1891.11.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 10

Τῆς 29 Νοεμβρίου 1891.

(Παρασκευή).

Ὥρα 4 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως). (Ἀκολούθως προσελθὼν ὀμνύει ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος κ. Λουκᾶς Καραλίβανος).

§1ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν ἐπερώτησιν ἔχω διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Πρό τινος χρόνου Μοδελιανός τις ἢ Μοδιανὸς ἦλθεν εἰς Τρίκκαλα, καυχώμενος μὲν, ὅτι εἶναι ὑπήκοος Γάλλος, πράγματι ὅμως Ἰσραηλίτης ὢν ἐκ Θεσσαλονίκης, καὶ ὑπήκοος ἴσως Ὀθωμανὸς, ᾐτήσατο δὲ καὶ κατώρθωσε διὰ ψευδῶν παραστάσεων νὰ ὑποκλέψῃ — ἅς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, — ἄδειαν συστάσεως ἰδιωτικοῦ Σχολείου καὶ Παρθεναγωγείου ἐν Τρικκάλοις. Ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τοῦτο ἡ ἐφημερὶς «Εὔριπος», ἐν Χαλκίδι ἐκδιδομένη, ἐδημοσίευσε σφοδρότατον ἄρθρον κατ’ αὐτοῦ, παριστῶσα ἐν ὀλίγοις τὸ ποιὸν τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ἄδεια ὅμως, ὡς εἶπον, τῷ ἐδόθη· ἀλλὰ κατ’ εὐτυχίαν ὁ Νομάρχης Τρικκάλων κ. Θεοχάρης, ὅστις συνέπεσε νὰ γνωρίζῃ καὶ προσωπικῶς τὸν ἄνθρωπον ἐκ Λαμίας, ἔνθα ἐπίσης εἶχεν ἀποπειραθῆ τὴν ἵδρυσιν Σχολείου, καὶ ὅθεν, κατὰ τὰ λεγόμενα, κρύφα καὶ νύκτωρ ἀπέδρα, ὑπέβαλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὡς ἐπληροφορήθην, μακρὰν ἔκθεσιν κατὰ τοῦ ἀνθρώπου τούτου, παριστῶν τὸ ἐν γένει ποιὸν αὐτοῦ. Τὸ Ὑπουργεῖον τότε ὁμολογουμένως ἀνεκάλεσε τὴν χορηγηθεῖσαν ἄδειαν, καὶ παρήγγειλε τὸν Νομάρχην Τρικκάλων νὰ προβῇ εἰς τὸ κλείσιμον τοῦ Σχολείου. Καὶ ἔδωκε μὲν ὁ κ. Νομάρχης τὰς ἀναγκαίας διαταγὰς πρὸς τὴν Ἀστυνομίαν, ἀλλ’ ἀτυχῶς ἡ Ἀστυνομία τοῦ δήμου Τρικκάλων, περιφρονοῦσα καὶ τὴν διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου καὶ τὴν διαταγὴν τῆς Νομαρχίας, ἐκώφευσε καὶ κωφεύει μέχρι σήμερον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἐὰν ὄντως ταῦτα ἦναι ἀληθῆ, καὶ ἐν περιπτώσει, κατὰ τὴν ὁποίαν τῷ ὄντι ἔχονται ὑποστάσεως, νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα, προσκαλῶν τὸν Νομάρχην νὰ προβῇ διὰ τῆς χωροφυλακῆς εἰς τὸ κλείσιμον τοῦ Σχολείου, καὶ νὰ καλέσῃ εἰς ἀπολογίαν τὸν ἀστυνόμον συμφώνως μὲ τὸν νόμον.

§2ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Τί διδάσκει, ἐκεῖ, εἰς τὸ Σχολεῖον αὐτό;

§3ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλει νὰ διδάσκῃ Γαλλικὰ, Ἑλληνικὰ, καὶ ἐν γένει νὰ καταρτίσῃ Σχολεῖον πλῆρες· ἐπιτρέψατέ μοι δὲ νὰ προσθέσω, ὅτι συνοδεύεται καὶ ὑπὸ Κυρίας τινὸς, τὴν ὁποίαν αὐτὸς μὲν λέγει νόμιμον σύζυγόν του, ἀλλ’ ἔχομεν πληροφορηθῆ πάντες, ὅτι πᾶν ἄλλο εἶναι ἢ νόμιμος σύζυγός του.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄ! ἄ!... (γέλωτες)...

§5ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἐπιδρᾷ εἰς τὰ ἤθη ἐκείνου τοῦ τόπου, δι’ αὐτὸ προσέθηκα τὸ τελευταῖον τοῦτο. Ἤδη ἔχω ἑτέραν ἐπερώτησιν διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπειδὴ ὅμως δὲν βλέπω αὐτὸν παρόντα, θὰ ὑποβάλω αὐτὴν καὶ ἐγγράφως. Ἔλαβον, Κύριοι, τηλεγράφημα ἐκ μέρους πολιτῶν τινων τοῦ δήμου Τρικκαίων, παραπονουμένων, ὅτι ὁ Νομομηχανικὸς ἐκήρυξεν ἐπικινδύνως ἑτοιμόῤῥοπα μαγαζεῖά τινα αὐτῶν, τὰ ὁποῖα καὶ ἐγὼ γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, ὅτι εἰσὶ στερεώτατα. Τὰ μαγαζεῖα ταῦτα τὸ παρελθὸν ἔτος παρὰ τοῦ ἰδίου Νομομηχανικοῦ ἐκηρύχθησαν στερεά. Ἑπομένως διωρίσθησαν ἐκτιμηταὶ καὶ ἐκ μέρους τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ ἐκ μέρους τοῦ δήμου, καὶ συνετάχθη πρωτόκολλον ἐκτιμήσεως, μέρος δὲ τῆς ἀξίας τῆς ἐκτιμηθείσης ἐπληρώθησαν οἱ ἰδιοκτῆται. Σήμερον ἐν τούτοις ἔρχεται ὁ αὐτὸς Νομομηχανικός, ἐπαναλέγω, καὶ κηρύσσει αὐτὰ τὰ ἴδια μαγαζεῖα ἐπικινδύνως ἑτοιμόῤῥοπα, ἐνῷ, ὡς προεῖπον, ὑπάρχει πρωτόκολλον, καὶ βεβαίως, κατὰ νόμον, οὐδεὶς στερεῖται τῆς ἰδιοκτησίας του ἄνευ ἀποζημιώσεως. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐπιστήσῃ σπουδαίως τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, διότι ὁ δῆμος θὰ ὑποβληθῇ εἰς σπουδαίας ζημίας, θὰ ζημιωθῶσι δὲ καὶ οἱ παραπονούμενοι, οἵτινες ἔχουσιν ὑπὲρ ἑαυτῶν τὸ δίκαιον. Ἐπίσης ἔχω παράκλησιν πρὸς τὸν αὐτὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅσον ἀφορᾷ εἰς μίαν πρότασιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Τρικκάλων, ἔκνομον, κατ’ ἐμέ, καὶ ἀδικωτάτην. Κατὰ τὸ ἐγκεκριμένον σχέδιον τῆς πόλεως Τρικκάλων, κατεσκευάσθη διὰ πολλῶν θυσιῶν ἐν τῷ μέσῳ τῆς πόλεως πλατεῖα ὑπὸ τὸ ὄνομα «Ἕνωσις». Ἡ πλατεῖα αὕτη ἐξωραΐζει τῷ ὄντι τὴν πόλιν, συντελεῖ δὲ τὰ μέγιστα καὶ εἰς τὴν ὑγείαν αὐτῆς. Διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς πλατείας ταύτης, κύριοι Βουλευταί, ὁ δῆμος ὑπεβλήθη εἰς σπουδαίας ἀποζημιώσεις, διότι ἀφῃρέθησαν ἰδιοκτησίαι μεγίστης ἀξίας....

§6ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ. Κἀνενὸς δὲν ἀφῃρέθη, κύριε Γεωργόπουλε. Δὲν ἀναφέρεις τὰ ὀνόματα;....

