1890.05.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50

Τῆς 22 Μαΐου 1890.

(Τρίτη)

Ὥρα 5 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάτοικοι τῆς Σύρου διὰ τηλεγραφήματός των παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον τὸ νομοσχέδιον περὶ κατασκευῆς σιδηροδρόμου ἀπὸ Ἑρμουπόλεως εἰς Ποσειδωνίαν. Ἔχει τις τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως;

§2ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι πρὸ πολλοῦ χρόνου σεισμὸς ἔλαβε χώραν ἐν Αἰτωλίᾳ καὶ Τριχωνίᾳ, ἰδίως εἰς τὸ Ἀγρίνιον καὶ Αἰτωλικὸν, ἐπενεγκὼν μεγάλας ζημίας καὶ καταστροφάς. Συνεπλήρωσε δηλαδὴ καὶ ὁ σεισμὸς τὴν δυστυχίαν τῶν μερῶν ἐκείνων. Ἐψηφίσθη βοήθημα ἀνὰ 15 χιλιάδας δραχ. εἰς ἑκατέραν τῶν παθουσῶν πόλεων, ἀλλ’ ἀπὸ τοσούτου χρόνου τὸ βοήθημα, δὲν παρέχεται· ἡ ἐργασία τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι συντελεσμένη ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου καὶ ὁ κατάλογος τῶν δικαιουμένων ὑπεβλήθη, εὐνόητον δὲ εἶναι, ὅτι τὰ τοιαῦτα βοηθήματα ἀπέναντι τοιούτων δυστυχημάτων πρέπει νὰ παρέχωνται ἀμέσως. Δὲν δύναμαι νὰ προβῶ εἰς ἑτέραν παρατήρησιν, μὴ γνωρίζων ποῖον εἶναι τὸ κώλυμα, τὸ ὁποῖον ἠμπόδισε τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ διαθέσῃ τὸ βοήθημα εἰς μέρη, τὰ ὁποῖα γνωρίζει. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν ἐν γένει, καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἰδίᾳ, νὰ μοὶ δώσῃ ἀπάντησιν καὶ ἐξήγησιν.

§3ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ ὑπόθεσις ἀνάγεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ κακῶς ἀνέμιξεν ὁ κ. Βουλευτὴς τὸν Πρωθυπουργόν. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐμερίμνησε περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ὡς δὲ καὶ ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξάγεται, διωρίσθη ἐπιτροπή, ἥτις ἐξετίμησε τὰς ζημίας καὶ τὴν ἀξίαν τῶν γενησομένων ἐπισκευῶν, καθὼς καὶ τὴν δαπάνην διὰ τὴν κατεδάφισιν, ἀνελόγισε δὲ τὴν εἰς ἑκάστην οἰκίαν ἀπαιτουμένην δαπάνην, ἀλλὰ κατόπιν ἐγεννήθη τὸ ζήτημα, ἐὰν ἔπρεπεν ἡ ἐργασία νὰ γείνῃ ὑπὸ τῶν μηχανικῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἢ νὰ δοθῇ εἰς τοὺς παθόντας ποσόν τι· καὶ ἀπελήξαμεν εἰς τοῦτο, νὰ γείνῃ μὲν ἡ κατεδάφισις τῶν ἑτοιμοῤῥόπων οἰκιῶν ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῶν μηχανικῶν, νὰ δοθῇ δὲ τὸ ἀπαιτούμενον χρῆμα πρὸς ἐπισκευὴν εἰς ἕκαστον τῶν ζημιωθέντων. Ἡ ἀπόφασις ἐλήφθη πρὸ δέκα ἡμερῶν καὶ ἀνηγγέλθη εἰς τοὺς παθόντας.

§4ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἠμφισβήτησα τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, οὐδὲ τὴν αὐτοβουλίαν καὶ αὐτενέργειαν αὐτοῦ, διότι ἐπὶ τέλους ἀπετάθην καὶ πρὸς αὐτόν, ἀπετάθην δὲ καὶ πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργόν, διότι ἐπρόκειτο περὶ μερῶν, πρὸς τὰ ὁποῖα σχετίζεται πλειότερον ὁ κ. Πρωθυπουργός, καὶ ἦτο πιθανὸν, ὅτι εἶχε καί τινα ἄμεσον γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως. Ἀλλ’ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν μὲ ἐπαναπαύει,—τοιαύτη ἐν γένει ἡ συνήθης κατάστασις τῆς ἑλληνικῆς διοικήσεως,— καὶ δὲν μὲ ἐκπλήττει ποσῶς ἡ τοιαύτη ἐνέργεια, ἡ τοιαύτη δηλαδὴ ἀργοπορία, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἔπρεπε νὰ γείνῃ ἐξαίρεσις τοῦ ἑλληνικοῦ περὶ τὸ διοικεῖν τρόπου, ὅταν πρόκηται περὶ βοηθημάτων πρὸς παθόντας ἐκ θεομηνίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, προκειμένου περὶ παθόντων ἐκ σεισμοῦ, μᾶς παρουσιάζει, ὅτι ἐχρειάζετο νὰ γείνωσι πολλαὶ σκέψεις, ποῖος ἔπρεπε νὰ πράξῃ τοῦτο καὶ ποῖος ἐκεῖνο, τίνα νὰ ἐκτελέσωσιν οἱ μηχανικοὶ καὶ τίνα οἱ παθόντες ἰδιῶται, καὶ διὰ νὰ γείνωσι καὶ σκέψεις, ἔπρεπε νὰ παρέλθωσι μῆνες πολλοὶ, νὰ γείνωσι μεγάλαι ἐργασίαι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, καὶ δὲν ἠξεύρω, μὰ τὴν ἀλήθειαν, διατὶ δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ ἐπέλθωσι καὶ ἄλλα ζητήματα καὶ ἄλλαι σκέψεις, ὅπως ἐπ’ ἄπειρον ἀναβάλληται ἡ βοήθεια, νὰ ἐπέλθωσι καὶ νέαι ἐργασίαι τῆς ὑπηρεσίας, ἂν ἄλλαι περιστάσεις προσεχεῖς δὲν θέσωσι τέρμα εἰς τὴν τοιαύτην ἀργοπορίαν· ἀλλὰ τοιουτοτρόπως, κύριοι Ὑπουργοί, τὸ βοήθημα αὐτὸ καταντᾷ ἔργον ἄχαρι καὶ ἀνωφελές. Πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔμειναν εἰς τὸ ὕπαιθρον, ἢ κινδυνεύουν ὑπὸ οἰκίας βεβλαμμένας, περὶ ἀνθρώπων πασχόντων καὶ δυστυχούντων, καὶ κάθησθε καὶ λέγετε, προκειμένου περὶ 15 ψωροχιλιάδων δραχμῶν—ἂς μοὶ συγχωρηθῇ ἡ ἔκφρασις—διὰ τὴν πόλιν τοῦ Ἀγρινίου, καὶ ἄλλων τόσων διὰ τὴν πόλιν τοῦ Αἰτωλικοῦ, ὅτι χρειάζονται σχέδια καὶ μηχανικοὶ καὶ τὰ τοιαῦτα; Αἱ πόλεις αὗται ἔπρεπε νὰ κινῶσι καὶ τῶν ἄλλων Ὑπουργῶν καὶ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ τὴν συμπάθειαν καὶ τὴν προσοχήν. Τὸ Ἀγρίνιον ἦτο πράγματι πόλις ἀκμάζουσα καὶ προοδεύουσα, ἰδίως ὡς ἐκ τῆς καπνοφυτείας, πρὸς τὴν ὁποίαν φαινόμεθα δυσμενεῖς. Ἐξ αὐτοῦ τῳόντι τοῦ προϊόντος τὸ Ἀγρίνιον κατέστη ἴσως ἡ ζωηροτέρα πόλις τῆς Στερεᾶς, ἐν τούτοις τὸ μόνον αὐτῆς προϊὸν σήμερον εὑρίσκεται πλέον εἰς παρακμήν. Ἐφέτος ἔχουν ἀπώλητα τὰ καπνά των· 500,000 ὀκάδες καπνοῦ ὑπάρχουσιν ἀπώλητοι εἰς τὴν Τριχωνίαν, καλλιεργοῦσι δὲ ἐφέτος ἴσως μόνον τὸ ἥμισυ τοῦ ἄλλοτε καλλιεργουμένου ποσοῦ. Περιῆλθον εἰς τοιαύτην δυστυχίαν οἱ κάτοικοι, ὥστε τὰ κτήματά των πωλοῦνται ἄλλα ὑπὸ τῆς Τραπέζης καὶ ἄλλα ὑπ’ ἄλλων δανειστῶν, καὶ εὑρίσκονται οἱ ἄνθρωποι εἰς τὴν ἐσχάτην ἀμηχανίαν· ἀνάλογα συμβαίνουσι καὶ ἐν Αἰτωλικῷ. Καὶ ἀληθῶς ὁ σεισμὸς μόνον τοῖς ἔλειπε! Ψηφίζονται μόνον 15,000 ψωροδραχμαί, παρέρχονται μῆνες καὶ δὲν διατίθενται, ἔρχεσθε δὲ καὶ μᾶς παριστᾶτε, ὅτι εἴχετε σχέδια καὶ σκέψεις, ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν διετέθησαν. Δὲν ἠξεύρω πόσα σπουδαῖα πράγματα πρόκειται νὰ γείνωσι διὰ τῆς διανομῆς 15,000 δραχμῶν εἰς πόλεις, οἷαι τὸ Ἀγρίνιον καὶ τὸ Αἰτωλικόν. Ἀλλ’ ἀναγκάζομαι νὰ ὑποπτεύσω καὶ ἐγώ, ὅτι τῶν βοηθημάτων ἡ παροχὴ ἀργοπορεῖ μέχρι τοῦδε διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον ὑποθέτουν καὶ οἱ κάτοικοι, δηλαδὴ διὰ νὰ προκύψῃ ὠφέλειά τις καὶ ἐκ τῶν ἱερῶν αὐτῶν χρημάτων, χάριν τῶν ἐπικειμένων ἐκλογῶν. Ἄλλως ποῦ ἠκούσθη ν’ ἀναβάλληται βοήθημα πρὸς παθόντας ἐκ σεισμοῦ ἐπὶ μῆνας διὰ τοιούτους λόγους, οἵους εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός;

§5ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρὰ συμπολιτῶν μου ἤκουσα παράπονα, περὶ τῶν ὁποίων θὰ κάμω λόγον. Μοὶ γράφουσιν ἐξ Ἀνδριτσαίνης, ὅτι ἡ ἐκεῖ δημοδιδάσκαλος δὲν ἐκπληροῖ τὰ καθήκοντά της, καὶ ὅτι καταγίνεται εἰς ἄλλα ἔργα, Ἀνακοινῶ τοῦτο εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, διὰ νὰ μεριμνήσῃ καὶ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας. Θὰ παρακαλέσω ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ, τί γίνεται περὶ τῆς ἁλιείας.

§6ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐδόθησαν διαταγαὶ εἰς τὰς ἀρχάς, ὅπως ἐμποδισθῇ ἡ ἁλιεία.

§7ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας, ἀναγγέλλω ὅτι οὐδὲν ἔχω παράπονον ἐξ Ἀνδριτσαίνης περὶ τῆς αὐτόθι δημοδιδασκαλίσης. Ἐν τούτοις θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ καὶ ἐπιφέρῃ τὴν δέουσαν θεραπείαν.

§8ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Χθὲς ἐδημοσιεύθη εἴδησις, ἥτις λίαν εὐχάριστον ἐντύπωσιν παρήγαγεν εἰς τὸ κοινὸν, περὶ τῆς ἀπελευθερώσεως τοῦ Πασχίδου καὶ Φιλιππίδου. Ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ βεβαιώσῃ ἐπισήμως τὰ περὶ τούτου;

§9ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν ἔχει περὶ τούτου εἴδησιν.

§10ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴς τινα τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων εἶχον ὁμιλήσει περί τινος ἐνωμοτάρχου, καταδικασθέντος εἰς δύο ἐτῶν φυλάκισιν ἐρήμην ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐν Λαμίᾳ Πλημμελειοδικῶν, ἐπὶ ἐξυβρίσει καὶ ἐπιθέσει κατὰ τοῦ Εἰσαγγελέως τοῦ αὐτοῦ δικαστηρίου. Ἡ ἀπόφασις ἐξεδόθη πρὸ δύο ἐτῶν, κατὰ δὲ τὰς διατάξεις τῆς ποινικῆς δικονομίας, ἔπρεπεν ἡ ἐρήμην αὕτη ἀπόφασις νὰ ἀνακοπῇ ἐντὸς προθεσμίας δύο μηνῶν· ἐντούτοις, καίτοι παρῆλθον ἔκτοτε δύο ἔτη, ἡ ἀνακοπὴ δὲν ἐξεδικάσθη, ἡ δὲ δικογραφία ἐζητήθη καὶ κρατεῖται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου.

§11ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ προχθὲς ἐπληροφόρησα ὑμᾶς, ὅτι ἦτο ἀνακριβὴς ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν σᾶς ἔδωκαν, ὅτι ἡ δικογραφία εἶχε ζητηθῆ παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Ἐζήτησα ἐξηγήσεις ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα διὰ τὴν βραδύτητα τῆς ἐκδικάσεως τῆς ἀνακοπῆς, ὁ δὲ Εἰσαγγελεὺς ἀπήντησεν, ὅτι μετὰ τὴν ἐρημοδικίαν εἷς ἢ δύο μάρτυρες κατηγγέλθησαν ἐπὶ ψευδορκίᾳ, ἡ δὲ ὅλη δικογραφία ἐσχετίσθη πρὸς τὴν ἐπὶ ψευδορκίᾳ ἀνάκρισιν, περατωθείσης δὲ ταύτης, ἡ δικογραφία ἔμεινεν ἐν τῷ φακέλλῳ τῆς ἐπὶ ψευδορκίᾳ ὑποθέσεως. Ἡ βραδύτης τῆς ἐκδικάσεως προῆλθεν ἐκ τῆς ἐπὶ ψευδορκίᾳ καταγγελίας.

§12ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως, τοῦ ὁποίου ἐμνημόνευσε, διότι τὸ ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως εἶναι παραβίασις καὶ ἀναίρεσις ὅλων τῶν ἐγγυήσεων, τὰς ὁποίας ἐνομίσαμεν ὅτι ἐλάβομεν διὰ τῶν διατάξεων τῆς Ποινικῆς Δικονομίας. Ἐὰν ἐξήρτητο ἐξ οἱασδήποτε καταγγελίας ἡ δικαιώνισις μιᾶς ὑποθέσεως, τότε αἴρεται πᾶσα ἐγγύησις περὶ ἐκδικάσεως τῶν ὑποθέσεων, ἀναιροῦνται ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας σεῖς εἰσηγάγετε. Ἄλλως τε αἱ διατάξεις τοῦ νόμου ΑΨΛΒʹ εἶναι ῥηταὶ, δὲν ἀφίνουσιν εἰς τὴν αὐθαίρετον κρίσιν τῶν δημοσίων κατηγόρων ἢ τῶν Εἰσαγγελέων τὴν ἀναστολὴν τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἀνακοπῶν, δι’ οὓς λόγους ἀνέφερεν ὁ Εἰσαγγελεύς. Διότι, ἐὰν ἐξηρτᾶτο ἀπὸ τὴν ἐγχείρισιν μιᾶς οἱασδήποτε καταγγελίας ἐπὶ ψευδορκίᾳ ἡ ἀναστολὴ τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἀνακοπῶν, τότε τετέλεσται· καὶ ἀπορῶ, πῶς Εἰσαγγελεὺς ἐτόλμησε νὰ προβάλῃ τοιοῦτον λόγον, καὶ πῶς ὁ Ὑπουργὸς υἱοθέτησε τοιούτους μύθους.

§13ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, πῶς τὰς πληροφορίας ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ὁ κ. Βουλευτὴς ἀνήγαγεν εἰς περιωπὴν ἀποδείξεως ἀποτυχίας τοῦ νόμου, τοῦ κανονίζοντος τὴν ταχεῖαν περάτωσιν τῶν ἐρήμην δικαζομένων ὑποθέσεων. Ἐκ τῶν ἐπιθεωρήσεων, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸν νόμον παρὰ τῶν Εἰσαγγελέων τακτικῶς γίνονται, ἀποδεικνύεται, ὅτι πανταχοῦ αἱ διατάξεις αὐτοῦ ἐλειτούργησεν ἐπωφελέστατα. Τὸ συγκεκριμένον δὲ γεγονὸς δὲν δικαιολογεῖ τοιαύτην κρίσιν περὶ τῆς ἐν γένει ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου· οὔτε εὑρίσκω ἐντελῶς ἀδικαιολόγητον τὴν ἐνέργειαν τοῦ Εἰσαγγελέως· μήνυσις ἐπὶ ψευδορκίᾳ, ὅπως ὁ κ. συνάδελφος γνωρίζει, δὲν εἶναί τι ἁπλοῦν καὶ δυνάμενον νὰ παροραθῇ ἢ νὰ ἀρθῇ ἐκ μέσου· εὐθὺς δὲ, ὡς περιῆλθεν ἡ μήνυσις εἰς γνῶσιν τῆς καταδιωκτικῆς ἀρχῆς, ὤφειλεν αὕτη νὰ ἐνεργήσῃ τὰ νόμιμα πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθείας καὶ καθοδήγησιν τῆς δικαιοσύνης.

§14ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα τὸ κατέστησε σοβαρώτερον ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅστις ἓν ὡρισμένον ἄτοπον τὸ ἀνήγαγεν εἰς σύστημα, μὴ στηριζόμενος ἐπὶ οὐδεμιᾶς διατάξεως τοῦ νόμου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἐναπόκειται εἰς τὴν κρίσιν τῶν Εἰσαγγελέων νὰ ἐξετάσωσιν, ἂν πρέπῃ νὰ ἐκδικασθῇ ἡ ἀνακοπὴ μιᾶς ἀποφάσεως· ἐπὶ πάσης λοιπὸν ὑποθέσεως, τὴν ὁποίαν θέλομεν νὰ διαιωνίσωμεν, δὲν ἔχομεν ἢ νὰ ἐγείρωμεν μίαν καταγγελίαν ἑνὸς οἱουδήποτε μάρτυρος, ὁ δὲ Εἰσαγγελεὺς, τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς κατέστησε κριτὴν τοῦ βασίμου τῆς τοιαύτης καταγγελίας, θὰ δύναται νὰ διαιωνίζῃ τὴν ὑπόθεσιν, ἴσως καὶ μέχρι παραγραφῆς. Ἡ ἀρχὴ, ὡς τὴν διετύπωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἶναι ἀξία ἀποκρούσεως· εἰδικῶς δὲ ὡς πρὸς τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν εἶναι ἀπελπιστικὴ διὰ τὴν δικαιοσύνην: εἷς ἐνωμοτάρχης ἐν μέσῃ ἀγορᾷ προσβάλλει αὐτὸν τὸν Εἰσαγγελέα! Ὅταν ἔλθῃ ἡ δικογραφία, θὰ σᾶς δώσω πλήρεις πληροφορίας, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ φρίξητε διὰ ποίας πράξεις τυγχάνει προστασίας ὁ ἐνωμοτάρχης. Ὁ ἐνωμοτάρχης συλλαμβάνει ἀπὸ τὸ οὖς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ τοῦ λέγει: σὲ κλωτσοπατῶ! συνοδεύει δὲ τὴν πρᾶξίν του ταύτην μὲ σκληροτάτας ὕβρεις. Ὅταν ὁ Εἰσαγγελεὺς οὗτος, ὁ προϊστάμενος τῆς καταδιωκτικῆς δικαιοσύνης, δὲν τυγχάνῃ ἀμέσου ἱκανοποιήσεως, δὲν ὑπάρχει δικαιοσύνη. Περὶ τοιαύτης λοιπὸν ὑποθέσεως ἐνόμισεν ἄξιον ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ὑποβάλῃ δικαιολογίαν. Παρακαλῶ αὐτὸν νὰ προσαγάγῃ τὴν ἔγγραφον ἀπάντησιν τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Λαμίᾳ Πλημμελειοδικῶν ἐντὸς τῆς συνεδριάσεως, διότι σκοπῶ διαρκούσης αὐτῆς νὰ ἐπανέλθω εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην.

