| 1331 | Λ. Δεληγεώργης | Χαρίλ. Τρικούπης | Ο | ||
| 1332 | Δημ. Χατζόπουλος | Δ. Σ. Βουλπιώτης | Ο | ||
| 1333 | Ν. Δ. Μακρῆς | Ν | Γεώργ. Σισμάνης | ||
| 1334 | Ἀθ. Ἴσκος | Ν | Ρ. Ῥώμας | Ν | |
| 1335 | Μιχ. Ἰατρίδης | Κ. Ἀργασάρης Λομβάρδος | |||
| 1336 | Ν. Ζῶτος | Ν | Δ. Στεφάνου | Ο | |
| 1337 | Ν. Φαρμάκης | Ι. Σέχος | ἀρν. | ||
| 1338 | Δ. Πετρίδης | Γ. Θεοτόκης | |||
| 1339 | Σπυρ. Νοταρᾶς | Ε. Τσαρλαμπᾶς | Ν | ||
| 1340 | Γ. Φαρμακόπουλος | Α. Καποδίστριας | |||
| 1341 | Ἀναστ. Δημητριάδης | Π. Μαυροκέφαλος | |||
| 1342 | Δημ. Οἰκονόμου | Δ. Σπινέλης | Ν | ||
| 1343 | Ἰω. Δηλιγιάννης | Ο | Γ. Π. Μπούμπουλης | Ο | |
| 1344 | Ἄγγελος Γεωργαντᾶς | Ν | Α. Μαυρογορδάτος | Ν | |
| 1345 | Ἡλ. Ποταμιάνος | Γ. Κόρπας | |||
| 1346 | Εὐστ. Τουρνάκης | Ο | Ν. Συνοδινός | Ν | |
| 1347 | Θ. Π. Δηλιγιάννης | ἀρν. | Π. Κωνσταντᾶς | ||
| 1348 | Θ. Β. Δηλιγιάννης | Ν | Π. Βαλαωρίτης | Ο | |
| 1349 | Π. Μανέτας | Ο | Ἀλκίνοος Ζερβὸς | Ο | |
| 1350 | Ἀριστ. Σακελλαρόπουλος | Δ. Ἀγάθος | Ν | ||
| 1351 | Χρ. Χρηστόπουλος | Ε. Μπασιᾶς | |||
| 1352 | Φίλιπ. Βάρβογλης | Σ. Φορέστης | Ν | ||
| 1353 | Κ. Κωνσταντόπουλος | Ν. Βαλσαμάκης | Ν | ||
| 1354 | Θ. Πέῤῥος | Ν | Ἰω. Βρυώνης | ||
| 1355 | Ἡλ. Φλέσσας | Ν | Ἀναστ. Ζερβὸς | Ν | |
| 1356 | Εὐθ. Σπυράκης | Κ. Ἀργυρόπουλος | Ο | ||
| 1357 | Κ. Κατσικόπουλος | Ν | Π. Ταταράκης | Ν | |
| 1358 | Ἰω. Ἀντωνόπουλος | Ν | Γ. Μαυρομαρᾶς | Ν | |
| 1359 | Κ. Καραπάνος | Ο. Μαῦρος | Ν | ||
| 1360 | Γ. Παχὺς | Ο | Κ. Νεγρεπόντης | Ν | |
| 1361 | Ἀντ. Ζυγομαλᾶς | Ο | Μ. Δαμιράλης | Ν | |
| 1362 | Ν. Λεβίδης | Ν | Δ. Γαβαλᾶς | Ν | |
| 1363 | Δ. Ράλλης | Ο | Σ. Παγανέλης | ||
| 1364 | Δ. Ν. Καλλιφρονᾶς | Κ. Μαυρομιχάλης | |||
| 1365 | Ἀλ. Σκουζὲς | Ο | Γ. Πετροπουλάκης | ||
| 1366 | Ἀλ. Ρετσίνας | Γεώργ. Μαυρομιχάλης | |||
| 1367 | Δ. Συγγρὸς | Κ. Κοσσονάκος | Ο | ||
| 1368 | Στέφ. Δραγούμης | Ο | Κ. Παπαμιχαλόπουλος | ||
| 1369 | Ἀλ. Ψύλλας | Ο | Κ. Σαλταφέρος | Ο | |
| 1370 | Δ. Μ. Καλλιφρονᾶς | Ο | Γιαννοῦκος Μαυρομιχάλης | Ο | |
| 1371 | Ν. Φιλάρετος | Ο | Στέφ. Κοπανίτσας | Ο | |
| 1372 | Ν. Μπουρίδης | Ο | Ν. Βαρβιτσιώτης | Ο | |
| 1373 | Τρύφων Μουτσόπουλος | Γ. Φιλάρετος | |||
| 1374 | Ἀλ. Χοϊδᾶς | Ν | Νικ. Σχινᾶς | ἀρν. | |
| 1375 | Ἀν. Παπαγιαννακόπουλος | Ν | Ἰωάν. Φίλιος | Ν | |
| 1376 | Ἰωάν. Παπαδόπουλος | Ο | |||
| 1377 | Ἄγγελος Πετραλιᾶς | Ν | Νικ. Ῥιζόπουλος | Ν | |
| 1378 | Ν. Πετιμεζᾶς | Ν | Νικ. Γεωργιάδης | Ο | |
| 1379 | Δ. Σταμάτης | Ν | Νικ. Κοκωσλῆς | Ν | |
| 1380 | Α. Παναγιωτόπουλος | Δ. Οἰκονομίδης | Ν | ||
| 1381 | Α. Γεροκωστόπουλος | Ν | Μ. Δάλλας | ||
| 1382 | Ν. Κουμανιώτης | Ν | Πούλιος Ζαρίμπας | Ν | |
| 1383 | Δ. Παυλόπουλος | Ν | Κ. Κουμουνδοῦρος | Ν | |
| 1384 | Ἀσημ. Χρηστόπουλος | Ν | |||
| 1385 | Δ. Σπηλιάδης | Ν | Παναγ. Σάκκης | Ν | |
| 1386 | Α. Ζαΐμης | Κ. Φλέσσας | |||
| 1387 | Ι. Ζωγράφος | Ν | Πέτρος Καπετανάκης | ||
| 1388 | Α. Κοντόσταυλος | Κωνστ. Δαγρὲς | |||
| 1389 | Α. Πετσάλης | Ν | Εὐστ. Κοκκέβης | ||
| 1390 | Η. Γαζέπης | Νικ. Μισυρλῆς | Ν | ||
| 1391 | Π. Λεβέντης | Ν | Περικλῆς Πεῤῥωτὴς | Ο | |
| 1392 | Θ. Φλογαΐτης | Δ. Λυμπερόπουλος | Ν | ||
| 1393 | Ἀριστ. Χατζηνικολῆς | Ν | Σ. Σωτηρόπουλος | ||
| 1394 | Γ. Καραβᾶς | Ν | Χ. Κανελλόπουλος | Ο | |
| 1395 | Λ. Ῥώμας | Ν | Γ. Ν. Μπούμπουλης | ||
| 1396 | Σωτ. Χατζηγάκης | Ν | Ἀνάργ. Σιμόπουλος | Ο | |
| 1397 | Δ. Τερτίπης | Ν | Ν. Χατζῖσκος | Ο | |
| 1398 | Βασ. Ἀζᾶς | Λ. Εὐταξίας | Ο | ||
| 1399 | Ἀπόστ. Βασιαρδάνης | Κ. Τράκας | |||
| 1400 | Σπυρ. Γεωργόπουλος | Ο | Ἀνδρ. Μαρλᾶς | Ν | |
| 1401 | Γιαννούσης Τάκης | Ν | Ν. Κοντογιάννης | Ν | |
| 1402 | Ν. Ταρμπάτζης | Ν | Κ. Ἀναγνωστόπουλος | Ν | |
| 1403 | Ἰω. Παλάσκας | Ν | Π. Σκουμπουρδῆς | ||
| 1404 | Νικ. Τσαμαδὸς | Ο | Λ. Καραλίβανος | Ν | |
| 1405 | Θεόδ. Γκίκας | Α. Μ. Κανάρης |
1892.02.11
1.823 στίχοι · 13.089 λέξεις · 1 πίνακας · 142 παρεμβάσεις
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 34
τῆς 11 Φεβρουαρίου 1892.
(Τρίτη).
Ὥρα 5 μ. μ.
(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.)
§1Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός.). Κατὰ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1880 συνομολογήθη μεταξὺ τῆς τότε Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης σύμβασις, διὰ τῆς ὁποίας παρετείνετο ἐπὶ εἰκοσιπενταετίαν τὸ μετὰ δώδεκα ἔτη λῆγον προνόμιον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης πρὸς ἔκδοσιν τραπεζικῶν γραμματίων. Καὶ ὄντως τὸ προνόμιον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἔληγε κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔτους 1892, τοῦ ἄρτι ἀρξαμένου. Διὰ τῆς συμβάσεως ἐκείνης ἐπεβάλλετο ἡ ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία καὶ ἐκανονίζοντο τὰ περὶ ταύτης, συνωμολογεῖτο δὲ προσέτι, ὅτι ἤθελεν ἀποδίδει εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον 25 ἑκατοστὰ ἐκ τῶν κερδῶν, τὰ ὁποῖα ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἤθελε προσπορίζεσθαι ἐκ τοῦ κυκλοφοροῦντος ποσοῦ τραπεζικῶν γραμματίων, μετά τινας ἀφαιρέσεις, αἵτινες ἤθελον γίνεσθαι ἐκ τοῦ κέρδους τούτου. Κατὰ τὰς παραμονὰς τοῦ ἔτους 1892, καθ’ ὃ ἔμελλε νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐνάσκησις τοῦ δικαιώματος τούτου τοῦ Δημοσίου, ἐπηρεάσθησαν αἰσθητῶς αἱ τιμαὶ τῶν ὁμολογιῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Καὶ ἐπηρέασαν μὲν τὴν τιμὴν αὐτῶν καὶ ἄλλοι λόγοι, οἱ ἐπηρεάσαντες τὰς τιμὰς ἐν γένει τῶν χρεωγράφων τοῦ Κράτους καὶ τῶν μετοχῶν τῶν ἄλλων ἀνωνύμων ἑταιριῶν, ἀλλ’ εἰς τὴν ὑποτίμησιν τῶν μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης συνετέλεσεν οὐκ ὀλίγον καὶ ὁ λόγος οὗτος. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἐπιθυμοῦσα νὰ ἄρῃ τὴν αἰτίαν ταύτην τῆς ὑποτιμήσεως, ἐζήτησεν ἐπανειλημμένως παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τὴν πρὸς τοῦτο συνδρομὴν αὐτῆς· ἐπὶ τρεῖς δὲ ἢ τέσσαρας ἤδη μῆνας ἐξηκολούθησε παριστῶσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι προσῆκε νὰ ληφθῇ μέτρον τι πρὸς ἄρσιν τῆς τοιαύτης ἐπιδράσεως ἐπὶ τῆς ἀγοραίας τιμῆς τῶν μετοχῶν αὐτῆς· οὕτως ἐδήλωσεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι προθύμως ἤθελεν ἐξαγοράσει τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος δικαίωμα τοῦ Δημοσίου, τὸ συνομολογηθὲν διὰ τῆς συμβάσεως τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1880. Κατ’ ἀρχὰς ἀληθῶς ἀντέστην εἰς τὴν πρότασιν ταύτην, καὶ παρέστησα εἰς τὴν Τράπεζαν, ὅτι διατεθειμένη ἦτο ἡ Κυβέρνησις νὰ συνδράμῃ αὐτὴν κατ’ ἄλλον τρόπον, ἐὰν ἡ Τράπεζα ἔστεργε νὰ συντελέσῃ καὶ αὕτη εἰς τὴν μείωσιν τῆς νομισματικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν ἐν ταῖς ἀγοραῖς τῆς Ἑλλάδος. Πᾶσαι αἱ μελέται, αἵτινες ἐγένοντο ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, δὲν ἐγένετο δυνατὸν νὰ πείσωσι τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἵνα πεισθῇ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν μείωσιν τῆς νομισματικῆς κρίσεως, ἀλλ’ ἐπέμενε ζητοῦσα νὰ ἐξαγοράσῃ τὸ δικαίωμα τοῦ Δημοσίου, προσδοκῶσα ὅτι οὕτως ἤθελον βελτιωθῆ αἱ τιμαὶ τῶν μετοχῶν αὐτῆς. Ἐπὶ τέλους ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἠναγκάσθη, πρὸς ταῖς ἄλλαις παραχωρήσεσι, τὰς ὁποίας προέτεινεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀναλάβῃ καὶ μίαν ἄλλην ὑποχρέωσιν, ἥτις μοὶ ἐφάνη, ὅτι δύναται νὰ συντελέσῃ, ὅπως ἐξασφαλισθῇ ἐπὶ τὸ μέλλον μονίμως ἡ ἀγοραία τιμὴ τῶν τραπεζικῶν γραμματίων, ἀποσοβουμένων τῶν διακυμάνσεων, καὶ ἴσως τῶν ὑπερβολῶν, αἵτινες τελευταῖον ἐπεφάνησαν κατὰ τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς τῶν τραπεζικῶν γραμματίων πρὸς τὸν χρυσόν. Ἦτο δὲ ἡ ὑποχρέωσις, ἣν ἀνελάμβανεν, ἡ ἑξῆς: Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις μετὰ συνομολόγησιν δανείου ἤθελε πληρώσει εἰς τὴν Τράπεζαν ὅσα προσωρινὰ χρέη ὀφείλει εἰς αὐτὴν, καὶ πρὸς τούτοις, ἐὰν ἤθελεν ἀποδώσει εἰς τὴν Τράπεζαν εἴτε μέρος, εἴτε τὸ ὅλον τοῦ εἰς μεταλλικὸν ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ὀφείλει εἰς αὐτὴν ἐπ’ ἀναγκαστικῇ κυκλοφορίᾳ, ἡ Τράπεζα ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τηρῇ ἐν τοῖς ταμείοις αὐτῆς διαρκῶς καὶ μονίμως εἴκοσιν ἑκατομμύρια εἰς μεταλλικὸν, τοῦ ὁποίου μέγα μέρος νὰ ἦναι ἀποτεθειμένον ἐν τοῖς ταμείοις Τραπέζης πρώτης τάξεως ἐν Γαλλίᾳ. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὅρου τούτου καὶ προσέτι ποσοῦ 2,560,000 φρ. εἰς χρυσὸν, τὸ ὁποῖον προσεφέρθη, ἵνα πληρώσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὡς ἀντάλλαγμα τῆς καταργήσεως τοῦ δικαιώματος τοῦ Δημοσίου, καὶ προσέτι δανείου 700 χιλιάδων φράγκων εἰς χρυσὸν, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη νὰ καταβάλῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, συνωμολογήθη σήμερον σύμβασις μετ’ αὐτῆς, πρὸς κύρωσιν τῆς ὁποίας εἰσάγω τὸ ἀπαιτούμενον νομοσχέδιον.
§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 173).
§3ΣΧΙΝΑΣ. Ἀπαντῶν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς τὸν ἐξ Ἀττικῆς ἀξιότιμον συνάδελφον, ὁ ὁποῖος μᾶς ὑπέμνησεν, ὅτι τὸ δάνειον τῶν 135 ἑκατομμυρίων συνωμολογήθη δωρεὰν, παρεκάλουν τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν, ἵνα, λαμβάνων ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 8 τῆς συμβάσεως, διὰ τῆς ὁποίας συνωμολογήθη τὸ δάνειον τοῦτο, ἄρῃ ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν δανειστῶν τὸ μονοπώλιον, καὶ δώσῃ τοιουτοτρόπως ἐλευθερίαν εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ εἰς τὴν ἀπόκτησιν καλῶν ὑλικῶν, τὰ ὁποῖα δὲν παρέχονται διὰ τῶν μονοπωλίων εἰς τὸν κόσμον, καὶ γεννῶσι μυρία ὅσα παράπονα. Βεβαίως, Κύριοι, ἡ λέξις «μονοπώλιον» ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι ὁ πολίτης, ὑπὸ τὰς ποινὰς τὰς ὁριζομένας ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, εἴτε διὰ βασιλικῶν διαταγμάτων, εἴτε δι’ ἀποφάσεων τῆς Βουλῆς, θὰ εὑρίσκῃ τὰ εἴδη ταῦτα πανταχοῦ, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον συνέστη διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης, πᾶν ἄλλο εἶναι ἢ μονοπώλιον, διότι ἅπαντες γνωρίζετε, ὅτι τὸ πετρέλαιον, τὰ πυρεῖα καὶ αὐτὸ τὸ ἅλας ἀγοράζονται εἰς τιμὰς λίαν ὑπερτετιμημένας εἰς τὰ διάφορα μέρη, καὶ ἐν αὐταῖς ταῖς Ἀθήναις ἀκόμη ὁ κάτοικος τῶν Ἀθηνῶν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ μεταβῇ καὶ προμηθευθῇ τὰ εἴδη ταῦτα εἰς μίαν καὶ μόνην ἀποθήκην τῶν μονοπωλίων, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς λίαν μεμακρυσμένον μέρος. Ἐνῷ δὲ ἀφ’ ἑνὸς ἀφαιροῦνται διὰ τοῦ μονοπωλίου ἀπὸ τοῦ ἐμπορίου τὰ πυρεῖα, τὰ παιγνιόχαρτα καὶ τὸ πετρέλαιον, ἀφ’ ἑτέρου εἰς τοὺς φόρους, τοὺς ὁποίους οἱ καταναλωταὶ τῶν εἰδῶν τούτων πληρόνουσι, προστίθενται ἄλλοι, καὶ ἴσως οἱ φόροι οὗτοι διπλασιάζουσι τὴν τιμὴν τῶν εἰδῶν τοῦ μονοπωλίου. Τὸ μονοπώλιον μέχρι τοῦδε εἰσέπραττε ποσοστὰ καὶ ἔξοδα μεταφορᾶς δρ. 1,148,825· μὲ συγχωρεῖτε, ἂν τὸ ποσὸν ἦναι μικρὸν, ἀλλὰ μὴ λησμονεῖτε, Κύριοι, ὅτι τὰ ποσοστὰ αὐτὰ ἐλάμβανον τὰ μονοπώλια ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν πωλουμένων, ὄχι ἐπὶ τῆς ἀξίας τῆς ἀρχικῆς τῶν πραγμάτων τῶν προμηθευομένων, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς ἑκάστοτε ὁριζομένης ἀξίας. Διὰ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου προστίθενται τέσσαρες δραχμαὶ εἰς ἕκαστον κιβώτιον τοῦ πετρελαίου, ἐπειδὴ κατὰ τὸν ἐλάχιστον ὅρον τοῦ ὑπολογισμοῦ τοῦ Δημοσίου, τὸν ἀναγραφόμενον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, εἰσάγονται 185,000 κιβώτια κατ’ ἔτος, τὸ μονοπώλιον θὰ λάβῃ, ἐνῷ τὴν αὐτὴν ὑπηρεσίαν θὰ ἐκτελέσῃ, ἓν μικρὸν ποσὸν 61 χιλιάδων δραχμῶν. Ἔπρεπε νὰ ὁρισθῇ εἰς τὴν ἀρχικὴν σύμβασιν ἡ ἀξία τῶν εἰδῶν αὐτῶν, καὶ τὰ ποσοστὰ νὰ λαμβάνωνται ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κιβωτίων καὶ ὄχι ἐπὶ τῆς τιμῆς, τὴν ὁποίαν ἑκάστοτε διὰ τῶν διακυμάνσεων θὰ λαμβάνωσι τὰ εἴδη ταῦτα· ἀντὶ δὲ οἱ πολῖται νὰ προμηθεύωνται τὰ εἴδη ταῦτα εἰς τὰς τιμὰς, τὰς ἑκάστοτε ὁριζομένας ἁπανταχοῦ, τὰ ἀγοράζουσιν εἰς πολὺ μεγαλειτέρας, ὡς ἠγόρασαν εἰς τὴν πατρίδα μου κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος τὸ ἅλας πρὸς 60 λεπτὰ, καὶ εἰς ἄλλα μέρη ἀγοράζουσι τὸ πετρέλαιον πρὸς 1½ δραχμὴν τὴν ὀκᾶν· ἑπομένως φορολογοῦμεν διὰ τοῦ μέσου τῶν μονοπωλίων τὸν λαὸν πολὺ βαρύτερον, παρ’ ὅσον τὸν πλούσιον, ὅστις προμηθεύεται ποσὰ ἀπ’ εὐθείας ἐκ τῶν μονοπωλίων. Ἤδη προβάλλεται καὶ ἕτερον μονοπώλιον, τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ. Καίτοι φίλος τῆς Κυβερνήσεως, καίτοι ἐπιθυμῶ νὰ παράσχω ὅλα τὰ μέσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ἀπαλλαγῇ τῆς δεινῆς θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν, ἕνεκα τῶν συνομολογηθέντων διαδοχικῶς δανείων, περιῆλθον τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους, δυστυχῶς, ἐπειδὴ ἀποκρούω κατ’ ἀρχὴν πᾶν μονοπώλιον, δὲν δύναμαι νὰ ἦμαι οὔτε ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ. Εἶμαι πρόθυμος νὰ παράσχω τὴν ψῆφόν μου ὑπὲρ τῆς ἐνοικιάσεως κατ’ ἐπαρχίας τῶν καπνοκοπτηρίων, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νέου νόμου, τοῦ ψηφισθέντος παρ’ ἡμῶν, οὐδέποτε ὅμως θέλω δώσει ψῆφον εἰς τὴν σύστασιν μονοπωλίου, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δημιουργηθῇ νέον βασανιστήριον εἰς τοὺς πολίτας, καὶ θὰ μείνωσιν ἄνευ ἐπαγγέλματος ἄνθρωποι, μετερχόμενοι ἐπὶ 30 καὶ 40 ἔτη τὴν ἐμπορίαν τοῦ καπνοῦ, καὶ τοιοῦτοι εἶναι οὐκ ὀλίγοι, ἰδίως εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα καὶ τὴν Θεσσαλίαν, οἵτινες δὲν θὰ ἔχωσι πόρον ζωῆς ἐπὶ ἀρκετὸν διάστημα χρόνου. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον δὲν τάσσομαι ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ· δὲν τάσσομαι δὲ καὶ δι’ ἕτερον λόγον, τὸν ὁποῖον λίαν εὐφυῶς ἀναφέρουσιν οἱ καπνοπῶλαι Βώλου ἐν ἐντύπῳ ὑπομνήματι, τὸ ὁποῖον λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν. «Κρατήσατε,» λέγουσι, «τὰ μονοπώλια, διὰ νὰ χρησιμοποιήσητε αὐτὰ ὑπὲρ τῶν δούλων ἀδελφῶν, ὅταν αἱ ἀνάγκαι τῆς πατρίδος παρουσιασθῶσι.». Ἐὰν θέλωμεν τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ, διατὶ νὰ μὴ ζητήσωμεν καὶ τὸ μονοπώλιον τῆς σταφίδος; Μίαν πρόσοδον ἔχει ἡ Θεσσαλία, ἡ Ἤπειρος καὶ ἡ Στερεὰ, μίαν πρόσοδον ἔχει καὶ ἡ Πελοπόννησος· μονοπώλιον λοιπὸν καὶ εἰς τὴν μίαν, μονοπώλιον καὶ εἰς τὴν ἄλλην, διὰ νὰ ἤμεθα δίκαιοι. Μεταξὺ ἄλλων προτάσεων, τὰς ὁποίας προβάλλουσιν οἱ ἐν Βώλῳ καὶ Λαρίσσῃ καπνοπῶλαι, προτείνουσι καὶ τὴν κατ’ ἐπαρχίας ἐνοικίασιν τοῦ δασμοῦ τούτου, ὑποβάλλουσι δὲ μίαν πρότασιν ἀξίαν λόγου καὶ παρατηρήσεως. Λέγουσιν ἐν τῇ ἐντύπῳ αὑτῶν ἀναφορᾷ, ὅτι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βώλου καταναλίσκεται καπνὸς 25–30 χιλιάδων ὀκάδων κατ’ ἔτος· αὐτοὶ ἀναλαμβάνουσι νὰ ἐξασφαλίσωσι τὸ Δημόσιον διὰ τὴν ἐπαρχίαν ταύτην, ὄχι εἰς τὸ διπλάσιον, ἀλλὰ εἰς τὸ ὑπερδιπλάσιον· φθάνουσιν εἰς τὰς 70,000 ὀκάδας, καὶ δι’ ἐγγυήσεως ἀσφαλίζουσι τὸ ποσὸν τῆς καταναλώσεως, ἀρκεῖ τὸ Δημόσιον νὰ τοὺς ἐξασφαλίσῃ καὶ τοῖς παράσχῃ τὰ μέσα πρὸς καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου. Δὲν θέλω ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν πλειότερον ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Καταθέτω τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ Προεδρεῖον, καὶ ἂς τὴν λάβωσιν οἱ κύριοι Βουλευταὶ ὑπ’ ὄψιν.
