| 788 | Χαρ. Τρικούπης | Ο | Ἀναστ. Δημητριάδης | Ο | |
| 789 | Ἀνδρ. Σκαλτσοδῆμος | Ο | Μιχαὴλ Νικηφοράκης | Ο | |
| 790 | Γ. Σισμάνης | Ο | Δημήτριος Πετρίδης | Ν | |
| 791 | Δ. Βουλπιώτης | Ο | Ἄγγ. Γεωργαντᾶς | Ν | |
| 792 | Ἀθ. Ἴσκος | Θεόδ. Π. Δηλιγιάννης | Ν | ||
| 793 | Ν. Καλαντζόπουλος | Ο | Θεόδ. Β. Δηλιγιάννης | Ν | |
| 794 | Ἐπ. Σακελλαρόπουλος | Χρ. Χριστόπουλος | Ν | ||
| 795 | Μ. Γουλιμῆς | Φίλιππος Βάρβογλης | Ν | ||
| 796 | Μ. Ἰατρίδης | Ἠλίας Φλέσσας | Ν | ||
| 797 | Δ. Χατζόπουλος | Κων. Κωνσταντόπουλος | Ν | ||
| 798 | Γεώργιος Μίλησης | Ο | Ἀρ. Σακελλαρόπουλος | ||
| 799 | Σπυρίδων Νοταρᾶς | Παναγιώτης Μανέτας | |||
| 800 | Γεώργιος Κούστας | Ἰωάννης Ἀντωνόπουλος | Ν | ||
| 801 | Ἀλέξανδρος Ἀντωνόπουλος | Ο | Ἠλίας Παλαμήδης | Ο | |
| 802 | Σωτήριος Δανόπουλος | Κωνστ. Κατσικόπουλος | Ν | ||
| 803 | Δ. Ζέγγελης | Μίνως Μπογιατζόγλους | Ο | ||
| 804 | Δημ. Ν. Βότσαρης | Ο | Γεώργιος Μπούμπουρας | Ο | |
| 805 | Κωνστ. Γ. Καραπάνος | Ν | Λωρέντζος Δελαρόκας | Ο | |
| 806 | Γεώργιος Χ. Παχὺς | Ο | Δημοσθένης Καΐρης | Ο | |
| 807 | Στέφανος Δραγούμης | Ο | Γεώργιος Δρόσος | ||
| 808 | Δημήτρ. Γ. Ῥάλλης | Ν | Νικόλαος Κρίσπης | ||
| 809 | Ἀνδρέας Γ. Ψύλλας | Εὐστάθιος Κεχαγιᾶς | |||
| 810 | Φωκίων Νέγρης | Ο | Κωνστ. Κοσσονάκος | Ο | |
| 811 | Ἰω. Ἀ. Γεωργαντᾶς | Ν | Γεώργιος Μαυρομιχάλης | Ν | |
| 812 | Νικόλ. Μπουφίδης | Ἀριστ. Πετροπουλάκης | Ν | ||
| 813 | Δημ. Μ. Καλλιφρονᾶς | Ο | Γιανν. Μαυρομιχάλης | Ο | |
| 814 | Δημ. Καλλιφρονᾶς | Ν | Νικήτας Βαρβιτσιώτης | ||
| 815 | Νικόλ. Δ. Λεβίδης | Λεων. Καπετανάκος | |||
| 816 | Σπυρ. Κουκούλεζας | Ο | Ξανθὸς Πικουλάκης | Ο | |
| 817 | Ὄθων Μακρυγιάννης | Ο | Γεώρ. Πετροπουλάκης | Ν | |
| 818 | Τρύφων Μουτσόπουλος | Ο | Κων. Παπαμιχαλόπουλος | ||
| 819 | Θάνος Κανακάρης | Ο | Ἰωάν. Καρτάλης | ||
| 820 | Ἀθ. Πετιμεζᾶς | Ἀργ. Κανταρτζῆς | Ο | ||
| 821 | Νεοκλ. Πετιμεζᾶς | Ν | Εὐάγ. Σταμούλης | Ο | |
| 822 | Α. Παπαγιαννακόπουλος | Ν | Ν. Κοκωσλῆς | ||
| 823 | Α. Φωτήλας | Ο | Ἰω. Παπαδόπουλος | ||
| 824 | Ἀνδ. Αὐγερινὸς | Ο | Κωνστ. Μαρκίδης | Ο | |
| 825 | Ἀντ. Ῥικάκης | Ν | Ἀριστ. Ἀργυρόπουλος | Ο | |
| 826 | Ἀχ. Γεροκωστόπουλος | Ν | Δημ. Κουτσουμπλῆς | ||
| 827 | Ἰω. Κρεστενίτης | Εὐθ. Μπατζιᾶς | Ο | ||
| 828 | Ν. Κουμανιώτης | Ν | Ἀναστ. Ζαρμάνης | Ο | |
| 829 | Χρ. Στεφανόπουλος | Ο | Ἀχιλ. Λογιωτάτου | Ο | |
| 830 | Ἀλέξ. Ζαΐμης | Ν | Σωτήριος Σωτηρόπουλος | Ν | |
| 831 | Νικόλ. Καλογερόπουλος | Ο | Κωνστ. Κουμουνδοῦρος | Ν | |
| 832 | Ἀλέξ. Κοντόσταυλος | Περικλῆς Πεῤῥωτὴς | |||
| 833 | Ν. Παπανικολάου | Ο | Δημήτριος Τζάνες | Ο | |
| 834 | Νικόλ. Καφετζόγλους | Περικλῆς Μποῦτος | Ο | ||
| 835 | Ἰωάννης Πεζᾶς | Ο | Παναγιώτης Σάκκης | Ν | |
| 836 | Κωνσταντ. Σινέλης | Ο | Νικόλαος Παπαλέξης | Ο | |
| 837 | Βασίλειος Βουδούρης | Ο | Νικόλαος Μισυρλῆς | ||
| 838 | Κ. Ἀργασάρης Λομβάρδος | Ν. Καράπαυλος | Ο | ||
| 839 | Διον. Ζήβας ἢ Πλακᾶς | Ἀσημάκης Χριστόπουλος | Ν | ||
| 840 | Ἀναστ. Ε. Λούντζης | Ο | Εὐστάθιος Κοκκέβης | Ο | |
| 841 | Διον. Λομβάρδος | Δημήτριος Κάρτσωνας | Ν | ||
| 842 | Γεώργιος Θεοτόκης | Ο | Δημήτριος Π. Γουδῆς | ||
| 843 | Κωνστ. Βασιλάκης | Σ. Χατζηγάκης | Ν | ||
| 844 | Ἀντ. Καποδίστριας | Ν | Κ. Ζωγλοπίτης | Ο | |
| 845 | Νικόλαος Βασιλάκης | Ν | Ἀθ. Καζαμπάκας | Ο | |
| 846 | Εὐάγγ. Τσαρλαμπᾶς | Ν | Γ. Φραγκίδης | Ο | |
| 847 | Πολυχρ. Β. Κωνσταντᾶς | Α. Τακιατζῆς | Ο | ||
| 848 | Σπυρ. Ἀλαμάνος | Γ. Τάκης | Ν | ||
| 849 | Θεόφιλος Προβατᾶς | Ν. Ταρμπάζης | |||
| 850 | Ἰωάννης Παδοβᾶς | Ο | Ζ. Φαλιάγκας | ||
| 851 | Εὐάγγ. Μπασιᾶς | Ν | Σταμάτιος Μπουντούρης | Ο | |
| 852 | Ἀγαμέμνων Μεταξᾶς | Ο | Θεόδωρος Γκίκας | Ο | |
| 853 | Ἀνδ. Ἄνν. Καβαλιεράτος | Ο | Ἀνάργ. Σιμόπουλος | Ο | |
| 854 | Νικόλ. Βαλσαμάκης | Ν | Κωνστ. Χαλκιόπουλος | ||
| 855 | Γεράσιμος Μουσούρης | Ο | Ὀδυσσεὺς Πετρόπουλος | ||
| 856 | Παναγ. Βενιεράτος | Ο | Νικόλ. Κοντογιάννης | Ν | |
| 857 | Γ. Τυπάλδος Κοζάκης | Ν | Ἀλκιβ. Παπαλουκᾶς | Ο | |
| 858 | Γεώργιος Κόρπας | Ν | Γεώργ. Λιδωρίκης | Ο | |
| 859 | Στέφανος Σκουλούδης | Ο | Κωνστ. Χατζῖσκος | ||
| 860 | Ἀλοΐσιος Τόμαν | Ο | Δημήτρ. Ζουλούμης | Ο | |
| 861 | Χαρίλ. Προβελέγγιος | Κωνστ. Ἀναγνωστόπουλος | Ν | ||
| 862 | Νικόλαος Νομικός | Ο | Θεμιστοκλῆς Κανάρης | Ν |
1889.03.23
1,559 rows · 10,976 words · 1 table · 159 turns
§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 18.
Τῆς 23 Μαρτίου 1889.
(Πέμπτη).
Ὥρᾳ 3 μ. μ.
(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).
§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Νικόλαος Μαρῆς ζητεῖ βοήθημα πρὸς συντήρησιν τῆς πολυμελοῦς οἰκογενείας του. Συνιστᾶται ὑπὸ διαφόρων Βουλευτῶν.
§2ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.
§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ κ. Ν. Κόπελος ὑποβάλλει ἑτέραν ἀναφορὰν, δι’ ἧς ἐκτίθεσιν, ὅτι εὗρε τὸν τετραγωνισμὸν τοῦ κύκλου. Παραπέμπεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν. Ὁ γνωστὸς εἰς τὴν Βουλὴν ἀόμματος Εὐστάθιος Λαμψιάδης, χρηματίσας ἐπὶ πολλὰ ἔτη συντάκτης τῶν πρακτικῶν, αἰτιᾶται τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ὅτι δὲν ὑπέβαλεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἀναφορὰς αὐτοῦ περὶ χορηγίας τοῦ καὶ ἄλλοτε δοθέντος εἰς αὐτὸν βοηθήματος, ἐνῷ αἱ ἀναφοραί του ἀνεκοινώθησαν καὶ παρεπέμφθησαν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Λογιστικοῦ.
§4Χ. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ εἶχε λόγους, δι’ οὓς ἀπέῤῥιψε τὴν αἴτησιν.
§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Βουλευταὶ κύριοι Μουσούρης, Τζάνες, Χατζόπουλος, Βαλσαμάκης καὶ Ἀλέξ. Ἀντωνόπουλος ὑποβάλλουσιν, ἰδίᾳ ἕκαστος, τροπολογίας ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ βοσκῆς τῶν ζώων. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 77–81). Ἤδη γενήσεται ἡ κλήρωσις πρὸς ἐκλογὴν τῆς Μεγάλης Πρεσβεύσεως τῆς Βουλῆς, ἥτις μετὰ τοῦ Προεδρείου θέλει παρασταθῇ κατὰ τὴν τελεσθησομένην τελετὴν ἐπὶ τῇ ἐθνικῇ ἑορτῇ τῆς 25 Μαρτίου. (Γίνεται ἡ κλήρωσις, ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ἀντιπροέδρου κ. Καΐρη).
§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μέλη τῆς Μεγάλης Πρεσβεύσεως ἐξελέγησαν οἱ κύριοι Κοντόσταυλος, Τόμαν, Σινέλης, Καλογερόπουλος, Θ. Β. Δηλιγιάννης, Κατσικόπουλος, Ῥικάκης, Μανέτας, Φραγκίδης καὶ Μεταξᾶς, οἵτινες παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ μεθαύριον, ὥρᾳ 9 π. μ., ὅπως πορευθῶσι μετὰ τοῦ Προεδρείου εἰς τὸν ναὸν τῆς Μητροπόλεως.
§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας Βουλευτὴς κ. Γεωργαντᾶς ἐζήτησε τὸν λόγον.
§8Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλω ἐκ μέρους πολλῶν συνταξιούχων. Ἀπὸ τῆς πρώτης τρέχοντος μηνὸς λαμβάνω καθ’ ἑκάστην ἐπιστολὰς ἐκ μέρους συνταξιούχων. Σήμερον μάλιστα ἔλαβον ἐκ τῆς ἐπαρχίας Πόρου παρὰ συνταξιούχου τινὸς ἐπιστολὴν, ἐν ᾗ οὗτος παραπονεῖται, ὅτι ὁ ἐκεῖ Ὑποταμίας δὲν τοῖς πληρόνει τὴν σύνταξίν των ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου καὶ ἐκ τούτου ὑποφέρουσιν. Οἱ συνταξιοῦχοι, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχουσιν ἄλλην περιουσίαν, παρὰ τὴν γλίσχραν σύνταξίν των. Ὅταν δὲ αὕτη τοῖς καθιστερῆται ἐπὶ τρεῖς μῆνας, νομίζω, ὅτι μεγάλως ἀδικοῦνται ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων.
§9ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς οὐδεμίαν τοιαύτην εἴδησιν ἔχομεν. Γινώσκομεν ἀπ’ ἐναντίας, ὅτι πληρόνονται κανονικῶς.
§10ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Σήμερον ἔλαβον, ὡς προεῖπον, ἐπιστολὴν ἐκ Πόρου συνταξιούχου τινὸς, ὅστις πολλάκις ἐζήτησε νὰ πληρωθῇ παρὰ τοῦ Ὑποταμίου Πόρου, ἀλλ’ ἐστάθη ἀδύνατον νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ πληρωμὴ τῆς συντάξεώς του. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διατάξῃ τὰ δέοντα, ὅπως τοῦ λοιποῦ πληρώνωνται τακτικῶς οἱ συνταξιοῦχοι.
§11ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀλλαχόθεν, ἐκτὸς τοῦ Πόρου, ἔχετε εἰδήσεις;
§12ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ὅταν ἔχω ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν Πόρου, φρονῶ, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀρκετόν.
§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρ. Χρηστόπουλος ὑπέβαλε τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ βοσκῆς ζώων.
§14Γ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε ἔχω τηλεγράφημα ἐκ Σπάρτης ἐκ μέρους τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, ὁ ὁποῖος παραπονεῖται κατὰ τῆς καταστάσεως τῆς δικαιοσύνης ἕνεκα ἐλλείψεως δικαστῶν. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο ἀναφέρων, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐνεργήσωσιν, ὥστε νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ὁμαλὴν κατάστασιν τὸ Δικαστήριον Σπάρτης.