§15ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν αἱ πληροφορίαι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἦναι ἀκριβεῖς, ὅτι εἰς τὰ λοιπὰ μέρη τοῦ Βασιλείου τηρεῖται ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον αὐτὸς εἰσήγαγεν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ κατὰ τὸν ὁποῖον ἐτάχθη προθεσμία πρὸς ἐκδίκασιν τῶν ἀνακοπῶν κατὰ τῶν ἐρήμην ἀποφάσεων. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεστήριξεν, ὅτι ἡ τήρησις ἢ μὴ τῆς προθεσμίας δύναται ν’ ἀνατεθῇ εἰς τὴν κρίσιν τοῦ ἑκάστοτε Εἰσαγγελέως, δυναμένου διὰ λόγους ἐκτάκτους νὰ μὴ τηρήσῃ τὴν ῥητὴν διάταξιν τοῦ νόμου. Οὐδεμίαν ἐγὼ παραδέχομαι περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δύναται ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ μὴ ἐκτελέσῃ τὸν νόμον, τὸν διατάσσοντα τὴν ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου εἰσαγωγὴν τῶν ἀνακοπῶν· ἀλλὰ καὶ ἂν ἤθελέ τις παραδεχθῆ, ὅτι τῆς ἀρχῆς ταύτης δύναται νὰ ὑπάρχῃ ἐξαίρεσις, ταύτην δὲν δύναται ν’ ἀποτελέσῃ ἡ περίπτωσις, περὶ τῆς ὁποίας ἐλάλησεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀχαΐας Βουλευτής. Δὲν λαμβάνω ποσῶς ὑπ’ ὄψει τὴν πρᾶξιν, ἥτις ἀποδίδεται εἰς τὸν κατηγορούμενον, πρᾶξιν λίαν σκανδαλώδη καὶ διὰ τὴν τιμωρίαν τῆς ὁποίας πᾶσα οἱαδήποτε ταχύτης τῆς ποινικῆς δικαιοσύνης ἤθελεν εἶσθαι ἐπιθυμητή. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῆς πράξεως ταύτης, τίς ὁ λόγος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἕτερος Εἰσαγγελεύς, συνάδελφος τοῦ προσβληθέντος, ἐνόμισεν ἐπιτετραμμένον νὰ μὴ εἰσαγάγῃ τὴν ὑπόθεσιν; Ὁ λόγος ἦτο διότι ἐδόθη μήνυσις κατά τινος τῶν μαρτύρων, τῶν ἐξετασθέντων κατὰ τὴν ἐρήμην δίκην. Εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἀναβολὴν τῆς ποινικῆς διαδικασίας μία τοιαύτη μήνυσις, δοθεῖσα κατὰ μάρτυρος οἱουδήποτε τῆς ἐρήμην δίκης; Βεβαίως ὄχι· διότι δύναται νὰ ἦναι καὶ ἔνοχος τῆς ψευδορκίας ὁ καταγγελλόμενος μάρτυς, καὶ ὅμως νὰ ὑπάρχῃ λόγος ἀναβολῆς τῆς ποινικῆς διαδικασίας. Ἡ ἰσχύουσα δικονομία εἶναι ῥητή, προβλέπουσα τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν αὐτὸς ὁ Πρόεδρος συλλαμβάνει μάρτυρά τινα ὡς ὑπαίτιον ψευδορκίας, ὅτε καὶ μείζων ὑπάρχει πιθανότης, ὅτι δύναται αὐτὸς νὰ ἦναι ἔνοχος, καὶ ὅμως διατάσσουσα, ὅτι καὶ τότε δὲν ἀναβάλλεται ἡ δίκη, ἐκτὸς ἐὰν τὸ Δικαστήριον κρίνῃ τὴν ἀναβολὴν ἀναγκαίαν. Πῶς λοιπὸν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς νόμιμος λόγος ἀναβολῆς μόνη ἡ μήνυσις; Σημειωτέον δὲ, ὅτι, ἐὰν παραδεχθῇ τις τὴν ἐναντίαν ἀρχὴν, θέλει, ὡς εἶπεν ἡμῖν ὁ ἐξ Ἀχαΐας Βουλευτὴς, κατασταθῆ ἀδύνατος ἡ ἐκδίκασις τῶν ποινικῶν ὑποθέσεων συμφώνως μὲ τὸν νόμον, δυναμένων τῶν ἐνδιαφερομένων νὰ παρατείνωσιν αὐτὰς ἐπ’ ἄπειρον, μηνύοντες ὁτὲ τὸν ἕνα καὶ ἄλλοτε τὸν ἄλλον τῶν μαρτύρων τῆς ἐρήμην δίκης. Ἑπομένως ὁ κ. Ὑπουργὸς, τοιαύτην λαβὼν παρὰ τοῦ Εἰσαγγελέως δικαιολογίαν τῆς μὴ εἰσαγωγῆς τῆς ἀνακοπῆς, ὀφείλει νὰ ζητήσῃ τὴν πειθαρχικὴν αὐτοῦ καταδίωξιν, διότι παρέβη τὸν νόμον ἄνευ λόγου.

§16ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησιν, νὰ ἔλθῃ ἡ ἔγγραφος ἀπάντησις τοῦ Εἰσαγγελέως.

§17ΙΩΑΝ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Προκειμένου λόγου περὶ ἐνωμοτάρχου καὶ χωροφυλακῆς, ἐμνήσθην ἐπερωτήσεώς μού τινος, τὴν ὁποίαν πρὸ πολλῶν ἡμερῶν ὑπέβαλον πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας οὐδεμίαν μέχρι τοῦδε ἔλαβον ἀπάντησιν. Ἡ ἐπερώτησίς μου ἐκείνη ἀφεώρα εἰς ἐκτέλεσιν ἀποφάσεως δικαστικῆς· εἶπον ὅτι ἐξεδόθη ἀπόφασις τοῦ Δικαστηρίου τῶν ἐν Τριπόλει Πρωτοδικῶν, ἥτις διέτασσε τὴν ἔξωσιν ἐπὶ καθυστερήσει πληρωμῆς ἐνοικίου τοῦ ἐν Μεγαλοπόλει καταστήματος τῆς χωροφυλακῆς· ὁ ἰδιοκτήτης ἐπέδωκε τὴν ἀπόφασιν εἰς τὸν κλητῆρα, ὅπως οὗτος τὴν ἐκτελέσῃ, ὁ δὲ κλητὴρ, μεταβὰς εἰς τὸν στρατῶνα, διὰ νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπόφασιν, ἔφαγε, κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον, παρὰ μίαν τεσσαράκοντα παρ’ ἐκείνων ἀκριβῶς, οἵτινες ὤφειλον νὰ τῷ δώσωσι χεῖρα βοηθείας. Τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, ὅσον ὑπολαμβάνει τις, ἀκούων ὅτι πρόκειται περὶ μιᾶς ἐξώσεως, ἀλλ’ ἔχει σπουδαιότητα, διότι ἡ δικαστικὴ ἐξουσία οὐδὲν πλέον κῦρος ἔχει ἐν τῇ πολιτείᾳ, διότι, τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων οὕτω πως ποδοπατουμένων ὑπὸ τῆς χωροφυλακῆς, ἀγόμεθα εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ δικαιοσύνη ἔγκειται εἰς τὴν διάθεσιν τῆς χωροφυλακῆς. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὕτη ὤφειλε νὰ κινήσῃ τὴν περιέργειαν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ καὶ νὰ ἐρωτήσῃ οὗτος τὸν ἁρμόδιον ἐκεῖ Εἰσαγγελέα, ἐὰν τῷ κατηγγέλθη ἡ πρᾶξις αὕτη ὑπὸ τοῦ κλητῆρος, ἐὰν συνετάχθη ἔκθεσις τοιαύτη καὶ ἐὰν ἐζητήθη ἡ τιμωρία τῶν οὕτω παραβάντων τὸ καθῆκόν των χωροφυλάκων. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς νομίζει, ὅτι οὐδεμίαν ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ μεριμνᾷ, ἐὰν αἱ δικαστικαὶ ἀποφάσεις ἔχωσι κῦρος, καὶ ἴσως φρονεῖ, ὅτι πρέπει νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἄλλοτε ἠκούσαμεν ἐνταῦθα ἀναπτυχθείσας ὑποθέσεις, καθ’ ἃς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἠθέλησε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἀποφάσεις τῶν δικαστηρίων. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ σύντονα περὶ τούτου μέτρα καὶ τηλεγραφήσῃ εἰς Τρίπολιν καὶ Μεγαλόπολιν, ὅπως ἐκτελεσθῇ ἡ ἀπόφασις· ἄλλως θέλω ἐπανέλθει, διὰ νὰ φέρω τὸν λόγον ἐκτενέστερον.

§18Α. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τῆς προπαρελθούσης τακτικῆς Συνόδου, νομίζω, ἐψηφίσθη νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου μετεῤῥυθμίσθη ἡ τελωνειακὴ νομοθεσία· κατὰ τὸν νόμον αὐτὸν προσδιωρίσθη, ὅπως καὶ ἐπὶ τῆς δυτικῆς παραλίας τῆς Ὀλυμπίας συστηθῇ φυλακεῖον, εἰς θέσιν Ἅγιον Ἰσίδωρον. Τὸ τοιοῦτο βεβαίως δὲν ἐγένετο τῇ εἰσηγήσει τῶν κυρίων Βουλευτῶν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι ἐγένετο τῇ εἰσηγήσει τῆς ὑπηρεσίας, ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας αὕτη εἶχεν. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως διατάξῃ τὸν τελώνην ν’ ἀποστείλῃ ἐκεῖ τελωνοφύλακα, διότι, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ἐνεργεῖται ἐκεῖ λαθρεμπόριον παντὸς εἴδους. Σημειώσατε δὲ, κύριε Πρωθυπουργὲ, ὅτι ἡ θέσις ἐκείνη εἶναι λίαν ἐπίκαιρος ὑπὸ τελωνειακὴν ἔποψιν καὶ δύναται μάλιστα νὰ ὀνομασθῇ ὁ ὀφθαλμὸς ὅλης ἐκείνης τῆς παραλίας.

§19ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπενθυμίζων αὐτῷ μίαν γνωστὴν ἐπερώτησίν μου, τὴν ὁποίαν πολλάκις ἐπανέλαβον, καὶ ἐπὶ μακρὸν συνεζήτησα, νὰ μοὶ παράσχῃ τὰς ἀπαντήσεις, τὰς ὁποίας τῷ ἐζήτησα ἐπί τινων σχετικῶν πρὸς τὰ τῆς συγκοινωνίας τοῦ νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας.

§20ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.). Παρήγγειλα νὰ ἑτοιμασθῶσιν αἱ ἀπαντήσεις τὸ ταχύτερον. Ἐβράδυνον μέχρι τοῦδε, διότι εἶναι πολλαὶ αἱ αἰτούμεναι πληροφορίαι.

§21ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ θέματα εἶναι ὡρισμένα, καὶ ὑποθέτω ὅτι δὲν χρειάζεται πολὺς χρόνος, ὅπως δοθῇ ἡ ἀπάντησις, π. χ. ἂν μία γέφυρα, ἡ ὁποία ἔχει τελειώσει τὸν Σεπτέμβριον ἢ τὸν Ὀκτώβριον, ἔχῃ παραληφθῇ ἢ ὄχι. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα θέματα, φαίνονται γενικώτερα, ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἔτι μᾶλλον εὐκολύνουν τὰς ἀπαντήσεις. Π. χ. ἐζήτουν πληροφορίας, διὰ τίνα λόγον τινὲς ὁδοὶ, τῶν ὁποίων ἤρχισεν ἡ κατασκευὴ, μένουσιν ἐγκαταλελειμμέναι, ὡς λ. χ. μία ὁδὸς μεγάλη ἀπὸ Ἀγρινίου εἰς Εὐρυτανίαν, πρὸ πολλῶν ἐτῶν ἀρξαμένη καὶ ἀφοῦ ἐπὶ δεκαετηρίδα ὁλόκληρον κατεσκευάσθη ἓν τμῆμα ἄχρηστον, 2 ὡρῶν μήκους, ἐγκατελείφθη. Ἐπίσης παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ, ἐὰν θ’ ἀποκτήσουν συγκοινωνίαν τινὰ ἐπαρχίαι τινὲς, ὡς ἡ Εὐρυτανία. Ἐπίσης ὡμίλησα καὶ περὶ Ναυπακτίας καὶ περὶ ἄλλων. Περὶ τίνων λοιπὸν πρόκειται, ὥστε νὰ χρειάζηται πολὺς χρόνος, διὰ νὰ δοθῶσιν αἱ ἀπαντήσεις; Εἶπον ὅτι ὡρισμέναι ἀπαντήσεις καὶ ξηρὰ, οὕτως εἰπεῖν, γεγονότα ὑπάρχουσιν ὀλίγιστα, καὶ ἐπὶ τούτων ἡ ἀπάντησις εἶναι προχειροτάτη, τὰ ἄλλα εἶναι μᾶλλον ἀντικείμενα σκέψεων τῶν κυρίων Ὑπουργῶν, καὶ δὲν θὰ ἔχῃ ἀνάγκην οὐδεμίαν πληροφορίαν νὰ λάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ ν’ ἀπαντήσῃ, διότι ἄλλως θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ βραδύτης περὶ τὴν ἀπάντησιν προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι δὲν προσήλωσε τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου, περὶ οὗ ἐπηρώτησα· εἰς ἄλλου εἴδους ἐπερωτήσεις δύναται ἴσως νὰ ἁρμόζῃ ἡ ἀπάντησις, ὅτι ἐζήτησε καὶ θὰ λάβῃ πληροφορίας ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς, ἀλλ’ εἰς τὸ θέμα τοῦτο τοιαύτη ἀπάντησις δὲν ἐφαρμόζεται παντάπασιν. Ἂν θέλῃ λοιπὸν νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ, τὸν παρακαλῶ νὰ τὸ πράξῃ αὔριον· ἐὰν δὲν θέλῃ, βεβαίως δὲν ἔχω οὐδὲν μέσον νὰ τὸν ἐξαναγκάσω. Ἐγὼ διὰ τῶν ζητουμένων πληροφοριῶν ἐσκόπουν νὰ προσθέσω πληροφορίας τινὰς ἐν πνεύματι κοινῷ, οὕτως εἰπεῖν, ἀπὸ τὰς ὁποίας ἠδύναντο καὶ οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ νὰ ὠφεληθῶσι, καὶ ἤθελον τὰς προσθέσει ἄνευ συζητήσεως καὶ ἄνευ ἐλέγχου, διότι ἐπὶ μακρὸν περὶ τούτου συνεζήτησα, καὶ διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν νὰ τὸν παρακαλέσω νὰ μοὶ παράσχῃ τὰς ἀπαντήσεις ταύτας.

§22ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ, τῇ προτάσει ἐμοῦ καὶ τῇ ἐπινεύσει τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, εἶχεν ἀποφασίσει, ἵνα τὸ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένον νομοσχέδιον περὶ κατασκευῆς ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν τῷ ποταμῷ Νέδοντι ταχθῇ πρῶτον, ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὴν ἀκόλουθον ἡμέραν τὸ κατέταξε δεύτερον καὶ συνεζητήθη· ἤδη βλέπω, ὅτι εἶναι ἀναγεγραμμένον ὡς ἕβδομον ἐν τῇ σημερινῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἐσεβάσθη τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς καὶ δὲν ἐστάθη καὶ εἰς τὸν λόγον του. Καὶ τὸ ὅτι μὲν δὲν ἐστάθη εἰς τὸν λόγον του, τοῦτο εἶναι σύνηθες εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἂν σήμερον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θέλῃ συζητηθῆ ὡς τὸ ἕβδομον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἐναντίον τῆς ῥητῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς· ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὑμεῖς ἐπιμένητε εἰς τοῦτο, δηλῶ ἐπισήμως, ὅτι ἔχω σκοπὸν νὰ ἀγορεύσω ἐπὶ μακρὸν, πρὸς γνῶσιν καὶ συμμόρφωσιν τοῦ τε Προέδρου τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§23Α. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀληθῶς νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, μεταβαλὼν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἔπραξεν ἐναντίον ῥητῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς· διότι ἡ Βουλὴ, ὡς δὲν ἀγνοεῖτε, κύριε Πρόεδρε, εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, γενομένης παρατηρήσεως, ὅπως προταχθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ νομοσχέδιον περὶ Νέδοντος, ἀπεφάσισε, στέρξαντος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅπως ταχθῇ μεταξὺ τῶν πρώτων, καὶ τῷ ὄντι τὴν ἐπιοῦσαν ἐτάχθη πρῶτον καὶ ἐψηφίσθη.

§24ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἶπον ὅτι καθ’ ὅλας τὰς ἀναγνώσεις θὰ τίθηται πρῶτον.

§25Α. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν φέρει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ, ἵνα μὴ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι σοβαρά· διότι εὐθὺς ὡς ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ, ὅπως ἓν νομοσχέδιον ταχθῇ μεταξὺ τῶν πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἐννοεῖται ὅτι ἐννοεῖ ν’ ἀποπερατωθῇ ἐντελῶς ἡ συζήτησις αὐτοῦ, τουτέστι νὰ ψηφισθῇ εἰς τρεῖς ἀναγνώσεις, διότι ἄλλως ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς χάνει τὴν ἀξίαν της· ἑπομένως μόνον νεωτέρα ἀπόφασις τῆς Βουλῆς δύναται ν’ ἀνατρέψῃ τὴν προηγουμένην, ἐνῷ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὴν ἀνέτρεψεν αὐτοβούλως. Διὰ τοῦτο φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι σήμερον πρέπει, ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ὡς πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν τῷ χειμάῤῥῳ Νέδοντι.

§26ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει τὰ τῆς συντάξεως τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἥτις δὲν εἶναι διαρκής, ἀλλὰ κανονιζομένη κατὰ τὸ τέλος ἑκάστης συνεδριάσεως ἀφορᾷ εἰς μόνην τὴν συνεδρίασιν τὴν ἑπομένην. Εἶχεν ἀποφασισθῆ κατὰ τὴν ἑσπέραν, περὶ ἧς γίνεται λόγος, ὅπως ταχθῇ πρῶτον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τῆς ἑπομένης συνεδριάσεως,—διότι περὶ μόνης μιᾶς ἡμερησίας διατάξεως ἠδύνατο ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή,—τὸ νομοσχέδιον περὶ Νέδοντος, ὡς καὶ ἐτάχθη. Ἐν τέλει τῆς συνεδριάσεως, εἰς ἣν ἀφώρα ἡ οὕτω συνταχθεῖσα ἡμερησία διάταξις, ὁ Πρόεδρος, ἐπινευούσης τῆς Βουλῆς, συνέταξε νέαν ἡμερησίαν διάταξιν, ὅπως αἱ περιστάσεις τὴν ὑπηγόρευον. Οὕτως ἔχουσι τὰ τῶν τύπων, κανονικὰ ἀναντιῤῥήτως. Ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἐξετελέσθη, καὶ ἔχομεν ἡμερησίαν διάταξιν, οὕτω κανονισθεῖσαν· ἐν ταύτῃ δὲ, ἂν ὑπάρχωσιν ἀποχρῶντες λόγοι, δύναται τὸ νομοσχέδιον νὰ ταχθῇ πάλιν πρῶτον· ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν νὰ ταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ Νέδοντος μεταξὺ τῶν ψηφισθησομένων ἐντὸς τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, ὅπως ἐπιθυμοῦμεν καὶ ἄλλα νομοσχέδια, μὴ ἀναγεγραμμένα μεταξὺ τῶν πρώτων, ὡς τὸ περὶ σιδηροδρόμου Ἑρμουπόλεως καὶ Ποσειδωνίας, περὶ οὗ καὶ τηλεγραφήματα πολλὰ ἐλήφθησαν ἐκ Σύρου, νὰ ψηφισθῶσι σήμερον. Ἀλλὰ τὰ κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν πείθουσιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ ἐργασθῶμεν, διότι μόλις ἐψηφίσθησαν εὐάριθμα ἐκ τῶν προτεταγμένων νομοσχεδίων, ἐγένετο ἡ παρατήρησις, ὅτι ἤρκουν τὰ ψηφισθέντα, παρεκωλύθη δ’ ἡ ψήφισις ἄλλων. Ἂν ἄρα πρόκηται διὰ τῆς ψηφίσεως εὐαρίθμων νομοσχεδίων νὰ ἐξαντλῆται ἡ ἐργασία τῆς ἡμέρας, ἐννοεῖται, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ προτάσσωμεν ἄλλα νομοσχέδια τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας καὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθέσεως τῆς σμύριδος, ὅπερ ἀφεύκτως πρέπει νὰ ψηφισθῇ, διότι ἡ μὴ ψήφισις αὐτοῦ ἐπάγεται μείωσιν τῶν προσόδων τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς χώρας· τὸ Δημόσιον θὰ ζημιωθῇ 450 ἢ 500 χιλιάδας δραχμῶν, οἱ δὲ σμυριδωρύκται, οἵτινες ἐκ τῆς ἐργασίας ταύτης ζῶσι, θὰ ἀπολυθῶσιν ἐξ ἀνάγκης, διότι, μὴ ἐπιτρεπομένης τῆς πωλήσεως τοῦ προϊόντος τῆς ἐργασίας αὐτῶν, δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν τὸ Δημόσιον νὰ πληρόνῃ ἡμερομίσθια. Τούτων ἕνεκα εἶναι πρέπον νὰ ψηφίσωμεν τὰ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει πρῶτα τεταγμένα, μετ’ ἐκεῖνα δὲ καὶ τὸ περὶ Νέδοντος καὶ δύο ἢ τρία ἄλλα, ἅτινα, ὡς ἀπαραίτητα, δὲν νομίζω ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἀντίῤῥησις ἐν τῇ Βουλῇ, ὅπως ψηφισθῶσι.