§4ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τυπωμένη;
§5ΣΧΙΝΑΣ. Μάλιστα.
§6ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχουσιν ἀντίτυπα;
§7ΣΧΙΝΑΣ. Δυστυχῶς δὲν μοὶ ἐστάλησαν τοιαῦτα. Ἤδη στρέφω τὸν λόγον ἐπὶ ἄλλου ἀντικειμένου. Μολονότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπουσιάζει τῆς Βουλῆς ...
§8ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀσθενεῖ.
§9ΣΧΙΝΑΣ. Τὸ γνωρίζω μετὰ λύπης· ἐγὼ ὅμως, ἐκπληρῶν καθῆκον, δὲν θὰ λησμονήσω τὰ ὁποῖα μοὶ ἐπιβάλονται καθήκοντα, καὶ ὡς βουλευτῇ καὶ ὡς ἀξιωματικῷ τοῦ Μηχανικοῦ, διὰ τοὺς σιδηροδρόμους. Χθὲς ὑπέβαλον ἐπερώτησιν, παρακαλῶν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, τίνα μέτρα ἔλαβε περὶ τῶν ὑπολόγων διὰ τὴν κακὴν θεμελίωσιν τῆς γεφύρας Μασκλαίνης, ἐὰν κατεδίωξε τούτους, καὶ ἐὰν ἐζήτησεν εὐθύνας διὰ τὴν μὴ ἐκτέλεσιν τῶν κανονικῶν κλίσεων τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν, διότι ἕνεκα τῆς μὴ καλῆς ἐκτελέσεως αὐτῶν ἐπῆλθε κατάπτωσις, καὶ θὰ ἐξακολουθῶσι παρόμοιαι καταπτώσεις κατὰ τὰ μέρη ἐκεῖνα, ἐκ τῶν ὁποίων ἐνδέχεται νὰ συμβῶσι δυστυχήματα ἀνυπολόγιστα, ὡς κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος συνέβησαν. Ἐπίσης διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς μου ζητῶ λόγον, τί ἐνήργησε περὶ τοῦ σιδηροδρόμου Μεσολογγίου–Ἀγρινίου, τοῦ ὁποίου αἱ ἐπιχώσεις κατ’ ἔτος καταῤῥέουσι, ἐξαναγκάζουσαι τὴν ἐκμεταλλευομένην τὴν γραμμὴν ταύτην ἑταιρίαν νὰ διακόπτῃ, ὅπως καὶ διέκοψεν ἐπ’ ἐσχάτων, τὴν συγκοινωνίαν. Αἱ καταστροφαὶ δὲ αὗται ἐπέρχονται, διότι αὐτοβούλως καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς γνωμοδοτήσεως οἱ μηχανικοὶ μετήλλαξαν τὰς ἐγκεκριμένας ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου διευθύνσεις, οὐδεὶς δὲ παρ’ αὐτῶν λόγος ἐζητήθη. Καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἔφερον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ἀλλ’ οὐδεμία ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου μοὶ ἐδόθη ἀπάντησις. Μὴ νομίσητε ὅμως, Κύριοι, ὅτι λησμονῶ καὶ τὴν προηγουμένην μου ἐπερώτησιν. Ὑπέμνησα εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ κ. Κελλενὲκ εἶναι εἷς τῶν ἱδρυτῶν τοῦ ὑπογείου σιδηροδρόμου, ἢ τῆς προεκτάσεως τοῦ σιδηροδρόμου Ἀθηνῶν– Πειραιῶς. Ἠρώτησα κατ’ ἐπανάληψιν τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἐρωτῶ καὶ αὖθις, ἐὰν ἐπιτρέπηται εἰς μέτοχον, ἔχοντα συμφέροντα μεγάλα, νὰ ἐξακολουθῇ διευθύνων τὴν ἐργασίαν ταύτην· ἐρωτῶ δὲ, ἐὰν εἰς τοὺς κυρίους Κελλενὲκ καὶ Γκοτλὰν, οἱ ὁποῖοι τυγχάνουσι ταὐτοχρόνως καὶ δημόσιοι λειτουργοί, ἤτοι ὑπάλληλοι τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ἐὰν ἐπιτρέπηται εἰς αὐτοὺς, ἄνευ ἀδείας νὰ λαμβάνωσιν ἐμμίσθους ἄλλας θέσεις ἰδιωτικὰς, ἐξ οὗ εἶναι προφανὲς, ὅτι παραβλέπουσι τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου· γνωστὸν δὲ εἶναι, ὅτι εἷς τῶν δύο, ἢ ὁ κ. Κελλενὲκ ἢ ὁ κ. Γκοτλὰν, ἀνέλαβον θέσιν παρὰ τοῖς σιδηροδρόμοις Πελοποννήσου. Καταθέτω καὶ τὴν ἐπερώτησίν μου ταύτην. Μὴ θέλων νὰ μακρηγορῶ, θὰ εἰσέλθω εἰς ἄλλο ἀντικείμενον σπουδαῖον. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι ἡ Θεσσαλία παράκειται τῆς μεθορίου γραμμῆς· δυστυχῶς δὲ, μόνον ὅταν κίνδυνοι ἐπέρχωνται, σκεπτόμεθα, τί μᾶς λείπει, ἀφοῦ ὅλων στερούμεθα, καὶ σπεύδομεν νὰ συμπληρώσωμεν αὐτὸ ἢ ἐκεῖνο, ἐνῷ καθῆκον ἔχομεν νὰ προβλέπωμεν. Ἐγὼ, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ νομοῦ Λαρίσσης, καθῆκον ἔχω νὰ ὑποδείξω ὑμῖν ἐλλείψεις σπουδαίας. Ἀρκοῦμαι ὅμως ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ ὑπομνήσω, ὅτι ὁδὸς, κατασκευασθεῖσα κατὰ τὸ 1885, ἡ ὁδὸς ἀπὸ Λαρίσσης εἰς Τύρναβον, μένει ἀσυμπλήρωτος, ὅτι ἡ χαλικόστρωσις τῆς ὁδοῦ ταύτης, ἥτις ἐκπληροῖ μίαν τῶν σπουδαιοτέρων συγκοινωνιῶν μας, δὲν ἀπεπερατώθη· αἱ γέφυραι, κατασκευασθεῖσαι κατὰ τὸ 1885, ἐπὶ τῆς ὑπουργίας, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, τοῦ νῦν κ. Πρωθυπουργοῦ, διὰ τὸ ταχὺ, ἐκ ξύλου, κατέῤῥευσαν...
§10ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός.). Εἰς ποῖον μέρος;
§11ΣΧΙΝΑΣ. Μεταξὺ Λαρίσσης καὶ Τυρνάβου... Καὶ πρὸ ὀλίγου εἰς διερχομένην γαμήλιον συνοδείαν ἐπῆλθε δυστύχημα ἐκ καταπτώσεως μιᾶς τῶν γεφυρῶν τούτων.
§12ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι στρατιωτικὴ ἡ ὁδὸς αὕτη;
§13ΣΧΙΝΑΣ. Ὄχι, ἀλλ’ εἶναι ὁδὸς μεγάλης συγκοινωνίας.
§14ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κατεσκευάσθη αὕτη ὑπὸ τὴν ἐπιμέλειαν τῶν μηχανικῶν τῆς ὁδοποιΐας;
§15ΣΧΙΝΑΣ. Μάλιστα. Ἡ ὁδὸς αὕτη εἶναι μία τῶν κυριωτέρων ἀρτηριῶν, συνδέουσα τὴν Λάρισσαν μὲ τὸν Τύρναβον, δὲν ἔχει δὲ οὔτε τὴν χαλικόστρωσίν της, οὔτε τὰς γεφύρας της· ἐπὶ πλέον δὲ, καὶ ἡ κατὰ τὸ 1885 ἢ 1886 ἐπισκευασθεῖσα γέφυρα ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Τιταρησίου (Ξεριᾶ) τοῦ πρὸ τοῦ Τυρνάβου, ἐκ ξύλου κατεσκευασμένη, παρεσύρθη καὶ αὕτη, καταῤῥεύσαντος τοῦ ἑνὸς μέρους, καὶ διεκόπη ἡ συγκοινωνία, παρίσταται δ’ ἀνάγκη ἐπείγουσα νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ κατασκευὴ καὶ ἀποπεράτωσις τῶν γεφυρῶν αὐτῶν, διότι ὁ καιρὸς δὲν θέλει μᾶς ἐπιτρέψει εἰς ἄλλας περιστάσεις νὰ κάμωμεν ὅ,τι σήμερον δυνάμεθα. Ἀλλὰ παρὰ τὴν ὁδὸν ταύτην ὑπάρχει καὶ χωρίον, τὸ ὁποῖον φέρει τὸ κακόφωνον ὄνομα, ἀρέσκον ὅμως εἴς τινας, Καζακλάρ. Τὸ Καζακλὰρ αὐτὸ κατῳκεῖτο πρὸ τῆς προσαρτήσεως ὑπὸ Τούρκων, ἐπειδὴ δὲ ἐν τῷ χωρίῳ αὐτῷ συνῳκίσθησαν ἐξ ὅλων τῶν μερῶν τῆς τε ἐλευθέρας καὶ δούλης Ἑλλάδος, ἐκεῖ εὑρίσκει τις συγκεντρωμένον ὅλον τὸν Ἑλληνισμὸν, καὶ πολλοὶ δὲ συμπατριῶται τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἶναι συνῳκισμένοι ἐκεῖ· ἑπομένως χάριν αὐτῶν τῶν συμπολιτῶν καὶ χάριν τῶν ἄλλων συμπατριωτῶν θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἰδιαιτέρως νὰ προνοήσῃ, ὥστε τὸ χωρίον αὐτὸ νὰ συνδεθῇ δι’ ἁμαξιτοῦ μετὰ τῆς ἀπὸ Λαρίσσης εἰς Τύρναβον ὁδοῦ. Ἐκ τούτου δὲ λαμβάνων ἀφορμὴν, ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν σύστασίν μου περὶ ἀλλαγῆς τῶν ξενοφώνων καὶ βαρβάρων ὀνομάτων πολλῶν ἐν Θεσσαλίᾳ χωρίων, τὰ ὁποῖα μᾶς ὑπενθυμίζουσιν ὄχι εὐτυχεῖς διὰ τὴν Ἑλλάδα περιόδους.
§16ΣΚΟΥΖΕΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν αἴτησιν τοῦ Συνδέσμου τῶν ἐν Ἀθήναις συντεχνιῶν, αἱ ὁποῖαι, ἐνδιαφερόμεναι, ὡς εἰκὸς, καὶ συμφώνως πρὸς τὸ Καταστατικόν των, ὑπὲρ τῶν συμφερόντων καὶ τῆς τύχης ἑνὸς τῶν πολυπληθεστέρων καὶ σπουδαιοτέρων σωματείων, τοῦ τῶν καπνεμπόρων καὶ καπνοπωλῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὴν αἴτησιν τοῦ ἐν λόγῳ σωματείου κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου περὶ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ, τὸ ὁποῖον, ὡς ἐπροτάθη, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς δὲν ὑπόσχεται σπουδαίαν αὔξησιν τῶν ἐσόδων τοῦ Δημοσίου, ἀπειλεῖ νὰ ἔχῃ ὀλέθρια ἀποτελέσματα ἐπὶ τῆς τύχης χιλιάδων πολιτῶν, τῶν καπνοπωλῶν, καπνεμπόρων καὶ καπνοπαραγωγῶν. Θὰ παρακαλέσω δὲ τὴν Βουλήν, ὅπως, ἐὰν ἐγκρίνῃ, διατάξῃ τὴν τύπωσιν τῆς αἰτήσεως ταύτης, ὅπως μετὰ τῶν ἄλλων ἐγγράφων, τῶν ὑποβληθέντων, ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου.
§17Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐκτύπωσις τῆς ἀναφορᾶς ταύτης τοῦ Συνδέσμου τῶν συντεχνιῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς εἶναι χρήσιμος, καὶ ἐὰν ἡ ἀναφορὰ αὕτη διαβιβασθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, θέλω βεβαίως ἀσχοληθῆ νὰ μελετήσω τὰ ἐν αὐτῇ ἐκτιθέμενα. Εἶχον ἀναγγείλει εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἔμελλον νὰ φροντίσω, ἵνα παρασκευασθῶσι διατάξεις συμπληρωτικαὶ, κανονίζουσαι τὰς λεπτομερείας, καὶ διατάξεις ποινικαὶ, καὶ νὰ προτείνω αὐτὰς εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως ἐξακολουθήσωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ μονοπωλίου τοῦ καπνοῦ. Ἐπειδὴ ὅμως ἔλαβον νύξεις τινὰς, αἱ ὁποῖαι πιθανῶς θέλουσι καταλήξει εἰς προτάσεις περὶ μισθώσεως τοῦ μονοπωλίου, ὑπέλαβον, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀναστείλω ἐπ’ ὀλίγον τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τοῦ νομοθετήματος, ὅπως μὴ περιληφθῇ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὅρος, ὅστις ἤθελε κωλύσει τὰς διαπραγματεύσεις ἐπὶ τοιούτων προτάσεων. Ἐὰν λοιπὸν μοὶ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη τώρα, θέλω εἶσθαι εἰς καιρὸν, νὰ μελετήσω αὐτὴν, καὶ πορισθῶ ἐκ ταύτης πάντα τὰ φῶτα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαῖα.
§18ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη συνιστᾷ τὴν ἀναφορὰν τῶν καπνοπωλῶν καὶ καπνεμπόρων τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς. Λοιπὸν ἂς τυπωθῇ καὶ ἐκείνη.
§19ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶναι περιττόν. Μόνον ἡ τοῦ Συνδέσμου τῶν συντεχνιῶν νὰ τυπωθῇ.
§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ νὰ τυπωθῇ μόνον ἡ ἀναφορὰ τοῦ Συνδέσμου τῶν Συντεχνιῶν;
§21ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.
§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 174).
§23ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Τὸ Συνεργεῖον τοῦ Ναυστάθμου ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς του κατεῖχε διάφορα μηχανήματα, ἀναγκαιότατα κατὰ τὴν τότε ἐποχὴν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στόλου. Σήμερον, ὁπότε ὁ στόλος ηὔξησε, καὶ αἱ ἀνάγκαι κατὰ συνέπειαν εἶναι μεγαλείτεραι, ἐκρίθη ἀναγκαία ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ἡ ἀγορὰ διαφόρων ἄλλων μηχανημάτων, δυναμένων ν’ ἀνταποκριθῶσι κατὰ τὸ δυνατὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στόλου. Βεβαίως τὰ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα ζητοῦνται σήμερον, δὲν εἶναι ἀρκετὰ, δὲν εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ τὸ Συνεργεῖον, διὰ νὰ ἦναι πλῆρες καὶ ν’ ἀνταποκρίνηται ὄχι μόνον εἰς ἐπισκευὰς, ἀλλὰ καὶ εἰς κατασκευάς. Οὐχ ἧττον ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐθεωρήθησαν ἀναγκαῖα μόνον τινὰ μηχανήματα, καὶ βραδύτερον, ὅταν ἡ κατάστασις ἡ οἰκονομικὴ ἀποκατασταθῇ ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ δύναται ν’ ἀποκατασταθῇ καὶ τὸ Συνεργεῖον μὲ πλήρη τὰ μηχανήματα αὐτοῦ, ἐπιφυλάσσεται ἡ ὑπηρεσία νὰ ζητήσῃ καὶ ἄλλην πίστωσιν ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς. Κατὰ συνέπειαν ὑποβάλλω μίαν πίστωσιν ἐκ δραχμῶν 153,280, ἡ ὁποία θὰ καταλογισθῇ εἰς τὸ Κεφάλαιον Βʹ, ἄρθρον 3, «ἐπισκευὴ καὶ συντήρησις βασιλικῶν πλοίων».
§24ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶναι δήλωσις;
§25ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μάλιστα. Θὰ καταλογισθῇ εἰς τὸ κεφάλαιον Βʹ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, καὶ παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν.
