὅπερ ἤθελε προσορμισθῆ χωρὶς παραλαβὴν καὶ παράδοσιν φορτίου· συνεπῶς τὰ κατερχόμενα ἐξ Ἀνατολῆς διὰ τὴν Δύσιν πλοῖα, ἕνεκα τῆς ὑπερόγκου ταύτης φορολογίας ἐν Ἑλλάδι, προσεγγίζουσι συνήθως εἰς τὴν Μελίτην· εἰς τὴν Μελίτην λοιπὸν, Κύριοι, προσορμίζονται κατ’ ἔτος ὑπὲρ τὰς 10 χιλιάδας πλοῖα καὶ ἀποτίουσι δικαιώματα μὲν 10,000 λίρας, καὶ συγχρόνως ἀφίνουσιν ἐκεῖ πολλὰς χιλιάδας λίρας, διότι παραλαμβάνουσιν ἄνθρακας, τροφὰς καὶ τὰ πρὸς πλοῦν χρειώδη, καὶ οὕτως οἱ ἑλληνικοὶ λιμένες οὔτε πλοῖα δέχονται, οὔτε ἀπολαμβάνουσί τι ἐκ τῶν τοιούτων προσεγγίσεων. Ζημιοῦται λοιπὸν ὁ τόπος σπουδαίως. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων περὶ φάρων καὶ λιμενικῶν δικαιωμάτων τῶν διαφόρων λιμενικῶν ταμείων, διότι ὁ φόρος ὁ ἐπιβαρύνων τὰ πλοῖα ταῦτα εἶναι ὁ φόρος τῶν φάρων καὶ τῶν λιμένων. Ἂν δὲ ἀπὸ ἕκαστον πλοῖον ἀρκεσθῶμεν καὶ ἡμεῖς νὰ λαμβάνωμεν μίαν λίραν, ἤτοι 25 δραχμὰς, βεβαίως θὰ ἔχωμεν ἐτησίως 10,000 εἰκοσιπεντάδραχμα. Ἐκτὸς τούτου ὅμως πολλαὶ χιλιάδες δραχμῶν θὰ εἰσάγωνται εἰς τὸ Κράτος ἐκ τῶν τοιούτων πλοίων καὶ ἐκ τῆς προμηθείας διαφόρων τροφίμων.

§40ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν). Ὑποβάλλετε πρότασιν;

§41ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ὄχι· συνιστῶ μόνον, καὶ ἀφίημι τὴν σχετικὴν πρότασιν νόμου εἰς ὑμᾶς, διότι δὲν δύναμαι νὰ ὑποβάλω ἐγὼ τοιαύτην, προκειμένου νὰ μειωθῶσι καὶ καταργηθῶσι φορολογικὰ τέλη.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Θήρας ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 271).

§43Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω ἐπίσης τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος, ἀφορῶντος εἰς τὸν κανονισμὸν τῆς ἀρχαιότητος τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ. Περὶ τῶν ἀξιωματικῶν τούτων δὲν ὑπῆρχε νόμος περὶ ἀρχαιότητος μέχρι τοῦ 1884, ὅτε ἐξεδόθη ὁ ᾼΡΞΒʹ νόμος, κανονίζων τὴν ἀρχαιότητα αὐτῶν. Πρὸ τούτου ὅμως εἶχον προαχθῆ εἰς ὑπολογιστὰς δι’ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ διατάγματος οἱ κύριοι Χαρίλαος Ζαΐμης, Ἐλευθέριος Βουδούρης, Γεώργιος Δράκος, Νικόλαος Θεοχάρης καὶ Κωνσταντῖνος Πετροκόκκινος· ἐκ τούτων δὲ οἱ δύο πρῶτοι, ὁ Χαρίλαος Ζαΐμης καὶ ὁ Ἐλευθέριος Βουδούρης, ἦσαν ἀρχαιότεροι, διότι εἶχον προαχθῆ πρὸ τῶν ἄλλων. Ὅτε ὅμως ἐξεδόθη ὁ νόμος αὐτὸς περὶ ἀρχαιότητος, κατηρτίσθη συγχρόνως Μητρῷον τῆς ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ παραδόξως εἰς τὸ Μητρῷον τοῦτο ἀνεγράφησαν πρὸ αὐτῶν, δηλαδὴ εἰς τὸ δεξιὸν, οἱ κύριοι Νικόλαος Θεοχάρης, Γεώργιος Δράκος καὶ Κωνσταντῖνος Πετροκόκκινος, καὶ κατόπιν γράφονται οἱ πρῶτοι, ἂν καὶ οὗτοι εἶχον λάβει τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολογιστοῦ πρὸ τῶν ἄλλων. Τοῦτο βεβαίως εἰς οὐδὲν ἄλλο δύναται νὰ ἀποδοθῇ, παρὰ εἰς τὸ διάταγμα τῆς προαγωγῆς, διότι τὸ διάταγμα ἐκεῖνο κατηρτίσθη ὅτε δὲν ὑπῆρχε νόμος περὶ ἀρχαιότητος, καὶ δὲν εἶχεν ἀνάγκην νὰ ἀναγράψῃ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτοὺς κατὰ σειρὰν τῆς ἀρχαιότητός των, ἀλλ’ ἁπλῶς ἀνέγραφε τὰ ὀνόματα. Ἔτυχε λοιπὸν εἰς τὸ διάταγμα νὰ γραφῶσι πρῶτον τὰ ὀνόματα τῶν κ. κ. Θεοχάρους, Δράκου καὶ Πετροκοκκίνου. Οὕτω πως ὅμως κατεπατήθη ἡ ἀρχαιότης τῶν ἄλλων, οἱ ὁποῖοι πρὸ αὐτῶν, 2 καὶ 3 ἔτη πρὸ αὐτῶν, εἶχον προαχθῆ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολογιστοῦ. Συνεπείᾳ ὅμως τοῦ Μητρῴου αὐτοῦ τῆς ἀρχαιότητος προήχθησαν οἱ τελευταῖοι καὶ ἔμειναν μὴ προαχθέντες οἱ πρὸ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ προαχθῶσι πρότερον. Τοῦτο, Κύριοι, ἀποβαίνει πολὺ ἄδικον διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς. Τοῦτο δὲν συμβαίνει ποτὲ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς, ὁ ὁποῖος διέπεται ὑπὸ παλαιοῦ κανονισμοῦ. Συνέβη τοῦτο τὸ ἄδικον, διότι ἐπῆλθε κατόπιν ὁ νόμος περὶ ἀρχαιότητος. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, καὶ νὰ ἐπιφέρῃ διόρθωσιν εἴτε νομοθετικῶς, εἴτε διοικητικῶς· μοὶ φαίνεται δὲ, ὅτι δύναται νὰ ἐπέλθῃ διοικητικῶς ἡ διόρθωσις, ὅταν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ πραγματικὴ ἀρχαιότης τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν. Ἀλλ’ ἐὰν νομίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὅτι δὲν δύναται διοικητικῶς νὰ ἐπιφέρῃ τὴν διόρθωσιν, παρακαλῶ νὰ προκαλέσῃ νόμον περὶ τούτου· διότι δὲν πρέπει ἄνευ λόγου νὰ ἀδικηθῶσιν οἱ ἐν λόγῳ ἀξιωματικοὶ καὶ νὰ χάσωσι τὴν ἀρχαιότητά των.

§44ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσαγάγῃ ἔγγραφά τινα καὶ πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμεύσωσι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ νοσοκομείου τῶν ὀφθαλμιώντων. Ἤτοι: 1) Τὴν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Νοσοκομείου τῶν ὀφθαλμιώντων. 2) Τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ παρελθόντος ἔτους, ὑποβληθέντα ὑπὸ τῆς αὐτῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὴν Νομαρχίαν Ἀττικῆς. 3) Στατιστικὴν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Νοσοκομείου, ὁρίζουσαν ἀκριβῶς τὸν ἀριθμὸν τῶν νοσηλευθέντων ἀσθενῶν καὶ τὰ ἐξ αὐτῶν εἰσπραχθέντα ὑπὲρ τοῦ καταστήματος δικαιώματα συμφώνως πρὸς τὸν κανονισμὸν αὐτοῦ.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀντιβασιλείας ἢ διαχειρίσεως τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἐν ἐνδεχομένῃ ἐκτὸς τοῦ Κράτους ἀποδημίᾳ τοῦ Βασιλέως κατὰ τὸ ἔτος 1892. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐλέγχου τοῦ ἐμπορίου σταφίδος, (ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς). (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1 (ἀναγινώσκεται).