§7ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπω διακοπάς. Ἔλθετε ἀπὸ τοῦ βήματος ν’ ἀναιρέσητε τὰ λεγόμενά μου. Ἀφῃρέθησαν, ἐπαναλέγω, ἰδιοκτησίαι μεγίστης ἀξίας. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, παρ’ ὀλίγον, κύριοι, νὰ γεννηθῇ καὶ ζήτημα διπλωματικὸν, διότι ἐντὸς τοῦ χώρου τῆς πλατείας ὑπῆρχε τὸ ὡραιότερον καὶ τὸ στερεώτερον ἱερὸν τέμενος τῶν Ὀθωμανῶν, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τέλους κατηδαφίσθη, καίτοι διεμαρτυρήθησαν οἱ Ὀθωμανοί, ἐπενέβη δὲ ἡ Τουρκικὴ Πρεσβεία, καὶ ἀντηλλάγησαν πολλὰ μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ αὐτῆς ἔγγραφα. Ἐγένετο λοιπὸν ἡ πλατεῖα, ἐκανονίσθησαν αἱ πέριξ αὐτῆς οἰκοδομικαὶ γραμμαί, ἀνηγέρθησαν οἰκοδομαὶ πολυδάπανοι, καὶ ἐν γένει ἡ πλατεῖα ἐσχηματίσθη ἤδη τελεία. Ὡς γνωρίζετε δὲ, δὲν ἐπιτρέπεται ἡ τροποποίησις σχεδίου πόλεως, ὅταν ἐπὶ τῶν χαραχθεισῶν νέων γραμμῶν ᾠκοδομήθησαν κτίρια. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, τί μέλλει νὰ συμβῇ; Παραλείπω τὸν ἐξωραϊσμὸν καὶ τὴν ὑγείαν τῆς πόλεως· οἱ πρώην ὅμως κύριοι τοῦ χώρου τῆς πλατείας θὰ ζητήσωσι ν’ ἀνακτήσωσι τὰς ἰδιοκτησίας αὐτῶν, καταργουμένης ἤδη ταύτης, πρὸ παντὸς δὲ τὸ κατεδαφισθὲν τζαμίον, οὗτινος ὁ χῶρος καὶ ὁ περίβολος κατεῖχε τὸ πλεῖστον τοῦ μέρους, ὅπερ σήμερον εἶναι πλατεῖα.

§8ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρόκειται νὰ καταργηθῇ;

§9ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐψηφίσθη ἤδη ἡ κατάργησις.

§10ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί;

§11ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸς δύο σκοπούς: Πρῶτον, ὅπως ζημιώσωσι τοὺς περὶ τὴν πλατεῖαν οἰκοδομήσαντας, οἵτινες εἰσὶ φίλοι μου, καὶ οἱ ὁποῖοι, ὅπως ἔχωσι πρόσοψιν ἐπὶ τῆς πλατείας, ἠγόρασαν τὰ γήπεδα ἐπὶ ἁδροτάτῃ τιμῇ, καὶ δεύτερον, ὅπως σχηματίσωσιν οἰκόπεδα, ἅτινα νὰ χρησιμοποιήσῃ ὁ δῆμος ὁπωσδήποτε, ἵνα κατορθώσῃ τὴν συνομολόγησιν μεγάλου δανείου ἐκ δραχμῶν 600,000, ὅπερ ἡ νέα δημοτικὴ ἀρχὴ εἶχεν ὡς πρῶτον αὐτῆς ἔργον, ἐνῷ ὁ δῆμος εἶναι ἤδη βεβαρυμένος διὰ δανείου ἐκ δραχμῶν 400 χιλιάδων, διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὁποίου πληρόνει ἐτησίως 32 χιλιάδας δραχμὰς, δὲν εἶναι δὲ εἰς θέσιν, οὔτε πρέπει νὰ τῷ ἐπιτραπῇ νὰ δανεισθῇ καὶ πάλιν. Νομίζω λοιπὸν τὸ ζήτημα σπουδαιότατον, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ προσέξῃ πολὺ ἐπὶ τούτου, καθόσον μάλιστα, ὡς ἐπληροφορήθην, τὸ Συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων ἀπεφάνθη κατὰ τῆς καταργήσεως τῆς πλατείας ταύτης.

§12ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Εἶμαι εἰς θέσιν ἀπὸ τοῦδε νὰ δώσω τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ζητεῖ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος. Ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς, ὅτι τῷ ὄντι ὁ κ. Μοδιάνος, ἢ Μοδελιάνος, πρὸ πολλοῦ καιροῦ ἀπηυθύνθη ἁρμοδίως πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω, ζητῶν τὴν ἄδειαν, ὅπως συστήσῃ ἰδιωτικὸν δημοτικὸν σχολεῖον θηλέων τε καὶ ἀῤῥένων. Εὐθὺς ὡς ἔλαβον τὴν αἴτησίν του ταύτην, παρήγγειλα, ὅπως ὁ αἰτῶν συμμορφωθῇ πρὸς τοὺς κειμένους νόμους καὶ τὰς διατυπώσεις, τὰς ἀπαιτουμένας, ὅπως δοθῇ ἡ ἄδεια τῆς συστάσεως ἰδιωτικῶν ἐκπαιδευτηρίων. Ὁ τότε Νομάρχης, ὅστις δὲν εἶναι ὁ νῦν, προέβαλε τὸ ἐμπόδιον, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ δοθῇ εἰς αὐτὸν ἡ ἄδεια, διότι εἶναι ὑπήκοος ἀλλοδαπός. Ἐκ τῆς μελέτης, τὴν ὁποίαν ἐποιησάμην ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἐπείσθην ὅτι ἡ γνώμη τοῦ κ. Νομάρχου δὲν ἦτο ὀρθὴ, διότι καὶ ὁ ἀλλοδαπὸς ἔχει τὸ δικαίωμα, συμμορφούμενος πρὸς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, νὰ ζητήσῃ καὶ λάβῃ τὴν ἄδειαν τῆς συστάσεως ἰδιωτικοῦ ἐκπαιδευτηρίου, διότι τὸ Σύνταγμα, ὡς γνωρίζετε, κύριοι Βουλευταὶ, ἐν ἄρθρῳ 16 ῥητῶς καὶ ἄνευ διακρίσεως λέγει, ὅτι «ἕκαστος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ συσταίνῃ ἐκπαιδευτικὰ καταστήματα, τηρῶν τοὺς νόμους τοῦ Κράτους». Παρακαμφθείσης τῆς πρώτης ταύτης δυσχερείας, τὴν ὁποίαν ἡ ἐναντίωσις τοῦ κ. Νομάρχου ἤγειρεν ἐπὶ ματαίῳ, εἰδοποίησα τὸν αἰτοῦντα, ὅπως ὑποβάλῃ, ἂν ἔχῃ, ἐπίσημα ἀποδεικτικὰ, δηλοῦντα, ὅτι κέκτηται τὰ προσόντα ἐκεῖνα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων δίδεται καὶ λαμβάνεται ἡ ἄδεια, τουτέστιν ἂν εἶχε τὰ μέσα νὰ συντηρήσῃ τὸ ἐκπαιδευτήριον, καὶ ἂν περιεβάλλετο δι’ ἱκανότητος καὶ χρηστότητος, ἐγγυωμένης τὴν εὔορκον ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του κτλ. Πρὸς τὰς διατυπώσεις ταύτας συνεμορφώθη ὁ αἰτῶν Μοδελιάνος· εὐθὺς δὲ, ὡς μοὶ ὑπεβλήθησαν τελείως συμπεπληρωμένα πάντα τὰ ἔγγραφα, καὶ οὐδὲν κενὸν ὑπῆρχεν ἐν αὐτοῖς, ἔσπευσα καὶ ὑπέγραψα τὴν πρᾶξιν, δι’ ἧς ἐχορηγεῖτο ἡ παρ’ αὐτοῦ αἰτουμένη ἄδεια. Ἡ πρᾶξις μάλιστα αὕτη ἐδημοσιεύθη καὶ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως συνέβη, ὥστε νὰ ἀντικατασταθῇ ὁ Νομάρχης Λαρίσσης δι’ ἄλλου, ὅστις καὶ νῦν διευθύνει τὴν νομαρχίαν ταύτην. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἔλαβον ἐμπιστευτικὸν ἡμιεπίσημον γράμμα τοῦ νέου τούτου Νομάρχου, δι’ οὗ μοὶ ἐξέθετε γεγονότα τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα μὲ ἔκαμον νὰ πεισθῶ, ὅτι ἔπρεπεν, ἂν ὄχι νὰ ἀνακαλέσω, τοὐλάχιστον νὰ ἀναστείλω τὴν κοινοποίησιν τῆς ὑπουργικῆς πράξεως, διὰ τῆς ὁποίας ἐχορηγεῖτο ἡ ἄδεια, ἵνα, ἂν ἐξακριβωθῶσι καὶ ἀποδειχθῶσι βάσιμα τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Νομάρχου ἐκτιθέμενα, προβῶ εἰς τὴν ἀνάκλησιν τῆς περὶ ἀδείας πράξεως. Πρόχειρος μελέτη τῶν ὑπὸ τοῦ κ. Νομάρχου ἀνακοινωθέντων μοι μὲ ἔπεισεν, ὅτι τὰ παρ’ αὐτοῦ ἐκτιθέμενα κατὰ τοῦ αἰτοῦντος τὴν σύστασιν ἰδιωτικοῦ ἐκπαιδευτηρίου δὲν ἦσαν ἐντελῶς ἀβάσιμα. Ἀλλὰ καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον ἀληθεύοντα, ἦσαν ἱκανὰ, ὥστε νὰ μοὶ ἐπιβάλωσι τὸ καθῆκον νὰ μὴ ἐπιτρέψω εἰς τὸν κ. Μοδελιάνον νὰ συστήσῃ τὸ ἰδιωτικὸν ἐκπαιδευτήριον· ὅπερ καὶ ἔπραξα. Τηλεγραφικῶς εἰδοποίησα τὸν κ. Νομάρχην, ὅτι ἀνεκάλεσα τὴν πρᾶξιν, δι’ ἧς ἐχορήγουν τὴν ἄδειαν, καὶ τὸν παρήγγειλα νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν Μοδελιάνον νὰ προβῇ εἰς τὴν σύστασιν τοῦ ἐκπαιδευτηρίου. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εὑρίσκονται τὰ πράγματα. Ἂν νῦν ὁ κ. Νομάρχης, ὡς παρέστησαν, εὑρίσκηται ἐν τῇ ἀδυναμίᾳ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου, τοῦτο εἶναι ἄλλο ζήτημα, μὴ θίγον τὴν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Μοὶ φαίνεται, ὅτι τὰ λεχθέντα εἶναι ἐπαρκῆ καὶ ἱκανὰ νὰ πείσωσι τὸν ἐπερωτήσαντα κ. Βουλευτὴν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον μετὰ τῆς προσηκούσης προσοχῆς καὶ εὐλαβείας πρὸς τοὺς νόμους ἐνήργησε, καὶ προκαλῶ αὐτὸν νὰ ἐξηγήσῃ, ἂν ἔχῃ ἀντίθετον γνώμην.