§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀναπληρωματικῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος. Ἔχει τις τὸν λόγον;
§27ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Δὲν προετιθέμην νὰ λάβω τὸν λόγον, καίπερ εἰσηγητὴς ὢν τοῦ τμήματος τοῦ ἐξελεγκτικοῦ, διότι ἡ προφορικὴ ἀνάπτυξις ὀλίγον ἤθελε διαφωτίσει τὴν Βουλήν, ἀφοῦ ἐν τῇ ὑποβληθείσῃ ἐκθέσει περιεκτικῶς μὲν, ἀλλὰ πιστῶς, ἀναγράφονται καὶ αἱ ἐνστάσεις τῶν ἐπιλαχόντων κ.κ. Γ. Κρεστενίτου καὶ Θ. Κανακάρη, ὡς καὶ τὸ πόρισμα τῶν ἐκθέσεων τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν. Μὲ φέρει ὅμως κυρίως εἰς τὸ βῆμα ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἀνέγραψεν ἓν τῶν μελῶν τοῦ τμήματος, ὁ ἀξιότιμος ἐξ Εὐβοίας βουλευτὴς κ. Λεβέντης, τὴν ὁποίαν γνώμην ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ ἀνασκευάσω, ὡς μέλος καὶ ἐγὼ τοῦ τμήματος. Τὸ τμῆμα συνῆλθεν ἐπανειλημμένως εἰς διάσκεψιν ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς. Ἀλλ’ αἱ γνῶμαι τῶν μελῶν αὐτοῦ ἐτριχάσθησαν, τινῶν μὲν, τεσσάρων μάλιστα, ὑποστηριξάντων τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς, ὅσον ἀφορᾷ καὶ τοὺς 8 δήμους τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, ἐν τῇ ὁποίᾳ, κατὰ τὴν γνώμην αὐτῶν, τὸ πόρισμα τῆς ἐκλογῆς πᾶν ἄλλο εἶναι ἢ ἡ ἐλευθέρα καὶ ἀνεπηρέαστος θέλησις τῶν ἐκλογέων, ἑτέρων μελῶν ὑποστηριξάντων τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καθ’ ὅλους τοὺς δήμους καὶ ἐν αὐτῷ τῷ πρώτῳ τμήματι τοῦ δήμου Ὀλυμπίων, καὶ ἑτέρων τεσσάρων μελῶν φρονούντων, ὅτι τὸ τμῆμα τοῦτο παρουσιάζει τοιαύτας ἀνωμαλίας καὶ τοιαύτας, κατὰ τὴν φράσιν τῆς εἰσηγήσεως, ἀσχημίας, ὥστε δὲν ἠδύνατο νὰ παρέλθῃ ἄνευ παρατηρήσεως τῆς Βουλῆς. Ἡ ἔκθεσις κατηρτίσθη ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνώμης τῆς πλειοψηφίας, καὶ ἡ γνώμη τῆς πλειοψηφίας ἦτο νὰ θεωρηθῇ μὲν ἔγκυρος ἡ ἐκλογὴ ὅσον ἀφορᾷ ὅλα τὰ ἄλλα τμήματα, νὰ ἐφελκύσῃ δὲ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς τὸ Αʹ τμῆμα τοῦ δήμου Ὀλυμπίων. Ἡ πλειοψηφία προῆλθεν εἰς τὴν γνώμην ταύτην, διότι αἱ ἐνστάσεις τῶν ἐπιλαχόντων δὲν ἐπιστοποιοῦντο οὐδὲ δι’ ἐκθέσεων τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων, οὐδὲ δι’ ἄλλων ἐπισήμων, οὕτως εἰπεῖν, ἐγγράφων, ὡς ἀνακριτικῶν πράξεων· αἱ δὲ ἐνστάσεις τῶν ἐνισταμένων ἀνέγραφον παραβάσεις τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποπέσωσιν εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων, ὡς λαβοῦσαι χώραν πρὸ τοῦ χρόνου τῆς ἐκλογῆς καὶ ἐκτὸς τοῦ τόπου αὐτῆς· ἀναγράφουσι λ. χ. ὅτι αἱ δημόσιαι ἀρχαί, μεταβᾶσαι εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας πρὸς ἀνίχνευσιν τοῦ ἐκεῖ που ἀναφανέντος ληστάρχου Τάκη, κύριον σκοπὸν προέθεντο τὴν ψηφοθηρίαν ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων ὑποψηφίων Βουλευτῶν. Βεβαίως τοιαύτη ἔνστασις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πιστοποιηθῇ δι’ οὐδεμιᾶς ἐκθέσεως δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου. Ἐπίσης ἑτέρα ἔνστασις περὶ δοθεισῶν δῆθεν ὑποσχέσεων, ἐκ μέρους δὲν ἠξεύρω τίνων, πρὸς διευκόλυνσιν δανείου πρὸς τοὺς δήμους, εἴτε πρὸς ἵδρυσιν Κτηματικῆς Τραπέζης, εἴτε πρὸς κατασκευὴν δημοσίων ἔργων. Αὐτὸ τοῦτο καὶ περὶ τῆς τρίτης καὶ τετάρτης ἐνστάσεως. Ἀλλὰ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς προσβάλλουσιν οἱ ἐνιστάμενοι καὶ δι’ ἑτέρας ἐνστάσεώς των, ὅτι ἐν τῷ Αʹ ἐκλογικῷ τμήματι τοῦ δήμου Πηνείων ἐγένετο νοθεία ἐκ ταραχῆς, σκοπίμως δῆθεν προκληθείσης, ἥτις ἀπέσπασε τὴν προσοχὴν καὶ τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ὑποψηφίων, κατὰ τὸ χρονικὸν δὲ τοῦτο διάστημα ἠδυνήθησαν νὰ ἀνοίξωσι τὰς κάλπας, αἱ ὁποῖαι οὐδὲ εἶχον σφραγισθῆ, οὐδὲ συνδεθῆ διὰ τῆς σιδηρᾶς ῥάβδου, καὶ νὰ μεταφέρωσι τὰ σφαιρίδια ἐκ τοῦ Ναὶ εἰς τὸ Ὄχι εἰς τὰς κάλπας τῶν ἐπιλαχόντων, καὶ ἀντιθέτως εἰς τὰς κάλπας τῶν ἐπιτυχόντων. Ἀλλ’ ἡ ἔνστασις αὕτη εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ὑπέπιπτεν εἰς τὴν ἀντίληψιν ἑνὸς τοὐλάχιστον, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἤθελεν ἀναφέρεσθαι ἐν τοῖς πρακτικοῖς τὸ γεγονός. Ἡ ἔλλειψις ἑπομένως μνείας εἴτε ἐκ μέρους τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, εἴτε ἐκ μέρους ἀντιπροσώπου τινὸς ὑποψηφίου, καθιστᾷ ἀμφισβητήσιμον τὴν ἀκρίβειαν τοῦ ἰσχυρισμοῦ τούτου. Ἑτέρα ἔνστασις, τὴν ὁποίαν ἀναφέρει καὶ ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Μυρτουντίων, εἶναι ἐπεισόδιόν τι, τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν μεταξὺ τοῦ παρέδρου καί τινος ἐνωμοτάρχου· ἀλλὰ περὶ τούτου ὁ αὐτὸς δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος ποιεῖται ἐν τῇ ἐκθέσει του μνείαν, ὅτι δὲν ἐπέδρασεν ἐπὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς, τὸ μνημονεύει δὲ μόνον, ἵνα μεμφθῇ τὴν ἔλλειψιν πάσης πειθαρχίας ἐκ μέρους τῶν στρατιωτῶν, καὶ τῆς ἥκιστα καλῆς συμπεριφορᾶς τοῦ προέδρου. Ἀλλ’ ἡ ἔνστασις, ἡ ἀφορῶσα τὸ πρῶτον τμῆμα τοῦ δήμου Ὀλυμπίων, δὲν δύναται νὰ παρέλθῃ ἄνευ παρατηρήσεως σοβαρᾶς, διότι αὐτὴ αὕτη ἡ διαλογὴ ἀποδεικνύει, ὅτι πᾶν ἄλλο ἐν τῷ τμήματι τούτῳ ἐγένετο ἢ ἐκλογὴ νόμιμος καὶ ἀνεπηρέαστος. Ἀρκεῖ νὰ παρατηρήσῃ τις μόνον, ὅτι ἐπὶ 1095 ψηφοφορησάντων ὁ κ. Ζαρειφόπουλος ἔλαβεν ἁπάσας εἰς τὸ Ναὶ, πλέον 145....
§28ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐν τῷ δήμῳ Πηνείων δὲν ὑπάρχει καὶ ἄλλη τις παρατήρησις ὡς πρὸς τὴν γενομένην ἐκεῖ ταραχὴν μεταξὺ τοῦ προέδρου καὶ τῶν ἀντιπροσώπων;
§29ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Εἶπον, ὅτι ἀναφέρουσιν ἐν ταῖς ἐνστάσεσιν αὐτῶν οἱ ἐνιστάμενοι, ὅτι προεκλήθη συμπλοκή τις ἔξωθεν τοῦ καταστήματος τῆς ἐφορίας σκόπιμος, ἵνα ἑλκυσθῇ ἡ προσοχὴ τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ ἐπιτευχθῇ ἀληθῶς, κατὰ τὰς ἐνστάσεις, νὰ ἐξέλθῃ τοῦ καταστήματος ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν καλπῶν, καὶ ὅτι ἐντεῦθεν ἐπωφεληθέντες οἱ προδιαυεθειμένοι πρὸς νοθείαν, ἤνοιξαν τὰς κάλπας καὶ μετέφερον τὰ σφαιρίδια. Προσέθηκα ὅμως, ὅτι γεγονὸς τοιοῦτον δὲν ἦτο δυνατὸ νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητον ἐκ μέρους τοσαύτης πληθύος κόσμου, ἐκ μέρους ἀντιπροσώπων, σφαιριδιοδοτῶν καὶ ἄλλων ἐνδιαφερομένων, καὶ ἔφερον τὴν ἐμὴν κρίσιν, ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦτο ἔδει νὰ πιστοποιηθῇ.
§30ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Σαλταφέρε, ἐπιτρέψατέ μοι μία παρατήρησιν. Ἴσα ἴσα εἰς τοῦτο τὸ τμῆμα οἱ συμπολιτευόμενοι παρεπονέθησαν κατὰ τῶν ἐνεργειῶν λοχίου τινὸς τυγχάνοντος φίλου τοῦ κ. Κοσσονάκου.
§31ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ἔγειναν ἐπεμβάσεις ὑπὸ τῶν ἀντιπολιτευομένων;
§32ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα· οὕτως ἔχει δυστυχῶς τὸ πράγμα. Εἶναι καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ ἀντιπροσώπου.
§33ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Εἶπον ὅτι ἐν τῇ ἐκθέσει οὐδὲν ἀναφέρεται περὶ τούτου.
§34ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο ἀναφέρει ἡ ἔκθεσις τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου.
§35ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ποῖος ἦτο ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, κύριε Παυλόπουλε;
§36ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸν ἐγνώρισα.
§37ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Εἶναι ὁ νῦν γραμματεὺς τοῦ δικαστηρίου ἐν Τριπόλει. Ὡς δικηγόρος, εἶχε διορισθῆ ἀντιπρόσωπος ἐν τῷ τμήματι ἐκείνῳ, καθ’ ὃν χρόνον ἦτο διωρισμένος γραμματεὺς ἐν Τριπόλει.
§38ΧΟΪΔΑΣ. Ποῖος ἦτο ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος ἐν τῷ δήμῳ Ὀλυμπίων;
§39ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ἦτο εἷς δικηγόρος ἐκ Ναυπλίας.
§40ΧΟΪΔΑΣ. Ἐὰν αἱ ἐκθέσεις τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων συνετάχθησαν εἰλικρινῶς, θὰ τὸ κρίνητε καὶ ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ δήμου Ὀλυμπίων.
§41ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Ἐπανέρχομαι... Ἐκ τῆς διαλογῆς, τῆς γενομένης ἐν τῷ Αʹ τμήματι τοῦ δήμου Ὀλυμπίων, καταφαίνονται ἀληθῶς ὄχι μόνον ἀνωμαλίαι, ἀλλὰ κἄτι πλέον τῶν ἀνωμαλιῶν, ἀσχημίαι· καὶ βεβαίως δὲν δύναταί τις ἁπλῶς ἀνωμαλίαν νὰ χαρακτηρίσῃ, ὅτι ὁ εἷς τῶν ἐπιτυχόντων λαμβάνει ἁπάσας τὰς ψήφους τῶν ψηφοφορησάντων 1095 καὶ πλέον 245, ἕτερος δὲ ὑποψήφιος, ὁ Ἰωάννης Τσερτίδης, λαμβάνει οὐδεμίαν εἰς τὸ λευκὸν, ἀφοῦ ἀφαιρεθῶσι φυσικῶς αἱ πλεονάζουσαι, ἁπάσας δὲ εἰς τὸ μέλαν καὶ πλέον 25.
§42ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Κύριε εἰσηγητὰ, νομίζω, ὅτι ἔχετε λάθος· ὁ κ. Τσερτίδης ἔχει εἰς τὸ Ναὶ 124, κατὰ τὴν ἔκθεσίν σας.
§43ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Κατὰ τὸ πρωτόκολλον τῆς διαλογῆς, κύριε Βουλευτὰ, ὁ κ. Τσερτίδης ἐπῆρε 1120 εἰς τὸ Ὄχι. Ἐψήφισαν δὲ ἐν ὅλῳ 1095. Ἐρωτῶ πάντα, δὲν ἔλαβεν ὁ κ. Τσερτίδης ἁπάσας τὰς ψήφους, τὰς 1095, εἰς τὸ μέλαν πλέον 25;
§44ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Κάμετε τὴν διασάφησιν, ὅτι ἐννοεῖται οὕτω, καὶ τότε μάλιστα.
§45ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Ἐὰν ἔλαβεν 25 ἐπὶ πλέον, αὗται δέον ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τοῦ Ναί.
§46ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Μάλιστα.
§47ΧΟΪΔΑΣ. Εἴπετε ὅτι οὐδεμίαν λευκὴν ἔλαβε.
§48ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Τὸ παθητικόν του ηὔξησε κατὰ 25. Ἡ ἐπιτροπὴ ἔδει νὰ κάμῃ ἀρίθμησιν τῶν ψηφοφορησάντων, καὶ ἐὰν εὕρισκεν, ὅπως τὸ εὗρε τὸ τμῆμα, ὅτι ἐψήφισαν μόνον 1095, ἦτο ὑποχρεωμένη ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ 1095 νὰ ἀφαιρέσῃ τὰς πλεοναζούσας ψήφους· αἱ δὲ πλεονάζουσαι ἦσαν κατὰ πρῶτον λόγον αἱ εἰς τὸ λευκὸν ὑπάρχουσαι, καὶ ἐὰν αὗται δὲν ἐπήρκουν, νὰ ἀφαιρεθῶσι καὶ ἀπὸ τὸ μέλαν. Ἤθελε λοιπὸν ἀφαιρέσει ἁπάσας τὰς 124, τὰς εὑρεθείσας εἰς τὸ λευκὸν καὶ 25 ἐκ τοῦ μέλανος.
§49ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Μὲ αὐτὸν τὸν ὑπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον ἐκάμετε, δὲν θὰ εἶχεν ὁ κ. Τσερτίδης κἀμμίαν λευκήν· ἀλλὰ μὲ τὸν ἴδιον ὑπολογισμὸν νὰ μᾶς εἴπητε, πόσας λευκὰς θὰ εἶχεν ὁ κ. Ζαρειφόπουλος· διότι εἴπετε, ὅτι δὲν ἔλαβε κἀμμίαν μέλαιναν.
§50ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Μάλιστα· ὁ κ. Ζαρειφόπουλος ἔλαβε ψήφους ἐν ὅλῳ 1363, δηλ. 268 πλείονας τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων· αὗται δὲ δέον νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἐκ τοῦ Ναὶ, ἑπομένως μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν ἀπομένουσιν 123 ψῆφοι εἰς τὸ Ὄχι.
§51ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Μάλιστα.
§52ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Δι’ αὐτὸ τοῦτο, κύριε συνάδελφε, τὸ τμῆμα δὲν ἠθέλησε νὰ συμπεράνῃ, καὶ ἀφῆκεν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ, ἐὰν οἱ τοιοῦτοι ἀριθμοὶ ἦναι τὸ πόρισμα ἐκλογῆς γνησίας καὶ ἀνεπηρεάστου, ἢ εἶναι πόρισμα ἐκλογῆς ἐνεργηθείσης ὑπὸ τὸ κράτος, δὲν θέλω νὰ χαρακτηρίσω, ποίας ἀταξίας. Ἕνεκα τῶν ἀνωμαλιῶν τούτων δὲν ἦτο δυνατὸν τὸ τμῆμα νὰ συστήσῃ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ Αʹ τμήματος τοῦ δήμου Ὀλυμπίων εἰς τὴν Βουλὴν, ἀφῆκε δὲ, χωρὶς νὰ ἐκφράσῃ ἰδίαν γνώμην, ἵνα κρίνῃ ἡ Βουλὴ, ἐὰν αἱ τοιαῦται ἀνωμαλίαι προέρχωνται ἐκ τούτου, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν διαφόρων καλπῶν, κατὰ τὰ εἰωθότα, ἔῤῥιπτον σφαιρίδια ἕκαστος εἰς τὴν κάλπην, τὴν ὁποίαν ἀντεπροσώπευεν, εἰς τὸ λευκὸν, διὰ νὰ ἀφαιρεθῶσι κατόπιν ἐκ τοῦ λευκοῦ, καὶ ἑπομένως νὰ μὴ ἐπέλθῃ κἀμμία μεταβολὴ, ἢ ἂν συμβαίνῃ ἄλλο τι, περὶ τοῦ ὁποίου τὸ τμῆμα, μὴ παρὸν κατὰ τὴν ἐκλογὴν, καὶ μὴ ἔχον τὰ μέσα τῆς ἐξελέγξεως, δὲν ἠδύνατο νὰ μορφώσῃ σαφῆ γνώμην. Εἶπον ὅτι κυρίως ἐπὶ τὸ βῆμα μὲ ἔφερεν ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου καὶ μέλους τοῦ τμήματος κ. Λεβέντη, ἀναγράψαντος ἐν τέλει τῆς ἐκθέσεως, ὅτι θεωρεῖ καὶ τὴν ἐκλογὴν τοῦ τμήματος τούτου νόμιμον, διότι, ἐπαναλαμβανομένης τῆς ἐκλογῆς, δὲν θὰ ἀλλοιωθῇ τὸ γενικὸν ἀποτέλεσμα. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν βεβαίως νὰ γνωρίζω, ἐὰν, ἐπαναλαμβανομένης τῆς ἐκλογῆς, θὰ ἀλλοιωθῇ τὸ ἀποτέλεσμα ἢ οὔ. Τοῦτο τὸ γνωρίζουσιν οἱ ἐκλογεῖς. Γνωρίζω μόνον, ὅτι, ἀφοῦ ἐκ τοῦ καθολικοῦ ἀποτελέσματος προκύπτει....
§53ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Πόσοι εἶναι οἱ ἐν τῷ καταλόγῳ ψηφοφόροι;
§54ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι 1500· διότι 1250 ἐψήφισαν εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς· εἶναι δὲ γνωστὸν, ὅτι ὁ κατάλογος οὐδέποτε ἐξαντλεῖται ὁλόκληρος.
§55ΧΟΪΔΑΣ. Εἶναι δύο τμήματα.
§56ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Εἶναι δύο τμήματα, ἀλλὰ βλέπετε, ὅτι ἐψήφισαν εἰς τὸ ἓν τούτων 1095.
§57ΠΕΡΡΟΣ. Πόσας ψήφους ὑπερτέρησαν οἱ ἐπιτυχόντες τοὺς ἐπιλαχόντας;
§58ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Ἡ διαφορὰ εἶναι ἡ ἑξῆς· Ἐὰν δὲν ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀποτελέσματα τοῦ Αʹ τμήματος τοῦ δήμου Ὀλυμπίων, ὁ μὲν κ. Ζαρειφόπουλος ὑπερτερεῖ τοῦ κ. Κανακάρη κατὰ ψήφους 253, μεταξὺ δὲ τοῦ κ. Κορύλλου, ἐπιτυχόντος, καὶ τοῦ κ. Κανακάρη, ἐπιλαχόντος, ἡ διαφορὰ εἶναι 435. Ὁ κ. Κρεστενίτης δὲ καθυστερεῖ τοῦ μὲν κ. Ζαρειφοπούλου κατὰ 669 ψήφους, τοῦ δὲ κ. Κορύλλου κατὰ 851.
§59ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς θ’ ἀναπληρωθῶσι λοιπὸν αἱ ψῆφοι αὗται;
§60ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ὑποστηρίζω, οὐδὲ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω, ἐὰν, ἐπαναλαμβανομένης τῆς ἐκλογῆς, θὰ προκύψῃ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ ἀποτέλεσμα. Ἀλλ’ ἐὰν ψηφίσωσι 1250, καὶ λάβωσιν ὑπὲρ τὰς 1000 ψήφους οἱ μὲν καὶ 250 οἱ πλειονοψηφοῦντες, ἰδοὺ ὅτι ἀλλοιοῦται τὸ ἀποτέλεσμα. Τοῦτο λέγω, ἐπειδὴ μὲ προκαλεῖτε. Ἐὰν, ἐπαναλαμβανομένης τῆς ἐκλογῆς, ὁ κ. Κανακάρης λάβῃ 254 ψήφους πλέον τοῦ κ. Ζαρειφοπούλου, βεβαίως θὰ ὑπερτερήσῃ. Ἀλλὰ ἐγὼ δὲν ὑποστηρίζω, οὐδὲ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω τοῦτο· συντάσσομαι μὲ τὴν γνώμην σας, ὅτι, καὶ ἐπαναλαμβανομένης τῆς ἐκλογῆς, δὲν θὰ ἀλλοιωθῇ τὸ ἀποτέλεσμα.
§61ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε εἶσθε ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως.
§62ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Ὄχι. Δὲν ἕπεται, ὅτι, ἐπειδὴ ἔχω γνώμην τοιαύτην περὶ τοῦ πιθανοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐπαναληφθησομένης ἐκλογῆς, θὰ ἔχω καὶ ψῆφον ἐπικυρωτικὴν διὰ τὴν προκειμένην ἐκλογὴν, ὡς πρὸς τὸ Αʹ ἐκλογικὸν τμῆμα τοῦ δήμου Ὀλυμπίων. Λέγω μόνον, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν, ἐπὶ τῇ πιθανότητι τῆς μὴ ἀλλοιώσεως τῶν ἀποτελεσμάτων, νὰ ἐπικυρωθῇ ἁμαρτωλὴ ἐκλογή. Ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐνστάσεων δὲν θὰ φέρω τὸν λόγον, διότι οὐδὲ στοιχεῖα ἔχω, ἵνα ὑποστηρίξω ταύτας, οὐδὲ ἴσως ἁρμόδιος εἶμαι πρὸς τοῦτο. Ἄλλος, ἐὰν θέλῃ νὰ λάβῃ τὸν λόγον, ἂς τὰς ἀναπτύξῃ.
§63ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Διατὶ δὲν εἶσθε ἁρμόδιος; Σεῖς εἶσθε ὁ ἁρμοδιώτερος, ὡς εἰσηγητής.
§64ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι αἱ ἐνστάσεις αἱ ἀναγραφεῖσαι εἶναι τοιαῦται, ὥστε ἢ πρέπει νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ἔχουσαι κῦρος, ἁπλῶς διότι ἀναγράφονται ὑπὸ ἀξιοτίμων ἀληθῶς πολιτευομένων, ἢ ὅτι δὲν ἔχουσιν. Ἐὰν θέλητε ὅμως νὰ ἐξελέγξητε τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ τούτων, οὐδὲν στοιχεῖον ἔχετε, καὶ δὲν ἐννοῶ ἐν τίνι δικαιώματι, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι τὰ ἀναγραφέντα εἰσὶν ἀληθῆ, καὶ οὐχὶ ἡ ἀντίκρουσις καὶ ἡ διάψευσις αὐτῶν ἐκ μέρους τῶν ἐπιτυχόντων. Διὰ τοῦτο καὶ δὲν φέρω τὸν λόγον ἐπ’ αὐτῶν· διότι δὲν δύναμαι νὰ ἀποδείξω, ὅτι τὰ ἀναγραφέντα ἐγένοντο ὅπως ἀναγράφονται. Πιθανὸν νὰ ἔχωσιν οὕτω τὰ πράγματα· δὲν θέλω νὰ ὑπονοήσω, ὅτι ἐπλάσθησαν ταῦτα· ἀλλὰ πιθανὸν νὰ ἦναι καὶ πλάνη· διότι βεβαίως οἱ ἐνιστάμενοι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἦναι πανταχοῦ παρόντες, καὶ νὰ ἀντιληφθῶσι κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν, τί συνέβη καὶ ἐν τῷ δήμῳ Ὀλυμπίων καὶ ἐν τῷ δήμῳ Πηνειΐων καὶ ἐν τῷ δήμῳ Μυρτουντίων· ἔλαβον διαφόρους πληροφορίας, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν τούτων ἐξέθηκαν τὰς ἐνστάσεις αὐτῶν.