§27ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὰ ναυτικὰ διατὶ τ’ ἀποκρούετε;

§28ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν τ’ ἀποκρούω, εἶμαι μάλιστα πρόθυμος εἰς πρόταξιν τινῶν νομοσχεδίων, ἀλλὰ τοῦτο, ἂν δὲν θὰ γενῇ κατόπιν ἡ ἔνστασις, ὅτι, ψηφισθέντων 5 ἢ 6 νομοσχεδίων, πρέπει νὰ παύσῃ ἡ ἐργασία τῆς Βουλῆς. Νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ συνδυάσωμεν ἀμφότερα τά ζητήματα· νὰ προβῶμεν εὐθὺς εἰς τὴν ψήφισιν νομοσχεδίων τινῶν ἐκ τῶν μὴ ἐπαγομένων συζήτησιν, ἀρχόμενοι δοκιμαστικῶς ἀπὸ τοῦ νομοσχεδίου περὶ Νέδοντος π. χ., μετὰ τὴν ψήφισιν δ’ αὐτῶν νὰ παραμείνωμεν πάντες, ὅπως εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ὡς πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τεταγμένων.

§29Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχω παρατηρήσεις τινάς. Ἔλαβον πρό τινος ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν Λαρίσσης καὶ Τυρνάβου ἐπιστολὰς, δι’ ὧν οἱ ἐπιστέλλοντες μοὶ ἀναγγέλλουσιν εἰδήσεις λυπηρὰς περὶ τῆς ἐφετινῆς συγκομιδῆς. Μὲ πληροφοροῦσιν, ὅτι ὑπῆρξε τοσαύτη ἡ ξηρασία ἐφέτος, ὥστε κατεστράφη ἅπασα ἡ ἐφετεινὴ συγκομιδὴ τῶν πρωΐμων καρπῶν τοῦ σίτου καὶ τῆς κριθῆς, καὶ ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ ἄχυρον δὲν ὑπάρχει πρὸς τροφὴν τῶν κτηνῶν, ζητοῦσι δὲ παρ’ ἐμοῦ νὰ ἀπασχολήσω τὴν Κυβέρνησιν, ἐπερωτῶν αὐτὴν ἐν τῇ Βουλῇ. Τοῦτο δὲ πράττω καὶ ἐρωτῶ αὐτὴν, ἐὰν ἔχῃ τοιαύτας πληροφορίας περὶ τῆς ἐφετεινῆς πρωΐμου παραγωγῆς ἐν Θεσσαλίᾳ, καὶ ἰδίως ἐν ταῖς ἐπαρχίαις Λαρίσσης καὶ Τυρνάβου, ἐὰν ἔλαβε μέτρα καὶ τίνα, καὶ ἂν σκοπῇ νὰ ζητήσῃ τὴν σύμπραξιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, ὅπως πράξῃ τοῦτο ὅσῳ τὸ δυνατὸν ταχύτερον καὶ πρὶν ἢ λήξωσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς.

§30ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλάβομεν πληροφορίας, αἵτινες πείθουσιν, ὅτι δυστυχῶς ἐνέσκηψε πλήρης καταστροφὴ εἰς μέγαν ἀριθμὸν χωρίων. Περίπου 60, νομίζω, εἶναι τὰ χωρία, ὧν παριστᾶται ὡς πλήρης ἡ καταστροφή. Ἤδη καταγινόμεθα ἐν μεγίστῃ σπουδῇ εἰς συλλογὴν ὅσον ἔνεστιν ἀκριβεστέρων πληροφοριῶν περὶ τῶν παθόντων χωρίων, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὴν Βουλὴν μέτρον· διότι, ἐὰν μὴ ἔχωμεν ἀκριβεῖς πληροφορίας περὶ τῶν δεομένων νομοθετικῆς προνοίας, φοβοῦμαι μὴ τὸ νομοσχέδιον στερῆται τῆς ἀναγκαίας πρὸς τὴν ἀπρόσκοπτον ἐφαρμογὴν εὐκρινείας. Ἐλπίζω ὅτι θέλομεν δυνηθῆ κατὰ τὴν αὐρινὴν συνεδρίασιν νὰ ὑποβάλωμεν τοιοῦτο νομοσχέδιον· ἐὰν ὅμως μὴ δυνηθῶμεν αὔριον νὰ ὑποβάλωμεν αὐτὸ, θέλω πάντως ἀνακοινώσει εἰς τὴν Βουλὴν, πῶς θέλομεν ἐπιχειρήσει νὰ συνδράμωμεν τοὺς οὕτω παθόντας. Ἡ συνδρομὴ, ἣν θέλομεν προτείνει, εἶναι ἡ ἄδεια, ὅπως μὴ ἐνεργηθῶσι κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο τὰ τῆς καταδιώξεως πρὸς πληρωμὴν τῶν ὀφειλομένων φόρων. Εἰς τοῦτο θέλομεν περιορισθῆ ἐν τῷ παρόντι, θέλομεν δὲ προσέτι ἐργασθῆ ὡς Κυβέρνησις, συνιστῶντες εἰς τὰ πιστωτικὰ καταστήματα τὴν κατὰ τὸ ἐφικτὸν αὐτοῖς παροχὴν, ὅσον ἔνεστι πλειοτέρων εὐκολιῶν.

§31ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ὑπόθεσις δὲν εἶναι νέα, εἰσήχθη ἀπὸ τῆς συνεδριάσεως τῆς 20 Ἀπριλίου, δηλ. ἀκριβῶς πρὸ ἑνὸς μηνὸς καὶ δύο ἡμερῶν εἰσήχθη ἀναφορὰ ἀφορῶσα εἰς τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου τῶν ζώων ἢ τὴν ἀναβολὴν τῆς πληρωμῆς αὐτοῦ. Τὴν ἀναφορὰν ταύτην ὑπέβαλον οἱ κάτοικοι τοῦ νομοῦ Λαρίσσης, διότι ἀληθῶς ἐκεῖ ἐπῆλθε τελεία καταστροφὴ τῶν πρωΐμων καρπῶν. Ἀντίγραφον τῆς ἀναφορᾶς ταύτης μοὶ ἐστάλη ἐσχάτως, ἀλλὰ συγχρόνως ἔλαβον γνῶσιν καὶ τηλεγραφήματος ἀπευθυνθέντος πρὸς τοὺς Βουλευτὰς τοῦ νομοῦ, καὶ ἐπὶ τούτου θὰ προκαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της, διὰ νὰ ἴδῃ κατὰ πόσον εἶναι ἐπαρκῆ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα, ἀφυπνισθεὶς ὁ Πρωθυπουργὸς ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶπεν ὅτι θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν. Τὸ τηλεγράφημα, χρονολογούμενον ἀπὸ τῆς 9 Ἀπριλίου, ἔχει ὡς ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει τὸ τηλεγράφημα). Ὁ σιτοβολὼν τοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ σιτοβολὼν τῆς Ἑλλάδος ὁλοκλήρου ἔφθασε μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου, ὥστε ν’ ἀπευθύνηται πρὸς τοὺς Βουλευτὰς Λαρίσσης καὶ νὰ ζητῇ ὡς δάνειον πρόχειρον 200,000 κοιλὰ σίτου καὶ 50,000 κοιλὰ κριθῆς. Ἄνευ τοῦ δανείου αὐτοῦ τοῦ προχείρου, τὸ ὁποῖον ζητεῖ ὁ νομὸς ἐκεῖνος ἀπὸ τῆς 9 Ἀπριλίου, περὶ τοῦ ὁποίου οὐδὲν μέτρον ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, ἄνευ τοῦ δανείου τούτου οἱ κάτοικοι ἐκεῖνοι προαναγγέλλουν τὴν ταχεῖαν καταστροφὴν, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ λιμὸς καὶ ἐγκατάλειψις τῆς γεωργίας καὶ ὅτι θὰ διασαλευθῇ ἡ δημοσία τάξις. Καὶ ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις μόλις τὴν παραμονὴν τῆς λήξεως τῆς Συνόδου τῆς Βουλῆς καὶ παρορμηθεῖσα πρὸς τοῦτο ὑπὸ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, μᾶς ἐπαγγέλλεται, ὅτι ταχέως θέλει λάβει μέτρα. Οἱ δὲ κάτοικοι τοῦ νομοῦ ἐκείνου δὲν ἠρκέσθησαν εἰς τὸ τηλεγράφημα καὶ τὴν ἀναφοράν, ἅτινα ὑπέβαλον ἡμῖν τὸν Ἀπρίλιον, ἀλλ’ ἀπέστειλαν καὶ εἰδικοὺς ἀπεσταλμένους, οἱ ὁποῖοι παρέστησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀληθῆ κατάστασιν τοῦ νομοῦ Λαρίσσης, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἐκώφευσεν ἐντελῶς, νομίζουσα ὅτι τὰς παραχωρήσεις, τὰς ὁποίας δίδει τόσον ἀφειδῶς εἰς τοὺς κομματικοὺς φίλους αὐτῆς, δὲν ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὰς δίδῃ εἰς ὁλόκληρον λαὸν πάσχοντα καὶ πεινῶντα. Τί ἔπραξε μετὰ τὸν νόμον περὶ ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Θεσσαλίᾳ, ὅστις ὑπεβλήθη κατόπιν τῶν ἐπανειλημμένων τότε δημοσιεύσεων καὶ ἐπερωτήσεων ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ὅστις ἐψηφίσθη τῇ 3 Ἀπριλίου 1889; δὲν μᾶς λέγει ἡ Κυβέρνησις, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μέχρι τοῦδε τί ἔπραξεν, ὅπως καταστήσῃ τὴν Θεσσαλίαν τὸν σιτοβολῶνα τῆς Ἑλλάδος;

§32ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Διεξάγονται μελέται· αἱ τοῦ μεγαλειτέρου τμήματος ἐπερατώθησαν καὶ ἤδη ἐκτίθεται εἰς μειοδοσίαν ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου, ἐννοεῖται δὲ, ὅτι ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1889 δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνωσιν αἱ μελέται καὶ νὰ ἐκτελεσθῇ τὸ ἔργον, ὅπως προληφθῶσι τὰ ἐκ τῆς ἐλλείψεως βροχῆς ἐνσκήψαντα τελευταῖον δεινά. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ εἰς τὰς παραστάσεις τὰς ἐκ Θεσσαλίας περὶ τῆς παρούσης καταστάσεως, ταῦτα εἶναι γνωστὰ εἰς πάντας. Ἦλθον ἐκεῖθεν ἀπόστολοι, καὶ εἰς πάντας εἴπομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἤθελε λάβει τὴν δέουσαν πρόνοιαν περὶ ἀναστολῆς τῆς ἐφαρμογῆς τῶν καταδιωκτικῶν μέτρων πρὸς εἴσπραξιν τῶν φόρων, διότι πέραν τούτου δὲν δύναται νὰ γενῇ τι ὠφελίμως ὑπὸ τῆς πολιτείας. Ἡ διανομὴ σπόρου εἶναι κίνδυνος μὴ ἀντὶ καλοῦ φέρῃ κακόν. Ἡ Κυβέρνησις ἐν τοιούτῳ θέματι ἐμμέσως μόνον δύναται νὰ ἐργασθῇ διὰ τῶν παρεχόντων πιστώσεις πρὸς τοὺς καλλιεργοῦντας τὰ κτήματα. Ἄν ἡ Κυβέρνησις ἔλθῃ εἰς ἀμέσους πρὸς τούτους σχέσεις, κινδυνεύει νὰ διαθέσῃ τὸ χρῆμα οὐ μόνον ἥκιστα ὠφελίμως, ἀλλὰ καὶ ἐπιβλαβῶς. Εἰς ταῦτα ἀφορῶντες, ἐλπίζομεν ὅτι θέλομεν δυνηθῆ αὔριον νὰ ὑποβάλωμεν μέτρον τι εἰς τὴν Βουλήν. Ὁπωσδήποτε καὶ ἐπὶ οἱαδήποτε εὐθύνη ἡ Κυβέρνησις θέλει πράξει ὅ,τι τῇ ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῶν περιστάσεων.

§33ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ζητοῦσι, δὲν εἶναι πολὺ μέγα, ἀπέναντι τῆς δυστυχίας, ἥτις ἐπῆλθε. Νομίζω δὲ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται καὶ διὰ τῆς παροχῆς σπόρων νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τοὺς καταστραφέντας γεωργούς. Μόνη ἡ ἀναστολὴ τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν δὲν ἀρκεῖ, διότι οἱ ἄνθρωποι οὗτοι καταστραφέντες δὲν θὰ δύνανται νὰ ἐξακολουθήσωσι τὴν καλλιέργειαν τῶν γαιῶν των.

§34ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οἱ ἀπεσταλμένοι τοῦτο ἐζήτησαν, ἀναστολήν.

§35ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἱκανοποιοῦνται μὲ τοῦτο;

§36ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοῦτο ζητοῦσιν.

§37ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἄν εἰς αὐτοὺς λεχθῇ, ὅτι οὐδὲν δύναται περιπλέον νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις, φυσικῶς θὰ εἴπουν καὶ αὐτοί: ἀναστείλατε τοὐλάχιστον τὴν πληρωμὴν τῶν φόρων. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι ἡ ἀναστολὴ τῶν φόρων σώζει αὐτούς. Αὐτοὶ ἔχουν ἀνάγκην νὰ σπείρωσι, καὶ πρέπει νὰ εὕρωσι τὸν σπόρον. Ἄν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ πραγματικῶς νὰ ὑποστηρίξῃ τοὺς γεωργοὺς τούτους, ὀφείλει νὰ εὕρῃ τρόπον, δι’ οὗ νὰ προμηθεύσῃ αὐτοῖς σπόρον. Δὲν ζητοῦσι τὴν τροφήν των, ἀλλὰ τὸν σπόρον, καὶ περὶ τούτου ὀφείλει νὰ φροντίσῃ ἡ Κυβέρνησις, λαμβάνουσα μέτρον, τὸ ὁποῖον νὰ διευκολύνῃ τὴν θεραπείαν τῆς ἀνάγκης ταύτης.

§38ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι οἱ γεωργοὶ τῆς Θεσσαλίας, ἀφοῦ ἀπέτυχον εἰς τὰς πρώτας αἰτήσεις των, καὶ εἶδον ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐλπίσωσιν, ὅτι ἠδύναντο νὰ ἀνορθώσωσι τὰς ζημίας των κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος, ἐζήτησαν ν’ ἀποφύγωσι τὴν ἀναγκαστικὴν ἐκποίησιν τῶν κτηνῶν των καὶ τὴν προσωποκράτησίν των. Τελευταῖον, ὅταν ἔμαθον, ὅτι ἡ ἀναφορὰ τῆς 20 Ἀπριλίου ἐῤῥίφθη ἐνταῦθα, καὶ κατόπιν ἐστάλη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰνομικῶν, ὅπως ῥιφθῇ εἰς τὸ ἀρχεῖον, ὅτι ἡ φωνὴ, τὴν ὁποίαν ἔῤῥηξαν διὰ τοῦ τηλεγραφήματός των, ἦτο φωνὴ βοῶντος ἐν ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἐσκέφθησαν νὰ στείλωσι δύο ἀντιπροσώπους, οἱ ὁποῖοι νὰ παραστήσωσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀληθῆ κατάστασιν τῶν πραγμάτων, καὶ ἀφοῦ εὗρον ἄρνησιν εἰς πᾶσαν ἄλλην αἴτησίν των, ἐζήτησαν τὴν ἀναστολὴν τῶν καταδιωκτικῶν μέτρων πρὸς εἴσπραξιν τοῦ φόρου.

§39ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐξ ὑπαρχῆς τοῦτο ἐζήτησαν.

§40ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποθέσω ὀλιγώρησιν τῶν κκ. Βουλευτῶν Θεσσαλίας μέχρι τοσούτου βαθμοῦ τῶν καθηκόντων αὑτῶν πρὸς τὸν τόπον των, ὥστε νὰ μὴ παραστήσωσι τὰ τηλεγραφήματα.

§41ΚΑΝΤΑΡΤΖΗΣ. Τὰ παρέστησαν, καὶ ἐν σώματι καὶ ἰδίᾳ εἷς ἕκαστος. Οἱ τελευταῖον ἐλθόντες περιωρίσθησαν μόνον εἰς τοῦτο, εἰς τὸ νὰ ἀναβληθῇ ἡ πληρωμὴ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, καὶ νὰ ἐνεργήσῃ ἡ Κυβέρνησις παρὰ τῇ Τραπέζῃ Ἠπειροθεσσαλίας, ὅπως αὕτη δανείσῃ χρήματα εἰς τοὺς γεωργοὺς ἐπὶ τόκῳ, ἵνα ἀγοράσωσι τὸν σπόρον· καὶ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις τὸ ὑπεσχέθη,

§42ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ Ἠπειροθεσσαλικὴ Τράπεζα δὲν δύναται νὰ ἐνεργήσῃ πράξεις ἐναντίον τοῦ καταστατικοῦ της. Ἡ Ἠπειροθεσσαλικὴ Τράπεζα ἔχει ἀνάγκην ἐγγυήσεων, τὰς δ’ ἐγγυήσεις δὲν δύνανται σήμερον νὰ τὰς προσφέρωσιν οἱ γεωργοί, οὐδὲ δύναταί τις νὰ μεμφθῇ τὴν Τράπεζαν, ὅτι δὲν ἐπέρχεται ἀρωγὸς εἰς τὴν γεωργίαν, ἀλλὰ δικαίως δύναταί τις νὰ μεμφθῇ τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν προῆλθεν εἰς ἓν μέτρον λυσιτελὲς ὑπὲρ τῆς γεωργίας, καὶ ἀκριβῶς τοῦτο δὲν τὸ βλέπω. Τὸ νὰ ἀνασταλῇ ἡ καταδίωξις ὡς πρὸς τὴν πληρωμὴν φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, αὐτὸ θὰ ἔχῃ τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα, ὅτι οἱ γεωργοὶ δὲν θὰ στερηθοῦν τῶν ὀργάνων τῆς καλλιεργείας, ἀλλ’ εἰς οὐδὲν δύναται νὰ συντελέσῃ τὸ μέτρον αὐτὸ, οὐδεμίαν ἐλπίδα δύναται νὰ δώσῃ περὶ αἰσιωτέρου μέλλοντος ἐπὶ τῆς προσεχοῦς παραγωγῆς· καὶ εἰς τοῦτο ὀφείλει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της ἡ Κυβέρνησις· διότι, ἐὰν δὲν ληφθῇ φροντὶς νὰ παρασχεθῇ εἰς τοὺς γεωργοὺς ἐκείνους ὁ σπόρος, οὐδεμία ἀμφιβολία ὑπάρχει, ὅτι ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς τοῦ νομοῦ Λαρίσσης θὰ πάθῃ συμφορὰν ἀνεπανόρθωτον.

