1890.12.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 14

Τῆς 7 Δεκεμβρίου 1890.

(Παρασκευή).

Ὥρᾳ 4 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Εὐταξίας κατέθεσε τὰς ἑξῆς ἐγγράφους αἰτήσεις.

§2ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας: 1) Πόσαι καὶ τίνες ὁδοὶ ἐξεδόθησαν εἰς δημοπρασίαν καὶ ἀντὶ πόσων δραχμῶν κατεκυρώθησαν ἐν τῷ νομῷ Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος ἐν ἔτει 1890. 2) Πόσαι καὶ τίνες ὁδοὶ ἐχαράχθησαν κατὰ τὸ αὐτὸ ἔτος καὶ ἐν τῷ αὐτῷ νομῷ. 3) Πόσων καὶ τίνων γεφυρῶν ἡ κατασκευὴ ἐμελετήθη ἢ ἀπεφασίσθη, πόσαι δὲ καὶ τίνες τοιαῦται συνετελέσθησαν τὸ αὐτὸ ἔτος ἐν τῷ αὐτῷ νομῷ. 4) Πότε ἀπεφασίσθη ἡ διευθέτησις τῆς κοίτης τοῦ Σπερχειοῦ ποταμοῦ, καὶ πότε ἐστάλη ἐπιτροπὴ μηχανικῶν εἰς μελέτην αὐτῆς, παρὰ τίνων δὲ μηχανικῶν ἀπηρτίζετο ἡ τοιαύτη ἐπιτροπή. Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ τηλεγραφικῶς πληροφορίας καὶ νὰ ὑποβάλῃ ταύτας ταχέως εἰς τὴν Βουλὴν: 1) περὶ τῆς ἐνώπιον τῶν ἐν Ἀμφίσσῃ Πλημμελειοδικῶν ἐκκρεμοῦς καταγγελίας κατὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ αʹ ἐκλογικοῦ τμήματος τοῦ δήμου Τολοφῶνος, 2) περὶ τῆς ἐνώπιον τῶν ἐν Λαμίᾳ πλημμελειοδικῶν ἐκκρεμοῦς καταγγελίας κατὰ τοῦ δημάρχου Ἐλατείας Δημ. Παπαλουκᾶ καὶ τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἐκλογικοῦ τμήματος Ἐλατείας.»

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος, τίνων ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων Βουλευτῶν ἐπηρεάζει τὸ ἀποτέλεσμα ἡ ἀκύρωσις τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων.

§4ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὡς ἔχει ὁ σήμερον διανεμηθεὶς πίναξ, ἡ ἀκύρωσις τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων ἐπηρεάζει δύο μόνον ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων βουλευτῶν, τοὺς κκ. Δημητρίου καὶ Μελᾶν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ τμήματος, ὅτι ἡ ἀκύρωσις τοῦ Βʹ τμήματος τοῦ δήμου Διστομίων ἐπηρεάζει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τῶν κκ. Δημητρίου καὶ Μελᾶ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Προβαίνομεν κατωτέρω. Ἐκλογὴ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος. (Ἀναγινώσκεται τὸ συμπέρασμα τῆς ἐκθέσεως τοῦ τμήματος, καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, ἀνακηρύσσονται δὲ βουλευταὶ οἱ ἐπιτυχόντες Ἀχιλλεὺς Χοϊδᾶς, Ἀνδρέας Παπαγιαννακόπουλος, Ἰωάννης Κρεστενίτης, Ἄγγελος Πετραλιᾶς, Νεοκλῆς Πετιμεζᾶς, Λεωνίδας Σταμάτης, Ἀνδρέας Παναγιωτόπουλος, Ἀχιλλεὺς Γεροκωστόπουλος, Νικόλαος Κουμανιώτης, Διονύσιος Παυλόπουλος, Ἀριστομένης Κοντογούρης, Ἀνδρέας Σπηλιάδης, Ἀλέξανδρος Ζαΐμης καὶ Ἰωάννης Ζωγράφος, ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζόμενα προσόντα).

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐκλογὴν Εὐβοίας. Τὸ τμῆμα προτείνει παμψηφεὶ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Νηλέως, κατὰ πλειονοψηφίαν δὲ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Κηρέως. Ὑπάρχει καὶ πρότασις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ προηγηθῇ, καθ’ ἣν προτείνεται ἡ ἐπικύρωσις τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Εὐβοίας ὡς πρὸς τοὺς ἐπιτυχόντας Ἀλέξανδρον Κοντόσταυλον, Ἀλέξανδρον Πετσάλην καὶ Παναγιώτην Λεβέντην.

§7Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ ἀκούσωμεν τὸν εἰσηγητήν.

§8ΦΙΛΙΟΣ. Γνωρίζετε, Κύριοι, ὅτι τὸ τμῆμα ὑποβάλλει παμψηφεὶ τὴν γνώμην αὐτοῦ περὶ ἀκυρώσεως τῶν δύο τμημάτων τοῦ δήμου Νηλέως· πρὸ τούτου ὅμως νομίζω, ὅτι ὀφείλω νὰ ἐκθέσω πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ λαβόντα χώραν ἐνώπιον τοῦ τμήματος κατὰ τὴν συζήτησιν, ἥτις ἐγένετο ἐπὶ τῶν ὑποβληθεισῶν ἐνστάσεων ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Πετσάλη καὶ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Βουδούρη. Ὁ κ. Πετσάλης καὶ ὁ κ. Φλογαΐτης δι’ ἐνστάσεων, ὑποβληθεισῶν εἰς τὸ τμῆμα, ἐζήτησαν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τριῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Χαλκίδος, ἤτοι τῶν δήμων Διρφύων, Νηλέως καὶ Κηρέως· κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην οὐδεὶς προσῆλθε νὰ ἀντείπῃ, τὸ τμῆμα ὅμως ἐνόμισεν, ὅτι ὤφειλε νὰ ἀκούσῃ τὰς ἀντιῤῥήσεις τῶν ἀποτυχόντων, καὶ διὰ τοῦτο ἀνέβαλε τὴν ἀπόφασίν του ἐπὶ δύο ἡμέρας, ὁπότε ἐπανῆλθεν ὁ κ. Βουδούρης ἐκ Χαλκίδος, ὅστις διὰ μακρῶν ἠγόρευσε καὶ ἐπεχείρησε ν’ ἀναιρέσῃ ὅλας τὰς ἐνστάσεις καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τῶν κ. κ. Πετσάλη καὶ Φλογαΐτου, συνεφώνησε δὲ μόνον πρὸς αὐτοὺς διὰ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Νηλέως. Τὸ τμῆμα τὰς ἐνστάσεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον οἱ κ. κ. Πετσάλη καὶ Φλογαΐτης διὰ τὸν δῆμον Διρφύων, ζητοῦντες νὰ ἀποσταλῇ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπή, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει, διότι ἡ ἔκθεσις τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου ἀναφέρει, ὅτι οὐδεμία παρεκτροπὴ ἐγένετο εἰς τὸν δῆμον Διρφύων, αἱ λοιπαὶ δὲ ἐνστάσεις περιεστράφησαν εἰς τὸ ὅτι τρεῖς κομματάρχαι τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως ἐκακοποιήθησαν παρά τινος χωροφύλακος καὶ ἀπεστάλησαν εἰς Χαλκίδα, ὅπου ὁ μοίραρχος Χρυσάφης ἐφυλάκισεν αὐτούς. Ἐπίσης ἀνέφερον, ὅτι ὁ ἐνωμοτάρχης Ράγκος εἰς τὸν δῆμον Αἰγαίων ἐπιδεικτικῶς εἰς τὰς ὁδοὺς τῆς κωμοπόλεως Λίμνης περιεφέρετο καὶ εἰργάζετο ὑπὲρ τῶν φίλων τῆς Συμπολιτεύσεως, μεταχειριζόμενος πᾶν μέσον, ὅπως πιέσῃ τοὺς ἐκλογεῖς. Οὐχ ἧττον τὸ τμῆμα δὲν γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τοῦ δήμου ἐκείνου, διότι οὐδὲν ἀποτέλεσμα εἶχον αἱ ἐπεμβάσεις τῶν χωροφυλάκων εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον. Τὸ τμῆμα διὰ τοῦτο περιωρίσθη εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἐνστάσεων, αἵτινες ὑπεβλήθησαν ὡς πρὸς τοὺς δήμους Νηλέως καὶ Κηρέως. Εὐτυχῶς ἐτυπώθησαν αἱ ἐκθέσεις τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων κ. κ. Σ. Τσαγκρῆ καὶ Α. Πιλαφιτζῆ, ἐκ τῶν ὁποίων πάντες γνωρίζομεν, τί συνέβη ἐκεῖ καὶ πῶς ἀπεκλείσθησαν οἱ ὑποψήφιοι τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως κκ. Πετσάλης καὶ Φλογαΐτης.

§9ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἀναγνώσατε παρακαλῶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Τσαγκρῆ.

§10ΦΙΛΙΟΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ ἥμισυ τῆς ἐκθέσεως).

§11ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀρκεῖ, ἀρκεῖ.

§12ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Νηλέως δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις· περιορισθῆτε εἰς τὸν δῆμον Κηρέως.

§13ΦΙΛΙΟΣ. Τὰ γεγονότα ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, ἔπεισαν τὴν ὁλομέλειαν τοῦ τμήματος νὰ προτείνῃ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Νηλέως, καὶ ὁ ἴδιος κ. Βουδούρης ἀνεγνώρισε τὴν ἀκυρότητα ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ, καὶ ὡς πρὸς τὸν κ. Φλογαΐτην προτείνει τὴν εἰσαγωγήν του ἄνευ νέας ἐκλογῆς. Τὸ τμῆμα δὲν ἐδέχθη τὴν γνώμην ταύτην, διότι ἐθεώρησε ταύτην ὡς λίαν παρακεκινδυνευμένην. Διὰ τὸν δῆμον Κηρέως ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειοψηφίας τοῦ τμήματος, ἀλλ’ ἐπίσης καὶ ἔκθεσιν τῆς μειοψηφίας, ἥτις καὶ αὕτη στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου κ. Κουμανταρέα. Ἐξ αὐτῆς οὐδὲν προκύπτει, τὸ δυνάμενον νὰ πείσῃ τινά, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ ἔλαβε χώραν παραβίασις. Ὁ κ. Κουμανταρέας ἐν ἀρχῇ τῆς ἐκθέσεώς του ἀναφέρει τὰ συμβάντα ἔξωθεν τῆς Ἁγίας Ἄννης, ὅπου εὑρέθη καὶ αὐτὸς, συνταξειδεύων μετὰ τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ δήμου Νηλέως κ. Τσαγκρῆ. Ἰδοὺ δὲ τί λέγει, ἀφοῦ εἰσῆλθεν εἰς Μαντούδιον. (Ἀναγινώσκει μέρος τῆς ἐκθέσεως τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου Κουμανταρέα).

§14ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Γνωρίζετε ἐκ τῆς ἀναπτύξεως, τῆς ἐν τῷ τμήματι γενομένης, ἂν ὁ Πετσάλης καὶ ὁ Φλογαΐτης ζητήσαντες νὰ μεταβῶσιν εἰς Μαντούδιον, ἠμποδίσθησαν;

§15ΦΙΛΙΟΣ. Εἰς τὸ τμῆμα ἠγέρθη μεγάλη συζήτησις, διατὶ ἡμεῖς εἴμεθα ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τοῦ δήμου Κηρέως, ἀφοῦ οὐδὲν ἐκ τῆς ἐκθέσεως ἐξήγετο. Ἡμεῖς, στηριζόμενοι ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ κ. Κουμανταρέα, συνάγομεν τοιαῦτα ἐξαγόμενα, ὥστε προτείνομεν τὴν ἀκύρωσιν. Προσεκαλέσαμεν τὸν κ. Κουμανταρέαν καὶ τὸν ἠρωτήσαμεν, ἂν ὁ Πετσάλης καὶ ὁ Φλογαΐτης, ὅτε ἀπεχωρίσθησαν ἀπ’ αὐτοῦ, ἐζήτησαν νὰ τὸν ἀκολουθήσωσιν, ὁ δὲ κ. Κουμανταρέας μᾶς ἀπήντησεν, ὅτι οὐδὲν τῷ εἶπον.

§16ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὤχετο ἀπιὼν, μόλις ἤκουσε τοὺς πυροβολισμούς. Δὲν μᾶς ἠρώτησαν οἱ κύριοι δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι, ἂν θέλωμεν νὰ τοὺς ἀκολουθήσωμεν. Μᾶς ἐγκατέλειψαν εἰς τὴν τύχην μας.

§17ΦΙΛΙΟΣ. Δὲν γνωρίζω, ἂν οἱ δύο ὑποψήφιοι ἠδυνήθησαν νὰ μεταβῶσιν εἰς Μαντούδιον· γνωρίζω ὅτι εἰς τὸ χωρίον Στροφυλιὰ τελειώνει ἡ ὁδὸς, ἡ ἄγουσα εἰς Ἁγίαν Ἄνναν· εἰς τὴν Στροφυλιὰν συνηντήθησαν οἱ δύο ὑποψήφιοι μετὰ τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων. Ἂν ἐσκόπουν νὰ μεταβῶσιν εἰς Μαντούδιον οἱ ὑποψήφιοι, εἶναι ζήτημα, ὅπερ ἔλυσεν ὁ κ. Κουμανταρέας, βεβαιώσας ἡμᾶς, ὅτι εἰς Χαλκίδα ἀποβιβασθείς, ἔλαβε παρὰ τοῦ Γαζέπη ἀναφορὰν περὶ τῶν συμβαινόντων ἔξωθεν τοῦ δήμου Νηλέως, ἀλλ’ ὅτι οἱ ἐν Χαλκίδι ὑποψήφιοι τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως δὲν τῷ διετύπωσαν παράπονον, ὅτι θέλουσι νὰ μεταβῶσιν εἰς Μαντούδιον καὶ δὲν τοὺς ἀφίνουσιν, ἀλλὰ τῷ ἐπέστησαν μόνον τὴν προσοχὴν, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ νὰ ψηφίσωσι δὶς καὶ τρὶς οἱ ἴδιοι ψηφοφόροι ἐν Μαντουδίῳ· τῷ ἔδωκαν κατάλογον τῶν ἀποβιωσάντων καὶ ἀποδημούντων, ὁ δὲ κ. Κουμανταρέας εἶπεν εἰς αὐτοὺς, ὅτι αὐτὸς, ξένος εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, δὲν ἠδύνατο νὰ ἀντιληφθῇ, ἐὰν ψηφίζουν δὶς ἢ τρὶς οἱ ἴδιοι, ἀλλ’ ὅτι πρὸς τοῦτο ἔπρεπε νὰ τὸν συνοδεύσουν οἱ ὑποψήφιοι ἢ οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτῶν. Εἰς τὸν κ. Κουμανταρέαν δὲ ἀπήντησαν ὅτι «ἐκεῖ ἡμεῖς δὲν ἔχομεν οὐδένα».

§18ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀναγινώσκετε παρακαλῶ τὴν πρώτην παράγραφον τῆς σελ. 63 τῆς ἐκθέσεως Κουμανταρέα; Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ καὶ ποιήσεώς τινος μετέχουσα ἔκφρασις τοῦ κ. Κουμανταρέα εἶναι χαρακτηριστικὴ τῆς ἐκεῖ κρατούσης καταστάσεως. Δηλαδὴ τοιαύτη ἦτο ἡ ἀπειλὴ, ὥστε ἦσαν δυσδιάκριτα τὰ ὅρια, δηλαδὴ δὲν διέκρινον, ἂν ἦτο ἀπειλὴ μόνον ἢ πραγματικὴ ἐπίθεσις πρὸς ἐξόντωσιν. Ἀφοῦ εἰς τὸ ἔδαφος τοῦ δήμου Νηλέως οἱ ὑποψήφιοι ἀπήντησαν τοιαύτην ἀντίστασιν, εἰς χωρία μάλιστα ἐλεύθερα, μὴ ὑποκείμενα δηλ. εἰς τὴν κυριαρχίαν τινὸς, δύναταί τις νὰ ἐννοήσῃ, τί ἐπερίμενεν αὐτοὺς, ἂν εἰσήρχοντο εἰς τὸν δῆμον Κηρέως.

§19ΦΙΛΙΟΣ. Ἂν ἦσαν αὐτὰ καὶ μόνα, δὲν θὰ ἤμεθα ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῶν δύο δήμων, ἀλλ’ ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως μόνον τοῦ δήμου Νηλέως.

§20ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Ποῖος ἦτο ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως ἐν τῷ δήμῳ Κηρέως;

§21ΦΙΛΙΟΣ. Ὁ Ἀττέσης.

§22ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Βεβαιοῦσιν οἱ δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι, ὅτι αἱ ἐκεῖ τελεσθεῖσαι βιαιοπραγίαι καὶ βίαι ἐγένοντο τῇ ἐπινεύσει αὐτοῦ;

§23ΦΙΛΙΟΣ. Ὁμολογοῦνται ταῦτα.

§24ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Εἰς τὸν δῆμον Νηλέως τίς ἦτο ὁ στρατιωτικός, ὁ διευθύνων τὰ τῆς ἀσφαλείας;

§25ΦΙΛΙΟΣ. Ὁ ἴδιος. Κατὰ δὲ τὴν βεβαίωσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου Πιλαριτζῆ, ὁ ὁποῖος εἶναι τακτικὸς δικαστής, οὗτος μετέβη εἰς τὸν δῆμον Νηλέως τὴν πρωίαν τοῦ Σαββάτου τῆς 13 Ὀκτωβρίου, ἐκεῖ δὲ εὗρε τὴν χωροφυλακήν, ἧς προΐστατο ὁ Ὀρέστης Ἀττέσης, ὁ ὁποῖος ὅμως ἦτο ἀπὼν εἰς τὸ Μαντούδιον, καὶ τὴν μεσημβρίαν ἐπιστρέψας ἐκεῖ, παρήγγειλε τοὺς στρατιώτας νὰ συλλάβωσι καὶ δέσωσι τοὺς ὑποψηφίους, ὁπουδήποτε ἤθελον συναντήσει αὐτούς. Ἐντεῦθεν ἐπείσθημεν, ὅτι ἔξωθεν οἱουδήποτε χωρίου τοῦ δήμου Κηρέως καὶ ἂν συνήντων τοὺς ὑποψηφίους, θὰ τοὺς ἐφυλάκιζον, διότι τοιαύτην διαταγὴν εἶχε δώσει ὁ ἐνωμοτάρχης Ἀττέσης εἰς τοὺς χωροφύλακας. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων ἔχομεν καὶ τὸ παρελθόν, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξάγεται, ὅτι οὔτε κἂν ἀπεπειράθησαν οἱ ὑποψήφιοι νὰ μεταβῶσιν εἰς Μαντούδιον καὶ ἀποστείλωσιν ἀντιπροσώπους εἰς τὸ τμῆμα Κηρέως. Ἐν ἔτει 1887 οἱ τότε ὑποψήφιοι τῆς Συμπολιτεύσεως ἀπεφάσισαν νὰ στείλωσιν εἰς τὸν δῆμον Κηρέως ἀντιπρόσωπόν των πρὸς ἐπιτήρησιν τῆς ἐκλογῆς τὸν πρώην νομάρχην Γεώργιον Λαχανᾶν· οὗτος προσεπάθησε νὰ εἰσέλθῃ, ἀλλ’ ἐκεῖ πολλοὶ τὸν ἠμπόδισαν. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε δὲ νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ 1887, ἐξ ἧς θὰ πεισθῆτε, ὅτι, καὶ ἂν ἐπεχείρουν οἱ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 14 Ὀκτωβρίου ὑποψήφιοι τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἐξαποστείλωσιν ἀντιπροσώπους εἰς τὸν δῆμον Κηρέως, θὰ ἐπάθαινον οὗτοι ὅ,τι ἔπαθεν ὁ Λαχανᾶς. (Ἀναγινώσκει τὴν ἔκθεσιν τοῦ κατὰ τὸ 1887 δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου Ἀλεξανδροπούλου). Ἴσως εἴπῃ τις, ὅτι δὲν ἤθελε νὰ μεταβῇ καὶ ἤθελε νὰ δημιουργήσῃ λόγον ἀκυρώσεως ὁ Λαχανᾶς, καὶ διὰ τοῦτο δὲν μετέβη. Ἐγὼ δὲν πιστεύω, ὅτι ἤθελε πράξει τοῦτο ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ νὰ δημιουργήσῃ μίαν ἔνστασιν ἀκυρότητος κατὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ 1887. Ἀλλ’ ἐὰν αὐτὸς δὲν μετέβη, διατὶ δὲν μετέβη ἄλλος τις; Διότι οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἤθελε νὰ μεταβῇ εἰς Μαντούδιον, καὶ τότε ἐγκατελείφθησαν αἱ κάλπαι ἀπροστάτευτοι. Ὅλα αὐτὰ τὰ περιστατικά, καὶ τοῦ 1887 καὶ τὰ σήμερον λαβόντα χώραν, προσέτι δὲ ἡ πεποίθησις, ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν πολιτευομένων εἰς οἱονδήποτε τμῆμα δύναται νὰ ἦναι τόσον ἀνίσχυρος, ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ οὔτε ἑπτὰ ἀντιπροσώπους, πολὺ μᾶλλον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἐκλογὴν οἱ ὑποψήφιοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὑποστηριζόμενοι ὑπὸ τοῦ Νόελ, ὁ ὁποῖος ἔχει τρία ἰδιόκτητα χωρία, μᾶς πείθουσι περὶ τοῦ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς τῶν δύο αὐτῶν δήμων. Διὰ τοῦτο καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Κουμανταρέα λέγει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ διεξήχθη ἡσύχως, διότι ἐγένετο ἐντελῶς μονομερῶς, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ ἐκ τοῦ τρόμου προσέτι, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἐμβάλει ὁ Ἀττέσης εἰς ἀμφοτέρους τοὺς δήμους Νηλέως καὶ Κηρέως, ἔλαβον παμψηφίαν οἱ ὑπουργικοὶ ὑποψήφιοι, ὡς παρατηρεῖτε εἰς τὰ ἐκλογικὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐξετυπώθησαν· εἰς πολλὰ τμήματα ὁ Κοντόσταυλος καὶ ὁ Γαζέπης ἔχουσιν ὡς ἀποτέλεσμα μηδέν. (Ἀναγινώσκει).... Μάλιστα ὁ κ. Κουμανταρέας λέγει, ὅτι μετὰ τρόμου ἔσπευδον οἱ χωρικοὶ νὰ δηλώσωσι τὴν πρὸς τὸν Βουδούρην ἀφοσίωσίν των. Τί δὲ ἔγειναν αἱ ψῆφοι τῶν τριῶν χωρίων τοῦ Νόελ, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξε τὴν Ἀντιπολίτευσιν; Τὰς ἔλαβεν ὁ Βουδούρης. Ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν λόγων ἐπείσθη τὸ τμῆμα, ὅτι ἡ ψυχολογικὴ κατάστασις τῶν χωρικῶν, ὡς ἐκ τῆς περιοδείας τοῦ Ἀττέση εἰς ἀμφοτέρους τοὺς δήμους, ἐπέδρασε τοσοῦτον, ὥστε οὐδεὶς ἐτόλμα νὰ εἴπῃ, ὅτι εἶναι φίλος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ νὰ ψηφίσῃ ὑπὲρ τῶν ὑποψηφίων αὐτῆς. Συνεπῶς τὸ τμῆμα κατὰ πλειοψηφίαν ἐπρότεινε τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς δι’ ἀμφοτέρους τοὺς δήμους Νηλέως καὶ Κηρέως.

§26ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, λυποῦμαι πάρα πολὺ, διότι δὲν εὑρίσκονται οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐνταῦθα, ὅπως ἐλυπήθην τὸ πρῶτον, ὅτε ἐν τῷ τμήματι ἐγένετο ἡ προεξέλεγξις, καθ’ ἣν ἔλειπον. Ἀλλ’ εὐτυχῶς ὁ κ. Πρόεδρος, ἄνθρωπος γενικῶν ἰδεῶν, καὶ ἀκολουθῶν τὸ φιλελεύθερον τῆς ἐποχῆς φρόνημα καὶ τὰς νέας ἰδέας, ἠθέλησε νὰ ἀναβάλῃ ἐπὶ ἡμέρας πολλὰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ τμήματος, δίδων καιρὸν καὶ εἰς τοὺς ἀντιπάλους ἡμῶν, ὅπως, ἐγκαταλείποντες τὰς ἰδιαιτέρας αὑτῶν ἐργασίας, ἔλθωσι πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐκλογῆς των. Μετά τινας ἡμέρας ὁ κύριος Πρόεδρος μᾶς προσεκάλεσεν αὖθις νὰ παρασταθῶμεν, ὅπως συζητήσωμεν ἐκ νέου ἐν τῷ τμήματι τὴν ἐκλογὴν, καὶ ὑποστηρίξωμεν τὰς ἐνστάσεις ἡμῶν. Προσήλθομεν, καὶ εὐτυχῶς εὕρομεν καὶ ἐκείνους, ὑπὲρ ὧν ἐγένετο ἐκ δευτέρου ἡ συζήτησις ἐν τῷ τμήματι κατ’ ἀντιμωλίαν. Καὶ ἐν τῇ προεξελέγξει ὑπεστήριξα τὸ ἄκυρον τριῶν δήμων· διὰ νὰ θελήσω δὲ νὰ ἀπαριθμήσω τὰ καθ’ ἡμῶν διαπραχθέντα πρὸ δύο μηνῶν πρὸ τῆς ἐκλογῆς καὶ κατὰ τὴν παραμονὴν, καὶ ὑμᾶς θὰ κουράσω καὶ θὰ εἴπω πράγματα κοινὰ, τὰ ὁποῖα ἄλλως εἰς ὅλας τὰς ἐκλογὰς ταύτας, καθ’ ἃς ἤμεθα ἀντιπολιτευόμενοι, διέπραξεν ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις. Ὁ Βουδούρης οὐδέποτε ἐξετέθη ὡς ἀντιπολιτευόμενος, ἅπαξ δὲ ἐκτεθεὶς, ἀπέτυχεν. Ἄρχομαι ἐκ τῶν ἐπεμβάσεων. Τὸ πρῶτον ἔκαμε περιοδείαν ὁ Νομάρχης, ὁ ὁποῖος δὲν ἄφησεν οὐδένα δῆμον, εἴτε ἐκ τῶν νήσων, εἴτε ἐκ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν τοῦ νομοῦ, εἰς ὃν νὰ μὴ μετέβη, ὅπως ἐπηρεάσῃ τοὺς δημοτικοὺς ἄρχοντας, εἴτε δι’ ἀπειλῶν, εἴτε δι’ ὑποσχέσεων....

§27ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς ὠνομάζετο ὁ Νομάρχης;

§28ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κονδάκης.... Μεταβὰς οὗτος εἰς Σκόπελον, δι’ ἀπειλῶν καὶ πολλῶν ὑποσχέσεων κατώρθωσε νὰ παραπείσῃ τὸν σύγγαμβρον τοῦ ἄλλοτε βουλευτοῦ Σκαβέντζου, δήμαρχον Γλώσσης κ. Σταματίου, νὰ ὑποστηρίξῃ τὸν ὑπουργικὸν συνδυασμὸν, ἐνῷ ἦτο κεκηρυγμένος φίλος ἡμῶν· μετὰ ταῦτα, μὴ δυνηθεὶς νὰ πείσῃ τὸν δήμαρχον Αἰδηψοῦ, διὰ τοῦ δημογραμματέως Ζάχου, τὸν προσεκάλεσεν εἰς Χαλκίδα, ὅπου ἐνώπιον τοῦ Μοιράρχου καὶ τοῦ Βουδούρη προσεπάθησε νὰ τὸν μεταπείσῃ, λέγων αὐτῷ νὰ ἀφήσῃ τὸ σύστημα τοῦ διαβόλου καὶ νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ σύστημα τοῦ Χριστοῦ, ὁ δὲ Δήμαρχος τῷ ἀπήντησε: «30 χρόνια εἶμαι μὲ τὸ σύστημα τοῦ διαβόλου, καὶ τώρα θὰ μείνω ἐκεῖ, ὅπου εἶμαι.» «Καλὰ, τῷ ἀπαντᾷ ὁ Νομάρχης, θὰ λογαριασθῶμεν!» Ταῦτα τὰ λέγω δημοσίᾳ, καὶ πιστεύω, ὅτι οἱ κύριοι οὗτοι θὰ λάβωσι τὴν προσήκουσαν τιμωρίαν. Ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι εἰς ταῦτα μόνον περιωρίσθησαν; Ποῖοι ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ἐνομωτάρχαι, οἱ ὁποῖοι ἄλλοτε τοὺς ὑπεστήριξαν; Ποῖοι καταγγελθέντες ἐτιμωρήθησαν ὑπὸ τοῦ νόμου; Ἐκεῖνοι ἔπρεπε νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰ κυριώτερα χωρία, πρὸς μεταβολὴν τοῦ ἐκλογικοῦ φρονήματος. Ὁ Λεμπεσόπουλος λοιπὸν εἰς ἐνέργειαν. Αὐτὸς φέρει πολλὰς ἀποφάσεις εἰς τὴν ῥάχιν του καὶ βουλεύματα, κατεδικάσθη εἰς φυλάκισιν, ἔκαμεν ἀναίρεσιν, ἥτις ἀπεῤῥίφθη ὑπὸ τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἐφυλακίσθη καὶ ἔπρεπε νὰ καθαιρεθῇ καὶ ἀπολέσῃ καὶ τὰ πολιτικά του δικαιώματα, δηλαδὴ τὸν βαθμόν του. Ἐν τούτοις ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις ἀπὸ βʹ τάξεως ἐνωμοτάρχην τὸν προεβίβασεν εἰς αʹ τάξεως! Τὸν προήγαγε λοιπὸν καὶ τὸν ἔστειλεν εἰς τὸν δῆμον Στενῆς, εἰς τὰ πλησιόχωρα χωρία τοῦ δήμου τούτου, ὁπόθεν διηύθυνε τὰ τῆς ἐκλογῆς....