§15ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ Σπάρτης πρό τινος καιροῦ ἐπῆλθεν ἀληθῶς ἀνωμαλία τις ἕνεκα ἀνωτέρας βίας. Ὁ Πρόεδρος καὶ εἷς δικαστὴς ἠσθένησαν καὶ ἔλαβον ἄδειαν λόγῳ ἀσθενείας. Διετάχθη ἡ ἐπάνοδος αὐτῶν, καὶ ὁ μὲν Πρόεδρος ἐπανῆλθε, τοῦ δὲ Πρωτοδίκου διετάχθη ἡ πειθαρχικὴ καταδίωξις. Δυστυχῶς εἶχεν ἐπέλθει καὶ ὁ θάνατος ἑτέρου δικαστοῦ καὶ ἐδημιουργήθη οὕτω τρίτον κενὸν, πρὸ τριῶν δὲ ἡμερῶν ἠσθένησε σπουδαίως ὁ δικαστὴς Πρωτόπαπας, ὁ ὁποῖος καὶ ἠναγκάσθη νὰ ἔλθῃ ἐνταῦθα. Μένουσι πέντε δικασταὶ, ἐργαζόμενοι ἐν Σπάρτῃ, οἱ δὲ δικηγόροι παραπονοῦνται, ὅτι ἐξ αὐτῶν ὁ εἷς θὰ ἀναγκασθῇ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας νὰ συνοδεύσῃ τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον καὶ θὰ μείνουν 4 μόνον. Ἀλλ’ ἕως τότε ἐλπίζω νὰ ἐπανέλθῃ ὁ ὑπὸ πειθαρχικὴν καταδίωξιν. Ἐλήφθη δὲ φροντὶς περὶ συμπληρώσεως τοῦ κενοῦ τοῦ ἐκ τοῦ θανάτου τοῦ πρωτοδίκου Μυρτίλλου. Αὐτὴ εἶναι ἡ αἰτία τῶν παραπόνων.
§16ΑΡ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ ταχείας συμπληρώσεως, διότι μετ’ ὀλίγον ἄρχονται αἱ ἐργασίαι τοῦ Κακουργιοδικείου καὶ τότε θὰ μείνωσι μόνον δύο δικασταὶ, καὶ θὰ ἐπέλθῃ δικαιοστάσιον καὶ πλήρης παραλυσία.
§17ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ἀληθῶς, κύριε Πρόεδρε, πάντες οἱ Βουλευταὶ οἱ ἐκ τοῦ νομοῦ Λακωνίας εἴχομεν σήμερον ἐγκύκλιον τηλεγράφημα παρ’ ὁλοκλήρου τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Σπάρτης διὰ τοῦ Προέδρου αὐτοῦ, δι’ οὗ παρακαλούμεθα νὰ συστήσωμεν τὴν προσοχὴν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ εἰς τὴν κατάστασιν τοῦ Δικαστηρίου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὁμολογουμένως εὑρίσκεται σχεδὸν ἐν παραλυσίᾳ, διότι αὔριον ἄρχονται αἱ ἐργασίαι τοῦ Κακουργιοδικείου καὶ ἐκτὸς ἐκείνου, ὅστις θ’ ἀκολουθῇ τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον, θὰ ἀπασχοληθῶσιν ἄλλοι δύο δικασταὶ ἐκεῖ, ἑπομένως τὸ πολιτικὸν Δικαστήριον δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ συγκροτηθῇ, τὸ δὲ τακτικὸν ποινικὸν ἐπίσης δὲν θὰ ἦναι εὔκολον νὰ λειτουργῇ. Ἑπομένως παρακαλοῦμεν τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, νὰ λάβῃ συντόνως μέτρα.
§18ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἀριθμὸς τῶν δικαστῶν ἐν τοῖς Δικαστηρίοις κατὰ νόμον ὁρίζεται διὰ Β. Διατάγματος κατὰ διετίαν, ἀναλόγως τῆς περιφερείας καὶ τῶν ἐργασιῶν τῶν Δικαστηρίων. Εἰς τὴν Σπάρτην ὡρίσθησαν ὀκτὼ δικασταὶ, θέσις κενὴ δὲν εἶναι ἄλλη, παρὰ ἡ κενωθεῖσα ἐκ τοῦ θανάτου ἑνὸς δικαστοῦ, ἥτις καὶ τάχιστα πληροῦται. Τὰ ἐξ ἀποδεδειγμένων ἀσθενειῶν προσωρινὰ κωλύματα δὲν δυνάμεθα δυστυχῶς νὰ προλάβωμεν.
§19ΑΡ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐνόμιζον, ὅτι ὁ συνάδελφος κ. Κοσσονάκος δὲν θὰ περιέμενε τὸ τηλεγράφημα τοῦ Συλλόγου, διότι καὶ Βουλευτὴς εἶναι καὶ δικηγόρος, καὶ ὤφειλε νὰ κάμῃ τὰς δεούσας παραστάσεις εἰς τὸν Ὑπουργὸν πρότερον.
§20ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ἀδίκως μὲ ἐπιτιμᾶτε. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν δὲν ἠδυνάμην νὰ κάμω παραστάσεις ἐντονωτέρας· ἢ ἠθέλατε ἐγὼ διὰ μαγικῆς ῥάβδου νὰ διορθώσω τὰς ἐλλείψεις;
§21ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία κατ’ ἐντολήν σας συνέταξε τὸ νομοσχέδιον περὶ ποιμνιοβοσκῆς, δὲν περιέλαβε κυρίως εἰς αὐτὸ τὰς γνώμας τῶν πολλῶν, ἀλλὰ προσεπάθησε νὰ συναρμολογήσῃ τὰς διαφόρους γνώμας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐξενεχθῆ ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Βουλῆς. Ἐπειδὴ δὲ τώρα γίνονται διάφοροι τροπολογίαι καὶ ἐπειδὴ ὅλη ἡ Βουλὴ θεωρεῖ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατεπεῖγον, νομίζω καλὸν νὰ ψηφισθῇ σήμερον εἰς δευτέραν συζήτησιν, αἱ δὲ τροπολογίαι ὅλαι νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐλπίζω οὕτω νὰ ἔλθωμεν ταχύτερον εἰς ἀποτέλεσμα.
§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.
§23ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν δέχομαι τὴν γνώμην τοῦ προλαλήσαντος· θὰ ἀγορεύσω εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν.
§24ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἄς ἀναβληθῇ ἐπ’ ὀλίγας ἡμέρας, ἵνα συνέλθῃ ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ἵνα οἱ Βουλευταὶ, ὅσοι προτίθενται νὰ ὑποβάλωσι τροπολογίας, ἀνακοινώσωσιν αὐτὰς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, ἀλλὰ καὶ καταθέσωσιν αὐτὰς συνάμα εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὅπως τυπωθεῖσαι ἀνακοινωθῶσι καὶ πρὸς ἡμᾶς· οὕτω δ’ ἐν ἐπιγνώσει κανονισθῶσι τὰ περαιτέρω.
§25ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναβληθῇ ἡ δευτέρα συζήτησις. Ἂν ἔχῃ παρατηρήσεις ὁ κ. Κωνσταντόπουλος, δύναται σήμερον νὰ τὰς ὑποβάλῃ, διότι, ἂν ἀναβάλωμεν τὴν δευτέραν συζήτησιν, διατρέχομεν τὸν ἄφευκτον κίνδυνον νὰ ἀναβληθῇ ἐντελῶς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον εἰς τὴν κοινωνικὴν εἰρήνην, διὰ νὰ παύσῃ ὁ πόλεμος μεταξὺ γεωργῶν καὶ ποιμένων.
§26ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τοσούτῳ μᾶλλον ὑποστηρίζω τὴν γνώμην τοῦ προλαλήσαντος, καθόσον νομίζω, ὅτι δὲν ἀρκεῖ μόνη ἡ ὑποβολὴ τῶν τροπολογιῶν, πρέπει νὰ ἀναπτυχθῶσιν αὗται, ἵνα δυνηθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ ἐκτιμήσῃ αὐτὰς καὶ νὰ φέρῃ γνώμην.
§27ΦΩΤΗΛΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν, δὲν ἐλάβομεν δὲ καιρὸν νὰ τὸ μελετήσωμεν. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι μεγίστης σπουδαιότητος· ἐπὶ τῇ ἁπλῇ ἀναγνώσει αὐτοῦ παρατηρεῖ τις, ὅτι δὲν ἐκπληροῖ τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Βουλὴ συνέστησε τὴν Ἐπιτροπὴν ταύτην, νομίζω δὲ, ὅτι δὲν εἶναι κακὸν, ἐὰν ἀναβληθῇ διὰ δύο ἡμέρας ἡ δευτέρα συζήτησις, διότι, ὅπως παρατηροῦσι πολλοὶ ἐνδιαφερόμενοι ἐκ τῶν ὀρεινῶν ἐπαρχιῶν, οὐδένα σκοπὸν ἐκπληροῖ. Ζητοῦμεν λοιπὸν τὴν ἀναβολὴν αὐτοῦ, διὰ νὰ μελετηθῇ.
§28Χ. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὁ κ. Κωνσταντόπολος καὶ ὁ κ. Φωτήλας, φαίνεται, θέλουν νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Δὲν ἠμποροῦν νὰ κάμουν τὰς παρατηρήσεις των εἰς τὴν τελευταίαν συζήτησιν; Ὅσοι ἔχουν τροπολογίας, ἂς προσέλθωσιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, ὅπως ἐκφράσουν τὰς ἰδέας των καὶ ἀποφασισθῇ τί πρέπει νὰ γίνῃ.
§29ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, ἀδίκως μὲ μέμφεται, ἐνῷ ἐγὼ ἐζήτησα τὴν ἄμεσον συζήτησιν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Ἀλλ’ ἐπίτηδες προτείνω μίαν σπουδαίαν συζήτησιν, ἵνα συντελέσῃ εἰς τὸν καταρτισμὸν νόμου, ὅσον ἔνεστι πλήρους καὶ τελείου. Ὅτε ἐψηφίσθη ὁ ἰσχύων νόμος, δὲν ἐγένετο συζήτησις. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἀνεγνώσθη κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς καὶ ἀσυζητητεὶ ἐγένετο δεκτὸς ὁ νόμος ἐκεῖνος, τοιοῦτον ἀτελὴς, ὥστε τάχιστα ἐπεβλήθη ἡ ἀνάγκη τῆς τροποποιήσεως αὐτοῦ καὶ πρὸς τοῦτο ἐψηφίσθη τὸ 1887 ἕτερος νόμος. Κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου ἐκείνου δὲν ἦτο παροῦσα ἡ Ἀντιπολίτευσις, καὶ ὡς ἐκ τούτου πάλιν ἐδέησε κατὰ τὸ 1888 νὰ γίνῃ ἑτέρα τροποποίησις. Ἀλλὰ καὶ αὕτη πάλιν ἐγένετο μὲ τόσην βίαν, ὥστε σήμερον ζητοῦμεν τρίτην τροποποίησιν. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ παύσωσι τέλος αἱ ἀτελεύτητοι αὗται τροποποιήσεις, πρὸς τοῦτο δὲ ὀφείλομεν νὰ συζητήσωμεν σπουδαίως καὶ ἐμβριθῶς περὶ πάντων τῶν ζητημάτων, ἅτινα περιέχονται ἐν τῷ περὶ οὗ πρόκειται ἀντικειμένῳ.
§30ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἐγὼ παραδέχομαι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δύναται νὰ τελειοποιηθῇ, ἀλλὰ καὶ οἷον παρουσιάζεται σήμερον, βελτιόνει κατὰ πολὺ τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων, ἐὰν δὲ θελήσωμεν, νὰ τὸ ἀναβάλωμεν, δὲν θὰ ἔχωμεν τὸν καιρὸν νὰ τὸ ψηφίσωμεν, διότι τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα λήγουσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Λοιπὸν παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ, ὅπως συζητηθῇ σήμερον τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ὅσας δὲ τροποποιήσεις ἔχουσιν οἱ κύριοι Κωνσταντόπουλος καὶ Φωτήλας δύνανται νὰ τὰς φέρωσιν εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν, ἵνα συζητήσωμεν αὐτάς· ἀλλ’ ὁ κ. Φωτήλας, μὴ προτείνων οὐδεμίαν τροποποίησιν τοῦ νομοσχεδίου, φαίνεται, ὅτι δὲν ἐμελέτησεν αὐτὸ καὶ ἑπομένως ὑποστηρίζων τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως σκοπὸν ἔχει νὰ παρεμποδίσῃ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.
§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ἐκ τῆς σειρᾶς τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔλθωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, τότε ἀποφαίνεται ἡ Βουλή.