§43Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Βουλευτὴς Λαρίσσης ἀνεκοίνωσε πρὸ μικροῦ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι οἱ ἀφικόμενοι ἐνταῦθα ὡς ἀπεσταλμένοι ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν Λαρίσσης καὶ Τυρνάβου ἐζήτησαν ἵνα ἀνασταλῇ ἡ πληρωμὴ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, τὸν ὁποῖον οἱ κάτοικοι τῶν μερῶν τούτων ὤφειλον νὰ καταβάλωσιν. Αὐτήν ταύτην τὴν πληροφορίαν πρὸ τοῦ Βουλευτοῦ Λαρίσσης εἶχε δώσει ὁ Πρωθυπουργὸς, ὅστις ὡμίλησε περὶ ἀναστολῆς τῆς ἀπαιτήσεως τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Δὲν γνωρίζω τί εἶπον οἱ ἀπεσταλμένοι ἐκ Λαρίσσης καὶ Τυρνάβου, αἱ πληροφορίαι ὅμως, τὰς ὁποίας ἔχω, διαφέρουσιν ἀπὸ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ Βουλευτοῦ ἐκ Λαρίσσης καὶ τοῦ Πρωθυπουργοῦ, διότι οἱ ἐπιστέλλοντές μοι περὶ τούτου μοὶ ἀναφέρουσιν, ὅτι ἀνάγκην ἔχουσιν οὐχὶ τῆς ἀναστολῆς τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου, ἀλλὰ τῆς ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ φόρου, τὸ πρᾶγμα δὲ εἶναι πολὺ διαφορετικόν. Μοὶ γράφουσι μάλιστα καὶ αἰτιολογοῦσι τὴν αἴτησίν των, καὶ ἡ αἰτιολογία, τὴν ὁποίαν μοὶ προβάλλουσιν, εἶναι πολὺ λογική. «Ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν (λέγουσι) δὲν εἶναι φόρος ἐπὶ τῶν ζώων αὐτῶν, εἶναι τὸ εἰκαζόμενον μέτρον τῆς φορολογητέας προσόδου· ἀλλ’ ὅταν πρόσοδος δὲν παρήχθη παντάπασιν, ἕνεκα θεομηνίας, ἡ ἀπαίτησις τοῦ φόρου, καὶ ἂν ἦναι ὑπὸ τοῦ νόμου ἐπιτετραμμένη, εἶναι ὅμως πράγματι ἄδικος. Ποία δύναται νὰ θεωρηθῇ δεδικαιολογημένη φορολογία, ἀντικειμένου φορολογησίμου μὴ ὑπάρχοντος;» Ἀφοῦ λοιπὸν λέγουσιν οἱ πρὸς ἐμὲ ἐπιστείλαντες, οἵτινες δὲν εἶναι Βουλευταὶ, κάτοικοι τῶν δύο ἐπαρχιῶν, δὲν παρηγάγομέν τι, πρέπει νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ μᾶς ὑποχρεώσῃ νὰ πληρώσωμεν φόρον ἐπὶ προσόδου, τὴν ὁποίαν δὲν συνεκομίσαμεν. Λοιπὸν ζητοῦσι τὴν δώρησιν τοῦ ποσοῦ τοῦ φόρου. Ὁ Πρωθυπουργὸς εἶπε πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι τὴν περὶ τούτου εἴδησιν εἶχεν ἐγκαίρως, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ συλλέξῃ πληροφορίας καὶ νὰ προβῇ εἰς ἐξετάσεις, ὅπως καταστήσῃ ἐφαρμόσιμον τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Βουλήν, διὰ τοῦτο ἐβράδυνε νὰ προβάλῃ ὅ,τι ἐσκέφθη νὰ προβάλῃ, προσέθηκε μάλιστα, ὅτι, ἂν δὲν γείνῃ δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς τὸ προταθησόμενον μέτρον, ὅτι καὶ διοικητικῶς θέλει ἐφαρμόσει ὑπ’ εὐθύνην του ὅ,τι διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἐζήτει νὰ νομοθετήσωμεν. Δὲν δύναμαι ν’ ἀναιρέσω ὅσα ὁ Πρωθυπουργὸς προέβαλεν, ἤτοι ὅτι ἔχει ἀνάγκην πληροφοριῶν, καὶ ἀσχολεῖται εἰς ἐξετάσεις· ἑπομένως δὲν δύναμαι νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι ταῦτα δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Ἀλλὰ κρίνων περὶ τῆς ὑποθέσεως ἀπολύτως, εὑρίσκω, ὅτι οὐδεμία ἄλλη πληροφορία ὑπῆρχεν ἀναγκαία, εἰμὴ μόνος ὁ προσδιορισμὸς τῶν χωρίων, ἐν οἷς κατεστράφη ἡ παραγωγή· ἀλλὰ τοῦτο ἦτο τόσῳ εὔκολον, ὥστε ἀμφιβάλλω, πῶς ἀπὸ τῶν ἀρχῶν Ἀπριλίου μέχρι σήμερον δὲν κατωρθώθη νὰ συλλεχθῶσιν αἱ πληροφορίαι. Τὸ πρᾶγμα ἔχει ἀξίαν, διότι δὲν ἐπιθυμῶ ἡ Κυβέρνησις νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐφαρμόσῃ ὑπ’ εὐθύνην της διοικητικῶς ὅ,τι νομοθετικῶς μόνον ἦτο συγκεχωρημένον νὰ διαταχθῇ. Ἐπιθυμῶ τὰ μέτρα νὰ ληφθῶσι διὰ νόμου, διὰ νὰ γένηται γνωστὸν, ὅτι εἶναι παροχὴ, τὴν ὁποίαν ἡ πατρὶς κάμνει πρὸς τοὺς πολίτας αὐτοὺς, καὶ ὄχι χάρις, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἀπονέμει πρὸς τούτους ἢ ἐκείνους. Τοῦτο εἶναι ἐπιθυμία, τὴν ὁποίαν ἔχω δυνάμει τοῦ πολιτεύματος, τὸ ὁποῖον στηρίζεται εἰς τὴν δυσπιστίαν πρὸς τοὺς κυβερνῶντας. Διὰ τοῦτο ζητῶ νὰ προταθῇ καὶ ψηφισθῇ νόμος. Λυποῦμαι δὲ, διότι δὲν προὐτάθη ὁ νόμος οὗτος· διότι, ἂν ἤθελε περιαχθῆ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐκτελέσῃ ὅσα σκοπεῖ ἄνευ νόμου, ἐνδέχεται νὰ δοθῶσιν ἀφορμαὶ παραπόνων κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ ἀδικήμασι, τὰ ὁποῖα διέπραξε. Λέγω ταῦτα, διότι ὁ Πρωθυπουργὸς ἐπιθυμεῖ ν’ ἀπεκδύηται τῆς εὐθύνης, πρὸ μικροῦ δ’ ἀνέφερεν, ὅτι τὸ Κράτος θέλει ἀπολέσει τὴν πρόσοδον τῆς σμύριδος, λησμονῶν, ὅτι τῇ 2 Μαρτίου ἐπρότεινε τὸ περὶ σμύριδος νομοσχέδιον, ἐνῷ ἡ ἐνοικίασις τῆς σμύριδος εἶχε λήξει πρὸ πολλῶν μηνῶν, ὤφειλε δ’ ἔκτοτε νὰ προτείνῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα καὶ ὄχι τὴν τελευταίαν ὥραν, καὶ σήμερον νὰ παραπονῆται, ὅτι δὲν θέλουσι κανονισθῆ τὰ τοῦ πόρου τούτου τοῦ Κράτους, ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ δημοσίου ταμείου, καὶ νὰ προσπαθῇ νὰ παραστήσῃ, ὅτι ὑπεύθυνοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν μένουσιν ὅλην τὴν νύκτα, μέχρι πρωΐας, ἵνα ψηφίζωσι κατὰ τὴν τελευταίαν ὥραν νομοσχέδια.

§44ΡΑΛΛΗΣ. Ἀπὸ τῆς σήμερον μέχρι τῆς αὔριον θὰ ἔλθουν αἱ πληροφορίαι περὶ τῶν χωρίων;

§45ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Θέλω προσπαθήσει νὰ καταρτίσω νομοσχέδιον ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχομεν, καὶ τὰς ὁποίας θέλω συμπληρώσει, ὅπως ὑποβάλω αὐτὸ αὔριον· ὅπως δήποτε θέλω ἀπαντήσει αὔριον.

§46ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πολὺ καλὰ· ἄλλως, θὰ ὑποβάλωμεν ἡμεῖς νομοσχέδιον.

§47ΛΕΒΙΔΗΣ. Πρὸ μηνὸς ἐν Βόλῳ φίλος τῆς Κυβερνήσεως, ὀνόματι Μανοῦσος ἐπαγγελλόμενος καὶ τὸν κομματάρχην, ἐφόνευσεν ἐν μέσῃ ἀγορᾷ πτωχὸν οἰκογενειάρχην, καλούμενον Γιαννόπουλον. Ὁλόκληρος ἡ κοινωνία τοῦ Βόλου ἐξηγέρθη ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ κομματάρχου καὶ φονέως. Ἐπειδὴ ὅμως διατελεῖ εἰς στενὰς σχέσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, φαίνεται ὅτι κατώρθωσε διὰ διαφόρων μέσων νὰ διατελῇ ἐκτὸς τῶν φυλακῶν, ὡς δῆθεν καὶ αὐτὸς τετραυματισμένος, μένει δὲ ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ, δῆθεν νοσηλευόμενος. Ἐπληροφορήθην παρὰ φίλων ἐκ Βόλου, ὅτι, ἐπειδὴ ὁ ἁρμόδιος ἀνακριτὴς ἔχει σχηματίσει τὴν πεποίθησιν, ὅτι οὐδένα λόγον εἶχεν ὁ Μανοῦσος οὗτος νὰ φονεύσῃ τὸν Γιαννόπουλον, ἐπληροφορήθην, λέγω, ὅτι ἐνέργειαι καταβάλλονται, ὅπως ὁ ἀνακριτὴς οὗτος μετατεθῇ ἐκ Βόλου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ τὰς δεούσας πληροφορίας, πρὶν ἢ δὲ προβῇ εἰς τὸ διάβημα τοῦτο, νὰ μελετήσῃ τὰ πράγματα. Ἐπίσης νὰ μάθῃ, διὰ ποῖον λόγον, ἐνῷ παντάπασι δὲν εἶναι πληγωμένος ὁ ἐν λόγῳ Μανοῦσος, διατελεῖ ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ, νοσηλευόμενος δῆθεν. Πιστεύω ἐν τῇ προσεχεῖ συνεδριάσει νὰ παρουσιάσῃ τὰς δεούσας πληροφορίας, διότι εἶναι βέβαιον, ὅτι μεταχειρίζονται τὸ ὄνομα τῆς Κυβερνήσεως ἐκεῖ, ἵνα σώσωσι τῆς τιμωρίας τὸν Μανοῦσον.

§48ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ἔχω γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς μεταθέσεως τοῦ ἀνακριτοῦ, οἱ ἀνακριταὶ διορίζονται, παύονται καὶ μετατίθενται μόνον ἐπὶ τῇ προτάσει τῶν ἁρμοδίων Εἰσαγγελέων.

§49ΚΑΝΤΑΡΤΖΗΣ. Ὁ ἐν λόγῳ Μανοῦσος ἔχει τρεῖς πληγάς. Ἰδοὺ πῶς ἔχουσι τὰ πράγματα. Θέλω νὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ τί συνέβη ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ὁ Μανοῦσος εἶχεν ἐνοικιάσει πρὸς τὸν Γιαννόπουλον τὸ καφενεῖόν του, οὗτος δὲ τῷ ὤφειλε δύο τριμηνίας· ὁ Μανοῦσος ἔστειλεν ἐπανειλημμένως τὸν ὑπάλληλόν του, ὅπως εἰσπράξῃ τὰς τριμηνίας αὐτάς, ἀλλ’ ὁ Γιαννόπουλος δὲν ἐπλήρονε. Μίαν ἡμέραν ἐπὶ τέλους λέγει εἰς τὸν ὑπάλληλον: «ἂς ἔλθῃ ὁ ἴδιος Μανοῦσος νὰ λάβῃ τὰς δύο τριμηνίας», ἤτοι 30 λίρας. Τότε μετέβη ὁ Μανοῦσος, ἀλλ’ ἀντὶ νὰ τὸν πληρώσῃ ὁ Γιαννόπουλος ἐντὸς τοῦ καφενείου, τὸν ὡδήγησεν εἰς τὴν καρβουναποθήκην, ἐκεῖ δὲ κλείσας τὴν θύραν καὶ ἐξαγαγὼν ἀμέσως ἓν στιλέτο, ἠπείλησεν αὐτὸν νὰ ὑπογράψῃ ὅτι ἔλαβε τὰς δύο τριμηνίας· ὁ Μανοῦσος, βλέπων τὸν κίνδυνον, εἶπεν ὅτι ὑπογράφει, ἀλλ’ ἐνῷ ἡτοιμάζετο νὰ ὑπογράψῃ, ὀλισθήσας ἔπεσε κατὰ γῆς. Τότε ἔλαβε χώραν πάλη, καθ’ ἣν ὁ Γιαννόπουλος ἐπλήγωσε τὸν Μανοῦσον εἰς τρία μέρη, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ λαβὼν εὐκαιρίαν οὗτος, ἐπῆρεν ἀπὸ τὰς χεῖρας τοῦ Γιαννοπούλου τὸ στιλέτο καὶ ἐκάρφωσεν αὐτόν.

§50ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὁ ἐπιστείλας πρὸς ἐμὲ δὲν ἀναφέρει τὸ ὄνομα τοῦ συναδέλφου, ἀλλ’ ἡ λεπτομερὴς ἔκθεσις τῆς πράξεως ὑπὸ τοῦ συναδέλφου ἀποδεικνύει, ὅτι ἐκεῖνο, ὅπερ κατηγγέλθη, δὲν εἶναι ἐστερημένον ὑποστάσεως. Ἐν τέλει τῆς ὁμιλίας αὐτοῦ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ὁ Μανοῦσος ἔλαβεν ἐκ τῶν χειρῶν τοῦ Γιαννοπούλου τὴν μάχαιραν καὶ ἐπετέθη κατ’ αὐτοῦ, τουτέστιν ἀπέκλεισεν ἐντελῶς τὸ στάδιον τῆς ἀμύνης· διότι, ἀφοῦ ἔλαβε τὴν μάχαιραν ἀπὸ τῶν χειρῶν του, δὲν ἔτρεχε πλέον κίνδυνον ἡ ζωή του.

§51ΚΑΝΤΑΡΤΖΗΣ. Εἶχε καὶ ῥεβόλβερ ὁ Γιαννόπουλος.

§52ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἔχω ἐπιστολὰς ἐκ Βόλου, αἵτινες βεβαιοῦσιν, ὅτι ὁ Μανοῦσος ἀπολαμβάνει τοιαύτης προστασίας ἐκεῖ, ὥστε, ἐνῷ εἶναι φονεύς, κινδυνεύει ν’ ἀποδειχθῇ ἀθῶος. Ἐγὼ καθιστῶ προσεκτικὸν τὸν Ὑπουργὸν εἰς ἐκεῖνο, ὅπερ εἶπον, ὅτι, πῶς, ἐνῷ πρόκειται περὶ φόνου ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις, αὐτὸς ὁ φονεὺς διατελεῖ εἰς τὴν οἰκίαν του, ἐνῷ εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν εἶναι πληγωμένος;

§53ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἐπερώτησίν μου περὶ τοῦ ἐνωμοτάρχου Τσαραντάνη.

§54ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρό τινων ἡμερῶν, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ πιστώσεως ἑκατοστύων τινῶν χιλιάδων δραχμῶν, ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας συνάδελφος Γεωργαντᾶς πάνυ εὐλόγως πρώτιστον λόγον τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ἐσόδου ἐκ τοῦ καπνοῦ ἀνέφερε τὴν ἐπέκτασιν τῶν λαθρεμπορίων, κυρίως διότι οἱ ἁρμόδιοι ὄχι μόνον δὲν καταστέλλουν τὸ ἀδίκημα τοῦτο, ἀλλὰ δυστυχῶς εἴς τινας τῶν λαθρεμπόρων, τῶν μεγαλοσχήμων μάλιστα, παρέχεται προστασία παρὰ τῶν ὀργάνων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας· τὸ δὲ ἀπελπιστικώτερον εἶναι, ὅτι ἐνίοτε ἡ προστασία πρὸς λαθρεμπόρους παρέχεται πολὺ ὑψηλότερον, ἐκεῖθεν, ὅθεν ἔπρεπε κυρίως ν’ ἀποῤῥέῃ ἡ ἀνωτάτη ἐποπτεία πρὸς αὐστηροτάτην καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου. Ὁ κ. συνάδελφος ἀνέφερε καὶ ὡρισμένας πράξεις, μεταξὺ τῶν ὁποίων κατηγγέλλετο καὶ τὸ ἀκαταδίωκτον ἑνὸς δημάρχου, Λουκᾶ Σκλαβούνου, τοῦ δήμου Τιθορέας τῆς Λοκρίδος. Ἡ ὑπόθεσις, καίτοι παλαιὰ, εἶναι ἐκκρεμὴς, φυλασσομένη ἀσφαλῶς εἰς τὰ συρτάρια τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, προσκληθεὶς νὰ δώσῃ πληροφορίας, ἀπήντησεν, ὅτι τὸ Δικαστικὸν Συμβούλιον δικαίως βραδύνει, διότι ὁ καταδικασθεὶς Δήμαρχος εἶχε καταγγείλει τοὺς καταγγείλαντας αὐτὸν, ἑπομένως ἔπρεπε νὰ περατωθῇ προδικαστικῶς κατά τινα τρόπον ἡ καταγγελία αὕτη. Ἡ θεωρία εἶναι ὁμοία μὲ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ ἀξιότιμος Εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Λαμίᾳ Πλημμελειοδικῶν. Τὸ αὐτὸ θέμα, ἡ αὐτὴ ὑπέρβασις, ἡ αὐτὴ ἀσύγγνωστος παραμέλησις, ἡ αὐτὴ τολμηρὰ δικαιολογία. Ἐν τούτοις καὶ αὐτὴ ἡ πρόφασις παρῆλθε, διότι, ὡς πληροφοροῦμαι, ἡ καταγγελία τοῦ Δημάρχου κατὰ τῶν καταγγειλάντων αὐτὸν εἰσήχθη εἰς τὸ ἁρμόδιον Δικαστήριον, καὶ καταδείχθη, ὅτι οἱ καταγγείλαντες ὀρθῶς καὶ δικαίως κατήγγειλαν, καὶ ἑπομένως ἤρθη τὸ τελευταῖον προπύργιον, ὄπισθεν τοῦ ὁποίου ὀχυροῦνται οἱ προστάται τοῦ Δημάρχου. Πλὴν τούτου ἐπῆλθε καὶ νεώτερον γεγονὸς, τὸ ὁποῖον καθιστᾷ τὸ ζήτημα ἔτι σκανδαλωδέστερον. Φαίνεται ὅτι ὁ κ. Δήμαρχος, ἐνθαῤῥυνθεὶς ἐκ τῆς προστασίας, ἧς ἀπελάμβανεν, ὄχι πλέον παρ’ ἑνὸς Εἰρηνοδίκου ἢ ἐνωμοτάρχου, ἀλλὰ παρ’ αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, παρ’ αὐτοῦ τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου, ἐθρασύνθη τόσον, ὥστε προχθὲς ἀκόμη διέπραξεν ἕτερον λαθρεμπόριον εὐρυτέρων διαστάσεων, κατ’ εἰδήσεις ἐκεῖθεν, δημοσιευομένας εἰς τὰς ἐφημερίδας. Τὸ ζήτημα εἶναι ἄξιον προσοχῆς, διότι εἶναι τῷ ὄντι φοβερὸν, Δήμαρχος, λειτουργὸς δημοτικὸς καὶ δημόσιος, διότι ἑνώνει καὶ τὰς δύο ἰδιότητας, ἐπανειλημμένως καταγγελθεὶς ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ, νὰ τυγχάνῃ τοιαύτης σκανδαλώδους προστασίας. Νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐκ στοιχειώδους προνοίας ὑπὲρ τῶν νόμων καὶ τῆς ἠθικῆς τῶν ὑπαλλήλων, νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα κατὰ τοῦ εἰρημένου Δημάρχου.

§55ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ μὲν τῶν πεπραγμένων ὑπὸ τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ δώσω ἀπάντησιν· θὰ ἐξετάσω τί ἔπραξε καὶ θὰ ἀνακοινώσω τὰς πληροφορίας. Περὶ δὲ τῆς ἄλλης ὑποθέσεως, τὸ Ὑπουργεῖον ἔχει γνῶσιν τῶν ἑξῆς· ὅτι ἐγένετο ἔρευνα παρὰ τῷ Δημάρχῳ, καὶ ὅτι εὑρέθη ἐκτὸς τῆς αὐλῆς τῆς οἰκίας του, ἐντὸς ἀμπέλου, νομίζω, σιγαρόχαρτον. Ἐλάβομεν δ’ ἀφ’ ἑτέρου τηλεγραφήματα, καθ’ ἃ τὸ σιγαρόχαρτον ἐτέθη παρὰ τῶν ἐναντίων τοῦ Δημάρχου ὄχι ἐντὸς τῆς οἰκίας του—ἂν δ’ ἐκεῖ εὑρίσκετο, δυσχερῶς θὰ ὑπετίθετο, ὅτι ἐτοποθετήθη παρ’ ἐχθρῶν,—ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς αὐλῆς τῆς οἰκίας. Ἐνομίσαμεν ἐπὶ τούτοις, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξακριβώσωμεν τὰ συμβάντα, καὶ ἀπεστείλαμεν ἐκεῖ πρὸς τοῦτο οἰκονομικὸν ἐπιθεωρητήν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Λακωνίας εἶχεν ἐρωτήσει, ἐὰν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει ἐρώτησίς τις αὐτοῦ. Δὲν εἶχον ἀπαντήσει, ἐπειδὴ οὐχὶ ὑπὸ τύπον ἐπερωτήσεως, ἀλλ’ ὡς σύστασις ἐγένετο ἡ παράστασις, ὅτι δὲν ἐτέθη εἰς ἀποστρατείαν ἐνωμοτάρχης τις, συμπληρώσας τὴν εἰκοσιπενταετῆ ὑπηρεσίαν. Ἐξετάσεως γενομένης ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ἀπεδείχθη, ὅτι εἶχον δοθῆ διαταγαί, ὅπως τεθῇ εἰς ἀποστρατείαν ὁ ἐνωμοτάρχης, ἀλλ’ ὡς γινώσκει ὁ κ. Βουλευτής, πρὸ τῆς ἀποστρατεύσεως γίνεται ἀνακοίνωσις εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, πρὸς κανονισμὸν τῆς συντάξεως. Ἐν τῷ σταδίῳ δὲ τούτῳ διετέλει ἡ ὑπόθεσις, ὅτε ἐγένετο ἡ σύστασις.