§65ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Ἐὰν κρίνῃ τις ἐκ τοῦ δήμου Ὀλυμπίων, δὲν πείθεται, ὅτι συνέβησαν τὰ καταγγελλόμενα καὶ εἰς τοὺς ἄλλους δήμους;
§66ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Θὰ ἦτο τολμηρὰ ἡ τοιαύτη κρίσις, διότι δυνατὸν εἰς ἓν τμῆμα νὰ συνέβη ἀσχημία τις, καὶ εἰς ἕτερον νὰ μὴ συνέβη. Ἑπομένως, Κύριοι,—διότι δὲν θέλω νὰ κρατήσω ἐπὶ πλέον τὸ βῆμα,—ἡ γνώμη μου, ὡς εἰσηγητοῦ, ὡς μελετήσαντος ὅλας τὰς ὑποβληθείσας ἐνστάσεις, εἶναι, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐν τῷ Αʹ τμήματι τοῦ δήμου Ὀλυμπίων δὲν ἐνηργήθη νομίμως, οὐδὲ ἀνεπηρεάστως. Τὴν γνώμην μου ταύτην στηρίζω καὶ ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων, ἀλλὰ τὴν στηρίζω καὶ ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, περὶ τῆς ὁποίας ποιεῖται μνείαν καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ ἐπόπτου, καὶ τῆς ὁποίας ἀναγκαῖον κρίνω νὰ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ περικοπάς τινας. (Ἀναγινώσκει).... Ἡ γνώμη μου ἑπομένως, τὴν ὁποίαν καὶ διὰ τῆς ψήφου μου θέλω κυρώσει, εἶναι, ὅτι ἐν τῷ πρώτῳ τμήματι τοῦ δήμου Ὀλυμπίων δὲν ἐνηργήθη ἀνεπηρέαστος καὶ νόμιμος ἡ ἐκλογὴ, ἡ δὲ Βουλὴ, συνεπὴς πρὸς τὴν αὐστηρότητα, μεθ’ ἧς ἐξήλεγξε τὰς ἐκλογὰς τῆς 14 Ὀκτωβρίου, ὀφείλει νὰ μὴ ἐπικυρώσῃ τὴν ἐκλογὴν, ἀλλὰ νὰ ἀποστείλῃ τοὺς ἀνταγωνιζομένους αὖθις ἐκεῖ, ὅπως ἐπανέλθωσι μὲ τὸ γνήσιον κῦρος τῆς λαϊκῆς θελήσεως.
§67ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).
§68ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶμαι μέλος τοῦ τμήματος, εἰς ὃ ἔλαχεν ἡ ἐπεξεργασία τῆς ἐκλογῆς Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος καὶ παρέστην εἰς τὰς συνεδριάσεις αὐτῆς, καὶ ἠκροασάμην τῆς ἀναπτύξεως τῶν ἐνστάσεων ὑπὸ τῶν ἐνισταμένων, ὡς καὶ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ ἐπιτυχόντος κ. Κορύλλου. Αἱ κατὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης ὑποβαλλόμεναι ἐνστάσεις δύνανται νὰ καταταχθῶσιν εἰς δύο κατηγορίας· ἐνστάσεις ἀφορῶσαι εἰς τὴν ἐπίδρασιν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῶν ὀργάνων αὐτῆς πρὸς ἀλλοίωσιν τοῦ ἐκλογικοῦ ἀποτελέσματος, καὶ ἐνστάσεις ἀναγόμεναι εἰς νοθείαν καὶ δωροδοκίαν. Ἐγὼ τὴν ἐκλογὴν ταύτην θὰ ἐξετάσω ἀπὸ ἀπόψεως ἐντελῶς ἀνωτέρας, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ἐκείνης, ἀπὸ τῆς ὁποίας δέον νὰ ἐξετάζωνται αἱ ἐκλογαί, ἰδίως αἱ ἐπαναληπτικαί, ὁσάκις συμπίπτῃ νὰ θίγηται δι’ αὐτῶν ἡ προσωπικὴ φιλοτιμία μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ, ὡς εἶναι γνωστὸν, αὐτὸς ὁ προϊστάμενος τῆς Κυβερνήσεως, ἕνεκα ἰδιαιτέρων λόγων καὶ σχέσεων πρὸς τὸν νομὸν, ἐν τῷ ὁποίῳ ἐνηργήθη ἡ ἐκλογὴ, δεικνύει ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον ὡς πρὸς τὴν ἔκβασιν αὐτῆς. Ἀλλὰ πρὶν ἢ προβῶ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἐνστάσεων, δὲν δύναμαι νὰ παρέλθω ἐν σιγῇ τὴν ἐντύπωσιν, ἣν μοὶ ἐπροξένησεν ἡ ἀγόρευσις τοῦ συναδέλφου βουλευτοῦ κ. Σπηλιάδου, ἐπιζητοῦντος νὰ προκαλέσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ψῆφον ἐπικυρωτικὴν ἐκλογικοῦ τμήματος, εἰς τὸ ὁποῖον οὐχὶ μόνον ἐκλογὴ δὲν ἐγένετο, ὡς προκύπτει ἐκ τῶν πρακτικῶν, ἀλλὰ κατεπατήθησαν καὶ περιεφρονήθησαν ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις, ἃς ὁ νόμος παρέχει πρὸς ἐκδήλωσιν τοῦ γνησίου ἐκλογικοῦ φρονήματος. Εἶναι γεγονότα τινὰ, Κύριοι, ἅτινα εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀμφισβητηθῶσι, καὶ ὅμως προκαλεῖται ἡ Βουλὴ νὰ κλείσῃ τοὺς ὀφθαλμοὺς πρὸ τῶν πρακτικῶν τῆς ψηφοφορίας, ἐκ τῶν ὁποίων προδήλως προκύπτει, ὅτι δὲν ἐγένετο ἐκλογὴ ἐν τῷ Αʹ τμήματι τοῦ δήμου Ὀλυμπίων. Τὸ τοιοῦτον δὲν θεωρῶ ἄξιον οὐδὲ τοῦ προτείνοντος, οὐδὲ τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς. Δὲν θὰ ἐξετάσω, τίς εἶναι ἡ δύναμις τῶν κομμάτων ἐν τῷ δήμῳ Ὀλυμπίων, διότι τοῦτο οὐδόλως ἢ ἐλάχιστα συντελεῖ εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῶν ἐνστάσεων τῶν ἐνδιαφερομένων. Ἄλλως δὲ, ταῦτα πάντα δύνανται νὰ λεχθῶσι, καὶ νὰ μὴ δύναταί τις νὰ ἀνεύρῃ, τίς ἡ ἀλήθεια. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀνέπτυξεν, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ὁ κ. Κρεστενίτης τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ γενομένη μεταβολὴ ἐκλογικῶν φρονημάτων προσώπων τινῶν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθη, ὅτι ἔσχεν, ὁ κ. Σπηλιάδης, ὡς π. χ. ἡ ἀποχώρησις τοῦ κ. Δόγκα ἐκ τῆς μερίδος τοῦ κ. Κρεστενίτου. Καὶ εἶπε τότε, ὅτι ὁ κ. Δόγκας ἐγένετο Δήμαρχος ἐκ τῆς μερίδος τοῦ κ. Στεφανοπούλου, ἥτις μερὶς συμπαγὴς ἔμεινεν ὑποστηρίζουσα τὰς ἀρχὰς τοῦ κ. Στεφανοπούλου, ὁ δὲ κ. Δόγκας ἦτο ἐντελῶς ἀνίσχυρος, μεταβὰς εἰς τὸ ἀντίθετον στρατόπεδον, τὸν δὲ συνδυασμὸν τοῦ Κανακάρη καὶ Κρεατενίτου εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὑπεστήριζεν ὁ Στεφανόπουλος δι’ ὅλων τῶν δυνάμεων, τὰς ὁποίας διέθετεν ἐν τῷ δήμῳ Ὀλυμπίων. Τοῦτο δὲ, λεχθὲν παρὰ τοῦ κ. Κρεστενίτου, δὲν τὸ ἤκουσα ἀναιρούμενον παρὰ τοῦ ἀμέσως μετ’ αὐτὸν ἀγορεύσαντος κ. Κορύλλου. Ἀλλὰ παρὰ τοῦ κ. Κορύλλου, εἰς τὴν φιλαλήθειαν τοῦ ὁποίου ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τρέφω πολλὴν ὑπόληψιν, ἐκ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἐγένετο ἡ συζήτησις, δὲν ἤκουσα καὶ πολλὰ ἄλλα ἀναιρούμενα, περὶ τῶν ὁποίων ἔκαμα πρότερον λόγον, καὶ ἀκριβῶς ἕνεκα τούτου ἐσχημάτισα τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας εἶναι ἐντελῶς ἄκυρος, πλὴν τοῦ μὴ προσβαλλομένου δήμου Λαμπείας.
§69ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καὶ ἄλλοι δῆμοι, οἱ ὁποῖοι δὲν προσβάλλονται.
§70ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Φοβεῖσθε τὸν δῆμον Μυρτουντίων; τῆς Ἤλιδος; Καὶ αὐτοὶ προσβάλλονται.
§71ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τὸ ἀκούσωμεν.
§72ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Βραδύτερον. Ἔχετε ὑπομονήν. Εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοηθῇ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλῆται ἡ Βουλὴ, ὅπως ἐπικυρώσῃ ἐκλογὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὡς ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας ἀνέφερεν, ἐνῷ πραγματικῶς ἐψηφοφόρησαν 1095 ἐκλογεῖς, εὑρέθησαν εἰς τὰς κάλπας τῶν ὑποψηφίων 1357 ψῆφοι. Ἀλλὰ δὲν εὑρέθη ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς εἰς ὅλους τοὺς ὑποψηφίους, καὶ τοῦτο παραδόξως τὸ ἤκουσα ὡς ἐπιχείρημα ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς. Πῶς κατωρθώθη, τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον προδίδει τὴν νοθείαν τῆς ἐκλογῆς, νὰ θεωρηθῇ ὡς ἐπιχείρημα ὑπὲρ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς, εἶναι δι’ ἐμὲ ἀκατανόητον· δὲν γνωρίζω δὲ, ἂν καὶ αὐτὸς ὁ ὑποβαλὼν τὸ ἐπιχείρημα ἠδυνήθη νὰ κατανοήσῃ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον εὑρίσκω τὸ πρᾶγμα τοσοῦτον φυσικὸν, ὥστε ἀκριβῶς διὰ τοῦτο οὐδεμία δύναται νὰ μείνῃ ἀμφιβολία, ὅτι οἱ ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ ἀναγραφέντες ἐκλογεῖς δὲν εἶναι οἱ ψηφοφορήσαντες ἐκλογεῖς. Ἡ ἐπιτροπὴ, ὡς ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου προκύπτει, ἦτο σύμφωνος μὲ τὴν μερίδα τῶν κυβερνητικῶν ὑποψηφίων. Τοσοῦτον δὲ ἦτο σύμφωνος καὶ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ ὁ πρόεδρος τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ εἴ τις ἄλλος, ὥστε εἶχε τὴν τόλμην ἐκλογεὺς νὰ εἰσέλθῃ ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας, νὰ καταβιβάσῃ τὰ σήματα τῶν ἀντιπάλων του, νὰ τὰ σχίσῃ καὶ τὰ ποδοπατήσῃ. Ὑπὸ τὸ κράτος δὲ τοιούτου τρόμου διετέλουν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ἀποτυχόντων ὑποψηφίων, ὥστε βεβαιοῖ ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος ὅτι ἐμερίμνα ὅπως ἀποφύγῃ πᾶσαν τυχὸν πρὸς αὐτοὺς ἔριν, ἵνα μὴ εὑρεθῶσι, Κύριος οἶδε, εἰς τίνα θέσιν. Ὑπὸ τὸ κράτος λοιπὸν τοῦ τρόμου παραμένοντες εἰς τὴν ἐκλογὴν, δὲν ἠδύναντο οὐδὲν νὰ ἀντιτάξωσι κατὰ τῶν παρανομούντων. Τί δὲ ἔπραττον οὗτοι; Διέθετον κατὰ βούλησιν τὰ σφαιρίδια εἰς τὰς κάλπας· καὶ ἐνῷ προσῆλθον ἐλάχιστοι ἐκλογεῖς, ἐῤῥίφθησαν εἰς τὰς κάλπας 1300 τόσοι ψῆφοι, ὁ δὲ γραμματεὺς, ὁ ὁποῖος ἐκράτει τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας εἶχε τὴν ἐντολὴν νὰ φθάσῃ ὁπωσδήποτε ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας τὸν ἀριθμὸν τῶν ῥιφθεισῶν ψήφων εἰς τὰς κάλπας τῶν διαφόρων ὑποψηφίων, καὶ ἠρώτα ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν «εἰς ποῖον νούμερο εὑρισκόμεθα;» 1100 τοῦ ἔλεγον· ἐπήδα λοιπὸν ἀμέσως ἀπὸ τοῦ 800 εἰς τὰ 1100, ἵνα εἰς τὸ τέλος εὑρεθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν σφαιριδίων, τῶν ἐντὸς τῶν καλπῶν, σύμφωνος μὲ τὸν ὁλικὸν ἀριθμὸν τοῦ τελευταίου ψηφίσαντος. Παρατηρεῖται δὲ τὸ ἑξῆς περίεργον, ὅτι αὐτὴ ἡ ὑπερπήδησις...
§73ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν τὸ ἐνοήσαμεν.
§74ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Θὰ τὸ ἐννοήσητε ἀμέσως... αὐτὴ ἡ ὑπερπήδησις τῶν ἀριθμῶν δὲν γίνεται ἅπαξ, δὲν γίνεται δὶς, δὲν γίνεται τρὶς, διὰ νὰ ἀποδοθῇ, ὅτι ἐκ τοῦ θορύβου καὶ τῆς ταραχῆς, ἢ ἐκ λάθους, ὁ γραμματεὺς δὲν ἐκράτησε τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας, καὶ ἔγραψε κατὰ λάθος τοὺς ἀριθμοὺς, ἀλλ’ ἡ ὑπερπήδησις αὕτη ἐγένετο δεκάκις, δεκαπεντάκις ἴσως. Ἐγένετο δὲ, Κύριοι, εἰς ἀριθμοὺς καὶ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπιτρέπει εἰς οὐδένα νὰ παραδεχθῇ, ὅτι ἐγένετο ἐκ λάθους. Πάντες ἐνηργήσαμεν ἐκλογὰς, καὶ γνωρίζομεν, ὅτι συμβαίνουσι λάθη, ἀλλὰ γνωρίζομεν, κατὰ τίνα τρόπον συμβαίνουσι τὰ λάθη. Ἀλλ’ ὅταν ὁ γραμματεὺς ἀπὸ τοῦ ἀριθμοῦ 416 ὑπερπηδᾷ εἰς τὸν ἀριθμὸν 513, καὶ ὅταν ὁ γραμματεὺς ἀπὸ τοῦ ἀριθμοῦ 742 ὑπερπηδᾷ εἰς τὸν ἀριθμὸν 793, καὶ ὅταν ὁ γραμματεὺς ἀπὸ τοῦ ἀριθμοῦ 832 ὑπερπηδᾷ εἰς τὸν 883, καὶ ἀπὸ τοῦ 1108 εἰς τὸν 1129, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῆτε, ὅτι ἐγένετο λάθος; Ἀλλὰ καὶ ἂν ἠδύνατο νὰ σᾶς μείνῃ ἀμφιβολία τις περὶ τούτου, ἔχετε τὴν σύμπτωσιν τῶν ἀριθμῶν, ἀνοίγετε τὰς κάλπας, καὶ εὑρίσκετε ἐντὸς αὐτῶν ψήφους 1350, ὑποθέσατε,—δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς τὸν ἀριθμὸν,—καὶ βλέπετε εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας τὸν τελευταῖον ψηφοφορήσαντα φέροντα τὸν αὔξοντα ἀριθμὸν 1350 εἰς μίαν ἢ δύο κάλπας, ἀλλ’ ἐκ τοῦ ζήλου τοῦ πολλοῦ, ὅπως ἱκανοποιηθῇ περισσότερον ἐκεῖνος, περὶ τοῦ ὁποίου ἐνδιεφέροντο, εἰς τὴν κάλπην τοῦ Ζαρειφοπούλου ῥίπτονται καὶ 40 σφαιρίδια περιπλέον· γίνεται ἡ διαλογὴ, καὶ εὑρίσκονται κατὰ 40 περιπλέον αἱ ὅλαι ψῆφοι τοῦ κ. Ζαρειφοπούλου ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν οὐχὶ τῶν ψηφοφορησάντων, ἀλλὰ τῶν φαινομένων, ὅτι ἀποτελοῦσι τὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφοφορησάντων. Ἕκαστος ἐκ τῶν ἐνδιαφερομένων δὲν ἠδύνατο νὰ φαντασθῇ αὐτὸ τὸ κατόρθωμα! Παρετήρει τὸν τελευταῖον ἀριθμὸν, ἔβλεπεν ὅτι ἐψήφισαν 1300, ἔβλεπεν εἰς τὴν κάλπην, ὅτι εὑρέθησαν 1350 ψῆφοι, ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὸ λευκὸν 50, ἔμειναν 1300. Ἀλλ’ ὅταν ἡ διαλογὴ προέβη εἰς τὰς ἄλλας κάλπας, παρετηρήθη διαφορὰ μεταξὺ τῶν ψήφων τῶν διαφόρων ὑποψηφίων, ἀνερχομένη οὐχὶ εἰς 5, εἰς 10, εἰς 15, ὄχι εἰς 20, ὅπερ καὶ τοῦτο ἀσύνηθες, ἀλλὰ εἰς 200, εἰς 300, εἰς 150· διότι, ἐνῷ ὁ Ζαρειφόπουλος ἔχει ψήφους 1300 περίπου, ὁ Κρεστενίτης καὶ Κανακάρης ἔχουν 900 περίπου. Ὅταν παρετηρήθη αὐτὴ ἡ διαφορὰ, ἀμέσως ἦλθεν εἰς τὸν νοῦν τῶν ἐνδιαφερομένων νὰ ἀριθμήσωσιν ἓν πρὸς ἓν τὰ ὀνόματα, τὰ φαινόμενα ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας, καὶ ἤρξατο ἡ ἀρίθμησις· καὶ πόσοι εὑρίσκονται; 1095! 1095 φαίνονται ὡς ψηφοφορήσαντες πραγματικῶς. Φαίνονται καὶ αὐτοὶ, διότι καὶ ἐξ αὐτῶν πλεῖστοι εἶναι πλαστοὶ καὶ ἀνύπαρκτοι ἐκλογεῖς καὶ ἀποθανόντες καὶ μὴ προσελθόντες εἰς ψηφοφορίαν, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι ἐνεγράφησαν, ἵνα συμπληρώσωσι τὸν ἀριθμόν. Ἀλλὰ τέλος πάντων φαίνονται ὡς ψηφοφορήσαντες 1095· καὶ τί εὑρίσκεται εἰς τὰς κάλπας; 1300 ὁ εἷς, 1250 ὁ ἄλλος, 1000 ὁ τρίτος, καὶ μόνον οἱ δυστυχεῖς οἱ ὑποψήφιοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εὑρίσκονται ἔχοντες ὀλιγωτέρας, διότι δι’ αὐτοὺς δὲν ἐμερίμνων νὰ συμπληρώσωσι τοὐλάχιστον τὸν ἀριθμὸν, ἔστω ῥίπτοντες ἴσον ἀριθμὸν εἰς τὸ μέλαν τῆς κάλπης, ἵνα μὴ μετὰ τὸ τέλος τῆς ἐκλογῆς καταφανῆ ἡ χονδροειδεστάτη καὶ ἀναίσχυντος πρᾶξις. Λοιπὸν τοιαύτην ἐκλογὴν σᾶς λέγει ὁ συνάδελφος νὰ ἐπικυρώσητε! Πράξατέ το!
§75ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖον τὸ ἀποτέλεσμα;
§76ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι, ἂν ἀφαιρέσητε τὸν ὁλικὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφοφορησάντων εἰς τὸ τμῆμα τοῦ δήμου Ὀλυμπίων, μένουσιν ὑπερτεροῦντες οἱ ἐπιτυχόντες κατὰ μικρὸν ἀριθμὸν ψήφων· ἐπειδὴ δὲ ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς τῶν ἐκλογέων ἐπηρεάζει τὸ ἀποτέλεσμα, ὁ κ. Κορύλλος καὶ ὁ κ. Ζαρειφόπουλος θὰ μεταβῶσι νὰ ἐπαναλάβωσι τὴν ἐκλογὴν εἰς τὸν δῆμον Ὀλυμπίων.
§77ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Ἀντιπρόσωπος τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς δὲν ὑπῆρχεν ἐκεῖ;
§78ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Μάλιστα, καὶ βεβαιοῖ ἀκριβῶς αὐτὰ, τὰ ὁποῖα σᾶς λέγω· βεβαιοῖ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βίας καὶ τῆς πιέσεως τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Κορύλλου καὶ Ζαρειφοπούλου καὶ τῶν ὀργάνων τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς.
§79ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρέστη κατὰ τὴν διαλογὴν ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος;
§80ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν παρέστη. Μόνον ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς παρέστη.
§81ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Ἀντιπρόσωποι τῶν ἀποτυχόντων παρέστησαν;
§82ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Οὔτε. Δὲν ἐννοῶ τίνα σημασίαν ἔχει ἡ ἐρώτησις. Δὲν ἐτελέσθη ἡ καλπονόθευσις κατὰ τὴν διαλογήν.