§13ΔΑΓΡΕΣ. Ὁ κ. Νομάρχης νὰ κάμῃ τὸ καθῆκόν του.

§14ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ εὐχαριστήθην τὰ μέγιστα ἐκ τῆς ἀφηγήσεως, τὴν ὁποίαν ἐκάμετε· καὶ βεβαίως, διὰ νὰ προβῆτε εἰς ἀνάκλησιν τῆς ἀδείας, εἴχετε λόγον, καὶ λόγον σπουδαιότατον, ὡς εἴπετε. Λυποῦμαι ὅμως, ὅτι, καίπερ ἀνακληθείσης τῆς ἀδείας, αὐτὸς ἐξακολουθεῖ, πρὸς τὸ πεῖσμα καὶ τοῦ Ὑπουργείου καί τῆς Νομαρχίας, νὰ διατηρῇ τὸ σχολεῖον. Νομίζω δὲ, ὅτι πρέπει νὰ μὴ ἀνεχθῆτε τοιαύτην κατάστασιν, ἀλλὰ νὰ ἄρητε τὴν ἄδειαν.

§15ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν κλπ.). Δὲν πρόκειται νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ ἄδεια ἀπὸ τὸν Μοδελιάνον, διότι δὲν ἐδόθη, καθόσον ἡ σχετικὴ πρᾶξις, πρὶν κοινοποιηθῇ, ἀνεκλήθη· ὥστε οὐδέποτε ἔλαβεν ἄδειαν. Εἶναι δὲ ἡ πρώτη φορὰ, καθ’ ἣν μανθάνω, ὅτι λειτουργεῖ τοιοῦτον σχολεῖον, ἀφοῦ ἐγὼ ἀπηγόρευσα νὰ συστηθῇ. Θέλω δὲ ἐρωτήσει, καὶ ἐὰν τῷ ὄντι ὁ Μοδελάνος, ἐναντίον ὄχι τῆς διαταγῆς μου τοῦ νὰ κλείσῃ τὸ Σχολεῖον, ἀλλὰ τῆς διαταγῆς τοῦ νὰ μὴ τὸ ἀνοίξῃ, ἐὰν τῷ ὄντι, λέγω, παρὰ τὰ κείμενα καὶ τὴν διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου, ἵδρυσε τὸ σχολεῖον ὁ Μοδελιάνος, θέλω ἐντονώτατα διατάξει τὸν κ. Νομάρχην νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του, καὶ θέλω παρατηρήσει εἰς αὐτὸν, διατὶ, ἐνῷ τηλεγραφικῶς παρηγγέλθη νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν Μονδελιάνον, ἵνα συστήσῃ ἐκπαιδευτήριον, πῶς ἀνέχεται αὐτὸς νὰ ποδοπατῆται ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου, ἥτις μάλιστα ἐβασίσθη εἰς τὰς πληροφορίας του. Ἀλλὰ ἐλπίζω αἱ πληροφορίαι τοῦ κ. Βουλευτοῦ νὰ ἀποδειχθῶσιν ἀνακριβεῖς. Ὁπωσδήποτε ὅμως ἡ τυχὸν παράλειψις τοῦ κ. Νομάρχου οὐδόλως θίγει τὴν νομιμότητα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἥτις ὑπῆρξεν ἄπταιστος. Οἱ κατὰ τοῦ Μοδελιάνου ἐνδιαφερόμενοι ἐζήτουν, ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον μὴ ἐπιτρέψῃ τὴν ἄδειαν συστάσεως σχολείου, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι οὗτος εἶναι ἀλλοδαπός· ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον, ἔχον ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 16 τοῦ Συντάγματος, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὰς παραστάσεις ταύτας, καὶ προέβη εἰς τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀδείας· ὅτε ὅμως ἐπληροφορήθη, ὅτι ἄλλοι νόμιμοι λόγοι ἀντετάσσοντο εἰς τὴν παροχὴν τῆς ἀδείας ταύτης, ἀμέσως ἀνεκάλεσεν αὐτήν. Ποῖοι δὲ εἶναι οἱ νόμιμοι οὗτοι λόγοι; Ἀκούσατε, παρακαλῶ, τὸ ἄρθρον 60 τοῦ ἀπὸ 6 Φεβρουαρίου 1834 περὶ δημοτικῶν σχολείων διατάγματος, ἐπέχοντος ἰσχὺν νόμου (ἀναγινώσκει): «Καὶ ἰδιῶται ἔχουν δικαίωμα νὰ συνιστῶσι διδακτήρια, ζητοῦντες τὴν ἄδειαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ἥτις ἄδεια θέλει δίδεσθαι πάντοτε, ὁσάκις κατὰ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Νομάρχου ὑπάρχουν τὰ πρὸς σύστασιν αὐτῶν μέσα, καὶ ὁσάκις δὲν ὑπάρχῃ τι τὸ κωλῦον ὡς πρὸς τὴν ἱκανότητα καὶ ἠθικότητα τοῦ συνιστῶντος.» Κατὰ τὸ γράμμα ἄρα τοῦ νόμου ἐνήργησα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ νομοσχέδια: αʹ) Περὶ τῶν διὰ τοῦ νόμου ΑϠΛΑʹ τῆς 21 Μαρτίου 1891 ψηφισθεισῶν ἐκτάκτων πιστώσεων ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1891, καὶ βʹ) Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 48,368.55 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1891).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως εἰς αʹ ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ ἐν τῷ Κράτει καταναλισκομένου καπνοῦ καὶ τουμπεκίου.

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον, κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ λείπει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ καὶ εἰσαγαγὼν τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§19ΤΙΝΕΣ. Ὄχι αὔριον· νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως θέλει ἡ Βουλή.

§21Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πρὸς τί νὰ μὴ γείνῃ συζήτησις;

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν....(θόρυβος).

§23ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς Βʹ Συνόδου τῆς ΙΒʹ Βουλευτικῆς Περιόδου.

§25ΣΠΗΛΙΑΔΗΣ. Νομίζω ὅτι καὶ διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ ἦναι παρὼν ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὶ νὰ κάμῃ νὰ ἦναι παρών; (θόρυβος). Θέλετε λοιπὸν νὰ ἐξακολουθήσωμεν.

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ κεφάλαιον Αʹ, «Βουλὴ», κατ’ ἄρθρον καὶ ἐν ὅλῳ, ἐκ δραχμῶν 272,700.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεντρικὸν Γραφεῖον Βουλῆς. Κεφάλαιον Βʹ. Προσωπικόν.»

§29ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἄρθρ. 1. Μισθὸς Διευθυντοῦ, πρὸς δραχμὰς 350 κατὰ μῆνα, ἐν ὅλῳ δραχ. 4200. «Ἐπιμίσθιον τοῦ Διευθυντοῦ, ἐκτελοῦντος τὴν λογιστικὴν ὑπηρεσίαν, πρὸς δραχμὰς 50 κατὰ μῆνα, ἐν ὅλῳ δραχμαὶ 600»....

§30ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε· ἔχω ἀντίῤῥησιν.... Παραδόξως βλέπω, ὅτι, παρὰ τὸν Κανονισμὸν, ἀπονέμεται εἰς ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πρόσωπον μισθὸς καὶ ἐπιμίσθιον....(θόρυβος).

§31ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει)....

§32ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ εἶναι περίεργον! Βουλευτὴς ἐρωτᾷ....(θόρυβος).

§33ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Εἶπον ῥητῶς, ποίαν ἀντίῤῥησιν ἔχω. Ἔχω ἀντίῤῥησιν, ὅτι....

§34ΑΝΑΣΤ. ΖΕΡΒΟΣ. Θὰ σᾶς δώσῃ τὸν λόγον...(θόρυβος).