§56ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, ὅπερ εἰσήγαγεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν γεγονότων, ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα καταντᾷ τοσούτῳ μᾶλλον σκανδαλῶδες, καθόσον ἀπεφασίσαμεν νὰ ἐπιβάλλωμεν φόρον ἐπὶ ἑνὸς προϊόντος, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐπῆλθε τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα, ὅτι ἐπαρχίαι ὁλόκληροι καταστρέφονται, ὠφελοῦνται δὲ λαθρέμποροι καπνοπῶλαι, καὶ τὸ λαθρεμπόριον τοῦ καπνοῦ τελεῖται πλέον ἀπροκαλύπτως· διέῤῥηξε πλέον πάντα φραγμὸν κατόπιν τῆς ἐπιβαρύνσεως. Βεβαίως τοῦτο θὰ ἐπιφέρῃ τὴν κατάπτωσιν τοῦ συστήματος. Δὲν λέγω ταῦτα, ἵνα ποιήσωμαι ὑπόμνησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ὅσον ἔνεστι τάχιον ἀφαιρέσῃ τὴν πηγὴν αὐτὴν τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ, ἀλλ’ ὅπως τοὐλάχιστον μὴ ἐπιτρέπῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους τὴν ἐπίσημον, οὕτως εἰπεῖν, ἐκτέλεσιν τοῦ λαθρεμπορίου.

§57ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν καταλαμβάνω, διατὶ οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι αἰτιῶνται τοῦ Δημάρχου. Βλέπετε ὅτι μὲ τὴν θεωρίαν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ Πρωθυπουργὸς, τὸ σιγαρόχαρτον ἐκεῖνο ἐφύη ἐν τῇ ἀμπέλῳ, καὶ ἑπομένως δὲν φέρει εὐθύνην ὁ Δήμαρχος, ἀλλὰ τὴν φέρει ὁ Ὑπουργὸς, διότι ἔπρεπε πρὸ ἑνὸς ἔτους ν’ ἀπαλλοτριώσῃ τὴν ἄμπελον τοῦ κ. Δημάρχου, χάριν δημοσίας ἀνάγκης, καὶ νὰ τὴν καταστήσῃ παράρτημα τοῦ καπνεργοστασίου. Ὅταν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τοιαῦτα ἀπολογῆται ὑπὲρ τοῦ Δημάρχου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἤδη ἔχει καταγγελθῆ καὶ καταδικασθῆ, πῶς δύναται δημόσιος ὑπάλληλος νὰ τολμήσῃ νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του ἀπέναντι τοῦ Δημάρχου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε μετὰ τὸ λαθρεμπόριον, διὰ τὸ ὁποῖον κατεδικάσθη, νὰ ἐκτοπίσῃ ὅλας τὰς ἀρχὰς, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν καταδίωξιν αὐτοῦ; Μίαν πληροφορίαν νὰ μᾶς δώσῃ ἀκόμη. Ὁ Δήμαρχος αὐτὸς εἶναι φίλος τοῦ φίλου, ναὶ ἢ ὄχι; Καὶ ἐκ τῆς πληροφορίας ταύτης δύναται νὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κοινωνία, παρὰ τίνος προστατεύεται ὁ Δήμαρχος ἐκεῖνος.

§58ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Σκοπιμωτέρα θὰ ἦτο ἡ ἐρώτησις, παρὰ τίνος προστατεύονται οἱ καταδιώκοντες τὸν Δήμαρχον, διότι τὸ ζήτημα εἶναι, ἐὰν ὁ Δήμαρχος εἶχε καταθέσει τὸ σιγαρόχαρτον ἐκτὸς τῆς οἰκίας του, ἐν ὑπαίθρῳ, ἢ ἐὰν τὸ κατέθεσαν οἱ ἐχθροί του, ἵνα τὸν καταγγείλωσιν. Ὁ ὑπάλληλος, ὃν κατὰ τὸν κ. Βουλευτὴν ἀπεμακρύναμεν τῇ ἀπαιτήσει τοῦ Δημάρχου, εὑρίσκεται ἐκεῖ, καὶ αὐτὸς κατήγγειλε τὸν Δήμαρχον, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον ἔστειλεν ἀνώτερον ὑπάλληλον, τὸν ἐκ τῆς θέσεως αὐτοῦ ἁρμόδιον, ἵνα προβῇ εἰς ἐξετάσεις καὶ εἰς τὴν ἐξακρίβωσιν, ἐὰν τὸ σιγαρόχαρτον ἐτέθη ἐν τῇ ἀμπέλῳ ὑπὸ ἐχθρῶν τοῦ Δημάρχου ἢ ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Δημάρχου. Ὅταν λάβῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἔκθεσιν τοῦ οἰκονομικοῦ ἐπιθεωρητοῦ, τηλεγραφικῶς διαταχθέντος ἵνα ἐξετάσῃ ἐπὶ τόπου περὶ τῆς ὑποθέσεως, θὰ δυνηθῇ νὰ ἀποφανθῇ περὶ τῶν κατὰ τὸ σιγαρόχαρτον. Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι ἡ καταδίωξις τοῦ Δημάρχου ἐγένετο παρ’ ὑπαλλήλων τῆς Κυβερνήσεως, ἐγένετο δι’ ἀποφάσεως, περιελθούσης εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, ἐγένετο καὶ διὰ καταδιώξεως ποινικῆς. Τὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου δὲν γινώσκω ἤδη, διότι μετὰ τὴν ἀπάντησιν, ἣν ἔδωκα εἰς ἐπερώτησιν προηγουμένως γενομένην, δὲν εἶχον ἀφορμὴν νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τὸ θέμα. Ἐλπίζω ὅτι αὔριον θέλω πληροφορηθῆ περὶ τοῦ σταδίου, ἐν ᾧ διατελεῖ ἡ ὑπόθεσις.

§59ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ὁ οἰκονομικὸς ἐπιθεωρητὴς, ὁ ὁποῖος ἐστάλη ἐκεῖ, ἦναι ἐξ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους βλέπομεν περιφερομένους ἐν τῇ αἰθούσῃ τοῦ Βουλευτηρίου, βεβαίως θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι οἱ ἐχθροὶ τοῦ Δημάρχου ἔῤῥιψαν τὸ σιγαρόχαρτον, διότι ἀποστέλλονται ἀκριβῶς οἱ ἐπιθεωρηταὶ ἐκεῖνοι, ὅταν πρόκηται νὰ ἀπαλλαγῶσι καταγγελλόμενοι φίλοι τῆς φατρίας. Εἶναι περιττὸν νὰ ὑπομνήσω περιστάσεις ὁμοίας.

§60ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ ἀποσταλεὶς ἐπιθεωρητὴς ὀνομάζεται Μητσάκης.

§61ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίαν πληροφορίαν ἔχει ὁ Ὑπουργὸς περὶ τῆς ὑποθέσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέμνησα;

§62ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὔριον.

§63ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ζητήσητε πληροφορίας, ἐὰν ἐνηργήθη ποινικὴ καταδίωξις καὶ εἰς ποῖα ἀποτελέσματα κατέληξεν.

§64ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν εἶναι ἐγγεγραμμένον νομοσχέδιον 14ον δασμολογικὸν, ἀλλ’ εἶναι καὶ νομοσχέδιον ὑπ’ ἀριθ. 36 περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου. Πρόκειται περὶ τῆς ἀπαγορευτικῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ νόμος, περὶ τῶν ἔξωθεν εἰσαγομένων ζώων. Πρόκειται περὶ πληρωμῆς 30 δραχμῶν κατὰ κεφαλὴν, ἕνεκα τῆς ὁποίας ἔπαυσεν ἐντελῶς ἡ εἰσαγωγὴ ζώων ἐκ τῆς Ἠπείρου. Μετὰ τὴν ἐφέτος ἐπελθοῦσαν καταστροφὴν εἰς τὴν ζωοτροφίαν τὴν ἐγχώριον ἡ ἀπαγορευτικὴ αὕτη διάταξις καταντᾷ ἔτι ἐπαισθητοτέρα. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, εἰσάγων τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ἔλεγεν, ὅτι οὐχὶ λόγοι ταμιευτικοὶ, ἀλλὰ λόγοι ὑποστηρίξεως τῆς ἐγχωρίου κτηνοτροφίας ὑπηγόρευσαν τὸ μέτρον τοῦτο. Καὶ κατ’ ἀρχὰς μὲν ἐπέβαλε μόνον 15 δραχμὰς κατὰ κεφαλὴν βοὸς, κατόπιν δὲ ἐξετροχιάσθη εἰς 30 δραχμὰς, καὶ ἐπῆλθεν ἡ ἀνάγκη νὰ ἐπιβληθῇ ὁ φόρος οὐχὶ πλέον κατὰ κεφαλὴν, ἀλλὰ κατὰ βάρος. Δὲν ἠξεύρω πῶς δὲν εἶχε μελετηθῆ τόσον καλῶς τὸ τότε ὑποβληθὲν νομοσχέδιον, καὶ πρὸς θεραπείαν τοῦ κακοῦ εἰσήγαγε νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐγγεγραμμένον ὑπ’ ἀριθμὸν 36, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ προτάξῃ αὐτὸ, ἀφοῦ ἀναγνωσθῇ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 14.

§65ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρέπει νὰ διανεμηθῇ ἐκ νέου τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐπηνωρθωμένον, διότι παρελείφθη ἐν αὐτῷ ἡ διάταξις, καθ’ ἣν ὡς πρὸς τὰ Κράτη τὰ μὴ ἀπολαύοντα ἐν Ἑλλάδι τῶν πλεονεκτημάτων τοῦ συμβατικοῦ δασμολογίου ὁ δασμὸς εἶναι διπλάσιος. Ἐτυπώθη ἤδη τὸ νομοσχέδιον, ἀναπληρωθείσης τῆς παραλείψεως.

§66ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι οὐδεμία ὑπάρχει ἀνάγκη ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι ἡ φορολογία, ἡ σήμερον ἰσχύουσα, ἡ κατ’ ὀκᾶν, εἶναι ἡ μᾶλλον λογικὴ καὶ συμφέρουσα, διότι δι’ αὐτῆς εἰσάγονται τὰ ζῶα τὰ ἐκ τῶν ὁμόρων ἐπαρχιῶν, ὧν τὸ κρέας εἶναι ὑγειέστερον, διότι τὰ ζῶα ταῦτά εἰσι τὰ φυσικῶς τρεφόμενα, ἐνῷ τῶν μεγάλων ζώων, τῶν τεχνικῶς τρεφομένων, τὸ κρέας εἶναι ὀλιγώτερον ὑγιεινὸν καὶ οὐχὶ εὐχάριστον εἰς τὴν γεῦσιν. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον, τὸν ὁποῖον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν ἔθηκεν εἰς ἐνέργειαν, πρέπει νὰ ζυγίζωνται τὰ ζῶα, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐγγεγραμμένον ὑπ’ ἀριθ. 36, πρόκειται ὡσαύτως νὰ ζυγίζωνται. Ἀλλὰ κατ’ ἀναλογίαν πρὸς τοὺς ῥωσσικοὺς βόας οἱ ἐκ τῶν ὁμόρων ἐπαρχιῶν εἰσαγόμενοι φορολογοῦνται πολὺ βαρέως. Ἂν δὲ θέλωμεν νὰ εὐκολύνωμεν τὴν εἰσαγωγὴν ζώων ἐκ τῶν ὁμόρων ἐπαρχιῶν, δὲν πρέπει νὰ φορολογῶμεν τὰ ζῶα ταῦτα κατὰ τὸ ἥμισυ πλειότερον ἀπὸ τὰ ἐκ τῆς Ρωσσίας εἰσαγόμενα. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ ταχύτερον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὸν πέρυσι ψηφισθέντα καὶ ἰσχύοντα νόμον.

§67ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ ἐφαρμοζόμενος νόμος ἐπιβάλλει τὸ αὐτὸ τέλος εἰς πάντα τὰ κτήνη, καὶ εἰς τὰ μικρὰ κτήνη τῶν παραμεθορίων ἐπαρχιῶν καὶ εἰς τὰ μεγάλα τῆς Ρωσσίας. Ὁ νόμος ὁ ψηφισθεὶς καὶ ἐφαρμοσθησόμενος ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως Β. διατάγματος ἐπιβάλλει δασμὸν 17 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν· ἤδη προτείνομεν, ὅπως ὁρισθῇ ὁ δασμὸς κατὰ κεφαλὴν ἐπὶ μὲν τῶν κτηνῶν βάρους κατωτέρου τῶν ἑκατὸν ὀκάδων κατὰ λόγον 17 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ τῶν ἑκατὸν ὀκάδων, ἤτοι πρὸς δραχμὰς 17, ἐπὶ δὲ τῶν κτηνῶν βάρους ἀπὸ ἑκατὸν ὀκάδων μέχρις ἑκατὸν πεντήκοντα ἐπὶ ὅρῳ κατωτέρῳ πρὸς δραχμὰς 22. Ἑπομένως διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτείνομεν, ὅπως ἀντὶ τῆς φορολογίας τοῦ ἰσχύοντος καὶ μήπω ἐφαρμοσθέντος νόμου ἐπιβληθῇ φορολογία κατωτέρα, διότι τὰ κτήνη ταῦτα προέρχονται ἐκ τῶν παραμεθορίων ἐπαρχιῶν. Ἐπίσης καὶ ἐπὶ τῶν κτηνῶν βάρους ἀπὸ 151 ὀκάδων μέχρι 250, ὧν τινα εἰσάγονται καὶ ἐκ τῶν παραμεθορίων ἐπαρχιῶν....

§68ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ποτέ.

§69ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καθ’ ἃς ἔχομεν πληροφορίας, εἰσάγονταί τινα ἐκεῖθεν,—καὶ ἐπ’ αὐτῶν ὁρίζεται ὁ δασμὸς ἐπὶ ὅρῳ κατωτέρῳ ἔτι, ἤτοι πρὸς δραχμὰς 30. Ἐπὶ τῶν λίαν βαρέων κτηνῶν ὁ δασμὸς ἀνέρχεται μέχρι 43 δραχμῶν, τουτέστιν εἰς τὸ τριπλάσιον τοῦ φόρου τῶν συνήθων κτηνῶν τῶν παραμεθορίων ἐπαρχιῶν, ὅπερ φαίνεται ἐπαρκές. Διὰ τῶν τροποποιήσεων τούτων τοῦ ἰσχύοντος νόμου ἠθέλομεν νὰ καταστήσωμεν εὐχερεστέραν τὴν ἐξακρίβωσιν τοῦ βάρους, ἀντικαθιστῶντες εἰς τὴν ὀκᾶν κατηγορίας διακρινομένας ἀπ’ ἀλλήλων διὰ 50 ἢ 100 ὀκάδων, καὶ νὰ μειώσωμεν τὴν ὑπερβολικὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν μεγαλειτέρων κτηνῶν, ἣν ἐπάγεται ἡ κατ’ ὀκᾶν δασμολόγησις.

§70ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, θελήσας νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι θέλει νὰ παράσχῃ προστασίαν διὰ τοῦ νομοσχεδίου του εἰς τὰ κτήνη τὰ εἰσερχόμενα ἐκ τῶν μεθορίων ἐπαρχιῶν, ἀπέδειξε τὸ ἐναντίον. Κτήνη ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν τούτων, ἀνερχόμενα ἄνω τῶν 150 ὀκάδων, δὲν ὑπάρχουσι, καὶ ἐὰν εὑρεθῶσι, θὰ ἦναι μόλις ἓν ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Τὰ κτήνη ταῦτα θέλει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ φορολογήσῃ, τὰ μὲν ἔχοντα βάρος κατώτερον τῶν 150 ὀκάδων πρὸς 15 λεπτὰ, τὰ δὲ μικρότερα τούτων μέχρις 100 ὀκάδων πρὸς 17 λεπτὰ, τὰ δὲ κτήνη τὰ μεγάλα, τὰ ἐρχόμενα ἐκ Ρωσσίας, ἐκ Βουλγαρίας καὶ ἐκ Ρουμανίας, καὶ τὰ ὁποῖα, ὡς εἶπον πρὸ ὀλίγου, δὲν εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν, θέλει νὰ φορολογήσῃ οὐχὶ πρὸς 15 ἢ 17 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, ἀλλὰ πρὸς 8 λεπτὰ μόνον. Ὑπὸ τοὺς ὅρους τούτους δύναται νὰ ἦναι βέβαιος, ὅτι τὰ ζῶα τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Ἠπείρου δὲν θὰ δυνηθοῦν νὰ συναγωνισθῶσι πρὸς τὰ μεγάλα, τὰ ἐκ Ρωσσίας καὶ ἀλλαχόθεν ἐρχόμενα, καὶ τῶν ὁποίων, ὡς πάντες γνωρίζομεν, τὸ κρέας δὲν εἶναι μήτε εὐχάριστον μήτε ὑγιεινόν. Νομίζω, ὅτι ἔχει καθῆκον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ παραιτήσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν ψηφισθέντα νόμον περὶ τῆς κατ’ ὀκᾶν φορολογίας τῶν εἰσαγομένων ζώων.

§71ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, εἶναι πολὺ σπουδαιότερον ἀφ’ ὅσον ἡ ἀδιαφορία τῶν κυρίων συναδέλφων μαρτυρεῖ· πρόκειται περὶ τῆς οὐσιώδους τροφῆς τῶν μεσαίων τάξεων, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ ζήσωσιν ἄνευ κρέατος, ἑπομένως δὲν δύναται ν’ ἀναμένῃ ἡ κοινωνία, ὅταν ἔλθῃ ἡ νέα Βουλὴ, νὰ κανονίσῃ τὸ περὶ τῆς τροφῆς ταύτης ζήτημα· ὥστε οἱ κύριοι συνάδελφοι πρέπει νὰ ἔχωσιν ὀλίγην ὑπομονήν. Εἶμαι πληρέστατα σύμφωνος μὲ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἄρτης, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ εὐκολία τις εἰς τὰ κτήνη, τὰ ἐρχόμενα ἐκ Μακεδονίας καὶ Ἠπείρου, καὶ διότι τὸ κρέας αὐτῶν εἶναι ὑγιεινότερον καὶ εὐχυμότερον, καὶ διότι πρέπει νὰ δώσωμεν ἀφορμὴν εἰς τοὺς ἐκεῖ Ἕλληνας νὰ ἔρχωνται εἰς ἐπιμιξίαν μὲ τὸν τόπον. Δὲν πρέπει ὅμως νὰ φορολογήσωμεν βαρέως καὶ τὰ ἔξωθεν ἐρχόμενα κτήνη, διότι ἐκείνων εἶναι μὲν κατώτερον κατὰ τὴν ποιότητα τὸ κρέας, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἡ τιμὴ πολὺ κατωτέρα καὶ εὐκολύνει τὰς κατωτέρας τάξεις.

§72ΡΑΛΛΗΣ. Θέλω παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐνθυμηθῇ τὴν ἐπερώτησίν μου περὶ ὑποβολῆς τοῦ σχετικοῦ λογαριασμοῦ τῶν Νομαρχιακῶν Συμβουλίων. Ἐσιώπησα ἐπίτηδες, ἵνα ἴδω, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤθελεν ἐνθυμηθῇ νὰ τὸν ὑποβάλῃ.... Ἀνησυχεῖ καὶ ταράσσεται ὁ κ. Ὑπουργὸς, διότι τῷ ὑπενθυμίζω τὴν αἴτησίν μου.

§73ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἀνησυχῶ, ἀλλ’ ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. Βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος ἀξιοῖ, ὅτι παρακολουθεῖ μετὰ προσοχῆς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ἀγνοεῖ, ὅτι οἱ πίνακες εἶναι πρὸ μηνῶν τυπωμένοι καὶ διανεμημένοι.

§74ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ διὰ τοὺς πίνακας· λέγω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθητε, δὲν ὑπεβλήθη. Ἐπίσης θέλω τὸν παρακαλέσει νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ὄχι μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐκτάκτου Συνόδου, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ὡς πρὸς τὴν γραμμὴν τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς καὶ συνόρων καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐπαρχίαν Θηβῶν, διότι πληροφοροῦμαι, ὅτι ἡ πόλις τῶν Θηβῶν μένει ἐκτὸς τῆς χαραχθείσης γραμμῆς, καὶ οὕτω θὰ ἔχωμεν τὴν μεγάλην σιδηροδρομικὴν ἀρτηρίαν τοῦ Κράτους μὴ διερχομένην ἐξ οὐδενὸς κέντρου, μήτε ἐκ Θηβῶν, μήτε ἐκ Λεβαδείας.

§75ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Βουλευτὴς περὶ τῆς πόλεως τῶν Θηβῶν· ἀπ’ ἐναντίας σήμερον γίνεται ἐργασία, ὅπως καὶ διὰ Λεβαδείας διέλθῃ ἡ γραμμή, καὶ εἰς τοῦτο ἀσχολούμεθα.

§76ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ παρατηρήσω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας μᾶς χορηγεῖ, εἶναι ἐναντίαι πρὸς ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἐχορήγησε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§77ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ Λεβαδείας ἐχορήγησα ἐγὼ πληροφορίας.