§83ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Ἔγεινε κἀμμία ἔνστασις;
§84ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Σᾶς εἶπον, καὶ ἂν παρέμεινεν ἀντιπρόσωπός τις κατὰ τὴν διαλογήν, αὐτὸς ὤφειλε νὰ ὑπογράψῃ, καὶ ὑπέγραψεν. Ἂν τότε παρετήρησεν ὁποῖον κακὸν εἶχε πάθει ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ἀντεπροσώπευε, δὲν εἶχεν ἢ νὰ κινήσῃ τὴν κεφαλήν, καὶ νὰ ἀπέλθῃ, ἀφοῦ θεραπεία οὐδεμία ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ, ἀφοῦ τὸ κακὸν προηγήθη πολὺ τῆς διαλογῆς. Τοιοῦτον λοιπὸν ἀποτέλεσμα, νὰ εὑρίσκωνται δηλαδὴ 1300 ψῆφοι ἐν ὅλῳ ἐν ταῖς κάλπαις τῶν ἐπιτυχόντων, καὶ 900 ψῆφοι ἐν ὅλῳ ἐν ταῖς κάλπαις τῶν ἀποτυχόντων, πάντα λογικὸν ἄνθρωπον τὸν ἄγει εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐκεῖ ἐτελέσθη μία τῶν κακοηθεστέρων καλπονοθεύσεων. Τοιαύτη δὲ ἐκλογὴ δὲν δύναται νὰ τύχῃ ἐπικυρωτικῆς ψήφου εὐσυνειδήτου Βουλῆς. Ἀλλὰ δὲν ἐγένετο μόνον εἰς τὸ τμῆμα τοῦ δήμου Ὀλυμπίων νοθεία· εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης τὰ αὐτὰ ἐπανελήφθησαν, μέ τινας παραλλαγάς. Δυστυχῶς δὲν γνωρίζω, ποῦ νὰ ἀποδώσω τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ἐκλογῆς ἐκ μέρους τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν. Ἀλλὰ κατόπιν, ἐξετάζων ὑπὸ γενικωτέραν ἔποψιν τὰ τῆς ἐκλογῆς, θέλω ἀνεύρει, ἐλπίζω, τὸν λόγον, ἕνεκα τοῦ ὁποίου οἱ δυστυχεῖς ἀντιπρόσωποι, ἀντιληφθέντες πάντων τῶν ὀργίων, ὅσα ἐτελέσθησαν πρὸς ἐπιτυχίαν τῶν ὑποψηφίων τῆς Κυβερνήσεως, ἀπεγοητεύθησαν εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἐγκατέλειψαν καὶ τοὺς ἀντιπροσωπευομένους καὶ τὰς κάλπας αὐτῶν. Γίνεται ἡ διαλογὴ εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης, εἰς τὸν ὁποῖον δῆμον, καθ’ ἃ ὁ κ. Κρεστενίτης ἀνέπτυξε, καὶ καθ’ ἃ δὲν ἠρνήθη ὁ κ. Κορύλλος, αἱ δυνάμεις τῶν ὑποψηφίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἦσαν τυχαῖαι, καὶ παρατηρεῖται τὸ ἑξῆς φαινόμενον· ὅτι, ἐνῷ εἰς τὰς κάλπας τὰς ὀρφανάς, τῶν μὴ ἐν συνδυασμῷ διατελούντων ὑποψηφίων, εὑρίσκονται εἰς τὸ Ναὶ 80 καὶ 100 ψῆφοι, εἰς τὴν κάλπην τοῦ Κανακάρη, τοῦ ὑποστηριζομένου μετ’ ἐνδιαφέροντος ὑπὸ τοῦ συναδέλφου αὐτοῦ Κρεστενίτου καὶ τῶν φίλων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, εὑρίσκονται 40 μόνον εἰς τὸ Ναί. Ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν κάλπην τοῦ Κρεστενίτου, ὅπερ ἀποδεικνύει, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶχε σπουδαῖα στοιχεῖα ἰσχύος. Τί ἐγένετο κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκλογῆς, καὶ εὑρέθη κατὰ τὴν διαλογὴν αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα εἰς τὴν κάλπην τοῦ Κανακάρη; Ἂν ἀναγνώσητε τὰ πρακτικά, δὲν θ’ ἀνακαλύψητε τίποτε· ἀλλ’ ἂν ἀναγνώσητε τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐφόρου τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων καὶ τὴν σχετικὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, θὰ ἴδητε, ὅτι μικροῦ λόγου ταραχαὶ ἐγένοντο, αἱ ταραχαὶ ὅμως αὗται ἐγένοντο ἐξεπίτηδες, ὑποστηριζόμεναι ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς δημοσίας δυνάμεως, ἵνα ἐν τῷ μεταξὺ κατορθωθῇ εὐσχήμως νὰ ἀφαιρεθῶσι ψῆφοι...
§85ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς ἠδύναντο νὰ ἀφαιρεθῶσι;
§86ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Περιέμενον τὴν ἐρώτησιν... Δὲν εἶχον συνδεθῆ αἱ κάλπαι, οὔτε σφραγισθῆ.
§87ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς τὸ ἠξεύρετε;
§88ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὸ ἠξεύρω, διότι ἐν τοῖς πρακτικοῖς τοιαῦται πράξεις δὲν φαίνονται ἐνεργηθεῖσαι, ὅταν δὲ τὸ ἀνέπτυξεν ὁ κ. Κρεστενίτης ἐν τῷ τμήματι, ὁ κ. Κορύλλος δὲν τὸ ἠρνήθη.
§89ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Ἐγένετο ἔνστασίς τις, ὅτι δὲν εἶχον συνδεθῆ;
§90ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὄχι, δὲν ἐγένετο ἔνστασις, καὶ εἶπον τὸν λόγον, δι’ ὃν δὲν ἐγένετο ἔνστασις. Λοιπὸν καὶ ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ παρουσιάζεται αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα· εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσητε, ὅτι ὁ Κανακάρης δὲν ἔλαβεν ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ ἴσας τοὐλάχιστον ψήφους πρὸς τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ Κρεστενίτης; Δὲν ὑποθέτω νὰ δεχθῇ τις, ὅτι ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη διαφορά, διακοσίων ὅλων ψήφων ἐπὶ ψηφοφορησάντων 500 ἢ 600. Καὶ ταῦτα μὲν, Κύριοι, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐνστάσεις, τὰς στηριζομένας εἰς τὴν τυπικὴν καὶ κατ’ οὐσίαν διεξαγωγὴν τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας. Πᾶσαι αὗται αἱ ἐνστάσεις ἀποδεικνύονται ἀληθεῖς, καὶ ἑπομένως, ἀποδεικνυομένου ὅτι ἐγένετο νοθεία εἰς τοὺς δύο αὐτοὺς δήμους, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἐκλογὴ νὰ ἐπικυρωθῇ. Ἀλλὰ τί ἐγένετο εἰς τοὺς ἄλλους δήμους; Ὁ συνάδελφος πρὸ ὀλίγου, ἵνα ἐνισχύσῃ τοὺς θέλοντας νὰ δώσωσιν ἐπικυρωτικὴν ψῆφον, ἐπεκαλέσθη ὑπὲρ τῆς γνώμης αὑτοῦ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς 14 Ὀκτωβρίου. Θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ ἐλησμονεῖτο κατὰ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὸ ἀποτέλεσμα ἐκεῖνο.
§91ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί;
§92ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὁ λαὸς τῶν ἐπαρχιῶν ἐκείνων, διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Ἀντιπολίτευσιν τότε γνωρίζουν, εἶχε μεταβολὴν φρονήματος, καὶ ἐσκόπει νὰ ἀναθέσῃ τὴν ἀντιπροσωπείαν αὑτοῦ εἰς τοὺς τόσα ὑποσχομένους πρὸς αὐτὸν, εἰς τοὺς τόσα ἐπαγγελλομένους ἀγαθὰ διὰ τὸ Κράτος· καὶ τοῦτο ἐγένετο. Ποῖα τὰ ἀποτελέσματα τῆς ψήφου ἐκείνης, μετ’ ὀλίγον, κατὰ τὴν συζήτησιν τὴν γενικὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους, ὅτε θέλομεν ἐπιληφθῆ τοῦ ἐλέγχου τῶν κυβερνητικῶν πράξεων, θέλομεν ἀναπτύξει...
§93ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐμειονοψήφησεν ἡ νῦν Ἀντιπολίτευσις τότε κατὰ 1500 ψήφους.
§94ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Λέγει ὁ συνάδελφος, ὅτι ἐμειονοψήφησε τότε, μὴ δυνάμενος ἴσως νὰ ἐννοήσῃ, ποῦ θέλω καταλήξει... Ἤδη δύο ἐκ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς ἐπαρχίας Πατρῶν κατέχουσι τὰ ἑδώλια τὰ ὑπουργικὰ, ἔχουσιν ἄφθονα τὰ κυβερνητικὰ μέσα, καὶ παρέσχον ἀφθόνως τὴν προστασίαν αὑτῶν πρὸς τοὺς ὑποψηφίους τῆς Κυβερνήσεως. Τηλεγραφήματα ἐπὶ τηλεγραφημάτων ἀπέστειλεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς φίλους του ἐν Πάτραις...
§95ΧΟΪΔΑΣ. Ἐτηλεγράφησε, διότι δὲν εἶχε γράψει οὔτε ἓν γράμμα.
§96ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐτηλεγράφησεν, ἐξορκίζων τὰ πρόσωπα ταῦτα νὰ ἐργασθῶσιν ὑπὲρ τῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως. Λυποῦμαι δὲ, διότι ὁ Ὑπουργὸς δὲν εἶναι παρὼν, διότι ἄλλως δὲν ἤθελεν ἀρνηθῆ...
§97ΧΟΪΔΑΣ. Ἐτηλεγράφησε, διότι δὲν ἔκαμεν οὔτε ἓν γράμμα.
§98ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Παρέσχε λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἐκ τοῦ προσωπικοῦ ἐνδιαφέροντος δύο τῶν μελῶν αὐτῆς καὶ ἐκ τοῦ γενικοῦ, προκειμένου περὶ αὐξήσεως τῆς πλειοψηφίας, —διότι ἴσως κατὰ τοὺς καιροὺς τούτους ἤρχισε νὰ σκέπτηται περὶ νεωτέρας αὐξήσεως τῆς πλειοψηφίας, —παρέσχε πάντα τὰ μέσα, ἀλλ’ εἶδεν, ὅτι διὰ τούτων δὲν ἠδύνατο νὰ μεταβάλῃ τὸ ἐξεγερθὲν πλέον φρόνημα τοῦ λαοῦ, καὶ ἔβλεπε προφανῶς τὴν ἀποτυχίαν. Τὰς σκέψεις δὲ ταύτας ἦλθε νὰ ἐνισχύσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τῆς 29 Δεκεμβρίου, διότι εἰς τὰς ἐπαρχίας Πατρῶν, Αἰγιαλείας καὶ Καλαβρύτων, ἐξ ὧν κατάγονται δύο τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὑποψήφιοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπλειονοψήφησαν τῶν ὑποψηφίων τῆς Συμπολιτεύσεως κατὰ 3000 ὅλας ψήφους.... Ποῦ εἶναι, ἀξιότιμε συνάδελφε, τὰ ἀποτελέσματα τῆς 14 Ὀκτωβρίου; Καὶ δὲν γνωρίζετε, ὅτι λαὸς, ἀποπλανηθεὶς παρ’ ὑμῶν ἐπὶ τοσοῦτον, λαὸς, ὁ ὁποῖος εἶδεν ὑμᾶς, ὅτι ἀπηρνήθητε τὰς πρὸς αὐτὸν ἐπαγγελίας, δὲν γνωρίζετε, ὅτι τὴν στιγμὴν ἐκαραδόκει, ἵνα σᾶς καταψηφίσῃ, καταδεικνύων οὕτω τὴν μεταμέλειαν αὑτοῦ διὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς 14 Ὀκτωβρίου; Καὶ τοῦτο θὰ ἐγίνετο καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας, ἐὰν δὲν ἐξεστράτευον ἐκεῖ δι’ ὅλων τῶν μέσων ὅλα τὰ ὄργανα τῆς Διοικήσεως, ἵνα κατορθώσουν οὐ μόνον διὰ πιέσεων, τὰς ὁποίας ἤσκουν διὰ τῶν ὀργάνων τῆς δημοσίας δυνάμεως, ἀλλὰ καὶ διὰ δωροδοκίας, δι’ ὑποσχέσεως παροχῶν χρηματικῶν, οὐχὶ ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου βεβαίως, καθ’ ὃν τρόπον θέλω ἀναπτύξει, ἐὰν δὲν εἰργάζοντο νὰ μεταβάλουν πολλοὺς ἐκ τῶν ἐκλογικῶν παραγόντων, ἵνα οὗτοι ἀποφασίσουν νὰ ὑποστηρίξουν τὴν σημαίαν τῆς Συμπολιτεύσεως. Οὕτω δὲ βλέπομεν μεταβαλλομένους τὴν προηγουμένην ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας τρεῖς ἐκ τῶν Δημάρχων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας. Πόθεν ἐπῆλθεν ἆρά γε ἡ μεταβολὴ αὕτη; Εἶπεν ἐν τῷ τμήματι ὁ ἐνιστάμενος κ. Κρεστενίτης, ὅτι ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, κατανοοῦντες οἱ ὑποψήφιοι τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἀποτυχίαν των, προσέφυγον εἰς τὰ ὄργανα τῆς Διοικήσεως· ἐντεῦθεν δὲ γενικοὶ γραμματεῖς, ἐκεῖθεν δὲ Νομάρχης καὶ Μοίραρχος, ὑπέσχοντο, ὅτι ἅμα τῷ ἀποτελέσματι τῷ αἰσίῳ τῆς ἐκλογῆς θέλουσιν ἐργασθῆ προσωπικῶς πλησίον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ὀνόματος τοῦ ὁποίου ἴσως καὶ κακῶς ἐποιοῦντο χρῆσιν παρὰ τοῖς Δημάρχοις ἐκείνοις, ὅτι θὰ ἐργασθῶσι παρ’ αὐτῷ, ἵνα παράσχῃ αὐτοῖς τὰ μέσα, ὅπως συνάψωσι δάνεια, διὰ νὰ κατασκευάσωσι δημοτικὰ ἔργα....
§99ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Παυλόπουλος.
§100ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, τὸ εἶχε ψηφίσει ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις.
§101ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν ἐνοήσατε, φίλτατε κ. Παυλόπουλε... «Ψηφίσατε φόρον δημοτικὸν, καὶ ὑπόσχεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θέλει μεριμνήσει περὶ τῆς ἐγκρίσεως τῶν ἀποφάσεων τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ θέλει ἐπὶ τῇ βάσει τούτων παράσχει ὑμῖν δάνεια μεγάλων ποσῶν 200, 300,400 χιλιάδων δραχμῶν, 600 χιλιάδων δραχμῶν,» ἔλεγον· καὶ ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ τοιούτου μεγάλου ἀγαθοῦ,—διότι, ὡς γνωρίζετε, τὰ δάνεια ταῦτα δὲν παρέχουσι μόνον τὰ ἀγαθὰ τῆς δημιουργίας δημοτικῶν ἔργων, ἐξ ὧν ὠφελοῦνται πάντες οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου, ἀλλὰ παρέχουσι καὶ ἄλλα ἀγαθὰ εἰς τοὺς διαχειριζομένους αὐτὰ,—ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ λοιπὸν τῆς τοιαύτης παροχῆς, πάντες δύο ἡμέρας πρὸς τῆς ἐκλογῆς μετήλλαξαν θέσιν. Καὶ εἶναι ταύτης, ἐρωτῶ, εἰδεχθεστέρα δωροδοκία, κύριοι Βουλευταί; Ἄλλοτε, ὅταν παρουσιάζωνται κοινόταται δωροδοκίαι εἰς τὰς ἐκλογάς, ἐξανιστάμεθα πάντες, λέγοντες, ὅτι τὸ ὑπουλότερον μέσον τῆς διαφθορᾶς τῶν ἐκλογικῶν συνειδήσεων εἶναι ἡ δωροδοκία, ὅτι ταύτην πρέπει νὰ πατάξωμεν, διότι ἕνεκα ταύτης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν πλέον κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, ὅπως ἐννοεῖ τὸ Σύνταγμα· διότι ταύτην δὲν δύνασθε νὰ πολεμήσητε στῆθος πρὸς στῆθος, διότι κάτωθεν ὑπονομεύει τὴν τιμὴν, τὴν ὕπαρξιν, τὸ πολίτευμα ἡμῶν! Καὶ ὅταν ταύτην βλέπωμεν οὕτω καταφώρως ἀσκουμένην ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς Διοικήσεως, λέγετε, ὅτι τοῦτο δὲν δύναται νὰ ἔχῃ συνεπείας!!
§102ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι δὲν ἐγένετο τοιοῦτόν τι.
§103ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τοῦτο, Κύριοι, τὸ ὁποῖον, κατ’ ἐμὲ, θεωρεῖται ἀποδεδειγμένον, ὅτι ἐγένετο, ἐκ τῶν ἀμέσως μετὰ τὴν ἐκλογὴν γενομένων πράξεων τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, τοῦτο νομίζω λόγον ἰσχυρότατον, ἵνα θεωρηθῇ ἡ ἐκλογὴ ὅλων τῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, πλὴν τοῦ δήμου Λαμπείας, ὡς ἐκλογὴ νόθος, ὡς ἐκλογὴ, ἡ ὁποία δὲν ἀπεικονίζει τὸ γνήσιον φρόνημα τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἐπέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, καὶ περὶ τοῦ ὁποίου τινὲς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων εἶπον, ὅτι δὲν ἀξίζει τὸν κόπον οὐδὲ κἂν νὰ τὸ ἀναφέρουν, τῆς ἐπιδρομῆς, τῆς ἐκ συστάσεως ἐπιδρομῆς δημοσίων ὑπαλλήλων ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἠλείας, τὸ γεγονὸς τοῦτο τὸ ἐθεωρήσατε μικροῦ λόγου ἄξιον· καὶ ὅμως ὡμολογήθη ἐν τῷ τμήματι παρ’ ἀμφοτέρων τῶν ἐνδιαφερομένων, ὅτι ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς ὁ Νομάρχης καὶ ὁ Μοίραρχος Πατρῶν συνηντήθησαν μετὰ τεσσάρων Δημάρχων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς εἰς τίνα σταθμὸν τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας καὶ ἐκεῖθεν ἐξέδραμον εἰς τοὺς δήμους τῆς Ἠλείας, καταδιώκοντες, τί νομίζετε; τὸν Τάκην! διότι, αὐτὸν ἐνεθυμήθησαν νὰ προβάλωσιν ὡς εἰσβαλόντα εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ἠλείας, δὲν ἠξεύρω ἐκ τίνων ὀρέων, εἰς τὰ ὁποῖα διέμενεν. Ἔτρεχον λοιπὸν, ἀναζητοῦντες τὸν Τάκην, ὄντες βέβαιοι, ὅτι οὐδαμοῦ θὰ τὸν εὕρωσιν, ἀλλ’ ὄντες βέβαιοι, ὅτι ἤθελον συναντήσει ὅλους τοὺς ἐκλογεῖς τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, καὶ ἤθελον ἀσκήσει ἐπ’ αὐτῶν πᾶσαν τὴν δύναμιν, μετὰ τῆς ὁποίας περιέβαλεν αὐτοὺς ἡ Πολιτεία, ἵνα μεταβάλωσι τὸ φρόνημα τῶν ἐκλογέων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας. Τοῦτο δὲν τὸ ἐθεώρησε σπουδαῖον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, καὶ νομίζω, ὅτι ἡμεῖς, οἱ γνωρίσαντες, πόσον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶναι κατὰ τοῦτο τοὐλάχιστον καλλιτέχνης, κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογικῶν διασκευασμάτων, ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔχομεν προσφάτους ἀποδείξεις, κατὰ τίνα τρόπον ἐννοεῖ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρωθυπουργὸς νὰ διεξάγῃ ἐκλογὰς, ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἡμῶν ἔχομεν τὴν δημοτικὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Ἀθηναίων, κατὰ τὴν ὁποίαν πάντα συλλήβδην τὰ παράνομα μέσα ἐτέθησαν εἰς ἐνέργειαν, ὅπως ἀποτύχῃ ὁ ὑποψήφιος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡμεῖς δυνάμεθα νὰ ἐκτιμήσωμεν, ὁποίαν ἀξίαν ἡ τοιαύτη ἐπιδρομὴ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ, καὶ εἰς ποῖα δωμάτια διεσκευάσθη ἡ τοιαύτη τῶν ὀργάνων τῆς δημοσίας δυνάμεως ἐνέργεια.
§104ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Σεῖς ἐλάβετε ἐντελέστερα μαθήματα παρὰ τοῦ ἀρχηγοῦ σας.
§105ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἄλλα ἐντελέστερα μαθήματα θὰ λάβω, λέγει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Βαλσαμάκης. Ἀπεύχομαι νὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν θέσιν νὰ ἴδω πάλιν ἐκλογὰς, ὡς τὰς τελευταίας δημοτικάς. Ἐὰν ἡ μοῖρα μοὶ ἐπιφυλάσσῃ καὶ αὐτὴν τὴν ἀτυχίαν, θὰ τὴν ὑποστῶ, διότι ἐσυνείθισα νὰ ὑφίσταμαι πάσας τὰς ἀτυχίας ἀγογγύστως. Ἀλλὰ τότε, ἔχω δι’ ἐλπίδος, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης θὰ διευθύνῃ ἀνὴρ, δυνάμενος νὰ ἐπιβάλῃ τὸ κράτος τοῦ νόμου εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἵνα μὴ αὕτη παρεκτρέπηται. Τοιαύτη, κύριοι Βουλευταὶ, ἵνα μὴ σᾶς κουράσω, καὶ ἵνα μὴ παρατείνω τὴν ἀγωνίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ ἐκφράσουν τὴν γνώμην αὐτῶν ἐπὶ τῆς ἀγορεύσεώς μου, τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ ἐκλογὴ, περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται. Ἐὰν τὴν ἐκλογὴν ταύτην ἐπικυρώσητε, βεβαίως δὲν θὰ πράξητέ τι χεῖρον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον εἰς παλαιοτέραν ἐποχὴν ἐπράξατε, ὅτε ἡμεῖς ἐξηρχόμεθα κατὰ δεκάδας ἐντεῦθεν. Ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι μετεμελήθητε δι’ αὐτὸ, καὶ ὅτι καλούμενοι σήμερον νὰ δώσητε ψῆφον ἐπὶ τόσον ψηλαφητῶν παρανομιῶν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῆτε δικαιοσύνην εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι ταύτην παρ’ ὑμῶν. Ἔλεγον χθὲς εἰς τὸ τμῆμα οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ὅτι, ἐὰν ἐπήρχετο ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἐκαλεῖτο ὁ λαὸς τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας νὰ ἀποφανθῇ, τῇ ἀληθείᾳ, δὲν γνωρίζω, ἐὰν μετὰ τὰ μέτρα τὰ σωτήρια, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, ἵνα ἀποκρούσῃ τὰς μηχανοῤῥαφίας, ἐὰν ἤθελεν εὑρεθῇ εἷς καὶ μόνος ἐκλογεὺς τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, ἵνα δώσῃ ψῆφον λευκὴν εἰς τοὺς φίλους τῆς Συμπολιτεύσεως. Ἀλλὰ καὶ μ’ ὅλα ταῦτα ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ φόβος ἐκ τῆς τοιαύτης ἀποτυχίας δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ σᾶς ἀναγκάσῃ νὰ προβῆτε εἰς ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς. Νὰ ἐπαναλάβω ἐγὼ ὅσα τοσάκις ἠκούσατε ἀπὸ τοῦ βήματος περὶ τῆς εὐθύνης, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Βουλὴ κατὰ τὸ στάδιον τῆς ἐξελέγξεως, ἐνασκοῦσα δικαστικὴν ἐξουσίαν, εἶναι περιττόν· ἀλλ’ ἐὰν σᾶς ἴδω, Κύριοι, καὶ τὴν ἐκλογὴν ταύτην ἐπικυροῦντας, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι, ἄν ποτε γραφῇ ἱστορία τοῦ Κοινοβουλίου τούτου, οἱ μεταγενέστεροι ἡμῶν δὲν θὰ εὕρωσιν ἐν αὐτῇ μελανωτέραν σελίδα τῆς σελίδος, ἐν τῇ ὁποίᾳ θέλει ἀναγραφῆ τὸ ὄνομα τῆς πράξεώς σας ταύτης.