§29ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἶναι αὐτὸς, ὁ ὁποῖος κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου ἐπανῆλθεν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ;

§30ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Αὐτὸς μάλιστα... Ἀλλὰ δὲν ἤρκει τοῦτο’ ἔπρεπε νὰ ἐνσπείρουν τὸν φόβον καὶ τὸν τρόμον· καὶ πῶς τὸ κατώρθωσαν; ἔβαλαν τοὺς γραμματεῖς τῆς Εἰσαγγελίας καὶ ἀνεσκάλευσαν τὰς πρὸ δεκαετίας ἐκρεμεῖς ποινικὰς δίκας, ἐξέδωκαν ἐντάλματα συλλήψεως διὰ τοὺς φυγοποίνους ποινῆς πέντε ἕως δέκα ἡμερῶν, ἡμέρας τινὰς πρὸ τῆς ἐκλογῆς, καὶ πάντας τοὺς μὴ φίλους αὐτῶν συλλαμβάνοντες ἐφυλάκιζον. Ἐβλέπατε καθ’ ὁρμαθὸν 200, 300, 400 χωρικοὺς ἐξ ὅλου τοῦ νομοῦ δέκα ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν νὰ ἵστανται ἔξωθεν τοῦ Δικαστηρίου καὶ νὰ μὴ τολμῶσι νὰ ζητήσωσιν ὑπεράσπισιν παρ’ ἡμῶν, οὐδὲ παρὰ τῶν φίλων ἡμῖν δικηγόρων ἀλλὰ νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τοὺς κομματάρχας τῆς τότε Συμπολιτεύσεως, ζητοῦντες βοήθειαν. Εἶσθε ὅλοι πολιτευόμενοι, καὶ γνωρίζετε, τί θὰ εἰπῇ εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν νὰ καταδικάζηται εἷς ἄνθρωπος διὰ πρᾶξιν πταίσματος εἰς βαθμὸν κακουργήματος ἢ πλημμελήματος. Οἱ ἰδικοί μας κατεδικάζοντο, οἱ δὲ ἀντίθετοι ἠθωοῦντο. Ὅσοι δὲ δὲν ἐτόλμων νὰ παρουσιασθῶσι συνελαμβάνοντο δι’ ἐνταλμάτων φυλακίσεως, διετάσσοντο δὲ οἱ ἐνωμοτάρχαι νὰ τοὺς φέρωσι δεσμίους εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ νομοῦ. Καὶ ταῦτα μὲν, ὅπως ἐνσπείρωσι τὸν φόβον καὶ τρόμον. Οἱ ἀντίθετοί μας ὅμως ἦσαν πολὺ εὐτυχεῖς καὶ δι’ ἄλλον λόγον, διότι ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις εἶχε χορηγήσει αὐτοῖς ὅλα τὰ μέσα, ἀκόμη καὶ τὸ χρῆμα τοῦ δημοσίου ταμείου· διότι ὁ Βουδούρης πρὸ ἑνὸς μηνὸς ἐταξείδευε καθ’ ἅπαντα τὸν νομόν ἐπὶ δημοσίου πλοίου, τοῦ ὁποίου πλοίαρχος ἦτο ὁ ἀδελφός του. Ἐκεῖ ἐγίνοντο αἱ προσκλήσεις πάντων τῶν κομματαρχῶν, ἐκεῖ ἐγίνοντο αἱ προσκλήσεις αἱ ἐκλογικαί. Ἀφίνω δὲ εἰς ὑμᾶς νὰ ἐννοήσητε, ὁπόσην καὶ ταῦτα ἔχουσιν ἐπιῤῥοὴν, ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι μεγάλη εὐκολία ὡς πρὸς τὴν ἐκλογικὴν ἐνέργειαν· διότι, ἐνῷ ἡμεῖς ἠθέλομεν δύο μῆνας νὰ ταξειδεύωμεν διὰ ξηρᾶς καὶ διὰ θαλάσσης, μεταβαίνοντες ἀπὸ χωρίου εἰς χωρίον καὶ ἀπὸ δήμου εἰς δῆμον, αὐτοὶ ἐν διαστήματι ὀλίγων ἡμερῶν διῆλθον τρὶς τὸν νομόν. Κατά τινα περιοδείαν συνηντήθημεν, ἀλλ’ ἔτυχεν ἐκ συμπτώσεως ἡ συνάντησις αὕτη νὰ ἀποθαῤῥύνῃ τὸν κ. Βουδούρην.

§31Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τὸ πλήρωμα τοῦ πολεμικοῦ πλοίου ἀπὸ τίνας συνέκειτο;

§32ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἀπὸ ναύτας Εὐβοεῖς, καὶ αὐτοὶ ἀποβιβαζόμενοι, ὡς ἐντόπιοι, ἐπηρέαζον τοὺς συγγενεῖς των. Ἀλλ’ αὐτὰ εἶναι παραπτώματα, εἶναι μικρὰ πράγματα ἀπέναντι τῶν ἄλλων ὀργίων.

§33ΑΝ. ΖΕΡΒΟΣ. Κυβερνήτης τοῦ πλοίου ποῖος ἦτο;

§34ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁ ἀδελφὸς τοῦ κ. Βουδούρη. Μὲ τὸ ἀτμόπλοιον δὲ τοῦτο ἐταξείδευον καὶ κυρίαι.

§35ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖαι κυρίαι;

§36ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Αἴ!... δὲν ἐνθυμοῦμαι τὰ ὀνόματα. Ὅταν μετέβημεν εἰς Καρυστίαν μετὰ τῶν κ. κ. Κοντοσταύλου, Λεβέντη, Καραβᾶ καὶ Γαζέπη, ὅπου ἐγίνετο μία πανήγυρις, εἴχομεν δώσει συνέντευξιν ὅλοι ἐκεῖ νὰ συναντηθῶμεν, καὶ χωρὶς νὰ τὸ περιμένῃ κἀνεὶς, μᾶς ἐγένετο διαδήλωσις ἐκ 10 χιλιάδων ἐκλογέων.

§37Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς ποίαν πόλιν;

§38ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἰς τὸ Αὐλωνάριον τῆς Καρυστίας, τὴν ἑορτὴν τῆς ἁγίας Θέκλης. Ἐκεῖ κατ’ ἔτος, τὴν 14ην Σεπτεμβρίου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, μεταβαίνουσιν ὅλοι οἱ βιομήχανοι καὶ ἔμποροι τοῦ νομοῦ, ὡς καὶ ἐξ ἄλλων μερῶν, ἑπομένως γίνεται μία μεγάλη συναλλαγή. Γενομένης ὑπὲρ ἡμῶν τῆς ὑποδοχῆς τόσον μεγάλης, ὁ κ. Βουδούρης, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐκεῖ μετὰ τῶν ἄλλων καὶ εἶδε κατὰ πόσον ἤθελε μειοψηφίσει ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ταύτῃ, ἄλλως τε δὲ διεδόθη καὶ εἰς ὅλον τὸν νομόν, ὅτι ἐκλείσθη μόνος του εἰς μίαν παράγκαν, ὁ κ. Βουδούρης, λέγω, μὴ ἔχων ἀνθρώπους νὰ τὸν παρακολουθήσωσι καὶ ἀντεπεξέλθωσι κατὰ τῆς πολυαρίθμου ἐκείνης ὑπὲρ ἡμῶν ὑποδοχῆς, ἐσχεδίασε κατόπιν, ὅτε ἐπέστρεψεν εἰς Χαλκίδα, νὰ τῷ γείνῃ ὑποδοχή· διέταξε λοιπὸν τοὺς φίλους του νὰ φροντίσωσι, συνεννοηθέντες προηγουμένως διὰ τοῦ τηλεγράφου, τίνι τρόπῳ νὰ τοῦ γείνῃ αὕτη ἡ ὑποδοχή. Ἀλλὰ τὴν ὑποδοχὴν τὴν ἀπαρτίζουσιν οἱ πολλοὶ ἐκλογεῖς, καὶ τοιούτους δὲν τῷ ἔδιδεν ὁ Γαζέπης, ὅστις δὲν ἄφινε τοὺς ἐμπόρους καὶ τοὺς ἄλλους φίλους του νὰ μεταβῶσι πρὸς ὑποδοχὴν τοῦ κ. Βουδούρη. Τί νὰ κάμουν λοιπόν; ἐπῆραν τοὺς στρατευσίμους, 380 τὸν ἀριθμὸν, τοῖς ἔδωσαν ἀνὰ ἕνα πυρσὸν, καὶ ἐπὶ κεφαλῆς ἔχοντες τὸν ἀποθανόντα ταγματάρχην Γλυκοφρύδην, ὑπεδέχθησαν τὴν Α. Ἐξοχότητα τὸν κ. Βουδούρην καὶ τοὺς συντρόφους του. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἤρκεσε, Κύριοι· διότι ὁ ἀντιπερισπασμὸς δὲν ἐπῆλθε, τοὐναντίον ἐκ τῆς κακῆς ὑποδοχῆς κατεῖδον τὴν ἧτταν των· ἀμέσως λοιπὸν ἔκαμον συμβούλιον, εἰς τίνα μέρη νὰ κάμωσι τὰς καλπονοθεύσεις, καὶ τίνα ν’ ἀποκλείσωσιν, ἵνα τοιουτοτρόπως, λαμβάνοντες καὶ τὰς λοιπὰς ψήφους τοῦ νομοῦ, ἀναδειχθῶσι Βουλευταί, — ὅπως πάντοτε ἔπραττεν ὁ κ. Βουδούρης, διότι εἰς αὐτὰ δὲν ἔχει ἐφάμιλλον.—Ἐγὼ κατώρθωσα νὰ λάβω τὴν σημείωσίν των, ποῦ ἐσκέφθησαν νὰ διαπράξωσι τὰς καλπονοθεύσεις καὶ τὸν ἀποκλεισμόν· ἐπείσθην δὲ ἐκ τῆς ληφθείσης ταύτης σημειώσεως, ὅτι τὸ κύριον σημεῖον ἦτο ὁ δῆμος Νηλέως καὶ ὁ δῆμος Κηρέως, διότι ἐκεῖ πλέον δὲν ἔχει ἐπιῤῥοὴν ὁ κ. Βουδούρης, (ἐκτὸς τοῦ χωρίου Μαντουδίου, ὅπου καὶ ἐκεῖ δὲν εἶναι ὅλοι ἰδικοί του,) ἕνεκα ἄλλων λόγων, τοὺς ὁποίους δὲν μοὶ φαίνεται πρέπον ν’ ἀναπτύξω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τοὐναντίον μάλιστα, ἐὰν ἐγίνετο ἐκλογὴ νόμιμος, ἤθελε μειοψηφήσει κατὰ ἑκατοστύας ψήφων, ὡς θέλει ἀποδείξει ἡ νέα ἐκλογή, ἡ ὁποία θὰ γείνῃ εἰς αὐτὸ τὸ Μαντούδιον, εἰς τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἀντιπολιτευόμενος ἔκαμεν ἐκλογήν. Πεισθεὶς λοιπὸν, ὅτι τὸ σημεῖον τῶν καλπονοθεύσεων ἦτο ὁ δῆμος Νηλέως καὶ Κηρέως, ἐκ τῶν σχεδίων, τὰ ὁποῖα ἐβεβαιώθην ὅτι ἔλαβον οἱ ἀντίθετοι ἡμῶν, ἀπεφάσισα νὰ συνοδεύσω τὸν κ. Φλογαΐτην καὶ νὰ μεταβῶ ἐκεῖ πρὸς ἐνίσχυσίν του. Ὡς γνωρίζετε, ὁ δῆμος Νηλέως εἶναι ὅμορος τῆς ἐπαρχίας Ξηροχωρίου, καί τινα μέρη τούτου ἔχουσιν ἐπικοινωνίαν μετὰ τοῦ Ξηροχωρίου, ἀλλὰ βεβαίως εἰς τοὺς δήμους τούτους ἐξασκεῖ ἐπιῤῥοὴν ὁ κ. Φλογαΐτης, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε ἦτο ὁ πρῶτος κομματάρχης, διατηρῶν εἰσέτι τὴν ἐπιῤῥοήν του. Ἐνόμιζον λοιπὸν, ὅτι ἡ παρουσία μου, χωρὶς νὰ θέλω νὰ καυχησιολογήσω, καὶ ἡ γνῶσις, τὴν ὁποίαν εἶχον περὶ ἐμοῦ ἐκεῖ, ἤθελε κατορθώσει, ὥστε νὰ μὴ τολμήσουν ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἄλλοτε ἐξέλεγον ὡς ὄργανα ἐναντίον τῶν ἀντιθέτων των οἱ κύριοι Βουδούρης καὶ Ἀβέρωφ, νὰ πράξωσι τὰ αὐτὰ καὶ σήμερον, καὶ διὰ τοῦτο μετέβην μετὰ τοῦ κ. Φλογαΐτου. Ἄρχομαι, Κύριοι, ἀπὸ τοῦ δήμου Νηλέως, ὄχι διὰ νὰ πείσω ὑμᾶς, — διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Νηλέως δὲν ἐγένετο ἐκλογὴ ποτέ· καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, εἶναι ἀληθὲς, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς των ἐζήτησαν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ, — ἀλλ’ ἔρχομαι ἀπὸ τοῦ δήμου τούτου, διὰ νὰ καταδείξω ὅτι, ὅ,τι ἔγεινεν εἰς τὸν δῆμον Νηλέως, δὲν ἠδύνατο παρὰ νὰ γείνῃ καὶ εἰς τὸν δῆμον Κηρέως, διότι εἶναι μία ἡ ὁδὸς, ἡ ὁποία φέρει εἰς ἀμφοτέρους τοὺς δήμους. Διὰ νὰ μεταβῶμεν, Κύριοι, εἰς τὸ Μαντούδιον, χωρίον τοῦ κ. Βουδούρη, δέον νὰ διέλθωμεν ἐκ τῆς αὐτῆς ὁδοῦ, δι’ ἧς ὀφείλει τις νὰ μεταβῇ εἰς Στροφυλιὰν, μὴ δυνάμενος ἄλλως νὰ πράξῃ, διότι εἶναι τοιαῦτα ἕλη καὶ τοιοῦτοι λόφοι, ὥστε οὐδὲ ἡμίονος δύναται νὰ μεταβῇ διὰ τῶν μονοπατίων. Διὰ νὰ μεταβῶμεν λοιπὸν ἀπὸ τὸν δῆμον Αἰγαίων εἰς τὸν δῆμον Νηλέως καὶ Κηρέως, θέλομεν διέλθει ἀπὸ τὸ χωρίον Στροφυλιὰν, τὸ ὁποῖον εἶχον καταλάβει οἱ φυγόδικοι καὶ οἱ λοιποὶ ὁπλοφόροι· καὶ ὅτι δὲν λέγω πράγματα ὑπερβολικὰ, ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ἐξεδόθησαν ἐντάλματα καὶ ἐγένοντο συλλήψεις κατ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐπυροβόλησαν, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦτο καὶ ὁ φυγόδικος Δ. Γκολφῆς καὶ ἄλλοι. Καὶ τὴν Στροφυλιὰν, τὸ τελευταῖον ὅριον τὸ μεταξὺ τοῦ δήμου Αἰγαίων καὶ τοῦ δήμου Νηλέως καὶ Κηρέως, ὄχι μόνον εἶχον καταλάβει οἱ φυγόδικοι καὶ οἱ κλητῆρες....καὶ ἰδοὺ εἷς διορισμὸς κλητῆρος, διὰ νὰ ἰδῆτε, ὅτι ἦτο ὁ ἑβδομηκοστὸς, καθόσον εἶχον διορίσει 69 τοιούτους ἀστυνομικοὺς κλητῆρας εἰς δῆμον τετάρτης τάξεως! (ἔκπληξις).

§39ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν τὸν ἀναγινώσκετε;

§40ΠΕΤΣΑΛΗΣ. (ἀναγινώσκει). «Ὁ Νομάρχης Εὐβοίας πρὸς τὸν Δήμαρχον Νηλέως. «Ἔχων ὑπ’ ὄψει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 594 ὑμετέραν ἀναφορὰν, ἐγκρίνω τὸν διορισμὸν εἴκοσιν ἐκτάκτων ἀστυνομικῶν κλητήρων, καὶ ἐντέλλομαι ὑμῖν νὰ ἐνεργήσητε τὰ δέοντα καὶ προκαλέσητε παρὰ τοῦ Συμβουλίου τὴν ἀναγκαίαν πίστωσιν. «Ἐν Χαλκίδι τῇ 4 Ὀκτωβρίου 1890. «Ὁ Νομάρχης καὶ ἀ. α. «Ὁ Διευθυντὴς Ι. Μανιάτης.»

§41ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Ποίας ἡμερομηνίας εἶναι;

§42ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τῆς 4 Ὀκτωβρίου 1890.

§43Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Οἱ Δήμαρχοι αὐτοὶ εἶναι ἐκ τῶν παρασημοφορηθέντων; (γέλως).

§44ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Βεβαίως.

§45Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Σᾶς ἐρωτῶ, διὰ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν δὲν ἦναι, νὰ μὴ παραλείψῃ νὰ τοὺς παρασημοφορήσῃ. (Γέλως).

§46ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, διὰ νὰ μεταβῶμεν ἀπὸ τὸν δῆμον Αἰγαίων εἰς τὸν δῆμον Νηλέως καὶ Κηρέως, πρέπει νὰ διέλθωμεν ἐκ τῆς αὐτῆς δημοσίας ὁδοῦ, τὸ πρῶτον δὲ σημεῖον τῆς δημοσίας ὁδοῦ εἶναι τὸ χωρίον Στροφυλιὰ. Ἐκεῖθεν, Κύριοι, ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος κ. Πιλαφιτζῆς, ὡς ἐπληροφορήθην, ἐπρόκειτο νὰ διέλθῃ, μεταβαίνων εἰς τὴν Ἁγίαν Ἄνναν· ἐκεῖ ἀνεμένομεν τοῦτον, καὶ τὸν παρακαλέσαμεν νὰ ὑπάγωμεν μαζῇ, καθόσον τὸ πρωῒ, ἐπεχειρήσας νὰ μεταβῶ εἰς τὸν δῆμον Κηρέως, μόλις ἐδοκίμασα νὰ προχωρήσω εἰς τὸ χωρίον Στροφυλιὰν, μὲ ἐπυροβόλησαν· τῷ ἐνεχείρισα δὲ καὶ καταγγελίαν, ἐν τῇ ὁποίᾳ τῷ ἀνέφερον τὸ γεγονὸς, εἰπὼν συνάμα πρὸς αὐτόν: «σᾶς παρακαλῶ νὰ εἰσέλθωμεν ὁμοῦ εἰς τὸν δῆμον Νηλέως»· τότε ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος κ. Πιλαφιτζῆς μοὶ ἀπήντησε: «θέλεις νὰ σκοτώσουν καὶ ἐμὲ γιὰ τὸ χατῆρί σου;» καὶ ἀνεχώρησε κρυφίως, μεταβὰς μόνος του. Ἀπελπισθέντες τότε μὲ τὸν κ. Φλογαΐτην, ἠναγκάσθημεν νὰ περιμένωμεν τὴν ἔλευσιν τοῦ ἑτέρου δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου κ. Τσαγκρῆ· τὴν ἑπομένην ἡμέραν, τὸ Σάββατον, ἦλθεν οὗτος μετὰ τοῦ κ. Κουμανταρέα, τοὺς ἐσταματήσαμεν καὶ τοῖς ἐπεδώσαμεν νέαν καταγγελίαν, ὅτι φυγόδικοι μετὰ κλητήρων καὶ στρατιωτῶν μᾶς παρεμποδίζουσι νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸν δῆμον Νηλέως καὶ Κηρέως. Οἱ δικαστικοὶ οὗτοι ἀντιπρόσωποι μᾶς εἶπον νὰ τοὺς ἀκολουθήσωμεν, διότι ἦσαν διατεθειμένοι νὰ ὑποστηρίξωσι τὴν εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας παράστασιν ἡμῶν, τὸ ὁποῖον καὶ ἐπράξαμεν. Ἐλησμόνησα νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι εἶχον θέσει κατὰ τὸ πλάτος τῆς ὁδοῦ μέγαν πεῦκον, διὰ νὰ μὴ δυνηθῶμεν, ἐὰν ἠθέλομεν ἐπιχειρήσῃ τὸ ἑσπέρας, ἐφ’ ἁμάξης νὰ διέλθωμεν τὸ χωρίον Στροφυλλάν· ὁ πεῦκος οὗτος μᾶς ἔκλειε τὴν ὁδὸν τοιουτοτρόπως, ὥστε ἠναγκάσθημεν νὰ στείλωμεν ἀνθρώπους διὰ νὰ τὸν κόψουν, καὶ ἀφοῦ τὸν ἔκοψαν, ἠδυνήθημεν νὰ προχωρήσωμεν μετὰ τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων· καὶ ἡ μὲν ἅμαξα ἔβαινεν ἐμπρὸς, ἡμεῖς δὲ ὄπισθεν. Ὀλίγον πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν Ἁγίαν Ἄνναν, εἴδομεν πλῆθος κόσμου ἐκ χωρικῶν εἰς τὰ ἁλώνια, ἄνωθεν τῆς ὁδοῦ, ἐγὼ δὲ παρετήρησα, ὅτι ἦσαν καὶ ἔνοπλοι, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ φυγόδικοι, ἐπὶ κεφαλῆς δὲ τῶν ὁπλοφόρων εἶδον τὸν ἐπιστάτην τῶν Φυλακῶν Χαλκίδος Κωνσταντῖνον Χατζῆν, ὅστις καὶ διέτασσε τοὺς ἄλλους κἄτι νὰ κάμουν. Ἐγὼ ἀμέσως ἐνόησα, ὅτι θὰ μᾶς ἐπυροβόλουν· καὶ πράγματι ἤρχισε πρῶτος αὐτὸς μὲ τὸ ῥεβόλβερ, ἀλλὰ τὸ ῥεβόλβερ δὲν εἶχε τόσην δύναμιν, ὅτε μετ’ ὀλίγον εἴδομεν νὰ καταβαίνωσιν ἐκ τοῦ ὑψώματος καὶ καθ’ ἡμῶν ὁπλοφόροι 5 τὸν ἀριθμὸν, ἐκ τῶν ὁποίων δύο ἦσαν κλητῆρες, εἷς ἀγροφύλαξ τοῦ κ. Ἀβέρωφ καὶ δύο φυγόδικοι, πυροβολοῦντες....

§47ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσον μακρὰν ἦσθε;

§48ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν πιστεύω μακρύτερον ἀπὸ 80 βήματα. Ἀμέσως οἱ δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι κατέβησαν ἀπὸ τὴν ἅμαξαν καθὼς καὶ ἐγὼ ἀπὸ τὸν ἵππον μου, ἀλλὰ μόλις ἀφίππευσα, βλέπω τὸν συνοδεύοντα με ἀγωγέα ἐν βίᾳ νὰ ἱππεύσῃ καὶ «ὅπου φύγῃ, φύγῃ.» Ἐγὼ τότε ἠθέλησα νὰ ἐνθαῤῥύνω τοὺς δικαστικοὺς ἀντιπροσώπους καὶ τοῖς εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν, διότι δὲν πιστεύω, ὅτι ἤθελον νὰ τουφεκίσουν ἡμᾶς ἐπὶ κακῷ· ἀλλὰ μόλις ἐπροχωρήσαμεν, αἱ σφαῖραι ἔπεσαν ἐπί τινος ἀρότρου, ἐκεῖ πλησίον, καὶ τὰ ξύλα ἐπετάχθησαν εἰς τοὺς πόδας τοῦ ἀνακριτοῦ· ὁ ἀνακριτὴς μοὶ εἶπε τότε, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ προχωρήσωμεν μὲ κίνδυνον τῆς ζωῆς μας, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἐπιστρέψωμεν, διότι θὰ φονευθῇ τις ἐξ ἡμῶν· ἀλλ’ ἐγὼ τῷ εἶπον, ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ μείνω, καὶ τότε μοὶ ἀπήντησεν: «ἀφοῦ σεῖς θέλετε νὰ μείνητε, συγκινδυνεύω καὶ ἐγώ.» Ἐπεχειρήσαμεν λοιπὸν καὶ αὖθις νὰ προχωρήσωμεν, ἀλλὰ μόλις ἐκάμαμεν δύο βήματα, ἄρχεται καθ’ ἡμῶν πῦρ ὁμαδὸν, καὶ ἔπεφταν αἱ σφαῖραι ἐπάνω εἰς τὰ πεῦκα καὶ τοὺς πλατάνους ὡσὰν βροχὴ, δηλαδὴ ἔμπροσθεν ἡμῶν, ἄνωθεν τῆς κεφαλῆς μας, πρὸ τῶν ποδῶν μας! Ὁ ἀνακριτὴς κ. Κουμανταρέας ἀνέβη ἀμέσως εἰς τὴν ἅμαξαν, καὶ ἐγκαταλείψας ἡμᾶς, μετέβη εἰς τὸν δῆμον Κηρέως. Ὁ κ. Φλογαΐτης μοὶ εἶπε τότε νὰ ἐπιστρέψωμεν καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὸν δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον κ. Τσακρῆν νὰ ὑπάγῃ μόνος ἐγὼ ἐπέμενα, ἐξαναγκάζων τὸν κ. Τσαγκρῆν νὰ κάμωμεν νέαν δοκιμὴν προχωροῦντες· καὶ πράγματι, σᾶς βεβαιῶ, Κύριοι, ὀφείλεται ἔπαινος καὶ τιμὴ εἰς τοιοῦτον δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον. Ὅτε ἀνεγίνωσκον τὴν ἱστορίαν τῆς Γαλλικῆς ἐπαναστάσεως, ἐθαύμαζα τοὺς δικαστὰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι περιεφρόνουν τὴν ζωήν των καὶ τ’ ἀγαθὰ τοῦ πολιτισμοῦ, διὰ νὰ πράξωσι τὸ καθῆκον αὑτῶν κατὰ τοῦ ῥεύματος τῆς ἐπαναστάσεως. Πῶς θέλετε, εἰς τοιαύτην κατάστασιν, εἰς ἣν ἔφερε τὸν τόπον ἡ πεσοῦσα Κυβέρνησις, νὰ μὴ θαυμάσω τὸν ἥρωα τοῦτον δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον; Ἀλλὰ μόλις, Κύριοι, ἐποιήσαμεν καὶ τρίτην ἀπόπειραν, διὰ νὰ προχωρήσωμεν, ἤρχισεν ἀδιάκοπος πυροβολισμὸς, καὶ αἱ πέτραι καὶ τὰ χώματα τῆς ἀνασκαπτομένης ὁδοῦ ἔπιπτον ἐφ’ ἡμῶν! Τότε ἀπεφάσισα πλέον νὰ γυρίσω ὀπίσω μόνος μετὰ τοῦ κ. Φλογαΐτου. Ἐὰν, Κύριοι, τὸ χωρίον Μαντοῦδι ἀνήκῃ εἰς τὸν κ. Βουδούρην, καὶ ἔχῃ οὗτος ἀδιαφιλονείκητον ἐπιῤῥοὴν ἐκεῖ, διατὶ νὰ διαπράξῃ τοιαῦτα αἴσχη;

§49ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Ὁ δῆμος Νηλέως καὶ Κηρέως εἶναι μαζῆ;

§50ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὄχι μόνον εἶναι μαζῆ μας, ἀλλ’ ὁ κ. Βουδούρης εἶπεν ἐνώπιον τοῦ τμήματος, ὅτι ἀληθῶς ὁ κ. Φλογαΐτης ἠδικήθη, διότι οἱ φίλοι μας ἀπὸ ὑπερβάλλοντα ζῆλον πρὸς ἡμᾶς ἔῤῥιψαν ψήφους εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Φλογαΐτου, καὶ συνῄνεσε νὰ εἰσέλθῃ ὁ κ. Φλογαΐτης ἐν τῇ Βουλῇ. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τοὺς δήμους Νηλέως καὶ Κηρέως. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἡμεῖς ἐζητήσαμεν τὴν ἀκύρωσιν καὶ τοῦ δήμου Διρφύων, διὰ νὰ καταδείξωμεν τὰ ὄργια, τὰ ὁποῖα ἐτελέσθησαν καὶ ἐκεῖ· ἀπεδείξαμεν ὅτι ὁ δῆμος Διρφύων ὡς καὶ ὁ δῆμος Κηρέως εἶναι, ἀφ’ ἧς ἐποχῆς δίδει ἡ Ἑλλὰς ἀντιπροσώπους, οἱ δῆμοι ἐκεῖνοι, οἵτινες ἐγένοντο ἀφορμὴ νὰ δυσφημισθῇ ὁ νομός καὶ ἄλλοτε ἡ ἐπαρχία Χαλκίδος. Ὁ δῆμος Κηρέως ἄλλοτε μαζῆ μὲ τὸν δῆμον Νηλέως ἀπετέλουν ἕνα δῆμον, ὅστις ὠνομάζετο δῆμος Κηρονηλέως· διῃρέθη δὲ ἀπὸ τὸν κ. Βουδούρην εἰς δύο δήμους, πρωτεύουσα δὲ τοῦ ἑνὸς δήμου ἐχειροτονήθη τὸ χωρίον Μαντούδιον· οὐδέποτε δὲ ὁ δῆμος οὗτος ἔδωκε γνησίους ἀντιπροσώπους· ὀφείλει δὲ ἡ Κυβέρνησις νὰ τοὺς ἑνώσῃ καὶ αὖθις, διότι, ἐφ’ ὅσον πρωτεύουσα τοῦ δήμου εἶναι τὸ χωρίον Μαντοῦδι, οὐδέποτε θέλει γείνει ἐκλογὴ νόμιμος.

§51ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποίας τάξεως εἶναι;

§52ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τετάρτης νομίζω.

§53ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ τῆς διαχωρίσεως ποία ἦτο πρωτεύουσα;

§54ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ Ἁγία Ἄννα, ἡ ὁποία εἶναι χωρίον ἐλεύθερον, ἀνήκει εἰς πολλοὺς, δηλαδὴ εἰς κοινότητα.