§78ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ αὐτὸ δὲ εἶπον καὶ ἐγὼ, ὅτι προσπάθεια γίνεται νὰ διέλθῃ ἡ γραμμὴ καὶ διὰ Λεβαδείας.

§79ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφήσατε, σᾶς παρακαλῶ, τὰς προσπαθείας· ἐγὼ ἀδιαφορῶ ἐντελῶς πρὸς τοὺς λόγους, τοὺς χάριν ἐκλογικῶν σκοπῶν λεγομένους, καὶ ζητῶ νὰ μᾶς πληροφορήσητε, ἂν θὰ διέλθῃ ὁ σιδηρόδρομος διὰ τῆς πόλεως τῶν Θηβῶν καὶ διὰ τῆς Λεβαδείας.

§80ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἐπερατώθησαν εἰσέτι αἱ ἐπὶ τόπου μελέται.

§81ΡΑΛΛΗΣ. Ὑποθέτω, ὅτι αἱ μελέται αὗται θὰ τελειώσωσι μόνον μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐκλογῶν.

§82Ι. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Εἴπετε, ὅτι δὲν θὰ διέλθῃ ἐκ Λεβαδείας;

§83ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἴπομεν, ὅτι ἄλλοτε ἐπρόκειτο νὰ διέλθῃ ἔξωθεν, ἤδη δὲ γίνεται μελέτη, ὅπως διέλθῃ διὰ τῆς πόλεως.

§84ΡΑΛΛΗΣ. Κατὰ τὰς γενομένας μελέτας θὰ διέρχηται διὰ Θηβῶν;

§85ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἤδη μελετᾶται ἡ γραμμὴ ὑπὸ τῆς ἑταιρίας. Ἡ γραμμὴ ἡ μελετηθεῖσα ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς διέρχεται διὰ τῶν Θηβῶν· ἤδη, ὅτε γίνεται ἡ ὁριστικὴ μελέτη, δὲν ἔχομεν ἀφορμὴν νὰ νομίζωμεν, ὅτι πρόκειται νὰ μὴ διέρχηται διὰ τῶν Θηβῶν. Ὅταν ὑποβληθῶσι παρὰ τῆς ἐργολαβίας αἱ μελέται, θέλομεν συμβουλευθῆ καὶ τὴν Γαλλικὴν ἀποστολὴν καὶ θέλομεν ἀποφανθῆ.

§86ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν πληροφορίαν, ἥν ἔδωκα, ἔλαβον ἐκ Θηβῶν· ἐκ Θηβῶν ἐπληροφορήθην, ὅτι αἱ μελέται, αἱ ὁποῖαι ἐκτελοῦνται, δίδουσι τὸ ἐνδόσιμον νὰ ὑποθέσῃ τις, ὅτι δὲν θὰ διέλθῃ ἡ γραμμὴ διὰ τῆς πόλεως τῶν Θηβῶν.

§87ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αἱ καταμετρήσεις γίνονται, ἵνα μελετηθῇ τὸ ἔδαφος· αἱ μελέται δὲν παρεδόθησαν μέχρι τοῦδε.

§88ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μοὶ φαίνεται παράξενον τοῦτο. Ὑπάρχουσι δύο εἰδῶν μελέται, ἡ μελέτη, ἡ ὁποία προσδιορίζει τὴν διεύθυνσιν καὶ ἡ ὁποία δὲν ἀπαιτεῖ τόσον πολὺν χρόνον, καὶ ἑτέρα μελέτη, ἡ ὁποία προσδιορίζει τὰς λεπτομερείας τῆς ἐκτελέσεως. Δὲν εἶναι δὲ ὀρθὸν ἐν τῷ προσδιορισμῷ τῆς διευθύνσεως τῆς γραμμῆς ἡ Κυβέρνησις νὰ εὑρίσκηται ἐν ἀγνοίᾳ, καὶ νὰ ἀφίνῃ τὴν ἑταιρίαν νὰ μελετᾷ τὰς λεπτομερείας τῆς ἐκτελέσεως πρὶν ἢ ἐγκρίνῃ τὴν κυρίαν διεύθυνσιν. Οὔτε ἡ ἑταιρία δύναται νὰ προχωρήσῃ εἰς τὰς λεπτομερείας πρὶν λάβῃ τὴν ἔγκρισιν τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς κυρίας διευθύνσεως, διότι ὑποθέτω, ὅτι δὲν θ’ ἀποφασίσῃ αὕτη νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὸν κίνδυνον νὰ δαπανήσῃ διὰ τὰς μελέτας τῶν λεπτομερειῶν, νὰ μὴ ἐγκριθῇ δ’ ἀκολούθως ἡ διεύθυνσις τῆς γραμμῆς καὶ νὰ ὑποχρεωθῇ ν’ ἀρχίσῃ ἐκ νέου μελέτας τῶν λεπτομερειῶν τῆς τροποποιηθείσης διευθύνσεως.

§89ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸς εἶναι λογαριασμὸς τῆς ἑταιρίας.

§90ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι παράξενον νὰ ἀκούωμεν, ὅτι ἡ ἑταιρία θὰ ὑποβάλῃ συνάμα τὰς μελέτας τῆς κυρίας διευθύνσεως καὶ τῶν λεπτομερειῶν τῆς ἐκτελέσεως.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτελέσεως ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν τῷ χειμάῤῥῳ Νέδοντι. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Λαρίσσῃ.

§93ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐζήτησα πληροφορίας τινάς.

§94ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἠδυνήθην νὰ τὰς προσκομίσω. Ἐπιφυλάσσομαι εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς πρώτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθέσεως 20,000 δραχμῶν ἐκ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Βονίτσης διὰ τὴν διοχέτευσιν ὕδατος καὶ 15,000 παρὰ τοῦ τῆς Ζαβέρδας διὰ τὴν κατασκευὴν κρήνης.

§96ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ γείνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ ἑξῆς νομοσχέδια: Περὶ ἀδείας πρὸς κατασκευὴν σιδηροδρομικῆς γραμμῆς ἀπὸ Ἑρμουπόλεως εἰς Ποσειδωνίαν. Περὶ ὁρίου ἡλικίας πρὸς κατάταξιν ἐν τῇ στρατιωτικῇ σχολῇ τῶν Εὐελπίδων. Περὶ παραχωρήσεως δωρεὰν ἐθνικοῦ οἰκοπέδου πρὸς ἀνέγερσιν τουρκικοῦ τεμένους. Περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου ΑΥΠΒʹ περὶ ταμείου φάρων. Περὶ μεταῤῥυθμίσεως διατάξεών τινων τῶν τελωνειακῶν νόμων. Περὶ ἀνανεώσεως ἢ πληρωμῆς τῶν μέχρι τέλους τοῦ ἔτους 1876 ὀφειλομένων τῷ Δημοσίῳ. Μετὰ ταῦτα, τῇ αἰτήσει διαφόρων Βουλευτῶν, ἀναβάλλεται ἡ δευτέρα συζήτησις τῶν ἑξῆς νομοσχεδίων: Περὶ προσθέτου φόρου ὑπὲρ τοῦ δήμου Ἀρήνης. Περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου φόρου εἰς τὸν δῆμον Ὀλυμπίων. Περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου φόρου εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης. Περὶ διαθέσεως δραχμῶν 6,000 εἰς κατασκευὴν ὑδραγωγείου πρὸς διοχέτευσιν ποσίμου ὕδατος ἐκ τῆς θέσεως Λουτροῦ εἰς τὴν προκυμαίαν Σάμης. Περὶ προσθέτου φόρου καὶ αὐξήσεως δασμοῦ πρὸς συντήρησιν τοῦ ἐν Ἀγρινίῳ δημοσυντηρήτου Γυμνασίου).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθέτου φόρου ὑπὲρ τοῦ δήμου Παμίσου πρὸς ἵδρυσιν καὶ συντήρησιν δημοτικοῦ Γυμνασίου ἐν Μεσσήνῃ.

§99ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ μεταῤῥυθμισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Πῶς θὰ εἰσπράττηται ὁ δι’ αὐτοῦ ἐπιβαλλόμενος φόρος; ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν σύκων δὲν ἐπιβάλλεται διὰ καταμετρήσεως, οὔτε διὰ ζυγίσεως, παρὰ διὰ τῆς μεταφορᾶς τῶν σύκων. Τὰ σῦκα μεταφερόμενα φορολογοῦνται, καὶ αὐτὴ ἡ φορολογία εἶναι ὁ ἔγγειος φόρος ἐπὶ τῶν σύκων. Ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν σύκων ἐτροποποιήθη, πρέπει λοιπὸν νὰ τροποποιηθῇ καὶ τὸ νομοσχέδιον.

§100ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὁ δῆμος Παμίσου ἐπιβάλλει ὡρισμένον ποσὸν φόρου πρὸς συντήρησιν τοῦ Γυμνασίου· τίνα σχέσιν ἔχει τοῦτο μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς φορολογίας τοῦ Δημοσίου κατὰ τὴν ἐξαγωγήν; Τὸ ποσοστὸν αὐτὸ θὰ δοθῇ δι’ ἐνοικιάσεως, καὶ θὰ εἰσπράττηται ὡς καὶ οἱ λοιποὶ δημοτικοὶ φόροι.

§101Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου δὲν φαίνεται αὐθαίρετος, οὔτε ἐκ πείσματος γινομένη· μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι ἀνάγκη, ἀφοῦ πρόκηται νὰ ἐπιβληθῇ φόρος, νὰ κανονισθῇ διὰ τοῦ νόμου ὁ τρόπος τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου.

§102ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐγὼ ἐπερίμενα τὴν συνδρομὴν τοῦ κ. Κουμουνδούρου, διότι πρὸ ἡμερῶν ὡμίλησε καὶ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὴν ἐπαρχίαν τῆς Μεσσήνης.

§103ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ Κουμουνδοῦρος ῥητῶς λέγει, ὅτι διαφωνεῖ· παρεκάλεσα ὅμως τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἀποτρέψω τὴν κατ’ ἐμοῦ δημοκοπίαν. Διαφωνῶ δὲ, καθόσον δὲν προσφέρει ὑπηρεσίαν εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον ἡ σύστασις Γυμνασίου, διότι πλησίον αὐτοῦ εἶναι τὸ Νησίον, καὶ μὲ τὸν σιδηρόδρομον τώρα εἶναι πλησίον πολύ. Δὲν προσφέρεται λοιπὸν ὑπηρεσία εἰς τὸν δῆμον οὐδεμία· οἱ δημόται θὰ ἐπιβαρυνθῶσι μὲ περισσότερον φόρον, ἀλλ’ ὠφέλεια οὐσιαστικὴ δὲν θὰ ὑπάρχῃ.

§104ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος δὲν εἶναι συνεπὴς πρὸς ὅσα εἶπε πρὸ ἡμερῶν, διότι ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἔν τινι συνεδριάσει εἶχε καταγγείλει τοὺς ἄλλους συναδέλφους ἐκ Μεσσηνίας, ὅτι παραμελοῦν τὸ καθῆκόν των, καὶ ὅτι δὲν δίδουν ὤθησιν εἰς τὸ νὰ ψηφισθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγκαιότατον.

§105ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ τούτου. Ὅταν προεκλήθην νὰ ἐκφέρω γνώμην περὶ συστάσεως Γυμνασίου ἐν Παμίσῳ, εἶπον ὅτι ἤμην ἀντίθετος τῆς ἰδέας ταύτης· εἶπον μάλιστα ἰδιαιτέρως, ὅτι τὸ Γυμνάσιον ἠδύνατο νὰ γείνῃ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον ἄνευ ἐπιβολῆς φορολογίας, ἀλλὰ δὲν ἐτόλμησα νὰ τὸ εἴπω δημοσία, διότι θὰ κατέστρεφον τὸ ζήτημα, καθόσον θὰ προήρχετο ἡ πρότασις ἀπὸ ἀντιπολιτευόμενον. Ὅταν ἐζήτησα τὴν συνδρομὴν τῶν συναδέλφων μου, ἐπρόκειτο περὶ τῶν ὑδραυλικῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα προτίθεται νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ λεκανοπέδιον τοῦ Ἄριος καὶ τῆς Θουρίας· ἐπρόκειτο περὶ τοῦ Νέδοντος, περὶ τῶν γεφυρῶν, τὰς ὁποίας καὶ ὁ συνάδελφος, ἀπαντῶν πρὸς ἐμὲ, ἀνέφερεν ἐπιτακτικῶς, περὶ τῶν ὁδῶν, ἐκ τῶν ὁποίων ἔχουσι νὰ ὠφεληθῶσι σημαντικῶς οἱ συμπολῖταί μου· περὶ τοιούτων ἐζήτησα τὴν συνδρομὴν τῶν συναδέλφων μου. Δὲν ἠδυνάμην ὅμως νὰ ἦμαι ἀντίθετος διὰ τὸ Γυμνάσιον Παμίσου, ἀφοῦ τὸ ἐπρότεινεν ὁ Δήμαρχος, διὰ ν’ ἀποφύγω τὴν κατ’ ἐμοῦ ἐπίθεσιν τῶν ἀντιθέτων· θὰ ἴδῃ δὲ κατόπιν ὁ ἔντιμος συνάδελφος, ὅτι παρεπλανήθη ἀπὸ τὸν Δήμαρχον Παμίσου καὶ παρεπλανήθησαν οἱ πολῖται ἐκεῖνοι. Περὶ τοιούτων ἔφερον τὸν λόγον, καὶ εἰς τοῦτο ἐζήτησα τὴν συνδρομὴν τῶν συναδέλφων. Νομίζω ὅτι ἐκεῖ, ὅπου ἐνόμιζεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ μὲ ψέξῃ ὁ συνάδελφος, ἔμεινεν ἐκτεθειμένος.

§106ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἠθέλησα νὰ ψέξω οὐδένα ἐκ τῶν συναδέλφων μου, ὑπέμνησα μόνον τοῦτο, διότι, ὅπως ὁ συνάδελφος ἐπεκαλέσθη τὴν συνδρομήν μου νὰ ψηφισθῇ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι χρήσιμον εἰς τὸν τόπον, αὐτὴν ταύτην τὴν συνδρομὴν ἐζήτησα καὶ ἐγώ. Ὁλόκληρος δὲ ὁ δῆμος Παμίσου καὶ δι’ ἀναφορῶν καὶ διὰ ψηφισμάτων καὶ τηλεγραφημάτων, τὰ ὁποῖα συγκεντρούμενα δύνανται ν’ ἀποτελέσωσι πολυσέλιδον τεῦχος, παρακαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ναὶ μὲν εἶναι τοπικοῦ συμφέροντος, ἀλλ’ εἶναι χρησιμώτατον.

§107ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶπον ὅτι παρεπλανήθη ὁ συνάδελφος, ὑποστηρίζων τὸ νομοσχέδιον, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω τοὺς συναδέλφους νὰ μὴ ἐπιμείνωσιν εἰς τὴν ἀναβολήν, οὐχὶ διότι φοβοῦμαι τὴν κατ’ ἐμοῦ ἐπίθεσιν τῶν συμπολιτῶν μου· παρακαλῶ μάλιστα αὐτοὺς, ἂν ὑπὸ τοιούτους ὅρους πρόκηται νὰ μὲ ψηφίσωσι, νὰ μὲ καταψηφίσουν. Κύριοι, ὁ Δήμαρχος Παμίσου κατηγγέλθη ἄλλοτε παρ’ ἐμοῦ, ὅτι ἐπιβουλεύεται τὰ συμφέροντα τοῦ δήμου, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἦλθεν εἰς συνεννόησιν μετὰ τοῦ Δημάρχου. Παρήλθον 4 μῆνες, ἵνα ὁ Δήμαρχος καταθέσῃ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον παρανόμως εἶχε λάβει ἐκ τοῦ δανείου, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι παρεπλάνησε τὸν συνάδελφον, διότι θὰ θελήσῃ νὰ κάμῃ κτίριον διὰ τὸ σχολεῖον, καὶ ἐξ αὐτοῦ ἑπόμενον εἶναι νὰ συμβῇ δυστύχημά τι εἰς τὸ δάνειον ἐκεῖνο. Τί ἔκαμε τὸ δάνειον ἐκεῖνο, ἀφοῦ ἐξεβιάσθη νὰ καταθέσῃ τὰ χρήματα; πῶς ἐνόμιζεν, ὅτι ἐξυπηρετεῖται ὁ δῆμος, ἀφοῦ δανείζεται μὲ τὸν τόκον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐδανείσθη, ἀρκετὰ σοβαρὸν, καὶ καταναλίσκει τὰ χρήματα εἰς ἔργα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα δὲν λαμβάνει οὐδεμίαν πρόσοδον, ἵνα ἐξασφαλίσῃ τοὺς τόκους τοῦ δανείου; Ἐξώδευσε λοιπὸν ἀρκετὰς χιλιάδας δραχμῶν καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ἐξοδεύῃ, διότι ἐκτελεῖ τὸ ἔργον κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ εὑρίσκηται ἀδιακόπως εἰς ἐργασίαν. Ἐρωτῶ ὑμᾶς, εἶναι διοίκησις αὕτη; καὶ δὲν νομίζει ὁ συνάδελφος, ὅτι τὸν ἀπεπλάνησεν ὁ Δήμαρχος, ὑποδεικνύων δῆθεν, ὅτι θὰ κάμῃ Γυμνάσιον, ὅταν τοιουτοτρόπως ἐννοῇ νὰ ἐξοδεύῃ τὰ χρήματα; Διότι ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι μὲ τὸν σιδηρόδρομον, ὁ ὁποῖος ἤδη κατασκευάζεται ἀπὸ Μεσσήνης μέχρι Καλαμῶν, ἐντὸς 25 λεπτῶν θὰ ἦναι ὁ μαθητὴς εἰς Καλάμας, ἡ αὐτὴ δὲ ἀπόστασις εἶναι καὶ ἀπὸ Μελιγαλᾶ· ὥστε δὲν βλέπω εἰς τί ὑπηρετεῖται ὁ τόπος. Ἀλλ’ ἐπειδὴ, κύριε Καραπάνε, οὕτω καταγγέλλονται τὰ πράγματα, καὶ ἐπειδὴ θέλω νὰ τιμωρηθῇ ὁ δῆμος Παμίσου, διότι πιστεύει εἰς τοιαῦτα δημοκοπικὰ δῶρα, παρακαλῶ ὑμᾶς ἐνθέρμως νὰ ὑποχωρήσητε, νὰ ἀφήσητε νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, καὶ νὰ ὑποβάλητε τὰς τροποποιήσεις εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. Ἐννοῶ τὴν σύστασιν τοῦ Γυμνασίου, ἀλλ’ ὄχι νὰ ὑποβληθῇ ὁ δῆμος εἰς φορολογίαν. Καὶ ἐγὼ ὑπέδειξα εἰς τοὺς φίλους μου τὸ μέτρον, δι’ οὗ δύναται ὁ δῆμος Παμίσου ν’ ἀποκτήσῃ Γυμνάσιον, ἀλὰ δὲν δύναμαι νὰ τὸ ὑποβάλω σήμερον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν θὰ τὸ κάμῃ.

§108ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ παραδεχθῶ τὴν πρότασιν τοῦ κ. συναδέλφου, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον χωρὶς νὰ τὸ μεταῤῥυθμίσῃ.

§109ΜΠΟΥΤΟΣ. Τὰ τοῦ δανείου τοῦ δήμου Παμίσου συνεζητήθησαν ἤδη, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι λίαν τολμηρὸν, ἐπειδὴ ὁ Δήμαρχος εἶναι ἀπών, νὰ χαρακτηρίζηται ἀπὸ τὸν συνάδελφον, ὅπως ἐχαρακτηρίσθη.

§110ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τηλεγραφικῶς τὸν Εἰσαγγελέα νὰ ὑποβάλῃ ἀμέσως τὰ περὶ τούτου ἔγγραφα. Μένει ἡ ὑπόθεσις ἐκκρεμής, ἐναντίον τοῦ συμφέροντος τῆς Δικαιοσύνης, καὶ δὲν ἠθέλησα νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι θέλω νὰ ἀφήσω τὸν Δήμαρχον νὰ ὀργιάσῃ ἀκόμη. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τοιοῦτον ὑπαινιγμὸν ἔκαμεν ὁ ἔντιμος συνάδελφος, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ νὰ ἔλθουν πάντα τὰ ἔγγραφα ἐδῶ, προκαλῶ δὲ τοὺς Μεσσηνίους συναδέλφους μου νὰ εἴπουν, ἐὰν ὅ,τι εἶπον ἐνταῦθα δὲν ἦναι ἀκριβές.

§111ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ νὰ ἔλθῃ ὁλόκληρος ἡ δικογραφία. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἐφαρμογῆς τῶν διατάξεων τοῦ ͵ΥΜΒʹ νόμου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον (ἀναγινώσκεται).