§32ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί! Λυποῦμαι, ὅτι εἶμαι ἠναγκασμένος, οὐχὶ νὰ ἐλέγξω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ πρᾶξιν, ἐξ ἧς ἀθετοῦνται οἱ νόμοι, ἢ προσβάλλονται κοινωνικὰ συμφέροντα, ἀλλὰ νὰ καταγγείλω τοῦτον πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὸ Ἔθνος διὰ πρᾶξιν, ἥτις μαρτυρεῖ ἀσέβειαν πρὸς δικαιώματα κεκτημένα δι’ αἵματος ἀσέβειαν κατὰ πολίτου Ἕλληνος, σοβαρὰς καὶ μεγάλας παρασχόντος ὑπηρεσίας κατὰ τὸν καρτερικὸν ἀγῶνα τῆς αἱμοσταγοῦς νήσου Κρήτης. Δὲν ἠξεύρω, τίνα γνώμην ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις, προκειμένου περὶ τῶν ἀγώνων τῆς δούλης Ἑλλάδος, καὶ περὶ τῆς στοργῆς, ἣν ὀφείλει, ἣν εἶναι ὑπόχρεως ἐκ τῆς Ἱστορίας νὰ δεικνύῃ ἡ Ἑλλὰς ἡ ἐλευθέρα πρὸς τοὺς δεινοπαθοῦντας ὑπὲρ τῆς ἀπελευθερώσεως τῶν δούλων ἡμῶν ἀδελφῶν· ἐγὼ ὅμως ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ κρίκος, ὁ ἑνόνων ἡμᾶς πρὸς τοὺς δούλους ἀδελφοὺς, δὲν εἶναι μόνον αἱ ἱστορικαὶ παραδόσεις, οὐδ’ ἡ σειρὰ τῶν ἀγώνων καὶ τῶν θυσιῶν τοῦ αἵματος, ἀλλὰ καὶ τὸ ἑκάστοτε ἐνδιαφέρον τὸ θερμὸν, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ δεικνύῃ ἡ ἐλευθέρα Ἑλλὰς πρὸς τοὺς προθύμως μετέχοντας καὶ μετὰ καρτερίας ἡρωϊκῆς, διεξάγοντας τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνας. Τοιοῦτοι δὲ εἶναι οἱ ἀναλαβόντες τὰ βαρύτατα καθήκοντα νὰ συμμετάσχωσιν ἐν αὐταπαρνήσει τελείᾳ τῶν ἀπελπίδων ἀγώνων καὶ τῆς ἀγρίας πάλης τῶν Κρητῶν. Ὁ ἐκ Σπάρτης Θεμιστοκλῆς Οἰκονομόπουλος, νέος εὔτολμος, νέος ἔχων ἴσον τὸ θάῤῥος πρὸς τὴν εὐγένειαν τῆς ψυχῆς καὶ ἴσην τὴν φιλοπατρίαν πρὸς τὴν ἀνδρείαν, μετέσχεν ἐν καρτερίᾳ ἀξιοζηλώτῳ ἐπὶ μακρὰν σειρὰν πολεμικῶν ἐπιχειρημάτων τοῦ ἀγῶνος τῆς αἱμοσταγοῦς καὶ ἡρωϊκῆς νήσου Κρήτης. Κατὰ τὸ 1866 νέος ἔτι κατέλιπε τὰ στάδιον αὐτοῦ καὶ τὰς ὑποθέσεις αὐτοῦ καὶ τὰ συμφέροντα αὐτοῦ, καὶ ἔτρεξεν ἐνθουσιῶν εἰς τὴν φωνὴν τῆς πατρίδος καὶ ἐπὶ δύο καὶ ἥμισυ ἔτη μετέσχε τῆς πάλης καὶ τοῦ ἀγῶνος τῆς Κρήτης, λαβὼν δύο πληγὰς, τὴν μίαν εἰς τὴν χεῖρα καὶ τὴν ἑτέραν κατὰ τὴν κνήμην. Ὁ Θεμιστοκλῆς Οἰκονομόπουλος εἶναι ἐκ τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων, οἵτινες δὲν φέρουσι χάρτινα πιστοποιητικὰ τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων, ἀλλὰ φέρουσι μαρτύρια, ἐσφραγισμένα ὑπὸ τοῦ μολύβδου καὶ τῶν ἐχθρικῶν σφαιρῶν ἐπὶ τῶν παρειῶν αὐτῶν. Κατὰ τὸ διάστημα τῶν τριετῶν σπαραγμῶν τῆς πολυπαθοῦς νήσου ἔδειξε θάῤῥος καὶ εὐτολμίαν καὶ καρτερίαν ὁμολογουμένως ἀξίαν ἄλλων ἐποχῶν, ἀλλὰ βεβαίως ἀξίαν εὐγνωμοσύνης καὶ ἐκτιμήσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἤρκεσαν ὅμως οἱ ἀγῶνες ἐκεῖνοι, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ 1879, ὅτε πάλιν, ὡς ἐκ τοῦ Ῥωσσοτουρκικοῦ πολέμου, ἀνεπτερώθησαν αἱ ἐλπίδες τῶν δούλων ἀδελφῶν ἡμῶν, καὶ ἠλπίζετο πάλιν, ὅτι ἔμελλε νὰ γίνῃ ἐπαναστατικόν τι κίνημα πρὸς ἀπελευθέρωσιν τῶν Κρητῶν, κληθεὶς παρὰ τοῦ ἀρχηγοῦ του ἀοιδίμου Κριάρη, ἔσπευσεν ὁ Θ. Οἰκονομόπουλος νὰ πωλήσῃ τὴν μικρὰν αὐτοῦ περιουσίαν καὶ καταλιπὼν τὰ ἔργα του καὶ περισυνάξας περὶ τὰς 800 δραχμὰς, μετέβη εἰς Κρήτην μετὰ πολλῶν ἄλλων, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ὁ ἐπιζῶν Ἀρχιμανδρίτης Περίδης καὶ ἄλλοι ὁπλαρχηγοί, εἰς Κρήτην δὲ μεταβάντες, ἠτύχησαν εὐθὺς, ἀποβιβασθέντες, νὰ πέσωσιν εἰς τὴν ἀγρίαν ἐπίθεσιν ἐπελθούσης μοίρας τοῦ στρατοῦ.
§33ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τὸν ἐπιτάφιον αὐτοῦ ἀπαγγέλλετε; Εἴπατέ μας τὸ ἔγκλημα τοῦ Ὑπουργοῦ.
§34ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Διὰ νὰ ἐκτιμήσητε τὸ ἔγκλημα τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀκούσητε τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ἀδικηθέντος, καὶ ὀλίγης ὑπομονῆς, κύριε συνάδελφε, ἣν λυποῦμαι, ὅτι τόσῳ ταχέως ἐξαντλεῖτε.
§35ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Ὁ Οἰκονομόπουλος εἶναι συμπολίτης μου, ἐγὼ ἤμην προστάτης του, ἀλλ’ εἶναι καὶ αὐτὸς, ὅπως καὶ πάντες οἱ ἄλλοι Σπαρτιᾶται, οἱ ὁποῖοι μετέβησαν εἰς Κρήτην.
§36ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Οἱ ἐπανελθόντες ἀρτιμελεῖς καὶ μὲ ἀμφοτέρους τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ μὲ ὑγείαν θαλεράν;
§37ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Βεβαίως ἀπέδειξεν, ὅτι εἶναι στρατιώτης, καὶ ὅτι γνωρίζει τὸ πρὸς τὴν πατρίδα του χρέος.
§38ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ Θεμιστοκλῆς Οἰκονομόπουλος ἔδειξεν ἡρωϊκὸν θάῤῥος καὶ εὐτολμίαν, τὴν ὁποίαν ὀλίγοι τῶν διακοπτόντων με δύνανται νὰ ἀτενίσωσι.
§39ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μπᾶ!
§40ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐπανελθὼν εἰς Κρήτην τὸ 1877, μετέσχεν ἐπὶ τρεῖς μῆνας τῶν κακουχιῶν καὶ καταδιώξεων τῶν τουρκικῶν στρατευμάτων καὶ ἀνέμενεν ἐκεῖ τὸ κέλευσμα τῆς πατρίδος, ὅπως, παραστάσης τῆς ὥρας καὶ τῆς ἀνάγκης ν’ ἀναστατωθῇ ἡ ἡρωϊκὴ νῆσος, ἐπιτελέσῃ καὶ πάλιν εὐθαρσῶς τὸ καθῆκον αὐτοῦ. Κατὰ τὴν μάχην τοῦ Ἀλικιανοῦ καὶ Χοιροσπηλαίου, κατὰ τὴν 15ην Μαρτίου 1878, ὁ Θ. Οἰκονομόπουλος μετέσχε πάλης ἀγρίας, εὐτόλμως ἀντιμετωπίσας τὸν ἐχθρὸν, λυσσωδῶς ἐπιτεθέντα πρὸς ἐξόντωσιν τοῦ ἐπαναστατικοῦ στρατεύματος. Ἔλαβε σφαῖραν ἐχθρικὴν εἰς τὸν δεξιὸν αὐτοῦ ὀφθαλμόν, ὁ ὁποῖος ἐξωρύχθη, διεξελθούσης τῆς σφαίρας διὰ τοῦ δεξιοῦ αὐτοῦ ὠτὸς, καὶ παραδόξως καταλιπούσης ἐν φρικτῇ καταστάσει αὐτὸν, ἀλλὰ ζῶντα. Ἵνα μὴ νομίσῃ δέ τις, ὅτι λέγω ὑπερβολὰς, ὅπως ἐξάρω τὸ ἀνδραγάθημα, ἀναγινώσκω τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς καὶ τὰ πιστοποιητικὰ τῶν ἀρχηγῶν. Συνεδρίασις 36 τῆς 11ης Νοεμβρίου 1878. Ὁ Πρόεδρος καλεῖ τὴν Βουλὴν (ἀναγινώσκει): «Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 52 αἰτήσεως τοῦ ἐκ Σπάρτης Οἰκονομοπούλου ἡ Ἐπιτροπὴ συνίστησιν ἰδιαζόντως τὴν αἴτησιν τοῦ ἀναφερομένου εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργεῖον, ὅπως ὁρίσῃ ὑπὲρ αὐτοῦ ἀνάλογον μηνιαῖον χορήγημα, ὡς ἀγωνισαμένου ἐντίμως κατὰ τὸν ἐν Κρήτῃ ἀγῶνα, καὶ οὐ μόνον θυσιάσαντος ἅπασαν τὴν μικρὰν αὐτοῦ περιουσίαν, ἀλλὰ καὶ διάγοντος βίον ἀβίωτον ὡς ἐκ τῶν πληγῶν, ἃς ἔλαβε διακινδυνεύων ἐκεῖσε, ἕνεκα τῶν ὁποίων κατέστη τυφλὸς καὶ ἀνίκανος πρὸς πᾶσαν ἐργασίαν.» Ταῦτα λέγει Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς τῆς τότε, ὁ δὲ ἐκ Λακεδαίμονος Βουλευτὴς προσέθηκε τὰ ἑξῆς. «ΡΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν Ἐπιτροπή μας συνίστησιν ἰδιαζόντως τὴν αἴτησιν τοῦ Θεμιστοκλέους Οἰκονομοπούλου ἐκ Σπάρτης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τολμῶ δὲ νὰ συστήσω καὶ ἐγὼ ἰδιαζόντως εἰς τὴν φιλανθρωπίαν τῆς τε Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως τὸν Οἰκονομόπουλον τοῦτον, καὶ προβαίνω εἰς τοῦτο, Κύριοι, ὄχι διότι ὁ ἀτυχὴς αὐτὸς νέος τυγχάνει ὢν συμπολίτης μου, ἀλλὰ διότι, σᾶς ὁμολογῶ, ἀνευρίσκω εἰς τὸ ἄτομον καὶ τὰς πράξεις αὐτοῦ τὸ φρόνημα ἐκεῖνο, ὅπερ ἐγὼ μὲν δὲν δύναμαι νὰ χαρακτηρίσω πρεπόντως, θέλει δὲ βεβαίως τὸ διακρίνει ἡ Βουλὴ ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου, ὅπερ συνέθετο καὶ ὑπέγραψε γενναῖος καὶ εὐσυνείδητος ὁπλαρχηγὸς Κρὴς, ὁ Κριάρης, καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Πιστοποιῶ, ὅτι ὁ ἐκ Σπάρτης κ. Θεμιστοκλῆς Οἰκονομόπουλος, ἀκολουθήσας με κατὰ τὴν ἐξ Ἀθηνῶν ἀναχώρησίν μου διὰ Κρήτην, ἦλθε διὰ μέσου πολλῶν ταλαιπωριῶν καὶ κινδύνων εἰς Κρήτην, ἵνα ἀγωνισθῇ ὡς ἐθελοντής. Ἔμεινε πάντοτε πλησίον μου πιστὸς καὶ εὐπειθὴς, παρευρέθη εἰς ὅλας τὰς παρ’ ἐμοῦ συγκροτηθείσας μάχας καὶ ἠγωνίσθη μετὰ πολλῆς ἀνδρείας καὶ ἐμπειρίας εἰς τὴν ἐν Χοιροσπηλαίῳ συγκροτηθεῖσαν μάχην, σπεύδων δὲ πρῶτος κατὰ τοῦ ἐχθροῦ μετὰ θάῤῥους καὶ γενναιότητος, ἐπληγώθη βαρέως ὑπὸ σφαίρας, εἰσελθούσης εἰς τὸν δεξιὸν ὀφθαλμόν του καὶ ἐξελθούσης ἐκ τοῦ δεξιοῦ ὠτὸς, ἐξ ἧς ἡ ἀπώλεια τοῦ ὀφθαλμοῦ ἐπῆλθε καὶ τὰ πάνδεινα ὑπέστη· ἠνδραγάθησεν εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις, ἀπέδειξε πάντοτε δραστηριότητα χρηστὴν ἀγωγὴν καὶ πολεμικὴν πεῖραν· καὶ κατὰ τὴν τριετῆ δὲ τοῦ 1866 ἐπανάστασιν, καίτοι νεώτατος τὴν ἡλικίαν, κατελθὼν καὶ τότε εἰς Κρήτην, ἠγωνίσθη ἐπίσης μετὰ προθυμίας καὶ γενναιότητος καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἐπαναστάσεως, δι’ ὃ καὶ ἔφερε τότε τὸν τιμητικὸν βαθμὸν τοῦ ἑκατοντάρχου.
Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἐπαρχίας Σελίνου
ΚΩΝΣΤΑΝ. ΚΡΙΑΡΗΣ».