§35ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ, Κύριοι... Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας παρέστησε πρὸ ὀλίγου τὸ παράδοξον, ὅτι ἀπονέμεται εἰς ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πρόσωπον μισθὸς καὶ ἐπιμίσθιον· παράδοξον πρωτοφανὲς ἐν τῇ Βουλῇ, παράδοξον δὲ, τὸ ὁποῖον ὤφειλε νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν παντὸς Βουλευτοῦ, διότι ὁ Κανονισμὸς ἀντίκειται εἰς τοῦτο, ὁ Κανονισμὸς οὐδαμοῦ ὁρίζει, ὅτι εἰς τοὺς λαμβάνοντας μισθὸν δίδεται καὶ ἐπιμίσθιον, καὶ ἂν ὁ κ. Πρόεδρος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ὑπέρτατος τηρητὴς τοῦ Κανονισμοῦ, θελήσῃ νὰ ἀνοίξῃ αὐτὸν, θέλει δυνηθῆ νὰ πεισθῇ, ὅτι οὐδαμοῦ εὑρίσκεται τοιαύτη διάταξις, ἐπιτρέπουσα ἐπιμίσθιον εἰς ὑπάλληλον μισθοδοτούμενον, καὶ ἁδρῶς μάλιστα μισθοδοτούμενον.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀνέγραψε τὸ ἐπιμίσθιον.

§37ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δι’ αὐτὸ, κύριε Πρόεδρε, ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἦτο ἀξία μείζονος εὐλαβείας.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τῆς εὐλαβείας, τῆς ὁποίας ἠξιοῦτο, τὴν ἠξίωσα.

§39ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἶναι ὀρθαὶ, καὶ καλὸν εἶναι νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἐπιμίσθιον αὐτό.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.... Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἐπιμίσθιον τῶν 50 δραχμῶν κατὰ μῆνα διὰ τὸν Διευθυντὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονταί τινες). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.... (θόρυβος).

§41ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν παρεδέχθη τίποτε.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ......

§43ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἂν, κύριε Πρόεδρε, ἐπιμένητε.... (θόρυβος).

§44ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐρωτήσατε ἀντιστρόφως, κύριε Πρόεδρε.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὸ ἐπιμίσθιον τοῦ Διευθυντοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τὸ ἐπιμίσθιον.

§46ΚΟΠΑΝΙΤΣΑΣ. Λοιπὸν νὰ ἀπαλειφθῇ.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπηλείφθη. (Ἀναγινώσκονται καὶ τὰ λοιπὰ ἐδάφια, καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη.)

§48ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἔξοδα ὑπηρεσίας, Ἄρθρον 2. Διακόσμησις τοῦ Βουλευτηρίου δραχ. 1600.»

§49ΣΧΙΝΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου «Διακόσμησις τοῦ Βουλευτηρίου» φέρω τὴν παρατήρησιν, ὅτι τὸ Βουλευτήριον ἀποτελεῖ ἓν τῶν κεντρικῶν κτιρίων τῶν Ἀθηνῶν καὶ τυγχάνει τῶν ἐπισκέψεων ὅλων τῶν ξένων, πολὺ δὲ πλειότερον διότι κέκτηται καὶ πλουσίαν βιβλιοθήκην. Δυστυχῶς αἱ αἴθουσα τοῦ Βουλευτηρίου εὑρίσκονται εἰς ἐλεεινὴν κατάστασιν, καὶ φρονῶ, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς ἡμᾶς νὰ τὸ φέρωμεν εἰς τὴν ἐμπρέπουσαν θέσιν· ἐκτὸς δὲ τούτου, τὸ ψῦχος εἶναι λίαν ἐπαισθητὸν ἐνταῦθα. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὡρίσθη, ἵνα τεθῇ θερμογόνον, διὰ νὰ θερμαίνηται ἡ αἴθουσα τὸν χειμῶνα· ἑπομένως φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ αὐξηθῇ τὸ κονδύλιον κατὰ 20 ἢ 25 χιλιάδας δραχμὰς, ὅπως διορθωθῶσιν αἱ ὑπάρχουσαι ἐλλείψεις.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον προτείνετε, εἶναι ἔκτακτος προϋπολογισμός· ἐνταῦθα πρόκειται περὶ τοῦ τακτικοῦ. (Ἀναγινώσκονται καὶ τὰ λοιπὰ ἐδάφια, καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἔχει).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Στενογραφικὸν Γραφεῖον».

§52ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Κεφάλαιον Γʹ. Προσωπικόν.... Μισθὸς ἑνὸς βοηθοῦ, πρὸς δραχμὰς 200 κατὰ μῆνα, ἐν ὅλῳ δραχμαὶ 2400».

§53ΦΙΛΙΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῇ μικρὰν αὔξησιν ὑπὲρ τοῦ βοηθοῦ τοῦ Στενογραφικοῦ Γραφείου τοῦ κ. Γεωργίου Πολυζωΐδου, ἀρχαίου ὑπαλλήλου τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος, γνωστὸν εἶναι εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, μετὰ πόσης φιλοπονίας καὶ ἀφοσιώσεως ἐργάζεται, αὐτὸς φροντίζων περὶ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, συνάζων, ἐπιθεωρῶν καὶ διανέμων τὰς ἀγορεύσεις, καὶ ἐπιμελούμενος τὴν ἐκτύπωσιν αὐτῶν, καὶ ἐν γένει πρόθυμος πάντοτε εἰς πᾶσαν αἴτησιν τῶν Βουλευτῶν, ἀναγομένην εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Στενογραφικοῦ Γραφείου.

§54ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Πολυζωΐδης εἶναι ὁ Ἄτλας τοῦ Στενογραφικοῦ Γραφείου, καὶ δίκαιον εἶναι νὰ αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία αὐτοῦ, εἰς ἀμοιβὴν τῆς φιλοπονίας καὶ ἱκανότητός του.

§55Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Προστίθημαι καὶ ἐγὼ εἰς τὴν πρότασιν τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων. Καὶ δὲν θέλω νὰ φέρω ἀντίῤῥησιν εἰς τὸν μισθὸν τοῦ ἐπιθεωρητοῦ, ὁ ὁποῖος λαμβάνει 350 δραχμὰς κατὰ μῆνα· ἀλλὰ γνωρίζω, ὅτι ὁ βοηθὸς προσφέρει μεγάλας ὑπηρεσίας, αὐτὸς διεξάγων ὅλην τὴν ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ εἰδικωτάτας γνώσεις· ἑπομένως κρίνω δίκαιον νὰ γείνῃ αὔξησις τῆς μισθοδοσίας του κατὰ 50 τοὐλάχιστον δραχμάς.

§56ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§57Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εὑρίσκομαι ἤδη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ τὰ λεγόμενα ἐστενογραφημένα πρακτικὰ, καὶ ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἂν ὡρίσθησαν διὰ τὴν δευτέραν παρουσίαν. Ὁ Πρόεδρος τῆς ληξάσης Συνόδου κατέβαλε πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν, ὅπως γείνῃ πραγματικὴ ἡ δημοσίευσις καὶ ἔγκαιρος· φαίνεται ὅμως, ὅτι δὲν ἐδόθη ἡ προσήκουσα βοήθεια τοῦ χρήματος, καὶ εὑρισκόμεθα ἤδη εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς δευτέρας Συνόδου καὶ ἀκόμη πρακτικὰ δὲν ἔχομεν τῆς πρώτης Συνόδου. Θεωρῶ περιττὸν νὰ εἴπω, πόσον σπουδαῖον εἶναι τοῦτο. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημοσιεύωνται ἐντὸς 24 ἢ 48 ὡρῶν, ἀλλ’ ὅπως δήποτε δύνανται νὰ ἐκτυπῶνται ἐγκαιρώτερον. Γνωρίζω, ὅτι τὸ κώλυμα δὲν πηγάζει ἀπὸ τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ὀφείλει νὰ δώσῃ τὰς ἀναγκαίας διαταγὰς, ὅπως μὴ συμβαίνῃ τὸ ἄτοπον τοῦτο.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδόθη διαταγὴ νὰ προηγηθῇ πάσης ἄλλης ἐργασίας ἡ ἐκτύπωσις τῶν πρακτικῶν.

§59ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τοῦ βοηθοῦ τοῦ Στενογραφικοῦ Γραφείου κατὰ 50 δραχμὰς τὸν μῆνα, διότι ἡ ἐργασία τοῦ πολυτίμου τούτου ὑπαλλήλου δὲν ἀμείβεται ἐπαρκῶς.

§60ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή...

§62Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ 20 δραχμὰς ν’ αὐξηθῇ.

§63ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κατὰ 50.

§64ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δίκαιον εἶναι νὰ αὐξηθῇ κατὰ 50 δραχμὰς, διότι ὁ κ. Πολυζωΐδης εἶναι ὁ μόνος ὑπάλληλος, τὸν ὁποῖον εὑρίσκει τις πάντοτε ἐνταῦθα, μετὰ προθυμίας καὶ ζήλου ἐργαζόμενον.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τοῦ βοηθοῦ τοῦ Στενογραφικοῦ Γραφείου ἀπὸ δραχμῶν 200 εἰς δραχμὰς 250 κατὰ μῆνα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πάντες). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκονται καὶ τὰ λοιπὰ ἐδάφια, καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ὅλον τοῦ κεφαλαίου Γʹ, ὡς ἐτροποποιήθη, ἐκ δραχμῶν 40,080.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς. Κεφάλαιον Δʹ. Προσωπικόν.» (Γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἄρθρον 1, δρ. 17,400, καὶ εἶτα τὸ ἄρθρον 2: «Ἔκτακτα ἔξοδα Ἐφορείας δρ. 2,000»).