§55ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Πόσοι ἐψήφισαν εἰς τὸν δῆμον Κηρέως; δηλαδὴ πόσοι εἶναι οἱ ὅλοι ἐκλογεῖς;

§56ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁ κ. Βουδούρης τοὺς ἔχει ἀναβιβάσει εἰς 720, πραγματικοὶ ὅμως ἐψηφοφόρησαν 570. Ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος τοῦ δήμου τούτου ἔχει ἐπὶ δεκαετίαν ὅλην νὰ ἀναθεωρηθῇ, ἐγὼ δὲ, διὰ νὰ ἀφαιρέσω ἕνα μέσον καλπονοθευτικὸν ἀπὸ τὸν κύριον τοῦ χωρίου τούτου, κατήγγειλα τὸν Δήμαρχον, ὅτι εἰς τὸν κατάλογον αὐτὸν ἔχει ἐγγράψει πολλοὺς μὴ πραγματικοὺς ψηφοφόρους, καὶ ἐδημοσίευσα τὴν καταγγελίαν μου δι’ ὅλων τῶν ἐφημερίδων, διὰ νὰ πτοήσω τοὺς ἀντιπάλους ἡμῶν καὶ ἀναχαιτίσω αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ νὰ τολμήσωσι νὰ ψηφοφορήσουν, ὡς ἄλλοτε, πάντας τοὺς μὴ ἀποσβεσθέντας ἐκ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου ἐκλογεῖς. Διότι, ἐὰν καθαρισθῇ ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος τοῦ δήμου τούτου, θέλετε ἀριθμήσει μόνον 480 πραγματικὰς ψήφους. Εἰς τὸν δῆμον λοιπὸν Διρφύων, ἤτοι τὴν λεγομένην Στενὴν, δὲν ἐγένετο ἐπίσης ποτὲ ἐκλογὴ γνησία, διότι οἱ ὑπουργικοὶ πάντοτε καταλαμβάνουσι μὲ ἕνα ὑπενωμοτάρχην καὶ δύο χωροφύλακας καὶ 5 ἢ 6 μισθοφόρους τὸ στενὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι κάτωθι τῆς ἐκκλησίας, ὅπου γίνεται ἡ ψηφοφορία, καὶ ἀλλοίμονον εἰς τὸν ἀντίθετον, ὅστις ἤθελε τολμήσει νὰ μεταβῇ νὰ ψηφοφορήσῃ!... Ὁ ἐνωμοτάρχης Δημητριάδης καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς τελευταίας ἑβδομάδος, πρὸ τῆς ἐκλογῆς, δὲν ἔκαμνε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ τρέχῃ ἀπὸ οἰκίας εἰς οἰκίαν καὶ νὰ ἀπειλῇ καὶ δέρῃ ἀνηλεῶς τοὺς φίλους μας, ἢ τοὺς καθ’ ὑπόνοιαν τοιούτους.

§57ΛΕΒΙΔΗΣ. Κατηγγέλθησαν αὐτὰ ὅλα;

§58ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μάλιστα. Ἰδοὺ δὲ καὶ οἱ ἀριθμοὶ τῶν καταγγελιῶν, ἐξαχθέντες ἐκ τοῦ πρωτοκόλλου τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ὅπου ὁ Εἰσαγγελεὺς τοὺς ἀπέστειλε.

§59ΠΕΡΡΟΣ. Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ποῖον;

§60ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Οὐδέν! Πρὸ ἡμερῶν μόνον ἐδικάσθη μία καταγγελία, τὴν ὁποίαν εἶχε κάμει ὁ υἱός μου διὰ τὰ ἐν Ξηροχωρίῳ ἐναντίον ἑνὸς χωροφύλακος, ὅτι ἀπέκλεισέ τινας εἰς τὸν δῆμον Τελεθρίων’ ἀλλ’ ἠθωώθη ὁ χωροφύλαξ καὶ ἄλλος τις, διότι ὁ ἴδιος ὁ ἀποκλεισθεὶς κατέθηκεν, ὅτι τῷ εἶπε μόνον νὰ μὴ ψηφίσῃ, καὶ τὸ Δικαστήριον, θεωρῆσαν ὅτι ἦτο ἀνεπαρκὴς ἡ μαρτυρία, ἠθώωσε τοὺς κατηγορουμένους.

§61ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος εἶναι ὁ Εἰσαγγελεύς;

§62ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τότε ἐνήργει τὴν ὑπηρεσίαν ὁ ἀντεισαγγελεὺς κ. Βασιλείου, ὁ ὁποῖος μετετέθη ἐκ Χαλκίδος. Καὶ ἄλλοτε ἐγώ, ὅτε ἐγένετο ἡ μονομερὴς ἐκλογή, δὲν ἄφησα κἀνένα, τὸν ὁποῖον νὰ μὴ καταγγείλω, καὶ συνεπείᾳ τῶν καταγγελιῶν ἐκείνων κατεδικάσθησαν πολλοί, ἐν οἷς καὶ ὁ πολὺς Λεμπεσόπουλος, ὁ ὑπενωμοτάρχης Τσίγκας, ὡς καὶ τὰ μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Διρφύων. Εἰς τὸν δῆμον τοῦτον κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς 4ης Ἰανουαρίου ἀντὶ σφαιριδίων ἔῤῥιψαν εἰς τὰς κάλπας ἄλλο τι ἢ σφαιρίδια, ἔῤῥιψαν κακαρέντζαις! καὶ τοῦτο, ἵνα ἐκδικηθῶσι τὸν Κριεζώτην. Εἰς τὸν δῆμον τοῦτον ἐξηπάτησαν μετὰ πολλῆς ἐπιτηδειότητος τὸν δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον, ὁ ὁποῖος ἦτο εὐφυέστατος ἄλλως τε ἄνθρωπος, καὶ ἡ καλπονόθευσις, χωρὶς καὶ αὐτὸς νὰ γνωρίζῃ πῶς ἐγένετο, ἔλαβε χώραν. Αὐτὸς εἶναι ὁ δῆμος Διρφύων, εἰς τὸν ὁποῖον τὰ μέλη τοῦ τμήματος δὲν ἔδωκαν κἀμμίαν σημασίαν, μολονότι ἡ ἐκλογικὴ ἱστορία ἀρκούντως μᾶς τὸν χρωματίζει. Ἐὰν ἀρχίσω νὰ εἴπω λεπτομερῶς, τί ἔκαμαν οἱ χωροφύλακες εἰς τοὺς δήμους Διρφύων, Νηλέως καὶ Κηρέως καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τὴν ἰδικήν μου, τὸ Ξηροχώριον, ὅπου ἠδύνατο νὰ λάβῃ χώραν κυβερνητικὴ πίεσις, βεβαίως θέλω κουράσει ὑμᾶς, καταχρώμενος τῆς ὑπομονῆς σας.

§63ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς μίαν κάλπην συναδέλφου σας, εἰς τὸν δῆμον Διρφύων, ἐγένετο μεταβολὴ σφαιριδίων ἀπὸ τοῦ Ναὶ εἰς τὸ Ὄχι;

§64ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὅτε ἔμελλε ν’ ἀρχίσῃ ἡ διαλογὴ τῶν ψήφων τοῦ συναδέλφου μου Ἀριστομένους Χατζηνικολῆ, μόλις ἠνοίχθη ἡ κάλπη, ἔπεσαν 24 σφαιρίδια, ἦτο δὲ γνωστόν, ὅτι ἔπεσαν ἀπὸ τὸ Ναί· ἐν τούτοις ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος οὐδεμίαν ποιεῖται μνείαν τούτου, συνεφώνησε μάλιστα μετὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς νὰ τὰ καταλογίσουν εἰς τὸ Ὄχι· ἐὰν δὲ ἐπηρέαζον τὸ ἀποτέλεσμα, ἤθελον ἀναφέρει καὶ τὸ τοιοῦτον γεγονός, αἰτῶν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς. Ὁ κόσμος, Κύριοι, καὶ ἡ κοινὴ γνώμη ἤρχισε νὰ καταφέρηται καθ’ ἡμῶν διὰ τὴν μεγάλην ἐπιείκειάν μας. Δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ δημοκοπήσω, τὸ λέγω διὰ νὰ καταστήσω ὑμᾶς προσεκτικούς. Ἔχετε τὸ θάῤῥος νὰ ὑποστηρίξητε τὸν νόμον καὶ νὰ τὸν ἀνυψώσητε, ἐνῷ οἱ ἄλλοι τὸν κατεβίβασαν· ἔχετε τὸ θάῤῥος, παραβλέποντες πᾶν αἴσθημα φιλίας καὶ πᾶσαν ὑποχρέωσιν, νὰ ἀνυψώσητε τὸν νόμον, ἵνα ἔχωμεν τὴν εὐγνωμοσύνην ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μᾶς ὑπεστήριξαν καὶ οἱ ὁποῖοι, παραβλέψαντες ὑποσχέσεις καὶ κυβερνητικὰς παροχάς, μετέβαινον μετὰ κινδύνου νὰ δώσωσι τὰς λευκὰς ψήφους των· διότι δὲν θὰ λησμονήσητε, ὅτι εἰς πάσας τὰς ἐπαρχίας οἱ δειλότεροι ἔθετον μὲν τὸ σῆμα τῆς Συμπολιτεύσεως, μετέβαινον ὅμως, ἵνα δώσωσι ψῆφον εἰς ἡμᾶς. Τοιαύτη ἦτο ἡ τρομοκρατία καὶ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις εἶχε μεταχειρισθῆ, ὅπως μεταβάλῃ τὸ φρόνημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅπως καταπνίξῃ τὸ ἁγνὸν φρόνημά του. Καὶ σεῖς θέλετε μετὰ ἐπιπολαιότητος νὰ μᾶς ἀφήσητε νὰ ἐγκαταλείψωμεν τρεῖς φίλους, τρεῖς ἱερολοχίτας ἀδικηθέντας! Θέλετε ἀνεχθῆ ν’ ἀφήσωμεν αὐτοὺς ἔξω τοῦ περιβόλου τούτου, μετὰ τόσα προφανῆ ὄργια; Ἐὰν τοῦτο πράξητε, ἔχοντες ἐνώπιον ὑμῶν τὴν παρελθοῦσαν ἱστορίαν τοῦ ἥρωος τοῦ Μαντουδίου, τὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου καὶ τὰς καλπονοθεύσεις, ἃς βεβαιοῦσι πάντες οἱ δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι, θέλετε πράξει ὄχι μόνον μέγα ἀδίκημα, ἀλλὰ θέλετε ἀντιστρατευθῆ κατὰ τοῦ νόμου καὶ τῆς ἐκλογικῆς ἐλευθερίας. Μὴ ἐλπίσητε εἰς τὸ μέλλον γνησίαν ἐκλογήν· μὴ ζητήσητε νὰ ἔχητε γνησίους ἀντιπροσώπους. Ἔχετε τὸ θάῤῥος νὰ πατάξητε τὸ ἔγκλημα, καὶ ἀνορθοῦντες τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου, νὰ ἐφελκύσητε τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅστις ἀπαιτεῖ παρ’ ὑμῶν τὴν ἀναστήλωσιν τοῦ νομίμου καθεστῶτος, ὅπερ κατέῤῥιψεν ὁ φατριασμὸς καὶ ἡ παρανομία. Παραβλέψατε πᾶν αἴσθημα φιλίας, καὶ προσηλώσατε τὴν προσοχήν σας εἰς μόνην τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, διότι πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἀπεστάλημεν ἐνταῦθα ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δεικνύμενοι δὲ ἐπιεικεῖς πρὸς τοὺς γνωστοὺς ἐργάτας τῶν ἐγκλημάτων, θὰ καταστῆτε ἀνάξιοι τῆς ἐντολῆς τοῦ ἔθνους. Μετὰ τὰ ἐκτυλιχθέντα ἐνταῦθα καὶ ἐν τῷ τμήματι ὄργια, θέλετε διαπράξει ἀδίκημα μέγα, δεικνύμενοι ἐπιεικεῖς πρὸς τοὺς ἐργάτας αὐτῶν, μὴ ἀκυροῦντες τοὺς δήμους Νηλέως καὶ Κηρέως.

§65ΔΑΓΡΕΣ. Μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ παρὰ τοῦ προλαλήσαντος νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ὁ προλαλήσας εἶπεν, ὅτι τὸ τμῆμα ἔδειξεν ἀσύγγνωστον ἐπιείκειαν, καὶ διὰ τοῦτο μὲ ἐλέγχει κατὰ πρόσωπον. Πρὶν τὸ τμῆμα περατώσῃ τὴν ἐξέλεγξιν, ἐξήτασε μετὰ προσοχῆς τὴν προκειμένην ἐκλογήν. Μὴ ἐμφανισθέντων τῶν ἀντιθέτων τοῦ κ. Πετσάλη, τὸ τμῆμα ἀνέβαλε τὴν περαίωσιν τῆς ἐξετάσεως, ἵνα παρασταθῶσιν οἱ ἀντίθετοι· ἀφοῦ δὲ παρεστάθησαν οὗτοι, τὸ τμῆμα προέβη εἰς τὴν ἀπόφασίν του. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὸν δῆμον Νηλέως, οὐδὲν ἔχω νὰ εἴπω, συμφωνησάντων πάντων διὰ τὴν ἀκύρωσιν αὐτοῦ· τὸ ζήτημα ὅμως τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Κηρέως συνεζητήθη ἐπὶ μακρὸν μεταξὺ τῶν ἀνταγωνιζομένων, καὶ ἐγεννήθη ἀπορία, πῶς ἄνθρωποι, οἷοι οἱ κύριοι Πετσάλης, Φλογαΐτης καὶ λοιποὶ, δὲν ἔστειλαν κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἀντιπρόσωπον, νὰ παρασταθῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν, ἵνα βεβαιωθῇ, ὅτι ἀπεκρούσθησαν καὶ ἀπεκλείσθησαν. Τὸ ζήτημα ἐξητάσθη πολυειδῶς καὶ ἐπανειλημμένως, καὶ ἐγέννησε τὴν ἀπορίαν, ὅτι δὲν δικαιολογεῖται ἡ ἔλλειψις αὕτη. Ἀλλ’ ἀπέναντι τῆς σκέψεως καὶ τῆς ἀμφιβολίας ταύτης ἔρχονται αἱ ἐκθέσεις τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων, οἱ ὁποῖοι μὲ τὰ ζωηρότερα χρώματα καὶ ἐπὶ τὸ ποιητικώτερον περιγράφουσι τὰς σκηνὰς, τὰς πρὸ τῶν δήμων Κηρέως καὶ Νηλέως. Ἡ περιγραφὴ αὐτῶν ἐκλόνισε τὴν συνείδησιν τοῦ τμήματος, ἔχοντος καὶ τὸ προηγούμενον, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Νηλέως καὶ εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Κηρέως, τὸ Μαντούδιον, οὐδέποτε ἐγένετο ἐκλογὴ ἄνευ ἐπεμβάσεως καὶ ἀποκλεισμοῦ, καὶ οὕτως ἀπεφάσισε τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης. Τὸ τμῆμα ἀπέκρουσε τὴν πρότασιν περὶ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ κ. Φλογαΐτου, ἀλλὰ δὲν ἐπρότεινε καὶ τὴν ἀκύρωσιν μονομερῶς, διότι τοιαύτη ἰδέα ἐπεκράτει. Ἡ Βουλὴ εἶναι κυρία νὰ πράξῃ ὅ,τι κρίνῃ ὀρθὸν καὶ νόμιμον. Ἐγὼ δὲ, Κύριοι, εἶμαι πολὺ δύσκολος εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν· καὶ λέγω τοῦτο πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τὸν κ. Πετσάλην, ἵνα μάθῃ καὶ πιστεύσῃ, ὅτι δὲν ἔχω οὔτε συμπαθείας οὔτε ἀντιπαθείας ἐπὶ τοῦ προκειμένου· αἰσθάνομαι δὲ μόνον τὴν ἀνάγκην τῆς αὐστηρᾶς ἐξελέγξεως διὰ πολλοὺς λόγους καὶ διότι τὴν πρώτην φορὰν, καθ’ ἣν εἰσῆλθον εἰς τὴν Βουλὴν, κατὰ τὰ 1850, κατὰ κακήν μου μοῖραν, ἐξελέχθην μέλος τῆς εἰσηγητικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ τμήματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ ἐξελεγχθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς Λακεδαίμονος, μετὰ τοῦ μακαρίτου Βάρβογλη καὶ τοῦ μακαρίτου Ἀξελοῦ... Πρέπει νὰ σᾶς περιγράψω ἐν συντόμῳ, πῶς ἐνηργοῦντο τότε αἱ ἐκλογαὶ καὶ αἱ ἐξελέγξεις. Ἐγεννήθη εἰς τὴν κεφαλὴν τοῦ ἀειμνήστου Ὄθωνος, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς εἰρημένης ἐπαρχίας ἔπρεπε νὰ καρατομηθῇ, διὰ νὰ εἰσέλθουν δύο Βουλευταὶ καὶ ἀποβληθῶσι δύο ἕτεροι· τὸ ὁποῖον ἐξήγειρε τὴν συνείδησιν ἐμοῦ, τοῦ νεαροῦ τότε καὶ ἀπείρου τῆς τότε πολιτικῆς, εἰς τοιοῦτον βαθμὸν, ὥστε, χωρὶς νὰ γνωρίζω κἄν τοὺς δύο αὐτοὺς Βουλευτὰς, τῶν ὁποίων ἐζητεῖτο ἡ ἀποπομπὴ, ἔλαβον τὸ μέρος των μετὰ ζωηρότητος· τὸ τμῆμα ὁλόκληρον ἐπρότεινε τὴν ἀποπομπὴν τῶν μὲν καὶ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν δὲ, ἐγὼ ὅμως ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπερασπίσω τὴν γνώμην μου μετὰ τῆς χαρακτηριζούσης με τότε ζωηρότητος, καὶ εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου παρήνειρα καὶ τὸ ἐπεισόδιον, ὅτι ἀποφάσει τοῦ μακαρίτου Ὄθωνος ἐγένετο τοῦτο· τὸ παρήνειρα δὲ, διότι ὁ μακαρίτης Βάρβογλης προσεπάθησε νὰ μὲ πείσῃ νὰ συναινέσω, ἵνα μὴ κάμω λόγον περὶ τούτων καὶ μὴ ἐπιμείνω. «Εἶσαι ἄπειρος, μοὶ εἶπε, τῆς πολιτικῆς. Ἐρωτήσατε ἐμὲ, τί ἔπαθα ἔκτοτε ἕως τώρα.» Ἐγὼ ὅμως ἐπέμεινα καὶ ὡμίλησα, καὶ ὑπεστήριξα τὴν γνώμην μου. Τοῦτο τὸ εἶπον, ἵνα καταδείξω, ὅτι εἶμαι πάντοτε ὑπὲρ τῆς αὐστηρᾶς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν· ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ νὰ προσβάλλωνται αἱ ἐκλογαὶ, καὶ ν’ ἀποφασίζωμεν περὶ τῆς ἀκυρώσεως ταύτης ἢ ἐκείνης τῆς ἐκλογῆς· πρέπει καὶ ἡ κοινωνία νὰ πιστεύσῃ, ὅτι αἱ ἀποφάσεις μας εἶναι δίκαιαι. Ταῦτα λέγων, δὲν ἐνόησα ὅτι πρέπει νὰ δικαιολογηθῶ· λάβετε ὅμως ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὰ τμήματα ὅλα ἐπεξειργάσθησαν μετὰ πολλῆς προσοχῆς τὰς ἐκλογὰς ὅλας, ἀλλὰ δυστυχῶς, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εἴπω τινὰ, διὰ τὰ ὁποῖα ζητῶ τὴν συγκατάθεσίν σας. Διὰ νὰ ἐννοήσητε, ποία ἡ προθυμία τῶν ἀρχῶν καὶ ποία ἡ τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ἐνεργησάσης τὰς ἐκλογὰς, ἀκούσατε ἐν ὀλίγοις τὰ ἐν τῷ νομῷ Μεσσηνίας, (Θόρυβος) ἐν τῷ ὁποίῳ ἦτο κατηρτισμένος ὁ ἀντίθετος ἡμῶν μικτὸς συνδυασμὸς ἀπὸ τοῦ 1887 καὶ ὑπεστηρίζετο παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἔκτοτε· ἑπομένως ἀνάγκη δὲν ἦτο νὰ ἐκτεθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ αἱ ἀρχαὶ καθ’ ἡμῶν διότι οἱ ἀντίθετοι ἐρείδοντο εἰς τὰς δυνάμεις των καὶ τὴν ἐπὶ τετραετίαν ὑποστήριξιν, ἧς ἐτύγχανον παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπετελοῦμεν τὸν καθαρὸν ἀντιπολιτευόμενον συνδυασμὸν, ὅστις ἐθεωρεῖτο ἀνίσχυρος· καὶ ὅμως πόσα δὲν ἐγένοντο; ἀφοῦ οἱ χωροφύλακες μᾶς ἐφόνευσαν ἄνθρωπον τῆς συνοδείας μας, ὅτε περιωδεύομεν τὸν νομόν! Ἐπαύθησαν τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν δημαστυνόμοι, ἐπαύθησαν εἰσπράκτορας καὶ πλεῖστοι ὑπάλληλοι, οἵτινες ἐγένοντο ὕποπτοι παρὰ τοῖς ἀντιπάλοις ἡμῶν, ἂν καὶ παρ’ αὐτῶν εἶχον διορισθῆ... (Θόρυβος) Ἐπειδὴ ὅμως βλέπω, ὅτι ταράττεσθε, ὅπως μὴ ἐξιστορήσω τὰ ἐν Μεσσηνίᾳ, τὰ ὁποῖα ἔχουν σχέσιν, διότι εἰσπράκτορες καὶ ταμίαι ἔτρεχον εἰς τὰ χωρία μὲ χιλιάδας ἐνταλμάτων, διότι ἡ χωροφυλακὴ ἦτο τὸ τυφλότερον τῶν ὀργάνων καὶ μᾶς ἐφόνευσεν ἕνα ἄνθρωπον, ὡς εἶπον ἀνωτέρω....

§66ΚΩΝΣΤ. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἀπὸ ποίας ἐποχῆς ἤρχισαν αἱ κατεπιέσεις αὗται, κύριε Δαγρέ;

§67ΔΑΓΡΕΣ. Ὑπὲρ τίνων ἐγένοντο, εἶναι γνωστόν.

§68ΑΣΗΜ. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος πολὺ προώρως—καὶ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ τὴν ἔκφρασιν—ἀνοικείως ἔφερε τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς Μεσσηνίας σήμερον, ἐνῷ πρόκειται περὶ τῆς ἐκλογῆς Εὐβοίας. Ὅταν φθάσῃ ἡ στιγμὴ τῆς συζητήσεως τῆς ἐκλογῆς Μεσσηνίας, τότε ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς δύναται νὰ ἐκθέσῃ ὅσα σήμερον ἀπεπειράθη νὰ ἐκθέσῃ, τότε δὲ καὶ ἡμεῖς, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα, θὰ ἀποδείξωμεν, ποῦ ὁ κ. Βουλευτὴς ἦτο καθ’ ἣν ἐποχὴν ὑπαινίσσεται, ὅτι τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας ἐνήργουν ὑπὲρ ἡμῶν, ποῦ δὲ ἤμεθα ἡμεῖς τεταγμένοι.

§69ΔΑΓΡΕΣ. Νομίζετε ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ Βουλευτὴς νὰ κάμῃ μνείαν τῶν λαβόντων χώραν εἰς ἄλλους νομοὺς, καὶ νὰ φέρῃ αὐτὰ ὡς παράδειγμα;

§70ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἔχετε τὸ δικαίωμα ἀπεριόριστον, ἀλλὰ δὲν εἶναι τῆς παρούσης ὥρας.

§71ΔΑΓΡΕΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ἐνδίδω, διότι ταράττονται τὰ νεῦρα τινῶν, οἵτινες φοβοῦνται τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Μένει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ περὶ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Κηρέως, εἶμαι ὅμως ἐναντίος τῆς γνώμης νὰ εἰσαχθῇ ὁ κ. Φλογαΐτης, ὡς προτείνεται ἤδη. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Χρηστόπουλον, θὰ τὰ εἴπωμεν μεθαύριον, καὶ ἐκεῖ θ’ ἀποκαλυφθῶσι πολλαὶ καὶ διάφοροι ἀσχημίαι τοῦ μικτοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως.

§72ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις. Ὁ κ. Βουδούρης ἐζήτησε τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ συναδέλφου μας κ. Φλογαΐτου, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς κ. Δαγρέ. Ἀφοῦ ὁ κ. Βουδούρης ἐπρότεινε τοῦτο, ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ εἰσαγάγῃ τὸν κ. Φλογαΐτην.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλος δὲν ἐζήτησε τὸν λόγον· ἑπομένως ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Προβαίνομεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Εὐβοίας ὡς πρὸς τοὺς κ. κ. Κοντόσταυλον, Πετσάλην, Γαζέπην καὶ Λεβέντην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν δήμων Νηλέως καὶ Κηρέως....

§74ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐρωτήσατε τὴν Βουλὴν, διὰ μὲν τὸν δῆμον Νηρέως δι’ ἀναστάσεως, διὰ δὲ τὸν δῆμον Κηρέως δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§75ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ διεκτραγῳδηθέντα ὄργια ἐν τῷ νομῷ Εὐβοίας, τὰ ὁποῖα σήμερον ἐξετυλίχθησαν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀποδεικνύουσιν, ὅτι ἐκεῖ ἐπεκράτησε συνήθεια νὰ ἐνεργῆται πάντοτε ἡ ἐκλογὴ εἰς ὄφελος τῶν κυβερνητικῶν ὑποψηφίων, ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βίας καὶ τῆς καλπονοθεύσεως. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι σήμερον δὲν πρέπει νὰ ἀρκεσθῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἀόριστον ἀπόφασιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος, ἀλλὰ πρέπει ἡ ἀπόφασις αὐτῆς νὰ ἦναι ἐκφραστικωτέρα, ὅπως χαρακτηρισθῶσιν ἐπισήμως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διὰ τοῦ τρόπου τούτου ἐσυνείθισαν πάντοτε νὰ ἐκβιάζωσι τὴν θέλησιν τῶν ἐκλογέων, καὶ νὰ παρακάθηνται νόθοι μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν γνησίων τοῦ Ἔθνους. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς πρότασιν (ἀναγινώσκει): «Ἡ Βουλὴ, μετὰ τὴν διεξαχθεῖσαν συζήτησιν, ἀκυροῖ τὴν ἐν τοῖς δήμοις Νηλέως καὶ Κηρέως τῆς Εὐβοίας ἐνεργηθεῖσαν ἐκλογὴν, ὡς προϊόν βίας καὶ καλπονοθεύσεως, διενεργηθείσης ὑπὸ τῶν κυβερνητικῶν ὑποψηφίων, τῇ συμπράξει τῆς ἐπὶ τόπου μεταβάσης πρὸς τήρησιν δῆθεν τῆς τάξεως στρατιωτικῆς δυνάμεως».

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὰ ἐννοεῖτε νὰ σημειωθῶσιν εἰς τὰ πρακτικά.

§77ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς οὐδὲν ἄλλο δηλοῖ, παρὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. Παπαγιαννακόπουλος, διότι ἡ Βουλὴ παραδέχεται ὡς λαβόντα χώραν ὅσα λέγονται, καὶ διὰ τοῦτο προβαίνει εἰς τὴν ἀκύρωσιν.

§78Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμμερίζομαι τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου· νομίζω ὅμως, ὅτι πρέπει ν’ ἀποσύρῃ τὴν πρότασίν του.

§79ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοῶ νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§80Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εἶναι ἄξιον πολλῆς παρατηρήσεως, ὅτι καὶ εἰς αὐτὰς τὰς ἐκλογὰς, εἰς τὰς ὁποίας προτείνεται ἡ ἐπικύρωσις, οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἡμῶν ἔχουν τόσην ὕλην περὶ παραβιάσεων καὶ καλπονοθεύσεων, ὥστε ἐπὶ ὥρας ὁλοκλήρους δύνανται νὰ ὁμιλήσουν. Ἀλλ’ ὑπάρχουν νόμοι. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει ὡς πρῶτον ζήτημα νὰ παρατηρήσῃ ὅλα τὰ ἐκλογικά. Ἰδοὺ ἡ πρώτη ἱκανοποίησις. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἄλλη ἱκανοποίησις. Ὑπάρχει νόμος περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν. Ἐὰν ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς ὑποθέτῃ, ὅτι τὰ ἐκλογικὰ ὄργια ἐγένοντο ἐν γνώσει τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ὀφείλει νὰ φέρῃ κατηγορητήριον κατ’ αὐτῆς ἐν καιρῷ τῷ δέοντι.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Νηλέως ὡς πρὸς τοὺς ἐπιτυχόντας βουλευτὰς Ἀβέρωφ, Βουδούρην καὶ Μπαλάφαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄκυρον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Κηρέως ὡς πρὸς τοὺς αὐτοὺς Βουλευτὰς λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν κκ. Μαυροκεφάλου καὶ Ἀργυροπούλου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας):

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 91 Βουλευταί. Ἐκ τούτων 77 εἶπον Ναί, 5 εἶπον Ὄχι, καὶ 9 ἠρνήθησαν ψῆφον. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ τοῦ δήμου Κηρέως. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα πρότασις, περὶ τοῦ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Διρφύων. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Διρφύων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν λοιπῶν δήμων τοῦ νομοῦ Εὐβοίας ὡς πρὸς τοὺς ἐπιτυχόντας βουλευτὰς Ἀβέρωφ, Βουδούρην καὶ Μπαλάφαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὥστε ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῶν κ. κ. Ἀβέρωφ, Βουδούρη καὶ Μπαλάφα, μόνον ὡς πρὸς τοὺς δήμους Νηλέως καὶ Κηρέως· ἐνέκρινε δὲ τὴν ἐκλογὴν τῶν κ. κ. Κοντοσταύλου, Πετσάλη, Γαζέπη καὶ Λεβέντη, ὡς ἐχόντων τὰ νόμιμα προσόντα. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ἐκλογῆς Ζακύνθου. Τὸ τμῆμα προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Ζακύνθου καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμων βουλευτῶν τῶν ἐκλεχθέντων κ. κ. Λουδοβίκου Ρώμα, Ροβέρτου Ρώμα, Κ. Ἀργασάρη Λομβάρδου καὶ Δ. Στεφάνου. Ὁ κ. Ροβέρτος Ρώμας ἔχει τὸν λόγον.