«Ἐπικυροῦται κτλ.» (Φέρει τὰ ὀνόματα τῆς Προσωρινῆς Διοικήσεως τῆς Κρήτης).» Τοιοῦτοι εἶναι οἱ ἀγῶνες τοῦ κ. Θεμ. Οἰκονομοπούλου, καὶ οὗτος εἶναι ὁ κοινὸς στρατιώτης, κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ συμπολίτου καὶ προστάτου αὐτοῦ, τοῦ ἐκ Λακεδαίμονος συναδέλφου. «Προστίθημι, κύριοι Βουλευταὶ, λέγει ὁ κ. Ρουσόπουλος, ὅτι ζῇ ὁ ἀτυχὴς οὗτος νέος ὡς ἐκ θαύματος, διότι θαῦμα τῷ ὄντι εἶναι, πῶς σφαῖρα, εἰσελθοῦσα εἰς τὸν ὀφθαλμὸν καὶ ἐξελθοῦσα ἐκ τοῦ ὠτὸς, δὲν κατέστρεψε τὴν ζωήν του, ἀλλ’ εἶναι οἰκτρὸν ἰδέσθαι κτλ.» Ἀλλ’ ὁ φιλόπατρις καὶ ἐνθουσιώδης οὗτος νέος ἔσχε καὶ ἄλλου τότε ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ τὴν ὑποστήριξιν καὶ ὁλοκλήρου τῆς τότε Βουλῆς τὴν ἔκφρασιν. Ἰδοὺ τί προσέθηκε κατὰ τὴν τότε συνεδρίασιν ὁ ἐξ Ἄνδρου βουλευτὴς κ. Μαυροκορδάτος. «ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Καὶ ἐγὼ συμβαίνει νὰ ἔχω γνῶσιν τοῦ ἀξιολόγου τούτου νέου, περὶ τοῦ ὁποίου τόσον εὔφημος ἐγένετο μνεία καὶ ὅστις μετ’ ἀξιεπαίνου τῷ ὄντι πατριωτισμοῦ ἔλαβε μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Κρήτης. Συνιστῶ δὲ θερμῶς αὐτὸν εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ πιστεύω, ὅτι αὕτη θέλει φανῆ γενναία πρὸς αὐτόν». Τοιοῦτος ἐγένετο κατὰ τὸν πολύδακρυν ἐκεῖνον ἀγῶνα ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος ἀνὴρ, ὃν ἡ τότε Βουλὴ συνέστησεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ δὲ Κυβέρνησις περιέλαβεν ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν ἐγκρίτων τῆς Κρήτης ἀγωνιστῶν, τῶν μελλόντων νὰ λάβωσι διαρκῆ βοηθήματα ἐκ τῶν καταφευγόντων ἐνταῦθα. Καὶ τῷ ὄντι διὰ Διατάγματος ἀπενεμήθη εἰς αὐτὸν τὸ γλίσχρον βοήθημα 60 παλαιῶν δραχμῶν, ἤτοι 54 νέων, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐλάμβανε μέχρι τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου, ὅτε δι’ ἑτέρου Βασιλικοῦ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον δὲν εὑρίσκω δημοσιευμένον ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, δὲν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον, ἀφῃρέθη ἀπὸ τοῦ ἀτυχοῦς νέου, τοῦ τοσαῦτα ὑποστάντος δεινὰ καὶ τόσῳ εὐθαρσῶς καὶ καρτερικῶς ἀγωνισθέντος, τὸν καλὸν ἀγῶνα. Εὐλόγως ὅθεν ἰσχυρίζομαι, ὅτι εἶναι ἀσέβεια αὕτη, ἀναξία τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑλλάδος, πρὸς τοιοῦτον ἄνδρα καὶ πρὸς τοιούτους ἀγῶνας. Διὰ τοῦτο δὲν ἀποκρύπτω, ὅτι ἐπεζήτησα ν’ ἀποφύγω τὸ ἄχαρι τοῦτο καθῆκον, τοῦ νὰ ἐλέγξω ἐπὶ τοιαύτῃ ἀκατονομάστῳ πράξει δημοσίᾳ τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸν ἁρμόδιον, ὅστις ἔσχε τὴν τόλμην ν’ ἀφαιρέσῃ τὸν ἄρτον τοῦ γενναίου τούτου προμάχου τῆς πατρίδος. Διὰ τοῦτο ἰδιαιτέρως ἐζήτησα παρ’ αὐτοῦ πληροφορίας πρὸ πέντε ἡμερῶν, ἐὰν τῷ ὄντι ἐγένετο ἡ τοιαύτη ἀσέβεια, μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι ἠδύνατο νὰ μεταμεληθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ ἀδίκημα ἐκ σεβασμοῦ πρὸς ἑαυτόν. Ἐπειδὴ ὅμως μέχρι τοῦδε οὐδεμία μᾶς ἐδόθη ἀπάντησις, ἔχω καθῆκον, καθόσον μάλιστα ὁ Οἰκονομόπουλος τυγχάνει ἤδη συμπολίτης καὶ φίλος μου, τιμηθεὶς διὰ τοῦ ἀξιώματος τοῦ Νομαρχιακοῦ Συμβούλου, οὐχὶ νὰ ἐλέγξω, ἀλλὰ νὰ καταγγείλω τὴν πρᾶξιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρὸς τὸ Ἔθνος καὶ τὴν Βουλήν. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ γενικῶν μέτρων οἰκονομίας, ἐὰν ἐπρόκειτο διὰ τῆς οἰκονομίας ταύτης τῶν 54 δραχμῶν νὰ σωθῇ ἡ Ἑλλάς, ἂν ἀπεκόπτετο διὰ τοῦτο πᾶν βοήθημα, θὰ εἶχεν ἄλλην σημασίαν τὸ πρᾶγμα· ἀλλ’ οὐδένα ἀπολύτως ἀποχρῶντα καὶ εὔλογον σκοπὸν δύναμαι νὰ ἀνεύρω, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐξηγήσω τοὺς λόγους, οἵτινες ἔπεισαν τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ προβῇ εἰς τοιοῦτον ἀδίκημα, καὶ διὰ τοῦτο ἐπείγομαι νὰ ἀποδεχθῶ καὶ νὰ παράσχω πίστιν εἰς τὰ γραφόμενα πρὸς ἐμὲ, ὅτι λόγοι πολιτικοὶ, λόγοι φατριαστικοὶ, συμφέροντος καὶ κομματικῶν ἀξιώσεων, κατίσχυσαν παρὰ τῷ Ὑπουργῷ, ὥστε νὰ παραβῇ τόσῳ σοβαρὸν καθῆκον, καὶ νὰ φανῇ ἀνευλαβὴς πρὸς ἀγῶνας, συνδεομένους πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Ἱστορίαν, καὶ πρὸς τοιαῦτα παθήματα, διὰ τὰ ὁποῖα ἐν ἄλλαις χώραις καὶ παρ’ ἄλλῃ Κυβερνήσει θὰ ἐτύγχανεν ὁ φιλόπατρις οὗτος καὶ εὐθαρσὴς ἀγωνιστὴς ἐξαιρέτων τιμῶν παρὰ τῆς Πολιτείας καὶ ἐξαιρέτων παροχῶν, δι’ ὅσας προσήνεγκε μετὰ τόσης αὐταπαρνήσεως ὑπηρεσίας ὑπὲρ τῆς πατρίδος. Παρακαλῶ λοιπὸν σήμερον τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ σπεύσῃ, νὰ θεραπεύσῃ, πρὸς ἰδίαν αὐτοῦ καὶ τῆς Κυβερνήσεως τιμὴν, τὸ ἀδίκημα, ἐὰν συντελέσθη, ἐὰν δὲ δὲν συντελέσθη, νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν διάπραξιν αὐτοῦ, καὶ οὕτως ἀποτρέψῃ τοιοῦτον στίγμα.
§41ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).
§42ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Διενεμήθη πίναξ, περιέχων τὴν βεβαίωσιν τοῦ φόρου τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ τῶν οἰκοδομῶν καὶ τὸ ἐκ τῶν φόρων τούτων ἀναλογοῦν ποσοστὸν εἰς τοὺς δήμους· προσετέθη δ’ ἐν αὐτῷ καὶ στήλη τῶν ἐμμέσων δημοτικῶν φόρων. Τίνες εἰσὶν οἱ φόροι οὗτοι; εἰσὶ μόνον τὰ διαπύλια τέλη, ἢ καὶ ἄλλοι;
§43ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. (Πρωθυπουργός). Εἶναι μόνον τὰ διαπύλια τέλη.
§44ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπειδὴ παρατηρῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἐλησμόνησε νὰ φέρῃ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζήτησα.
§45ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἠναγκάσθην νὰ ἀποταθῶ εἰς τὸν Πρόξενον, προκειμένου περὶ ὑποθέσεως ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ· πρέπει δὲ νὰ ἔχω ἀπάντησιν τοῦ Προξένου. Ἐτηλεγράφησα εἰς αὐτὸν καὶ περιμένω.
§46Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ σᾶς βλέπω νὰ ἀγανακτῆτε, σᾶς ἀπευθύνω τὴν παρατήρησιν. Δὲν νομίζετε, ὅτι ἔχετε καθῆκον, εἰς ἀπάντησιν τῆς ἐπερωτήσεως, νὰ δώσητε πληροφορίας;
§47ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐνόμιζον, ὅτι ἤρκουν, ὅσα εἶπον χθὲς εἰς τὸν κ. Κουμουνδοῦρον, ὅτι δὲν ἔχω ἀπάντησιν. Μοὶ φαίνεται ἁπλοῦν τὸ πρᾶγμα· ὁ Βουλευτὴς ἔχει δικαίωμα νὰ ζητήσῃ πληροφορίας, ἀλλὰ πρέπει καὶ νὰ δοθῇ ὁ ἀπαιτούμενος καιρὸς, ὅπως ληφθῶσι. Περὶ τῆς ὑμετέρας ἐπερωτήσεως ἔχω ἀπάντησιν, ἀλλὰ περὶ τῆς ἄλλης δὲν ἔχω.
§48Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Κουμουνδοῦρος δὲν ἔκαμεν ἐπερώτησιν περὶ ἰδίου συμφέροντος, ἀλλὰ περὶ συμφερόντων γενικῶν τοῦ Κράτους, περὶ τῶν ὁποίων ἐνδιαφερόμεθα ὅλοι· ὅταν ὅμως κάμνῃ ἐπερώτησιν καὶ δὲν λαμβάνῃ οὐδεμίαν ἀπάντησιν, ἐρωτῶμεν, εἴμεθα ἐν κοινοβουλευτικῷ πολιτεύματι, ἢ ὄχι; Οἱ Ὑπουργοὶ ἐκπληροῦσι τὰς πρὸς τὸ Κοινοβούλιον ὑποχρεώσεις των;
§49ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ σύστασις αὕτη ἦτο περιττὴ, διότι καθ’ ἡμέραν ζητεῖτε πληροφορίας καὶ τὴν ἐπιοῦσαν λαμβάνετε αὐτάς· προχθὲς ἐζητήσατε πληροφορίας καὶ κατετέθησαν, ὑμῶν ἀπόντων. Ἡ Κυβέρνησις ἐκπληροῖ τελείως τὰ καθήκοντα αὐτῆς πρὸς τὴν Βουλήν. Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης εἶπον, ὅτι θὰ ἀπαντήσω ἅμα λάβω ἀπάντησιν.
§50ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ παρατήρησις αὕτη ἀπευθύνεται καὶ πρὸς ἐμὲ, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἤκουσα· ἴσως εἶπεν, ὅτι δὲν εἶχε πληροφορίας.
§51ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶπον τοῦτο τὴν πρώτην ἡμέραν, ὅτε μὲ ἠρωτήσατε.
§52ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀλλὰ δὲν ἐδώσατε τὴν ἐξήγησιν, ὅτι ἐτηλεγραφήσατε. Ὅτε εἴπετε, ὅτι δὲν εἴχετε πληροφορίας, ἐνόμισα, ὅτι ἐνοεῖτε, ὅτι δὲν ἐκάμετε κἀμμίαν ἐξέτασιν. Ὁ Πρόξενος δὲν θὰ σᾶς δώσῃ ἀμέσως πληροφορίας, διότι ἔχει συμφέρον, καθόσον αὐτὸς μετέσχεν εἰς τὴν πρᾶξιν. Ἔχω ἐπιστολήν.
§53ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ τὴν δώσητε.
§54ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχω δυσκολίαν.
§55ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἀπαντῶν εἰς ἐπερώτησιν, προχθὲς ἀπευθυνθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ἐξ Ἀρκαδίας Βουλευτοῦ, λέγω, ὅτι ἐτηλεγράφησα καὶ ἔλαβον ἀπάντησιν ἀπὸ 22 Μαρτίου χθὲς τὸ ἑσπέρας, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς: «Οὐ μόνον παράπονον δὲν ἠγέρθη ἐναντίον ὑμῶν ἐκ μέρους τῶν ἐνταῦθα ἰατρῶν, ἀλλ’ εὐχαριστίας ἔχομεν, πλὴν τοῦ ἐν Σύμῃ ἰατροῦ Σαγανοπούλου, ἀρνουμένου νὰ παρουσιάσῃ τὸ πρωτότυπον πτυχίον καὶ πληρώσῃ τὰ διαμονητήρια». Καταθέτω δύο σχέδια νόμου: αʹ) Περὶ ἐφαρμογῆς καὶ εἰς τὴν κοινότητα Καστροβαλᾶ τοῦ δήμου Κοτυλαίων τοῦ περὶ κοινοτήτων νόμου ΑΡΠʹ τοῦ 1884· καὶ βʹ) Περὶ ἀπαλλοτριώσεως κτημάτων ἐπὶ καταρτισμῷ πεδίων πρὸς στρατιωτικὰς ἀσκήσεις. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 82–83).
§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1889, ἐκ δρ. 279,270. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).
§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1888.
§58Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου παρεκλήθησαν οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ νὰ καταθέσωσι κατάλογον τῶν δαπανηθέντων ἐπὶ τῇ βάσει τῶν χορηγηθεισῶν πιστώσεων, πρὸς ἀπόδειξιν, ὅτι αὗται δὲν ἐπήρκεσαν καὶ κατετέθησαν μὲν ἐπὶ διαφόρων ἄλλων κεφαλαίων καὶ ἄρθρων τοῦ Προϋπολογισμοῦ, δὲν κατετέθησαν ὅμως αἱ περὶ ἀποξηράνσεως ἑλῶν, ἡ περὶ δαπάνης τῶν τελετῶν τῆς εἰκοσιπενταετηρίδος καὶ ἡ δι’ ἔξοδα κοπῆς καπνοῦ.
§59ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρὸ ὀλίγου ἐδήλωσα, ὅτι χθὲς κατέθεσα τὰς πληροφορίας ταύτας, ἀλλ’ ἦσθε ἀπών.
§60Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔλαβον γνῶσιν. Δὲν περιῆλθον εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς εἰσέτι, ἵνα ἐκφέρῃ γνώμην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπεβάλετε. Ἀξιοῖτε λοιπὸν νὰ ψηφίσωμεν εἰς τρίτην συζήτησιν;
§61ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κατέθεσε δύο πίνακας. Σπουδαιότερος ὅμως εἶναι ὁ πίναξ, ὃν πρέπει νὰ καταθέσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, περὶ τῶν ἐξόδων κοπῆς καπνοῦ. Διὰ τὴν κοπὴν τοῦ καπνοῦ ἀνεγράφη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1888 ἡ ἀναγκαία δαπάνη διὰ 1,000,000 ὀκάδας. Ἀλλὰ τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν ἐκόπη ἐντὸς τοῦ 1888. Πῶς λοιπὸν δὲν ἐξήρκεσεν ἡ πίστωσις καὶ ζητεῖται νέα; Τοῦτο εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ πρὶν ἢ προβῇ εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.