§67ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον 3. Ἔξοδα Βιβλιοθήκης... Διὰ τὴν σύνταξιν καὶ ἐκτύπωσιν τοῦ καταλόγου τῶν βιβλίων τῆς Βιβλιοθήκης δρ. 3,000.»

§68ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ποσὸν διὰ τὴν ἐκτύπωσιν τοῦ καταλόγου εἶναι ἀνεπαρκές. Ἐὰν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν Βιβλιοθήκην, πρέπει νὰ ἔχωμεν κατάλογον. Πρέπει λοιπὸν νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσόν.

§69ΣΑΚΚΗΣ (Ἔφορος τῆς Βιβλιοθήκης). Διὰ τὸν κατάλογον ἐδαπανήσαμεν 65,000 δραχμῶν, καὶ κατάλογον δὲν ἔχομεν, διότι ἀπαιτεῖται μεγάλη δαπάνη, καὶ πρέπει νὰ μᾶς ἐνισχύσῃ ἡ Κυβέρνησις, δίδουσα τὴν ἄδειαν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον νὰ μᾶς παράσχῃ τὴν συνδρομήν του.

§70ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ προτείνω τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ κατὰ 1000 δραχμάς.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, περὶ αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ διὰ τὴν σύνταξιν καὶ ἐκτύπωσιν τοῦ καταλόγου κατὰ χιλίας δραχμὰς, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν... (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 ὡς ἔχει, καὶ τὸ ὅλον τοῦ κεφαλαίου Δʹ ἐκ δραχμῶν 33,600. Ἐπίσης δὲ καὶ τὸ σύνολον τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς παρούσης Συνόδου ἐκ δραχμῶν 396,380.)

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ δημοτικῆς φορολογίας ὡς πρὸς τοὺς δήμους τῶν νήσων Κεφαλληνίας καὶ Ἰθάκης. (Γίνεται δεκτὴ κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὴ εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, ἡ πρότασις νόμου περὶ δικηγορικῶν συλλόγων).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ καταργήσεως τῶν διαφορικῶν τελῶν ἐπὶ τοῦ σίτου, τῶν δημητριακῶν καρπῶν ἐν γένει καὶ τῶν ὀσπρίων.

§74ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Πρέπει νὰ ἦναι παρὼν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἡ πρότασις αὕτη σκοπεῖ ἐλάττωσιν δασμοῦ.

§75ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δὲν σκοπεῖ τὴν ἐλάττωσιν. (Θόρυβος).

§76ΕΥΤΑΞΙΑΣ. Εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἅπτεται τῆς τελωνειακῆς πολιτικῆς τῆς χώρας. Προκειμένου λοιπὸν ν’ ἀποφασίσωμεν περὶ τοιούτου ζητήματος, πρέπει νὰ ἦναι παρὼν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§77ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μέχρι τοῦδε συνεζητήσαμεν καὶ ἐψηφίσαμεν δύο προτάσεις νόμων, χωρὶς νὰ ἦναι παρόντες οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί. Διατὶ νὰ γείνῃ ἐξαίρεσις;

§78ΖΩΓΡΑΦΟΣ. Ὁ σκοπὸς τῶν διαφορικῶν τελῶν εἶναι, ἵνα ἐπιτυγχάνωσι τὰ Κράτη ἄλλας παροχάς.

§79ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὁ κύριος Ζωγράφος νομίζει, ὅτι πρόκειται περὶ καταργήσεως διαρκοῦς. Πρόκειται περὶ καταργήσεως προσωρινῆς, μέχρι τῆς νέας συγκομιδῆς. Ἡ πρότασις αὕτη εἶναι ἀναγκαία καὶ κατεπείγουσα, διότι, ὡς ἔχουσι σήμερον τὰ τοῦ σίτου, ἤτοι τοῦ ἀντικειμένου τῆς πρώτης ἀνάγκης, ὀφείλομεν νὰ παρέξωμεν ἀνακούφισιν εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν· διότι τὰ ἐκ Ρουμανίας σιτηρὰ εἶναι τὰ μᾶλλον καταναλισκόμενα ὑπὸ τῆς ἐργατικῆς τάξεως, καὶ ὀφείλομεν νὰ διευκολύνωμεν τὴν ἀγορὰν διὰ τῆς εἰσαγωγῆς αὐτῶν. Δὲν πρόκειται νὰ ζημιώσωμεν οὐδένα· διότι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλευρα, περὶ τούτων δὲν γίνεται λόγος. Ὡσαύτως καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν παραγωγὴν τοῦ τόπου, οὐδεμίαν ζημίαν φέρομεν, διότι ἤδη εἰσάγονται σιτηρὰ, ἐὰν δὲ εἰσαχθῶσι καὶ ἐκ Ρουμανίας, θὰ εἰσαχθῶσι προσωρινῶς, μέχρι τῆς νέας συγκομιδῆς. Δὲν πρόκειται λοιπὸν νὰ δυσχεράνωμεν τὰς διαπραγματεύσεις τῆς Κυβερνήσεως, τὰς διεξαγομένας ἤδη μετὰ τῆς Ρουμανίας, πρὸς συνομολόγησιν συμβάσεως, ἐὰν ἔχῃ διάθεσιν ἡ Ρουμανία νὰ ἔλθῃ εἰς τοιαύτην σύμβασιν μετὰ τοῦ τόπου, διότι δὲν πρόκειται περὶ διαρκοῦς καταργήσεως, ἀλλὰ περὶ προσωρινῆς· ἄλλως τε, ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, προκειμένου περὶ πρώτης ἀναγνώσεως, διατὶ νὰ μὴ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον;