§83Ρ. ΡΩΜΑΣ. Κύριοι Βουλευταί. Ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ τμήματος, τοῦ προτείνοντος τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Ζακύνθου, ἀναφέρεται ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἐνηργήθη ἐν πλήρει τάξει καὶ νομιμότητι· ἐπειδὴ δὲ ἡ τοιαύτη ἀπόφανσις ἀντιστρατεύεται εἰς τὰ πράγματα καὶ εἰς ὅσα ἐγὼ καὶ οἱ φίλοι μου ἐγράψαμεν καὶ ἐτηλεγραφήσαμεν πρὸ τῶν ἐκλογῶν, διὰ τοῦτο ἐζήτησα τὸν λόγον, ἵνα μὴ τυχὸν διὰ τῆς σιωπῆς μου ἐπικυρωθῶσι καὶ θεωρηθῶσιν ὡς ἀληθῆ τὰ ὑπὸ τοῦ τμήματος ἐν τῇ ἐκθέσει ἀναγραφέντα. Δὲν ἀνέρχομαι λοιπὸν ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου, ἵνα ζητήσω τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Ζακύνθου· διότι δὲν ἀγαπῶ τὰς κοινωνικὰς συνταράξεις, οὔτε ἐπιθυμῶ νὰ ἴδω ἐκ νέου ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ πατρίδι μου ἰσχύουσαν τὴν αὐτοδικίαν, τὴν ὁποίαν ἐνομιμοποίησε τετραετὴς ἄρνησις τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς διοικήσεως. Συνεπῶς δὲν θὰ ἐξιστορήσω ἐνώπιον ὑμῶν, Κύριοι, τὰς πολλαπλᾶς διοικητικὰς καταχρήσεις καὶ τὰς παντοειδεῖς κυβερνητικὰς πιέσεις, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν οἱ πολιτικοὶ φίλοι μου καὶ πρὸ καὶ κατὰ τὸ στάδιον τῶν ἐκλογῶν, καὶ τὰ ἐγκλήματα, ἅτινα διεπράχθησαν ἀτιμωρητεὶ, χωρὶς κἂν νὰ καταγγελθῶσιν. Οὔτε θὰ ὁμιλήσω περὶ τῶν ψευδῶν καταμηνύσεων, αἵτινες ἐχαλκεύθησαν ἐν γνώσει τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, ὅπως προφυλακισθῶσί τινες τῶν φίλων μου, θεωρούμενοι ὡς σπουδαῖοι ἐκλογικοὶ παράγοντες καὶ διὰ τοὺς ὁποίους αὐτὸς ὁ Εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ ἀνακριτὴς ἀπροκαλύπτως ἔλεγον: «ναὶ μὲν γνωρίζομεν, ὅτι εἶναι ἀθῶοι, ἀλλὰ πιεζόμεθα, καὶ θὰ τοὺς προφυλακίσωμεν!».

§84Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ποῖος ἦτο αὐτὸς ὁ Εἰσαγγελεύς;

§85ΡΩΜΑΣ. Κύριε συνάδελφε, παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτητε, οὐχὶ διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ διαφωτίζω τοὺς συναδέλφους μου, ἀλλὰ διότι ἡ διακοπὴ δυνατὸν νὰ παρεκτρέψῃ τὸν ἀγορεύοντα ἀπὸ τῆς ὑφῆς τοῦ λόγου του. Ἤδη σᾶς λέγω, ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς ὀνομάζεται Σπηλιωτόπουλος.

§86Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε ἐκ Ζακύνθου Βουλευτὰ, διότι ἐγὼ δὲν προετιθέμην νὰ σᾶς διακόψω.

§87ΡΩΜΑΣ. Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ ἀξιότιμος Δήμαρχος Ζακυνθίων κ. Καῤῥὲρ δὲν ἠδυνήθη νὰ διαφύγῃ τὰς ἀνυποστάτους καὶ ψευδεῖς καταγγελίας, καὶ ὀλίγου δεῖν ἐῤῥίπτετο εἰς τὰς φυλακὰς, ἐὰν μὴ προσεποιεῖτο τὸν κυβερνητικόν. Ὁ Πρόεδρος τῶν ἐν Ζακύνθῳ Πρωτοδικῶν κ. Ἀγαπηνὸς μετετέθη ἐν τῷ ἅμα, διότι ἐτόλμησε νὰ ἀθωώσῃ τὸν Δήμαρχον Ζακυνθίων ἀπὸ μιᾶς τῶν γελοίων ἐκείνων καταγγελιῶν. Ἀλλὰ, Κύριοι, ἀνῆλθον πρὸ παντὸς ἄλλου σήμερον ἐπὶ τοῦ βήματος, ἵνα σᾶς εἴπω, διατὶ δὲν ἐγένοντο καταγγελίαι. Καταγγελίαι δὲν ἐγένοντο, διότι, ὁσάκις τοιαῦται ἐγένοντο, κατὰ σύστημα πλέον καθιερωμένον, οἱ μὲν ἀθῶοι καὶ οἱ μάρτυρες τῆς κατηγορίας ἐῤῥίφθησαν εἰς τὰς φυλακὰς, οἱ δὲ αὐτουργοὶ τῶν ἐγκληματικῶν πράξεων καὶ οἱ καταγγελλόμενοι ἐπὶ διαφόροις παρανομίαις, κυβερνητικοὶ ὄντες, ἠθωώθησαν πανηγυρικῶς. Τὸ ἀποτρόπαιον καὶ στυγερὸν κακούργημα, τὸ ὁποῖον διεπράχθη ἐντὸς τοῦ Νομαρχιακοῦ καταστήματος Ζακύνθου, ἀρκεῖ νὰ ἀποδείξῃ τὴν ἀλήθειαν τῶν λόγων μου, καὶ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς μέτρον κρίσεως διὰ τὴν ἀθλιότητα, εἰς ἣν περιῆλθεν ἡ ἰδιαιτέρα πατρίς μου. Ἐκτυπήθη ὁ Νομάρχης Ζακύνθου παρ’ ἀγνώστου, ἡ δὲ κρατοῦσα φατρία, πρὸς ἀντεκδίκησιν καὶ ὅπως δῆθεν ἱκανοποιηθῇ, συλλαμβάνει ἄνευ λόγου οὐδενὸς δυστυχῆ τινα οἰκογενειάρχην, καῤῥαγωγέα, Μπόγδανον ὀνόματι, καὶ τὸν ῥίπτει εἰς τὰς φυλακὰς, ἐπὶ δὲ τῇ προφάσει, ὅτι οὗτος θέλει ἀνακριθῆ ἐντὸς τοῦ Νομαρχιακοῦ καταστήματος, ἐπὶ παρουσίᾳ τῆς ἀνακριτικῆς ἀρχῆς, ὡδηγήθη ἐκεῖ δέσμιος καὶ κατεκρεουργήθη ὑπὸ τοῦ υἱοῦ τοῦ Νομάρχου, ἀρειμανείου ἀξιωματικοῦ τοῦ πεζικοῦ. Καὶ τὸ μὲν θῦμα αἱμόφυρτον ἐῤῥίφθη εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ ἀδίκως ἐπὶ πολλοὺς μῆνας στενάζον, ἄνευ ἐπικοινωνίας καὶ χωρὶς οὐδ’ εἰς τὸν ἰατρόν του νὰ ἐπιτραπῇ νὰ τὸν ἐπισκεφθῇ, ὁ δὲ χρυσοΰφαντος ἀξιωματικὸς περιεφέρετο εἰς τὴν πόλιν, γαυριῶν ἐπὶ τῷ τοιούτῳ γενναίῳ κατορθώματι καὶ μυκτηρίζων τὴν θείαν καὶ ἀνθρωπίνην δικαιοσύνην, μετακληθεὶς δὲ εἰς Ἀθήνας, ἠθωώθη ἐπιδεικτικῶς, χωρὶς οὐδὲ κατὰ τύπον νὰ προσκληθῇ ὁ παθὼν, ἵνα καταθέσῃ τὴν μαρτυρίαν του. Ἐκ τῆς τοιαύτης λοιπὸν ἀκατονομάστου καὶ ἀναιρούσης τὰς βάσεις τῆς κοινωνίας καταστάσεως ὁ πολίτης φυσικῶς, μὴ δυνάμενος οὔτε νὰ καταγγείλῃ τοὺς ἐνόχους, οὔτε νὰ προσπελάσῃ κἂν εἰς τὰ Δικαστήρια, περιωρίζετο ἢ νὰ σιωπᾷ ἢ νὰ αὐτοδικῇ ἐξ ἀνάγκης. Μετὰ τὴν ἀνακήρυξιν τῶν ὑποψηφίων Βουλευτῶν ἅπαντες οἱ ὑπάλληλοι τῆς τότε Κυβερνήσεως, ἀπὸ τοῦ Νομάρχου καὶ τοῦ Εἰσαγγελέως μέχρι τοῦ τελευταίου κλητῆρος, μετεμορφώθησαν εἰς μανιώδεις ψηφοθήρας. Ὁ μοίραρχος Γουνελίδης, ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ Εἰσαγγελέως, παρακολουθούμενοι ὑπὸ χωροφυλάκων καὶ στρατιωτῶν, ἔχοντες δὲ ὑπὸ τὴν προστασίαν των καταδίκους καὶ φυγοδίκους, περιεφέροντο εἰς τὰς ἀγυιὰς τῆς πόλεως ὡς ἀληθεῖς Γενίτσαροι κατακτηταὶ, δυναστεύοντες καὶ πιέζοντες τοὺς πολίτας, προκαλοῦντες δὲ ἔριδας καὶ ῥήξεις, ἵνα τοιουτοτρόπως συλλάβωσι πρόσωπα ἐκ τῶν προτέρων ὡρισμένα, πρὸς ματαίωσιν τῆς ἐκλογικῆς αὐτῶν δράσεως. Ἐνόμισα καθῆκόν μου, ὅτι ὤφειλον νὰ καταγγείλω πάντα ταῦτα ἐνώπιον τοῦ στρατιωτικοῦ ἐπόπτου καὶ τοῦ δικαστικοῦ ἐφόρου· ἀλλ’ ἦσαν οὗτοι εἰς ἐμὲ ἀφανεῖς, δὲν ἠδυνήθην δὲ, εἰμὴ μόνον τὴν παραμονὴν τῆς ἐκλογῆς κατὰ τὸ ἑσπέρας νὰ ἴδω τὸν στρατιωτικὸν ἐπόπτην κ. Μοσχονήσιον. Τῷ ὡμίλησα περὶ τῶν ὁπλοφορούντων καταδίκων, τῶν περιφερομένων ἀνὰ τὴν πόλιν· αὐτὸς δὲ μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι «ἐγνώριζε μὲν τοῦτο, ἀλλὰ τῷ ἦτο ἀδύνατον νὰ συλλάβῃ αὐτοὺς, ἵνα μὴ διαταράξῃ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς!» Ἐπίσης τῷ παρετήρησα, ὅτι εἰς ὅλα τὰ ἐκλογικὰ τμήματα τῆς Ζακύνθου ὑπῆρχον φρουραὶ ἐξ ἐντοπίων στρατιωτῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν κυβερνητικῶν, καὶ ὄχι μόνον ἦσαν οὗτοι ἐντόπιοι, ἀλλὰ καὶ ἔμελλον νὰ ψηφίσουν εἰς τὰ τμήματα, εἰς ἃ ἐφρούρουν, ταχθέντες ἐκεῖ ἀποκλειστικῶς πρὸς ψηφοθηρίαν. Μὲ τὴν γλῶσσαν δὲ, διὰ τῆς ὁποίας πρό τινων ἡμερῶν ὁ κ. Βουλπιώτης, ὑπεραπολογούμενος τῆς ἐκλογῆς Αἰτωλοακαρνανίας, μᾶς ὡμίλησε, μοὶ ἀπήντησε καὶ ὁ στρατιωτικὸς ἐπόπτης, λέγων: «μικρὰ πράγματα! δὲν ἔχουν ταῦτα σημασίαν!» Προσέθηκα ἀκόμη, ὅτι πεντήκοντα μέχρις ἑξήκοντα στρατιῶται φίλοι μου ἦσαν κεκλεισμένοι τοὐναντίον ἐν τῷ φρουρίῳ, μὲ τὴν διαταγὴν, νὰ μὴ ἐξέλθωσι καὶ ψηφίσωσι. «Μικρὰ πράγματα, μοὶ ἀνταπήντησε καὶ πάλιν ὁ κ. Μοσχονήσιος· δὲν ἔχουσι σημασίαν πεντήκοντα ἢ ἑκατὸν ψῆφοι.» Βλέπετε λοιπὸν, Κύριοι, ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ στρατὸς, πρὸς ἐμπαιγμὸν καὶ χλεύην τῆς ἀποστολῆς αὐτοῦ, καὶ καθὼς εἶναι πασίγνωστον, ἐγένετο τυφλὸν ὄργανον τῶν κυβερνητικῶν ὀρέξεων. Ὅπως δὲ κατορθωθῇ τοῦτο, τρεῖς μετετέθησαν ἐκ Ζακύνθου φρούραρχοι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν, διότι οἱ ἔντιμοι ἀξιωματικοὶ κ. κ. Βόρσας καὶ Παππαϊωσὴφ δὲν ἔστερξαν νὰ γείνωσιν εὐτελεῖς ἐκτελεσταὶ τῶν παρανόμων κυβερνητικῶν διαταγῶν. Καὶ αὐτὸς ἐπίσης ὁ ἔντιμος μοίραρχος κύριος Λιάππης προσεκλήθη ὑπὸ τοῦ Νομάρχου, ἵνα ἐκτελέσῃ τὰ κυβερνητικὰ κελεύσματα. Τίνα δὲ ἦσαν ταῦτα; Ἀκούσατε, Κύριοι, καὶ φρίξατε: Νὰ ἀφήσῃ ἐλευθέρους τοὺς λαθρεμπόρους, ἵνα ἐξασκῶσιν ἀνενοχλήτως τὸ ἔντιμον ἐπάγγελμά των· νὰ ἀφήσῃ τινὰς τῶν καπνοπωλῶν νὰ πωλῶσιν ἀσφράγιστον καὶ ἀφορολόγητον καπνόν· ν’ ἀφήσῃ ἀκαταδίωκτα τὰ ποίμνια τῶν κυβερνητικῶν φίλων, καὶ ταῦτα μάλιστα νὰ βόσκωσι καὶ καταστρέφωσι τὰ κτήματα τῶν ἀντιθέτων, ἵνα πειθαναγκάσωσιν αὐτοὺς νὰ γείνωσι κυβερνητικοί· νὰ καταργήσῃ τοὺς στρατιωτικοὺς σταθμοὺς ἔν τε τῇ πόλει καὶ τοῖς χωρίοις, οἱ δὲ στρατιῶται καὶ χωροφύλακες νὰ περιφέρωνται εἰς τὴν πόλιν μετὰ φαυλοβίων, ὅπως ἐκφοβίζωσι τοὺς ἀντιθέτους, ἀφοπλίζοντες αὐτούς. Κατὰ ὁρισθησομένην ὑπὸ τοῦ Νομάρχου ἡμέραν νὰ προστεθῶσι πρὸς τούτοις ὁπλοφοροῦντες κατάδικοι, ἵνα ἐπιτεθῶσι κατὰ τῶν ἀόπλων πολιτῶν, κακουργήσωσι κατ’ αὐτῶν, ἐνσπείρωσι τὸν φόβον καὶ ἐπέλθῃ οὕτω πλήρης τρομοκρατία. Ἔκπληκτος ὁ μοίραρχος κ. Λιάπης ἐνώπιον τοιαύτης κυβερνητικῆς ἀκολασίας, ἔσπευσε δι’ ἐπιστολῆς του νὰ πληροφορήσῃ τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ ἐπικαλεσθῇ τὴν ἄμεσον παρέμβασιν αὐτοῦ. Ἀφελής, Κύριοι, ματαιοπονία! Ὁ γενναιόφρων καὶ νομιμόφρων Πρωθυπουργός, ἀντὶ πάσης ἄλλης ἀπαντήσεως, ἐξεσφενδόνισε τὸν μοίραρχον κύριον Λιάππην μακρὰν τῆς Ζακύνθου. Ἐννοεῖται δέ, ὅτι ἀμέσως ὁ μοίραρχος Γουνελίδης μετὰ τοῦ Εἰσαγγελέως ἀνέλαβε νὰ ἐκτελέσῃ τὰς διαταγὰς τοῦ Νομάρχου, καὶ ἐξετέλεσεν ὅ,τι ἡ τιμὴ καὶ τὸ καθῆκον τοῦ στρατιώτου καὶ τοῦ πολίτου δὲν ἐπέτρεπον εἰς τὸν κ. Λιάππην νὰ διαπράξῃ. Ἐν παντελεῖ τότε ἀγνοίᾳ διατελῶν τῶν ἐκθέσμων τούτων ὑπουργικῶν διαταγῶν καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν διεδραματίζοντο πάντα ταῦτα ἐν Ζακύνθῳ, ἀπέστειλα τηλεγράφημα πρὸς τὸν τότε ἡγέτην τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω (ἀναγινώσκει): «Ἐκ Ζακύνθου, 9 Ὀκτωβρίου. «Κύριον Θ. Π. Δηλιγιάννην, ἡγέτην τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. «Κυβερνητικαὶ ἐπεμβάσεις ὑπὲρ συμπολιτευομένου συνδυασμοῦ ὑπερέβησαν πᾶν ὅριον. Ἐντάλματα προσωποκρατήσεων παλαιὰ μονομερῶς ἐξεδόθησαν καὶ ἀγρίως ἐξετελέσθησαν κατὰ φίλων Ἀντιπολιτεύσεως. Κατάδικοι βαρύποινοι περιφέρονται ἐλεύθεροι, πάνοπλοι ἐπιτιθέμενοι κατὰ πολιτῶν, ὑπὸ τὰ ὄμματα τῶν ἀρχῶν. Ὁπλοφόροι, φέροντες δίκανα καὶ γκρᾶ, ἔχοντες ἐπὶ κεφαλῆς κατάδικον Λέντζερην, παρήλασαν κεντρικὰς ὁδοὺς, ὑβρίζοντες καὶ ἐπιτιθέμενοι ἀγρίως κατὰ παντὸς φίλου Ἀντιπολιτεύσεως, Μοίραρχος δὲ καὶ Εἰσαγγελεὺς ἀφῆκαν αὐτοὺς ἀνενοχλήτους. Ἀποτελοῦντες περίπολον, ὑπὸ ἐντοπίων ὑπαξιωματικῶν ὁδηγουμένην, καὶ θέλοντες νὰ πτοήσωσι πολίτας, ὥρμησαν εἰς παντοπωλεῖα, θραύοντες πᾶν τὸ προστυχὸν καὶ ἀναγκάζοντες καταστηματάρχας νὰ κλείσωσι τὰ καταστήματά των. Ἄνευ λόγου πιεζομένους μεταβάλλουσιν εἰς ὑπαιτίους ταραχῶν, καθ’ ὧν ἐκδίδουσιν ἐντάλματα συλλήψεως. Τοιαύτη ἐνέργεια κυβερνητικῶν ὀργάνων διαταράττει ἀντὶ νὰ περιφρουρῇ κοινὴν ἡσυχίαν, καὶ διεγείρει ἀγανάκτησιν, ἥτις καταλήξει εἰς ὀλέθρια ἀποτελέσματα.» Ὁποῖα δὲ εἶναι ταῦτα; Βεβαίως, Κύριοι, ἡ αὐτοδικία, ἥτις μένει ὡς τελευταῖον ὅπλον ἀμύνης παρὰ τοῖς ἀδικουμένοις. Παραλείπω δὲ νὰ ὁμιλήσω περὶ ἄλλων τινῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι, λησμονοῦντες ὅλως διόλου τὴν θέσιν των, μετεβλήθησαν εἰς ἀσυστόλους ψηφοθήρας, φοροῦντες τὴν στολήν των, παντοῖα ὑποσχόμενοι καὶ πανταχοῦ περιφερόμενοι. Ἰδού, Κύριοι, ὑπὸ ποίους ὅρους διεξάγονται αἱ ἐκλογαὶ ἐν τῷ προτύπῳ Βασιλείῳ τῆς Ἀνατολῆς, πρωθυπουργοῦντος τοῦ ἀναμορφωτοῦ! Ὅθεν τὸ κατ’ ἐμέ, καὶ συμφώνως πρὸς τὰ γεγονότα καὶ τὴν πάγκοινον ἀλήθειαν, εἰς τὰς κυβερνητικὰς μόνον ἐπεμβάσεις καὶ παρανομίας ἀποδοτέα ἡ παρουσία δύο τέως κυβερνητικῶν ὑποψηφίων ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν, ὡς ἐπιτυχόντων Βουλευτῶν. Τὴν ὠχροτάτην ταύτην σκιαγραφικὴν ἀφήγησιν ἐποιησάμην, Κύριοι, ἐνώπιον ὑμῶν, οὐχὶ μόνον ἵνα λάβητε ἀμυδράν τινα γνῶσιν περὶ τῶν ἐν Ζακύνθῳ διαδραματισθέντων κυβερνητικῶν ἐκλογικῶν ὀργίων, ἀλλὰ συνάμα, ἵνα ἐπικαλεσθῶ τὸν πατριωτισμὸν τῆς τε Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως τεθῇ τέρμα εἰς τὴν ἀπειλοῦσαν ἡμᾶς κοινωνικὴν καὶ πολιτικὴν ἀποσύνθεσιν, τιμωρουμένων τῶν ὁπωσδήποτε ἐγκληματησάντων, ἀνορθωθῇ δὲ ἡ καταπεσοῦσα δικαιοσύνη καὶ ἡ διοίκησις, διότι ἄλλως φοβοῦμαι, ὅτι, ἐὰν ἡ κατάστασις αὕτη παραταθῇ, ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ ἐπιζήσῃ ἐπὶ πολὺ μεταξὺ τῶν ἐλευθέρων Κρατῶν τῆς Ἀνατολῆς.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος ἔχει τὸν λόγον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Ζακύνθου καὶ νομίμους βουλευτὰς τοὺς κ. κ. Λουδοβῖκον Ρώμαν, Ροβέρτον Ρώμαν, Κωνσταντῖνον Ἀργασάρην Λομβάρδον καὶ Διονύσιον Στεφάνου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἤδη ἄρχεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Κερκύρας. (Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δαγρές).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ συμπέρασμα τῆς ἐκθέσεως τοῦ τμήματος ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τοῦ νομοῦ Κερκύρας εἶναι ἐπιφυλακτικόν.

§90Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνώπιον τοῦ ὀγδόου τμήματος τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ προεξελέγξῃ τὴν ἐκλογὴν τοῦ νομοῦ Κερκύρας, παρέστη ὁ ἐπιτυχὼν βουλευτὴς τοῦ νομοῦ τούτου κ. Κωνσταντᾶς καὶ ὑπέβαλεν ἐγγράφους ἐνστάσεις κατὰ τῆς ἐκλογῆς, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξε καὶ προφορικῶς διὰ μακρῶν, καὶ ᾐτήσατο τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς καθ’ ὅλον τὸν νομόν ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς ἐπιτυχόντας ὑποψηφίους τῆς τέως Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ἐπιτυχίαν τῶν ὁποίων συνετέλεσεν ἡ σκανδαλώδης παροχὴ τῶν μέσων τῆς ἐξουσίας, καὶ ἡ δωροδοκία, ὧν ἄνευ οὗτοι δὲν ἤθελον ἐπιτύχει. Τὸ τμῆμα, ἀκοῦσαν τὴν παρ’ ἐμοῦ γενομένην εἰσήγησιν τῆς ὑποθέσεως, καθ’ ἣν ὑπέβαλον γνώμην περὶ ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς, ἐδέχθη ὅτι αἱ ὑποβληθεῖσαι ἐνστάσεις εἶναι πολλαὶ καὶ σπουδαῖαι, αἱ δὲ παρὰ τοῦ κ. Κωνσταντᾶ καταγγελλόμεναι παρανομίαι ἠδύναντο νὰ φέρωσιν ἀποτέλεσμα διάφορον τοῦ τῆς γνησίας ἐκλογῆς, δὲν ἐθεώρησεν ὅμως ἐπαρκεῖς τὰς προσαχθείσας εἰς τὸ τμῆμα ἀποδείξεις, καὶ διὰ τοῦτο ἔκρινε δέον νὰ προτείνῃ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, νὰ ἐπιφυλαχθῇ δὲ νὰ ἀποφασίσῃ ἄλλως κατὰ τὴν συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ, ἐὰν κατὰ ταύτην ἤθελον προσαχθῆ ἀποδείξεις πλειότεραι τῶν ἐνστάσεων, ἐμοῦ διαφωνοῦντος, ὡς θεωροῦντος ἐπαρκεῖς τὰς ἀποδείξεις, καὶ προτείνοντος νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς ὑποψηφίους τῆς τότε Κυβερνήσεως, ἢ νὰ ἀποσταλῇ ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων. Τὴν γνώμην ταύτην ἐπαναλαμβάνω καὶ ἤδη, διότι ἔχω ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις σκανδαλωδῶς παρηνόμησε καθ’ ὅλους τοὺς νομοὺς τοῦ Κράτους ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας τῶν φίλων της, καὶ διότι εἰς τὸν νομὸν Κερκύρας πολιτεύεται καὶ ἦτο ὑποψήφιος ὁ κ. Θεοτόκης, ὁ ὁποῖος ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως μέχρι πρὸ μικροῦ, ὡς Ὑπουργὸς δὲ τῶν τε Ναυτικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸ τῆς ἐκλογῆς καὶ κατὰ τὴν ἐνέργειαν ταύτης, εἶχεν εἰς χεῖράς του ὑπὲρ πάντα ἄλλον τὰ μέσα τῆς ἐξουσίας, καὶ ἀναμφιβόλως ἔκαμε κατάχρησιν αὐτῶν καὶ ὡς ἐκ τοῦ χαρακτῆρός του. Ἄλλως δὲ, θεωρῶ ἐπαρκεῖς τὰς ἀποδείξεις, τὰς προσαχθείσας εἰς τὸ τμῆμα, πολὺ δὲ περισσότερον ἐκείνας, τὰς ὁποίας προσάγει ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Κωνσταντᾶς. Κρίνω περιττὸν νὰ ἀναπτύξω τὰς ὑποβληθείσας ἐνστάσεις καὶ νὰ ἀναφέρω τὰς ἀποδείξεις, διότι ὁ κ. Κωνσταντᾶς, ὁ ὁποῖος εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζῃ τὰ πράγματα καλλίτερον ἐμοῦ, θέλει ὁμιλήσει περὶ πάντων. Ἐγὼ δ’ ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐπαναλάβω τὸν λόγον, ἐὰν ἐκ τῆς συζητήσεως θεωρήσω τοῦτο ἐπάναγκες.