§48ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ὡρίμανσις καὶ ἀποξήρανσις τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς Μεσσηνίας προβαίνει δέκα καὶ δώδεκα ἡμέρας τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ὡς ἐκ τῆς θέσεως αὐτῆς, καθόσον εἶναι μεσημβρινωτέρα, ἐνῷ αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι εἶναι βορεινότεραι. Διὰ τοῦ ἄρθρου πρώτου τοῦ νομοσχεδίου ἀπαγορεύεται πρὸ τῆς 16 Αὐγούστου νὰ γείνῃ ἐξαγωγὴ τοῦ σταφιδοκάρπου, ἐνῷ ἡ ἀποξήρανσις αὐτοῦ ἐν Μεσσηνίᾳ ἀποπερατοῦται κατὰ τὴν 5 μέχρι τῆς 10 Αὐγούστου, καὶ μάλιστα εἰς τὴν Μεσσήνην μέχρι τῆς 5 Αὐγούστου δὲν ὑπάρχει ἀνήλιαστος σταφιδόκαρπος. Οἱ σταφιδοκτήμονες Μεσσήνης, ἅμα ὡς ἀποξηρανθῇ ὁ σταφιδόκαρπος αὐτῶν, κρατοῦσιν αὐτὸν ἐν τοῖς ἁλωνίοις, καὶ μάλιστα ὅταν ἦναι ξένοι, ἀπὸ τὰ ὀρεινὰ μέρη τῆς Μαντινείας καὶ ἀπὸ διάφορα ἄλλα, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι σταφίδας εἰς μέρη ἀπόκεντρα, φυλάττουσι τὸν σταφιδόκαρπον αὐτῶν μέχρις ὅτου πωλήσωσιν αὐτόν. Ἄν λοιπὸν τεθῇ ὁ ὅρος αὐτὸς τῆς ἀπαγορεύσεως καὶ διὰ τὸν Μεσσηνιακὸν σταφιδόκαρπον, ὁρισθῇ δηλ. νὰ γίνηται ἡ ἐξαγωγὴ αὐτοῦ μετὰ τὴν 16 Αὐγούστου, βεβαίως οἱ σταφιδοκτήμονες οὗτοι θέλουσι ζημιωθῆ σπουδαίως, καὶ διότι καὶ συγκοινωνία δὲν ὑπάρχει, καὶ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, ξένοι, μὴ δυνάμενοι νὰ φυλάττωσι τὸν σταφιδόκαρπόν των ἐπὶ ἕνα καὶ ἑνάμισυ μῆνα, ἕως ὅτου πωλήσωσιν αὐτὸν, καὶ μὴ ἔχοντες τὰ μέσα τῆς ἐξασφαλίσεώς του ἐκ τῆς βροχῆς, θὰ ἀναγκάζωνται νὰ πωλῶσιν αὐτὸν μὲ ὑποτίμησιν. Ὅθεν φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ τροποποίησις, ὥστε εἰς τὴν Μεσσηνίαν, — διότι ἐκεῖ καὶ ἡ ὡρίμανσις καὶ ἡ ἀποξήρανσις γίνεται 8 ἡμέρας τοὐλάχιστον πρὸ τῶν ἄλλων μερῶν, — νὰ ἀπαγορεύηται ἡ ἐξαγωγὴ μέχρι τῆς 10 Αὐγούστου καὶ οὐχὶ μέχρι τῆς 16.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τροπολογίαν νὰ ὑποβάλητε;

§50ΑΛ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλετε αὐτὴν διὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§52ΡΙΚΑΚΗΣ. Φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι γίνεται μία κακὴ ἑρμηνεία τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀπαγορεύει εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας νὰ διαθέτωσι τὸν σταφιδόκαρπόν των πρὸ τῆς ὡρισμένης ἐποχῆς. Ὁ ἰδιοκτήτης, ὁ ὁποῖος συνέλεξε τὸν καρπόν, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει ἓν μικρὸν ποσὸν ἢ μέγα, θὰ φροντίσῃ νὰ τὸν πωλήσῃ εἰς τὸν ἁρμόδιον ἔμπορον· ἑπομένως οἱ πωληταὶ δὲν ἔχουσι νὰ ζημιωθῶσι τίποτε, εἶναι δὲ γνωστόν, ὅτι καὶ σήμερον ἀκόμη ὁ ἰδιοκτήτης, ἅμα τελειώσῃ τὸν τρυγητὸν, θέλει μεταφέρει τὸν καρπόν του εἰς τὴν ἀγορὰν, εἴτε πρὸς πώλησιν, εἴτε πρὸς παρακαταθήκην εἰς ἕνα τῶν ἀποθηκαρίων. Ὄχι, δὲν φυλάττει ὁ ἰδιοκτήτης τὸν ἴδιόν του καρπὸν, καὶ ἑπομένως δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ὑπάρχῃ ὁ κίνδυνος, τὸν ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος. Ὁ λόγος, τὸν ὁποῖον ὁ κ. συνάδελφος προτείνει, εἶναι, ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἐπαρχιῶν Μεσσήνης καὶ Τριφυλίας νομίζουσιν, ὅτι ζημιοῦνται ὡς ἐκ τῆς βραδύτητος, διότι εἶναι συνειθισμένοι νὰ συλλέγωσι πρῶτοι τὸν καρπόν των, καὶ, ὅπως εἶπε, νὰ ἀπολαμβάνωσι μίαν τιμὴν ἀνωτέραν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἤθελον ἀπολαύσει βραδύτερον. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι κακῶς νοούμενον κέρδος· διότι συνέβη πολλάκις, καρπὸς οὕτω κακῶς διεσκευασμένος, οὕτω προώρως ἀποστελλόμενος, νὰ μὴ πωλῆται, καὶ νὰ μὴ ἐπαρκῇ οὔτε διὰ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται. Εἶναι λοιπὸν μία κακῶς ἐννοουμένη ὠφέλεια, τὴν ὁποίαν πρόκειται τὸ νομοσχέδιον νὰ ἐμποδίσῃ, ἐνῷ ἡ ἀληθὴς ὠφέλεια θέλει προκύψει ἐκ τοῦ νόμου, καθότι οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων θέλουσι συλλέξει ὅλον τὸν σταφιδόκαρπόν των, ὅπερ εἶναι μέγα πλεονέκτημα, διότι ὅλος ὁ καρπὸς, συλλεγόμενος καὶ συσκευαζόμενος καταλλήλως, ἀποτελεῖ τὸ ὅλον εἰς πολὺ καλλιτέραν κατάστασιν ἐκείνης, ἡ ὁποία μέχρι τοῦδε εἶναι ἐν χρήσει. Αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι θὰ ἔχωσι τὸ λεγόμενον πρῶτον χέρι, κατὰ συνέπειαν οὐδεμία ζημία γίνεται, ἀπ’ ἐναντίας ἐξασφαλίζεται καὶ τῶν ἐπαρχιῶν τούτων ἡ παραγωγὴ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου.

§53ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη βεβαίως θὰ γείνῃ ἀφορμὴ εἰς τοὺς ἐμπόρους, ὥστε οὗτοι διὰ τῆς ἐκβιάσεως τῶν παραγωγῶν, — διότι δὲν δύνανται νὰ κρατήσωσι οὗτοι ἐπὶ πλέον τὸν σταφιδόκαρπον αὐτῶν, — νὰ ἀγοράζωσιν αὐτὸν ὡς θέλουσιν· ἄλλως τε καὶ οἱ ἔμποροι δὲν ἔχουσι τόσας ἀποθήκας, ὥστε ν’ ἀποθηκεύωσι τοσοῦτον σταφιδόκαρπον, ὅσος εἶναι ἀνάγκη νὰ πωληθῇ ἐν Μεσσηνίᾳ, διότι τὸ πλεῖστον μέρος βεβαίως πωλεῖται ἐκ τῶν ἁλωνίων καὶ δὲν μεταφέρεται ἤδη εἰς τὰς ἀποθήκας, καὶ ἰδίως εἰς τὴν Μεσσήνην. Ἄλλως ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος δὲν συμβιβάζονται καὶ μὲ τὸ ἐμπόριον τῆς Μεσσηνίας. Εἰς ἄλλα μέρη δύνανται νὰ ἔχωσιν ἀποθήκας διὰ τὸν σταφιδόκαρπον, δύνανται νὰ ἔχωσιν οἰκίας εἰς τὰς σταφιδαμπέλους αὐτῶν, ἀλλ’ εἰς τὴν Μεσσηνίαν, καὶ κυρίως εἰς τὰς ἐπαρχίας Μεσσήνης καὶ Καλαμῶν, δὲν ἔχουσι τοιαύτας, ἀλλ’ ἐν τοῖς ἁλωνίοις, ὡς ἀποξηρανθῇ καὶ συλλεχθῇ ὁ σταφιδόκαρπος αὐτῶν, ἀμέσως πωλοῦσιν αὐτόν· καὶ ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη, ὡς εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, θέλει συντελέσει, ὥστε οἱ ἔμποροι νὰ ὑποτιμήσωσι τὸν σταφιδόκαρπον, ἄλλως τε, ὡς προεῖπον, οὔτε δύνανται οὗτοι νὰ ἐναποθηκεύσωσι τοσοῦτον σταφιδόκαρπον.