§106ΚΟΡΥΛΛΟΣ. Λυποῦμαι, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι, κατὰ πρῶτον ἀνερχόμενος ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο, ἔρχομαι νὰ ὑπερασπίσω ἐμαυτὸν, ὄχι ἀδικούμενον, ἀλλὰ μᾶλλον συκοφαντούμενον. Καὶ ἐνώπιον τοῦ τμήματος ἀνέφερα, καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι οὐδέποτε θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ Βουλευτήριον διὰ τοῦ παραθύρου· ἐννοῶ νὰ εἰσέλθω διὰ τῆς αὐλείου θύρας, καὶ ταύτης ἀναπεπταμένης. Καὶ ἐν πρώτοις ἔρχομαι νὰ βοηθήσω τὴν μνήμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, εἰπόντος, ὅτι ἐνώπιον τοῦ τμήματος δὲν ἀνῄρεσα τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ κ. Κρεστενίτου, εἰπόντος, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Ὀλυμπίων τῆς Ἠλείας οὐδεμίαν ἰσχὺν ἔχει ὁ κ. Δόγκας. Ἀνῄρεσα τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦτον, καὶ ἔφερα μάλιστα παράδειγμα, ὅτι τοσαύτην ἰσχὺν ἔχει ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἠλείας ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὥστε ἐν αὐτῇ τῇ πατρίδι του ἐκτεθεὶς Δήμαρχος ἀπέτυχεν. Ἐὰν τοῦτο δεικνύῃ τὴν ἰσχὺν πολιτευομένου, ὁ ὁποῖος ἐν τῷ ἰδίῳ δήμῳ δὲν δύναται νὰ ἐπιτύχῃ ὡς Δήμαρχος, ἀμφιβάλλω, ἐὰν δύναται καὶ εἰς ἄλλους δήμους νὰ παράσχῃ πρὸς ἄλλους δύναμιν, ἢ νὰ στερῇ τοιαύτης τοὺς ἀντιπάλους του. Ἀλλὰ καὶ εἰς τοῦτο μὲ ἐβοήθησε πολὺ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, εἰπὼν, ὅτι ἐν τῷ πρώτῳ τμήματι τοῦ δήμου Ὀλυμπίων τοσοῦτον τρόμον καὶ φόβον ἐνέσπειρεν ὁ Δόγκας εἰς τοὺς ἀντιπάλους του, ὥστε ἔμειναν μὲ τὰς χεῖρας ἐσταυρωμένας.... Εἴπατε, ὅτι μόνον ὁ Στεφανόπουλος ἔχει αὐτόθι πολιτικὴν δύναμιν. Ποίαν λοιπὸν δύναμιν ἔχουσιν οἱ ἀντίπαλοί του, ἵνα κρατήσωσιν αὐτοὺς μὲ ἐσταυρωμένας τὰς χεῖρας; Διατὶ δὲ νὰ παραλείψωσιν, ἰσχυροὶ ὄντες, τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ὀνομάτων τῶν ψηφοφόρων, καὶ νὰ μὴ ἐγγράψωσιν αὐτὰ κατὰ συνεχῆ αὔξοντα ἀριθμόν; Ὡς νὰ μὴ τοὺς ἐπήρκει ἡμέρα ὁλόκληρος, ἢ ὡς νὰ μὴ ἠδύναντο νὰ παρατείνωσι τὴν ψηφοφορίαν, ἢ νὰ γράψωσιν ὅσα ἤθελον ὀνόματα. Ἐγένετο ἄλλοτε εἰς τὸν δῆμον Φαρῶν ἐπὶ Βούλγαρη καλπονόθευσις, ἀλλὰ τότε ἔῤῥιψαν ἴσον ἀριθμὸν ψήφων πρὸς τοὺς ψηφίσαντας δῆθεν ψηφοφόρους, καὶ ἐκ τούτων μόνον 9 ἔῤῥιψαν εἰς τὸ Ναὶ τοῦ κ. Κανακάρη, χιλίας δὲ καὶ ὀκτακοσίας εἰς τὸ Ὄχι. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας εἶπε καὶ ἄλλην ἀνακρίβειαν· ὅτι, ἐνῷ ἡμεῖς ἐλάβομεν ἄνω τῶν 1200 ψήφων, οἱ ἀντίπαλοι ἡμῶν ἔλαβον μόνον 800. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἀληθές. Οἱ ἀριθμοὶ, τοὺς ὁποίους τὸ τμῆμα ἐτύπωσεν, ἀποδεικνύουσιν, ὅτι ἐν συνόλῳ ἔλαβεν ὁ κ. Κρεστενίτης 1108 ψήφους· πῶς λοιπὸν λέγετε, ὅτι ἔλαβεν 800 μόνον; Λέγει, ὅτι εἶχον σκοπὸν νὰ ἐνεργήσωσι καλπονόθευσιν· ἀλλὰ τότε ἠδύναντο, ἀφοῦ εἶχον ἐνσπείρει τὸν τρόμον κατὰ τὴν ψηφοφορίαν, νὰ ῥίψωσιν εἰς ὅλας τὰς κάλπας ὅσας ἂν ἤθελον ψήφους καὶ τὸν αὐτὸν ἀριθμόν... Σεῖς, κύριε Μπουφίδη, εἶσθε πολιτευτὴς ἀρχαῖος καὶ γνωρίζετε, ὅτι ὁ ποιῶν καλπονόθευσιν προσπαθεῖ νὰ ῥίπτῃ περισσότερα σφαιρίδια εἰς τὰς κάλπας τοῦ Ὄχι, ἵνα ταῦτα ἀφαιρεθῶσιν εἴτε ἀπὸ τοῦ Ναί. Λέγετε ὅτι οἱ φίλοι μας ἔῤῥιπτον περισσότερα σφαιρίδια εἰς τὰς ἰδικάς μας κάλπας. Ἐὰν τὰ ἔῤῥιπτον, ἐπρόκειτο ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τοῦ Ναί. Ἂν τοιούτους φίλους ἔχωμεν, βεβαίως οἱ ἀντίπαλοί μας δὲν ζημιοῦνται. Ἐὰν λοιπὸν νομίζητε, ὅτι ἡ ἀνεύρεσις ἐν ταῖς κάλπαις ἡμῶν περισσοτέρων σφαιριδίων ἀποδεικνύει τὴν καλπονόθευσιν ἐκ μέρους τῶν φίλων μας, ἐγὼ ἐξ ἐναντίας πιστεύω, ὅτι τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι, ἂν ἐγένετο ἀπόπειρα πρὸς καλπονόθευσιν, αὕτη ἐγένετο ὑπὸ τῶν ἀντιθέτων. Ἀλλὰ περὶ τούτων δὲν θέλω νὰ μακρηγορήσω· μόνον λέγω, ὅτι, ἂν εἶχον τοσαύτην ἰσχὺν οἱ ἀντίπαλοι ἡμῶν, ὥστε νὰ δύνανται νὰ κάμωσι τὸν Δόγκαν πτῶμα, δὲν θὰ ἵσταντο ἐνώπιον τῶν φίλων μας, πτήσσοντες καὶ τρέμοντες, καὶ μὴ ἔχοντες τὸ θάῤῥος οὔτε διὰ τῆς ὑπογραφῆς των νὰ βεβαιώσωσιν, ὅτι ἔλαβον χώραν ὅσα ἤδη λέγουσι κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Ἐξ ἐναντίας ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Κρεστενίτου κ. Α. Στεφανόπουλος, καθὼς καὶ οἱ λοιποὶ ἀντιπρόσωποι, βεβαιοῦσι διὰ τῆς ὑπογραφῆς των, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη ἐν πλήρει τάξει. Ἔρχεται ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, ὁ ὁποῖος εὑρίσκει ὡς ἁμαρτίαν τὸ ὅτι κατέῤῥιψαν τὰ σύμβολα τῶν καλπῶν τῶν ἀντιπάλων μας οἱ ἡμέτεροι καὶ τὰ ἐποδοπάτησαν, ὡσανεὶ κατέῤῥιψαν τὰ βασιλικὰ σύμβολα καὶ τὰ κατεπάτησαν! Κατέῤῥιψαν τὰ σύμβολα, τὰ ὁποῖα, ἐνῷ ἀνῆκον εἰς τὸν Δόγκαν, τὸν ἀνίσχυρον(!), τὸν τιποτένιον(!), εἶχον λάβει αὐτοὶ καὶ τὰ ἔθηκαν εἰς τὰς κάλπας των, καὶ ἕνεκα τούτου τὰ ἔλαβεν ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Δόγκα, καὶ τοὺς ὑποχρέωσε νὰ θέσωσιν ἄλλα. Ἔρχεται κατόπιν καὶ λέγει, ὅτι ἐπῆγεν εἰς, ἐφόρεσε μίαν πιστόλαν, καὶ ἦλθεν εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, ἐλθὼν δὲ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, ἐπὶ τῇ παρατηρήσει τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ἀφοπλίζεται. Αὐτὰ εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα γράφει ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, ὁ ὁποῖος τυγχάνει, ὡς εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσιν, ἀδελφὸς τῆς συζύγου τοῦ κ. Καραπαύλου, καὶ φρονεῖ τὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως· τοσούτῳ δὲ μᾶλλον δὲν πρέπει νὰ γείνῃ πιστευτὸς οὗτος, καθ’ ὅσον τὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ ἔγραψεν ἐν Ἀθήναις, δὲν ἔπραξε δὲ τίποτε κατὰ τὴν ἐκλογὴν, οὔτε μήνυσιν, οὔτε σύλληψιν, οὔτε ἄλλο τι. Περὶ τῶν ἄλλων δήμων κρίνω περιττὸν νὰ εἴπω τι, διότι ἡ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη, ὅτι οὐδὲν ἐγένετο, καθὼς προκύπτει ἐκ τῶν πρακτικῶν καὶ τῶν ἐκθέσεων. Εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας ἔκαμεν ἐντύπωσιν ὁ μικρὸς ἀριθμὸς τῶν ψήφων, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ κ. Κανακάρης. Πιστεύω ὅτι ἐν τῷ βίῳ του πολλάκις θὰ εἶδεν ὁ κ. Βουλευτὴς εἴτε τοὺς ἀντιπάλους του, εἴτε ἑαυτὸν, μειονοψηφήσαντας εἰς τοιοῦτον βαθμόν. Θαῦμα εἶναι, πῶς δὲν ἔλαβον ὀλιγωτέρας ψήφους οἱ ἀντίπαλοι ἡμῶν, ἀφοῦ ἐν τῷ δήμῳ Ὀλυμπίων ἰσχυροὶ εἶναι μόνον ὁ Βαρουξῆς καὶ ὁ Δόγκας μετὰ τοῦ Ἰωάννου Κρεστενίτου. Διὰ νὰ μὴ μακρηγορήσω, θὰ ἀπεῖχον νὰ κάμω λόγον περὶ τῶν ἄλλων πολιτικῶν, ὡς εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἐπεμβάσεων τῆς Κυβερνήσεως· ἀλλ’ ἀφοῦ τοῦτο μετὰ τοσούτου στόμφου τὸ ἐτόνισεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ὀφείλω νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Οὐδέποτε ἤλπιζον, ὅτι Βουλευτὴς, ἀνήκων εἰς τὴν πολιτικὴν μερίδα τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἤθελε ῥήξει κραυγὴν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, διότι ὁ Νομάρχης Πατρῶν μετὰ τοῦ Μοιράρχου, — ὁ ὁποῖος, σημειώσατε, εἶναι ὁ κ. Κόκκαλης, γνωστὸς ἐντιμότατος ἀξιωματικός,—καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν κ. Ἠλιάδης, ὑπέρτερος πάσης ὑπονοίας δικαστικός, ἐξέδραμον διὰ τοῦ σιδηροδρόμου εἰς τὸν δῆμον Μυρτουντίων, διὰ νὰ συναντήσωσιν ὅλους τοὺς ψηφοφόρους τοῦ δήμου αὐτοῦ. Φαντασθῆτε λοιπὸν τοὺς τρεῖς αὐτοὺς κυρίους, διερχομένους διὰ τοῦ σιδηροδρόμου, καὶ λέγοντας πρὸς τοὺς ἔνθεν καὶ ἔνθεν τῆς γραμμῆς παρατεταγμένους ψηφοφόρους: στῆτε! στῆτε! νὰ ἀκούσητε καὶ νὰ ψηφίσητε τοὺς συμπολιτευομένους! (ἱλαρότης). Καὶ τί ἄλλο ἐγένετο; Εὑρέθη ὁ Τάκης, καὶ αὐτὸς ἐχρησίμευσεν ὡς ἀφορμή, διὰ νὰ ἐνισχυθῶσιν οἱ συμπολιτευόμενοι! Ἐὰν θέλητε νὰ πληροφορηθῆτε, ὅτι ἡ ἐμφάνισις τοῦ Τάκη δὲν εἶναι ψευδὲς κατασκεύασμα, ἀλλ’ ἀκριβὴς διάδοσις, ἐρωτήσατε τὸν Διευθυντὴν τοῦ Σιδηροδρόμου κ. Δούμαν, ὁ ὁποῖος θὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι ἐν Ὀλυμπίᾳ ἐφάνη πρόσωπόν τι ὕποπτον, τὸ ὁποῖον ἐκίνησε τὴν περιέργειαν καὶ τὸν φόβον τῶν πολιτῶν, ἓν δὲ ἄτομον ἐκεῖ τὸ ἀπεκάλεσε μὲ τὸ ὄνομα τοῦ Τάκη. Τὸ ὕποπτον ἐκεῖνο πρόσωπον ἐπεβιβάσθη εἰς τὸν σιδηρόδρομον ἐξ Ὀλυμπίων καὶ ἐταξείδευσε μέχρι Μουργιᾶς, ὁπόθεν ἐπήδησεν ἐκ τοῦ σιδηροδρόμου καὶ ἐγένετο ἄφαντον. Τοῦτο ἔμαθεν ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς Πύργου, καὶ τηλεγραφεῖ πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα Πατρῶν, ὅτι ὑπάρχει ἐνταῦθα ἓν πρόσωπον ὕποπτον, τὸ ὁποῖον ὀνομάζεται Τάκης. Μήπως ἦναι ὁ περιβόητος ἀρχιληστής, ὁ ὁποῖος εἶχε δραπετεύσει, καθ’ ἃς ἡμέρας ἐλειτούργουν τόσον καλῶς οἱ νόμοι, καὶ τὰς ὁποίας καλὰς ἡμέρας ὁ κ. Μπουφίδης ἐπιθυμεῖ νὰ ἐπανέλθωσιν, ἵνα ἐπανέλθῃ καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ; Πράγματι δὲ ὁ Τάκης ἐκεῖνος, ταξειδεύων διὰ τοῦ σιδηροδρόμου, καὶ ἰδὼν εἴς τινα σταθμὸν δύο στρατιώτας, πηδᾷ ἐκ τῆς ἁμάξης καὶ τρέπεται εἰς φυγήν. Ἀλλὰ λέγει ὁ κ. συνάδελφος: «τί ἤθελεν ὁ Τάκης εἰς τὴν Πελοπόννησον;» Καὶ μήπως ἦναι ἡ πρώτη φορά, καθ’ ἣν λησταὶ ἐκ τῆς Στερεᾶς καταφεύγουσι καὶ ὑποκρύπτονται ἐν Πελοποννήσῳ; Ἀκούσατε, τί συνέβη ἄλλοτε ἐν Πάτραις: Ἐν ἔτει 1872, τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν, ἐπληγώθησαν ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ μακαρίτου Γ. Ρούφου δύο κλητῆρες ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν. Τούτων ὁ μὲν ἦλθεν εἰς Ἀθήνας καὶ ἐθεραπεύθη ἐν τῷ δημοτικῷ νοσοκομείῳ, ὁ δὲ ἀπέθανεν ἐν Πάτραις ἐκ τῶν τραυμάτων του. Ὁ θεραπευθείς, ἐπανελθὼν εἰς Πάτρας, ἀνέλαβε τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀστυνομικοῦ κλητῆρος, καὶ κατόπιν, ἐπὶ τῇ καταγγελίᾳ τοῦ Μοιράρχου Λαμίας, συνελήφθη καὶ εὑρέθη, ὅτι ἦτο συμμορίτης τοῦ διαβοήτου Τάκη, δικασθεὶς δὲ διὰ τὸ δρᾶμα τοῦ Δήλεσι, κατεδικάσθη εἰς θάνατον! Ὁ δὲ ἕτερος ἦτο διαβόητος λήσταρχος, Νάσος Ψαθᾶς, ὅστις, ἐὰν δὲν ἀπέθνησκε, θὰ ὑφίστατο τὴν αὐτὴν ποινήν. Ἰδού, πῶς διαβόητοι κακοῦργοι δύνανται νὰ διαβιῶσιν ἐν ταῖς πόλεσιν, ἐν ἀγνοίᾳ τῶν ἀρχῶν. Καὶ εἶναι δύσκολον νὰ ἀποφασίσῃ ὁ Τάκης νὰ ἔλθῃ καὶ ἀποκρυβῇ ἐν Πάτραις; Καὶ ποῦ καλλίτερον δύναται νὰ διαμείνῃ ἀπαρατήρητος; Ἐὰν ἔλθῃ εἰς Ἀθήνας ὁ Βίσμαρκ ἢ ὁ Καπρίβης, νομίζετε, ὅτι θὰ τοὺς γνωρίσωμεν; Καὶ μήπως ὁ Τάκης ἦναι κἀνὲν πρόσωπον γνωστόν; Δὲν μὲ ἐκπλήσσει, λέγω, τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίζεται ὁ κ. Βουλευτής, ἀλλὰ μὲ ἐκπλήσσει, διότι τὸ λέγει αὐτὸς ὁ κ. Μπουφίδης, ὁ ὁποῖος γνωρίζει, ὅτι κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τῆς 14 Ὀκτωβρίου τρεῖς τῶν Ὑπουργῶν μετέφερον τὰ γραφεῖά των εἰς τὰ ὄρη τῆς Εὐρυτανίας καὶ τὴν Κέρκυραν καὶ τὰς Πάτρας, καὶ ἐκάθησαν ἐκεῖ ἐπὶ μῆνας καὶ συνέτρωγον μετὰ διαφόρων προσώπων. Ἐγνώριζεν ὁ τότε Ὑπουργός, ποῖα ἦσαν τὰ πρόσωπα, μετὰ τῶν ὁποίων συνέτρωγε καὶ συνδιεσκέδαζεν ἐκεῖ εἰς τὰ βουνά; Οἱ πλεῖστοι ἐν Ἑλλάδι εἴμεθα φυγόδικοι· γνωρίζει, ἂν δὲν συνέτρωγε καὶ συνδιεσκέδαζε μὲ φυγοδίκους; Εἶναι λοιπὸν ἐπέμβασις, ἂν ὁ Νομάρχης, ὁ Μοίραρχος καὶ ὁ Εἰσαγγελεὺς μετέβησαν διὰ μίαν ἡμέραν, καὶ εἶδον ὅλους τοὺς ψηφοφόρους παρατεταγμένους, καὶ μὲ μιὰ ματιὰ τοὺς ἐμάτιασαν καὶ τοὺς εἶπαν «ἔτσι νὰ κάμητε», καὶ αὐτοὶ τὸ ἔκαμον! (ἱλαρότης). Ὡμιλήσατε καὶ περὶ δωροδοκίας. Καὶ τίς ἐστὶν ἡ δωροδοκία; Οἱ Δήμαρχοι, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι νὰ λάβωσι δάνεια διὰ τοὺς δήμους των, ὑπεσχέθησαν νὰ ὑποστηρίξωσιν ἡμᾶς. Ἀλλὰ τὰ δάνεια αὐτὰ ποῖος θὰ τὰ πληρώσῃ; Θὰ τὰ πληρώσουν οἱ δημόται· δὲν εἶναι βεβαίως εἰς βάρος τοῦ δημοσίου θησαυροῦ. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο εἶναι ἀληθές; Ὄχι· τὸ κατεσκεύασαν. Ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ τοιαύτη αἰτίασις. Φυγόδικοι δὲν ἐψήφισαν, κακοῦργοι δὲν ἀπελύθησαν. Λοιπὸν ὑπεσχέθησαν εἰς τοὺς Δημάρχους νὰ τοῖς κατασκευάσωσι δημοτικὰ ἔργα, καὶ οἱ Δήμαρχοι εἰργάσθησαν ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν. Ἐὰν αἱ Κυβερνήσεις δωροδοκῶσι τοὺς δήμους, ὑποσχόμεναι αὐτοῖς δημοτικὰ ἔργα, εὔχομαι πάντοτε νὰ τὸ πράττωσιν. Ἀλλὰ τί θὰ εἴπητε τότε δι’ ὑμᾶς, οἵτινες, ὅτε ἐπρόκειτο ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως νὰ γείνωσιν ἐκλογαί, ἐστείλατε μηχανικοὺς καὶ ἐργοδηγοὺς εἰς ὅλα τὰ μέρη, οἱ ὁποῖοι ὑπέσχοντο ὁδοὺς, γεφύρας καὶ ὅλα τὰ εἴδη τῶν δημοσίων ἔργων, διὰ νὰ κατορθώσωσι νὰ συνάξωσι ψήφους; Ἀκόμη καὶ ἀερόστατα ὑπεσχέθησαν νὰ στήσωσιν! (ἱλαρότης, χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἀκροατηρίων.) Ἐδωροδοκήθη καὶ ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων, διότι ἡ Κυβέρνησις τῷ ἔδωκε δάνειον; Δὲν εἶναι αὐτὰ δωροδοκία. Δωροδοκίαι λέγονται καὶ αἱ ἐπεμβάσεις, ὅταν οἱ Ὑπουργοὶ συναγελάζωνται μετὰ κακούργων, ὅταν ἀποστέλλωνται ἀξιωματικοὶ ἀνώτεροι εἰς τὸν τόπον τῆς γεννήσεώς των. Διατί; Διὰ νὰ φτιάσωσι τὸ στομάχι των! Καὶ μεταβαίνουσιν εἰς τὸ χωριό των, ὅπου δὲν εὑρίσκουσι νὰ φάγωσιν, εἰμὴ μόνον τράγους, καταλείποντες τὰς Ἀθήνας, ὅπου ἔχουσιν ὅλα τὰ μέσα διὰ νὰ φτιάσωσι τὸ στομάχι των (ἱλαρότης.) Ἀφαιρέσατε ὅσας θέλετε ἐκ τῶν ψήφων μας, καὶ ἂν νομίσητε, ὅτι δὲν εἶναι ἔγκυρος ἡ ἐκλογή μας, ἀκυρώσατε αὐτήν. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ Βουλευτήριον διὰ τοῦ παραθύρου, ἀλλὰ διὰ τῆς αὐλείου θύρας ὡς προεῖπον. Ἐγὼ θὰ ἐπανέλθω εὐχαρίστως εἰς τὰ ἴδια. (Εὖγε! καὶ χειροκροτήματα ἐκ δεξιῶν καὶ τῶν ἀκροατηρίων.)