§91ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Κύριοι, ἐξ ἀτόπου ὑποθέσεως ἄτοπον συμπέρασμα, ἤ, ὡς κοινότερον λέγεται, ἑνὸς ἀτόπου δοθέντος, μυρία ἕπονται. Τὸ ἀξίωμα τοῦτο ἐφαρμόζεται ἀκριβῶς ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ τμήματος περὶ ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Κερκύρας. Ἠκούσατε τὸν εἰσηγητὴν, καὶ ἀνεγνώσατε τὴν ἔκθεσιν, ὅτι ἄνευ προβουλευμάτων καὶ ἀποφάσεων δικαστικῶν οὐδεμία ἔνστασις ἐκ τῶν προταθεισῶν ὑπ’ ἐμοῦ ἔχει σημασίαν. Ἀλλὰ τὸ βούλευμα προϋποθέτει κατηγορίαν, καὶ ἡ κατηγορία προϋποθέτει χρόνον καὶ μέσα ἐπαρκοῦντα, ὅπως ἀκριβῶς συνταχθῇ. Ἐνώπιον τοῦ τμήματος εἶχον προσαγάγει τὴν ἀπόφασιν τῆς ἀνακηρύξεως τῶν Βουλευτῶν, ἐκ τῆς ὁποίας ἀποδεικνύεται, ὅτι μόνον κατὰ τὴν 29 Ὀκτωβρίου ἐκοινοποιήθη εἰς ἡμᾶς καὶ ἐπληροφορήθημεν τίνες εἶναι οἱ ἐκλεχθέντες Βουλευταί. Δὲν ἐγνωρίζαμεν λοιπὸν, τίνες ἦσαν οἱ Βουλευταὶ, ἵνα περισυλλέξωμεν τὰς πληροφορίας πρὸς σύνταξιν κατηγορίας. Δεύτερον, ἠδυνάμεθα νὰ ἀποδείξωμεν τὰς κατηγορίας μας ἐκ τῶν πρακτικῶν τῶν ἐκλογῶν, διότι ἐν τῷ νομῷ Κερκύρας εἶναι γνωστὸν, ὅτι δὲν ὑπῆρχον δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι, ὡς ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ ἐπόπτου τῶν δικαστικῶν ἀντιπροσώπων, ἣν τυπωθεῖσαν ἔχετε ἀνὰ χεῖρας, διὰ νὰ βεβαιῶσι τὰ ἐγκλήματα τοῦ κυβερνητικοῦ συνδυασμοῦ, καὶ ὅτι κατὰ συγκυρίαν πᾶσαι αἱ ἐπιτροπαὶ, οὖσαι κυβερνητικαί, τῶν ἀντιπροσώπων ἡμῶν δὲν ἐδέχοντο τὰς ἐνστάσεις περὶ τῶν ἐγκλημάτων τούτων, κατὰ συνέπειαν ἐστερούμεθα καὶ τῶν μέσων πρὸς βεβαίωσιν τῶν παρανομιῶν καὶ τοῦ χρόνου, ὅπως συντάξωμεν κατηγορίας. Ἦτο λοιπὸν δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς εἰσηγμένας κατηγορίας, τὰ δὲ Δικαστήρια νὰ ἐκδώσωσι βουλεύματα καὶ ἀποφάσεις, ὅπως ἀποδείξωμεν τὰς ἐνστάσεις ἡμῶν ἐνώπιον τοῦ τμήματος καὶ τῆς Βουλῆς; Δεύτερον δὲ τὰ δικαστικὰ βουλεύματα δὲν θεωροῦνται ἀποχρῶσαι ἀποδείξεις, διότι καὶ ὑπ’ αὐτῶν τῶν Δικαστηρίων πολλάκις κηρύσσονται ἀβάσιμα. Ἡμεῖς ὡς βάσιν ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν θεωροῦμεν τὸν κανόνα, ὁ ὁποῖος κρατεῖ παρ’ ἅπασι τοῖς Κοινοβουλίοις τῶν συνταγματικῶν Κρατῶν· τουτέστιν ἀρκοῦσι τὰ ἔγγραφα ἐκεῖνα, αἱ ἀποδείξεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἱκαναὶ, ὅπως ἀποδείξωσι παραπτώματα, συμβάντα κατὰ τὰς ἐκλογὰς, ἐκ τῶν ὁποίων ἐξάγονται εὔλογοι δισταγμοὶ, ὅτι, ἐὰν δὲν συνέβαινον τὰ καταγγελόμενα ταῦτα παραπτώματα, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο ἀλλοῖον, δηλ. ἤθελον εἶσθαι ἄλλοι οἱ Βουλευταὶ, καὶ ὄχι οἱ ἐκλεχθέντες. Καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἡμεῖς προσηγάγομεν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Θεοτόκη, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη ἐν τῇ ἐφημερίδι «Πηγάσῳ» τῆς Λευκάδος, διὰ τῆς ὁποίας κηρύσσει τὴν εὐγνωμοσύνην του ὁ κ. Θεοτόκης καὶ εὔχεται πρὸς τὸν Ὕψιστον ν’ ἀνταμείψῃ τοὺς Δημάρχους, δι’ ὅσα ἔπραξαν ὑπὲρ τῶν κυβερνητικῶν ὑποψηφίων. Προσηγάγομεν τὰς ἐφημερίδας «Πρωΐαν» καὶ «Καιροὺς» τῆς 12ης Ὀκτωβρίου ἐ. ἔ., δι’ ὧν ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς ἔδωκε καταγγελίαν ἐναντίον τῶν καλογήρων καὶ τῶν Ἡγουμένων Λευκάδος, οἱ ὁποῖοι περιήρχοντο τὰ χωρία καὶ ἐδώρουν τὰ εἰσοδήματα τῶν Μονῶν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπέσχοντο, ὅτι ἤθελον ἐργασθῆ ὑπὲρ τοῦ κυβερνητικοῦ συνδυασμοῦ, χορηγοῦντες εὐχὰς καὶ εὐλογίας καὶ μεγάλα χρηματικὰ ποσά. Ἡμεῖς προσηγάγομεν ἀποδείξεις, ἐξ ὧν ἐμφαίνεται, ὅτι ὁ Λιμενάρχης Κερκύρας ἀπηγόρευσε τοῖς ἀντιπολιτευομένοις ἐκλογεῦσι Παξῶν νὰ μεταβῶσι νὰ ψηφίσωσιν εἰς τὴν πατρίδα των τοὺς ὑποψηφίους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἔγγραφα τοῦ κ. Θεοτόκη, ἐξ ὧν ἀποδεικνύεται, ὅτι αὐτὸς, ἐνῷ διετέλει Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, περιήρχετο μετ’ ἀποθεωτικῶν ἐπιδείξεων, ἵνα πτοῇ τοὺς ἁπλοϊκοὺς χωρικούς, καὶ συνίστα εἰς τὸν λαὸν νὰ μᾶς μαυρίσῃ, ὡς ἀνθρώπους ἀναξίους ν’ ἀντιπροσωπεύσωμεν τὸν τόπον ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, καὶ ἄλλα πολλὰ ἔγγραφα, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτουσιν οἱ ῥηθέντες δισταγμοὶ, καὶ βάσιμοι αἱ ἐνστάσεις μας. Συγχρόνως ὑπεδείξαμεν εἰς τὸ τμῆμα τὰς σχετικὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, αἱ ὁποῖαι καλούμεναι ἠδύναντο νὰ παράσχωσι τὰς σχετικὰς ἀποδείξεις, ἐξ ὧν θὰ ἀπεδεικνύετο, ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἦτο παρανομωτάτη. Ἀλλ’ ὡς εἶπον ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου μου, ἐξ ἀτόπου ἀρχῆς ἀναχωρῆσαν τὸ τμῆμα, ἔφθασεν εἰς ἄτοπον συμπέρασμα, ὅτι ἐστερεῖτο δῆθεν μέσων ἀποδείξεως τοῦ βασίμου τῶν ἐνστάσεων κατὰ τῆς ἐκλογῆς, διὰ νὰ σχηματίσῃ τὴν πεποίθησίν του. Κύριοι, ὅπως ἀποδείξω, ὅτι, ἐὰν τὰ γενόμενα κατὰ τὴν ἐκλογὴν Κερκύρας δὲν ἐγίνοντο, βεβαίως ὁ κ. Θεοτόκης δὲν θὰ ἐξελέγετο Βουλευτὴς, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἀποδείξω ἐνώπιόν σας δι’ ἱστορικῶν γεγονότων, ὅτι ὁ κύριος Θεοτόκης καὶ οἱ ὀπαδοὶ αὐτοῦ, παραβαλλόμενοι πρὸς τοὺς ἀποτυχόντας ἀντιπάλους αὐτῶν, δὲν εἶχον ποτὲ ἐπαρκῆ ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ, οὔτε ἀπέκτησαν αὐτὴν κατὰ τὰς τελευταίας ταύτας ἡμέρας, ὅπως λάβωσι τὰς ψήφους αὐτοῦ καὶ ἀναδειχθῶσι Βουλευταί. Ἔχω καθῆκον ἀπαραίτητον νὰ πράξω τοῦτο, διότι θέλει ἀποδειχθῆ μετὰ ταῦτα, ὅτι διὰ μέσου μόνον τῆς καταχρήσεως τῆς ὑπουργικῆς ἐξουσίας ἠδυνήθησαν νὰ λάβωσι τὰς ψήφους, τὰς ὁποίας ἔλαβον. Ὁ κ. Θεοτόκης ἐξετέθη πρώτην φορὰν ὡς ὑποψήφιος Βουλευτὴς κατὰ τὸ ἔτος 1873, ἀλλὰ τότε εἴχομεν τὴν στενὴν περιφέρειαν, καθ’ ἣν ἡ ἐπαρχία Κερκύρας συνίστατο ἐκ τῶν δύο δήμων, Κερκύρας καὶ Διαποντίων. Κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ 1873 ἐψηφοφόρησαν 5,016 ἐκλογεῖς, καὶ ὁ κ. Θεοτόκης ἀπέτυχεν, ἔγειναν δὲ βουλευταὶ ὁ κ. Βασιλάκης, ὁ κ. Παραμυθιώτης καὶ ὁ κ. Λοράνδος, ἂν καὶ ἐδαπάνησε Ρωσσίς τις κυρία ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας του πλέον τῶν ἑκατὸν χιλιάδων δραχμῶν. Μετὰ ταῦτα πάλιν ἐξετέθη εἰς τὸν βουλευτικὸν ἀγῶνα, ἀλλὰ καὶ πάλιν ἀπέτυχεν οἰκτρῶς. Ἀπελπισθεὶς δὲ νὰ ἐπιτύχῃ Βουλευτὴς, ἐξετέθη ὑποψήφιος Δήμαρχος, ἐν ἔτει νομίζω 1879, ὅτε ἐπέτυχεν, ὄχι διότι αὐτὸς εἶχε δύναμιν, ἀλλὰ διότι ἦτο Δήμαρχος ἄνθρωπος τοῦ λαοῦ, Κυριάκης καλούμενος, τὸν ὁποῖον οἱ ἄνθρωποι τῆς ἀνωτέρας τάξεως δὲν ἠγάπων, διότι δυστυχῶς ἡ τάξις αὕτη ἐν Κερκύρᾳ οὐδεμίαν ἔχει συμπάθειαν πρὸς τοὺς ἀνθρώπους τοῦ λαοῦ. Πᾶσαι λοιπὸν αἱ πολιτικαὶ ἀποχρώσεις τῆς τάξεως ταύτης ἑνωθεῖσαι ἐπέβαλον δήμαρχον Κερκύρας τὸν κ. Θεοτόκην, διὰ μεγίστων θυσιῶν διαφθείραντες τὸν λαὸν καὶ κατασυκοφαντήσαντες τὸν μακαρίτην Κυριάκην. Ἐν ἔτει 1885 κατήρτισε συνδυασμὸν κυβερνητικὸν, ὄντως Πρωθυπουργοῦ τοῦ κ. Τρικούπη, καὶ μολονότι ἡ δύναμις τῆς Δημαρχίας ἀνῆκεν ἀποκλειστικῶς εἰς αὐτὸν, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐχορήγησεν αὐτῷ ἅπασαν τὴν δύναμίν της, ἠδυνήθη μόλις νὰ σωθῇ μόνος ὡς δεύτερος Βουλευτὴς, τῇ βοηθείᾳ τοῦ κ. Βασιλάκη, διαφωνήσαντος πρὸς τὸν κ. Πολυλᾶν. Ἐπέτυχε δὲ ὁ κ. Θεοτόκης καὶ δι’ ἄλλον λόγον. Κατὰ τὸ ἔτος 1885 ἦσαν δύο συνδυασμοὶ, ἀφ’ ἑνὸς ὁ κ. Βασιλάκης, ὁ κ. Τόμπρος καὶ ὁ κ. Γορίλλας, ἀφ’ ἑτέρου ὁ κ. Θεοτόκης μὲ τὸν συνδυασμόν του. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. Γορίλλας ἀνῆκεν εἰς τὴν τρίτην τάξιν, τοῦ λαοῦ, συνησπίσθησαν τὰ ἀριστοκρατικὰ στοιχεῖα, ἀνεξαρτήτως τοῦ κόμματος, εἰς ὃ ἀνήκων, καὶ ἀνέδειξαν τὸν Θεοτόκην, καίπερ στερούμενον ἰδίας πολιτικῆς δυνάμεως. Μετὰ τὴν περίφημον ἑσπέραν τοῦ Μαρτίου τοῦ 1886, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Θεοτόκης τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν ἀγέλην, καὶ ἠπείλησε τὴν Ἑλλάδα μὲ θάνατον, ἐὰν ἤθελεν ἀντιμετωπίσει τοὺς Τούρκους εἰς τὰ μεθόρια, ἐκρίθη ἱκανὸς νὰ ὑπηρετήσῃ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τῆς ἀντεθνικῆς πολιτικῆς. Καὶ ὅτε παρῃτήθη ὁ κ. Δηλιγιάννης, συνεπείᾳ τοῦ ἀποκλεισμοῦ, καὶ προσελήφθη οὗτος ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἤρξατο νὰ ἐλπίζῃ, ὅτι ἤθελε καταστῆ κομματάρχης ἰσχυρὸς ἐν Κερκύρᾳ. Ἀλλ’ ἡ ἐκλογὴ τοῦ 1887, καίπερ ὄντος αὐτοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, καίπερ ὑποστηριζομένου παρ’ ὅλης τῆς Κυβερνήσεως, διέψευσε τὰς ἐλπίδας του, διότι δὲν ἠδυνήθη νὰ κατορθώσῃ νὰ ἀναδείξῃ, εἰμὴ μόνον ἑαυτὸν βουλευτὴν, καὶ τὸν κ. Παδοβᾶν. Ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Θεοτόκης ἤθελεν ἀποτύχει, ἐὰν ἐγὼ δὲν ὑπεστήριζον αὐτόν. Κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας δυστυχῶς ἤλθομεν οἱ ἀντιπολιτευόμενοι εἰς φοβερὰν διαφωνίαν, διότι ἤθελον νὰ ἐπιβάλλουν εἰς ἐμὲ αἱ πλούσιαι τάξεις νὰ δώσω ὑπόσχεσιν, ὅτι οὔτε ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου οὔτε ἐν τῷ τύπῳ ἤθελον κάμει λόγον περὶ ἀγροτικῶν καὶ ἐργατικῶν ζητημάτων. Ἐγὼ δὲ δὲν ἠδυνάμην νὰ ἀρνηθῶ τὰς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας πρεσβεύω ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων, καὶ ἠναγκάσθην νὰ σχηματίσω ἕτερον συνδυασμὸν, καὶ νὰ ὑποστηρίξω τὸν κ. Θεοτόκην ἐπικουρικῶς, καὶ οὕτως ἐγένετο βουλευτὴς, ὡς δημοσίᾳ ὡμολόγησε καὶ ὁ τύπος διεκήρυξε κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ὁ κ. Παδοβᾶς, εἷς τῶν διασημοτέρων ἰατρῶν, καὶ ἔχων ἰδίαν οἰκογενειακὴν ἐπιῤῥοὴν, δὲν ἠδυνήθη νὰ σωθῇ, εἰμὴ ὡς τελευταῖος καὶ διὰ καλπονοθεύσεως, εἰς τὸν δῆμον Λευκίμνης διαπραχθείσης, διότι ἦτο ὑποψήφιος τοῦ κ. Θεοτόκη, ἀπολέσας καὶ αὐτὴν τὴν οἰκογενειακὴν καὶ ἐπιστημονικὴν ἐπιῤῥοήν του, διότι ἦτο φίλος καὶ ὑποψήφιος τοῦ κ. Θεοτόκη. Μετὰ τὸ 1887, ἐκτὸς τῆς ἀποστροφῆς, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ λαὸς κατ’ αὐτοῦ, ὡς δεσποτικοῦ καὶ ὀλιγαρχικοῦ, προσετέθη καὶ δεύτερος λόγος, δι’ ὃν νὰ μισῇ αὐτόν· διότι πρῶτον, ἐνῷ διεχειρίζετο τὰ χρήματα τῆς ὁδοποιΐας ἐπὶ τρία ὅλα ἔτη, ἐφρόντισε μόνον νὰ ἑνώσῃ τὰ κτήματά του διὰ τῶν χρημάτων τούτων, καὶ ἐπεφυλάχθη νὰ χαράξῃ τὰς τῆς πρώτης ἀνάγκης ὁδοὺς τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν, διὰ νὰ ὑποκλέψῃ ψήφους· δεύτερον, ἀπέβαλε τοὺς ἐγχωρίους μηχανικοὺς τοῦ δήμου Κερκυραίων, καὶ διώρισε ξένους τυχοδιώκτας σιδηρουργοὺς ὡς ὑδραυλικούς, καταστρέψαντας τὰ ὑδραγωγεῖα, καταχρεώσαντας τὸν δῆμον, καὶ συντελέσαντας εἰς πολλὰς καταχρήσεις, πρὸς βλάβην τοῦ λαοῦ. Διὰ τῶν ἐκπαιδευτικῶν νομοσχεδίων του ἠπείλει τὸ κλείσιμον τῶν χωρικῶν δημοτικῶν σχολείων, τὴν κατάργησιν τοῦ Ἀρσακείου Κερκύρας, ἔνθα αἱ πτωχαὶ νεάνιδες εὑρίσκουσιν ἔντιμον μέσον ἀποκαταστάσεως, καὶ τὴν διὰ δολίων νομοσχεδίων ἐπάνοδον τῶν θεσμῶν τῆς Ἰονίου Πολιτείας περὶ προσωπικῆς κρατήσεως, ἐκτιμήσεως τοῦ ἐλαιοκάρπου, τοῦ προνομιούχου ἐντάλματος καὶ τῶν λοιπῶν μεσαιωνικῶν θεσμῶν. Ἦτο λοιπὸν ἀδύνατον ὁ κ. Θεοτόκης νὰ ἐπιτύχῃ ἐν ταῖς ἐκλογαῖς τῆς 14ης Ὀκτωβρίου, ἐὰν μὴ κατεχρᾶτο τῶν ὑπουργικῶν ἐξουσιῶν του. Καὶ κατ’ ἀρχὰς ἠθέλησε νὰ καταστήσῃ βωβὴν τὴν Ἀντιπολίτευσιν, στερῶν αὐτὴν τῶν μέσων τῆς δημοσιογραφίας. Ἀπειλῶν διὰ τῶν Δικαστηρίων τοὺς ἔχοντας ἐκκρεμεῖς δίκας τυπογράφους, καὶ διὰ τῶν ῥουσφετίων τῶν κληροδοτημάτων, τὰ ὁποῖα ὑπέσχετο εἰς ὅσους τυπογράφους ἐπεδίωκον τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν συγγενῶν των, κατώρθωσε ὥστε ἡ μόνη ἐφημερὶς, ὁ «Ἐργάτης», ἣν εἶχεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, νὰ μὴ δημοσιεύηται, διότι οἱ τυπογράφοι δὲν ἐδέχοντο νὰ ἐργασθῶσι, φοβούμενοι τὸν κ. Θεοτόκην. Περὶ τούτου καὶ οἱ «Καιροὶ» τῶν Ἀθηνῶν ἐποιήσαντο λόγον. Ἡ ἐν Κερκύρᾳ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἠδύνατο βεβαίως νὰ ἐργασθῇ ἄνευ δημοσιογραφίας, ὅπως ἀντικρούσῃ τὰς ψευδεῖς διαδόσεις τῶν συμπολιτευομένων· παρεκάλεσα ἑπομένως τοὺς φίλους καὶ διὰ συνδρομῶν ἠγόρασαν τυπογραφεῖον, ὅπως ἐλευθέρως δημοσιεύηται ὁ «Ἐργάτης» καὶ ἑτέρα ἐφημερὶς, ὁ «Ἐκλογικὸς Ἀγὼν», ὑπ’ ἐμοῦ γραφομένη. Ἅμα ἀνεφάνησαν αἱ ἐφημερίδες αὗται, ἡ ἐξουσία ἐπεχείρησε νὰ παύσῃ αὐτὰς διὰ τῶν ἀχρειοτέρων μέσων. Καὶ ὁ μὲν κ. Ἰγγλέσης, μοίραρχος Κερκύρας, λαβὼν ἀφορμὴν ἔκ τινων παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ὁ συντάκτης τοῦ «Ἐργάτου» ἔκαμε περὶ τῆς διαγωγῆς του, εἰσῆλθε μετὰ χωροφυλάκων εἰς τὸ τυπογραφεῖον, ἔδειρε τοὺς τυπογράφους καὶ ἠπείλησε τὴν καταστροφὴν τοῦ τυπογραφείου, διὰ τὸ ὁποῖον κατηγγέλθη ἐνώπιον τῶν ποινικῶν δικαστηρίων, καὶ εἰς τὴν Αὐτοῦ Μεγαλειότητα δὲ καὶ εἰς τὸν Πρωθυπουργὸν καὶ εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τηλεγραφικῶς ἐγνωστοποιήθη τοῦτο. Ἡμέραν τινὰ, ἐνῷ ἐγὼ ἐξηρχόμην ἐκ τοῦ τυπογραφείου, ἀπεπειράθησαν διὰ πολυκρότου νὰ μὲ φονεύσωσι· κατηγγέλθη ἡ πρᾶξις αὕτη, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω εἰς ποῖον σημεῖον ἤδη εὑρίσκεται. Ταῦτα ἔπραττον, ἵνα ἐμπνεύσωσι τὸν πανικὸν κατὰ τῶν ἀντιπολιτευομένων, καὶ παύσωσιν οὗτοι νὰ καταφέρωνται κατὰ τοῦ κ. Θεοτόκη. Ὅτε προέθετο νὰ ἔλθῃ εἰς Κέρκυραν, ὅπως τεθῇ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ συνδυασμοῦ του, καὶ καταστρέψῃ, ὡς ἐκαυχᾶτο, τὴν Ἀντιπολίτευσιν, παρεσκεύασεν ἑαυτῷ ὑποδοχὴν τῷ ὄντι ἀποθεωτικήν. Πάντες ἠξεύρετε ἐκ τῶν ἐφημερίδων, διότι καὶ περιγραφαὶ ἐδημοσιεύθησαν καὶ φωτογραφήματα τῆς ὑποδοχῆς ἐκυκλοφόρησαν, ὅτι ἐσχηματίσθη γέφυρα πλωτὴ ἐκ φορτηγίδων ἀπὸ τῆς προκυμαίας μέχρι τοῦ ἀτμοπλοίου, τοῦ κομίσαντος αὐτὸν, ὅτι πᾶσαι αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ, αἱ στρατιωτικαὶ, δικαστικαὶ καὶ διοικητικαὶ καὶ πλεῖστοι Πρόξενοι ὑπεδέχθησαν αὐτὸν, ὅτι δι’ ἁψίδων οὐρανομήκων, πυραμίδων καὶ ὀβελίσκων, φερόντων ἐπιγραφάς: «Ζήτω ὁ Γεώργιος Θεοτόκης, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ἡ τιμὴ καὶ τὸ καύχημα τῆς Κερκύρας», μὲ κανόνια ἐζωγραφημένα, προηγουμένης τῆς μουσικῆς, ἐγένετο δεκτὸς ἐν Κερκύρᾳ, καὶ ὅτι τινὲς τῶν Προξένων καὶ ἰδίως ὁ τῆς Τουρκίας ἐκ τῶν παραθύρων τῆς Νομαρχίας ἔῤῥαινον τὴν κεφαλὴν του δι’ ἀνθέων. Ἐφαίνετο ἐκ τῆς παρασκευασθείσης ὑποδοχῆς, ὅτι ἤθελε νὰ ἐπιτύχῃ τὴν νίκην του, ἵνα ὡς ἄλλος Ἰούλιος Καῖσαρ γράψῃ πρὸς τὸν Πρωθυπουργόν του, ὡς ἐκεῖνος πρὸς τὴν Γερουσίαν τῆς Ῥώμης: «ἦλθον, εἶδον, ἀπῆλθον.» Παρακολουθούμενος ὑπὸ τῶν περιέργων, ἀνῆλθεν εἰς τὸν ἐξώστην τοῦ ἐκλογικοῦ συλλόγου, ὃν ὁ Νομάρχης Κερκύρας ἵδρυσε, καὶ ἐξεφώνησε λόγον πλήρη ὕβρεων καὶ συκοφαντιῶν κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζωγράφησε τὸν νῦν ἀρχηγὸν τῆς Κυβερνήσεως ὡς ὀλετῆρα τῆς Ἑλλάδος· ἀφοῦ παρέστησεν αὐτὸν ὡς καταστροφέα τῶν οἰκονομικῶν, τῆς ἐσωτερικῆς εὐημερίας καὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ γόητρου τοῦ Κράτους διὰ τοῦ ἀποκλεισμοῦ, ἰσχυρίσθη, ὅτι τώρα ἡ Ἑλλὰς ἀνθεῖ ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς, οἰκονομικῶς, ναυτικῶς καὶ στρατιωτικῶς. Κατόπιν ἤρξατο ἐπιτιθέμενος κατὰ τοῦ ἀντιπολιτευομένου συνδυασμοῦ. Ἵνα δὲ ἴδητε εἰς ποῖον ἐξαχρειώσεως κατήντησε βαθμὸν, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς δείξω τὰς εἰκόνας του, τὰς ὁποίας ἐτοιχοκόλλησεν εἰς ὅλον τὸν νομὸν, καὶ ἐστήλωσεν ἐπὶ τῶν καλπῶν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς. Αἱ εἰκόνες αὗται, οὖσαι ἡ προτομὴ τοῦ κ. Θεοτόκη, παριστῶσιν αὐτὸν ὡπλισμένον διὰ τηλεβόλων, ὡς ἄλλον Βαρβαρόσσαν, μὲ τὰς ἐπιγραφὰς «Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν», «Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν», καὶ μὲ τὰ κανόνια ὡς στέμμα καὶ σύμβολον τῆς ἐξουσίας του.

§92ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Καὶ δὲν ἐντρέπετο δι’ αὐτὰ, ποῦ ἔκαμνε;