§54ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πατρῶν Βουλευτὴς, δὲν εἶναι ὀρθή. Τὸ νομοσχέδιον ἀπαγορεύει ἀληθῶς τὴν φόρτωσιν μέχρι τῆς 16 Αὐγούστου, καὶ ἑπομένως πρὸ τῆς 16 Αὐγούστου ἐλεύθερος εἶναι πᾶς κτηματίας νὰ ἐκποιήσῃ τὸν σταφιδόκαρπόν του· ἀλλ’ οἱ ἔμποροι, κύριε Πρόεδρε, οἱ ὁποῖοι ἀγοράζουσι τὸν σταφιδόκαρπον αὐτὸν, σπεύδουσι νὰ τὸν ἀγοράσωσι, καὶ δίδουσι μεγάλας τιμὰς, ὅταν πρόκηται ταχύτερον νὰ τὸν ἀποστείλωσιν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ὅπου ἐλπίζουν μεγάλας τιμὰς νὰ λάβωσιν ἐπίσης. Ὅταν ὅμως ὁ ἔμπορος δὲν θέλῃ ἀποστείλει τὸν σταφιδόκαρπον, οὐδεμίαν ἔχει σπουδήν· ὁ ἀγοραστὴς περιμένει μάλιστα νὰ γείνῃ ὁλόκληρος ἡ παραγωγὴ, καὶ τότε ν’ ἀγοράζῃ. Λοιπὸν προφανῶς ζημιοῦνται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουσιν ὥριμον σταφιδόκαρπον ἕτοιμον, καὶ δὲν δύνανται νὰ τὸν φορτώσωσι μέχρι τῆς 16 Αὐγούστου.

§55ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον, Κύριοι, σκοπεῖ κυρίως νὰ προλάβῃ τὴν ἄωρον συλλογὴν τοῦ σταφιδοκάρπου, ἥτις κυρίως λαμβάνει χώραν εἰς τὰς ἐπαρχίας Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης, διότι ἐκεῖ συνήθως συλλέγεται ὁ καρπὸς ἄωρος καὶ σχεδὸν λευκός...

§56ΑΛΚΙΒ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι τὸ μέγα ποσὸν τοῦ καρποῦ ἡ αἰτία.

§57ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Ὄχι τὸ ποσὸν, ἀλλ’ ἡ κακὴ συνήθεια, ἕνεκα τῆς ὁποίας ἀνέκαθεν ἐπισπεύδουσι τὴν ἀποστολήν· διότι, ἐὰν αἱ γαῖαι τῆς Μεσσηνίας παράγωσι πολὺν καρπὸν, πολὺν παράγουσι καὶ αἱ τῆς Ἠλείας καὶ Ὀλυμπίας, ἀλλ’ ὁ εἰς κατάλληλον ἐποχὴν τρυγητὸς συντρέχει, ὥστε νὰ ὡριμάζῃ ὁ καρπός.

§58ΑΛΚΙΒ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ νομὸς ὁ ἰδικός μας παράγει 600–700 χιλιάδας λίτρας, ἐνῷ ὁ ἰδικός σας 300 μόνον χιλιάδας.

§59ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Περὶ τὰς χιλίας ἑνετικὰς λίτρας καὶ πλέον κατὰ στρέμμα παράγει κατὰ μέσον ὅρον ὅλη ἡ περιφέρεια τῆς Ἠλείας, ὅλη ἡ περιφέρεια τῆς Ὀλυμπίας, ὅλη ἡ περιφέρει τῶν Πατρῶν. Εἰς τὴν Μεσσηνίαν, εἰς τὰς δύο ἐπαρχίας, Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης, συνήθως συλλέγεται ἄωρος ὁ καρπὸς, ἵνα ἀποστείλωσι τὰ λεγόμενα πριμαρόλια. Ὁπωσδήποτε ὅμως, ἐπειδὴ αἱ ἐπαρχίαι Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης εἶναι μεσημβρινώτεραι καὶ παράγουσιν ἐνωρίτερον τὸν καρπὸν, διὰ τοῦτο ἐθεωρήθη καλὸν νὰ ὁρισθῇ ἡ 16 Αὐγούστου ὡς χρόνος ἐξαγωγῆς. Δὲν πρόκειται οὔτε περὶ τῆς Ἠλείας, οὔτε περὶ τῆς Ὀλυμπίας, οὔτε περὶ τῶν Πατρῶν, διότι ἐκεῖ εἶναι ἀδύνατον ὁ τρυγητὸς ν’ ἀρχίσῃ πρὸ τῆς 6 Αὐγούστου.

§60ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λάθος ἔχετε. Τὴν 6 Αὐγούστου φορτόνεται εἰς τὰ πλοῖα ἐν Πάτραις δι’ ἐξαγωγὴν πρᾶγμα Πατρινόν.

§61ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐλάχιστον ποσὸν, παραγόμενον ἐξ ὀλίγων λεπτογείων μερῶν. Ἑπομένως ἡ 16 Αὐγούστου εἶναι μέσος ὅρος, ὁ ὁποῖος διευκολύνει τὴν ἐξαγωγὴν καὶ εἰς τὴν Μεσσηνίαν καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, καὶ παρακαλῶ νὰ μείνῃ ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἔχει, ὡς πρὸς τὸν χρόνον τῆς ἐξαγωγῆς. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§63ΑΛΚΙΒ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου λέγει, ὅτι ἀπαγορεύεται ἡ δι’ ἐπισημάνσεως τῶν δοχείων ψευδὴς δήλωσις τοῦ τόπου τῆς παραγωγῆς. Τίνος τόπου; Πρέπει νὰ ὁρίσῃ ἐπαρχίαν τοὐλάχιστον. Τόπος λέγεται καὶ ἡ θέσις, ἡ τοποθεσία· πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἡ παραγωγὴ τῆς ἐπαρχίας.

§64ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι τόπον παραγωγῆς ἐννοοῦμεν τὴν ἐπαρχίαν, ἔνθα παράγεται ὁ καρπός.

§65ΑΛΚΙΒ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως, τῆς ἐπαρχίας ἡ παραγωγή.

§66ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θέλω νὰ ζητήσω μίαν πληροφορίαν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάταξιν τοῦ τρίτου ἐδαφίου. Καθ’ ὅσον γνωρίζω, δὲν εἶναι μόνον ἡ ἐπαρχία τῆς Αἰγιαλείας, ἡ παράγουσα τὴν καλλιτέραν ποιότητα καρποῦ· καὶ εἰς ἄλλα μέρη παράγεται ποιότης καλλιτέρα τῆς παραγομένης ἐν ἄλλαις ἐπαρχίαις, καὶ τοῦτο δικαιολογεῖ καὶ τὴν διαφορὰν τοῦ φόρου μεταξὺ αὐτῶν. Δὲν εἶναι ἆρά γε δίκαιον, καὶ τὴν ποιότητα ταύτην, ἥτις δὲν εἶναι μὲν τόσον καλή, ὅσον ἡ τῆς Αἰγιαλείας, ἀλλ’ εἶναι πολὺ καλλιτέρα ἄλλων ἐπαρχιῶν, νὰ τὴν ἐξασφαλίσωμεν, ὅπως ἐξασφαλίζομεν καὶ τὴν ποιότητα τῆς Αἰγιαλείας;

§67ΡΙΚΑΚΗΣ. Τὴν ἐξασφαλίζομεν διὰ τοῦ δευτέρου ἐδαφίου.

§68ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ διάταξις αὕτη ἐτέθη, διότι ἐκ πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας πανταχόθεν ἐλάβομεν, ἐπείσθημεν, ὅτι ἡ κατάχρησις ἐγίνετο ἰδίως ὡς πρὸς τὴν σταφίδα τῆς Αἰγιαλείας διὰ ψευδοῦς ἐπισημάνσεως τῶν δοχείων, ὡς περιεχόντων σταφίδα ἐκ τῆς παραγομένης ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Αἰγιαλείας. Περὶ τοιαύτης ψευδοῦς ἐπισημάνσεως μόνον τῆς σταφίδος Αἰγιαλείας εἴχομεν παράπονα, καὶ διὰ τοῦτο, ὅπως προλάβωμεν εἰς τὸ μέλλον πᾶσαν κατάχρησιν, ἐθέσαμεν τὴν διάταξιν τοῦ τρίτου ἐδαφίου, καθ’ ἣν ἡ ἐπισήμανσις τῆς σταφίδος Αἰγιαλείας δὲν δύναται νὰ γείνῃ εἰς ἄλλον τόπον ἢ μόνον εἰς τὸν τῆς παραγωγῆς. Ἄλλως τε ὑπάρχει καὶ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2, ἥτις ἐξασφαλίζει γενικῶς πᾶσαν παραγωγὴν σταφίδος.

§69ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὅλοι ἱκανοποιοῦνται· εἶναι πληρέστατον τὸ νομοσχέδιον.

§70ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ συμβῇ καὶ τὸ ἑξῆς. Ἡ ἐπαρχία Μεσσήνης ἀγοράζει ἀπὸ τὴν Τριφυλίαν ποσὸν σταφίδος πλέον τοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου λιτρῶν, καὶ δύναται νὰ γείνῃ σύγχυσις μεταξὺ Μεσσηνιακοῦ καὶ Τριφυλιακοῦ καρποῦ.

§71ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ.....

§72ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν, ὅτι ἁρμοδιώτεροι νὰ ἀποφανθῶσιν εἶναι οἱ ἐνδιαφερόμενοι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3 (ἀναγινώσκεται).

§74ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Τὸ «Ἐν ὑποτροπῇ καταγινώσκεται φυλάκισις μέχρις ἑνὸς ἔτους» νὰ γείνῃ χωριστὸν ἐδάφιον, ἵνα ἐννοῆται, ὅτι ἐφαρμόζεται καὶ εἰς τὰς δύο περιπτώσεις· διότι, ὡς ἔχει ἤδη, εἶναι ἀσαφὴς ἡ ἔννοια.

§75ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα. Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 μετὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκεται).