§62ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐζητήθησαν πληροφορίαι περὶ τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου τῶν ἐπιτηδευμάτων, περὶ τῶν ἐξόδων κοπῆς καπνοῦ καὶ περὶ τῶν ἐξόδων πρὸς ἐπισκευὴν καὶ οἰκοδομὴν τελωνιακῶν καταστημάτων. Περὶ τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ περὶ τῶν ἐξόδων ἐπισκευῆς καὶ οἰκοδομῆς τελωνιακῶν καταστημάτων ἐδόθησαν πληροφορίαι, ἀλλὰ περὶ τῶν ἐξόδων κοπῆς καπνοῦ ἀνεκοινώθη μόνον τὸ γενικὸν ἄθροισμα· διότι αἱ πληροφορίαι δὲν εἶναι συγκεντρωμέναι ἐδῶ διαβιβάζονται τὰ γενικὰ ἀποτελέσματα, ἕκαστον δὲ καπνεργοστάσιον ἔχει ἴδιον λογαριασμὸν, τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐργατῶν αὐξάνοντος ἢ μειουμένου ἀναλόγως πρὸς τὴν ἑκάστοτε ἐργασίαν. Ἐδέησεν ἄρα νὰ τηλεγραφήσωμεν, ἵνα ζητήσωμεν παρ’ ἑκάστου ἐργοστασίου σημείωσιν τοῦ προσωπικοῦ. Καίτοι βέβαιον εἶναι, ὅτι θέλομεν λάβει τὰς ζητηθείσας πληροφορίας προσεχῶς, ἐπίσης ὅμως βέβαιον, ὅτι, ἐὰν ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν ἕως οὗ ληφθῶσιν αἱ πληροφορίαι, δὲν θὰ ὑπολειφθῇ ἐπαρκὴς χρόνος πρὸς ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.
§63Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπηύθυνα τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἀνεγράφη ὑπὸ ἴδιον ἄρθρον πίστωσις δραχμῶν 345,000, αἱ ὁποῖαι ἐκρίθησαν ἀναγκαῖαι διὰ τὰ ἔξοδα κοπῆς καπνοῦ. Ἡ πίστωσις διῃρέθη εἰς δύο ἐδάφια: εἰς ἐδάφιον, ὑπὸ τὸ ὁποῖον ἀνεγράφη πίστωσις ἐκ 320,000 δι’ ἔξοδα κοπῆς καπνοῦ ἐν τοῖς ἐργοστασίοις τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως τοῦ καπνοῦ, καὶ εἰς ἐδάφιον ἄλλο, ὑπὸ τὸ ὁποῖον ἀνεγράφη πίστωσις δραχμῶν 25,000 δι’ ἔξοδα κοπῆς ἐν τοῖς ἐργοστασίοις τῆς διαμετακομίσεως. Τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα εἶχε προσδιορίσει διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὰ ἔξοδα κοπῆς καπνοῦ διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν, δὲν εἶχε προσδιορίσει αὐθαιρέτως, ἀλλ’ εἶχεν ἀναφέρει εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπελόγισεν, ὅτι θέλει κοπῇ καπνὸς 1,000,000 ὀκάδων διὰ δαπάνης 32 λεπτῶν κατ’ ὀκάν· ὡσαύτως προσδιώρισε τὰ ἔξοδα τῆς κοπῆς καπνοῦ εἰς τὰ ἐργοστάσια τῆς μετακομίσεως πρὸς 25 λεπτὰ τὴν ὀκὰν διὰ 100,000 ὀκάδας καπνοῦ. Ἡ Βουλὴ ἐχορήγησε τὰς πιστώσεις ταύτας, κατὰ τὰς διαβεβαιώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Μελετῶν νῦν τὴν διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ζητουμένην ἀναπληρωτικὴν πίστωσιν, ἠρεύνησα, διατὶ δὲν ἐπήρκεσεν ἡ διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ χορηγηθεῖσα, εὗρον δ’ ἐν τοῖς δελτίοις, τὰ ὁποῖα ἐδημοσιεύθησαν περὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ εἰσαχθέντος καπνοῦ εἰς τὰ ἐργοστάσια ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἰσήχθη καπνὸς καθ’ ὅλον τὸ ἔτος 1888 οὐχὶ 1,000,000 ὀκάδων, ἀλλὰ μόνον 892,000, ἑπομένως δὲν εἰσήχθη τόσον ποσόν, ὅσον ὁ Προϋπολογισμὸς προέβλεπεν, ἀλλ’ ὀλιγώτερον. Τὸ κατὰ τὰ εἰρημένα δελτία δ’ εἰσαχθὲν εἰς τὰ ἐργοστάσια πρὸς κοπὴν ποσόν, ὑπολογιζόμενον πρὸς 32 λεπτά, φέρει δαπάνην 285,440 δραχμῶν, ἀφοῦ δὲ εἴχομεν χορηγήσει πίστωσιν 320,000, ἔπρεπε νὰ μείνῃ περίσσευμα 34,560, καὶ οὐχὶ νὰ ζητῆται ἀναπληρωτική. Ὡσαύτως εὑρίσκω, ὅτι ἐν τοῖς ἐργοστασίοις τῆς διαμετακομίσεως δὲν εἰσήχθησαν 100,000, ὅσαι εἶχον ὑπολογισθῆ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, ἀλλὰ περισσότεραι, ἤτοι 129,440, ἑπομένως πρὸς 25 λεπτὰ τὸ ἔξοδον τῆς κοπῆς αὐτοῦ, ἡ δαπάνη ἀνῆλθεν εἰς 32,000 δραχμῶν, ἤτοι ἡ διὰ τὴν ἀνάγκην ταύτην πίστωσις τῶν 25,000 δραχμῶν δὲν ἐπήρκεσε, καὶ ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἀναπληρωματικὴ 7,000. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔχομεν περίσσευμα ἐκ τῆς πρώτης πιστώσεως, ὑπελείπετο ἐκ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀναγραφῆ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, ἀδιάθετος πίστωσις, ἤτοι περίσσευμα ἐκ δραχμῶν 27,560. Καὶ ὅμως μᾶς ζητοῦσιν ἀναπληρωτικὴν πίστωσιν δραχμῶν 215,000, διότι λέγουσιν, ὅτι ἡ χορηγηθεῖσα διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ δὲν ἐπήρκεσεν. Εἴμεθα εἰς ἀπορίαν περὶ τούτου, καὶ ἐρωτῶμεν τὴν Κυβέρνησιν, πῶς ἐπαρουσιάσθη ἀνάγκη ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως, ἀφοῦ ἡ πρώτη πίστωσις ἠδύνατο νὰ ἀρκέσῃ;
§64ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ δαπάνῃ ὤφειλε νὰ τηρήσῃ τὰ δεδομένα, ἐφ’ ὧν ἐκανονίσθησαν αἱ παρὰ τῆς Βουλῆς ψηφισθεῖσαι πιστώσεις, ἀλλὰ τοῦτο ἐφ’ ὅσον ἦτο δυνατόν. Ἡ Κυβέρνησις ἐστήριξε τοὺς ὑπολογισμοὺς αὐτῆς ἐπὶ δαπάνης 32 λεπτῶν κατ’ ὀκὰν καπνοῦ, ἀλλ’ ἀπεδείχθη, ὅτι τὰ 32 λεπτὰ δὲν ἦσαν ἐπαρκῆ. Ἔχομεν δι’ ἐλπίδος, ὅτι τοῦ χρόνου προϊόντος, θέλει ἐπιτευχθῇ, ὅπως διὰ δαπάνης 32 λεπτῶν κατ’ ὀκὰν ἐκτελῶνται τὰ τῆς κοπῆς· μέχρι τοῦδε ὅμως δὲν ἐπετεύχθη τοῦτο, διὰ διαφόρους λόγους. Πρῶτος λόγος εἶναι, ὅτι ἄλλοτε μετεκαλέσαμεν κόπτας ἐκ Κωνσταντινουπόλεως, οἵτινες, καίτοι ἦσαν λίαν πεπειραμένοι, ἐλάμβανον τὸν συνήθη μισθόν, τῶν δὲ καπνεργοστασίων ἡ λειτουργία ἦτο ὡς ἐκ τούτου οἰκονομικωτέρα· ἤδη δὲν μετεκαλέσαμεν ἐργάτας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἡ δαπάνη εἶναι μεγαλειτέρα. Δεύτερος λόγος εἶναι, ὅτι ἄλλοτε ἐγίνετο ἐν Ἀθήναις χρῆσις τῶν κοπτικῶν μηχανῶν, τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαχθεισῶν, ἀλλὰ διεμαρτυρήθησαν οἱ καπνοπῶλαι, ἐνῷ παρ’ ἄλλοις καπνεργοστασίοις ἐγένοντο αὗται ἀποδεκταὶ, ὡς ἐν Καλάμαις, καὶ ἐκεῖ ἐστείλαμεν μηχανάς. Ἡ ἐν τῇ πρωτευούσῃ ὅμως καὶ ἐν Πειραιεῖ ἀντικατάστασις τῶν μηχανικῶν κοπτήρων διὰ τῶν χαβανίων ἐπάγεται σπουδαίαν αὔξησιν δαπάνης. Τελευταῖον λόγον ἀναφέρω τὴν πρὸς πρόληψιν τῶν καταδολιεύσεων τοῦ νόμου σφράγισιν τῶν δοχείων, προκαλέσασαν τὴν αὔξησιν τοῦ ἐργατικοῦ προσωπικοῦ. Ἀφ’ ἑτέρου ὅμως παρατηρεῖται, ὅτι, ἐφ’ ὅσον οἱ κόπται ἀσκῶνται, ἐφ’ ὅσον τὸ σύστημα πραγματοποιῆται πληρέστερον, ἡ δαπάνη περιορίζεται, τούτου δ’ ἕνεκα ἐλπίζω, ὅτι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος τὰ ἔξοδα τῆς κοπῆς θὰ ἦναι κατώτερα ἢ κατὰ τὸ παρελθὸν, καθ’ ὃ δὲν ἐπήρκεσαν τὰ 32 λεπτὰ κατ’ ὀκὰν, διὸ καὶ ἐρχόμεθα δι’ ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ζητοῦντες τὰ πρὸς ἀπότισιν τοῦ ὑπερβάλλοντος.
§65ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος Πρωθυπουργὸς, δὲν δύνανται νὰ πείσωσι τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐν τῇ δαπάνῃ ταύτῃ δὲν ὑπάρχει τοὐλάχιστον ἔλλειψις ἐπιμελείας καὶ προσοχῆς ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Ὅτε ἐψηφίσθη ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1888, ἢ μᾶλλον ὅτε ὑπεβλήθη οὗτος εἰς τὴν Βουλὴν, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐστήριξε τοὺς ὑπολογισμοὺς αὐτοῦ ἐπὶ συστήματος, ἐφαρμοσθέντος καὶ κατὰ τὸ 1887. Εἶχε λοιπὸν προηγούμενον πρόσφατον, ἐφ’ οὗ ἐστηρίχθη. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι τὰ διδόμενα τοῦ 1887, ἅτινα ἔπεισαν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅτι τὰ 32 λεπτὰ κατ’ ὀκὰν πρὸς κοπὴν τοῦ καπνοῦ εἶναι ἀρκετὰ, μετεβλήθησαν κατὰ τοσοῦτον ἐντὸς τοῦ 1888, ὥστε τὰ 32 ἀνεβιβάσθησαν εἰς 56 λεπτὰ, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἔλλειψις κήδους καὶ μερίμνης περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Γνωρίζομεν, ὅτι μεταξὺ τοῦ προσωπικοῦ τῶν καπνοκοπτηρίων εἰσάγονται ἄνθρωποι, οὐχὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς κοπῆς καπνοῦ ἢ τῆς παροχῆς ὑπηρεσιῶν, ἀλλὰ μόνον, ὅπως λαμβάνωσιν ἀμοιβήν τινα. Τὸ παράδειγμα τοῦτο τῶν καπνοκοπτηρίων, τὸ ὁποῖον γνωρίζομεν πάντες, ἡ δὲ ζητουμένη πίστωσις καθιστᾷ πασιφανὲς, πρέπει νὰ μᾶς πείσῃ ν’ ἀποφύγωμεν τὴν ἀναγραφὴν τοιούτων ἀορίστων κονδυλίων δαπάνης ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ. Ἐν τῷ παρόντι παραδείγματι βλέπομεν σχεδὸν διπλασιαζομένην τὴν δαπάνην τῆς κοπῆς. Ὅπως πεισθῶμεν καὶ ἡμεῖς καὶ αὐτὸς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅστις εἶπεν, ὅτι δὲν ἔλαβεν εἰσέτι τὰς πληροφορίας, πόθεν ἐπῆλθεν ἡ ὑπέρβασις αὕτη, καλὸν εἶναι νὰ περιμένωμεν, ἵνα λάβῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὰς πληροφορίας, τὰς ἀνακοινώσῃ καὶ εἰς ἡμᾶς, καὶ τότε νὰ ψηφίσωμεν τὴν πίστωσιν.