§93ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ἡ ἐντροπὴ εἶναι δι’ αὐτὸν ἄγνωστος συναίσθησις. Ἰδοὺ δὲ τί ἔλεγε πρὸς τὸν λαὸν, ἀγορεύων, εἰς τὸ κατακόρυφον σημεῖον κούφης θρασύτητος ἀναβὰς (ἀναγινώσκει): «Ἡ τιμή μου ἀπαιτεῖ, ἵνα εὑρεθῶσιν εἰς τὰς κάλπας τῶν συναδέλφων μου τόσαι λευκαὶ ψῆφοι ὅσας θὰ περιλάβῃ ἡ κάλπη μου.... Ἐὰν ἀποβλέψω εἰς τὸν ἀντιπολιτευόμενον συνδυασμὸν τοῦ νομοῦ Κερκύρας, ἡ βεβαιότης ἐπὶ τῇ ἐπιτυχίᾳ ἡμῶν καθίσταται ἔτι μεγαλειτέρα... Δὲν ἠξεύρω, τί παθοῦσα ἡ ἐνταῦθα Ἀντιπολίτευσις, ἐτέθη ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τοῦ διὰ τῆς δημοκοπίας ὑψωθέντος, τοῦ ἐν ταύτῃ ζήσαντος, τοῦ διὰ ταύτης ἐλπίζοντος, ἵνα τὴν ἐπικράτησίν του ἐπιτύχῃ. Καὶ ἐννοεῖτε κάλλιστα, ὁποῖον ὑπαινίσσομαι διὰ τῶν ἐκφράσεων τούτων». Ἐννοεῖ ἐμὲ, κύριοι Βουλευταί. Μὲ ἀποκαλεῖ δημοκόπον, διότι κατέτριψα τὴν ζωήν μου, ἵνα ἀποδοθῇ δικαιοσύνη εἰς τὸν λαὸν τῆς Κερκύρας, καὶ ἀπαλλαγῇ οὗτος ἐκ τῶν ὀνύχων τοῦ τιμαριωτισμοῦ. Δὲν ἐγεννήθην, δὲν ἀνετράφην, δὲν ζῶ ἐν τῇ ἀτιμίᾳ, ὅπως ὑψωθῶ καὶ τυραννήσω, δὲν καταχρῶμαι τὰ δημόσια καὶ δημοτικὰ χρήματα, οὔτε ὡς Δήμαρχος, οὔτε ὡς Ὑπουργὸς, οὔτε κυλίομαι ἐν τῷ βορβόρῳ τῆς τάξεως τοῦ κ. Θεοτόκη, διὰ νὰ διακρίνωμαι ἐν τοῖς ὑπουργικοῖς ἑδωλίοις, ἀλλὰ μοχθῶ ἐν τῇ πενίᾳ ἐπὶ τριάκοντα ἔτη Βουλευτὴς, ἵνα κατορθώσω νὰ ἀπονεμηθῇ δικαιοσύνη εἰς τὸν ἐργατικὸν λαὸν Κερκύρας, ὃν κατέστησαν ῥακενδύτην καὶ πειναλέον. Ὑβρίζων δὲ τὸν κ. Καποδίστριαν, διότι συνήνεσε νὰ γείνῃ πρόεδρος τοῦ ἀντιπολιτευομένου συνδυασμοῦ, ἰδοὺ πῶς ἐκφράζεται περὶ αὐτοῦ (ἀναγινώσκει): «Ἀπεκλήθη ὁ κύριος οὗτος ἀρχηγὸς κόμματος, ἀλλὰ δὲν ἐνόησεν, ὅτι διὰ νὰ ᾖναί τις ἀρχηγὸς κόμματος, δὲν ἀρκεῖ νὰ ᾖναι ἐκ πλαγίου συγγενὴς ἀνδρὸς μεγάλας προσενεγκόντος ἐκδουλεύσεις, ὅτι οἱ ἀρχηγοὶ κομμάτων δὲν χειροτονοῦνται δι’ ἐκλογικὰς ἀνάγκας, ἀλλὰ κατακτῶσι τὴν θέσιν δι’ ἀγώνων, δι’ ἐργασίας, δι’ ἐκδουλεύσεων». Ἡμεῖς, κύριοι Βουλευταὶ, ἐθέσαμεν τὸν κ. Καποδίστριαν ἀρχηγὸν τοῦ συνδυασμοῦ, οὐχὶ διὰ τὸ ὄνομα, διότι τὰ ὀνόματα οὐδεμίαν ἀξίαν ἔχουσιν εἰς τὴν πολιτικὴν, ἀλλὰ διότι ἦτο μεταξὺ τῶν γεροντοτέρων μελῶν ὁ σπουδαιότερος κτηματίας, ἵνα μὴ μᾶς συκοφαντήσωσιν, ὅτι δὲν θέλομεν νὰ συμπράξωμεν μετὰ τῆς τάξεως τῶν ἐχόντων κτηματικὰ βάρη ἐπὶ τῶν χωρικῶν. Βεβαίως ὁ κ. Καποδίστριας ἔχει τὸ ἐλάττωμα νὰ μὴ ἀνήκῃ εἰς προγόνους διαχειρισθέντας τόσον ἐντίμως τὸ ἐνεχυροδανειστήριον Κερκύρας, ἐπιστρέψαντας εἰς Κέρκυραν μετὰ τεσσαράκοντα ἔτη διὰ γερουσιαστικῆς χάριτος, τιμήσαντας δὲ καὶ ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Φλωρεντίᾳ τὸ ἑλληνικὸν καὶ ἰδίως τὸ κερκυραϊκὸν ὄνομα· οὔτε ἐξετέλεσε τοὺς ἀγῶνας καὶ τὰς μονομαχίας τοῦ κ. Θεοτόκη ἐν Κερκύρᾳ, Ἀθήναις, Κηφισσίᾳ, Φλωρεντίᾳ καὶ ἄλλαις πόλεσι τῆς Ἰταλίας, ἵνα δοξάσῃ τὸ κερκυραϊκὸν ὄνομα, οὔτε ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ τοὺς ἄθλους τοῦ κ. Θεοτόκη κατὰ τὴν τελευταίαν ὑπουργίαν του, διὰ νὰ τολμήσῃ νὰ γείνῃ ἀρχηγὸς κόμματος, ὡς ὁ κ. Θεοτόκης. Ἐξακολουθῶν δὲ ὁ κ. Θεοτόκης τὸν λόγον του καὶ τὰς κρίσεις του ὡς πρὸς τοὺς λοιποὺς τοῦ συνδυασμοῦ, λέγει (ἀναγινώσκει): «οὔτε τὴν συνεργασίαν τοῦ ἐκ θέσεως συντηρητικοῦ ἐν τοιούτῳ συνδυασμῷ δύναμαι νὰ ἐννοήσω, ὅταν μάλιστα ἐνθυμοῦμαι, ὅτι οὗτος μίαν μόνην φορὰν ἐν διαστήματι εἴκοσιν ἐτῶν δύο λέξεις ἐν τῇ Βουλῇ κατώρθωσε νὰ εἴπῃ, καὶ ταύτας, ἵνα στιγματίσῃ τὴν δημοκοπίαν τοῦ ἀνθρώπου, ὑπὸ τὴν πραγματικὴν ἀρχηγίαν τοῦ ὁποίου σήμερον τίθεται». Ὡς τοιοῦτον ἐννοεῖ τὸν κ. Βασιλάκην, καὶ ὡς στιγματισμόν μου ὑπὸ τοῦ Βασιλάκη δὲν ἐννοεῖ ἕνα ἐκ τῶν πολλῶν, οὓς αὐτὸς φέρει εἰς τὸ πρόσωπον, ἀλλὰ τὴν ἀντίπραξιν τοῦ κυρίου τούτου εἰς τὴν ἐπιψήφισιν προτάσεώς μου κατὰ τὸ ἔτος 1885 περὶ διανομῆς τῆς ἐπικοίνου δημοτικῆς περιουσίας εἰς τοὺς δήμους, ἣν ἀποκαλεῖ δημοκοπικήν, ἀλλὰ τὴν ὁποίαν ἠσπάσθη ἐν ἔτει 1887 καὶ τῇ συμπράξει μου μετέβαλεν ἡ πεσοῦσα Κυβέρνησις εἰς τὸν νόμον ΑΦΙʹ, ἐπιγραφόμενον «περὶ διανομῆς τῆς ἐγχωρίου περιουσίας Κερκύρας». Ὁ κ. Βασιλάκης δὲν ἐτέθη ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν μου, ἡ Ἀντιπολίτευσις Κερκύρας, καίπερ ἀναχωρήσαντα εἰς Γαλλίαν, περιέλαβεν ὡς ὑποψήφιον, παρὰ τὴν θέλησίν του, ἵνα πατάξῃ τὴν κεφαλὴν κυβερνητικοῦ συνδυασμοῦ, περιλαβόντος ὅλας τὰς ἀκαθαρσίας τῆς Κερκύρας. Ἐγκαταλείπω Κύριοι, τὸ ὑπόλοιπον ὑβρεολόγιον τοῦ Ὑπουργοῦ τούτου, καὶ σᾶς ἀναγινώσκω τὴν τελευταίαν παράγραφον, ἵνα ἴδητε τὴν ἐπέμβασιν καθαράν (ἀναγινώσκει): «Μαυρίσατε τὰς κάλπας τῶν ὑπὸ τοιαύτην ταπεινωτικὴν κηδεμονίαν ὑποβληθέντων· εἴπατε αὐτοῖς, ὅτι μεταξὺ δημοκοπίας τοιαῦτα διαπραξάσης καὶ ἀνθρώπων, οἵτινες τὴν ὑποστήριξιν ὑμῶν, ἐπὶ τῶν ἔργων αὐτῶν βασιζόμενοι, ζητοῦσιν, οὐδεὶς δισταγμὸς δύναται νὰ ὑπάρχῃ. Ψηφίσατε ὑπὲρ τοῦ συμπολιτευομένου συνδυασμοῦ, ἀναπέμποντες τὴν παλαιὰν ὑμῶν κραυγήν: «ζήτω ἡ Κέρκυρα», καὶ προσθέτοντες: «ζήτω ἡ Λευκὰς καὶ οἱ Παξοί!» Ὁ συντάκτης τῆς ἐφημερίδος, τῆς δημοσιευσάσης τὸν ὑβρεολογικὸν τοῦτον λόγον τοῦ κ. Θεοτόκη, ὡς τριπλοῦ Ὑπουργοῦ, μαρτυρεῖ, ὅτι «μοναδικὴ ὑπῆρξεν ἡ ἐντύπωσις τοῦ λόγου τοῦ κ. Θεοτόκη εἰς τὸ παριστάμενον ἄπειρον πλῆθος, καθόσον πρώτην φορὰν τοῦτο ἐν παραμοναῖς ἐκλογῶν ηὐτύχησε ν’ ἀκούσῃ ἐκ στόματος σθεναροῦ ἀνδρὸς γυμνὴν τὴν ἀλήθειαν, διαλυθὲν δὲ ἐν ζητωκραυγαῖς, μετέδωκε τὸν ἱερὸν ἐνθουσιασμὸν εἰς ὅλα τὰ σημεῖα τῆς νήσου!» Ἔχομεν λοιπὸν ἀπόδειξιν ψηλαφητήν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τῶν Ναυτικῶν καὶ Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως διὰ τῆς ἀγορεύσεώς του ταύτης ἐπέδρασεν ἐφ’ ὅλης τῆς νήσου Κερκύρας, κατὰ τὸν συντάκτην τῆς «Ἐφημερίδος τῶν Εἰδήσεων», κατὰ πάντα δὲ λογικὸν ἄνθρωπον, καὶ ἐφ’ ὅλης τῆς Λευκάδος καὶ τῶν Παξῶν, καὶ ὅτι κατὰ συνέπειαν ὅσας ψήφους ἔλαβεν αὐτὸς καὶ οἱ ὀπαδοί του, αὗται προῆλθον ἐκ τῆς ἐπιδράσεως ταύτης. Ἑπομένως ὁ λόγος οὗτος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὑπεραρκεῖ νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῶν τριῶν πρῴην κυβερνητικῶν ὑποψηφίων, ὡς προελθούσης ἐκ παραπτώματος ἐκλογικοῦ, δράσαντος καθ’ ὅλον τὸν νομόν, καὶ ἄνευ τοῦ ὁποίου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ Βουλευτήριον ὡς βουλευταὶ οἱ κύριοι Θεοτόκης, Βαλαωρίτης καὶ Ζερβός. Ἀλλ’ ὁ ἥρως οὗτος τῆς Βραβάντης, ὁ κόμης Δονκισώτ, δὲν περιωρίσθη εἰς τὰς ὕβρεις· ἀμφιβάλλων εἰς τὴν δύναμιν αὐτοῦ, συνεμάχησε καὶ μετ’ ἄλλων εἰς τὴν διάπραξιν ἐκλογικῶν ἐγκλημάτων, ἐξασφαλιζόντων τὴν ἐπιτυχίαν. Ἐν Κερκύρᾳ οἱ ἐκγυμνώσαντες τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιΐας καὶ τοῦ λιμένος ἐργολάβοι, οἱ κερδοσκόποι τῶν δημοτικῶν ταμείων καὶ τοῦ ὑδραγωγείου, καὶ οἱ ἐκμεταλλευταὶ τοῦ σιγαροχάρτου καὶ τῶν παιγνιοχάρτων, ἐν Λευκάδι δὲ οἱ Ἡγούμενοι τῶν Μοναστηρίων ἐτέθησαν εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργοῦ, καὶ πρὸ καὶ κατὰ τὰς ἐκλογὰς διένειμον τοὺς πόρους τῶν διαληφθέντων ταμείων ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ Θεοτόκη καὶ τοῦ συνδυασμοῦ του, ἵνα ἐξασφαλίσωσι καὶ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ μέλλοντος. Καὶ περὶ μὲν τῶν ἐν Κερκύρᾳ δωροδοκιῶν ὑπάρχει μήνυσις ἐκκρεμὴς, ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 19514 τηλεγραφήματος τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Κερκύρᾳ Ἐφετῶν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, ἔχοντος ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ κατὰ Παλαιολόγου καὶ λοιπῶν ἐπὶ δωροδοκίᾳ κατηγορία, ἐγχειρισθεῖσα εἰς Εἰσαγγελέα Πλημμελειοδικῶν τὸ παρελθὸν Σάββατον, εὑρίσκεται ὑπ’ ὄψιν αὐτοῦ, ἐνεργήσοντος τάχιστα τὰ δέοντα.» Διὰ μεταγενεστέρου δὲ τηλεγραφήματος τοῦ αὐτοῦ Εἰσαγγελέως βεβαιοῦται, ὅτι αἱ προτάσεις τῶν προανακριτικῶν ἀρχῶν ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Συμβούλιον, καὶ περιμένονται τὰ σχετικὰ βουλεύματα. Περὶ δὲ τῶν ἐν Λευκάδι, ὁ μὲν κ. Τσαρλαμπᾶς καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἔντιμοι πολῖται Λευκάδος ἐδημοσίευσαν διὰ τῶν ἐφημερίδος «Πρωΐας» τῆς 12 Ὀκτωβρίου καὶ τῶν «Καιρῶν» τῆς 14 Ὀκτωβρίου, ὅτι οἱ Ἡγούμενοι τῆς Λευκάδος ψηφοθηροῦσι διὰ δωροδοκίας ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ Θεοτόκη–Βαλαωρίτου. Καὶ τὸ μὲν τηλεγράφημα πρὸς τὴν «Πρωΐαν» εἶναι τοῦτο (ἀναγινώσκει): «11 Ὀκτωβρίου. Πρωθυπουργὸν, Ἱερὰν Σύνοδον, Σύνταξιν «Πρωΐας». «Ἡγούμενοι Μονῆς Ἁγίου Ἰωάννου Διονύσιος Τούμπας, Ἁγίου Γεωργίου Γρηγόριος Σούνδιας, Ἁγίου Νικολάου Παγκράτιος Καταπόδης, περισυλλέξαντες τοὺς περὶ τὰς Μονὰς, ἦλθον ἐπὶ κεφαλῆς πυροβολούντων μετὰ νταούλων πρὸς ἐπίδειξιν Συμπολιτεύσεως, ζητωκραυγάζοντες, ἀσεβοῦντες ψηφοθηροῦσι, κατασπαταλῶντες περιουσίαν Μονῆς, ἀπειλοῦσι παρασταθῆναι τόπῳ ἐκλογῶν. Καταγγέλλοντες, παρακαλοῦμεν νὰ ληφθῇ πρόνοια ταχέως περιορισμοῦ εἰς Μονὰς, καὶ παύσωσι σκάνδαλα καὶ ἐμπαιγμοὺς, ἐναντίον ἱερᾶς αὐτῶν ἀποστολῆς, ὅπως προληφθῶσι δυστυχήματα. Ἐπιφυλασσόμεθα προτεῖναι μάρτυρας. «Πέτρος Σκιαδαρέσης δικηγόρος, Παῦλος Ζαβερδινὸς, Γεράσιμος Φιλίππου δικηγόρος, Β. Μόρφος, Πλούταρχος Ποταμιάνος, Πέτρος Καταπόδης δικηγόρος, Π. Δετζώρτζης, Θεόδωρος Ποταμιάνος, Σπ. Βερίκιος, Σταματόπουλος.» Τὸ δὲ πρὸς τοὺς «Καιροὺς» εἶναι τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Διὰ προηγουμένου τηλεγραφήματος κατηγγείλαμεν πάντας τοὺς Ἡγουμένους τῆς Λευκάδος, ὡς φατριάζοντας ἀναφανδὸν ὑπὲρ τῆς Συμπολιτεύσεως. Οὐδεμία μέριμνα ἐλήφθη διὰ τὴν σκανδαλώδη ταύτην πορείαν. Θρασυνθεὶς Ἡγούμενος Τούμπας, ἐγκατέλειπε τὴν Μονὴν, μετέβη εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Καρυᾶς καὶ δι’ αἰσχρῶν μέσων ὡς κομματάρχης ἐνεργεῖ κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐξοδεύων ἀφειδῶς τὴν περιουσίαν τῶν Μονῶν. Ἐπικαλούμεθα ἐκτέλεσιν νόμων.» Τὴν δωροδοκίαν, τὴν ὑπὸ τῶν Ἡγουμένων διαπραχθεῖσαν, βεβαιοῖ καὶ πρᾶξις τῆς Ἱερᾶς Συνόδου. Πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἐστάλη τὸ ἑξῆς ἔγγραφον ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, φέρον ἀριθμὸν διεκπεραιώσεως 21,380 (ἀναγινώσκει): «Λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ διαπέμψωμεν εἰς Ὑμᾶς συνημμένως ὧδε ἀντίγραφον χθεσινῆς πρὸς ἡμᾶς ἀναφορᾶς τοῦ παρὰ τῇ Ἱερᾷ Συνόδῳ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου, προκληθείσης ἐκ παραστάσεων τοῦ ἐκ Κερκύρας βουλευτοῦ κ. Π. Β. Κωνσταντᾶ, καθ’ ἣν διετάχθη ἡ Ἐπιτροπὴ Λευκάδος νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων κατὰ τῶν Ἡγουμένων τῶν Μονῶν Λευκάδος, καταγγελθέντων ἐπὶ ἀθεμίτῳ διαθέσει τῶν μοναστηριακῶν εἰσοδημάτων ὑπὲρ τῶν ὑποψηφίων τῆς ἑτέρας τῶν συναγωνισθεισῶν κατὰ τὰς ἄρτι ἐνεργηθείσας βουλευτικὰς ἐκλογὰς μερίδων, ὅπως τὸ Προεδρεῖον εὐαρεστούμενον διατάξῃ νὰ συναφθῇ εἰς τὰ ἐνώπιον τοῦ οἰκείου τμήματος τῆς Βουλῆς σχετικὰ ἔγγραφα τῆς ἐξελέγξεως τῆς βουλευτικῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ Κερκύρας». Ἡ δωροδοκία, ὡς βλέπετε, βεβαιοῦται ὅτι ἦτο γενικὴ καθ’ ὅλον τὸν νομόν, καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἐκλογικὸν ἔγκλημα γενικοῦ κατ’ ἔκτασιν χαρακτῆρος, ἐπιφέρον τὴν ἀκύρωσιν καθ’ ὅλον τὸν νομόν. Ὡς δὲ νὰ μὴ ἤρκουν ταῦτα, ὁ τότε Ὑπουργὸς Θεοτόκης ἐπεχείρησε περιοδείαν μεθ’ ὅλου τοῦ συνδυασμοῦ του ἐπὶ ἐθνικοῦ πολεμικοῦ πλοίου, τῆς «Παράλου», καθ’ ὅλας τὰς νήσους καὶ παραλίας τοῦ νομοῦ, ἵνα καὶ διὰ τοῦ μέσου τούτου, μεταχειριζόμενος τὴν λάμψιν τῆς ἐξουσίας, ἐπισκοτίσῃ τὴν διάνοιαν τῶν ἐκλογέων καὶ ἀφαρπάσῃ τὰς ψήφους αὐτῶν. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 23,966 ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ἔχοντος οὕτω (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ ἐκ Κερκύρας βουλευτοῦ κ. Π. Β. Κωνσταντᾶ ἐλάβομεν παρὰ τοῦ κυβερνήτου τῆς ἀτμοημιολίας ἡ «Πάραλος» τὰς ἀναγκαιούσας τῷ Βουλευτῇ τούτῳ πληροφορίας, ἃς διαβιβάζομεν Ὑμῖν, ὡς διετυπώθησαν ἐν ἀντιγράφῳ ἐγκλειομένης ὧδε ὑπ’ ἀριθ. 755 ἀναφορᾶς τοῦ διαληφθέντος κυβερνήτου, καὶ σᾶς παρακαλοῦμεν, ὅπως εὐαρεστούμενος ἀνακοινώσητε ταύτας πρὸς τὸν εἰρημένον Βουλευτήν». Ἡ ἀναφορὰ δὲ τοῦ κυβερνήτου εἶναι αὕτη (ἀναγινώσκει): «Διαταχθέντες διὰ τῆς ἐπισυναπτομένης ὑπ’ ἀριθ. 11,424 διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου, ὅπως ἐκτελῶμεν τὰς παραγγελίας τοῦ Νομάρχου Κερκύρας περὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς ὑπηρεσίας τοῦ νομοῦ τούτου, ἐλάβομεν τὰς ὑπ’ ἀριθ. 7067, 7069, 7325 ἐγγράφους παραγγελίας τῆς Νομαρχίας, ἃς καὶ ἐξετελέσαμεν. Πέμπομεν δ’ Ὑμῖν ἀντίγραφα αὐτῶν. Καθ’ ὅλους τοὺς πλόας τούτους ἐπέβη καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κ. Γεώργιος Θεοτόκης μετὰ τοῦ συνδυασμοῦ του, ἀλλὰ πλὴν τούτων οὐδένα πολίτην ἐπιβάτην διετάχθημεν νὰ παραλάβωμεν καθ’ ὅλους τοὺς μέχρι Πατρῶν πλόας μας». Δὲν διετάχθησαν μὲν, ἀλλὰ παρέλαβον, τῇ συναινέσει τοῦ Ὑπουργοῦ, πάντας τοὺς ἐν Πάτραις καὶ ἀλλαχοῦ συμπολιτευομένους ἐκλογεῖς, καὶ μετέφερον εἰς τὸν νομόν· ἄλλως δὲν ἐξηγοῦνται οἱ πλόες τοῦ Θεοτόκη καὶ τοῦ συνδυασμοῦ του μέχρι Πατρῶν. Εἶναι λοιπὸν ἀποδεδειγμένον, ὅτι ἐπὶ ἐθνικῶν πλοίων ἐπιβαίνων ὁ κ. Θεοτόκης καὶ ὁ συνδυασμός του, περιώδευεν ὅλον τὸν νομόν, καὶ μέχρι Πατρῶν ἀφικνούμενος, ὅπως ἐπηρεάσῃ τοὺς ἐκλογεῖς καὶ παραλάβῃ τοὺς ἐκτὸς τοῦ νομοῦ ἀφωσιωμένους αὐτῷ. Ἡ πρᾶξις αὕτη, καταγγελθεῖσα διὰ τῶν ἐνστάσεών μου, ἀπεδείχθη, καὶ εἶναι ἔγκλημα, παράγον γενικὴν ἐπίδρασιν, ὡς ἐνεργηθὲν καθ’ ὅλον τὸν νομόν. Μεταβαίνοντες δὲ εἰς τὰ ὁδικὰ ἔργα, οὐδὲν ἄλλο ἔχομεν νὰ ἐπιδείξωμεν, εἰμὴ ὄργια καὶ δολιότητας τοῦ Ὑπουργοῦ, χάριν ἐκλογικῶν σκοπῶν. Ἐντὸς ἓξ μηνῶν ἐξέδωκε πρὸς ὄφελος τῶν ἐργολάβων του ἐντάλματα 314 χιλιάδων δραχμῶν. Τὰ ἐντάλματα ταῦτα φέρουσι τοὺς ἀριθμοὺς 69,170, 295, 453, 454, 502, 503, 788 κτλ., κατὰ τὸν ἀπὸ 22 Φεβρουαρίου σταλέντα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου πίνακα τῶν ἐνταλμάτων.

§94ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ποῦ ἐδαπανήθησαν αὐτά, κύριε συνάδελφε;

§95ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Δὲν ἠξεύρω· γνωρίζω μόνον, ὅτι αἱ ὁδοὶ τῆς Κερκύρας εἶναι ἀδιάβατοι, καὶ πάντες ὀδύρονται, ὅτι δὲν δύνανται νὰ μετακομίσωσι τὰ προϊόντα των, διότι παριστῶσιν ἐργασίαν ψευδῆ, πολλαχοῦ καὶ ἀνύπαρκτον, διότι παρεδόθησαν ὁδοὶ ἀσυμπλήρωτοι καὶ ἀτελεῖς, καὶ γέφυραι πεσοῦσαι κατὰ τὰς πρώτας βροχάς, κατὰ παράβασιν τῶν ἐργολαβικῶν συμβολαίων. Ἐγένετο δὲ τοῦτο δολίως, διότι καὶ Νομομηχανικὸς καὶ Νομάρχης ἄνευ οὐδεμιᾶς παρατηρήσεως παρελάμβανον τὰς ὁδοὺς τρεχούσης τῆς ἁμάξης, ὅπως φθάσωσι ταχέως εἰς τὸν προορισμὸν τοῦ συμποσίου καὶ τῆς κραιπάλης, ἔνθα ὑπεγράφοντο τὰ πρωτόκολλα τῆς παραδόσεως, ὡς συνετάχθησαν ἐν τῇ πόλει. Ἡμέραν τινὰ τοῦ παρελθόντος ἔτους παρέλαβον δεκαὲξ ὁδούς, μόνον διελθόντες αὐτὰς ἐξηπλωμένοι ἐντὸς τῆς ἁμάξης. Ὅλα ταῦτα, ἐκτὸς τῶν ἀθεμίτων ὠφελειῶν, εἶχον καὶ σκοπόν, νὰ ἀφοσιώσωσι τοὺς ἐργολάβους, ὡς κομματάρχας τῶν ἐργατῶν, εἰς τὴν ἐκλογικὴν νίκην τοῦ Θεοτόκη. Κατὰ τὰς ἡμέρας δὲ τῆς περιοδείας του ἐν τῷ νομῷ ὁ Θεοτόκης ἐνέκρινεν ἐντὸς τῶν τελευταίων εἴκοσιν ἡμερῶν τὴν κατασκευὴν εἴκοσι τεσσάρων νέων ὁδῶν ἐπαρχιακῶν καὶ δημοτικῶν, ἤτοι τὰς ὁδοὺς Περουλάδων, Ἅγ. Πέτρου, Δουκάδων, Ψωραρῶν, Καβαδάτων, Βραγινιώτικων, Γαρίτσης, Λειβαδίου, Ἄνω Γαρούνας, Βυροῦ, Σκηνοπλαστῶν, Κορακιάνας, Γύψου, Πέλεκα, Δενδρουλλὰ, Λευκίμνης, Σταυροῦ, Ριγγλάδων, Γαΐου, Ἐγκλουβῆς, Λευκάδος, Παλαιοχωρίου, Γαργαλάδων, Ρόδας, Καστελλάνων, Χλωμοῦ, ἀξίας δραχμῶν τριακοσίων χιλιάδων, ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ ἐγγράφου τῆς 30 Νοεμβρίου ἐ. ἔ., ἀποσταλέντος εἰς τὴν Βουλὴν κατ’ αἴτησίν μου ὑπὸ τοῦ τμήματος τῶν δημοσίων ἔργων.

§96ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Γνωρίζετε τίνες ἁψίδες ἠγέρθησαν εἰς τὰ χωρία;

§97ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Οἱ ἐργολάβοι ἤγειρον ἁψίδας πανταχοῦ, μὲ ἐπιγραφάς: «ζήτω ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν Γεώργιος Θεοτόκης!» Ἐν τῇ εἰσόδῳ δὲ τοῦ χωρίου Λακώνων ἦτο ἁψίς, φέρουσα τὴν ἀνωτέρω ἐπιγραφὴν μετὰ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ ἐργολάβου Τσίλια, ἵνα ἀποδειχθῇ, ὅτι οὐχὶ οἱ χωρικοί, ἀλλ’ ὁ ἐργολάβος ὑπεδέχετο αὐτόν. Καταλαβὼν τὰ κτήματα τῶν χωρικῶν ὁ Νομομηχανικὸς μετὰ τὴν χάραξιν τῶν ὁδῶν, καὶ καταστρέψας αὐτὰ ἄνευ προηγουμένης ἐκτιμήσεως καὶ ἀποζημιώσεως, ἐκάλει κατὰ παραγγελίαν τοῦ κ. Θεοτόκη ἕκαστον ζημιωθέντα καὶ ὥριζεν αὐθαιρέτως τὴν τιμήν, ὅπως ἀγοράσῃ τὴν συνείδησιν τοῦ ἐκλογέως, δύο δὲ ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς ἐγνώρισεν εἰς ὅλους τοὺς ζημιωθέντας, ὅτι ἔφθασαν τὰ ἐντάλματα εἰς τὸ ταμεῖον Κερκύρας, ὅπως πληρωθῶσι κατὰ τὰ συμπεφωνημένα. Τοιαῦται πράξεις, λαβοῦσαι καθολικὸν χαρακτῆρα, ἠδυνήθησαν νὰ μετατοπίσωσι πλείστας ψήφους ἀπὸ τὴν ἀντιπολίτευσιν εἰς τὴν συμπολίτευσιν, καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦτον εἴδομεν πολυάνθρωπα καὶ πολυάριθμα χωρία νὰ μεταβληθῶσι μετὰ τὰς πράξεις ταύτας ἀπὸ ἀντιπολιτευομένων εἰς συμπολιτευόμενα. Καὶ ἐὰν ἐν Βάλτῳ ἡ ἀνόρυξις ἑνὸς φρέατος κατὰ τὸ 1882 ὑπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Βαλτινοῦ ἤρκεσε νὰ μετακινήσῃ πολλὰς χιλιάδας ψήφων, καὶ διὰ τοῦτο νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Βάλτου, τὰ τοσαῦτα ἔργα, ἐκτελούμενα καὶ ἐγκρινόμενα κατὰ τὴν περιοδείαν τοῦ Ὑπουργοῦ, δὲν πρέπει νὰ ἐπιφέρωσι τὰ αὐτὰ ἀποτελέσματα; Τί δὲ νὰ εἴπωμεν περὶ τῆς παραδόσεως τόσων χιλιάδων δραχμῶν λωποδυτικῶς εἰς τοὺς ἐργολάβους κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν; Δὲν δύνανται καὶ αὗται νὰ μετατοπίσωσι πολλὰς χιλιάδας ψήφων εἰς τὴν συμπολίτευσιν; δὲν εἶναι καὶ αὗται δωροδοκία ὁμαδική, ἤτοι ὁμαδὸν γενομένη; Ἔχω ἀνὰ χεῖρας δύο ἔγγραφα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, τὸ μὲν ἀφορῶν τὸν ἀριθμὸν τῶν δημοδιδασκάλων, τῶν προστεθέντων εἰς τὸ ὑπάρχον προσωπικὸν τῶν δημοδιδασκαλείων, τὸ δὲ ἐμφαῖνον τὸν ἀριθμὸν τῶν δημοτικῶν σχολείων, ἅτινα ἱδρύθησαν κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν. Ἀμφότερα τὰ ἔγγραφα ταῦτα ἐξεδόθησαν ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιθεωρητοῦ τῶν δημοτικῶν σχολείων τὴν 21 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. Κατὰ ταῦτα διωρίσθησαν εἰς τὰ δημοδιδασκαλεῖα Κερκύρας, Μανδουκίου, Ποταμοῦ, Συναράδων, Ἅγ. Θεοδώρων, Σκληπερῶν, Γαΐου καὶ Ἁγίου Πέτρου οἱ δημοδιδάσκαλοι Ἠλίας Σταῦρος, Ἀγγελικὴ Κοέρου, Δημ. Βασιλᾶς, Π. Καρύδης, Ἀθ. Παπαδόπουλος, Ὀδυσσεὺς Κλήμης, Σπυρ. Ἀνεμογιάννης καὶ Γ. Κούρτης· σχολεῖα δὲ ἱδρύθησαν, δύο ἐν Ἁγίῳ Ρόκῳ, ἀνὰ ἓν ἐν Στρατιᾷ καὶ Φυγαρέτῳ, ἀνὰ δύο ἐν Ποταμῷ, Συναράδες, Ἅγ. Θεοδώρῳ, Ριγγλάδες, ἀνὰ ἓν ἐν Μεσογῇ, Ἄνω Γαρούνα καὶ Στρογγυλῇ, ἀνὰ δύο ἐν Καρσάσαις καὶ ἀνὰ ἓν ἐν Μεσαριᾷ καὶ Ἀθάνῃ. Τίς δὲ δὲν παραδέχεται ἀνενδοιάστως, ὅτι ὁ διορισμὸς τοσούτων διδασκάλων, καὶ ἡ ἵδρυσις τοσούτων σχολείων καθ’ ὅλον τὸν νομὸν τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν μετακινεῖ τὰς ψήφους τῶν χωρίων τούτων καὶ τῶν πέριξ, τῶν ἐξ αὐτῶν ὠφελουμένων, εἰς τὰς κάλπας τῶν συμπολιτευομένων; Ἐγὼ δὲν καταφέρομαι κατὰ τῶν ἔργων τούτων, τὰ ὁποῖα ἦσαν λίαν ἀναγκαῖα, ἀλλὰ κακίζω αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον, ὡς δολίως πολιτευθέντα ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ, διότι ὤφειλε νὰ ἱδρύσῃ τὰ σχολεῖα πρὸ τῶν ἐκλογῶν, καθόσον πρὸ πολλοῦ ὑφίστατο ἡ ἀνάγκη τῆς ἱδρύσεως, οὐχὶ δὲ τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν, πρὸς καθαρὰν δημαγωγίαν. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διέταξε πάντας τοὺς Δημάρχους τοῦ νομοῦ νὰ ὑποδεχθῶσιν αὐτὸν ἐπισήμως ἐν ταῖς ἀποβάθραις τῶν νήσων, καὶ κατὰ τὴν περιοδείαν του νὰ ὑποδέχωνται αὐτὸν μετὰ πυροβολισμῶν καὶ ἄλλων ἐπιδείξεων. Συνέβησαν δὲ καὶ δυστυχήματα, πρὸς δόξαν καὶ τιμήν του, διότι, τοῦ Δημάρχου καὶ ἐργολάβου Κασσωπαίων δόντων μεγάλην ποσότητα πυρίτιδος εἰς τοὺς ἀνθρώπους των, ὅπως πυροβολῶσιν, οὗτοι, ἀγνοοῦντες τῆς πυρίτιδος τὴν χρῆσιν, ἀνέφλεξαν αὐτήν, φονεύσαντες ἕνα, Γισδάκην καλούμενον, καὶ ἀκρωτηριάσαντες ἑτέρους δύο, ὧν ἡ ζωὴ εἶναι ἐπισφαλής. Ὅτι δὲ οἱ Δήμαρχοι παρενέβησαν εἰς τὰς ἐκλογάς, ἐπηρεάσαντες τοὺς ἐκλογεῖς διὰ μυρίων μέσων, μαρτυρεῖ τοῦτο αὐτὸς ὁ Θεοτόκης, ὅστις δι’ ἐγκυκλίου ἐπιστολῆς του, δημοσιευθείσης ἐν τῇ ἐφημερίδι ὁ «Πήγασος», εὐχαριστεῖ αὐτοὺς δι’ ὅσα ἔπραξαν ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς αὐτοῦ καὶ τοῦ συνδυασμοῦ του. Σᾶς ἀναγινώσκω τὴν ἐπιστολὴν, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Ὀκτωβρίου 1890. «Ἀξιότιμε κύριε Δήμαρχε. «Ἐπιτρέψατέ μοι ἵνα ἐκφράσω Ὑμῖν τὰς εὐχαριστίας μου διὰ τὴν ὑποστήριξιν, ἣν εὐηρεστήθητε νὰ δώσητε εἰς τὸν Τρικουπικὸν συνδυασμὸν κατὰ τὴν 14 Ὀκτωβρίου, καὶ νὰ παρακαλέσω Ὑμᾶς, ὅπως διερμηνεύσητε τοῖς συμπολίταις Ὑμῶν τὴν ἄπειρον εὐγνωμοσύνην μου ἐπὶ τῇ γενναίᾳ συνδρομῇ, ἣν παρέσχον ἡμῖν, καὶ τῇ μεγάλῃ τιμῇ, ἣν ἀπένειμον εἰς ἐμὲ, ἐκλέξαντές με μεταξὺ τῶν πρώτων. «Δεχθῆτε παρακαλῶ, κύριε Δήμαρχε, τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐξαιρέτου πρὸς Ὑμᾶς ὑπολήψεώς μου. «Ὁ ὑμέτερος «Γ. Ν. Θεοτόκης.» Ἔχομεν λοιπὸν, κύριοι Βουλευταὶ, ἀνάγκην μαρτυρίας πειστικωτέρας τῆς τοῦ κ. Θεοτόκη, ὅτι τοὺς Δημάρχους μετεχειρίσθη ὡς ὄργανα ἐκλογικὰ, ἐπιδράσαντα σπουδαίως εἰς τὴν ἐκλογὴν αὑτοῦ καὶ τῶν ἑτέρων δύο ὀπαδῶν του; Σύμμαχον τεχνίτην εἶχεν ὁ κύριος Θεοτόκης τὸν Νομάρχην Κερκύρας Μεταξᾶν. Ὁ κύριος οὗτος ἵδρυσεν ἐκλογικὸν σύλλογον, ὃν αὐτοπροσώπως διηύθυνε. Πάντας τοὺς ὑπὸ τοῦ συλλόγου γραφομένους λιβέλλους κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ τὰς ἐφημερίδας, μονογραφίας καὶ προγράμματα τοῦ κυβερνητικοῦ συνδυασμοῦ ἀπέστελλε διὰ τῆς ὑπηρεσίας τῆς Νομαρχίας εἰς τὰς δημοτικὰς ἀρχὰς, αἵτινες διὰ τῶν δημοτικῶν ὀργάνων ἐδημοσίευον καὶ ἐτοιχοκόλλουν ἐν τοῖς χωρίοις· τοὺς δὲ δημοδιδασκάλους ἠνάγκαζε νὰ ἐκφωνῶσι λόγους κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἷς δ’ ἐξ αὐτῶν, ὁ θρασύτερος, ἐξεφώνησε λόγον δριμύτατον ἐνώπιον τοῦ ἰδίου Θεοτόκη, ὃν καὶ ἐδημοσίευσε.