§80ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ προτεινόμενον νομοσχέδιον σχετίζεται πρὸς τὴν προσωρινὴν ὑπερτίμησιν τοῦ σίτου. Ὁ κ. Βουλευτὴς, ἀφορῶν εἰς αὐτὴν, ἐθεώρησεν, ὅτι δὲν εἶναι πρέπον, ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ κατάστασις αὕτη, ν’ ἀπαγορεύηται διὰ διατάξεων ἐπαχθῶν ἡ εἰσαγωγὴ σίτου ἐξ οἱασδήποτε χώρας. Καὶ κατὰ τοῦτο ἴσως ἔχει δίκαιον, ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποφανθῶμεν, ἐὰν μὴ ἀκούσωμεν τῆς Κυβερνήσεως, ἰδίως περὶ τῶν διεθνῶν διαπραγματεύσεων αὐτῆς, τῶν συναφῶν πρὸς τὸ θέμα. Καὶ ἐγὼ μὲν ὑποθέτω, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ κώλυμα, ὅπως ψηφισθῇ προσωρινόν τι μέτρον, αἶρον τοὺς προσθέτους δασμοὺς ὡς πρὸς τὸν σῖτον τὸν εἰσαγόμενον ἐκ Ρουμανίας, δὲν ἔχω ὅμως καὶ τὴν τόλμην νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοιούτου μέτρου, ἐὰν μὴ ἀκούσω παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τοῦτο δὲν θὰ βλάψῃ ἐν διαπραγματεύσεσιν, ὧν τὴν πρόοδον ἐκείνη μόνη γινώσκει. Ἄλλως καὶ ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ πρέπει νὰ θεωρηθῇ μᾶλλον ὡς εὐχὴ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως αὕτη ὑποβάλῃ πρότασιν, ἢ ὡς ἀφορῶσα εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, οἷον ὑποβάλλεται, ἐν ἄλλοις, καὶ διότι τὸ νομοσχέδιον, οἷον ὑποβάλλεται, εἶναι ἀδύνατον νὰ ψηφισθῇ. Ὁμιλεῖ τὸ νομοσχέδιον περὶ διαφορικῶν τελῶν, ἐνῷ δὲν πρόκειται νὰ καταργηθῶσι τὰ διαφορικὰ τέλη, διότι κατὰ τὸν κείμενον νόμον ἄλλα εἶναι τὰ διαφορικὰ τέλη, καὶ οὐχὶ ταῦτα, ἅτινα ὁ κ. Βουλευτὴς θέλει νὰ καταργήσῃ. Ὁ κ. Βουλευτὴς θέλει νὰ καταργήσῃ τὰ τέλη τοῦ νόμου ᾼΧΝΖ’ τοῦ 1880· δὲν θέλει νὰ καταργήσῃ διαφορικὰ τέλη, ἀλλὰ τὰ κατὰ τὸν νόμον τοῦτον ὀνομαζόμενα τέλη τοῦ γενικοῦ δασμολογίου· ταῦτα εἶναι τὰ κανονικὰ τέλη, ἐξαιρετικὰ δὲ τέλη κατὰ τὸν νόμον ᾼΧΝΖ’ εἶναι τὰ καλούμενα ἐν αὐτῷ συμβατικά. Ὁ νόμος ᾼΧΝΖ’ ὁρίζει ὡς κανονικὰ τέλη ἐπὶ πάντων τῶν σίτων, τῶν εἰσαγομένων εἰς τὴν Ἑλλάδα, ταῦτα, τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ θεωρούμενα προσωρινῶς καταργητέα, ἐπιβάλλει δὲ εἰς τὰς προελεύσεις τῶν Κρατῶν, τῶν συνδεομένων μεθ’ ἡμῶν διὰ συμβάσεως, τέλη κατὰ τὸ ἥμισυ ἐλάσσω, οὐδεὶς ὅμως ἐκεῖ εὕρηται χαρακτηρισμὸς τελῶν ὡς διαφορικῶν. Τὰ τῶν διαφορικῶν τελῶν κανονίζονται ἐν ἄρθρῳ 9 τοῦ νόμου περὶ δασμολογίου· ἐκεῖ πρόκειται περὶ ἐπιτρεπομένης προσθήκης 30% εἰς τοὺς δασμοὺς τοῦ γενικοῦ δασμολογίου, ὁσάκις παρουσιάζωνται περιστάσεις τινὲς, ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπόμεναι. Ἐὰν ἄρα ψηφισθῇ ὁ νόμος, ὡς ἔχει, θὰ καταργηθῶσι τὰ ἐν ἄρθρῳ 9 τέλη, καὶ ἐπειδὴ τὸ ἄρθρον 9 δὲν ἐφηρμόσθη μέχρι τοῦδε, οὐδὲν θὰ καταργηθῇ, καὶ ἑπομένως οὐδεμίαν θὰ ἔχῃ πρακτικὴν ἐφαρμογὴν ἡ διάταξις. Ἀλλὰ προσέτι ἡ διάταξις δὲν περιλαμβάνει καὶ ὅσα ὁ κ. Βουλευτὴς νομίζει, ὅτι περιλαμβάνει, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς εἶπε πρὸ ὀλίγου, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν πραγματεύεται περὶ ἀλεύρων, καὶ ὅμως πραγματεύεται περὶ ἀλεύρων, διότι τὸ νομοσχέδιον ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Τὰ διὰ τοῦ νόμου ΑΧΝΖʹ τοῦ 1888 ὁριζόμενα διαφορικὰ τέλη ἐπὶ τοῦ σίτου, τῶν δημητριακῶν καρπῶν ἐν γένει καὶ τῶν ὀσπρίων καταργοῦνται, καὶ ἰσχύουσιν ὡς πρὸς ταῦτα ἀπὸ 1 Δεκεμβρίου ἐ. ἔ. μέχρι 31 Ἰουλίου 1892 οἱ ἐν τῷ ἰδίῳ νόμῳ ὁριζόμενοι συμβατικοὶ δασμοί.» Κατὰ τὸ δασμολόγιον δὲ, τὰ τέλη ἐπὶ τοῦ σίτου καὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν ἐν γένει, ἂν μηδεμία γίνηται διάκρισις, ἐπεκτείνονται ἐπὶ πάντας τοὺς δημητριακοὺς καρποὺς, ὑπὸ πᾶσαν μορφὴν, εἴτε εἰς κόκκους εἴτε εἰς ἄλευρα· ἐὰν ἄρα οὕτω συντεταγμένον ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ κατάργησις καὶ ἐπὶ τῶν ἀλεύρων. Ἀλλὰ καὶ ἄλλο ὁ κ. Βουλευτὴς λέγει, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι προσωρινὸν ὡς πρὸς τὴν κατάργησιν τῶν γενικῶν τελῶν — ὄχι τῶν διαφορικῶν, διότι περὶ τούτων βεβαίως δὲν πρόκειται,— ἀλλὰ δὲν ἔχει οὕτω, διότι τὸ νομοσχέδιόν του καταργεῖ τὰ γενικὰ τέλη διαρκῶς, ἐπιβάλλον προσωρινῶς τὰ συμβατικὰ τέλη· καὶ ἠκούσατε, πῶς ἔχει τὸ νομοσχέδιον. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἄρα ἰσχύουσι μέχρι 31ης Ἰουλίου οἱ συμβατικοὶ δασμοὶ, καταργοῦνται ὅμως οἱ ὑπάρχοντες γενικοὶ διηνεκῶς. Περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὡς ἐκ τοῦ κειμένου τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν ἐννοεῖ τοῦτο ὁ κ. Βουλευτὴς, ἀλλὰ τὸ ἀναγράφει τὸ νομοσχέδιον. Ταῦτα λέγω, ἵνα παραστήσω πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ παρουσία τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὅπως, ἐὰν οὗτος φρονῇ, ὅτι δὲν ὑπάρχει διεθνής τις λόγος, ἀπαγορεύων, ἵνα προβῶμεν εἰς τὸ μέτρον, τὸ προτεινόμενον ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἀναλάβῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, προσαρμόζουσα τὸ κείμενον αὐτοῦ πρὸς τὴν ἄλλην ἡμῶν νομοθεσίαν, διότι, ὡς ἔχει τὸ προτεινόμενον νομοσχέδιον, μὴ προσαρμοζόμενον πρὸς τὴν ἄλλην νομοθεσίαν, ὁμιλοῦν περὶ διαφορικῶν τελῶν ἐν ἐννοίᾳ διαφόρῳ τῆς τοῦ νόμου περὶ τελωνειακοῦ δασμολογίου, κανονίζον τὰ περὶ δημητριακῶν καρπῶν ἄνευ περιορισμοῦ, καὶ ἑπομένως περιλαμβάνον ἐν τῇ διατάξει καὶ τὰ ἄλευρα κατὰ τὴν γλῶσσαν τοῦ δασμολογίου, μηδεμίαν δὲ λαμβάνον πρόνοιαν περὶ ἀντικαταστάσεως μετὰ τὴν 31ην Ἰουλίου τῶν καταργουμένων τελῶν τοῦ γενικοῦ δασμολογίου, οὕτω συντεταγμένον τὸ νομοσχέδιον, ἄγει εἰς ἀποτελέσματα ἀντίθετα τῶν ἐπιδιωκομένων. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ προσδιορισμὸς τῆς διαρκείας τοῦ προσωρινοῦ κανονισμοῦ μέχρι 31ης Ἰουλίου, καὶ οὗτος βεβαίως δὲν εἶναι ἀποδεκτὸς, διότι πόθεν γινώσκομεν ἡμεῖς σήμερον, ὅτι κατὰ τὴν 31ην Ἰουλίου θέλει παρέλθει ἡ ἀνάγκη, ἡ ὑπαγορεύουσα τὸ νομοσχέδιον, ἢ ὅτι δὲν θέλει παρέλθει πρότερον; Κατὰ τὴν 31ην Ἰουλίου, ἐν πάσῃ πιθανότητι, ἡ Βουλὴ δὲν θὰ ἦναι παροῦσα, ἵνα παρατείνῃ τὴν ἰσχὺν τοῦ νομοσχεδίου, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη παρατάσεως. Ἀφ’ ὅτου κυβερνώμεθα κοινοβουλευτικῶς, κατὰ τὴν 31ην Ἰουλίου, νομίζω, μόνον ἅπαξ ὑπῆρξε Βουλὴ παροῦσα, ἑπομένως ἀνάγκη προνοίας ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὅπως ἀναλόγως πρὸς τὰς περιστάσεις δύνηται ἡ Κυβέρνησις νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὸ προσωρινὸν μέτρον, ἢ νὰ παρατείνῃ αὐτό. Διὰ πάντα ταῦτα ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, συνιστῶ δὲ, ὅπως θεωρηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ὡς εὐχὴ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα αὕτη ὑποβάλῃ νομοσχέδιον.