§66Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὀφείλω νὰ φέρω παρατήρησίν τινα ἐπὶ τῶν λεχθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δίδει τόσῳ μικρὰν καὶ ἀναξίαν προσοχῆς σημασίαν εἰς τὴν αἰτιολογίαν, τὴν ὁποίαν παρέχει εἰς τὴν Βουλὴν, ὅταν ζητῇ πιστώσεις, ὥστε παντάπασι δὲν ἀνησυχεῖ, ἂν ἀνέγραψεν ὡς ἔξοδον 32 λεπτὰ πρὸς ἐκκοπὴν τοῦ καπνοῦ. Διότι, ἂν δὲν ἐπαρκέσῃ, ζητεῖ νέαν πίστωσιν, χωρὶς νὰ νομίσῃ ἀναγκαῖον νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, πῶς ἡ χορηγηθεῖσα πίστωσις δὲν ἐπήρκεσε. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγε, συνωδεύθη δι’ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ἡ ὁποία δὲν περιέχει εἰμὴ 6 στίχους μόνον. Λοιπὸν καθ’ ἑκάστην ὀκὰν καπνοῦ, κοπέντος ἐν τοῖς ἐργοστασίοις τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, ἐδαπανήθησαν πλέον τῶν 32 λεπτῶν, τὰ ὁποῖα εἶχον προϋπολογισθῆ κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ; Διὰ ποίαν αἰτίαν προῆλθεν ἡ αὔξησις αὕτη; ἐμισθοδοτήθησαν περισσότεροι ἐργάται, ἢ ὅσοι ἐκρίνοντο ὡς ἀναγκαῖοι κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ; Πῶς ἐπλανήθησαν οἱ συντάξαντες τὸν Προϋπολογισμόν; Μήπως ἐπληρώθησαν μεγαλείτερα ἡμερομίσθια ἢ ὅσα ὑπελογίσθησαν; Πόθεν προῆλθεν ἡ αὔξησις αὕτη; Ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, ὅτε ἐζητήσατε τὰς 445,000 δραχμὰς, εἴπετε εἰς τὴν Βουλὴν διὰ ποῖον λόγον προσδιωρίσατε τόσον ποσὸν καὶ ὄχι περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον. Δὲν ἐκρίνατε λοιπὸν ἀναγκαῖον, οὐδ’ ἄξιον ἡμῶν, νὰ μᾶς εἴπητε νῦν, διατὶ τὸ εἰρημένον ποσὸν δὲν ἐπήρκεσεν; Ἢ ἀξιοῦτε νὰ δώσωμεν πίστιν εἰς τὸν λόγον σας, ἀφοῦ ἐδώκαμεν εἰς τοὺς λόγους σας πίστιν, ὅτε ἐπεψηφίσαμεν τὸν Προϋπολογισμὸν, ἀλλὰ ὑπερέβητε ὅσα τότε μᾶς παρεστήσατε ὡς ἀναγκαῖα κατὰ 70% τῆς ἀρχικῆς πιστώσεως; Κατὰ 70% δὲν ἐπηλήθευσαν αἱ προβλέψεις σας ἐπὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα εἶναι προσιτὰ εἰς πάντα ἄνθρωπον, μετερχόμενον τοιαῦτα ἔργα! Ἐὰν ἡ πλειοψηφία ἐπιθυμῇ νὰ ψηφίζῃ ζητουμένας πιστώσεις καὶ πρὶν ἢ μᾶς ἐξηγεῖτε, διατὶ ζητεῖτε αὐτάς, θέλει γενῇ τὸ θέλημα αὐτῆς, ἡμεῖς ὅμως ἔχομεν καθῆκον νὰ διακηρύσσωμεν, ὅτι ὁ Πρωθυπουργός, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι θέλει δαπανήσει 32 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν διὰ τὴν κοπὴν τοῦ καπνοῦ, μετὰ ἓν ἔτος μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν ἐπήρκεσε τὸ εἰρημένον ποσὸν καὶ ἐζήτησεν αὔξησιν αὐτοῦ κατὰ 70%. Ἡ Βουλὴ ἔχει καθῆκον νὰ σέβηται τὴν ἰδίαν αὐτῆς ἀξιοπρέπειαν. Καὶ δὲν σέβεται αὐτὴν, ἄν, πρὶν δώσῃ τὴν πίστωσιν, δὲν μάθῃ, διατὶ δὲν ἐπήρκεσεν ἡ διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ χορηγηθεῖσα. Μεταξὺ τῶν πιστώσεων τῶν ζητουμένων ὑπάρχει καὶ πίστωσις, δι’ ἧς ζητεῖται ποσὸν 22,300 δραχμῶν, διότι δὲν ἐπήρκεσαν τὰ ἔξοδα τῶν τελετῶν τῆς εἰκοσιπενταετηρίδος. Δι’ ἐκτάκτου πιστώσεως εἶχε χορηγηθῆ εἰς τὴν Κυβέρνησιν πίστωσις 100,000 δραχμῶν δι’ ἔξοδα τελετῶν τῆς εἰκοσιπενταετηρίδος· αἱ 100,000 δραχ. δὲν ἐπήρκεσαν καὶ ζητοῦνται 22,300 ἀκόμη. Ἐζήτησα τὸν κατάλογον τῶν γενομένων δαπανῶν· ὁ κατάλογος, καθ’ ἃ εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν χθές, ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ δὲν ἐλήφθη πρόνοιά τις πρὸς ἐκτύπωσιν αὐτοῦ, διὰ νὰ ἦναι δυνατὸν νὰ λάβωμεν γνῶσιν, ποῦ ἐδαπανήθησαν αἱ 100,000 δραχμῶν.
§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπρόφθασε τὸ Τυπογραφεῖον, διότι ἔχει πολλὴν ἐργασίαν, καὶ τὸν ἀνελάβομεν ἐκεῖθεν.
§68ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν μοὶ δίδητε τὴν ἄδειαν νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸν κατάλογον τοῦτον, (φωναί: «σᾶς παρακαλοῦμεν») θέλουσι γεννηθῆ παρ’ ὑμῖν αἱ ἀπορίαι, αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν καὶ ἐν ἐμοί. Ἰδοὺ ποῦ ἐδαπανήθησαν αἱ 100 χιλιάδες δραχμῶν, αἵτινες διετέθησαν διὰ τὰς ἑορτὰς τῆς εἰκοσιπενταετηρίδος τοῦ Βασιλέως. Ὁ ἐπιθεωρητὴς τῶν δημοσίων ἔργων κ. Ζηνόπουλος ἐδαπάνησε διὰ φωτισμὸν καὶ διακόσμησιν δημοσίων καταστημάτων δραχμὰς δέκα χιλιάδας. Ὁ δὲ Δήμαρχος Ἀθηναίων κ. Φιλήμων, διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὰ ὑπὸ τοῦ δημοτικοῦ ταμείου Ἀθηναίων τεθέντα εἰς τὴν διάθεσίν του, ἔλαβε καὶ παρὰ τοῦ δημοσίου ταμείου δραχμὰς δέκα καὶ πέντε χιλιάδας. Καὶ ὁ δήμαρχος Πειραιῶς κ. Ῥετσίνας ἔλαβε, διὰ νὰ δώσῃ βραβεῖα κατὰ τὰς λεμβοδρομίας, δραχ. τρεῖς χιλιάδας. Καὶ ὁ Διευθυντὴς τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας κ. Στάϊκος, δι’ ἔξοδα καθαριότητος τῆς πόλεως, ἔλαβε δραχμὰς πέντε χιλιάδας. Καὶ ὁ αὐτὸς μετ’ ὀλίγον ἔλαβε διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν ἄλλας χιλίας δραχμάς. Καὶ ὁ αὐτὸς ἔλαβε διὰ φωταγώγησιν τῶν ἀστυνομικῶν καταστημάτων δραχ. 382 καὶ 10)00. Ἀλλὰ διὰ φωταγώγησιν τοῦ Σχολείου τῶν βιομηχάνων τεχνῶν ἔλαβε καὶ ὁ Διευθυντὴς αὐτοῦ δραχ. 377 καὶ 30)00 Πλὴν δ’ αὐτῶν ἐδαπανήθησαν: Δραχ. 4607 εἰς κατασκευὴν καὶ διευθέτησιν διαφόρων ἐμβλημάτων διὰ τοῦ κ. Α. Κατώνη ξυλουργοῦ. Δραχ. 1040 εἰς κατασκευὴν διαφόρων διαφανῶν διὰ τοῦ Χ. Καρτεσίου ξυλουργοῦ. Δραχ. 2866 καὶ 10)00 εἰς κατασκευὴν καὶ τοποθέτησιν ἀκοντίων καὶ κλιμάκων διὰ τοῦ ἐργολάβου κ. Σκορδαρᾶ. Δραχ. 2689 καὶ 28)00 διὰ τοῦ αὐτοῦ ἐργολάβου εἰς κατασκευὴν θεωρείου ἐν τῷ πεδίῳ τοῦ Ἄρεως. Δραχ. 7293 καὶ 80)00 εἰς διακόσμησιν τοῦ ναοῦ τῆς Μητροπόλεως. Δραχ. 9903 καὶ 95)00 εἰς κατασκευὴν σημαιῶν. Δραχ. 1432 εἰς ἡμερομίσθια ῥαφῆς σημαιῶν. Δραχ. 800 καὶ 45)00 εἰς ἀγορὰν ὑφάσματος πρὸς κατασκευὴν σημαιῶν. Δραχ. 683 καὶ 50)00 εἰς ἡμερομίσθια. Δραχ. 526 εἰς κατασκευὴν καὶ τοποθέτησιν ξυλίνων σκελετῶν διὰ τὴν φωταψίαν. Δραχ. 299 καὶ 80)00 διὰ τὴν ξυλείαν, τοὺς ἥλους καὶ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἰκριώματος τῆς πλατείας τοῦ Ἄρεως. Δραχ. 827 εἰς ἀγορὰν ξυλείας πρὸς τοποθέτησιν πυροτεχνημάτων. Δραχ. 1123 καὶ 30)00 διὰ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα. Δραχ. 4500 δι’ ἀνέγερσιν ἁψίδος ἐν τῇ πλατείᾳ τῶν Ἀνακτόρων. Δραχ. 773 διὰ νὰ ἐπισκευασθῶσι χάριν τῆς ἑορτῆς τῆς εἰκοσιπενταετηρίδος οἱ κέραμοι διαφόρων δημοσίων καταστημάτων, διὰ τοῦ αὐτοῦ ἐργολάβου Σκορδαρᾶ, δι’ οὗ κατεσκευάσθη διὰ δαπάνης 2689 δραχ. τὸ θεωρεῖον ἐν τῇ πλατείᾳ τοῦ Ἄρεως, καὶ δι’ οὗ ἐδαπανήθησαν αἱ 2866 δρ. πρὸς τοποθέτησιν ἀκοντίων καὶ κλιμάκων. Τέλος πάντων καὶ δραχ. 788 διὰ νὰ ἐπισκευασθῶσιν οἱ κέραμοι τοῦ οἰκοδομήματος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, ἀφοῦ καὶ τῶν κεράμων ἡ ἐπισκευὴ ἐκρίθη συμβάλλουσα εἰς τὴν λαμπρότητα τῆς ἑορτῆς. 31,724 φράγκα χρυσᾶ καὶ 35)00 πρὸς τούτοις ἐδαπανήθησαν πρὸς ἀγορὰν τῶν πυροτεχνημάτων, τὰ ὁποῖα ἐκάησαν ἐν τῇ πλατείᾳ τοῦ Ἄρεως, εἰς 7296:52 ἀναβιβασθείσης τῆς πληρωθείσης διαφορᾶς τοῦ συναλλάγματος.
§69ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ κεραμίδια τί σχέσιν ἔχουν μὲ τὰς τελετάς;
§70ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἔπαθον μὲ τὴν τοποθέτησιν.
§71ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ὁ κατάλογος αὐτὸς νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.
§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραπάνος ἐζήτησε τὴν ἀναβολήν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.
§73ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, Κύριε Πρόεδρε.