§98ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μᾶς ἀναγινώσκετε μίαν περικοπὴν ἐξ ἑνὸς τοιούτου λόγου, ἐὰν ἔχητε;

§99ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Μὰ δὲν βαρύνεσθε;

§100ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, ὄχι, ἀναγνώσατε.

§101ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. (Ἀναγινώσκει)....

§102ΤΙΝΕΣ. Ὑπάρχει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτός;

§103ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Τί μὲ ἐρωτᾶτε; ἐρωτήσατε τὸν κύριον Ὑπουργὸν, ὅστις συντηρεῖ τοιούτους φωστῆρας ὡς διδασκάλους διὰ τὴν διαμόρφωσιν τῆς νεολαίας.

§104ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, τὸ ἔγγραφον αὐτὸ χαρίσατέ το εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας.

§105ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Οἱ δημοδιδάσκαλοι ἐν Κορακιάνας ἔδειξαν μεγαλειτέραν κακοήθειαν· διότι δὲν ἤρκεσεν, ὅτι ἐπειράθησαν νὰ μὲ διώξωσιν ἀπὸ τὴν ἐκκλησίαν, ἀλλ’ ἔβαλαν καὶ φαυλοβίους καὶ μὲ ἐλιθοβόλησαν.

§106ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τοὺς ἔπαυσεν ὁ Ὑπουργός;

§107ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ἀκόμη· ἴσως διότι τοὺς θεωρεῖ ὡς ἀνεκτιμήτους θησαυρούς.

§108ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἰς τούρκικον βιλαέτι τὸ εἶχον μεταβάλει!

§109ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Καὶ ἠδύναντο οἱ δημοδιδάσκαλοι νὰ μὴ μετέλθωσι θρασυτάτην διαγωγὴν κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀφοῦ αὐτὸς ὁ Νομάρχης ἔσπρωχνεν ἔξω τοῦ ἐκλογικοῦ συλλόγου ἢ τῆς Νομαρχίας τοὺς ἀρνουμένους νὰ ἐπιτεθῶσι κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ὑπὲρ τοῦ Θεοτόκη, ὡς συνέβη εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους Λάμπρον, Τρισβυζᾶν, Τσῆρον, Καρτάμην καὶ πολλοὺς ἄλλους; Εἰς τὸν Καρδάμην δὲ ἐπεβλήθη καὶ ἕτερον μαρτυρολόγιον. Ὁ δημοδιδάσκαλος οὗτος εἶναι ἐκ τῶν ἀρχαιοτέρων, ἄνθρωπος τοῦ καθήκοντος· ἐζήτησε τὴν σύνταξίν του, ἀλλ’ ὁ Θεοτόκης, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ἐζήτησεν ὡς ἀντάλλαγμα ἀπονομῆς τῆς συντάξεως νὰ ὑποσχεθῇ, ὅτι θέλει ὑποστηρίξει αὐτὸν καὶ τὸν συνδυασμόν του κατὰ τὰς γενικὰς ἐκλογάς. Ὁ διδάσκαλος δὲν ὑπεσχέθη, καὶ ὄχι μόνον διὰ διαφόρους ψευδεῖς προφάσεις ἡ σύνταξις δὲν τῷ ἀπενεμήθη, ἀλλ’ ἔμεινε καὶ ἄνευ ὑπηρεσίας. Κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν οἱ συγγενεῖς τοῦ Καρδάμη, ἐξυπνότεροι αὐτοῦ, κατώρθωσαν νὰ τὸν ἐπαναφέρωσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ διωρίσθη ἐν Μεγιέρῃ τῆς Θεοδωρίας Ἄρτης, καὶ οἱ συγγενεῖς ἠπείλουν νὰ αὐτομολήσωσιν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἦτο λοιπὸν ἀνάγκη νὰ ἐξαπατηθῇ ὁ δημοδιδάσκαλος καὶ οἱ συγγενεῖς του μὲ τὴν σύγχρονον καταστροφὴν τοῦ δυστυχοῦς διδασκάλου, διότι ἄφινον αὐτὸν ἄνευ νομίμου διορισμοῦ. Συνεννοήθησαν λοιπὸν ὁ ὑπαρχηγὸς Σκάρπας, ὁ Νομάρχης καὶ ὁ τμηματάρχης Λάπας, καὶ διὰ τηλεγραφήματος, μὴ στηριζομένου εἰς οὐδεμίαν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργοῦ, μετέθεσαν αὐτὸν εἰς Χωροεπισκόπους Ἰστωναίων Κερκύρας, ψευδῶς καὶ λωποδυτικῶς. Ἰδού, Κύριοι, τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα τῆς πλαστογραφίας τῶν τριῶν τούτων κυρίων (ἀναγινώσκει): «Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς τὸ προσωρινὸν Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. «Κατ’ αἴτησιν τοῦ ἐκ Κερκύρας βουλευτοῦ κ. Π. Κωνσταντᾶ, ἐζητήσαμεν παρὰ τοῦ οἰκείου Νομάρχου νὰ ὑποβάλῃ ἀντίγραφον τῆς διαταγῆς αὐτοῦ πρὸς τὸν Δήμαρχον Ἰστωναίων καὶ τὸν δημοδιδάσκαλον Νικόλαον Καρδάμην περὶ μεταθέσεως τούτου ἐκ τοῦ χωρίου Μέγερι τοῦ δήμου Θεοδωρίας τοῦ νομοῦ Ἄρτης εἰς τὸ χωρίον Χωροεπισκόπους τοῦ δήμου Ἰστωναίων τοῦ νομοῦ Κερκύρας. Τὴν περὶ τούτου τηλεγραφικὴν ἀπάντησιν τοῦ Νομάρχου Κερκύρας λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ διαπέμψωμεν ἐν ἀντιγράφῳ εἰς τὸ προσωρινὸν Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, καὶ παρακαλοῦμεν νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ οἰκεῖον τμῆμα τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας. «Ὁ Ὑπουργὸς Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ». Ἀναγινώσκω τὴν τηλεγραφικὴν ἀπάντησιν: «Εἰς Δήμαρχον Ἰστωναίων ἐπεστάλησαν δεκάτην τρίτην π. μ. ἑξῆς: «Ἀριθ. 76445. Γνωστοποιῶ ὑμῖν, ὅτι δημοδιδάσκαλος Νικόλαος Καρδάμης μετετέθη ἐσχάτως ἐκ Μέγερι δήμου Θεοδωρίας εἰς Χωροεπισκόπους δήμου σας, καὶ παραγγέλλω νὰ ἐγκαταστήσητε εἰς χρέη του τοῦτον, ἅμα ἐμφανισθέντα, καὶ μοὶ ἀναφέρητε ἀμέσως. «Νομάρχης Ἀνδρ. Μεταξᾶς.» «Εἰς δημοδιδάσκαλον δὲ Καρδάμην αὐθημερὸν ἑξῆς: «Ἀριθ. 76445. Περιῆλθεν εἰς γνῶσιν ὑπηρεσίας μου, ὅτι ἀπὸ Μέγερι δήμου Θεοδωρίας μετετέθητε εἰς Χωροεπισκόπους Ἰστωναίων, ἐφ’ ᾧ, ἵνα μὴ ἐπέλθῃ βραδύτης εἰς ἀνάληψιν ὑμετέρων καθηκόντων, προσκαλῶ νὰ μεταβῆτε ἀμέσως εἰς θέσιν σας, ἐμφανιζόμενοι ἐνώπιον Δημάρχου Ἰστωναίων, ὅστις παρηγγέλθη νὰ σᾶς ἐγκαταστήσῃ. Τὴν ἀνάληψιν καθηκόντων σας θέλετε μοὶ γνωστοποιήσει. «Νομάρχης Α. Μεταξᾶς.»

§110ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πότε ἐγράφη τὸ ἔγγραφον;

§111ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Τὴν 13 Ὀκτωβρίου. Ἐρωτηθὲν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως περὶ ἀποστολῆς εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργείου περὶ τῆς μεταθέσεως ταύτης, ἀπήντησε διὰ τοῦ ἀρχειοφύλακός του τὰ ἑξῆς, ὑπὸ ἡμερομηνίαν 30 Νοεμβρίου ἐ ἔ. (ἀναγινώσκει): «Περὶ τοῦ δημοδιδασκάλου Νικολάου Καρδάμη, διορισθέντος διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 9661 τῆς 19 Ἰουλίου 1890 πράξεως δημοδιδασκάλου εἰς Μέγερι τοῦ δήμου Θεοδωρίας, οὐδεμία ἑτέρα πρᾶξις περὶ μεταθέσεως ὑπάρχει, εἰμὴ τηλεγράφημα ἀπὸ 12 Ὀκτωβρίου 1890 καὶ ὑπ’ ἀριθ. 16115 πρὸς τὸν Νομάρχην Κερκύρας, δι’ οὗ ἐκτίθησιν ἐπὶ λέξει τάδε: «Μετάθεσις δημοδιδασκάλου Μέγερι δήμου Θεοδωρίας Νικολάου Καρδάμη εἰς Χωροεπισκόπους δήμου Ἰστωναίων ἐξετελέσθη. Εἴπατε Σκάρπα.» Δὲν εἶναι, Κύριοι, πάντα ταῦτα φοβερὰ δολοπλοκία, ἵνα ἐξαπατήσωσι τὸν κόσμον καὶ λάβωσι τὰς ψήφους του; ὅπερ καὶ κατώρθωσαν θαυμασίως, ἀναδείξαντες τὸν Θεοτόκην δεύτερον ἐν Κερκύρᾳ! Καὶ δὲν περιωρίσθη μόνον εἰς τοὺς δημοδιδασκάλους. Μετεχειρίσθη καὶ ὁ Νομάρχης Κερκύρας τὴν ὁδοποιΐαν, ὅπως μεταβάλῃ τὰ ἀντιπολιτευόμενα χωρία εἰς συμπολιτευόμενα. Δεκαπέντε ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ἐνῷ οἱ ἀντιπολιτευόμενοι ἐξεκίνησαν νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸ πολυάνθρωπον χωρίον Ἅγιον Ματθαῖον, προεπορεύθη ὁ Νομάρχης, ὁ Νομομηχανικὸς καὶ ὁ ἐργολάβος, ὅπως χαράξωσι δῆθεν ὁδοὺς τοῦ χωρίου, καὶ κατορθώσωσι κακὴν ὑποδοχὴν τῶν ἀντιπολιτευομένων ὑποψηφίων. Οἱ χωρικοί, ἐκλαβόντες τὴν ἅμαξαν τοῦ Νομάρχου ὡς ἅμαξαν τῶν ἀντιπολιτευομένων, ἐζητωκραύγαζον «ζήτω ἡ Ἀντιπολίτευσις», καὶ ἐπυροβόλουν, ἀλλ’ ὁ Νομάρχης, ἐξελθὼν τῆς ἁμάξης, εἶπεν αὐτοῖς: «Ζήτω ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἔ! ἀλλὰ δρόμον δὲν θὰ ἰδῆτε!» Οἱ χωρικοὶ ἐρεθισθέντες ἐξεδίωξαν αὐτούς, φωνάζοντες κατὰ τοῦ Νομάρχου: «ἔξω, φύγε, Ἀρλεκῖνε». Παρελάμβανε δὲ καὶ ὅλας τὰς ὁδοὺς τῶν φίλων ἐργολάβων ἄνευ συμπληρώσεως τῶν ἔργων, ἐπὶ τῷ ὅρῳ νὰ δαπανῶσιν ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ κυβερνητικοῦ συνδυασμοῦ. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτο προέβη καὶ εἰς ἕτερον ἔγκλημα. Εἶχεν ἀνάγκην νὰ λάβῃ τὸ τηλεγραφεῖον εἰς τὴν ἀπόλυτον ἐξουσίαν του, ἵνα παύσῃ πᾶσα τηλεγραφικὴ συνεννόησις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως μετὰ τῶν διαφόρων τμημάτων τοῦ νομοῦ καὶ τῆς πρωτευούσης.

§112ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Αὐτὸ ἐγένετο καὶ εἰς τὴν Λευκάδα.

§113ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Λοιπὸν γενικὴ διαταγὴ ἦτο αὐτή.

§114ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πῶς ὀνομάζεται ὁ τηλεγραφητὴς οὗτος;

§115ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ἀντώνιος Τσαλάπας. Διὰ τοῦτο προσεκάλεσεν αὐτὸν μόνος, καὶ ἔπειτα παρέλαβε συμπράκτορα καὶ τὸν ἥρωα τοῦ δράματος κ. Θεοτόκην, ὅπως πείσωσι τὸν κ. Τσαλάπαν, διευθυντὴν τοῦ τηλεγραφείου, νὰ μὴ ἀποστέλλῃ οὔτε νὰ διανέμῃ τηλεγραφήματα ἄνευ προεξελέγξεως καὶ ἐγκρίσεώς του. Ἀρνηθέντος τοῦ κ. Τσαλάπα, μετέθεσαν αὐτὸν εἰς Ζάκυνθον, καὶ οὕτω διὰ τοῦ βοηθοῦ κ. Αὐγερινοῦ κατωρθώθη ὁ σκοπός των. Καὶ ὄχι μόνον οὐδὲν τηλεγράφημα ἠδυνάμεθα νὰ στείλωμεν ἢ νὰ λάβωμεν, ἀλλὰ καὶ ἐχαλκεύοντο τηλεγραφήματα καθ’ ἡμῶν. Διὰ τοῦτο τὰ συλλυπητήρια τηλεγραφήματά μας πρὸς τὴν οἰκογένειαν τοῦ κ. Δηλιγιάννη διὰ τὸν θάνατον τοῦ ἀποβιώσαντος Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου δὲν ἀπεστάλησαν, οὔτε τὴν πρόσκλησιν τῶν Βουλευτῶν ὑπὸ τοῦ κ. Δηλιγιάννη, ὅπως ἔλθωμεν εἰς Ἀθήνας, ἐλάβομεν.

§116ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Οὔτε τὸ ἰδικόν μου τηλεγράφημα ἐλήφθη.

§117ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ὅτε δὲ ἐγίνετο ἡ ἐκλογή, τὴν 14ην Ὀκτωβρίου, ὁ κ. Σκάρπας ἐκυκλοφόρει τηλεγράφημα τοῦ ἐκ Λευκάδος δικηγόρου Τούμπα πρὸς τὸν κ. Καποδίστριαν, ἐν ᾧ ἐλέγετο, ὅτι ὁ κ. Τσαρλαμπᾶς ὑπεστήριζεν ἐν Λευκάδι μόνον ἑαυτὸν καὶ ἐμέ· καὶ τοῦτο ἔπραττον, ὅπως διαιρεθῇ ὁ ἀντιπολιτευόμενος συνδυασμὸς καὶ ἀλληλοπολεμηθῇ, πρὸς ὄφελος τῶν κυβερνητικῶν. Ὁ κ. Τούμπας, ἐλθὼν εἰς Κέρκυραν, διεμαρτυρήθη κατὰ τοῦ ἐπ’ ὀνόματί του δημοσιευθέντος τηλεγραφήματος, ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 15 φύλλου τῆς ἐφημερίδος ὁ «Ἐργάτης», ἐν ᾧ κατεχωρήθη ἡ διαμαρτύρησίς του. Ὡς δὲ νὰ μὴ ἤρκουν ὅλα ταῦτα, ἐπολέμησε τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ διὰ τῶν κληροδοτημάτων καὶ τῶν δημοτικῶν χρημάτων· διότι πρῶτον μὲν προεκήρυξε τὸν διαγωνισμὸν πρὸς ἐκλογὴν μαθητῶν τοῦ Μοντζενιγείου κληροδοτήματος, ὑπέσχετο εἰς πολλοὺς προτίμησιν καὶ ἀνέβαλλε τὴν ἐκλογὴν μετὰ τὰς βουλευτικὰς ἐκλογὰς, ἵνα ἔχῃ δεσμευμένους πάντας τοὺς κομματάρχας, τοὺς δυναμένους νὰ βλάψωσιν αὐτόν· δεύτερον δὲ, ἔθηκεν εἰς δημοπρασίαν τὴν πώλησιν τοῦ δημοτικοῦ ἅλατος, καὶ ἀφοῦ ἐσχηματίσθησαν διάφοροι ἑταιρίαι κερδοσκοπικαί, ἀνέβαλε τὴν παραχώρησιν τοῦ δικαιώματος μετὰ τὰς ἐκλογὰς, κατορθώσας οὕτω νὰ προσλάβῃ πολλὰς ψήφους εἰς βάρος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Τοσοῦτον δὲ ἀπεθρασύνθη ὁ Νομάρχης κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὥστε ὄχι μόνον ἔβαλλε στοιχήματα ἐν τῷ Ἐμπορικῷ Χρηματιστηρίῳ περὶ τοῦ ἀπιθάνου τῆς ἐπιτυχίας μας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς παρατηρήσεις τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, ὅτι ἡ διαγωγή του ἦτο φατριαστική, ἀπήντησεν, ὅτι αὐτὸς δὲν ἦτο Νομάρχης, ἀλλὰ πράκτωρ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν διὰ τὰς βουλευτικὰς ἐκλογάς! Αἱ πράξεις αὗται τοῦ Νομάρχου οὐδὲν ἄλλο εἶναι ἢ ἐκλογικαὶ παραβάσεις· κατηγγέλθησαν δὲ εἰς τὸ ἁρμόδιον Δικαστήριον, ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ ἑξῆς τηλεγραφήματος τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν Κερκύρας (ἀναγινώσκει): «Ἡ κατὰ Νομάρχου Κερκύρας Μεταξᾶ ἀνάκρισις μᾶς ἐστάλη περαιωμένη παρὰ Προέδρου Ἐφετῶν, καὶ ἐμελέτησα ταύτην, ἀλλὰ χρήζει συμπληρώσεως, καὶ ἑπομένως φρονῶ, ὅτι περατωθήσεται ἐντὸς 6 ἢ 7 ἡμερῶν, ὅτε ὑποβληθήσεται προσεχῶς εἰς τὸ Συμβούλιον.» Ὁ Λιμενάρχης Κερκύρας παρηκολούθει τὸν Νομάρχην εἰς τὸν φατριασμὸν καὶ εἰς τὴν καταπάτησιν τῆς ἐλευθερίας τῶν ἐκλογῶν. Τὸ μέρος αὐτοῦ ἐξετέλεσε λαμπρὰ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ναυτικὰς κοινότητας τῆς Κερκύρας. Ἔχων ἐν τῷ γραφείῳ του πλῆθος ὑπολογιστῶν καὶ ναυτῶν ἐντοπίων, κατώρθωσεν ἐν Μανδουκίῳ νὰ ψηφισθῶσι διὰ μεγάλης πλειοψηφίας ὑποψήφιοι τοῦ Θεοτόκη ἐντελῶς ἄγνωστοι, οἷος εἶναι κἄποιος Σαμουήλης. Τοὺς Παξίους ἀντιπολιτευομένους, ἔχοντας ἐπὶ κεφαλῆς τὸν κ. Δημ. Κατσήμην, ἕνα τῶν προυχόντων τῆς νήσου, καὶ ναυλώσαντας κόττερ, ὅπως μεταβῶσιν εἰς Παξοὺς τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν, διὰ νὰ ψηφίσωσι τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἠμπόδισε, μὴ χορηγήσας ἄδειαν ἀπόπλου.

§118ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Εἰς ποῖον ἀνῆκε τὸ πλοῖον;

§119ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Εἴς τινα Παπόλαν.

§120ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατὶ δὲν ἐχορήγησεν ἄδειαν;

§121ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Διότι ἰσχυρίζετο, ὅτι τὰ διασκεδαστικὰ πλοῖα, μὴ πληρόνοντα δικαιώματα, δὲν πρέπει νὰ κάμνωσι κερδοσκοπικὰ ταξείδια. Σημειώσατε δὲ, ὅτι εἰς τὸν αὐτὸν πλοίαρχον ἐχορήγησε δύο ἀδείας, ὅπως ἐπ’ ὠφελείᾳ ταξειδεύσῃ· καὶ ἰδοὺ αὗται (ἀναγινώσκει): «Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος. Τὸ Κεντρικὸν Λιμεναρχεῖον Κερκύρας. Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Νικόλαον Παπόλαν νὰ πλεύσῃ διὰ τοῦ κερκούρου του εἰς τὴν ἀπέναντι Ἤπειρον διὰ κυνήγιον μὲ ἐπιβάτας ἓξ καὶ πλήρωμα ἐν ὅλῳ δύο. Ἡ παροῦσα ἰσχύει δι’ ἓν ταξείδιον. Ἐν Κερκύρᾳ κτλ.» Ἐξεδόθησαν ἡ μὲν τὴν 18, ἡ δὲ τὴν 25 Αὐγούστου.

§122Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πόσοι ἐκλογεῖς ἐκωλύθησαν ν’ ἀποπλεύσωσι;

§123ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Πλέον τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα. Εἰς μάτην δὲ μετέβην ἐγὼ καὶ ὁ κ. συνταγματάρχης Σέχος, καὶ παρεστήσαμεν αὐτῷ τὴν διαπραττομένην παρανομίαν. Ὁ κύριος οὗτος ἔμεινεν ἄκαμπτος, ὑπακούων εἰς τὰς ὑπὸ τοῦ προϊσταμένου του Θεοτόκη δοθείσας διαταγάς.

§124ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ποῖος ἦν ὁ λιμενάρχης;

§125ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Κἄποιος Ρομπότσης. Ἀλλὰ καὶ τὰ Δικαστήρια διεμορφώθησαν ἐπιτηδείως, ὅπως ἐπιδράσωσιν εἰς τὰς ἐκλογάς. Εἶναι τῷ ὄντι ἐντροπὴ νὰ ἐκθέσῃ τις ἀπὸ τοῦ βήματος γυμνὴν τὴν ἀλήθειαν, ὅπως παραστήσῃ τὴν ἠθικὴν κατάπτωσιν, εἰς ἣν ἤγαγον τὰ ἐν Κερκύρᾳ Δικαστήρια χάριν πολιτικοῦ φατριασμοῦ. Ἡ ποινικὴ δικαιοσύνη ἦτο εἰς τὴν ἀπόλυτον θέλησιν τοῦ Σκάρπα καὶ τοῦ δημάρχου Θεοτόκη ἀνατεθειμένη. Πρὸ τῆς συνεδριάσεως τοῦ Δικαστηρίου κατάλογος ἐδίδετο περὶ τῶν καταδικαστέων καὶ τῶν ἀθωωτέων. Ἀλλοίμονον εἰς τὸν μὴ προσερχόμενον εἰς τὸν Σκάρπαν, δικηγόρον κατώτερον τῶν κοινοτέρων, ὅπως τὸν ὑπερασπίσῃ! Διὰ τοῦτο ἠρημώθησαν τὰ γραφεῖα τῶν δικηγόρων Κερκύρας, καὶ πάντες ἀγεληδὸν ἐσύροντο πρὸ τῆς οἰκίας τοῦ μεγάλου νομομαθοῦς καὶ μεσίτου τῶν Δικαστηρίων. Τὸ σύστημα τοῦτο ἐπέφερεν εἰς αὐτοὺς ἀφοσίωσιν πολιτικήν. Τί δὲ νὰ σᾶς εἴπω καὶ περὶ τῆς πολιτικῆς δικαιοσύνης; Ὁ ἐφέτης Τζουλάτης κατεστράφη, διότι δὲν ὑπεχώρησεν εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ κόμματος, νὰ ἀποῤῥίψῃ τὴν βασιμωτάτην καὶ δικαιοτάτην ἀγωγὴν κυρίας τινὸς κατὰ μεγάλου κομματάρχου τοῦ Θεοτόκη. Ὁ εἰρηνοδίκης Δικαῖος ἐξωρίσθη ἐκ Κερκύρας, διότι δὲν παρεδέχετο τὴν προσωπικὴν κράτησιν τῶν χωρικῶν, κατ’ ἀπαίτησιν τοῦ κομματάρχου τοῦ Θεοτόκη, διὰ ψωραλέας τοκογλυφικὰς κατ’ αὐτῶν ἀπαιτήσεις. Ὡς δὲ μὲ ἐβεβαίωσαν ἀνώτεροι δικαστικοὶ λειτουργοὶ τῆς Κερκύρας, ἑσπέραν τινὰ τρεῖς δικασταὶ μετέβησαν εἰς τὸν ἐκλογικὸν σύλλογον καὶ συνεχάρησαν τὸν δήμαρχον Θεοτόκην διὰ τὸν γαμβρόν του Μαρμαρᾶν, ὅτι κατέστησαν αὐτὸν πλούσιον, παραδεχθέντες ὁριστικῶς τὴν ἀγωγήν του κατὰ τῶν δήμων Κερκύρας διὰ τὸ κληροδότημα τοῦ Προσφόρου Μαρίνου. Ὁ μακαρίτης οὗτος κληροδότης ἀφῆκε τὴν περιουσίαν του πρὸς θρησκευτικὴν ἐκπαίδευσιν τῶν Κερκυραίων. Τὴν διαθήκην δὲν ἐξετέλεσεν οὐδεμία τῶν Κυβερνήσεων τῆς νήσου ἀπὸ τοῦ 1616. Ὅτε δὲ ἐπτώχευσεν ὁ Μαρμαρᾶς, καὶ ἐγένετο Ὑπουργὸς ὁ Θεοτόκης, ἤγειρεν ἀγωγὴν διὰ 400 χιλιάδας δραχμὰς ἐντόκως κατὰ τῶν δήμων Κερκύρας, ὡς διαδόχων τῶν πρώην Κυβερνήσεων, ἰσχυρισθείς, ὅτι εἶναι ὁ νόμιμος κληρονόμος τοῦ Προσφόρου Μαρίνου. Εἰς μάτην ὁ δικηγόρος τοῦ κληροδοτήματος ἀντέταξε τρεῖς ἀποσβεστικὰς παραγραφὰς, ἀπὸ τοῦ 1616 μέχρι τοῦ 1807, ὅτε οἱ Γάλλοι ἐδήμευσαν τὸ κληροδότημα, καὶ δύο κτητικὰς, ἀπὸ τοῦ 1807 μέχρι τοῦ 1887· εἰς μάτην ἠρνήθη εἰς τὸν ἐνάγοντα τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ κληροδότου. Τὸ Δικαστήριον, χωρὶς νὰ ἐξετάσῃ τὰς ἐνστάσεις ταύτας, κατεδίκασε τοὺς δήμους εἰς μυθώδη ποσὰ, ὅπως πλουτίσῃ τὸν συγγενῆ τοῦ Θεοτόκη!

§126ΜΑΥΡΟΣ. Ποῖοι ἦσαν οἱ δικασταί;

§127ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Δὲν δύναμαι νὰ τοὺς ὀνομάσω.

§128ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ὑπογεγραμμένοι εἰς τὴν ἀπόφασιν;

§129ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Καὶ δύνασθε νὰ τοὺς μάθητε, χωρὶς νὰ τοὺς εἴπω ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος.

§130ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δὲν προετάθη δι’ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν συμβιβασμός;

§131ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Μάλιστα· ἔκαμον πρότασιν, ὅπως τελειώσῃ ἡ ὑπόθεσις μὲ 80 χιλιάδας δραχμὰς, πρὸς ἐξόφλησιν πάσης ἀπαιτήσεως, ἀλλὰ δὲν ἐγένετο δεκτὴ, διότι ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν κ. Μπένσης διεμαρτυρήθη, θεωρήσας τὴν ἀγωγὴν ὡς λωποδυτικὴν, καὶ ἠνάγκασε τὴν ἐπιτροπὴν τῶν δήμων, καίτοι πλειονοψηφοῦσαν, νὰ ἀποῤῥίψῃ τὸν συμβιβασμόν. Κύριοι Βουλευταὶ, μὲ ἐβεβαίωσαν, ἐπαναλαμβάνω, σπουδαῖα πρόσωπα δικαστικὰ, ὅτι ὑπάρχει δικαστὴς, εἰσάγων εἰς τὸ Συμβούλιον εἰσηγήσεις συντεταγμένας ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων! καὶ διατὶ τοῦτο; διότι οὔτε νοῦν, οὔτε ὄρεξιν ἔχουσιν οἱ δικασταὶ νὰ ἐργασθῶσι, χαρτοπαικτοῦντες ὅλην τὴν νύκτα εἰς τὰς αἰθούσας τοῦ Νομάρχου, τοῦ ἐφέτου Βουλπιώτου καὶ τῆς Φροσύνης Καποδιστρίου, ἀναχωροῦντες πολλάκις ἄνευ ὀβολοῦ καὶ ἀναγκαζόμενοι νὰ λάβωσιν ἀπὸ τὸν ταμίαν δέκα δραχμὰς τὴν ἐπιοῦσαν, διὰ νὰ θρέψωσι τὴν οἰκογένειάν των!.... ἄνθρωποι παίξαντες τὰ εἰσοδήματα τοῦ Τηλεγραφείου Κερκύρας, διὰ τὰ ὁποῖα φυγοδικεῖ ὁ συλήσας τηλεγραφητής!

§132ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὴ εἶναι κατάστασις ἀνυπόφορος!