§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι...
§108ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.
§109ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κατόπιν τῆς προτάσεώς μου περὶ ἀκυρώσεως τοῦ πρώτου τμήματος τοῦ δήμου Ὀλυμπίων καὶ τῶν δήμων Μυρτουντίων καὶ Πηνειΐων, ἡ Βουλὴ δέον νὰ ἐρωτηθῇ χωριστὰ περὶ ἑνὸς ἑκάστου.
§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ πρώτου τμήματος τοῦ δήμου Ὀλυμπίων λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν, ὡς ψηφολεκτῶν, τῶν βουλευτῶν κ. κ. Δ. Λυμπεροπούλου καὶ Σ. Κοπανίτσα, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).
| Λ. Δεληγεώργης | Χαρίλ. Τρικούπης | Ο | |
| Δημ. Χατζόπουλος | Δ. Σ. Βουλπιώτης | Ο | |
| Ν. Δ. Μακρῆς | Ν | Γεώργ. Σισμάνης | |
| Ἀθ. Ἴσκος | Ν | Ρ. Ῥώμας | Ν |
| Μιχ. Ἰατρίδης | Κ. Ἀργασάρης Λομβάρδος | ||
| Ν. Ζῶτος | Ν | Δ. Στεφάνου | Ο |
| Ν. Φαρμάκης | Ι. Σέχος | ἀρν. | |
| Δ. Πετρίδης | Γ. Θεοτόκης | ||
| Σπυρ. Νοταρᾶς | Ε. Τσαρλαμπᾶς | Ν | |
| Γ. Φαρμακόπουλος | Α. Καποδίστριας | ||
| Ἀναστ. Δημητριάδης | Π. Μαυροκέφαλος | ||
| Δημ. Οἰκονόμου | Δ. Σπινέλης | Ν | |
| Ἰω. Δηλιγιάννης | Ο | Γ. Π. Μπούμπουλης | Ο |
| Ἄγγελος Γεωργαντᾶς | Ν | Α. Μαυρογορδάτος | Ν |
| Ἡλ. Ποταμιάνος | Γ. Κόρπας | ||
| Εὐστ. Τουρνάκης | Ο | Ν. Συνοδινός | Ν |
| Θ. Π. Δηλιγιάννης | ἀρν. | Π. Κωνσταντᾶς | |
| Θ. Β. Δηλιγιάννης | Ν | Π. Βαλαωρίτης | Ο |
| Π. Μανέτας | Ο | Ἀλκίνοος Ζερβὸς | Ο |
| Ἀριστ. Σακελλαρόπουλος | Δ. Ἀγάθος | Ν | |
| Χρ. Χρηστόπουλος | Ε. Μπασιᾶς | ||
| Φίλιπ. Βάρβογλης | Σ. Φορέστης | Ν | |
| Κ. Κωνσταντόπουλος | Ν. Βαλσαμάκης | Ν | |
| Θ. Πέῤῥος | Ν | Ἰω. Βρυώνης | |
| Ἡλ. Φλέσσας | Ν | Ἀναστ. Ζερβὸς | Ν |
| Εὐθ. Σπυράκης | Κ. Ἀργυρόπουλος | Ο | |
| Κ. Κατσικόπουλος | Ν | Π. Ταταράκης | Ν |
| Ἰω. Ἀντωνόπουλος | Ν | Γ. Μαυρομαρᾶς | Ν |
| Κ. Καραπάνος | Ο. Μαῦρος | Ν | |
| Γ. Παχὺς | Ο | Κ. Νεγρεπόντης | Ν |
| Ἀντ. Ζυγομαλᾶς | Ο | Μ. Δαμιράλης | Ν |
| Ν. Λεβίδης | Ν | Δ. Γαβαλᾶς | Ν |
| Δ. Ράλλης | Ο | Σ. Παγανέλης | |
| Δ. Ν. Καλλιφρονᾶς | Κ. Μαυρομιχάλης | ||
| Ἀλ. Σκουζὲς | Ο | Γ. Πετροπουλάκης | |
| Ἀλ. Ρετσίνας | Γεώργ. Μαυρομιχάλης | ||
| Δ. Συγγρὸς | Κ. Κοσσονάκος | Ο | |
| Στέφ. Δραγούμης | Ο | Κ. Παπαμιχαλόπουλος | |
| Ἀλ. Ψύλλας | Ο | Κ. Σαλταφέρος | Ο |
| Δ. Μ. Καλλιφρονᾶς | Ο | Γιαννοῦκος Μαυρομιχάλης | Ο |
| Ν. Φιλάρετος | Ο | Στέφ. Κοπανίτσας | Ο |
| Ν. Μπουρίδης | Ο | Ν. Βαρβιτσιώτης | Ο |
| Τρύφων Μουτσόπουλος | Γ. Φιλάρετος | ||
| Ἀλ. Χοϊδᾶς | Ν | Νικ. Σχινᾶς | ἀρν. |
| Ἀν. Παπαγιαννακόπουλος | Ν | Ἰωάν. Φίλιος | Ν |
| Ἰωάν. Παπαδόπουλος | Ο | ||
| Ἄγγελος Πετραλιᾶς | Ν | Νικ. Ῥιζόπουλος | Ν |
| Ν. Πετιμεζᾶς | Ν | Νικ. Γεωργιάδης | Ο |
| Δ. Σταμάτης | Ν | Νικ. Κοκωσλῆς | Ν |
| Α. Παναγιωτόπουλος | Δ. Οἰκονομίδης | Ν | |
| Α. Γεροκωστόπουλος | Ν | Μ. Δάλλας | |
| Ν. Κουμανιώτης | Ν | Πούλιος Ζαρίμπας | Ν |
| Δ. Παυλόπουλος | Ν | Κ. Κουμουνδοῦρος | Ν |
| Ἀσημ. Χρηστόπουλος | Ν | ||
| Δ. Σπηλιάδης | Ν | Παναγ. Σάκκης | Ν |
| Α. Ζαΐμης | Κ. Φλέσσας | ||
| Ι. Ζωγράφος | Ν | Πέτρος Καπετανάκης | |
| Α. Κοντόσταυλος | Κωνστ. Δαγρὲς | ||
| Α. Πετσάλης | Ν | Εὐστ. Κοκκέβης | |
| Η. Γαζέπης | Νικ. Μισυρλῆς | Ν | |
| Π. Λεβέντης | Ν | Περικλῆς Πεῤῥωτὴς | Ο |
| Θ. Φλογαΐτης | Δ. Λυμπερόπουλος | Ν | |
| Ἀριστ. Χατζηνικολῆς | Ν | Σ. Σωτηρόπουλος | |
| Γ. Καραβᾶς | Ν | Χ. Κανελλόπουλος | Ο |
| Λ. Ῥώμας | Ν | Γ. Ν. Μπούμπουλης | |
| Σωτ. Χατζηγάκης | Ν | Ἀνάργ. Σιμόπουλος | Ο |
| Δ. Τερτίπης | Ν | Ν. Χατζῖσκος | Ο |
| Βασ. Ἀζᾶς | Λ. Εὐταξίας | Ο | |
| Ἀπόστ. Βασιαρδάνης | Κ. Τράκας | ||
| Σπυρ. Γεωργόπουλος | Ο | Ἀνδρ. Μαρλᾶς | Ν |
| Γιαννούσης Τάκης | Ν | Ν. Κοντογιάννης | Ν |
| Ν. Ταρμπάτζης | Ν | Κ. Ἀναγνωστόπουλος | Ν |
| Ἰω. Παλάσκας | Ν | Π. Σκουμπουρδῆς | |
| Νικ. Τσαμαδὸς | Ο | Λ. Καραλίβανος | Ν |
| Θεόδ. Γκίκας | Α. Μ. Κανάρης |
§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 95. Ἐκ τούτων 59 εἶπον Ναὶ, 33 Ὄχι, καὶ 3 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ὥστε ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ πρώτῳ τμήματι τοῦ δήμου Ὀλυμπίων. Οἱ παραδεχόμενοι ἤδη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ἐν τοῖς δήμοις Μυρτουντίων καὶ Πηνειΐων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ὁλοκλήρου τοῦ νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ νομίμους ἀντιπροσώπους τοῦ νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος τοὺς κ.κ. Κ. Ζαρειφόπουλον καὶ Χ. Κορύλλον, οἱ ὁποῖοι παρακαλοῦνται νὰ δώσωσι τὸν νενομισμένον ὅρκον. (Προσελθόντες ὀμνύουσιν ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον τοῦ βουλευτοῦ οἱ κ. κ. Κωνσταντῖνος Ζαρειφόπουλος καὶ Χρῆστος Κορύλλος).
§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταβολῆς τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τοῦ σίτου καὶ σμιγοῦ.
§113ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὸ δασμολόγιον, ὑφίσταται ἀναλογία μεταξὺ τοῦ δασμοῦ τοῦ εἰς κόκκους σίτου καὶ τοῦ ἀλεύρου, ἡ ἀναλογία δὲ αὕτη εἶναι ἡ τοῦ διπλασίου ἐπὶ τῶν ἀλεύρων. Διὰ τοῦ ἀναγνωσθέντος νομοσχεδίου προτείνεται ἡ αὔξησις δασμοῦ ἐπὶ τοῦ σίτου εἰς κόκκους, δὲν προτείνεται δὲ αὔξησις δασμοῦ ἐπὶ τῶν ἀλεύρων, καὶ πολλοὶ τῶν ἐνδιαφερομένων ὅπως μὴ εὐνοῆται ἡ εἰσαγωγὴ ξένων ἀλεύρων ἐν τῇ χώρᾳ, ὑποστηρίζουσιν, ὅτι θὰ ἦτο δίκαιον νὰ ἐτηρεῖτο ἡ κειμένη ἀναλογία. Ψηφισθέντος ἤδη νομοσχεδίου, καθ’ ὅ προσετέθησαν 15% ἐπὶ ὅλων τῶν εἰσαγομένων, πλὴν τοῦ σίτου εἰς κόκκους, ἕπεται, ὅτι καὶ τὰ ἄλευρα θέλουσιν ἀποτίνει δασμὸν πρόσθετον 15%· ἀλλὰ κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ νῦν ψηφιζόμενον, ὁρίζεται πρόσθετος δασμὸς τοῦ σίτου εἰς κόκκους 37%· ὥστε ἡ τοῦ δασμολογίου ἀναλογία μεταβάλλεται πρὸς ζημίαν τῶν ἐγχωρίων ἀλευροποιῶν, τουτέστι μεταβάλλεται πρὸς ὄφελος τῶν εἰσαγομένων ἀλεύρων. Ἐὰν τοῦτο ἐγένετο σκοπίμως, δέον ὅπως ἀνακοινωθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν οἱ ὑπαγορεύσαντες τὴν μεταῤῥύθμισιν λόγοι· ἐὰν ὅμως δὲν ὑπάρχῃ πρόθεσις, ὅπως εὐνοηθῶσι τὰ ξενικὰ ἄλευρα, φρονῶ, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ νὰ περιελαμβάνοντο καὶ τὰ τοῦ δασμοῦ τῶν ἀλεύρων, ἵνα αὐξηθῶσι καὶ ταῦτα ἐπὶ τῷ αὐτῷ μέτρῳ, τουτέστιν ἕως τῆς ἀναλογίας τοῦ διπλασίου τοῦ ἐπὶ τοῦ σίτου εἰς κόκκους ηὐξημένου δασμοῦ.
§114Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶμαι βέβαιος, ἐὰν ἡ ἀναλογία τῶν ἰσχυόντων εἰσαγωγικῶν δασμῶν ἐπὶ τοῦ σίτου καὶ ἐπὶ τῶν ἀλεύρων ἦναι δικαία καὶ εὔλογος· ἀλλ’ ἐπειδὴ μοὶ ἐγένετο ἡ παρατήρησις κατὰ τὴν δευτέραν τοῦ νομοσχεδίου συζήτησιν ὑπὸ συναδέλφων, προβαλλόντων μοι, ὅτι ἔπρεπε νὰ μὴ ἐπιβαρυνθῇ περισσότερον ὁ σῖτος ἢ ὅσον τὰ ἄλευρα, ἵνα μὴ ἐνισχυθῇ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ξενικῶν ἀλεύρων, εἶπον τότε εἰς τοὺς προβαλόντας τὰς παρατηρήσεις ταύτας, ὅτι σκοπῶ δι’ εἰδικοῦ νομοσχεδίου νεωτέρου νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ προστεθῇ δασμός τις ἐπὶ τοῦ σίτου, ἐπιφυλάσσομαι δὲ τότε νὰ εἰσαγάγω καὶ διατάξεις περὶ δασμοῦ ἐπὶ τῶν ἀλεύρων, διὰ τῶν ὁποίων νὰ ἀποκαταστήσω ἀναλογίαν τινὰ μεταξὺ τοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν σίτων καὶ τῶν ἀλεύρων, ἂν ὄχι ἐκείνην, ἡ ὁποία ὑπάρχει μέχρι τοῦδε, ἀλλ’ ἀναλογίαν, οἷα ἤθελε φανῆ, ὅτι εἶναι εὔλογος, ἀφοῦ δὲν σκοποῦμεν νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἀλεύρων ὑπὲρ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ σίτου.
§115ΣΧΙΝΑΣ. Καὶ ἐγὼ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως,—διότι ὑπάρχουσι καὶ ἐν Θεσσαλίᾳ πολλὰ ἐργοστάσια ἀλευροποιίας, τὰ ὁποῖα καταστρέφονται,—ἐὰν θὰ βραδύνῃ....
§116ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δηλαδὴ θὰ βραδύνῃ μέχρι τῆς Τετάρτης ἢ τῆς Πέμπτης.
§117ΣΧΙΝΑΣ. Τότε δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ εἴπω.
§118ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνόδου ταύτης, εἶχον ὑποβάλει νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπρότεινα τὴν ἀναστολὴν τοῦ γενικοῦ δασμολογίου, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν σῖτον, τὰ ὄσπρια καὶ τοὺς δημητριακοὺς καρποὺς ἐν γένει, διότι, καθὼς γνωρίζετε, τὸ γενικὸν δασμολόγιον ἰσχύει μόνον ὡς πρὸς τὴν Ρουμανίαν. Ὑπεχρεώθην δὲ νὰ πράξω τοῦτο, ἔχων ὑπ’ ὄψει τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις, ὡς ἐκ τῆς σιτοδείας τῆς Ρωσσίας, καὶ τὴν ὑπερτίμησιν τῶν σιτηρῶν, ἠναγκάσθην δὲ, ἔχων πρὸ πάντων ὑπ’ ὄψιν, ὅτι αἱ νῆσοι αἱ Ἰόνιοι καὶ αἱ νῆσοι ἀκόμη τοῦ Αἰγαίου πελάγους προμηθεύονται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τὸν κατωτέρας ποιότητος σῖτον, τὸ κοινῶς καλούμενον κορνόβιον, ἐκ τῆς Ρουμανίας, ἀφ’ ὅτου δὲ ἰσχύει τὸ γενικὸν καὶ συμβατικὸν δασμολόγιον, ὁ σῖτος, ὡς ἐπίσης καὶ πάντες οἱ δημητριακοὶ καρποί, οἱ ἐκ Ρουμανίας προερχόμενοι, ἔπαυσαν πλέον νὰ εἰσάγωνται. Ἐνόμιζον, ὅτι μία μικρὰ ἀνακούφισις, κυρίως πρὸς τὸν ἐργατικὸν λαὸν, θὰ ἦτο ἀναγκαία, εἰς στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἔλλειψις τῶν σίτων ἠνάγκασε διάφορα ἄλλα Κράτη νὰ λάβωσι μέτρα, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν εὔωνον προμήθειαν εἰς τὰς ἐργατικὰς τάξεις τοῦ ἀναγκαίου σίτου. Μοὶ εἶχεν ἀντιταχθῆ τότε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Ρουμανίας περὶ συνομολογήσεως συμβάσεως, καὶ ὅτι μία τοιαύτη ἀναστολὴ ἴσως θὰ φέρῃ ζημίαν εἰς τὰς διαπραγματεύσεις ἐκείνας. Δὲν συνεμερίσθην τὴν γνώμην ὡς πρὸς τὴν ζημίαν, διότι φρονῶ, ὅτι τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ὑπ’ ἀμφοτέρων τῶν Κυβερνήσεων, δὲν δύνανται νὰ ἐπηρεασθῶσιν ἀπὸ τὴν προσωρινὴν ἀναστολὴν, διότι ἡ ἀναστολὴ θὰ ἀφεώρα μέχρι τῆς προσεχοῦς νέας ἐσοδείας, ὅτε πλέον ἐλπίζεται, ὅτι δὲν θὰ ᾖναι ἡ ἀνάγκη ἡ ὑφισταμένη. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὲ πληροφορήσῃ, εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αἱ τοιαῦται διαπραγματεύσεις μεταξὺ Ρουμανίας καὶ Ἑλλάδος, ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει προβλέπει, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις δύνανται νὰ διαρκέσωσιν ἐπὶ πολὺν χρόνον, θὰ παρακαλέσω, ἂν ᾖναι δυνατὸν, εἰς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ὡς τροπολογίαν νὰ παραδεχθῇ ὅ,τι διὰ τοῦ ἰδιαιτέρου νομοσχεδίου εἶχον τότε προτείνει. Ἀναγνωρίζω τὰς περιστάσεις καὶ τὰς ἀνάγκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρισκομένη ἡ Κυβέρνησις, ὑπεχρεώθη νὰ σκεφθῇ περὶ αὐξήσεως τῶν φόρων καὶ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν ἤθελεν ἄλλως ὑποβάλει, καὶ περὶ τῶν ὁποίων τί φρονῶ, ἐπὶ τετραετίαν ἐξέθηκα, ἀλλ’ αὐταὶ αὗται αἱ ἀνάγκαι, νομίζω, ἐπιβάλλουσι καὶ τὴν παραδοχὴν τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν προτείνω, καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Νὰ τροποποιηθῇ δηλ. τὸ ἄρθρον 2 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ ἐφαρμογὴ τῶν ἀνωτέρω περὶ συμβατικοῦ εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ διατάξεων ἄρχεται ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου, αἱ δὲ τῶν περὶ συμβατικοῦ δασμοῦ ἀπὸ 1 Σεπτεμβρίου, συμφώνως κλπ.» Οὕτω δι’ αὐτῆς τῆς τροπολογίας ἐπιτυγχάνεται ὅ,τι ἐπεδίωξα δι’ ἰδιαιτέρου νομοσχεδίου. Δὲν φρονῶ, ὅτι ὑπάρχουσι λόγοι νὰ μὴ γείνῃ δεκτὴ ἡ τοιαύτη πρότασις, πολὺ δὲ περισσότερον μετὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὁπωσδήποτε θὰ φέρῃ μίαν αὔξησιν εἰς τὴν τιμὴν τοῦ σίτου, καὶ θὰ προκαλέσῃ μίαν ὑπερτίμησιν εἰς τὸν ἄρτον, ἥτις, ὅσον μικρὰ καὶ ἂν ἦναι, καθίσταται ἐπαισθητὴ εἰς ἐκείνους τοὺς πληθυσμούς, οἵτινες ὡς βάσιν τῆς διατροφῆς των ἔχουσι τὸν ἄρτον, καὶ κυρίως ἐπὶ τοῦ ἄρτου στηρίζουσι τὴν ὕπαρξίν των.
§119Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἐὰν ὁ νόμος οὗτος περὶ σίτου ἦναι ταμιευτικὸς ἢ προστατευτικός.
§120ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι, ὅταν εἰσήγαγον εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον, εἶπον λέξεις τινὰς, αἱ ὁποῖαι ἀρκοῦσι διὰ νὰ χαρακτηρίσωσι τὸ νομοσχέδιον, περὶ οὗ πρόκειται.