§81ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὁ κύριος λόγος, ὁ προταθεὶς ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος πρὸς ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἡ παρεύρεσις τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐκφράσῃ τὴν γνώμην της, μὴ τυχὸν ὑπάρχῃ διεθνὴς λόγος, κωλύων τὴν ψήφισιν τοῦ τοιούτου νομοσχεδίου, καὶ ἐπὶ τούτου βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ ἔχω ἐγὼ ἀντίῤῥησιν, διότι, ἐὰν τοιοῦτος λόγος ὑπάρχῃ, οὔτε ἐγὼ θέλω ἐπιμείνει, ἀφοῦ ἡ ἐπιμονή μου θὰ ἦτο καὶ ἐντελῶς ἄσκοπος, καθόσον ἡ Βουλὴ οὐδόλως ἤθελε μὲ παρακολουθήσει. Ἀλλὰ καὶ προηγουμένως εἶπον, ὅτι, προκειμένου περὶ προσωρινοῦ μέτρου, δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ μέτρον τοῦτο, λαμβανόμενον, νὰ κωλύσῃ τυχὸν διαπραγματεύσεις ὑφισταμένας μεταξὺ τῶν δύο Κυβερνήσεων, διότι αἱ διαπραγματεύσεις ἀφορῶσιν εἰς ὁριστικὴν καὶ πολυχρόνιον σύμβασιν. Παρίσταται δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅστις εἶναι καὶ ὁ ἁρμόδιος, διὰ νὰ βεβαιώσῃ, ἐὰν ὑπάρχῃ ἐκκρεμὴς τοιαύτη διαπραγμάτευσις μεταξὺ τῶν δύο Κυβερνήσεων, καὶ ἐὰν ἐν τῇ διαπραγματεύσει ταύτῃ δύναται νὰ φέρῃ κώλυμα ἡ ψήφισις τοιούτου νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἐπιμένω, ἐν ᾗ περιπτώσει τὰ παρόντα μέλη τῆς Κυβερνήσεως προτείνωσι τοιαύτην ἀναβολὴν ἐπὶ τῷ λόγῳ, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ προλαλήσας. Ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον ὅμως, δὲν ἔχουσιν ὀρθῶς ὅσα ὑπεστήριξεν ὁ προλαλήσας. Ἐν τῷ νόμῳ ὑπάρχει διάκρισις ῥητὴ μεταξὺ τοῦ σίτου, τῶν δημητριακῶν καρπῶν καὶ τῶν ἀλεύρων (ἀναγινώσκει): «ΝΟΜΟΣ ᾼΧΝΖʹ. «Σῖτος καὶ σμιγὸς ἐκ σίτου καὶ σικάλεως. Γενικὸς εἰσαγωγικὸς δασμὸς 2.40 ὁ στατὴρ, συμβατικὸς δασμὸς 1.20. Λοιποὶ δημητριακοὶ καρποί. Γενικὸς εἰσαγωγικὸς δασμὸς 1.76, συμβατικὸς δασμὸς 0.88. Ἄλευρα ἐκ σίτου. Γενικὸς εἰσαγωγικὸς δασμὸς 4.80, συμβατικὸς 2.40. Ἄλευρα ἐκ λοιπῶν δημητριακῶν καρπῶν. Γενικὸς εἰσαγωγικὸς δασμὸς 3.52, ὁ στατὴρ, συμβατικὸς δασμὸς 1.76. Ὄσπρια ἐν γένει. Γενικὸς εἰσαγωγικὸς δασμὸς ἡ ὀκὰ λεπτὰ 24, συμβατικὸς δασμὸς λεπ. 12.» Ἀφοῦ οὕτως ἔχει ὁ νόμος, καὶ ἀφοῦ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ὡρισμένως ζητεῖται ἡ κατάργησις τοῦ γενικοῦ δασμοῦ, τοῦ ἀφορῶντος τὸν σῖτον καὶ τὰ ὄσπρια, εἶναι δυνατόν ποτε νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι, ψηφιζομένου τοῦ τοιούτου νομοσχεδίου, καταργεῖται συνάμα καὶ ὁ γενικὸς δασμὸς ἐπὶ τῶν ἀλεύρων; Ἐὰν βεβαίως τὸ νομοσχέδιον γενικῶς ὡμίλει περὶ καταργήσεως, ἠδύνατο μία τοιαύτη ὑπόθεσις νὰ λάβῃ χώραν, ἀλλ’ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ εἶναι ὡρισμένον, καὶ ὡρισμένως λέγεται, τί καταργεῖται ἐκ τῶν ἀντικειμένων τῶν διαπραγματευομένων ὑπὸ τοῦ νόμου· δὲν δύναται ἑπομένως νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία ἀμφισβήτησις καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλευρα. Κατὰ τοῦτο λοιπὸν φρονῶ, ὅτι οὐχὶ ὀρθῶς ἀπέκρουσε τὸ νομοσχέδιον ὁ προλαλήσας, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι καταργεῖται δι’ αὐτοῦ καὶ ὁ ἐπὶ τῶν ἀλεύρων δασμός. Ὡς πρὸς τὴν μνείαν τὴν γενομένην ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ «διαφορικῶν τελῶν», πιθανὸν νὰ μὴ ὑπάρχῃ πλήρης ἀκριβολεξία, ἀλλὰ οἱ γενικοὶ δασμοὶ εἰς τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἀφορῶσιν, εἰς ὃν καὶ τὰ διαφορικὰ τέλη, διότι οἱ γενικοὶ δασμοὶ καὶ οἱ συμβατικοὶ οὐδὲν ἄλλο σκοποῦσιν, εἰ μὴ τὴν ὑποχρέωσιν τῶν διαφόρων Κρατῶν νὰ ἔλθωσιν εἰς συμβάσεις ἐμπορικάς· διότι ἡ ἐν τῷ δασμολογίῳ διάκρισις εἰς γενικοὺς καὶ εἰς συμβατικοὺς δασμοὺς εἶναι ἡ ἐφαρμογὴ τῆς περὶ διαφορικῶν τελῶν ἀρχῆς· ἔνθα δὲ ἰσχύουσιν, ἔχουσι τὸν αὐτὸν ἐκεῖνον σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἔχουσι καὶ τὰ διαφορικὰ τέλη, ἤτοι νὰ καταναγκάσωσι τὰ Κράτη, μεθ’ ὧν δὲν εὑρίσκεται τὸ ἡμέτερον Κράτος εἰς σύμβασιν, νὰ συνομολογήσῃ συμβάσεις. Περὶ ἑνὸς λοιπὸν καὶ τοῦ αὐτοῦ σκοποῦ πρόκειται, περὶ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου, καὶ οὐχὶ περὶ ὅλως διαφόρου, ὡς ἰσχυρίσθη ὁ προλαλήσας. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Βουλὴ συμμερίζηται τὴν γνώμην μου, ὡς πρὸς τοὺς λόγους, οὓς ἐπεκαλέσθη ὁ προλαλήσας, εὐελπίζομαι ὅτι θὰ ἀποκρούσῃ τὴν ἀναβολήν. Ἐὰν ὅμως οἱ παρόντες Ὑπουργοὶ φρονῶσιν, ὅτι ὑπάρχει λόγος διεθνὴς, ὅστις ἐπιβάλλει τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου, βεβαίως ἐγὼ δὲν θὰ ἔχω ἀντίῤῥησιν· παρακαλῶ μάλιστα τὸν κ, Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ δηλώσῃ τὴν περὶ τούτου γνώμην του, καὶ ἐὰν φρονῇ ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἐγὼ συγκατατίθεμαι εἰς τὴν γνώμην αὐτοῦ.

§82ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἰς τὴν οὐσίαν δὲν εἰσέρχομαι, ἀλλ’ ἐπιμένω παρακαλῶν τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐνέπνευσεν εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν Κεφαλληνίας ἡ πεποίθησις, ὅτι ὑπάρχει καὶ θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη σιτηρῶν ἐν Ἑλλάδι ἕνεκα σιτοδείας ἄλλων χωρῶν, ἐξ ὧν προμηθεύεται συνήθως ἡ ἡμετέρα χώρα· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι περὶ τῆς ἀνάγκης ταύτης περισσότερον ἁρμόδιος νὰ ἀποφανθῇ εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος βεβαίως ἔχει πᾶσαν πληροφορίαν καὶ περὶ τῆς σημερινῆς προμηθείας ἐν τῷ τόπῳ τοῦ σίτου καὶ ἐν τῷ μέλλοντι, καθὼς ἐπίσης καὶ περὶ τῆς προμηθείας τῶν ξένων χωρῶν, ἀπὸ τὰς ὁποίας δύναται νὰ προμηθευθῇ ἐν ἀνάγκῃ ἡ Ἑλλὰς σῖτον. Δὲν πρέπει λοιπὸν οὔτε ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου νὰ γείνῃ δεκτή. Θὰ ἦτο τοῦτο βεβαίως ἀναγνώρισις τῆς ἀνάγκης σίτου, ἣν θὰ ἐδέχετο ἡ Βουλὴ ἄνευ τῆς γνώμης τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ μόνος ἁρμόδιος, ἵνα φωτίσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τούτου. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ διεθνὲς συμφέρον, ὅπερ ἀνέφερον, ἐγένετο μὲν λόγος ἄλλοτε μεταξὺ τοῦ ἀντιπροσώπου ἐν Ἀθήναις τῆς Ρουμανικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐμοῦ περὶ συνομολογήσεως ἐμπορικῆς συνθήκης, ἀλλ’ ὡς γνωστὸν, αἱ συχναὶ μεταβολαὶ Κυβερνήσεων ἐν Ρουμανίᾳ, καὶ ἡ μακρὰ συζήτησις δασμολογίου αὐτονόμου, ὡς τὸ ἀπεκάλεσαν, ἐκώλυσαν μέχρι τοῦδε τὴν συνεννόησιν τῶν δύο Κυβερνήσεων. Ἡ Ρουμανικὴ Κυβέρνησις, ὡς γνωστὸν, ἀπεφάσισε νὰ ἀκολουθήσῃ σύστημα δασμολογικὸν, προσεγγίζον τὸ Γαλλικόν. Ἠθέλησε νὰ ἀποφύγῃ εἰς τὸ μέλλον τὸ σύστημα τῶν ἐμπορικῶν συμβάσεων, ὡς συνωμολογοῦντο, μὲ τοὺς ὅρους τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου ἔθνους, καὶ νὰ καταρτίσῃ, καὶ κατήρτισε, δασμολόγιον ἑνιαῖον, ὄχι δηλονότι διττὸν, ἀνωτάτου καὶ κατωτάτου ὅρου, ἀλλὰ γενικὸν δασμολόγιον, ἐν τῷ ὁποίῳ ἀναγράφονται οἱ δασμοὶ, τοὺς ὁποίους ἐπὶ ἑκάστου ἔξωθεν εἰσαγομένου προϊόντος καὶ ἐμπορεύματος θέλει εἰσπράττει. Τὸ δασμολόγιον αὐτὸ ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου 1891, νομίζω, ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν. Περιμένει, ὡς φαίνεται, ἡ Ρουμανικὴ Κυβέρνησις νὰ ἴδῃ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ, καὶ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων αὐτοῦ μετὰ πάροδόν τινα χρόνου νὰ σχηματίσῃ ἀπόφασιν ὁριστικὴν, ἂν πρέπῃ νὰ προβῇ εἰς συνομολόγησιν συνθηκῶν, καὶ περὶ τῶν παραχωρήσεων, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ποιήσηται καὶ δεχθῇ ἐκ μέρους ἄλλων Κρατῶν. Ἐὰν σήμερον, λόγῳ τῆς ἀνάγκης, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ Ρουμανικὴ Κυβέρνησις, λόγῳ τοῦ γενικοῦ ἡμῶν δασμολογίου, ἐπὶ τῶν σιτηρῶν, θὰ ἦτο ἴσως διατεθειμένη νὰ ἔλθῃ εὐκολώτερον εἰς συνεννοήσεις, καὶ νὰ συνομολογήσῃ μεθ’ ἡμῶν ἐμπορικὴν σύμβασιν, ἐννοεῖται ὅτι, ἐὰν γείνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔστω καὶ προσωρινῶς μέχρι τοῦ προσεχοῦς Ἰουλίου θέλει νὰ καταργήσῃ τὸ τέλος τὸ διαφορικὸν, ἐννοεῖται ὅτι χαλαρώτερον θὰ δεχθῇ ἐφεξῆς, ὅπως ἔλθῃ εἰς ὁριστικὴν συνεννόησιν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, τοῦ ἐκκρεμοῦς ἐν ταῖς διαπραγματεύσεσι περὶ ἐμπορικῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Ρουμανίας, δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένητε, ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιόν σας.