§77ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἡ ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου φράσις «βεβαίου ὄντος τοῦ ἐκ τῆς ἀναβολῆς κινδύνου» νὰ διαγραφῇ.

§78ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 μετὰ τῆς τροποποιήσεως ταύτης).

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§80ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 5, κύριε Πρόεδρε, ὡς περιττόν.

§81ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου προτείνω τὰς ἑξῆς τροπολογίας. Ἀντὶ τοῦ «τὸ πρῶτον δεκαήμερον τοῦ Ἰουλίου», κατὰ τὸ ὁποῖον ὑποχρεοῦται ὁ Πρόεδρος νὰ καταρτίζῃ τοὺς καταλόγους, νὰ τεθῇ «ἐντὸς τοῦ μηνὸς Ἰουνίου», διὰ τὸν ἑξῆς λόγον· διότι ἀπὸ τῆς 1 Ἰουλίου ἄρχονται αἱ διακοπαί. Συνήθως οἱ Πρόεδροι πάντοτε ἔχουσι διακοπὰς κατὰ τοὺς δύο μῆνας τῶν διακοπῶν. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθές, ὅτι ὁ ἀναπληρῶν τὸν Πρόεδρον θὰ φροντίσῃ περὶ τοῦ καταρτισμοῦ τῶν καταλόγων, ἀλλὰ θεωρῶ καὶ τὴν προθεσμίαν ἀνεπαρκῆ, διότι ἐντὸς τοῦ πρώτου δεκαημέρου πρέπει νὰ καταρτισθῇ ὁ κατάλογος, καὶ καταλληλότερον τὸν τακτικὸν Πρόεδρον, ἵνα ἐπιληφθῇ τοῦ ἔργου. Ἐν τούτοις, ὅπως τὸ ἄρθρον ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ ἦναι ἀνάγκη νὰ ὁρκισθῶσιν ἐπὶ τόπου οἱ διορισθησόμενοι πραγματογνώμονες ἐνώπιον τῶν Εἰρηνοδικῶν, μετὰ δὲ τὴν συγκέντρωσιν τῶν ἐκθέσεων, τότε ὁ κατάλογος νὰ θεωρῆται ὁριστικῶς κατηρτισμένος· θὰ ἦναι λοιπὸν ἀδύνατον νὰ γείνωσιν ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ὅλαι αὐταὶ αἱ ἐργασίαι, ἐνῷ, ἐὰν θέσωμεν ὡς προθεσμίαν ὁλόκληρον τὸν μῆνα Ἰούνιον, κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ἰουλίου καὶ πρὸ τῆς 16 Αὐγούστου, ὅπως ὁρίζει τὸ ἄρθρον, θὰ ἦναι οἱ κατάλογοι κατηρτισμένοι. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη παρατήρησίς μου. Δευτέρα παρατήρησις εἶναι, ὅτι ὑποβάλλω πρότασιν, ἵνα ἐν τῷ ἄρθρῳ 5, ἐκ τῆς φράσεως: «ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν, μετὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν ἐκθέσεων, ἀποστέλλει ἀντίγραφον τῶν καταρτισθέντων καταλόγων δι’ ἕκαστον τελωνεῖον ἢ ὑποτελωνεῖον πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ τοὺς τελώνας ἢ ὑποτελώνας τῆς περιφερείας τοῦ νομοῦ», ἀπαλειφθῇ ἡ λέξις «νομοῦ», καὶ μείνῃ: «τοὺς τελώνας ἢ ὑποτελώνας τῆς περιφερείας του». Διότι κατὰ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν προέτεινεν ἡ ἐπιτροπή, δὲν εἶναι πλέον, ὡς εἶχε τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον, ὁ Πρόεδρος τῆς ἕδρας τοῦ νομοῦ, ἀλλ’ ὁ Πρόεδρος τῆς περιφερείας, ἑπομένως δὲν ἠμπορεῖ νὰ συμβιβασθῇ πλέον ἡ ἀποστολὴ ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς ἕδρας τοῦ νομοῦ. Ἀλλ’ αὐτὴ εἶναι παράβλεψις ἁπλῆ τῆς ἐπιτροπῆς.

§82ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὀρθόν.

§83ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Τρίτην παρατήρησιν ἔχω νὰ ὑποβάλω τὴν ἑξῆς. Τὸ ἄρθρον ἐν τέλει προσθέτει διάταξιν, κατὰ πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι οἱ ἀρνούμενοι νὰ ὁρκισθῶσιν ἢ ἐκπληρώσωσι τὸ καθῆκόν των ἐμπειροτέχναι τιμωροῦνται μὲ χρηματικὴν ποινὴν 100–300 δραχμῶν. Διὰ τῆς διατάξεως ταύτης τὸ τοῦ ἐμπειροτέχνου ἔργον καθίσταται ὑποχρεωτικόν, διότι, ἀρνούμενος αὐτὸς νὰ ὁρκισθῇ, ὑπόκειται εἰς ποινήν. Νομίζω, ὅτι εἶναι αὐστηρὸν αὐτό. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ὑποχρεώσωμεν τοὺς ἰδιώτας, τοὺς διοριζομένους ὑπὸ τοῦ Προέδρου, ἢ τοὺς ἐκλεγομένους ὡς ἐμπειροτέχνας παρὰ τὴν θέλησίν των, νὰ δεχθῶσι τὸ βάρος τοῦτο. Ἐννοῶ τὴν διάταξιν τὴν ποινικὴν, ἐὰν προστεθῇ, ὅτι οἱ διορισθέντες καὶ ἀποδεχθέντες τὸν διορισμὸν, ἀρνούμενοι νὰ δώσωσι τὸν ὅρκον, ὑποβάλλονται εἰς τιμωρίαν. Ὥστε νομίζω, ὅτι πρέπει προηγουμένως νὰ συντρέξῃ καὶ ἡ θέλησις αὐτῶν, νὰ ἀποδεχθῶσι τὸ ἐπάγγελμα τοῦ ἐμπειροτέχνου, δὲν πρέπει δὲ νὰ τοῖς τὸ ἐπιβάλωμεν διὰ ποινικῆς διατάξεως. Ὅθεν προτείνω νὰ συμπληρωθῇ ἡ διάταξις ὡς ἑξῆς: «οἱ διορισθέντες ἐμπειροτέχναι καὶ ἀποδεχθέντες τὸν διορισμὸν αὐτῶν, ἀρνούμενοι νὰ ὁρκισθῶσι κτλ.» ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον.

§84ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σᾶς φαίνεται, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ποινικῆς καταδιώξεως, ὅτι πρέπει ὁ ἐμπειροτέχνης, προσκαλούμενος, νὰ ὑπακούῃ ὑποχρεωτικῶς, ὅπως καὶ ὁ ἰατρός; Πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ ποινικὴν ῥήτραν, ἥτις νὰ ἐκβιάζῃ αὐτούς.

§85ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἐγὼ θὰ ηὐχόμην νὰ ὑπῆρχε καὶ κατὰ τὸ κοινὸν δίκαιον κατάλογος ὡρισμένων πραγματογνωμόνων, ὅπως ὑπάρχουσιν εἰς τὰ ἄλλα ἔθνη, ὅπου ὑπάρχουν εἰδικοὶ ἄνδρες καὶ ὑπάρχει ἐγγύησις, ὅτι θὰ διαχειρισθῶσι πρεπόντως τὴν ἀνατεθεῖσαν αὐτοῖς ἐντολήν· ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὑποχρεώσητέ τινα νὰ γείνῃ ἐμπειροτέχνης παρὰ τὴν θέλησίν του.

§86ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὁ μάρτυς ὁ καλούμενος εἶναι ὑπόχρεως νὰ ὑπακούσῃ· οὕτω πρέπει νὰ ὑπακούσῃ καὶ ὁ ἐμπειροτέχνης.

§87ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Μὴ ἐξομοιοῦτε τὸν μάρτυρα μὲ τὸν ἐμπειροτέχνην.

§88ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἂν δὲν ἐπιβληθῇ ὑποχρεωτικὴ διάταξις, θὰ ματαιωθῇ ὁ νόμος.

§89ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιμένω εἰς τὴν ἰδέαν, ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον. Εἰς ὅλας τὰς ποινικὰς διαδικασίας ἀπόκειται εἰς τοὺς ἀνακριτικοὺς ὑπαλλήλους νὰ καλῶσι τὰ πρόσωπα, ἅτινα ἑκάστοτε εἰς πᾶσαν ὑπόθεσιν δύνανται νὰ θεωρηθῶσι τὰ ἁρμοδιώτερα· ἐξαίρεσις μόνον ὑπάρχει ὡς πρὸς τὴν παράνομον βοσκήν. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου φρονῶ, ὅτι δυσκόλως θὰ εὑρίσκωνται ἐμπειροτέχναι, διότι οἱ κτηματίαι θὰ ἔχωσιν ἀσχολίας κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην.