§114ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον ἐξετάζονται ἀκριβῶς οἱ βάμβακες, οἵτινες πρόκειται νὰ ἐξαχθῶσιν, ἀλλὰ προβλέπεται καὶ τρόπος τις ἐλέγχου, ὁ ὁποῖος νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐξηγηθῇ. Τώρα τὴν διάταξιν ταύτην ἐπεκτείνομεν ἐπὶ τῶν σίτων. Ἐρωτῶ, τί ἐννοεῖ ἡ λέξις συνεσκευασμένος;

§115ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχει μόνη ἡ λέξις «συνεσκευασμένος», ἀλλὰ προσέτι «κατὰ τὸ σύστημα τῶν ἀτμοκινήτων ὑδρομύλων». Ἐνδεδειγμένη εἶναι ἡ ἐπέκτασις αὕτη. Εὐδοκιμοῦσα δὲ αὕτη, θέλει τάμει τὴν ὁδὸν πρὸς εὐρυτέραν ἐπέκτασιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως, εἶτα δὲ καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς τρίτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ βαθμολογίας καὶ προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ἰατρικοῦ κλάδου τοῦ βασιλικοῦ ναυτικοῦ. Ἄρθρον 4ον. Ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Γεροκωστοπούλου.

§117ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὁ κ. Γεροκωστόπουλος ὑπέβαλεν εἰς τὸ 4ον ἄρθρον τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «Ἐξαιροῦνται τῶν ὅρων τοῦ ἄρθρου τούτου καὶ τοῦ προηγουμένου οἱ ἤδη ἀποκτήσαντες τὰ προσόντα ταῦτα πολιτικοὶ ἰατροὶ δυνάμει τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ΩϞΒʹ νόμου τῆς 31 Ἰανουαρίου 1881». Ταύτην ἀποδέχομαι.

§118Ε. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1881 ἓν τῶν προσόντων τῶν κατατασσομένων εἰς τὸ ναυτικὸν ἰατρῶν εἶναι καὶ τὸ νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἀντέχουσιν εἰς τὴν θάλασσαν, ὅτι δὲν ναυτιῶσι. Διατὶ τοῦτο παρελείφθη ἤδη;

§119ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἀπαιτεῖται χρόνος, ὅπως γείνωσιν ἀνθυπίατροι. Κατὰ τὸν χρόνον δὲ τοῦτον θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς δοκιμασίαν. Τὰ προσόντα δὲ θὰ κανονισθῶσι διὰ Β. διατάγματος, ἓν δὲ τούτων εἶναι καὶ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἀνεφέρατε. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4ον μετὰ τῆς κατὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γεροκωστοπούλου προσθήκης. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, εἶτα δὲ καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ βαθμολογίας καὶ προσόντων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ φαρμακευτικοῦ κλάδου τοῦ βασιλικοῦ ναυτικοῦ.

§121ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ 14 ἄρθρου, διότι δι’ αὐτοῦ προσγίνεται ἀδικία εἰς ἕνα ἀξιωματικὸν ὑπηρετοῦντα πρὸ 15 ἐτῶν, καὶ προαχθέντα δὶς ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Διὰ τῆς διατάξεως ταύτης ὁρίζεται, ὅτι, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἐντὸς τριῶν μηνῶν δὲν λάβει τὴν ἄδειαν παρὰ τοῦ Ἰατροσυνεδρίου, θὰ τεθῇ εἰς ἀργίαν, μέχρις οὗ ἀποκτήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως καὶ ἀποστρατευθῇ. Ἤθελον παρακαλέσει νὰ δεχθῆτε τὴν ἑξῆς τροπολογίαν· ἀφ’ ἑνὸς τὸ τρίμηνον διάστημα διὰ τὴν λῆψιν τῆς ἀδείας νὰ παραταθῇ εἰς ἓν ἔτος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ κατάστασις, εἰς ἣν θὰ διατελῇ, ἐὰν δὲν λάβῃ τὴν ἄδειαν, νὰ ᾖναι ἡ τῆς διαθεσιμότητος.

§122ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου ὑπηγορεύθη ἐκ τῆς ἑξῆς ἀνάγκης. Ἐν τῷ φαρμακευτικῷ κλάδῳ ὑπηρετεῖ τις μὴ ἔχων τὸ δικαίωμα νὰ μετέρχηται τὸν φαρμακοποιὸν, διότι δὲν ὑπέστη τὰς πρακτικὰς ἐξετάσεις· καὶ ἐνῷ ἀπαγορεύεται εἰς τοὺς πολιτικοὺς φαρμακοποιοὺς νὰ μετέρχωνται τὸ ἐπάγγελμά των ἄνευ ἀδείας, ἐν τῷ ναυτικῷ τοῦτο σήμερον κατ’ ἀνάγκην ἐπιτρέπεται καὶ οἱ ναυτικοὶ προμηθεύονται φάρμακα προπαρασκευαζόμενα παρ’ ἀνθρώπου μὴ ἔχοντος τὸ δικαίωμα νὰ μετέρχηται τὸν φαρμακοποιόν. Τοῦτο εἶναι ἄδικον. Πολλάκις παρετηρήθη τῷ περὶ οὗ ὁ λόγος φαρμακοποιῷ νὰ ὑποστῇ τὰς ἐξετάσεις του, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν τὸ ἔπραξεν. Ἠναγκάσθημεν λοιπὸν, κανονίζοντες τὰ τοῦ φαρμακευτικοῦ κλάδου, νὰ περιλάβωμεν διάταξιν, ἥτις νὰ θέσῃ φραγμὸν, καὶ ἐθέσαμεν προθεσμίαν τρίμηνον, ἣν δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ παρατείνω εἰς ἑξάμηνον. Ἀλλὰ δὲν δέχομαι τὴν δευτέραν πρότασιν, τὴν τοποθέτησιν εἰς διαθεσιμότητα καὶ οὐχὶ εἰς ἀργίαν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται φαρμακοποιοῦ, διότι οὗτος δύναται νὰ μείνῃ διαρκῶς εἰς τὴν κατάστασιν ταύτην, καὶ δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ συμπληρωθῇ ἡ θέσις του. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ἀφοῦ χορηγοῦμεν μεγαλειτέραν προθεσμίαν, δύναται νὰ ὑποστῇ τὰς ἐξετάσεις του καὶ λάβῃ τὴν ἄδειαν, ὅπως ἐκλείψῃ αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία, τοῦ ν’ ἀναγκάζωνται νὰ λαμβάνωσι φάρμακα οἱ ναυτικοὶ παρ’ ἀνθρώπου, ὅστις, ἐὰν ἦτο πολιτικὸς φαρμακοποιὸς, ἤθελε καταδιωχθῆ ποινικῶς.

§123ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι μέχρι τοῦδε δὲν ἀπῃτεῖτο ἡ πρακτικὴ ἄδεια διὰ τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὸν φαρμακευτικὸν κλάδον τοῦ ναυτικοῦ· πρώτη εἰσάγεται ὁ νεωτερισμὸς οὗτος ἤδη φορὰν καὶ δὲν δύνασθε ν’ ἀπαιτήσητε τοῦτο παρὰ τοῦ εἰρημένου ἀξιωματικοῦ ἐπὶ ποινῇ ἐκπτώσεως ἐκ τοῦ ἀξιώματος, τὸ ὁποῖον ἔλαβε παρὰ τῆς πολιτείας. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πρόκηται περὶ ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος ὑπηρετεῖ ἐπὶ 15 ἔτη ἐν τῷ ναυτικῷ· ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπῆρξεν εἷς τῶν ἀρίστων μαθητῶν τῆς νομικῆς σχολῆς, ἀμφιβάλλω δὲ, ἂν ἦναι εἰς θέσιν νὰ ὑποστῇ ἐκ νέου διδακτορικὰς ἐξετάσεις, κατὰ μείζονα λόγον δὲν δύναται εἷς ἀξιωματικὸς, ὁ ὁποῖος ἐπὶ 15 ἔτη εὑρίσκεται εἰς τὸν φαρμακευτικὸν κλάδον, καὶ δὲν ἐπεβάλλετο εἰς αὐτὸν ἡ ἀπόκτησις τῆς πρακτικῆς ἀδείας. Ἐὰν δὲ ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ἦναι τόσον ἀνίκανος, διατὶ δὶς προήχθη παρὰ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως; Ἐὰν δὲν ὑποστῇ τὰς πρακτικὰς ἐξετάσεις του, θὰ τεθῇ εἰς ἀργίαν, καὶ ἐντεῦθεν δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ἐνέργειαν· τοῦτο δ’ εἶναι ἐντελῶς ἄδικον. Θὰ ἐνόουν τὴν διάταξιν ἀπόλυτον, ἐν περιπτώσει, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤθελε θεωρηθῆ ἀνίκανος ὁ ἀξιωματικὸς παρὰ τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ ναυτικοῦ, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ νὰ τίθηται εἰς ἀργίαν καὶ νὰ μένῃ διαρκῶς ἐν αὐτῇ μέχρι τῆς ἀποκτήσεως τοῦ δικαιώματος τῆς συντάξεως.

§124ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσὸν, τοῦ ὁποίου ὁ κ. Βουλευτὴς ἐμνήσθη, δὲν ἀπῃτεῖτο προσὸν, διότι δὲν ὑπῆρχε νόμος, δὲν ἕπεται ὅμως ἐκ τούτου, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ οἱονδήποτε φαρμακοποιὸν καὶ νὰ τὸν τοποθετήσῃ εἰς τὸ ναυτικόν. Ὑποθέτω ὅτι ὁ Ὑπουργὸς, ὁ ὁποῖος ἐπροβίβασεν αὐτὸν, ἠγνόει ὅτι δὲν εἶχεν ὑποστῇ τὰς ἐξετάσεις του, διότι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς οὐδένα νὰ μετέρχηται τὸν φαρμακοποιὸν ἄνευ πρακτικῶν ἐξετάσεων. Ὅταν τὸ γεγονὸς τοῦτο περιῆλθεν εἰς γνῶσιν ἡμῶν, ἐθεωρήσαμεν καλὸν νὰ δώσωμεν καιρὸν εἰς αὐτὸν νὰ ὑποστῇ τὰς ἐξετάσεις του. Δὲν πρόκειται νὰ ἐξετασθῇ, ὅπως λάβῃ δίπλωμα, ἀλλὰ μόνον νὰ ὑποστῇ πρακτικὰς ἐξετάσεις· πρέπει δὲ νὰ ἦναι εἰς κατάστασιν νὰ ὑποστῇ ταύτας. Ἐὰν δὲν ἦναι εἰς κατάστασιν, καλὸν εἶναι, πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ ναυτικοῦ, νὰ τεθῇ εἰς ἀργίαν, ἥτις οὐδόλως βλάπτει αὐτὸν, μὴ ἔχοντα τὸ δικαίωμα νὰ μετέλθῃ τὸν φαρμακοποιόν. Ἐὰν δὲν δώσῃ ἐξετάσεις, ὁ ἴδιος ὁμολογεῖ, ὅτι εἶναι ἀνίκανος· τοῦτον δὲ τὸν ἀνίκανον θέτομεν εἰς ἀργίαν, καὶ θὰ λαμβάνῃ μισθὸν ὀλιγώτερον, μέχρις οὗ λάβῃ τὴν σύνταξίν του.

§125ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ γείνῃ βλέπω συζήτησις, καὶ καλὸν εἶναι ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§126ΡΑΛΛΗΣ. Ἀφοῦ ὁ Ὑπουργὸς τὸν θεωρεῖ τόσον ἀνίκανον, διατὶ τῷ χορηγεῖ τὸ μέσον τῶν ἐξετάσεων;

§127ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν τὸν κρίνω ἀνίκανον, ζητῶ νὰ παύσῃ ἡ ἀνωμαλία.

§128ΡΑΛΛΗΣ. Διατὶ δὲν τὸν παραπέμπετε ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτικοῦ συμβουλίου, ἀφοῦ νομίζετε, ὅτι τοιαύτη βλάβη ἐπίκηται εἰς τὸ βασιλικὸν ναυτικόν; θέλετε νὰ τὸν πιέσητε δυνάμει διατάξεως νομοθετικῆς. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω εἰς τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου.

§129ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς ἀναβληθῇ.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὁρισμοῦ θέσεως καὶ προσόντων ἀρχιμουσικοῦ πρώτης τάξεως τοῦ Β. ναυτικοῦ. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς δευτέρας συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ Ναξίας σμύριδος.

§132ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὔριον, κύριε Πρόεδρε. Προτείνομεν τὴν ἀναβολήν.

§133ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθέσεως τῆς Ναξίας σμύριδος λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ὡς ψηφολέκτου τοῦ βουλευτοῦ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κ. Γουλιμῆ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 77· ἐκ τούτων δύο ὑπὲρ τῆς ἀναβολῆς καὶ 75 κατ’ αὐτῆς. Συνεπῶς ἡ πρότασις περὶ ἀναβολῆς τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθέσεως τῆς Ναξίας σμύριδος ἀπεῤῥίφθη. Ὁ κ. Καραπάνος ἔχει τὸν λόγον (Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ πρῶτος ἀντιπρόεδρος κ. Μποῦτος).