§83ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δὲν ἐπιμένω εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ μὴ παραλείψω ἄνευ ἀπαντήσεως παρατήρησίν τινα, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ νὰ ἀποκρούσῃ κατ’ οὐσίαν τὸ νομοσχέδιον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἰσχυρίσθη, ὅτι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γινώσκω, ὁποία ἡ κατάστασις τοῦ τόπου ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τῶν ἀναγκαίων σιτηρῶν, καὶ ὅτι τοῦτο δύναται μόνον ἡ Κυβέρνησις νὰ γινώσκῃ, καὶ ὡς ἐκ τούτου μόνον ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἔχῃ τὴν πρωτοβουλίαν, προκειμένου περὶ τοιαύτης προτάσεως. Προτείνας τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον, ἐστηρίχθην εἰς τὴν γνῶσιν γεγονότος πασιγνώστου, ἐστηρίχθην εἰς τὸ γεγονὸς, ὅτι ἡ Ρωσσία ἀπηγόρευσε τὴν ἐξαγωγὴν τῶν σιτηρῶν, ὅτι πᾶσα ἡ Εὐρώπη σχεδὸν πάσχει ἐκ σιτοδείας, ὅτι ὁσημέραι ὑπερτιμῶνται ὁ ἄρτος καὶ τὰ ὄσπρια, γινώσκω δὲ, ὅτι πάντα σχεδὸν τὰ ὄσπρια καὶ τὰ σιτηρὰ προμηθευόμεθα ἐν Ἑλλάδι ἐκ Ρωσσίας, καὶ ὅτι ταῦτα προεμηθευόμεθα προηγουμένως καὶ ἐκ Ρουμανίας, ἀλλὰ μετὰ τὴν γενομένην διάκρισιν ὡς πρὸς τὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν περὶ τῶν εἰσαγομένων ἐκ Ρουμανίας, ἔπαυσεν ἡ εἰσαγωγὴ ἐκ Ρουμανίας καὶ σιτηρῶν καὶ ὀσπρίων. Παρεκινήθην νὰ ὑποβάλω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἔχων ὑπ’ ὄψει, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ ἰδίως οἱ κάτοικοι τῶν νήσων κατηνάλισκον σιτηρὰ καὶ ὄσπρια εἰσαγόμενα ἐκ Ρουμανίας, διότι ταῦτα εἶναι πολὺ κατωτέρας ἀξίας τῶν εἰσαγομένων ἐκ Ρωσσίας, εἶναι τὸ κοινῶς καλούμενον κορνόβιον, τὸ ὁποῖον ἦτο εἰς κοινὴν χρῆσιν, τοὐλάχιστον εἰς τὰς νήσους τὰς ἰδικάς μας, καὶ τὸ ὁποῖον ἔπαυσε νὰ καταναλίσκηται πλέον, διότι ἔπαυσε νὰ εἰσάγεται, καθόσον ἡ διαφορὰ τοῦ δασμοῦ οὐδεμίαν παρουσιάζει διαφορὰν τιμῆς μεταξὺ σίτου ἐκ Ρουμανίας εἰσαγομένου, καὶ τοιούτου ἐκ Ρωσσίας. Εἶναι διπλάσιος ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ὀσπρίων· ἀντὶ 12 λεπτῶν πληρόνουν τὰ ἐκ Ρουμανίας εἰσαγόμενα 24, τοιαύτη δὲ διαφορὰ κατ’ ὀκᾶν ἐννοεῖται ὅτι ἔφερε σχεδὸν τὴν παῦσιν τῆς εἰσαγωγῆς ἐκ Ρουμανίας. Οἱ λόγοι οὗτοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι γνωστοὶ εἰς πάντα εὑρισκόμενον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, μὲ παρεκίνησαν νὰ ὑποβάλω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὡς νομοσχέδιον κοινοῦ συμφέροντος καὶ ἀνάγκης ἐπειγούσης, ἐπιβαλλόμενον ἀπὸ τὰς περιστάσεις τοῦ ἔτους τούτου. Ἐὰν βεβαίως ἡ Ρωσσία δὲν ἀπηγόρευε τὴν ἐξαγωγὴν τῶν σιτηρῶν της, ἴσως δὲν θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τοιαύτην ἀνάγκην, ἀλλ’ ἀφοῦ ἀπηγορεύθη ἡ ἐξαγωγὴ, δὲν πρέπει νὰ φέρωμεν πλέον ἐμπόδιον εἰς τὴν εἰσαγωγὴν ἐκ Ρουμανίας. Εἶναι τοιοῦτον τὸ ἀντικείμενον, ὥστε ὤφειλε, κατ’ ἐμὴν ἰδέαν, ἡ Βουλὴ νὰ τὸ υἱοθετήσῃ, καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ, διότι δὲν πιστεύω νὰ ἦναι Βουλευτὴς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ συναισθάνηται, ὡς ἐγὼ, τὴν ἀνάγκην τοιούτου νομοσχεδίου, καὶ ἐὰν αἰσθάνηται αὐτὴν, πρέπει νὰ τὸ δεχθῇ.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δὲν ἐπιμένετε εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, κύριε Βαλσαμάκη;

§85ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δέχομαι τὴν ἀναβολήν.

§86ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ὅπως ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ συναδέλφου κ. Βαλσαμάκη δὲν πρέπει νὰ ἐννοηθῇ βεβαίως, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ δὲν αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην τὴν ἐπείγουσαν, ὅπως συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν λῆψιν μέτρων ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου, ἥτις αὐξάνει καθ’ ἑκάστην. Ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος βαρέως φέρει τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, καὶ κατήντησε σήμερον ζήτημα μέγα, τὸ ὁποῖον εὔχομαι νὰ μὴ προχωρήσῃ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ σύμπασα φρονεῖ, ὅτι πρέπει σύντονα νὰ λάβῃ μέτρα ἡ Κυβέρνησις πρὸς βελτίωσιν τῶν τοῦ ἄρτου, καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Βαλσαμάκη προταθὲν, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἁρμοδία νὰ σκεφθῇ, ἐὰν ἦναι κατάλληλον, ἢ νὰ λάβῃ ἄλλα μέτρα, τὰ ὁποῖα θέλουσι συμβάλει εἰς τὴν ὑποτίμησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ πρότασις νόμου τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Κεφαλληνίας ἀναβάλλεται. Ἕτερον ἀντικείμενον δὲν ὑπάρχει σήμερον πρὸς συζήτησιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 6 μ. μ.