§90ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὁ σκοπὸς τῆς διατάξεως εἶναι νὰ ἐξασφαλίσῃ οὐχὶ τὰ συμφέροντα τῶν κτηματιῶν, ἀλλὰ τὰ τῶν ἐμπόρων, καὶ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ μεγάλων συμφερόντων, ἐνόμισαν οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον, ὅτι δὲν ἔπρεπε ν’ ἀφεθῇ ἡ ἐκλογὴ τῶν ἐμπειροτεχνῶν εἰς τὴν ἔμπνευσιν τῆς στιγμῆς, ἀλλ’ ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀνατεθῇ αὐτὸ τὸ ἔργον εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, ὅστις θὰ ἔχῃ τὸν καιρὸν νὰ ζητήσῃ πληροφορίας καὶ κάμῃ ἐκλογὴν προσώπων παρεχόντων ἐγγυήσεις. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι καλῶς διετυπώθη τὸ ἄρθρον. Ἂς ἐπιψηφισθῇ ὁ νόμος, ἂς προβῶμεν εἰς τὴν ἐφαρμογήν, καὶ ἂν ἀποδειχθῇ, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη τροποποιήσεως, δύναται νὰ τροποποιηθῇ κατόπιν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, ὡς ἠκούσατε, κύριοι Βουλευταί, ὁ κ. Βουλευτὴς Ζακύνθου προτείνει ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 τὰς ἑξῆς τροποποιήσεις. Ἐν στίχῳ ὀγδόῳ, ἀντὶ τῶν λέξεων «τὸ πρῶτον δεκαήμερον τοῦ Ἰουλίου» νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «ἐντὸς τοῦ μηνὸς Ἰουνίου». Ἐν τέλει τῆς προτελευταίας περιόδου, ἀντὶ τῶν λέξεων «τῆς περιφερείας τοῦ νομοῦ» νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «τῆς περιφερείας του». Ἡ δὲ τελευταία περίοδος τοῦ ἄρθρου νὰ τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: «Οἱ διορισθέντες ἐμπειροτέχναι καὶ ἀποδεχθέντες τὸν διορισμὸν αὐτῶν, ἀρνούμενοι νὰ ὁρκισθῶσιν, ἵνα ἐκπληρώσωσι τὸ καθῆκόν των, τιμωροῦνται μὲ χρηματικὴν ποινὴν 100 μέχρι 300 δραχμῶν». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 5 μετὰ τῶν τροποποιήσεων τούτων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (ἀναγινώσκεται).

§93ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἡ ὑπόθεσις εἰσαχθῇ καὶ ἡ πραγματογνωμοσύνη ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν ὑπάρχει νόθευσις, τίς θέλει ζητήσει τὴν ἀθώωσιν;

§94ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μαντινείας συναδέλφου εἶναι ὀρθή· διότι, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀφορμὴ πρὸς καταδίωξιν, ἡ κατηγορία δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἐκκρεμής· ἀλλὰ καὶ οὕτως ἔχοντος τοῦ ἄρθρου, ὑπονοεῖται, ὅτι, ἂν δὲν ὑπάρχῃ ἀφορμὴ καταδιώξεως, θὰ εἰσαγάγῃ τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὸ Συμβούλιον ὁ Εἰσαγγελεύς. Ἀλλὰ πρὸς ἀποφυγὴν παρεξηγήσεως φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ προσθήκη εἰς τὸ ἄρθρον.

§95ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον καλῶς ἔχει· ἐκφράζεται σαφῶς.

§96ΑΛΚ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου, ὅτι τὸ ἥμισυ τῆς καταγνωσθείσης χρηματικῆς ποινῆς ἀποδίδεται εἰς τὸν καταγγείλαντα τὴν πρᾶξιν, θὰ γεννηθῶσι σκάνδαλα· Θὰ γίνωνται ψευδεῖς καταγγελίαι ἐκ συνεννοήσεως, ἵνα οἱ καταγγέλλοντες ἀπολαύσωσι τοιαύτην ἀμοιβήν. Ἐπίσης ἡ διάταξις, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἐπὶ ἐρημοδικίας ἀνακοπή, εἶναι βαρεῖα.

§97ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Αὐτὸ τὸ ζήτημα γεννᾶται οὐ μόνον ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλους τοὺς νόμους, ὅπου ἀποδίδεται ἀμοιβὴ εἰς τοὺς καταγγέλλοντας. Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς καταργήσεως τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ, διότι ἔχει καί τι τὸ ἀνήθικον, καθόσον πράγματι δημιουργοῦνται πολλάκις πράξεις ἀξιόποινοι. Εἰς τοὺς τελωνειακοὺς νόμους καὶ εἰς τοὺς ἄλλους φορολογικούς, πολλοί, ἵνα ὠφεληθῶσι, κρύπτονται ὄπισθεν τῶν καταγγελλόντων, καὶ βλέπετε ὀνόματα πολλῶν εἰς τὰ πρωτόκολλα, ζητούντων ἀμοιβήν· κατήντησε τὸ πρᾶγμα καὶ μέχρι τῶν πολιτευομένων, ὑποστηριζόντων τοὺς μὲν ἢ τοὺς δέ. Προβάλλεται ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι, ἐὰν ἀφαιρέσητε τοῦτο, οὐδέποτε θ’ ἀνακαλύπτωνται πράξεις, εἰμὴ αἱ ἐπ’ αὐτοφώρῳ.

§98ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐὰν θέλητε νὰ θέσητε ποινάς, πρέπει νὰ δώσητε τὸ δικαίωμα εἰς πάντα πολίτην νὰ καταγγέλλῃ.

§99ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ γείνῃ ἐνταῦθα ὅ,τι γίνεται εἰς τοὺς τελωνειακοὺς νόμους· ἐν τῇ ἀποφάσει νὰ ὁρίζηται ἡ ἀπονομὴ τοῦ ἡμίσεως τῆς ποινῆς, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ λύηται καὶ τὸ ζήτημα τοῦ καταγγέλλοντος.

§100ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου περὶ ζωοκλοπῆς.

§101ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Δύναται νὰ περιληφθῇ ἐν τῷ νόμῳ καὶ ἡ ἔννοια, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλει ὁ κ. συνάδελφος· ὅτι τὸ ἥμισυ τῆς καταγινωσκομένης ποινῆς ἀντὶ «ἀπονέμεται», ὡς λέγει τὸ σχέδιον, νὰ τεθῇ «ἐπιδικάζεται».

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 ὁ κ. Στεφάνου προτείνει τὰς ἑπομένας τροποποιήσεις. Ἐν τῷ πρώτῳ ἐδαφίῳ, ἀντὶ τῶν λέξεων «ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς καταγγελίας ἢ τῆς ἀνακαλύψεως τοῦ ἀδικήματος» νὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «ἐντὸς εἴκοσιν ἡμερῶν, ἀφ’ ἧς ὑπεβλήθη αὐτῷ ἡ σχετικὴ δικογραφία, ἢ ἐντὸς μηνός, ἀφ’ ἧς ἐπελήφθη οὗτος τῆς ἀνακρίσεως». Ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ ἐδαφίῳ ἡ πρώτη περίοδος αὐτοῦ τροποποιεῖται ὡς ἑξῆς: «Τὸ ἥμισυ τῆς καταγνωσθείσης χρηματικῆς ποινῆς ἐπιδικάζεται διὰ τῆς ἀποφάσεως εἰς τὸν ἀνακαλύψαντα ἢ καταγγείλαντα τὴν πρᾶξιν, εἴτε δημόσιοι ὑπάλληλοι ἢ ὑπηρέται, εἴτε ἰδιῶταί εἰσιν οὗτοι, ἢ καὶ εἰς ἀμφοτέρους». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6 μετὰ τῶν τροποποιήσεων τούτων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Βουλευτὴς Ζακύνθου προτείνει ὡσαύτως τὴν προσθήκην ἄρθρου ἑβδόμου, ἔχοντος ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ὁ εἰσαγγελεύς, ὁ ἀνακριτὴς ἢ ἀνακριτικὸς ὑπάλληλος τιμωροῦνται πειθαρχικῶς διὰ προσωρινῆς παύσεως μέχρις ἕξ μηνῶν, ἂν ὑπερβῶσι τὰς ἐν τοῖς ἄρθροις 4 καὶ 6 διορίας. Αἱ τελωνειακαὶ ἀρχαὶ ὡς πρὸς τὴν πειθαρχικὴν τιμωρίαν ὑπάγονται εἰς τὸ ἁρμόδιον Δικαστήριον τῶν Πρωτοδικῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 300 καὶ ἑπόμενα τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ πρόσθετον ἄρθρον 7, ὡς ἀνεγνώσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ὡσαύτως γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 7 καὶ 8 τοῦ νομοσχεδίου, λαβόντα τὴν θέσιν ἄρθρων 8 καὶ 9 τοῦ ψηφιζομένου. Μεθ’ ὃ γίνεται δεκτὸν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροποποιήθη, εἰς βʹ συζήτησιν).

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον θέλει ἀνατυπωθῆ μετὰ τῶν ἐπενεχθεισῶν τροποποιήσεων διὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον, καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ νομοσχέδια: αʹ) Περὶ κυρώσεως τῆς συνομολογηθείσης ἐν Βενετίᾳ διεθνοῦς ὑγειονομικῆς συμβάσεως, καὶ βʹ) Περὶ ἐξεταστικοῦ δικαιώματος τῶν καθηγητῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ὡσαύτως γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν, τὸ νομοσχέδιον περὶ παροχῆς εἰδικοῦ πετρελαίου τῶν φάρων καὶ φανῶν καὶ πετρελαίου πρὸς καταστροφὴν ἀκρίδος ἐπὶ τῷ τμήματι αὐτῶν).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ διοχετεύσεως ὕδατος ἀπὸ τῶν ἐκτὸς τῆς πόλεως Βονίτσης δεξαμενῶν μέχρι τῆς προκυμαίας Ζαβέρδας.