§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγερθῆτε 15. (Ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 15). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι αὐτὴν λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν κκ. Παπαγιαννακοπούλου καὶ Καλογεροπούλου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας):
| Χαρ. Τρικούπης | Ο | Ἀναστ. Δημητριάδης | Ο |
| Ἀνδρ. Σκαλτσοδῆμος | Ο | Μιχαὴλ Νικηφοράκης | Ο |
| Γ. Σισμάνης | Ο | Δημήτριος Πετρίδης | Ν |
| Δ. Βουλπιώτης | Ο | Ἄγγ. Γεωργαντᾶς | Ν |
| Ἀθ. Ἴσκος | Θεόδ. Π. Δηλιγιάννης | Ν | |
| Ν. Καλαντζόπουλος | Ο | Θεόδ. Β. Δηλιγιάννης | Ν |
| Ἐπ. Σακελλαρόπουλος | Χρ. Χριστόπουλος | Ν | |
| Μ. Γουλιμῆς | Φίλιππος Βάρβογλης | Ν | |
| Μ. Ἰατρίδης | Ἠλίας Φλέσσας | Ν | |
| Δ. Χατζόπουλος | Κων. Κωνσταντόπουλος | Ν | |
| Γεώργιος Μίλησης | Ο | Ἀρ. Σακελλαρόπουλος | |
| Σπυρίδων Νοταρᾶς | Παναγιώτης Μανέτας | ||
| Γεώργιος Κούστας | Ἰωάννης Ἀντωνόπουλος | Ν | |
| Ἀλέξανδρος Ἀντωνόπουλος | Ο | Ἠλίας Παλαμήδης | Ο |
| Σωτήριος Δανόπουλος | Κωνστ. Κατσικόπουλος | Ν | |
| Δ. Ζέγγελης | Μίνως Μπογιατζόγλους | Ο | |
| Δημ. Ν. Βότσαρης | Ο | Γεώργιος Μπούμπουρας | Ο |
| Κωνστ. Γ. Καραπάνος | Ν | Λωρέντζος Δελαρόκας | Ο |
| Γεώργιος Χ. Παχὺς | Ο | Δημοσθένης Καΐρης | Ο |
| Στέφανος Δραγούμης | Ο | Γεώργιος Δρόσος | |
| Δημήτρ. Γ. Ῥάλλης | Ν | Νικόλαος Κρίσπης | |
| Ἀνδρέας Γ. Ψύλλας | Εὐστάθιος Κεχαγιᾶς | ||
| Φωκίων Νέγρης | Ο | Κωνστ. Κοσσονάκος | Ο |
| Ἰω. Ἀ. Γεωργαντᾶς | Ν | Γεώργιος Μαυρομιχάλης | Ν |
| Νικόλ. Μπουφίδης | Ἀριστ. Πετροπουλάκης | Ν | |
| Δημ. Μ. Καλλιφρονᾶς | Ο | Γιανν. Μαυρομιχάλης | Ο |
| Δημ. Καλλιφρονᾶς | Ν | Νικήτας Βαρβιτσιώτης | |
| Νικόλ. Δ. Λεβίδης | Λεων. Καπετανάκος | ||
| Σπυρ. Κουκούλεζας | Ο | Ξανθὸς Πικουλάκης | Ο |
| Ὄθων Μακρυγιάννης | Ο | Γεώρ. Πετροπουλάκης | Ν |
| Τρύφων Μουτσόπουλος | Ο | Κων. Παπαμιχαλόπουλος | |
| Θάνος Κανακάρης | Ο | Ἰωάν. Καρτάλης | |
| Ἀθ. Πετιμεζᾶς | Ἀργ. Κανταρτζῆς | Ο | |
| Νεοκλ. Πετιμεζᾶς | Ν | Εὐάγ. Σταμούλης | Ο |
| Α. Παπαγιαννακόπουλος | Ν | Ν. Κοκωσλῆς | |
| Α. Φωτήλας | Ο | Ἰω. Παπαδόπουλος | |
| Ἀνδ. Αὐγερινὸς | Ο | Κωνστ. Μαρκίδης | Ο |
| Ἀντ. Ῥικάκης | Ν | Ἀριστ. Ἀργυρόπουλος | Ο |
| Ἀχ. Γεροκωστόπουλος | Ν | Δημ. Κουτσουμπλῆς | |
| Ἰω. Κρεστενίτης | Εὐθ. Μπατζιᾶς | Ο | |
| Ν. Κουμανιώτης | Ν | Ἀναστ. Ζαρμάνης | Ο |
| Χρ. Στεφανόπουλος | Ο | Ἀχιλ. Λογιωτάτου | Ο |
| Ἀλέξ. Ζαΐμης | Ν | Σωτήριος Σωτηρόπουλος | Ν |
| Νικόλ. Καλογερόπουλος | Ο | Κωνστ. Κουμουνδοῦρος | Ν |
| Ἀλέξ. Κοντόσταυλος | Περικλῆς Πεῤῥωτὴς | ||
| Ν. Παπανικολάου | Ο | Δημήτριος Τζάνες | Ο |
| Νικόλ. Καφετζόγλους | Περικλῆς Μποῦτος | Ο | |
| Ἰωάννης Πεζᾶς | Ο | Παναγιώτης Σάκκης | Ν |
| Κωνσταντ. Σινέλης | Ο | Νικόλαος Παπαλέξης | Ο |
| Βασίλειος Βουδούρης | Ο | Νικόλαος Μισυρλῆς | |
| Κ. Ἀργασάρης Λομβάρδος | Ν. Καράπαυλος | Ο | |
| Διον. Ζήβας ἢ Πλακᾶς | Ἀσημάκης Χριστόπουλος | Ν | |
| Ἀναστ. Ε. Λούντζης | Ο | Εὐστάθιος Κοκκέβης | Ο |
| Διον. Λομβάρδος | Δημήτριος Κάρτσωνας | Ν | |
| Γεώργιος Θεοτόκης | Ο | Δημήτριος Π. Γουδῆς | |
| Κωνστ. Βασιλάκης | Σ. Χατζηγάκης | Ν | |
| Ἀντ. Καποδίστριας | Ν | Κ. Ζωγλοπίτης | Ο |
| Νικόλαος Βασιλάκης | Ν | Ἀθ. Καζαμπάκας | Ο |
| Εὐάγγ. Τσαρλαμπᾶς | Ν | Γ. Φραγκίδης | Ο |
| Πολυχρ. Β. Κωνσταντᾶς | Α. Τακιατζῆς | Ο | |
| Σπυρ. Ἀλαμάνος | Γ. Τάκης | Ν | |
| Θεόφιλος Προβατᾶς | Ν. Ταρμπάζης | ||
| Ἰωάννης Παδοβᾶς | Ο | Ζ. Φαλιάγκας | |
| Εὐάγγ. Μπασιᾶς | Ν | Σταμάτιος Μπουντούρης | Ο |
| Ἀγαμέμνων Μεταξᾶς | Ο | Θεόδωρος Γκίκας | Ο |
| Ἀνδ. Ἄνν. Καβαλιεράτος | Ο | Ἀνάργ. Σιμόπουλος | Ο |
| Νικόλ. Βαλσαμάκης | Ν | Κωνστ. Χαλκιόπουλος | |
| Γεράσιμος Μουσούρης | Ο | Ὀδυσσεὺς Πετρόπουλος | |
| Παναγ. Βενιεράτος | Ο | Νικόλ. Κοντογιάννης | Ν |
| Γ. Τυπάλδος Κοζάκης | Ν | Ἀλκιβ. Παπαλουκᾶς | Ο |
| Γεώργιος Κόρπας | Ν | Γεώργ. Λιδωρίκης | Ο |
| Στέφανος Σκουλούδης | Ο | Κωνστ. Χατζῖσκος | |
| Ἀλοΐσιος Τόμαν | Ο | Δημήτρ. Ζουλούμης | Ο |
| Χαρίλ. Προβελέγγιος | Κωνστ. Ἀναγνωστόπουλος | Ν | |
| Νικόλαος Νομικός | Ο | Θεμιστοκλῆς Κανάρης | Ν |
§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς ἀπεῤῥίφθη διὰ ψήφων 66 κατὰ 39, ψηφοφορησάντων ἐν ὅλῳ 105. (Μετὰ ταῦτα γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν).
§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται).
§77ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἄλλην μίαν πληροφορίαν παρακαλῶ. Αἱ οἰκοδομαὶ καὶ αἱ ἐπισκευαὶ τῶν τελωνιακῶν καταστημάτων ἀπὸ πότε μετεβιβάσθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν;
§78ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὅλα τὰ κτίρια.
§79ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀπὸ πότε;
§80ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀπὸ πέρυσι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως).
§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτάκτου πιστώσεως τῆς χρήσεως τοῦ 1889. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).
§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται).
§83ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Χωρὶς νὰ ἐννοῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, εἰ δυνατόν, νὰ μᾶς δώσῃ κατάλογον τῶν ἰδιοκτητῶν ἐπὶ τοῦ Ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσι τὴν ἀποζημίωσιν ταύτην. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου. Ἀκολούθως γίνεται δεκτὸν εἰς γʹ συζήτησιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως δραχ. 40,000 ἐπὶ τῆς χρήσεως 1889).
§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀμοιβῆς τῶν καταμηνυόντων ἢ συλλαμβανόντων λαθρεμπόρια. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).
§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται).
§86ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως, Κύριοι, ἐξάγεται καὶ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐκ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ἡ ὁποία προηγεῖται αὐτοῦ, σκοπὸς τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου εἶναι, νὰ ἐξεγείρῃ τὸ συμφέρον τῶν τε ἰδιωτῶν καὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πρὸς ἀνακάλυψιν καὶ καταδίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου· ἐν τούτοις τὸ προκείμενον ἄρθρον 1ον πραγματεύεται μόνον περὶ τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐκδιδομένων ὑπὸ τῶν τελωνιακῶν ἀρχῶν ἢ ὑπὸ τοῦ κατ’ ἔφεσιν δικάζοντος παρ’ αὐτῶν Νομικοῦ Συμβουλίου. Ἀλλὰ ποινὰς λαθρεμπορίου, ἐκτὸς τῶν τελωνιακῶν ἀρχῶν, ἐπιβάλλει εἰς πολλὰς περιστάσεις καὶ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, ἰδίως τὰς ἐπὶ τῶν εἰδῶν τοῦ μονοπωλίου, ὑπὲρ τῶν ὁποίων φαίνεται, ὅτι ἰδιαιτέρως μεριμνᾷ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον. Αὐτὸ μάλιστα, τὸ προκείμενον νομοσχέδιον παραχωρεῖ νέαν δικαιοδοσίαν εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον ἐν τῷ ἄρθρῳ 5ῳ, τοῦ νὰ ἐπιβάλῃ καὶ εἰς ἄλλην ἀκόμη μίαν περίστασιν ποινὴν λαθρεμπορίου. Ἑπομένως ὀφείλω νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διατί, προκειμένου νὰ παράσχῃ ἀμοιβὰς εἰς τοὺς συντελοῦντας εἰς ἀνακάλυψιν καὶ καταδίωξιν λαθρεμπορίου, ἐμερίμνησε μόνον περὶ τῶν ἀποφάσεων τῶν τελωνιακῶν ἀρχῶν, ὄχι δὲ καὶ περὶ τῶν ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας εἰς πολλὰς περιστάσεις ἐκδίδει περὶ λαθρεμπορίων ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος;
§87ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὀρθῶς παρατηρεῖ ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου τούτου εἶναι δεκτικαὶ ἐπεκτάσεως εἰς τὰς ἄλλας περιπτώσεις, καθ’ ἃς ἐπιβάλλεται ποινὴ λαθρεμπορίου· ἀλλὰ πρὸς τὸ παρὸν ἡμεῖς εἰσηγάγομεν τὸ νομοσχέδιον ὡς τελωνιακόν, ὡς ἀφορῶν εἰς ὃν ἐπαγγέλλεται περιωρισμένον σκοπόν. Πιθανὸν βραδύτερον νὰ θεωρηθῇ σκόπιμος ἡ εἰσαγωγὴ νομοσχεδίου, ἐπεκτείνοντος τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος καὶ εἰς ἄλλας περιστάσεις, ἀλλὰ τοιαύτη αὐτῶν ἐπέκτασις ἀπαιτεῖ ἐνδελεχῆ τῶν περιστάσεων μελέτην, ὅ,τι δ’ ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐμελετήθη εἶναι τὰ περὶ λαθρεμπορίου ἐν σχέσει πρὸς τὰς τελωνιακὰς παραβάσεις.
§88ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ αἰτιολογία, τὴν ὁποίαν προέβαλεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἵνα δικαιολογήσῃ τὴν ἔλλειψιν τοῦ νομοσχεδίου του, οὐδόλως εἶναι ἐπαρκής· πρῶτον, διότι αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ὑποβάλλει, ὡς εἶπεν, εἰς τὴν ὑπὲρ τῶν μηνυόντων διάταξιν τοῦ ἄρθρου 1ου μίαν τῶν περιπτώσεων, καθ’ ἃς τὴν ποινὴν τοῦ λαθρεμπορίου ἐπιβάλλει ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, εἰς τρόπον ὥστε, ὅπως ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου αἱ ἀποφάσεις τῶν τελωνιακῶν ἀρχῶν, ὑπάγεται καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ ἀπόφασις τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου εἰς τὴν περίστασιν τοῦ ἄρθρου 5ου, διότι τὸ ἄρθρον 5ον λέγει ῥητῶς: (Ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον). Ὥστε βλέπετε, ὅτι ὑπάρχει μία περίπτωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ παρὸν νομοσχέδιον δίδει δικαίωμα εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον νὰ ἐπιβάλλῃ ποινὴν, καὶ αὐτὴν τὴν περίστασιν τὴν ὑπάγει εἰς τὴν περὶ τῶν μηνυόντων διάταξιν τοῦ νόμου, τὰς λοιπὰς ὅμως περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος καταδικάζει εἰς ποινὴν λαθρεμπορίου, δὲν τὰς ὑποβάλλει, καὶ οὐδένα προβάλλουσι λόγον τῆς τοιαύτης διακρίσεως. Μᾶς παρηγοροῦσι μόνον μὲ τὴν εἴδησιν, ὅτι πρόκειται καὶ ἕτερον ἀκόμη νομοσχέδιον νὰ ὑποβληθῇ περὶ τῶν ἀντικειμένων τούτων. Ἐφρόνουν, ὅτι καθῆκον εἶχεν ἡ Κυβέρνησις, ὅσον εἶναι δυνατὸν, ν’ ἀποφύγῃ αὐτὴν τὴν ἀδιάκοπον ὑποβολὴν τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα τροποποιοῦσι τὸ ἓν τὸ ἄλλο καὶ κατέστησαν αὐτὴν τὴν τελωνιακὴν ἢ μᾶλλον τὴν φορολογικὴν νομοθεσίαν ἀληθῆ κυκεῶνα, ὃν μετὰ δυσκολίας δύναταί τις νὰ διεξέλθῃ. Πρόκειται νὰ ἐφαρμόσωμεν τὰς νέας αὐτὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὰς ἀποφάσεις τῶν τελωνιακῶν ἀρχῶν, ὀφείλομεν ἑπομένως νὰ ἐξετάσωμεν ἀμέσως καὶ τὸ ζήτημα, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἐφαρμόσωμεν αὐτὴν καὶ ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφόρων, καὶ νὰ ἀποφανθῶμεν περὶ αὐτοῦ ἀπὸ τοῦδε. Ἠθέλησε προχθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἀδιάκοπον αὐτὴν μεταβολὴν τῆς νομοθεσίας τῆς φορολογικῆς ἕνεκα δῆθεν λόγων ἀναφαινομένων βραδύτερον καὶ οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουσι τὴν τροπολογίαν· ἀλλ’ ἡ δικαιολογία αὕτη δὲν εἶναι ποσῶς ἀκριβής. Ἐάν τις διεξέλθῃ πλεῖστα ἐκ τῶν νομοσχεδίων τούτων, θέλει πεισθῆ, ὅτι ἡ ἀνάγκη τῆς ὑποβολῆς νέου νομοσχεδίου προῆλθεν ἐκ μόνης τῆς ἀνικανότητος ἢ ἀπροσεξίας τοῦ συντάξαντος τὸ προηγούμενον νομοσχέδιον. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐψηφίσαμεν νόμον, καθ’ ὃν ὡρίσαμεν τὸν ἐλάχιστον ὅρον τῆς ποινῆς, τῆς ἐπιβαλλομένης εἰς τοὺς παραβάτας τῶν περὶ ἁλάτων διατάξεων. Ἐν τούτοις πρό τινος χρόνου εἶχεν ὑποβληθῆ ἄλλο νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐμείου ἐπίσης τὸν ἐλάχιστον ὅρον τῶν ποινῶν, τῶν ἐπιβαλλομένων ἕνεκα παραβάσεως τῶν νόμων περὶ καπνοῦ, περὶ οἰνοπνευμάτων καὶ πολλῶν ἄλλων ἀντικειμένων. Ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ ἠδύνατο ἁπλούστατα νὰ συμπεριληφθῇ καὶ τὸ ἅλας, ἀλλὰ δὲν κατεβλήθη ἡ δέουσα προσοχὴ καὶ τὸ ἅλας παρελείφθη, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐδέησε νὰ γίνῃ νέος περὶ αὐτοῦ νόμος. Ἀλλ’ οὕτω, ὅταν τις ζητήσῃ, ὡς ὑπάλληλος ἢ δικηγόρος ἢ ὡς πολίτης, νὰ ἀνεύρῃ τίς ὁ ἰσχύων νόμος, θὰ εὑρεθῇ εἰς λίαν δύσκολον θέσιν, καὶ πρέπει νὰ κάμῃ εἰδικὴν μελέτην τῶν διαφόρων τούτων νόμων, ἵνα μάθῃ τί ἰσχύει περὶ ἑκάστου ἀντικειμένου. Διὰ τοῦτο οὐδόλως εὑρίσκω παραμυθητικὴν τὴν παρηγορίαν, τὴν ὁποίαν μᾶς ὑπέδειξεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι δι’ ἄλλου νομοσχεδίου πρόκειται νὰ διορθώσῃ τὸ παρόν.