§136ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ διαθέσεως τῆς Ναξίας σμύριδος συνεζητήσαμεν ἤδη καὶ κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ κατὰ τὴν δευτέραν, ἣν συνεχίζομεν σήμερον. Ὡς συμπέρασμα τῶν γνωμῶν, αἵτινες ἀνεπτύχθησαν κατὰ τὰς δύο συζητήσεις, ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δύο κυρίως προτάσεις, ὧν ἡ μία, ἀφορῶσα τὸν περιορισμὸν τῆς διαθέσεως τῆς Ναξίας σμύριδος εἰς ἓν μόνον ἔτος, ἐγένετο δεκτὴ παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅστις ἐτροποποίησε τὸ νομοσχέδιον συμφώνως πρὸς αὐτὴν, ἡ δὲ ἑτέρα, ἡ ἀφορῶσα τὴν μὴ διαίρεσιν τῆς σμύριδος εἰς δύο ποιότητας, δὲν ἐγένετο δεκτή. Ἡ μὴ παραδοχὴ δὲ καὶ τῆς προτάσεως ταύτης καθιστᾷ ἐλαττωματικὸν καὶ ἐπιβλαβῆ τὸν τρόπον τῆς διαθέσεως τῆς σμύριδος, ὃν καθιεροῖ τὸ νομοσχέδιον ἔστω καὶ δι’ ἓν μόνον ἔτος. Ὅπως δήποτε καὶ ἂν ἐξετάσῃ τις τὴν τοιαύτην διαίρεσιν τῆς σμύριδος, καὶ ὑπὸ ταμιευτικὴν καὶ ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν, εὑρίσκει αὐτὴν ἐπιβλαβῆ καὶ μὴ στηριζομένην ἐπὶ τῶν πραγμάτων. Ἡ σμύρις Νάξου εἶναι μιᾶς καὶ μόνης ποιότητος. Δύναται νὰ ὑπάρξῃ διαφορὰ μεταξὺ τῶν εἰς δύο ἰσοβαρεῖς ὄγκους σμύριδος εὑρισκομένων μηχανικῶς καὶ οὐχὶ χημικῶς ἡνωμένων ξένων ὑλῶν, ἡ ποιότης ὅμως τῆς ἐν ἑκάστῳ τῶν ὄγκων τούτων ὑπαρχούσης καθαρᾶς σμύριδος εἶναι ἡ αὐτή. Ὅπως δὲ ἀνεπτύχθη ἤδη ἐν τῇ Βουλῇ, μία εἶναι ἡ Ναξία σμύρις, ὑπερέχει δὲ πασῶν τῶν ἄλλων σμυρίδων, τῶν ἐξορυττομένων καὶ καταναλισκομένων ἐν Εὐρώπῃ. Ὁ λόγος δὲ τῆς ὑπεροχῆς αὐτῆς ἔγκειται οὐ μόνον ἐν τῇ κατὰ ποσὸν ἀναλογίᾳ τῶν ἀποτελούντων αὐτὴν στοιχείων, ὧν τὰ κυριώτερά εἰσι τὸ ὀξύδιον τοῦ ἀργιλλίου, (ὅπερ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπὶ τὸ ἰνδικώτερον ὠνόμασε κορούνδιον, ἀντικαθιστῶν τὴν σανσκριτικὴν ταύτην λέξιν εἰς τὴν Γαλλικὴν Corridon,) καὶ τὸ ὀξύδιον τοῦ σιδήρου, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ σχήματι, ὅπερ ἔχουσι τὰ μόρια, τὰ ἀποτελοῦντα τὰ στοιχεῖα ταῦτα. Ἐν ᾧ εἰς τὰς ἄλλας σμύριδας τὰ μόρια ταῦτά εἰσι λεῖα καὶ ὁμαλὰ, ἐν τῇ Ναξίᾳ σμύριδι ἔχουσι σχῆμα ἀνώμαλον καὶ πολυγωνικόν. Ὁ τοιοῦτος δὲ σχηματισμὸς τῶν μορίων, τῶν ἀποτελούντων τὴν Ναξίαν σμύριδα, δίδει εἰς αὐτὴν δύναμιν λειαντικὴν ἀνωτέραν τῆς τῶν ἄλλων σμυρίδων καὶ ἰδίως τῆς ἀνορυττομένης ἐν Μικρᾷ Ἀσίᾳ, ὅθεν ἐξάγεται τὸ πλεῖστον μέρος τῆς ἐν Εὐρώπῃ καταναλισκομένης. Ἀφοῦ δὲ τοιαύτη εἶναι ἡ Ναξία σμύρις, ποῦ βασιζόμενος ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θέλει νὰ διαιρέσῃ αὐτὴν εἰς δύο ποιότητας; Εἰς τὴν παρουσίαν ἐν αὐτῇ ξένων ὑλῶν; Ἀλλ’ ἡ παρουσία τῶν τοιούτων ὑλῶν, μηχανικῶς ἡνωμένων μετὰ τῆς σμύριδος, ἐλαττόνει τὴν ποσότητα αὐτῆς ἐν τοῖς ὄγκοις, ὅπου ὑπάρχουσιν, οὐδόλως ὅμως μεταβάλλει τὴν ποιότητα αὐτῆς. Ἡ διαίρεσις δὲ τῆς σμύριδος εἰς δύο ποσότητας οὐδεμίαν φέρει ὠφέλειαν ὑπὸ ταμιευτικὴν ἔποψιν. Ἂν ὑποθέσωμεν, ὅτι κατὰ τὸ νομοσχέδιον θὰ πωληθῶσι 46,000 στατῆρες δευτέρας ποιότητος, τὸ ἐκ τῆς πωλήσεως αὐτῆς κέρδος τοῦ Δημοσίου ἔσεται 50,000 περίπου δραχμῶν, διότι θὰ εἰσπραχθῇ ἐξ αὐτῶν τίμημα πρὸς 3⅓ περίπου φράγκα κατὰ στατῆρα, θὰ πληρωθῇ δὲ δαπάνη 2½ περίπου φράγκων δι’ ἐξόρυξιν καὶ μεταφοράν. Τὸ κέρδος δὲ τοῦτο δύναται νὰ ἔχῃ τὸ Δημόσιον, ἐὰν πωλήσῃ περιπλέον 5,000 στατῆρας πρώτης ποιότητος. Ἀλλὰ τὴν ταμιευτικὴν ταύτην βλάβην, ἀφοῦ μάλιστα πρόκειται περὶ ἑνὸς ἔτους, δὲν εὑρίσκω πολὺ οὐσιώδη· σπουδαιοτέραν εὑρίσκω τὴν βλάβην, ἣν ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν θὰ φέρῃ ἡ τοιαύτη διαίρεσις, ἐξευτελίζουσά πως τὴν Ναξίαν σμύριδα διὰ τῆς ἀφομοιώσεως τῆς ἀξίας αὐτῆς μὲ τὴν τῶν ἄλλων σμυρίδων, τῶν κατωτέρας ποιότητος. Ἀντὶ νὰ συντελέσωμεν, ἔστω καὶ ἐν μικρῷ, εἰς τὴν ἐλάττωσιν τῆς ἀξίας καὶ τῆς ἐκτιμήσεως τῆς Ναξίας σμύριδος, ὀφείλομεν ἀπ’ ἐναντίας νὰ φροντίσωμεν νὰ δώσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν, ἣν δικαιοῦται νὰ καθέξῃ ἐν τῇ ἐν γένει καταναλώσει τῆς Εὐρώπης, καὶ χάριν τῆς ἀνωτέρας αὐτῆς ποιότητος, καὶ ἕνεκα τοῦ ἐν Νάξῳ δυναμένου νὰ ἐξορυχθῇ ποσοῦ, ὅπερ ἐπὶ αἰῶνας δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὸ ὅλον τῆς καταναλώσεως ταύτης. Τίς δὲ πρέπει νὰ ἦναι ἡ θέσις αὐτῆς; εὑρίσκομεν τοῦτο, ἐξετάζοντες τὸ σύνολον τῆς καταναλώσεως ἐν Εὐρώπῃ καὶ τὸ ποσὸν τῆς χρησιμότητος, ὅπερ ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς ἄλλας σμυρίδας δύναται νὰ παρέξῃ ἡ τῆς Νάξου. Ἡ ἐν Εὐρώπῃ καταναλισκομένη φυσικὴ σμύρις ὑπολογίζεται εἰς 15,000 μέχρις 20,000 τόνων. Ἐκτὸς δὲ τῆς φυσικῆς καταναλίσκεται ὡσαύτως καὶ τεχνητὴ σμύρις, κατασκευαζομένη ἐκ τῶν ὑπολειμμάτων διαφόρων μεταλλευμάτων καὶ ἐκ θαλασσίας ἄμμου, ἥτις σμύρις ὑπολογίζεται εἰς 80,000 μέχρις 100,000 τόνων. Ὥστε τὸ ὅλον τῆς καταταλισκομένης σμύριδος, φυσικῆς τε καὶ τεχνητῆς, ὑπερβαῖνον τοὺς 100,000 τόνους, ἀνέρχεται εἰς 200,000 περίπου στατῆρας. Ἡμεῖς δὲ, ὄντες κύριοι τῆς σμύριδος, ἥτις κατὰ ποιὸν ὑπερέχει τῶν ἄλλων, κατὰ ποσὸν δὲ δύναται νὰ θεραπεύσῃ τὸ ὅλον τῆς ἀνάγκης τῆς ἐν Εὐρώπῃ καταναλώσεως, ποίαν θέσιν κατέχομεν ἐν τῇ καταναλώσει ταύτῃ; Ἀσήμαντον. Χορηγοῦμεν 40,000 στατῆρας, ἐπιδιώκομεν δὲ νὰ χορηγήσωμεν ἐν τῷ μέλλοντι 60 ἢ 70 χιλιάδας στατήρων. Διατὶ δὲ τοῦτο; Διότι ἡ σμύρις ἡμῶν ἐν τῷ ἐμπορίῳ καὶ τῇ καταναλώσει παρεξετράπη τοῦ πραγματικοῦ αὐτῆς προορισμοῦ καὶ τῆς ἀμέσου αὐτῆς χρησιμοποιήσεως. Ναξία σμύρις καθαρὰ δὲν πωλεῖται σχεδὸν ἐν Εὐρώπῃ. Ἡ πωλουμένη δ’ ὡς Ναξία σμύρις εἶναι μίγμα σμυρίδων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ τῆς Νάξου, ἥτις χρησιμεύει ὡς ἄρτυμα πρὸς βελτίωσιν τῆς ποιότητος αὐτῶν. Ἡ χαρακτηριζομένη ὡς σμύρις τῆς Νάξου πωλεῖται ἐν Ἀγγλίᾳ εἰς μικρὰ ποσὰ 20–50 τόνων πρὸς ἐννέα λίρας ἕκαστον. Ἡ τιμὴ δ’ αὕτη ἀντιστοιχεῖ πρὸς ἐννέα περίπου φράγκα κατὰ στατῆρα, παραδοτέον ἐν Νάξῳ, ἐνῷ, ὡς γνωρίζομεν, τὸ Δημόσιον πωλεῖ αὐτὴν πρὸς 10 φράγκα κατὰ στατῆρα. Τοῦτο δ’ ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ πωλουμένη σμύρις δὲν εἶναι καθαρῶς Ναξία, ἀλλὰ μίγμα αὐτῆς μετ’ ἄλλων σμυρίδων. Ἂν θελήσωμεν νὰ ἐξακολουθήσωμεν ἐφαρμόζοντες τὸ αὐτὸ σύστημα τῆς διαθέσεως τῆς σμύριδος Νάξου, δυσκόλως θὰ δυνηθῶμεν νὰ δώσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν, ἣν δικαιοῦται νὰ καθέξῃ ἐν Εὐρώπῃ, καὶ ἥτις εἶναι ἡ εἰς τὴν κατανάλωσιν παροχὴ τοῦ πλείστου μέρους τοῦ εἰς αὐτὴν ἀναγκαίου ποσοῦ σμύριδος καὶ τοὐλάχιστον τοῦ ἡμίσεως τοῦ ποσοῦ τούτου. Διὰ τῆς ἐφαρμογῆς συστήματος εὐκολύνοντος τὴν ἐξόρυξιν τῆς Ναξίας σμύριδος, καὶ διὰ φροντίδος καὶ ἐργασίας πρὸς εὕρεσιν τῶν ἐμπορευομένων καὶ τῶν καταναλισκόντων τὴν σμύριδα καὶ πρὸς πώλησιν εἰς αὐτοὺς τῆς Ναξίας σμύριδος ἐπὶ τιμήματι ἀναλόγῳ εἰς τὴν χρησιμότητα αὐτῆς θὰ δυνηθῶμεν νὰ θέσωμεν αὐτὴν εἰς τὴν ἐν τῇ καταναλώσει ἐμπρέπουσαν αὐτῇ θέσιν καὶ πωλήσωμεν οὐχὶ 60,000 ἢ 70,000 στατῆρας, ἀποφέροντας ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου καθαρὸν ἔσοδον κατώτερον τῶν 200,000 δραχμῶν, ἀλλὰ 800,000 καὶ 1,000,000 στατῆρας, ἀποφέροντας τοιοῦτον ἔσοδον ἀνώτερον τῶν τριῶν ἑκατομμυρίων. Κατὰ τὰς πληροφορίας, ἃς ἔχομεν, ἡ χρησιμότης τῆς Ναξίας σμύριδος, ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν σμύριδα τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, εἶναι περίπου ὡς δύο πρὸς ἕν· ἀπαιτοῦνται δηλ. δύο στατῆρες σμύριδος τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ὅπως παρέξωσι τὴν ὑπηρεσίαν, ἣν παρέχει εἷς στατὴρ Ναξίας σμύριδος εἰς τὴν λείανσιν τῶν κρυστάλλων, τῶν μετάλλων καὶ τῶν πολυτίμων λίθων. Ἡ χρησιμότης δὲ τῆς Ναξίας ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν τεχνητὴν σμύριδα εἶναι περίπου ὡς πέντε πρὸς δύο, δηλ. δύο στατῆρες Ναξίας σμύριδος παρέχουσιν ὑπηρεσίαν ἴσην πρὸς πέντε στατῆρας τεχνητῆς. Ἡ ἀναλογία αὕτη καὶ ἡ τιμὴ, εἰς τὴν ὁποίαν πωλεῖται ἡ σμύρις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ αἱ τεχνηταὶ σμύριδες, μᾶς δίδουσι τὸ μέτρον τοῦ τιμήματος, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ πωληθῇ ἡ Ναξία σμύρις. Γνωρίζομεν δὲ, ὅτι ἡ μὲν σμύρις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἀπαιτεῖ δαπάνην τριῶν περίπου φράγκων κατὰ στατῆρα, ὅπως παραδοθῇ εἰς ἕνα τῶν λιμένων αὐτῆς, ἡ δὲ τεχνητὴ σμύρις πωλεῖται ἐν τῷ τόπῳ τῆς κατασκευῆς αὐτῆς πρὸς 2½ μέχρι 3 φράγκων κατὰ στατῆρα. Κατὰ τὰς ἀναλογίας δὲ ταύτας τῆς χρησιμότητος καὶ τοῦ τιμήματος τῶν ἄλλων σμυρίδων, ἡ τῆς Νάξου, παραδιδομένη ἔν τινι τῶν λιμένων αὐτῆς, παριστᾷ ἀξίαν ἀνωτέραν τῶν ἓξ φράγκων χρυσῶν κατὰ στατῆρα. Μετὰ τοῦ προσδιορισμοῦ τῆς πραγματικῆς ἀξίας τῆς Ναξίας σμύριδος καὶ τῆς φροντίδος, ὅπως καταστήσωμεν αὐτὴν γνωστοτέραν εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ τοὺς καταναλωτὰς, ὀφείλομεν ν’ ἀσχοληθῶμεν συγχρόνως καὶ εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ τρόπου τῆς ἐξορύξεως καὶ τῆς μεταφορᾶς αὐτῆς. Αἱ ἐργασίαι αὗται ἐκτελοῦνται σήμερον ἄνευ μεθόδου καὶ συστήματος ἐπιστημονικοῦ. Οἱ ἐντόπιοι ἐργάται ἐξορύττουσιν αὐτὴν διὰ τρόπου ἀτελοῦς καὶ ἐνίοτε ἐπικινδύνου, καταστρέφοντες τὰ ὀρυχεῖα καὶ καθιστῶντες ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος δυσκολωτέραν τὴν εὕρεσιν καὶ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ὀρυκτοῦ: Οἱ αὐτοὶ δὲ ἐργάται μεταφέρουσι μετὰ πολλοῦ κόπου τὴν σμύριδα ἐπὶ ἡμιόνων, δι’ ἀτραπῶν δυσβάτων καὶ ἐπιπόνων. Διὰ τῆς ἐφαρμογῆς ἐπιστημονικοῦ καὶ τελείου συστήματος ἐξορύξεως καὶ διὰ τῆς βελτιώσεως τῶν μέσων τῆς μεταφορᾶς εἰς τὸ παράλιον θὰ προληφθῇ ἡ γιγνομένη σήμερον βλάβη εἰς τὰ ὀρυχεῖα, θὰ ἐλαττωθῇ δὲ οὐσιωδῶς ἡ δαπάνη τῆς ἐξορύξεως καὶ τῆς μεταφορᾶς. Πρὸς εὕρεσιν δὲ τοῦ συστήματος, ὅπερ δυνάμεθα ἐπωφελῶς νὰ ἐφαρμόσωμεν διὰ τὴν διάθεσιν τῆς σμύριδος, δὲν πρέπει νὰ λάβωμεν ὡς βάσιν τὸ παράδειγμα, ὅπερ ὁ ἴδιος κ. Πρωθυπουργὸς πρὸ ἐτῶν ἀνέφερε καὶ συνέστησεν εἰς τὴν Βουλήν, τὸ τοῦ μονοπωλίου δηλ. τοῦ ὑδραργύρου ἐν Ἱσπανίᾳ, διότι ὁ ὑδράργυρος ἔχει μεγάλην ἀξίαν ἐν μικρῷ ὄγκῳ, ἐνῷ ἡ σμύρις ἔχει τοιαύτην ἐν μεγάλοις ὄγκοις. Δυνάμεθα ὅμως νὰ λάβωμεν ὡς ὑπόδειγμα ἄλλα εἴδη τῆς αὐτῆς φύσεως, ἔχοντα δηλ. ἀξίαν ἐν μεγάλοις ὄγκοις. Τοιαῦτα δ’ ὑπάρχουσι πολλὰ, καὶ ὡς παράδειγμα ἀναφέρω τὸ Γκουανὼ τοῦ Πεῤῥοῦ, ὅπερ, ὡς γνωρίζετε, χρησιμεύει ὡς γεωργικὸν λίπασμα καὶ τὸ ὁποῖον πρὸ ἐτῶν ἐξεμεταλλεύετο καθ’ ὃν τρόπον καὶ ἡ σμύρις παρ’ ὑμῖν, ἀνεσκάπτετο δηλαδὴ ἀτελῶς ὑπὸ ἐγχωρίων ἐργατῶν καὶ ἐπωλεῖτο ἐπιτοπίως. Ἐκ τοῦ ἐμπορεύματος δὲ τούτου τὸ Περουβιανὸν δημόσιον μόλις εἰσέπραττεν ἑκατοντάδας τινὰς χιλιάδων φράγκων. Πρὸ δέκα πέντε ὅμως ἐτῶν περίπου ἡ Κυβέρνησις τοῦ Πεῤῥοῦ, συνεννοηθεῖσα μετὰ κεφαλαιούχων, ἐφήρμοσε σύστημα ἐκμεταλλεύσεως καὶ πωλήσεως, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνεβίβασε τὸ ἔσοδον αὐτῆς εἰς 10,000,000 μέχρι 15,000,000. Ἓν ἕτερον δὲ παράδειγμα ἔχομεν πλησιέστερον ἡμῶν, τὸ τοῦ ἀνθρακωρυχείου τῆς ἐπὶ τῆς Μαύρης θαλάσσης Ἡρακλείας. Ἡ ἐξόρυξις τῶν γαιανθράκων γίνεται καὶ ἐν αὐτῷ ὅπως καὶ ἡ τῆς σμύριδος ἐν Νάξῳ, ἡ δὲ Τουρκικὴ Κυβέρνησις μόλις εἰσπράττει ὀλίγας δεκάδας χιλιάδων λιρῶν. Ἡ μελέτη δὲ, ἥτις, ὡς γνωρίζω, ἐγένετο πρό τινων ἐτῶν, ἐνεθάῤῥυνε σπουδαίαν εὐρωπαϊκὴν ἑταιρίαν νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Τουρκικὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ἀναδεχθῇ αὕτη τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ ἀνθρακωρυχείου τούτου, ἐγγυουμένη πρόσοδον ἄνω τῶν 100,000 λιρῶν διὰ τὰ πρῶτα ἔτη καὶ μέχρι 200,000 διὰ τὰ τελευταῖα. Ἀνάλογον μέθοδον ἐξορύξεως καὶ διαθέσεως πρέπει νὰ μελετήσωμεν καὶ ἐφαρμόσωμεν καὶ ἡμεῖς διὰ τὴν Ναξίαν σμύριδα.

§137ΦΛΕΣΣΑΣ. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνηται συζήτησις ἄνευ ἀπαρτίας.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο ἔνστασις μὴ ἀπαρτίας· θ’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ὡς ψηφολέκτου τοῦ βουλευτοῦ Μεσσηνίας κ. Σάκκη).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ. Παρόντες Βουλευταὶ 76.

§140ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸν τρόπον τῆς ἐξορύξεως, τῆς μεταφορᾶς καὶ τῆς διαθέσεως τῆς σμύριδος, τὸν ὁποῖον ἐξέθηκα καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου νομίζω περιττὴν πλειοτέραν ἀνάπτυξιν, ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μελετήσῃ προηγουμένως, διότι γνωστά εἰσιν εἰς αὐτὴν τὰ ἐλαττώματα τῆς ἐξορύξεως καὶ τῆς μεταφορᾶς· γνωστὴ δ’ ὡσαύτως ἡ ποιότης τῆς σμύριδος καὶ ἡ ἀδικία, ἥτις προσγίγνεται εἰς αὐτὴν ἐν τῇ καταναλώσει. Ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν ἔπραξε τοῦτο ἐγκαίρως, δὲν ἕπεται ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὸ ἐπιδιώξωμεν καὶ σήμερον.

§141ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶχον δωδεκαετῆ ἐργολαβίαν.

§142ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τοῦτο δὲν ἠμπόδιζε τὴν μελέτην συστήματος τελειοτέρου διά τε τὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ τὴν διάθεσιν τῆς σμύριδος, ὅπως σήμερον ἐν γνώσει σκεφθῶμεν καὶ ἀποφασίσωμεν περὶ αὐτῶν. Ἡ γενομένη δὲ ἀμέλεια δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἐμποδίσῃ τοῦ νὰ ἐπανορθώσωμεν τὰ ταχύτερον τὰ ἐξ αὐτῆς ἀποτελέσματα. Ἂς ἐπιδιώξωμεν τοῦτο ἐντὸς τοῦ ἔτους, καθ’ ὃ πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἀλλὰ χωρὶς νὰ ἐξευτελίσωμεν τὴν ἀξίαν καὶ τὴν ἐκτίμησιν τῆς Ναξίας σμύριδος, παραδεχόμενοι ἀτόπως τὴν ὕπαρξιν δευτέρας ποιότητος καὶ πωλοῦντες αὐτὴν εἰς τιμὴν κατωτέραν ἐκείνης, εἰς ἣν πωλεῖται ἡ σμύρις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Δεχθεῖσα τὴν ἐλάττωσιν τοῦ χρονικοῦ διαστήματος τῆς διαθέσεως τῆς σμύριδος ἀπὸ 12 ἐτῶν εἰς ἓν ἔτος ἡ Κυβέρνησις, πρέπει νὰ παραδεχθῇ καὶ τὴν ἀπάλειψιν τῆς εἰς δύο ποιότητας διαιρέσεως αὐτῆς, ἥτις ἐλαχίστην ἢ καὶ μηδεμίαν θὰ ἐπιφέρῃ ταμιευτικὴν ζημίαν εἰς τὸ Δημόσιον, θὰ προλάβῃ ὅμως τὸν κίνδυνον τῆς ἐξευτελίσεως τῆς Ναξίας σμύριδος, ὅστις, ὅσον καὶ ἂν ὑποτεθῇ μικρὸς, δύναται νὰ φέρῃ προσκαίρως ἢ καὶ διαρκέστερον παρακώλυσιν εἰς τὴν εὐρυτέραν καὶ ἐπωφελεστέραν διάθεσιν αὐτῆς.

§143ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ὅσα ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἐξέθηκεν ὀλίγας λέξεις θέλω προσθέσει. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι, ἀφοῦ ἔχομεν ὀρυχεῖον ἐν Νάξῳ, παρέχον ἔστω πολλὰς ποιότητας σμύριδος, ἀλλὰ τόσον πλούσιον, ὥστε δύναται ἐπὶ αἰῶνας νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν κατανάλωσιν, δὲν βλέπω ἀληθῶς τὸν λόγον, ἕνεκα τοῦ ὁποίου προτείνει ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ περιορισθῶμεν εἰς τὴν πώλησιν μόνον τῆς σμύριδος τῆς ἀνωτέρας ποιότητος, ἀλλὰ νὰ καταφύγωμεν καὶ εἰς τὴν πώλησιν τῆς κατωτέρας ποιότητος, δηλαδὴ ἐκείνης, ἡ ὁποία περιέχει καὶ ξένας οὐσίας εἰς βαθμὸν μεγαλείτερον. Ἐὰν ἰδιώτης τις εἶχε μεταλλεῖον, τὸ ὁποῖον ἔδιδε προϊὸν τόσον ἄφθονον, ὥστε διὰ τῆς καλῆς ποιότητος ἠδύνατο ἐπὶ μακρὸν χρόνον νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, τίς λόγος ἠδύνατο νὰ τὸν πείσῃ νὰ καταφύγῃ καὶ εἰς τὴν πώλησιν τῆς δευτέρας ποιότητος; Ὅταν μάλιστα λάβῃ τις ὑπ’ ὄψει ποίας ὠφελείας θὰ ἔχῃ τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς πωλήσεως τῆς δευτέρας αὐτῆς ποιότητος, θέλει ἀνεύρει, ὅτι σχεδὸν δὲν θὰ ἔχῃ οὐδεμίαν ὠφέλειαν, διότι ἡ τιμὴ τῆς δευτέρας ποιότητος εἶναι εὐτελεστάτη, τὰ δὲ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα θὰ δαπανήσῃ τὸ Δημόσιον διὰ τὴν ποιότητα αὐτὴν, θ’ ἀποῤῥοφήσῃ σχεδὸν ὁλόκληρον τὸ ἀντίτιμον. Διατὶ λοιπὸν νὰ παραδίδωμεν ἄνευ ὠφελείας εἰς τὴν κατανάλωσιν μεγαλειτέραν ποσότητα πράγματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξευτελίσῃ καὶ αὐτὴν τὴν τιμὴν τῆς καλλιτέρας ποιότητος; Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ νὰ πωλήσῃ οὐ μόνον πρᾶγμα πρώτης ποιότητος, ἀλλὰ καὶ δευτέρας ποιότητος, δὲν θὰ ἦτο τάχα προτιμότερον, ἀντὶ παντὸς ἄλλου προσδιορισμοῦ, νὰ πωλήσῃ τὸ πρᾶγμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, κατὰ τὰς πληροφορίας τῆς Κυβερνήσεως, μετήχθη ἤδη εἰς τὰ παράλια τῆς Νάξου, ἑπομένως εἶναι ἀποκεχωρισμένον παντὸς ἄλλου πράγματος καὶ εὔκολον νὰ ὁρισθῇ διὰ μόνης τῆς ὑποδείξεως τοῦ τόπου, ἐν ᾧ εὑρίσκεται, καὶ οὕτω νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ πωλήσῃ, ἐκτὸς τοῦ πράγματος καλῆς ποιότητος, καὶ τὸ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἤδη εἰς τὴν παραλίαν; Τοιουτοτρόπως ἡ ποιότης τοῦ πράγματος αὐτοῦ δὲν θὰ ὑπάγηται εἰς περαιτέρω ἐξελέγξεις, διότι αὐτὸς ὁ προσδιορισμὸς, ὅτι εἶναι εἰς τὸ παράλιον, καθιστᾷ αὐτὸ ἀποδεκτὸν ἐκ μέρους τοῦ ἀγοραστοῦ εἰς τὴν τιμὴν, τὴν ὁποίαν ἤθελε συμφωνήσει, ἄνευ ἄλλης ἐξετάσεως. Τοιαύτην τινὰ τροποποίησιν τοῦ νομοσχεδίου ὑποβάλλω, καὶ ἀπόκειται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὴν ἀποδεχθῇ. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑποθήκης πλοίων.

§145ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὔριον, κύριε Πρόεδρε, καθόσον παρῆλθεν ἡ ὥρα, πρόκειται δὲ νὰ ἀγορεύσω διὰ μακρῶν ἐπ’ αὐτοῦ.

§146ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Σᾶς ἀκούομεν.

§147Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ, κύριε Πρόεδρε, καὶ παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν κ. κ. Βουλευτῶν).

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 10 καὶ 30′ μ. μ.