§133ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι οἱ Δήμαρχοι μετὰ τῶν κλητήρων καὶ τῶν μαχαιροφόρων ἦσαν στρατὸς τοῦ Θεοτόκη, καὶ διὰ τοῦτο δι’ ἐπιστολῆς του ηὐχαρίστησεν αὐτοὺς διὰ τὴν ἐπιτυχίαν του. Οὗτοι ἐπετίθεντο κατὰ τῶν ἀντιπολιτευομένων ἐκλογέων πολλαχοῦ, ὡς ἐν Ἐπισκέψει καὶ Περιθείᾳ, ὅπου δὲν ἦσαν δικαστικοὶ ἀντιπρόσωποι, καὶ αἱ ἐπιτροπαὶ ἦσαν Θεοτοκιστικαί· ἐλάμβανον τὴν χεῖρα τῶν ἐκλογέων καὶ ὡδήγουν εἰς τὸ Ναὶ τῶν Θεοτοκιστῶν καὶ εἰς τὸ Ὄχι τῶν ἀντιπολιτευομένων. Τὴν ἐργασίαν ταύτην ἔκαμνον ἰδίως οἱ ἀδελφοὶ Καπέλλου Πουλιάση, ὁ δήμαρχος Παργινὸς καὶ ὁ συγγενής του Μπολέτσης, καθ’ ἃς ἔλαβον ἀκριβεῖς πληροφορίας. Ὁ δήμαρχος Θεοτόκης μετὰ στίφους φαυλοβίων καὶ τοῦ συγγενοῦς του Παλαιολόγου ἐπετέθη ἐν Γαρίτσῃ κατὰ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἥτις ἀντεπεξῆλθε μὲ τὰ περίστροφα εἰς τὰς χεῖρας, καταῤῥίψασα τὸν Θεοτόκην, ὅπως τὸν φονεύσῃ, ἀλλὰ τὸν ὁποῖον ἔσωσεν ὁ ἀντιμοίραρχος Βελέντζας. Τὰ γεγονότα ταῦτα ἀποδεικνύονται ἐκ τῆς ἐκκρεμοῦς κατηγορίας, ἣν ἀναφέρει ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν ἐν τῷ τηλεγραφήματί του, ἔχοντι οὕτω (ἀναγινώσκει): «Ἡ κατὰ τοῦ δημάρχου Θεοτόκη ἐγχειρισθεῖσα κατηγορία τὴν ἐπιοῦσαν τῶν ἐκλογῶν εἰς Εἰσαγγελέα Πλημμελειοδικῶν ἐστάλη ἀμέσως εἰς Εἰρηνοδίκην, ὅπως προανακρίνῃ, καὶ κατὰ τὰς πληροφορίας τούτου, ἐντὸς τεσσάρων ἢ πέντε ἡμερῶν περατοῦται ἡ κατὰ Παλαιολόγου καὶ τῶν λοιπῶν κτλ.» Ἐνήργησαν δὲ φοβερὰς καλπονοθεύσεις, ὡς συνέβη ἐν Κορακιάνᾳ, ὅπου ἔῤῥιψαν εἰς τὴν κάλπην μου 127 ψήφους εἰς τὸ Ὄχι καὶ μοὶ τὰς ἀφῄρεσαν ἀπὸ τοῦ Ναί, καὶ χάρις εἰς τὴν παρουσίαν μου ἐμποδίσθη καλπονόθευσις, ἀνερχομένη εἰς ὀκτακοσίας ψήφους, ἥτις πάντοτε ἐνεργεῖται ἐν τῷ τμήματι τούτῳ. Βλέπετε τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον τοῦ τμήματος; ὑπάρχουσι πλεῖστοι ψηφίσαντες δὶς καὶ τρίς. Κατὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην τῆς 14ης Ὀκτωβρίου ὅλα τὰ ἐλατήρια ἐκινήθησαν πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ Θεοτόκη, μὴ ἐξαιρουμένων καὶ τῶν αὐλικῶν. Ὁ ἐπιστάτης τῶν ἐθνικῶν ἀνακτόρων Κερκύρας, τὰ ὁποῖα νέμεται ὁ Βασιλεύς, μεθ’ ὅλων τῶν ἐργατῶν ἐνήργει ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ Θεοτόκη, ὅστις εἶναι γαμβρὸς αὐτοῦ. Ὁ ἱερεὺς τῆς ἐκκλησίας τῆς βασιλικῆς ἐπαύλεως, Τρύφωνας, ὑπείκων εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ ὑπαυλάρχου τούτου τῆς Α. Μεγαλειότητος, ὡς χαρακτηρίζουσιν αὐτὸν ἐν Κερκύρᾳ, χάριν τοῦ μεγαλείου τοῦ Θεοτόκη, συστηματικῶς ἐργάζεται ὑπὲρ τῶν φίλων τοῦ κυρίου τούτου κατὰ πᾶσαν βουλευτικὴν καὶ δημοτικὴν ἐκλογὴν, κατὰ δὲ τὰς ἐκλογὰς τῆς 14 Ὀκτωβρίου διὰ τοῦ γοήτρου καὶ τῆς πειθοῦς τῆς θρησκείας τοὺς ὀρεινοὺς συγχωρικούς του κατοίκους Συναιῶν, ἀριθμοῦντας 1200 ἐκλογεῖς, μετέστησε πάντας ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων, μολονότι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἦσαν ἀντιπολιτευόμενοι ἐκ λόγων κοινωνικῶν καὶ διοικητικῶν. Μεγάλως ἴσχυσε καὶ τὸ λαθρεμπόριον ὡς ἐκλογικὸς παράγων ὑπὲρ τοῦ Θεοτόκη. Κάῤῥα λαθρεμπορευμάτων ἀφηρπάζοντο ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων τοῦ Θεοτόκη ἐκ τῶν χειρῶν τῆς τελωνειακῆς ἀρχῆς, χάριν τῆς ἐπιτυχίας τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ Θεοτόκη! Ἐγὼ πολλάκις μετέβην εἰς τὸ τελωνεῖον καὶ διεμαρτυρήθην κατὰ τῶν καταχρήσεων τούτων. Ἐπικαλοῦμαι δὲ μάρτυρα τὸν τμηματάρχην τῶν τελωνείων παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν, ὄντα τότε τελώνην Κερκύρας, καὶ τὸν ὁποῖον δύνασθε νὰ ἐρωτήσητε ἐντὸς ὀλίγων λεπτῶν, ἐὰν θέλητε νὰ ἐξακριβώσητε τὴν ἀλήθειαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Κύριοι, ἠδυνάμην πολλὰς παρανομίας νὰ ἐκθέσω, σχετιζομένας μὲ τὴν ἐκλογικὴν ἐπιτυχίαν τοῦ κ. Θεοτόκη καὶ τῶν ὀπαδῶν του, ἀλλὰ σταματῶ, διότι ἐκουράσθητε καὶ ἐκουράσθην. Ἠκούσατε λοιπὸν, τίνα μέσα μετεχειρίσθη ὁ κ. Θεοτόκης, ἵνα δυνηθῇ νὰ ἔλθῃ αὐτὸς μετὰ τῶν ὀπαδῶν του εἰς τὴν Βουλήν. Ἕκαστον τῶν μέσων τούτων καὶ ἅπαντα ὁμοῦ ἦσαν τόσον ἐπιδραστικὰ εἰς τὸν λαὸν, ὥστε εἶναι θαῦμα, πῶς εἰσήλθομεν πέντε ἀντιπολιτευόμενοι ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου. Δὲν μένει δὲ οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι, ἐὰν ὅλα ταῦτα δὲν ἐγίνοντο, οὐδεὶς ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ κ. Θεοτόκη ἤθελον ἐκλεχθῆ. Ἐν τοιαύτῃ δὲ πεποιθήσει τῆς Βουλῆς, ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Θεοτόκη καὶ τῶν σωθέντων δύο ὀπαδῶν του δέον νὰ ἀκυρωθῇ, ἢ τοὐλάχιστον, ἐὰν ἡ Βουλὴ εἰσέτι ἀμφιβάλλῃ περί τινων παραπτωμάτων, νὰ ἀποστείλῃ ἀνακριτικὴν ἐπιτροπὴν, ὅπως βεβαιώσῃ τὰ ὑπ’ ἐμοῦ καταγγελθέντα.

§134Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εἰς τὴν Κέρκυραν πόσοι δῆμοι ὑπάρχουσι;

§135ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ἐν τῇ νήσῳ Κερκύρᾳ ὑπάρχουσι δώδεκα δῆμοι, ἐν Παξοῖς δύο, καὶ ἐν Λευκάδι ὀκτώ.

§136ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τὰ αὐθεντικὰ ἀποτελέσματα ποῖα εἶναι;

§137ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ἐν Κερκύρᾳ ὁ Θεοτόκης ὑπέστη πανωλεθρίαν, διότι μόνος αὐτὸς ἐπέτυχεν, ἐπέτυχον δὲ πάντες οἱ ἀντιπολιτευόμενοι, πλὴν τοῦ κ. Ἀλαμάνου. Ἀλλ’ ἡ Λευκὰς κατέστη κυβερνητικὴ, μὴ δυνηθεῖσα νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὴν ἐπίδρασιν τῆς Κυβερνήσεως. Οὐχ ἧττον οὔτε τὸ ἥμισυ τῶν ἐν Κερκύρᾳ ληφθεισῶν ψήφων δὲν ἤθελον λάβει ὁ Θεοτόκης καὶ οἱ ὀπαδοί του, ἐὰν δὲν ἐγίνοντο ὅσα σᾶς ἐξέθηκα. Ὅταν γεννῶνται ῥεύματα ἔν τινι νομῷ, κατοικουμένῳ ὑπὸ 120 χιλιάδων λαοῦ, διὰ ῥοσφετίων ἀτομικῶν καὶ καθ’ ὁμάδας, μὴ ἐρωτᾶτε περὶ διαφορᾶς τῶν ἀριθμητικῶν ἀποτελεσμάτων, διότι ταῦτα μεταβάλλονται κατὰ μεγάλας διαφορὰς ἐν συνόλῳ, ἐνῷ εἶναι μικραὶ καθ’ ἕκασται ἰδιαιτέρως.

§138Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τὸ ὁλικὸν ἀποτέλεσμα;

§139ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ὁ κ. Θεοτόκης ἔλαβε ψήφους 13,824, ὁ κ. Βαλαωρίτης 11,894 καὶ ὁ κ. Ζερβὸς 11,860. Ἐκ τῶν ἀποτυχόντων ἀντιπολιτευομένων ὁ κ. Κοσκινᾶς ἔλαβεν 11,479, ὁ κ. Βασιλάκης 11,294, καὶ ὁ κ. Ἀλαμάνος 10,720. Διαφοραὶ δὲ μεταξὺ αὐτῶν εἶναι αἱ ἑξῆς: Ὁ κ. Κοσκινᾶς διαφέρει τοῦ κ. Θεοτόκη κατὰ 2,345 ψήφους, τοῦ κ. Βαλαωρίτου κατὰ 415, καὶ τοῦ κ. Ζερβοῦ κατὰ 381. Ὁ κ. Βασιλάκης διαφέρει τοῦ κ. Θεοτόκη κατὰ 2,530 ψήφους, τοῦ κ. Βαλαωρίτου κατὰ 600, καὶ τοῦ κ. Ζερβοῦ κατὰ 566. Ὁ κ. Ἀλαμάνος διαφέρει τοῦ κ. Θεοτόκη κατὰ 3,104 ψήφους, τοῦ κ. Βαλαωρίτου κατὰ 1174, καὶ τοῦ κ. Ζερβοῦ κατὰ 1140. Σημειώσατε δὲ, ὅτι ὁ κύριος Βασιλάκης ἦτο ὁ ἰσχυρότερος τῶν κομματαρχῶν Κερκύρας, ἦτο ὁ ἄνθρωπος, ὅστις ἐμμέσως ἢ ἀμέσως ἀνεδείκνυε καὶ αὐτὸν τὸν Θεοτόκην δήμαρχον ἢ βουλευτὴν, καὶ ἄνευ τοῦ ὁποίου ὁ τόπος ὁλόκληρος πιστεύει, ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐπιτυχία παντὸς πολιτικοῦ συνδυασμοῦ. Πῶς λοιπὸν κατωρθώθη ὁ πρῶτος οἶκος τῆς Κερκύρας νὰ ἡττηθῇ ὑπὸ ἀνθρώπων σχεδὸν ἀγνώστων, οἷοι εἶναι οἱ κύριοι Ζερβὸς καὶ Βαλαωρίτης; Τοῦτο εἶναι ἀποτέλεσμα τῶν μεγάλων ἐπεμβάσεων καὶ παρανομιῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις κατώρθωσε νὰ συγχύσῃ τοὺς πληθυσμοὺς καὶ νὰ ἀναγκάσῃ αὐτοὺς νὰ ψηφίζωσιν οὐχὶ ἀρχὰς πολιτικὰς, ἀλλ’ ἄτομα, ὑποσχόμενα ἢ χορηγήσαντα ῥουσφέτια. Εἶναι τῷ ὄντι ἄξιον τῆς προσοχῆς σας τὸ φαινόμενον τῆς ἀπουσίας ἐκ τοῦ Κοινοβουλίου ἀνδρὸς οὐδέποτε ἀποτυχόντος καὶ συστηματικῶς ἀντιπροσωπεύσαντος τὴν πατρίδα του, καὶ ἡ ἀναπλήρωσις αὐτοῦ ὑπὸ ἀγνώστων παιδαρίων. Κύριοι Βουλευταὶ, σκεφθῆτε καλῶς· ἐὰν μὴ τιμωρήσητε τὰς ἐν Κερκύρᾳ παρανομίας, θέλετε παραδεχθῆ, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς νὰ περιοδεύωσι τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, νὰ ἐνεργῶσι καὶ ἐγκρίνωσιν ἔργα κοινωφελῆ μεγάλων ἀξιῶν, ἱκανὰ νὰ μετατρέπωσι τὴν γνώμην ὁλοκλήρων πληθυσμῶν. Μείνατε βέβαιοι, ὅτι οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν, ὁσηνδήποτε ἐμπιστοσύνην καὶ ἂν ἔχῃ ὁ λαὸς εἰς ὑμᾶς, θέλει δυνηθῆ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Βουλήν· οἱ Ὑπουργοὶ, φέροντες μεθ’ ἑαυτῶν ὅλην τὴν δύναμιν τοῦ Κράτους, θέλουσι διὰ περιοδειῶν σᾶς πετᾷ ἐκ τῆς Βουλῆς, πιάνοντες ὑμᾶς ἀπὸ τὸ αὐτί. Πατάξατε ἐπὶ τοῦ παρόντος τὸ κακὸν τοῦτο, διότι δὲν θέλει κἀνεὶς δυνηθῆ νὰ σωθῇ, ἐὰν ὁ συρμὸς τοῦ Θεοτόκη ἐπικρατήσῃ. Αἱ Κυβερνήσεις τοῦ παρελθόντος, προεδρευθεῖσαι ὑπὸ τοῦ Κανάρη, τοῦ Κουμουνδούρου, τοῦ Δεληγεώργη, τοῦ Ζαΐμη, τοῦ Βούλγαρη, τοῦ Δηλιγιάννη, οὐδέποτε ἐπέτρεψαν εἰς τοὺς Ὑπουργούς των νὰ περιοδεύωσι τὴν παραμονὴν τῶν ἐκλογῶν. Ἐγὼ εἶμαι τριάκοντα ἔτη ἀδιαλείπτως Βουλευτὴς, καὶ τοιοῦτόν τι δὲν ἐνθυμοῦμαι. Μόνος ὁ Θεοτόκης ἤρχισε τὸ κακόηθες τοῦτο σύστημα κατὰ τὸ ἔτος 1887.

§140ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν κάμνετε πρότασιν περὶ ἀκυρώσεως;

§141ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ἐγὼ κάμνω πρότασιν περὶ ἀκυρώσεως· ἐὰν δὲ ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ συλλέξῃ πλειοτέρας πληροφορίας, προτείνω ἐπικουρικῶς νὰ ἀποσταλῇ ἐπιτροπὴ, καὶ ἔπειτα νὰ ἀποφανθῇ περὶ ἀκυρώσεως.

§142ΣΧΙΝΑΣ. Εἰς Κέρκυραν ἢ καθ’ ὅλον τὸν νομόν;

§143ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Καθ’ ὅλον τὸν νομόν· διότι αἱ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως ἔσχον ἀποτέλεσμα καθ’ ὅλον τὸν νομόν.

§144ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου βουλευτοῦ Κερκύρας κ. Κωνσταντᾶ, καθόσον, ἐὰν διεπράχθησαν ἐπεμβάσεις, σᾶς ὡμολόγησεν ὁ κ. Κωνσταντᾶς, ὅτι αὗται ἐνηργήθησαν ἐκ μέρους τοῦ τότε Ὑπουργοῦ κ. Θεοτόκη· ὥστε, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀκυρότης τις ἐν τῇ ἐκλογῇ, ὑπάρχει μόνον ὡς πρὸς τὸν κ. Θεοτόκην, οὐχὶ δὲ καὶ διὰ τοὺς λοιποὺς συναδέλφους του, διότι αὐτοὶ δὲν ἔκαμαν ἐπεμβάσεις, ἀλλ’ ὁ κ. Θεοτόκης, καὶ ὀφείλομεν νὰ χωρίσωμεν τὸ ζήτημα. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ ἐξετάσῃ ἡ Βουλή, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Θεοτόκη ἦναι νόμιμος ἢ ὄχι, διότι δὲν πρέπει χάριν τοῦ κ. Θεοτόκη νὰ κάμωμεν δύο συναδέλφους θύματα. Ἐγὼ δὲ δηλῶ, ὅτι, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν χωρισθῇ τὸ ζήτημα, θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς Κερκύρας. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν μοίραρχον κ. Ἰγγλέσην, ἐγὼ τὸν γνωρίζω ὡς τίμιον ἄνθρωπον καὶ ἐνάρετον· θαυμάζω δὲ, πῶς ὁ κ. Κωνσταντᾶς ἐμέμφθη τοῦ Μοιράρχου αὐτοῦ· ἴσως ἐξ ἐσφαλμένων πληροφοριῶν ἔκαμε τοῦτο.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖ ἄλλος τις τὸν λόγον; (Οὐδεὶς ἀποκρίνεται). Ἐπειδὴ οὐδεὶς ἄλλος ζητεῖ τὸν λόγον, κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις, καὶ τίθεται τὸ ζήτημα εἰς ψηφοφορίαν.

§146ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖον ζήτημα; (Θόρυβος).

§147ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Βουλή, κύριε Πρόεδρε, διὰ πρώτην φορὰν ἤκουσεν ὅλα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἔκαμον πραγματικῶς τοὺς Βουλευτὰς νὰ φρίξωσιν· ἡ Βουλὴ δὲν ἦτο παρεσκευασμένη, οὔτε εἶχεν ἐνώπιόν της τὰ στοιχεῖα, ὥστε, καὶ ἄν τις τῶν συναδέλφων ἕτερος ἤθελε νὰ λάβῃ τὸν λόγον, νὰ ἦναι προητοιμασμένος. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετὰ σοβαρὸν τὸ ζήτημα, οὔτε πρέπει νὰ παρέλθωσιν ἄνευ ἐξετάσεως καὶ ἐρεύνης τὰ σπουδαιότερα καὶ σοβαρώτερα σημεῖα τῶν λόγων τούτων· ἐπειδὴ δὲ καὶ ἡ ὥρα εἶναι ὀγδόη, καλὸν εἶναι νὰ ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον.

§148ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Ἐπειδὴ εἴπετε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι περατωμένη ἡ συζήτησις, ὀφείλομεν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. (Θόρυβος).

§149ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκηρύχθη περατωμένη ἡ συζήτησις, κύριε Πρόεδρε;

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· ἠρώτησα, ἐὰν ἔχῃ τις τὸν λόγον, καὶ ἐπειδὴ οὐδεὶς ἀπεκρίθη, ἐκήρυξα τὴν συζήτησιν περατωμένην.

§151ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§152ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν τὸ ἠκούσαμεν.

§153Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς δὲν εἶναι ἀπαράδεκτος, διότι ἐκηρύχθη περατωμένη ἡ συζήτησις· δύναται νὰ ἐκηρύχθη περατωμένη ἡ συζήτησις, οὐδεὶς ἀντιλέγει, καὶ ὅμως πρότασις περὶ ἀναβολῆς νὰ προτεθῇ εἰς ψηφοφορίαν.

§154ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔφερα πρότασιν ἀναβολῆς· ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι δύναται νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητα καὶ ἄνευ τοὐλάχιστον εὐρυτέρας τινὸς ἐρεύνης ὅσα ἤκουσε πρὸ μικροῦ ἀναπτυχθέντα παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Κωνσταντᾶ, οὐδὲ πρότασιν ἀναβολῆς φέρω, οὔτε ἄλλην τινὰ ἀντίῤῥησιν προβάλλω.

§155ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσα εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος ὁ κ. Κωνσταντᾶς, τὰ εἶπε καὶ εἰς τὸ τμῆμα, καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ φέρῃ ἀποδείξεις, πειθούσας τὴν Βουλήν, ὅπως παραδεχθῇ τὴν γνώμην του.

§156ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔφερεν, ἔφερε. (Διάλογοι).

§157Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω, Κύριοι, νὰ δώσω πρὸς τὴν Βουλὴν ἐξηγήσεις τινάς, καὶ νὰ ἐκθέσω τοὺς λόγους, οἵτινες ἠνάγκασαν τὸ τμῆμα νὰ προβῇ εἰς τὸ συμπέρασμα, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν.... (θόρυβος).

§158ΤΙΝΕΣ. Αὔριον κύριε Πρόεδρε.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο πρότασις ἀναβολῆς, ἑπομένως νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἐπ’ αὐτῆς ἡ Βουλή.

§160ΤΙΝΕΣ. Ἀπεσύρθη. (Θόρυβος).

§161Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς εἶναι ἀξία μεγαλειτέρας προσοχῆς· ὁ λόγος δὲ εἶναι ὁ ἑξῆς· διότι κατὰ τὴν προεξέλεγξιν ἐνώπιον τοῦ τμήματος τὸ τμῆμα δὲν εἶχε μορφώσει γνώμην τινά. (Θόρυβος). (Ἐγείρονται πολλοὶ, ὅπως ἀναχωρήσωσι).

§162ΤΙΝΕΣ. Ἡ συνεδρίασις δὲν ἐλύθη· ποῦ πηγαίνετε;

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλή, Κύριοι, συνεδριάζει ἀκόμη. Καθήσατε, παρακαλῶ. (Οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἐπανακάθηνται).

§164Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἡ παρατήρησις, ἡ ὁποία ἐγένετο, εἶναι ὀρθοτάτη. Βεβαίως δὲν δύναται πᾶς τις ἐξ ἡμῶν νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν. Ἐγένετο πρότασις ἀναβολῆς, μεθ’ ἣν καὶ ἐλύθη ἡ συνεδρίασις, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν, τίς ἔλυσεν αὐτήν. Ὑποστηρίζω, Κύριοι, τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Ἐγένοντο ἐνώπιον τοῦ τμήματος ἐνστάσεις, τὸ δὲ προεξελέγξαν τμῆμα δὲν ἐμόρφωσε γνώμην τινὰ, ἀλλ’ ἐπεφυλάχθη νὰ κρίνῃ περὶ τῶν ἐνστάσεων ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κερκύρας, ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα, ὁμολογουμένως ὑπέβαλεν εἰς ἡμᾶς σπουδαιοτάτας ἐνστάσεις καὶ πολλὰς ἀποδείξεις· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ περατωμένη ἡ συζήτησις.

§165ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐθεωρήθη περατωμένη.

§166Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Χαίρω πολὺ, διότι ὁ συνάδελφος σέβεται τὸν Κανονισμὸν, εὔχομαι δὲ νὰ τὸν σέβηται πάντοτε, ὡς καὶ ὅλοι. Ἀφ’ ὅτου ὅμως ἠρχίσαμεν τὰς ἐργασίας, αὐτὸ δὲν ἐτηρήθη, καὶ δὲν θὰ πάθῃ τίποτε ὁ Κανονισμὸς, ἐὰν χάριν τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου, προκειμένου περὶ ἐκλογῆς συναδέλφων ἀπουσιαζόντων ἐκ τῆς Βουλῆς, θεωρηθῇ ὅτι δὲν ἐκηρύχθη περατωμένη ἡ συζήτησις, διὰ νὰ μορφώσωμεν ὀρθοτέραν γνώμην. Δὲν ἐσαφηνίσθησαν, Κύριοι, πολλὰ ζητήματα· ἐγὼ περιμένω ἴσως τὸν πρόεδρον τοῦ τμήματος, ὁ ὁποῖος παρέστη καὶ κατὰ τὴν προφορικὴν ἀνάπτυξιν ἐνώπιον τοῦ τμήματος, ν’ ἀναπτύξῃ εἰς ἡμᾶς, τίνας ἐκ τῶν ἐνστάσεων θεωρεῖ σπουδαίας. Δὲν ἐσαφηνίσθη τὸ ζήτημα, τί πρόκειται νὰ πράξωμεν· θὰ ἀκυρώσωμεν τὴν ἐκλογήν; θὰ πέμψωμεν ἐξεταστικὴν ἐπιτροπήν; καὶ ἐὰν πρέπῃ νὰ ἀκυρώσωμεν, τίνα τμήματα θ’ ἀκυρώσωμεν; Ἐγένετο λόγος περὶ ἀποστολῆς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς· ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, θὰ ἐπαναλάβω, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ προβῇ, ἐὰν νομίζῃ ἀναγκαῖον, εἰς ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ τὴν πρότασιν περὶ ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς θεωρῶ περιττήν. Δὲν πρέπει νὰ λησμονήσωμεν καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προχθὲς εἶπον καὶ πάντες γνωρίζομεν, ἀλλὰ καὶ σὺν τούτοις, ὅταν ἀποφασίζωμεν περὶ ἐξεταστικῶν ἐπιτροπῶν, πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν, ὅτι θέλομεν ἀποστείλει ὅλους τοὺς Βουλευτὰς εἰς ταξείδια, καθ’ ἣν ἐποχὴν πρέπει νὰ ἐργαζώμεθα ἐνταῦθα, καὶ δὲν πρέπει ν’ ἀποφασίζωμεν τόσον εὐκόλως περὶ πραγμάτων τόσῳ σπουδαίων. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θέλω νὰ ὑψώσω φωνὴν ὑπὲρ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, πολλοῦ γε καὶ δεῖ! εἶμαι ἕτοιμος νὰ συνυπογράψω ἐν καιρῷ μεθ’ ὑμῶν καὶ κατηγορητήριον, ἐὰν προσαχθῶσιν αἱ δέουσαι ἀποδείξεις περὶ τῆς παραβάσεως τῶν νόμων· ἀλλὰ δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι, καθ’ ἣν ἐποχὴν κρίνομεν περὶ τῆς ἐκλογῆς του, ὅτι πρέπει νὰ ἐπηρεαζώμεθα ἐξ ὅλων αὐτῶν, διὰ νὰ προβῶμεν εἰς μίαν ἀπόφασιν, διὰ τὴν ὁποίαν ἐνδέχεται νὰ μετανοήσωμεν. Πρέπει λοιπὸν νὰ σκεφθῶμεν ὡρίμως, τί πρόκειται νὰ πράξωμεν. Ἐκηρύχθη περατωμένη ἡ συζήτησις, καὶ ἐρωτῶ ὑμᾶς, τί θὰ πράξωμεν; θὰ ἀκυρώσωμεν ἢ θὰ ἐπικυρώσωμεν; ἢ θὰ πέμψωμεν ἐπιτροπήν; ἢ τίνας δήμους θ’ ἀκυρώσωμεν; Ἀνεπτύχθησαν ταῦτα; Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν ἐσαφηνίσθησαν, καὶ δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι μία ἀναβολή, κατόπιν ἐργασίας πενταώρου, εἶναι ἀναγκαιοτάτη.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ἠρώτησα, τίς ἔχει τὸν λόγον, καὶ οὐδεὶς τὸν ἐζήτησε· κατόπιν τούτου εἶπον, ὅτι κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις. Ἀναβολὴν δύναται νὰ ζητήσῃ τις ἐπὶ τῆς ψηφοφορίας, νομίζω ὅμως ὄχι καὶ ἐπὶ τῆς συζητήσεως· ἐὰν θέλητε τώρα νὰ μεταβάλητε τὰς ἀποφάσεις σας, μεταβάλετέ τας.

§168ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπειράκις ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ ὁ Πρόεδρος ἐκήρυξε τὴν συζήτησιν περατωμένην, ἐνῷ ὑπῆρχον οἱ ἐπιθυμοῦντες νὰ ἀγορεύσωσιν, εἴτε διότι οὗτοι δὲν ἀντελήφθησαν τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. Προέδρου, εἴτε διότι αὐτὸς δὲν ἀντελήφθη, ὅτι ἐζητήθη ὁ λόγος, καὶ προέβη εἰς τὴν τυπικὴν κήρυξιν τῆς περατώσεως τῆς συζητήσεως, οὐδέποτε ὅμως ἠρνήθη ὁ Πρόεδρος ἕως τώρα, ἐν ὅσῳ τοὐλάχιστον εἶμαι ἐγὼ ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ, τὸν λόγον εἰς συνάδελφον, δηλώσαντα ἀμέσως, ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ λάβῃ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς συζητήσεως. Πρώτην φορὰν ἀκούω τὴν ἄρνησιν ταύτην, καὶ πρώτην φορὰν ἀκούω Βουλευτὴν νὰ τὴν ὑποστηρίζῃ. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ κηρυχθῇ περατωμένη ἡ συζήτησις, καὶ ἂν ὁ κ. Πρόεδρος ἐπιμένῃ εἰς τὴν γνώμην του, ὀφείλει νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, ἐὰν ἦναι περατωμένη ἢ ὄχι ἡ συζήτησις.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐπανειλημμένως ἠρώτησα τὴν Βουλήν, καὶ οὐδεὶς ἀπεκρίθη ὅτι ἔχει τὸν λόγον· συνεπῶς ἐκήρυξα περατωμένην τὴν συζήτησιν.

§170ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ λόγος εἶναι ἱερὸς, κύριε Πρόεδρε· δὲν ἔχει δικαίωμα ὁ Πρόεδρος νὰ ἐπιδικάσῃ, ὅτι ἐτελείωσεν ἡ συζήτησις, διότι εἶπε τυχὸν, ὅτι ἡ συζήτησις ἐκηρύχθη περατωμένη· δὲν εἶναι οὐκάζιον Τσάρου ἡ λέξις αὕτη τοῦ Προέδρου.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος ἔχει δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ τηρῇ τὴν τάξιν, ἥτις δὲν τηρεῖται τοιουτοτρόπως (θόρυβος). Τὸ ζήτημα τῆς ἀναβολῆς οὐδεὶς σᾶς ἀπέκλεισεν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τηρῶμεν τὴν τάξιν εἰς τὰς συνεδριάσεις μας. (Διάλογοι).

§172ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτείνομεν τὴν ἀναβολήν.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8 καὶ 15′ μ. μ.