§105ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ἥτις δὲν εἶναι νέα· ἦλθε καὶ κατὰ τὰ ἔτη 1888, 1889 καὶ 1890. Ὡσαύτως παρακαλῶ νὰ καταθέσῃ καὶ πᾶν νεώτερον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἔδωκε νέαν ὤθησιν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταστάσεως τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, ὡς ἔχει, τὸ ἄρθρον 1 αὐτοῦ).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§108ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι εἰς τὸ βʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2, ἀφοῦ ἀρκεῖ τὸ ἀπολυτήριον Γυμνασίου, εἶναι περιττὸν νὰ ἀπαιτῆται καὶ δίπλωμα διδάκτορος τοῦ Πανεπιστημίου· ὅταν εἶναί τις διδάκτωρ, ἔχῃ καὶ ἀπολυτήριον Γυμνασίου. Ἢ θὰ μοὶ δώσητε 10, ἢ ἱκανοποιοῦμαι μὲ 2· ὅταν ἱκανοποιῆταί τις μὲ 2, εἶναι περιττὸν νὰ ζητῇ τὰ 10· πλεονάζει.

§109Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πλεονάζει, διότι, ὁ μὲν ἔχων δίπλωμα προάγεται ἐπὶ τῷ διπλώματι, ὁ δὲ μὴ ἔχων δίπλωμα καὶ ἔχων ἀπολυτήριον Γυμνασίου ὑφίσταται ἐξέτασιν πρὸς προαγωγήν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ, ὡς ἔχουσι, τὰ ἄρθρα 3–6.)

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7 (ἀναγινώσκεται).

§111ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἐνταῦθα ὑπάρχει κἄτι τι, τὸ ὁποῖον ἐμπεριέχει καὶ ἀδικίαν διὰ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, καὶ συνάμα δίδει τὸ δικαίωμα διορισμοῦ εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ἀντιπροέδρου τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου προσώπων, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν κέκτηνται συνήθως τὰ ἀναγκαῖα προσόντα διὰ τὴν θέσιν ταύτην. Ὁ ἐπὶ ὀκταετίαν διατελέσας τμηματάρχης αʹ τάξεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐνδέχεται νὰ ἦναι σπουδαῖον πρόσωπον καὶ ἱκανὸν, ἀλλ’ ἡ ἱκανότης του δὲν ἀντιστοιχεῖ μὲ τὰ ἄλλα προσόντα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ Ἀντιπρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Νομίζω, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν βαθμολογίαν τὴν ἐσωτερικὴν τοῦ Προέδρου καὶ τοῦ Ἀντιπροέδρου, θὰ ἦτο χρησιμώτερον, ἐὰν ἔμενεν ἐντὸς τοῦ σώματος, ἐὰν ὁ Πρόεδρος καὶ ὁ Ἀντιπρόεδρος δὲν διωρίζοντο ἔξωθεν τοῦ σώματος, ἀλλὰ προεβιβάζοντο ἐκ τῶν μελῶν τοῦ σώματος.

§112Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀναντιῤῥήτως θὰ ἦτο προτιμότερον, ἀλλ’ ἐὰν ἦτο βέβαιον, ὅτι τὸ προσωπικὸν θὰ περιελάμβανε πάντοτε ἐπαρκῆ τὰ πρὸς τοῦτο στοιχεῖα· διότι δύναται νὰ συμβῇ ἐντὸς τόσον στενοῦ κύκλου νὰ μὴ ὑπάρχῃ τὸ πρόσωπον τὸ κατάλληλον διὰ τὴν θέσιν τοῦ Ἀντιπροέδρου, πολλῷ δὲ μᾶλλον διὰ τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου. Ἂν περιορισθῶμεν ἐν τῷ κύκλῳ τούτῳ, εἰς Πρόεδρον θὰ προάγηται μόνος ὁ Ἀντιπρόεδρος, διότι τὸ ἅλμα ἀπὸ ἐλεγκτοῦ εἰς Πρόεδρον εἶναι μέγα, ὥστε μόνον ἐν ᾗ περιπτώσει ὑπάρχει Ἀντιπρόεδρος, ἔχων τὰ προσόντα πρὸς προαγωγήν, θὰ δυνάμεθα νὰ πληρώσωμεν τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου· δυσχέρειαι ἐπίσης θ’ ἀπαντῶσιν εἰς πλήρωσιν τῆς θέσεως τοῦ Ἀντιπροέδρου, ἂν στερῶνται τῶν προσόντων εἰς προαγωγὴν οἱ ὑπάρχοντες ἐλεγκταί. Εἶναι ἄρα ἀπόλυτος ἀνάγκη εὐρυτέρου κύκλου ἐκλογῆς, οὐ μόνον ὅπως ἡ αὐτὴ καταλληλοτέρα, ἀλλ’ ὅπως μὴ ἐν ἐνδεχομέναις περιστάσεσιν ἀποβαίνῃ ἀνέφικτος ἡ πλήρωσις τῶν κενῶν.

§113ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑποθέσωμεν, ὅτι τὸ σῶμα τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου σύγκειται ἐκ προσώπων, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ παρουσιάσωσι τὸν κατάλληλον πρὸς διορισμὸν Προέδρου καὶ Ἀντιπροέδρου. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ ἅλμα δὲν εἶναι μέγα ἀπὸ ἐλεγκτοῦ εἰς Πρόεδρον, ὅσον τὸ ἅλμα ἀπὸ προσώπου ἔξωθεν λαμβανομένου, ἀγνοοῦντος καθ’ ὁλοκληρίαν τὸν μηχανισμὸν τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, μὴ ἔχοντος τὰς γνώσεις, τὰς ὅλως εἰδικάς, αἵτινες ἀπαιτοῦνται πρὸς τὴν διαχείρισιν τοῦ σώματος· τὸ ἅλμα τοῦτο θὰ ἦναι ἀσυγκρίτως μεγαλείτερον ἀπὸ ὅ,τι θὰ ἦτο ὁ διορισμὸς ἐλεγκτοῦ εἰς τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ἀντιπροέδρου. Ἐὰν τὸ σῶμα τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου δὲν ἐμπεριέχῃ ἐν ἑαυτῷ πρόσωπα κατάλληλα νὰ προβιβασθῶσιν εἰς τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου καὶ Ἀντιπροέδρου, σημαίνει, ὅτι τὸ σῶμα δὲν ἐκτελεῖ τὸν προορισμόν του, καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ· ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχει καὶ θὰ ἐξακολουθῇ ὑπάρχον, νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ δώσωμεν τὴν ἐνθάῤῥυνσιν αὐτὴν εἰς τὰ μέλη τοῦ σώματος, καὶ τοῖς δώσωμεν νὰ πεισθῶσιν, ὅτι αὐτοί, ἀναδεικνύμενοι ἱκανοί, ἐργαζόμενοι, ἔχουσιν ἀποκλειστικὸν τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς εἰς τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου καὶ Ἀντιπροέδρου· θὰ ἦναι ἓν μέσον φιλοτιμίας τῶν ἐλάχιστα ἐργαζομένων σήμερον μελῶν τοῦ σώματος τούτου, καὶ θὰ ἦναι καὶ κανονικώτερον καὶ ὁμαλώτερον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 8–11).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 12 (ἀναγινώσκεται).

§115ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο ὁρίζεται, ὅτι, διὰ νὰ διορισθῇ τις οἰκονομικὸς ἔφορος γʹ ἢ δʹ τάξεως, πρέπει ἐκτὸς τοῦ διπλώματος νὰ ἐμαθήτευσε καὶ ἐπὶ ἑξάμηνον παρ’ Οἰκονομικῇ Ἐφορίᾳ αʹ τάξεως. Πῶς θὰ μαθητεύσῃ; Ἁπλῶς θὰ ὑπάγῃ νὰ ζητήσῃ νὰ τὸν δεχθῶσιν ὡς μαθητευόμενον; Ὑπάρχει θέσις μαθητευομένου παρ’ Ἐφορίαις;

§116Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπάρχει, ὅπως ὑπάρχει καὶ ἐν τῷ τελωνείῳ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 13–16).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 17 (ἀναγινώσκεται).