§121ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀφοῦ εἶναι ταμιευτικὸς, ὡς ἐνόησα, νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ φορολογία, ἡ τιθεμένη ἐπὶ τοῦ σίτου, εἶναι ἄνισος, διότι αὕτη φορολογεῖ ἰδίως πάσας τὰς ἐργατικὰς τάξεις, αἵτινες κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἀποτελοῦσι τὸν μεγαλείτερον ἀριθμὸν τοῦ πληθυσμοῦ. Δὲν βλέπω δὲ τὸν λόγον, ἀφοῦ τοιαύτη περὶ φόρων ὑπάρχει ἀνάγκη, ὁ μὲν π. χ. θαλάσσης ἐργάτης, ὅστις διὰ μυρίων κινδύνων, κόπων καὶ μόχθων κερδίζει τὸν ἄρτον του, νὰ φορολογῆται τοσοῦτον βαρέως, ὡς καὶ ὁ ξυλουργὸς τῶν ναυπηγείων, ὁ σιδηρουργὸς, ὁ λεπτουργὸς, ὁ ὑποδηματοποιὸς, ὁ ῥάπτης, ὁ κτίστης, καὶ πάντες οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἐργατικὴν τάξιν, οἱ ἀπὸ τοῦ ἡμερομισθίου ἀποζῶντες, καθ’ ὃν χρόνον ἡ μεγάλη τάξις τῶν παραγωγῶν τοῦ σίτου οὐδόλως φορολογεῖται. Ἀπ’ ἐναντίας αὕτη ἀποζημιοῦται, ἀποζημιοῦται δὲ, διότι, ὅταν προστίθηται ἓν λεπτὸν ἐπὶ τοῦ σίτου, τοῦ ἀπὸ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένου, αὐξάνει ἡ τιμὴ τοῦ παραγομένου ἐν τῷ τόπῳ κατὰ ἓν λεπτὸν, καὶ ἑπομένως ὁ παράγων 500,000 ὀκάδων σίτου, ὠφελεῖται, πρὸς ἓν μόνον λεπτὸν, κατ’ ὀκᾶν, 5,000 δραχμὰς, καθόσον θὰ πωλήσῃ βεβαίως τὸν σῖτόν του ἓν λεπτὸν ἐπὶ πλέον. Ἐννοῶ νὰ προστατεύσω τὸν χωρικὸν, ἐν ὀνόματι τοῦ ὁποίου παρουσιάζονται οἱ μεγάλοι γεωκτήμονες ὡς προστάται αὐτοῦ, μὴ ψηφίζων τὸν νόμον περὶ προσθήκης τῶν δύο δεκατημορίων ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων ζώων, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ τὸν συνάδελφον π. χ. κ. Ζωγράφον, τὸν Χρηστάκην ἐφέντην καὶ τοὺς τοιούτους νὰ ἀφήσω ἀφορολογήτους, καὶ νὰ πῤῥσθέσω διὰ τῆς τοιαύτης νομοθεσίας περιουσίαν εἰς αὐτούς. Δίκαιον ὅθεν εἶναι νὰ φορολογῆται καὶ ὁ σῖτος κατὰ τὴν μεταφορὰν αὐτοῦ, ἐξαιρέσει ἐκείνου τῶν χωρικῶν. Φορολογοῦντες τὸν ἄρτον καὶ τὸ φῶς, φορολογοῦμεν τὰ δύο πρῶτα στοιχεῖα τῆς ὑπάρξεως πασῶν τῶν ἐργατικῶν τάξεων καὶ τῶν πτωχῶν ἐν γένει. Διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ σίτου ἐπὶ ἓν καὶ δύο λεπτὰ θὰ αὐξήσητε κατὰ πέντε λεπτὰ τὸν ἄρτον τοῦ ἐργάτου, τοῦ ἀπολαμβάνοντος δύο δραχμὰς ἡμερομίσθιον, ἢ τοῦ ναύτου, τοῦ ὑπηρετοῦντος μόνον ἐπὶ ἓξ μῆνας καὶ ἀπολαμβάνοντος 300 δραχμὰς τὸ ἔτος, διὰ νὰ συντηρήσῃ τὴν πολυμελῆ αὐτοῦ οἰκογένειαν. Ὁ οἰκογενειάρχης οὗτος, ὅστις δὲν ζῇ παρὰ μόνον διὰ τοῦ ξηροῦ ἄρτου, καὶ ἔχων πολυμελῆ οἰκογένειαν, ἔχει ἀνάγκην τοὐλάχιστον πέντε ὀκάδων ἄρτου καθ’ ἑκάστην· φορολογοῦντες λοιπὸν αὐτὸν πρὸς πέντε λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, τοῦ ἀφαιρεῖτε 25 λεπτὰ τὴν ἡμέραν, ἤτοι 91 δραχμὰς καὶ 25 λεπτὰ τὸ ἔτος· ἀφαιροῦντες τὰς δραχμὰς ταύτας ἀπὸ τὰς τριακοσίας, τὰς ὁποίας κερδίζει ἐν ἱδρῶτι τοῦ προσώπου του, ἐν μέσῳ κινδύνων, τοῦ ἀφίνετε ἀσήμαντον ποσόν, μὴ ἀρκοῦν δι’ αὐτὸν καὶ τὴν οἰκογένειάν του. Βεβαίως δύνασθε νὰ ψηφίσητε τοιοῦτον νόμον, ἀλλ’ ἐν τῇ συνειδήσει ὑμῶν δὲν δύνασθε νὰ δικαιολογηθῆτε· θὰ δικαιολογηθῆτε τότε μόνον, ὅταν τοὐλάχιστον ἐν ἰσότητι φορολογήσητε, μὴ ἀποκαθιστῶντες προνομιούχους τάξεις. Χθὲς ἐφορολογήσατε τὸ ὀλίγον ἐκεῖνο φῶς τοῦ ἀτυχοῦς ἐργάτου καὶ ἐν γένει πασῶν τῶν πτωχῶν τάξεων, καθ’ ὃν χρόνον ἀφήσατε ὅλους ἐκείνους, πρὸς οὓς ἐξηνέγκατε τόσους ἐξορκισμούς, ἀφορολογήτους, καθόσον οὗτοι μὲ ἄπλετον φῶς, ἀέριον καὶ ἠλεκτρικόν, ἐξαπλώνονται εἰς τὰ θρανία των, γελῶντες ὑπὸ τὴν ῥῖνα ἡμῶν. Δὲν δύναμαι λοιπὸν νὰ μὴ διαμαρτυρηθῶ, ἀντιπροσωπεύων ἐπαρχίαν συγκροτουμένην ἀπὸ ὅλας αὐτὰς τὰς τάξεις, τὰς ὁποίας πρὸ ὀλίγου ἠρίθμησα.
§122ΤΑΤΑΡΑΚΗΣ. Ἀντιπροσωπεύετε νομὸν ὁλόκληρον, ὄχι ἐπαρχίαν.
§123Γ. Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀγνοῶ τί φρονοῦσιν ἄλλοι· ἐγὼ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι, ὅτι ἡ ἐπαρχία μου θέλει ὑποστῆ τὸ βάρος τῆς φορολογίας τοῦ σίτου καὶ τοῦ πετρελαίου περισσότερον ἴσως πάσης ἄλλης ἐπαρχίας, καθ’ ὃν χρόνον ἄλλαι τάξεις μένουσι προνομιοῦχοι.
§124Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἤμην ἕτοιμος διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς παραστάσεις, τὰς ὁποίας πρὸ μικροῦ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κεφαλληνίας ἀνεκοίνωσεν, ἂν δὲν ἀνίστατο, ἵνα ἀγορεύσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κυκλάδων. Δυστυχῶς δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ νὰ μὲ καταστήσῃ κοινωνὸν τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχει, περὶ τῆς προόδου τῶν διαπραγματεύσεων μετὰ τῆς Ῥουμανικῆς Κυβερνήσεως, ἐκ τῆς ὁποίας προόδου ἐξαρτᾶται ἡ ταχεῖα ἢ βραδεῖα συνομολόγησις τῆς συμβάσεως. Ἐὰν πραγματικῶς πρόκηται ταχέως νὰ συνομολογηθῇ ἡ σύμβασις, ἐλπίζω, ὅτι δὲν θέλετε ἐπιμείνει εἰς τὰς γνώμας, τὰς ὁποίας ἀνεκοινώσατε. Ἐν τούτοις μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ παρατήρησις ὑμῶν καὶ ἡ πρότασις ὑμῶν δὲν ἁρμόζει εἰς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, ἀλλ’ ὅτι δύναται νὰ γείνῃ ἀντικείμενον συζητήσεως εἴτε ἐπὶ τῇ προτάσει, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλετε, καὶ τὴν ὁποίαν προθύμως δυνάμεθα νὰ κατατάξωμεν μεταξὺ τῶν πρώτων, εἴτε ἐπὶ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς θέλομεν προσεχῶς ὑποβάλει, περὶ μεταβολῆς τοῦ δασμολογίου, εἴτε τέλος καὶ ἐπὶ εἰδικῆς τινος προτάσεως, ἀνεξαρτήτου τῶν φορολογικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα προβάλλομεν. Διὰ τοῦτο σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνητε, μέχρις ὅτου πορισθῶμεν τὰ φῶτα, τὰ ὁποῖα θέλομεν ἔχει ἀπὸ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ὁ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς θέλει μεταδώσει εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τῶν διαπραγματεύσεων μετὰ τῆς Ῥουμανίας.
§125ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μάλιστα. Τότε θὰ ὑποβάλω τὸ νομοσχέδιον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς γʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ νομοσχέδια: αʹ) Περὶ μὴ κλήσεως ἐφέδρων πρὸς ἄσκησιν, καὶ βʹ) Περὶ ἀναβολῆς κατατάξεως διαθεσίμων ἀπογραφῆς 1891).
§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μονοπωλίου τοῦ ἐν τῷ Κράτει καταναλισκομένου καπνοῦ.
§127ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὸ θὰ ἀναβληθῇ.
§128Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶπον καὶ πρὸ μικροῦ, ὅτι, ἐπειδὴ ἔχω νύξεις τινὰς, αἵτινες μοὶ ἐνδεικνύουσιν, ὅτι θέλουσι καταλήξει εἰς προτάσεις καὶ διαπραγματεύσεις, ἐνόμισα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ σπεύσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ ἀνάγνωσιν, ἵνα μὴ περιληφθῇ ἐν αὐτῷ ὅρος, ὅστις ἤθελε κωλύσει τὴν πρόοδον τῶν διαπραγματεύσεων αὐτῶν.
§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀναβάλλεται. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν δημοσίων θεαμάτων, ἀκροαμάτων, χορῶν, λεσχῶν καὶ ᾠδικῶν καφενείων. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν, ὡς ἔχει, τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου).
§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).
§131ΣΧΙΝΑΣ. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐδαφίου παρακαλῶ νὰ σαφηνισθῇ, εἰ δυνατὸν, τὸ ἑξῆς, ὅπερ παρεδέχθη προχθὲς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὰ ἀκροάματα τοῦ φιλολογικοῦ συλλόγου «Παρνασσοῦ», τὰ ὁποῖα γίνονται ἐπὶ πληρωμῇ εἰσιτηρίου πρὸς μόρφωσιν καὶ ἀνάπτυξιν τῆς κοινωνίας, καθὼς καὶ οἱ διδόμενοι ὑπ’ αὐτοῦ χοροὶ πρὸς σκοπὸν εὐεργετικὸν, ἀπαλλάσσονται τῆς φορολογίας.
§132ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Περὶ τούτου ἐγένετο προχθὲς δήλωσις ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.
§133ΣΧΙΝΑΣ. Δὲν ἐσημειώθη εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά.
§134Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐσημειώθη εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά· ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω καὶ νῦν, ὅτι τὰ ἀκροάματα τὰ φιλολογικὰ καὶ οἱ ὑπὲρ εὐεργετικῶν σκοπῶν διδόμενοι χοροὶ δὲν ὑποβάλλονται εἰς τὴν φορολογίαν.
§135ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, μίαν πληροφορίαν. Τὸ νομοσχέδιον ἀναφέρει: «Λέσχαι, ᾠδικὰ καφενεῖα ἢ μέρη πεφραγμένα ἢ ἄφρακτα, ἔνθα δίδονται συναυλίαι ἢ ἐκτελοῦνται ᾄσματα ἄνευ ὡρισμένης διατιμήσεως εἰσόδου, φορολογοῦνται κατ’ ἐκτίμησιν....» Ἀλλ’ εἰς λέσχας πολλὰς, ἕνεκα ἐκτάκτων σκοπῶν, γίνονται πολλάκις τοιαῦται συναυλίαι. Θὰ φορολογηθῶσι καὶ αὗται;
§136ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Φορολογοῦνται αἱ συναυλίαι ἐκεῖναι, εἰς τὰς ὁποίας καλοῦνται οἱ πάντες, καὶ εἰσέρχονται εἰς αὐτὰς ἐπὶ πληρωμῇ. Εἰς τὰς λέσχας, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε, δὲν δύνανται νὰ εἰσέλθωσιν οἱ πάντες, λαμβάνοντες ἐπὶ πληρωμῇ εἰσιτήριον, ἢ καὶ ἄνευ ὡρισμένης διατιμήσεως. Περὶ τῶν τοιούτων λεσχῶν δὲν πρόκειται. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).
§137Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν ἀκόμη νομοσχέδιά τινα, τὰ ὁποῖα εἶναι κατεπείγοντα καὶ συνδέονται πρὸς τὰ οἰκονομικά. Τοιαῦτα εἶναι: τὸ περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1892, τὸ περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1892, τὸ περὶ ἀνυποτάκτων ἐπιστράτων τῶν ἐπιστρατειῶν 1880–1881 καὶ 1885 –1886, τὸ περὶ τῶν ὑπὸ τοῦ ἀποβιώσαντος ὑποταμίου Λετρίνων Π. Πετρακοπούλου ἐκδοθέντων καὶ μὴ ὑπογραφέντων γραμματίων παραλαβῆς, τὸ περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 27,600 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1891, τὸ περὶ προσωπικοῦ τοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν Γενικοῦ Λογιστηρίου, καὶ τὸ περὶ τακτοποιήσεως τῶν ἐξόδων διατροφῆς τῶν προσωποκρατηθέντων καὶ προσωποκρατουμένων ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου προκαταβολῶν.
§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1892.
§139ΔΑΓΡΕΣ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι θέλει φανῆ παράδοξος ἡ πρότασίς μου, καὶ ἴσως παρεξηγηθῆ ὡς ἀντιπατριωτική, ἀλλ’ αἱ περιστάσεις, τὰς ὁποίας διερχόμεθα, εἶναι τοιαῦται, ὥστε νομίζω, ὅτι μᾶς ἐπιβάλλουσι νὰ περιορίσωμεν τὰς λεγομένας δυνάμεις τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς. Καὶ ἡ ἡλικία μου καὶ ἡ πεῖρά μου καὶ διάφοροι ἐργασίαι νομοθετικαὶ, εἰς τὰς ὁποίας ἔλαβον μέρος, μὲ ἔπεισαν, ὅτι ἐν Ἑλλάδι στρατὸν δὲν ἔχομεν, ἐν Ἑλλάδι μισθοφόρους μόνον ἔχομεν, διὰ τὸν στρατὸν δὲ τοῦτον, τὸν οὕτως ἔχοντα, δαπανῶμεν τοσαῦτα ἑκατομμύρια, ἐν ἐποχῇ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλομεν καὶ παραεπιβάλλομεν φόρους. Ἐκ τῆς ἱστορίας καὶ ἐκ τῶν μικρῶν μου γνώσεων, τὰς ὁποίας ἀπέκτησα, μελετήσας τὴν ἱστορίαν τῆς ὅλης Ἑλλάδος, ἐπείσθην, ὅτι ἡ Ἑλλὰς οὐδέποτε δύναται νὰ καταρτίσῃ μόνιμον τακτικὸν στρατόν. Οὐδέποτε ἡ Ἑλλὰς ἐμεγαλούργησε διὰ τακτικοῦ στρατοῦ· ἡ Ἑλλὰς ἀείποτε, καὶ κατὰ τὴν ἀρχαιότητα καὶ κατὰ τὴν νεωτέραν ἱστορίαν τοῦ 1821, ἠρίστευσε διὰ τοῦ λαοῦ. Τὸν λαὸν λοιπὸν φροντίσατε νὰ μορφώσητε στρατιωτικῶς, νὰ ἐκγυμνάσητε, ἐλαττώσατε δὲ τὰς δαπάνας τοῦ στρατοῦ. Δὲν εἶμαι ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δύναμαι νὰ προτείνω σύστημα ἄλλο περὶ στρατολογίας, ἀλλ’ ἔμαθον, ὅτι εἰς ἓν Κράτος, τὸ ὁποῖον διατηρεῖ ἐν εἰρήνῃ στρατὸν μόνιμον 26,000, ὑπάρχει ὁ ἥμισυς ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν· τὸ Κράτος αὐτὸ εἶναι ἡ Δανιμαρκία. Ἂς μοὶ συγχωρηθῆ τοῦτο· ἐννοῶ εἰς τίνα θέσιν θὰ εὑρεθῶμεν, διότι καὶ ἄλλοτε ἐν μεγάλῳ τινὶ σώματι, τῇ Ἐθνοσυνελεύσει τοῦ 1862, ἡ ὁποία ἐνεπνεύσθη ἀπὸ τὰς μεγαλειτέρας ἰδέας τῆς οἰκονομίας, κατώρθωσε νὰ διοικηθῇ ἡ Ἑλλὰς ἐπὶ δύο ἔτη μὲ 26 μόνον ἑκατομμύρια, ἀλλὰ δυστυχῶς ἐν τέλει εἰσήχθη εἷς νόμος, ὁ νόμος περὶ συντάξεως τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος καὶ τὸν στρατὸν καὶ τὸ ἔθνος κατέστρεψεν. Ἐγὼ ἀντετάχθην καὶ τότε εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, ἀλλ’ εὗρον τὸν μπελᾶ μου κατόπιν. Πολλὰ ἤδη γίνονται καὶ λέγονται περὶ προβιβασμῶν στρατιωτικῶν, καὶ ὁ κύριος σκοπὸς εἶναι νὰ ἐξωσθῶσι τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ πεντακόσιοι ἀξιωματικοὶ καὶ ταχθῶσιν ἐν ἀποστρατείᾳ, ἵνα λαμβάνωσιν οὕτω περισσότερα ἀπὸ ὅσα λαμβάνουσι τώρα. Φρονῶ, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡμῖν νὰ σταματήσωμεν τοὺς προβιβασμοὺς, καὶ νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν τοῦ στρατοῦ, ὅπως ἐπιφέρωμεν οἰκονομίας σπουδαίας· ἐπιθυμῶ νὰ πιστευθῇ ὅτι, ὅ,τι λέγω, τὸ λέγω ἐκ καρδίας, ἄνευ ὑστεροβουλίας, διότι φρονῶ, ὅτι, μὲ ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐπεψηφίσαμεν καὶ θὰ ψηφίσωμεν, περὶ αὐξήσεως φόρων, ἄνευ οἰκονομιῶν, καὶ οἰκονομιῶν γενναίων, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν τοῦ σκοποῦ, ὃν ἐπιδιώκομεν. Αἱ οἰκονομίαι δὲ δέον νὰ γείνωσι καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ εἰς ὅλα τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα. Ὅσα θέλετε πράξατε· χορηγήσατε ὅσους φόρους θέλετε, καὶ συνομολογήσατε δάνεια· τίποτε ἄλλο δὲν θέλετε κατορθώσει ἢ νὰ ἀναστείλητε τὴν καταστροφήν. Μέτρον σωστικὸν εἶναι μόνον αἱ οἰκονομίαι.
§140Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαιῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν στρατιωτικῶν κανονισμῶν ἤρξατο ἤδη ἡ ἐφαρμογὴ τῶν οἰκονομιῶν. Δύναμαι π. χ. νὰ ἀναφέρω, ὅτι ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν πρὸ μικροῦ, περὶ ἀναβολῆς κατατάξεως τῶν διαθεσίμων τῆς ἀπογραφῆς τοῦ 1891, θέλει προκύψει οἰκονομία ἀξία λόγου, ἀνερχομένη εἰς δρ. 4,157.50 καθ’ ἑκάστην, διότι οἱ διαθέσιμοι οὗτοι ἀνέρχονται εἰς 3,326, ἡ ἀπαιτουμένη δὲ δι’ ἕκαστον τούτων ἡμερησία δαπάνη εἰς 1 δραχμὴν καὶ 25 λεπτά. Ἀναφέρω προσέτι, ὅτι ἐξέδωκα πρὸ ὀκτὼ ἡμερῶν διαταγὴν, ἵνα δοθῇ κανονικὴ ἄδεια εἰς τοὺς ὑποκειμένους εἰς διετῆ ὑπηρεσίαν στρατιώτας κατὰ 20 τοῖς ἑκατὸν ἐν ἑκάστῳ σώματι· ἑπομένως ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀποσταλησομένων εἰς ἄδειαν ἀνέρχεται εἰς δύο χιλιάδας ἀνδρῶν, καὶ ἑπομένως θέλει προκύψει οἰκονομία ἐκ τούτου 384 χιλιάδων δραχμῶν, ἢ, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἀποδοτέων ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου εἰς τὸ Μετοχικὸν ταμεῖον 52,800, πραγματικὴ ἐλάττωσις δραχ. 331,200. Ἀλλὰ καὶ ἄλλην ἐκδίδω κατ’ αὐτὰς διαταγὴν περὶ ἐκποιήσεως τῶν πλεοναζόντων κτηνῶν, ἤτοι 335 ἵππων στρατοῦ καὶ 124 ἡμιόνων, ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν ὁποίων, πλὴν τοῦ ἀντιτίμου αὐτῶν, τὸ ὁποῖον θέλει εἰσαχθῆ ἐν τοῖς ταμείοις, θέλει προκύψει καὶ οἰκονομία δρ. 271,560, αἵτινες ἤθελον δαπανᾶσθαι κατ’ ἔτος εἰς διατροφὴν καὶ συντήρησιν αὐτῶν, ὑπολογιζομένης τῆς δαπάνης ταύτης εἰς δραχ. 1 καὶ 60 λεπτὰ καθ’ ἑκάστην δι’ ἕκαστον κτῆνος. Οὕτω καὶ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργείου εἰσήνεγκεν ἀξίαν λόγου εἰσφορὰν εἰς τὴν μείωσιν τῶν ἐξόδων, ἣν ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ Κράτους ἐνδείκνυσιν ὡς ἀναγκαίαν.
§141ΣΕΧΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα). (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ νομοσχέδια: Περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1892. Περὶ ἀνυποτάκτων ἐπιστράτων τῶν ἐπιστρατειῶν 1880–1881 καὶ 1885–1886. Περὶ τῶν ὑπὸ τοῦ ἀποβιώσαντος ὑποταμίου Λετρίνων Π. Πετρακοπούλου ἐκδοθέντων καὶ μὴ ὑπογραφέντων γραμματίων παραλαβῆς. Περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 27,600 ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1891. Περὶ προσωπικοῦ τοῦ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν Γενικοῦ Λογιστηρίου, καὶ Περὶ τακτοποιήσεως τῶν ἐξόδων διατροφῆς τῶν προσωποκρατηθέντων καὶ προσωποκρατουμένων ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου προκαταβολῶν).
§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 9 καὶ 20′ μ. μ.