§118ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὅπως καὶ εἰς τὸ 12 πρὸ ὀλίγου, θὰ ἐπαναλάβω τὴν αὐτὴν παρατήρησιν. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι δυσκολώτατα θὰ εὑρεθῶσι πρόσωπα διδάκτορες, οἱ ὁποῖοι θὰ μαθητεύσωσι παρά τινι ταμείῳ, ἵνα διορισθῶσι ταμίαι γʹ τάξεως. Ἡ τοιαύτη διάταξις εἶναι ἀπαγόρευσις σχεδὸν διορισμοῦ, καὶ συνάμα νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι καὶ ἀρκετὸν τὸ προσὸν τοῦ διδάκτορος, μαθητεύσαντος ἐπὶ ἑξάμηνον παρὰ ταμείῳ αʹ τάξεως· δὲν ἠξεύρω, ἐὰν διδάκτωρ τῆς Νομικῆς ἢ τῆς Ἰατρικῆς ἢ τῆς Φαρμακευτικῆς, ἐπὶ ἑξάμηνον μαθητεύσας παρά τινι ταμείῳ, θέλῃ δυνηθῆ ν’ ἀποκτήσῃ τὴν ἀπαιτουμένην πεῖραν, τὰς ἀπαιτουμένας γνώσεις, ὅπως διευθύνῃ ταμεῖον, ἔστω καὶ γʹ τάξεως, ἀλλὰ δὲν πιστεύω, καὶ διδάκτωρ, ἔχων τὰ μέσα νὰ καταθέσῃ ὅ,τι πρόκειται νὰ καταθέσῃ, διὰ νὰ διορισθῇ ταμίας, δὲν πιστεύω, λέγω, νὰ θελήσῃ νὰ δεχθῇ τοῦτο. Νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη θὰ φέρῃ δυσκολίαν εἰς τὴν εὕρεσιν καταλλήλων προσώπων, τὰ πρόσωπα δὲ, τὰ ὁποῖα θὰ εὕρῃ διὰ τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα ὁρίζει, δὲν θὰ ὦσι κατάλληλα.

§119Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ κύριον προσὸν δὲν εἶναι τοῦτο· τοῦτο τίθεται μόνον χάριν τῶν διδακτόρων, οἵτινες ἤθελον τυχὸν ἐπιθυμήσει νὰ καθέξωσι τοιαύτην θέσιν· τὸ προσὸν τὸ κύριον, τὸ κανονικὸν, εἶναι τὸ τοῦ διατελέσαντος γραμματέως ταμείου αʹ τάξεως ἐπὶ διετίαν, ἢ τὸ τοῦ διατελέσαντος ὑποταμίου ὑπὲρ ὀκταετίαν· τοῦτο εἶναι τὸ προσωπικὸν, εἰς ὃ ἀφορῶμεν πρὸς πλήρωσιν τῶν κενῶν διὰ προαγωγῆς· ἀλλὰ καὶ ἄν τις διδάκτωρ θελήσῃ νὰ μαθητεύσῃ, θὰ δύναται καὶ οὗτος ν’ ἀποκτήσῃ τὸ προσὸν πρὸς διορισμόν.

§120ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀπαγορεύεται σχεδὸν ὁ διορισμὸς τοῦ ταμία γʹ τάξεως.

§121Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐν γένει ἡ ἔννοια τοῦ νόμου τούτου εἶναι ὁ περιορισμὸς, ὅσον ἔνεστιν, ἑκάστου κλάδου εἰς τὸ ἴδιον προσωπικὸν προαγόμενον, τοῦ προηγουμένου νόμου, ὅστις ἐν μέρει εἶχε καταργηθῆ, ὄντος γενικωτέρου, ὡς ἐπιτρέποντος τὴν μετάθεσιν ἀπὸ ὑπηρεσίας Ὑπουργείου εἰς ὑπηρεσίαν ἄλλου Ὑπουργείου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου οὐ μόνον τοῦτο ἀπαγορεύεται ἀπολύτως, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργείου γίνεται διάκρισις τῶν κλάδων, καὶ ἐπιδιώκεται κατὰ τὸ ἐφικτὸν ἡ προαγωγὴ ἐν τῷ αὐτῷ κλάδῳ· τοῦτο δὲ ἐν τῷ κλάδῳ τῷ οἰκονομικῷ εἶναι τρανῶς ἐνδεδειγμένον διὰ τὸ πρὸς ἀλλήλας ἄσχετον τῶν ὑπηρεσιῶν. Ἡ τελωνειακὴ ὑπηρεσία, ἐν παραδείγματι, οὐδὲν ἔχει τὸ παρεμφερὲς πρὸς τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας τὰς οἰκονομικάς· ὁ ταμίας καὶ ὁ ἔφορος δὲν δύνανται νὰ ἐκτελέσωσι τελωνειακὴν ὑπηρεσίαν ἐπιτυχῶς, ὁ δὲ τελώνης, παρεσκευασμένος εἰς τὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ δασμολογίου, δὲν ἔχει τὴν ἀναγκαίαν πεῖραν πρὸς ἐκτέλεσιν ἐφοριακῶν καθηκόντων. Τούτου ἕνεκα ἠθελήσαμεν νὰ περιορίσωμεν κατὰ κανόνα εἰς τὸ προσωπικὸν τοῦ κλάδου τὴν διὰ προαγωγῆς πλήρωσιν τῶν κενῶν· ἐφ’ ὅσον ὅμως εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσέλθωσι καὶ ἔξωθέν τινες μετὰ μαθητείαν ἐπαρκῆ, ἔχοντες παρασκευὴν ἀποδεικνυομένην ἐκ διπλώματος, ἐπιτρέπει τὸ νομοσχέδιον καὶ τούτων τὸν διορισμόν. Ἐὰν ὅμως διὰ τῆς θύρας ταύτης δὲν εἰσέλθῃ νέον προσωπικὸν, δὲν ἠθέλομεν εὑρεθῆ ἐν δυσχερείᾳ, διότι ἡ λειτουργία τοῦ συστήματος, ἐφ’ οὗ στηρίζεται τὸ νομοσχέδιον, ἐπαρκεῖ εἰς τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν διὰ τῆς προαγωγῆς τοῦ προσωπικοῦ ἑκάστου κλάδου.

§122ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζεται καὶ ἐπὶ τῆς τελωνειακῆς ὑπηρεσίας. Καὶ δὲν ἀντιλέγω εἰς τοῦτο, ἀλλ’ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ συστήματος ἀπαιτεῖ καὶ τὴν πρόσληψιν προσώπων, συνεχῶς δὲ ἡ ὑπηρεσία δὲν παρέχει οὔτε γραμματεῖς ταμείων ἀρκετοὺς, ὅπως διορισθῶσι ταμίαι γʹ τάξεως, οὔτε ταμίας γʹ τάξεως ἀρκετοὺς, ὅπως προβιβασθῶσιν εἰς ταμίας βʹ τάξεως, καὶ οὕτω καθεξῆς· εὑρίσκεται συχνὰ ἡ ὑπηρεσία εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀναζητῇ πρόσωπα. Ὑπάρχει πραγματικὴ ἔλλειψις προσώπων καταλλήλων διὰ τὴν ταμειακὴν ὑπηρεσίαν. Ἐὰν περιορίσωμεν τὴν ἐλευθερίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ νὰ διορίζῃ ταμειακοὺς ὑπαλλήλους εἴτε ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, εἴτε ἐκ μόνον τῶν δικηγόρων, τῶν ὑποστάντων μαθητείαν ἑξάμηνον εἰς ἐξέτασιν, νομίζω, ὅτι δεσμεύομεν τὰς χεῖρας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ δυσκόλως θὰ εὕρῃ κατάλληλα πρόσωπα, ὅπως συμπληρώσῃ κενὰς θέσεις, αἵτινες ἐνδεχόμενον νὰ παρουσιασθῶσι. Τοῦτο θέλω νὰ εἴπω, χωρὶς νὰ θέλω νὰ συζητήσω τὸ ζήτημα τῆς ἀρχῆς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 17, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 18–45).

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 46 (ἀναγινώσκεται).

§124ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ μιᾶς διατάξεως, ἡ ὁποία βεβαίως ἔχει χαρακτῆρα δημευτικὸν, προσβάλλει κεκτημένον δικαίωμα. Εἶναι φανερὸν, τί ἐπιδιώκεται διὰ τῆς διατάξεως ταύτης· ἀπὸ τῆς ἁπλῆς ἀναγνώσεως ἐξάγεται τοῦτο (ἀναγινώσκει): «Αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ἀπὸ 29 Ἰουνίου 1871 ΥΜΓʹ νόμου, αἱ ἀφορῶσαι εἰς τοὺς Ἀρεοπαγίτας, ὡς πρὸς τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας, ἐφαρμόζονται εἴς τε τὸν δικαστικὸν σύμβουλον καὶ τοὺς νομικοὺς συμβούλους.» Βεβαίως πρόκειται νὰ λειτουργήσῃ ἡ διάταξις αὕτη χάριν τοῦ νῦν προϊσταμένου τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου. Οὐδὲν μὲ συνδέει μὲ τὸν δικαστικὸν σύμβουλον, μήτε ἀποβλέπω εἰς τὸ πρόσωπόν του, ἀλλ’ ἀποβλέπω εἰς τὴν ζημίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπαγάγῃ ἡ διάταξις αὕτη· διότι δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ ψηφισθῇ ἡ διάταξις αὕτη, μὴ προσβάλλουσα τὸ κεκτημένον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἀπέκτησεν ἐκ τῆς θητείας· ἡ θητεία μάλιστα ἤρξατο μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ 70 ἔτους τῆς ἡλικίας του, σήμερον δὲ δὲν δύνασθε, ἀφοῦ διὰ τοῦ διορισμοῦ συνωμολογήθη ἡ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ διαμονή του ἐπὶ ἑξαετίαν, ἤρξατο δὲ ἡ θητεία του μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ 70 ἔτους, δὲν δύνασθε, λέγω, νὰ χαρακτηρίσητε, ὅτι ὑπάρχει λόγος ἀποχωρήσεως ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι συνεπλήρωσε τὸ 70 ἔτος τῆς ἡλικίας του.

§125Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν γινώσκω, ἐὰν ὑπάρχῃ πρόσωπον καταταχθὲν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἑβδομηκοστοῦ ἔτους τῆς ἡλικίας, οὐδὲ δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου ἔχει προσωπικὰ οἱαδήποτε αἴτια. Ἡ διάταξις αὕτη, ἡ περὶ ἀποχωρήσεως, εἶναι γενικὴ, εὕρηται ἀναγεγραμμένη καὶ περὶ τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων· εἶναι αὐτὴ ἡ διάταξις,—τοὐλάχιστον τοιοῦτος ὑπῆρχεν ὁ σκοπὸς ἡμῶν,— ἡ ἐν τῷ νόμῳ περὶ ἀποχωρήσεως τῶν ἰσοβίων δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Δὲν ἐθεωρήθη δὲ, ὅτι προσέκρουεν εἰς τὴν ἰσοβιότητα ὁ νόμος ὁ περὶ ἀποχωρήσεως τῶν ἀπολαμβανόντων αὐτῆς. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δὲν καθιεροῦται ἰσοβιότης· ἐν τῇ περιπτώσει δὲ, ἣν ὑπηνίχθη ὁ κ. Βουλευτὴς, οὐδὲ ἡ κανονικὴ μονιμότης ἐξασφαλίζεται, ἀλλ’ ὑπάρχει ἑξαετὴς θητεία· ὅ,τι ἄρα κανονίζεται ἐπὶ ἰσοβιότητος, νομίζω, ὅτι δύναται νὰ ἐπιτραπῇ ἐν περιπτώσει ἑξαετοῦς θητείας· ὁπωσδήποτε θέλει ἐξετασθῆ καὶ τοῦτο, ὅταν προέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς οἰκείας διατάξεως.

§126ΡΑΛΛΗΣ. Ὑπάρχει διαφορὰ τις μεταξὺ τῆς περιπτώσεως τῶν ἰσοβίων καὶ τῆς περιπτώσεως τοῦ ἐν θητείᾳ προσλαμβανομένου εἴτε νομικοῦ εἴτε δικαστικοῦ συμβούλου. Ἡ διαφορὰ εἶναι ἡ ἑξῆς: Τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον καθιέρωσε τὴν ἰσοβιότητα, ὥρισεν ὅτι ἡ ἀποχώρησις τῶν δικαστῶν θέλει λάβει χώραν ὅπως ὁ νόμος ὁρίζει, ἔδωκε δηλ. τὸ Σύνταγμα εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν τὴν ἐντολὴν νὰ καθιερώσῃ τὰς περιπτώσεις τῆς ἀποχωρήσεως· ἀλλὰ σήμερον δὲν εὑρισκόμεθα εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα· σήμερον ἔχομεν τοὺς νομικοὺς ἢ τοὺς δικαστικοὺς συμβούλους, οἱ ὁποῖοι προσελήφθησαν ἐπὶ ὡρισμένῃ θητείᾳ, ὅταν δὲ προσελήφθησαν, ἐθεωρήθησαν ὅτι ἔχουσι τὰ προσόντα· σήμερον δὲν δύνασθε νὰ προσθέσητε ἓν περιπλέον προσὸν, διὰ νὰ τοὺς θέσητε ἐκτὸς ὑπηρεσίας κατὰ τὸ διάστημα τῆς θητείας, ἡ ὁποία συνομολογεῖται ἐκ τοῦ νόμου. Ἐὰν πράξητε τοῦτο, προσβάλλετε ἓν κεκτημένον δικαίωμα, δίδετε δὲ ἀφορμὴν εἰς ἀγωγὰς κατὰ τοῦ Δημοσίου· τὸ δικαίωμα δὲ τοῦτο θὰ προσβληθῇ, ἐν ᾗ περιπτώσει ὁ διορισθεὶς εἰς τὴν θέσιν τοῦ νομικοῦ ἢ τοῦ δικαστικοῦ συμβούλου εἶχε συμπληρώσει τὸ 70 ἔτος. Καὶ λέγω τοῦτο, διότι γνωρίζω ἐγὼ αὐτὸς, ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ διορισμοῦ τοῦ νῦν δικαστικοῦ συμβούλου ἐθεωρεῖτο, ὅτι λόγῳ τῆς ἡλικίας αὐτοῦ δὲν ἦτο πρόσφορος ὁ διορισμός. Ἀλλὰ σήμερον πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρήσητε, ὅτι ὑπάρχει λόγος ἀποχωρήσεως ἕνεκα τῆς ἡλικίας ἐκείνης, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἤδη συμπεπληρωμένην κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἀναλήψεως τῆς θητείας;

§127Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁπωσδήποτε ἡ ὁμιλία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἀφορᾷ εἰς διάταξιν μεταβατικὴν περὶ τῶν σήμερον τυιχανόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ, δὲν ἀφορᾷ εἰς τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ ἀπολύτως. Ἐφ’ ὅσον τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ δὲν θίγουσιν εἰς κεκτημένα δικαιώματα, εἶναι ἀποδεκτὰ παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἡ δὲ παρατήρησις αὐτοῦ ἀφορᾷ εἰς προσθήκην ἄρθρου μεταβατικοῦ, περιφρουροῦντος τὰ κεκτημένα δικαιώματα. Τὰ περὶ τούτου θὰ ἐξετασθῶσιν οὐχὶ ἤδη, ἀλλ’ ἐν τῇ δευτέρᾳ ἢ τῇ τρίτῃ συζητήσει.

§128ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Παραδέχεσθε τὴν ἀρχήν;

§129Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ οὐδὲν παραδέχομαι· ἠθέλησα μόνον νὰ ἐξακριβώσω τὴν ἔννοιαν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἐὰν ἀφορᾷ εἰς τὰ ἐν τῷ ἄρθρῳ ἀπολύτως, ἢ εἰς τοὺς νῦν ὑπηρετοῦντας. Ἄν πρόκηται περὶ τῶν νῦν ὑπηρετούντων, τὰ περὶ αὐτῶν ἀνάγονται εἰς μεταβατικὴν διάταξιν.

§130ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ παρατήρησις δὲν ἀφορᾷ εἰς τοὺς νῦν ὑπηρετοῦντας, ἀλλ’ ἀφορᾷ εἰς πάντας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουσιν ἀναλάβει ὑπηρεσίαν δικαστικοῦ ἢ νομικοῦ συμβούλου εἰς τὸν μέλλοντα χρόνον· διότι οἱ ὅροι, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἀναλαμβάνουσι τὴν ὑπηρεσίαν, δὲν δύνανται νὰ ἐπιτρέψωσι τὴν ἰσχὺν τῆς διατάξεως ταύτης ἐπ’ αὐτῶν, διότι αὐτοὶ ἔρχονται εἰς συμφωνίαν μετὰ τοῦ Δημοσίου, ἀφοῦ προηγουμένως τὸ Δημόσιον λάβῃ γνῶσιν καὶ τῆς ἡλικίας των καὶ τῶν γνώσεών των, καὶ ἑπομένως, ἀφοῦ συνήφθη ἡ συμφωνία, εἶναι ὑποχρεωτική.

§131Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅταν συναφθῇ ἡ συμφωνία κειμένου τοῦ νόμου, συνάπτεται ὑπὸ τοὺς περιορισμοὺς τοῦ νόμου. Ὅσοι ἄρα ἀναλάβωσιν ὑποχρέωσιν καὶ ἀποκτήσωσι δικαιώματα κατόπιν τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου, οὐδαμῶς δύνανται ν’ ἀμφισβητήσωσι τὴν ἐπ’ αὐτῶν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως. Ἐὰν ὅμως προτείνηται ἡ ἀναγνώρισις δικαιωμάτων κεκτημένων πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου, ἡ πρότασις, μὴ οὖσα ἀπόλυτος, ἀλλ’ ἀφορῶσα εἰς μόνους τοὺς νῦν ὑπηρετοῦντας, πρέπει νὰ περιληφθῇ ἐν προσωρινῇ διατάξει.

§132ΡΑΛΛΗΣ. Ὅταν πρόκηται νὰ κανονισθῶσι προσόντα οἱασδήποτε θέσεως, ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία εἶναι κυρία νὰ κανονίζῃ αὐτά· περὶ τοῦ μέλλοντος δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκτείνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνέφερα περὶ κεκτημένων δικαιωμάτων, ὡς ἰσχυρίσθη ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μαντινείας. Εἰς τὸ μέλλον τὸ Δημόσιον εἶναι ἐντελῶς ἐλεύθερον νὰ κανονίσῃ τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους θέλει προσλάβει οἱονδήποτε.

§133ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τοὺς σήμερον ὑπηρετοῦντας ὑπαλλήλους. Ὥστε, ἐὰν δὲν λάβωμεν πρόνοιαν περὶ τούτου, ἀναντιῤῥήτως θέλομεν δώσει δικαίωμα ἀγωγῆς κατὰ τοῦ Δημοσίου.

§134Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ τούτου θὰ συζητήσωμεν ἐν τῷ οἰκείῳ χρόνῳ. (Γίνεται δεκτὸν ἄρθρον 46, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς αʹ συζήτησιν).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης ἐπιτροπὴ κατέθεσε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 427 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 274). Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 1 καὶ 15′ μ. μ.