§89ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι γενικόν. Ἀντὶ «ὑπὸ τῶν τελωνιακῶν ἀρχῶν» νὰ τεθῇ «ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν».
§90ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ μεγάλη αὕτη ἐπιθυμία, νὰ ἐπεκταθῇ τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶναι τόσον ἀναγκαία καὶ τόσον ὠφέλιμος. Ὡς πρὸς τὰ τελωνιακὰ λαθρεμπόρια ἐννοῶ, ὅτι εἶναι συμφέρον καὶ ἀναγκαῖον νὰ δώσωμεν τὰ μέσα, ὅπως γεννηθῇ ἡ ἰδέα τοῦ συμφέροντος εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ καταδιώκωσι καὶ καταμηνύωσι τὰ λαθρεμπόρια, ἀλλὰ τὰ ἀποτελέσματα δὲν θὰ ἦναι τόσον καταθλιπτικά, ὅσον προκειμένου περὶ λαθρεμπορίου τῶν μονοπωλίων. Ἐὰν γεννήσωμεν συμφέρον εἰς τὴν ἀνακάλυψιν τῆς λαθρεμπορίας τῶν μονοπωλίων, θέλομεν προκαλέσει τὴν ἐπὶ ἁπλῇ ὑπονοίᾳ εἴσοδον τῶν κερδοσκόπων εἰς τὰς οἰκίας καὶ τὰ καταστήματα καὶ τὴν κατάθλιψιν τῶν πολιτῶν. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ περιορίσωμεν, θέλετε νὰ αὐξήσωμεν τὰ συμφέροντα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦσι νὰ κερδοσκοπήσωσιν ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου; Νομίζω, ὅτι δὲν συμφέρει τοῦτο. Φρονῶ δὲ, ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει· δὲν συμφωνῶ διόλου ὑπὲρ τῆς ἐπεκτάσεως αὐτοῦ.
§91ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πλάνη εἶναι ἡ ὑπόθεσις, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ ἐνδέχεται νὰ ἐνδειχθῇ ὡς ἀναγκαῖον, θὰ ἦναι τροπολογία τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον, ἄν ποτε εἰσαχθῇ, θὰ ἦναι συμπλήρωμα τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, θὰ περιέχῃ δὲ διατάξεις, αἵτινες δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συμπεριληφθῶσιν ἐν τῷ παρόντι νομοσχεδίῳ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας κακῶς ἐνόησε τὸ ἄρθρον 5· ἐνόμισεν, ὅτι τὸ ἄρθρον 5 ἀφορᾷ εἰς ποινὰς ἐπὶ τῇ παραβάσει τῶν νόμων περὶ μονοπωλίων· δὲν ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 5 εἰς τοιαύτας ποινάς. Τὸ ἄρθρον 5 ἀφορᾷ ἀκριβῶς εἰς ὅ,τι καὶ τὸ 1ον ἄρθρον, εἰς ποινὰς ἐπὶ παραβάσει τελωνιακῶν νόμων. Αἱ τοῦ ἄρθρου 5 ποιναὶ ἐπὶ παραβάσεσι τελωνιακῶν νόμων σχετίζονται πρὸς εἴδη μονοπωλίων, ὧν ἡ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ λαθραία εἰς τὸ Κράτος εἰσαγωγὴ δὲν ἐβεβαιώθη κατὰ τὴν ἀποβίβασιν, ἀλλὰ καταφωρᾶται ἐκ τῆς βεβαιώσεως τῆς παραβάσεως τῶν νόμων περὶ μονοπωλίων. Ἡ λειτουργία τοῦ περὶ μονοπωλίων νόμου ἐπιτρέπει τὴν βεβαίωσιν τῆς λαθραίας εἰσαγωγῆς εἰς τὸ Κράτος εἴδους μονοπωλίου καὶ μετὰ τὴν πρᾶξιν τῆς εἰσαγωγῆς, ἐπωφελούμενοι δὲ ἐκ τοῦ ἐφικτοῦ τῆς βεβαιώσεως, ἐνομίσαμεν ἐπωφελῆ τὴν ἐπέκτασιν τῶν τιμωριῶν τῆς ἐπ’ αὐτοφώρῳ συλλαμβανομένης λαθραίας εἰσαγωγῆς καὶ ἐπὶ τὴν μὴ ἐπ’ αὐτοφώρῳ συλλαμβανομένην, ὅταν τὸ λαθραίως εἰσαχθὲν ἦναι ἐκ τῶν εἰδῶν τοῦ μονοπωλίου, ἀποδεικνύεται δὲ τὸ λαθραῖον τῆς εἰσαγωγῆς ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς βεβαιώσεως τῆς παραβάσεως τῶν περὶ μονοπωλίων διατεταγμένων.
§92ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἤδη ἐφαρμόζεται ὁ νόμος οὗτος;
§93ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὰ κείμενα δὲν ὑφίσταται λαθρεμπόριον, ἂν μὴ συλληφθῇ ἐπ’ αὐτοφώρῳ τὸ λαθραίως εἰσαγόμενον, ἑπομένως ἐὰν εἶδος τοῦ μονοπωλίου πωλῆται μὴ φέρον τὰ σήματα αὐτοῦ, οἷον πετρέλαιον ἐν δοχείοις μὴ σεσημασμένοις ὑπὸ τοῦ μονοπωλίου, ἐνῷ ἡ περίστασις αὕτη, ἀποδεικνύουσα τὴν παράβασιν τῶν περὶ μονοπωλίων διατεταγμένων, μαρτυρεῖ συνάμα καὶ τὴν λαθραίαν εἰσαγωγήν, δὲν ἐπάγεται ὅμως τὴν ποινὴν τοῦ λαθρεμπορίου, διότι δὲν ὑφίσταται τὸ ἐπ’ αὐτοφώρῳ ἐν τῇ βεβαιώσει τῆς παραβάσεως τοῦ τελωνιακοῦ νόμου. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ βεβαίωσις τῆς παραβάσεως τοῦ τελωνιακοῦ νόμου, ἡ ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῶν σημάτων τοῦ μονοπωλίου, ἀποτελεῖ ἐγγύησιν καὶ ἀπόδειξιν ὅσην καὶ ἡ ἐπ’ αὐτοφώρῳ σύλληψις, προτείνομεν, ὅπως ἐν ταῖς περιπτώσεσι ταύταις ἐπιβληθῇ ἡ ποινὴ τοῦ λαθρεμπορίου. Ἀφοῦ δὲ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος βεβαιοῖ τὴν παράβασιν τῶν περὶ μονοπωλίων νόμων, εἰς ἣν παρέπεται ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ ἡ ἐπὶ τῇ παραβάσει τοῦ τελωνιακοῦ νόμου ποινή, τὴν ποινὴν τοῦ λαθρεμπορίου, οὕτω βεβαιουμένην, πρέπον εἶναι νὰ ἐπιβάλῃ ὁ αὐτὸς Ἔφορος. Ἐπιβαλλομένη ὑπὸ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου ἡ ποινή, δὲν παύει ἀνήκουσα εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐπὶ παραβάσει τοῦ τελωνιακοῦ νόμου, εἰς ἣν ἀφορᾷ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον· ἂν ὅμως θελήσωμεν νὰ ἐπεκτείνωμεν τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου καὶ εἰς τὰς περιπτώσεις, καθ’ ἃς εἰς τὴν βεβαίωσιν τῆς παραβάσεως τῶν νόμων περὶ μονοπωλίων δὲν παρέπεται καὶ ἡ παράβασις τῶν τελωνιακῶν νόμων, τὰ τῆς τοιαύτης ἐπεκτάσεως δὲν χωροῦσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, περιοριζομένῳ ἀποκλειστικῶς εἰς τὰ τῆς τελωνιακῆς νομοθεσίας, ἀλλ’ εἶναι εἰσακτέα διὰ νόμου, σχετιζομένου πρὸς τὴν νομοθεσίαν περὶ μονοπωλίων. Ὅθεν καὶ σήμερον ἔτι, συζητουμένου τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, ἂν ἐκρίνομεν σκόπιμον τὴν ἐπέκτασιν τῶν διατάξεων αὐτοῦ κατὰ τὰ εἰρημένα, θὰ προετείνομεν ταύτην δι’ ἰδίου νομοσχεδίου καὶ οὐχὶ διὰ τροπολογίας τοῦ παρόντος.
§94ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι, Κύριοι, ὀλίγον δυσχερὲς νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ Πρωθυπουργοῦ, διότι δυστυχῶς ἐναντίον τοῦ συνήθως συμβαίνοντος δὲν ἦτο ποσῶς σαφὴς ἡ ἀγόρευσίς του. Πρῶτον ἐξεταστέον ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, τί γίνεται εἰς τὴν περίπτωσιν, τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ ἄρθρον 5. Περὶ τοῦ ἄρθρου 5 θὰ ὁμιλήσω ἐν ἐκτάσει, ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ ἄρθρου τούτου, ἀλλὰ μία τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου 5 ἀνάγεται καὶ εἰς τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν καὶ περὶ τοῦ ὁποίου προβλέπει τὸ ἄρθρον 1ον. Τὸ ἄρθρον 5 εἰς περίστασιν, τὴν ὁποίαν κατόπιν θὰ ἐξετάσωμεν, νομίζει ἀναγκαῖον νὰ ἐπιβληθῶσιν εἰς τοὺς πολίτας ποιναὶ λαθρεμπορικαὶ, καὶ τὴν ἐξουσίαν ταύτην πρὸς ἐπιβολὴν τῶν ποινῶν αὐτῶν τὴν ἀναθέτει εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον. Πρόκειται ἀληθῶς περὶ ἀντικειμένων μονοπωλίων, ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, προκειμένου περὶ ἀντικειμένων μονοπωλίων, μόνον εἰς τὴν περίστασιν ταύτην τοῦ ἄρθρου 5, τὴν ὁποίαν τώρα εἰσάγετε, ἐπιβάλλει ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ποινὰς λαθρεμπορίου, ἢ καὶ εἰς πλείστας ἀκόμη περιστάσεις, δυνάμει τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας;
§95ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ἄρθρον καινοτομεῖ.
§96ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιβάλλει λοιπὸν ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ποινὰς λαθρεμπορίου, τὰς προβλεπομένας ἀπὸ τὸν νόμον ΧΙϚʹ. Ἀλλὰ διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου εἰς αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν θέλει ἐκδώσει ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος εἰς τὴν περίστασιν τοῦ ἄρθρου 5ου τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, θέλουσιν ἐφαρμοσθῆ καὶ αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, δηλαδὴ αἱ περὶ ἀμοιβῆς τῶν μηνυτῶν.
§97ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πρόκειται περὶ παραβάσεως τελωνιακῶν νόμων.
§98ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ἐρωτῶ, διατὶ, ὅταν ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ἐκδίδῃ ἀπόφασιν περὶ παραβάσεως τελωνιακοῦ νόμου, εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν ἐφαρμόζετε τὰς περὶ μηνυτῶν διατάξεις, δὲν τὰς ἐφαρμόζετε δὲ καὶ κατὰ τὰς λοιπὰς περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας δυνάμει τῶν κειμένων νόμων ἐπιβάλλει ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ποινὰς λαθρεμπορίου; Ἐγὼ ἠθέλησα νὰ παραστήσω τὸ ἐλλιπὲς τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ ζητήσω τὴν συμπλήρωσιν αὐτοῦ. Δὲν θέλουν τὴν συμπλήρωσιν, δὲν δύναμαι νὰ ἐπιμείνω. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον παρατηρῶ, εἶναι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περιέχει ἔλλειψιν.
§99ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ἐπιβάλλει ποινὰς λαθρεμπορίου. Περὶ τούτου οὐδεὶς ἐγένετο λόγος· διότι εἶναι ἄσχετον πρὸς τὸ προκείμενον· εἶναι δὲ ἀνακριβὴς ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Ἡμεῖς εἴπομεν, ὅτι ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος δὲν ἐπιβάλλει ποινὰς ἐπὶ παραβάσει τελωνιακῶν διατάξεων, ἀλλ’ ἐπιβάλλει ποινὰς ἐπὶ παραβάσει τῶν νόμων περὶ μονοπωλίων. Ἐδῶ ποιεῖται τὴν σύγχυσιν ὁ κ. Βουλευτὴς, εἰς ὃν ἀποδίδω τὴν πρός με περιποίησιν αὐτοῦ, λέγων, ὅτι συνήθως εἶναι σαφὴς, ἐδῶ ὅμως διεκρίθη ἐπὶ συγχύσει, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ἐπιβάλλει ποινὰς λαθρεμπορίου ἐπὶ παραβάσεσι τῶν τελωνιακῶν νόμων, ὑπέθεσε δὲ τοῦτο, ἀναγνοὺς ἔν τισι τῶν νόμων περὶ μονοπωλίων, ὅτι ἐπὶ τῇ παραβάσει αὐτῶν ἐπιβάλλονται καὶ ποιναὶ λαθρεμπορίου, ἀνατιθεμένων εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον τῶν τοῦ Τελώνου καθηκόντων. Ἐντεῦθεν ἡ σύγχυσις. Περὶ τίνων καθηκόντων καὶ περὶ τίνων ποινῶν λαθρεμπορίου ὁ λόγος; Αἱ διατάξεις, αἱ πλανήσασαι τὸν κύριον Βουλευτὴν, ἀφορῶσιν οὐχὶ εἰς τὰς ὑπὸ τῆς τελωνιακῆς ἀρχῆς ἐπιβαλλομένας ποινὰς, ἀλλ’ εἰς τὰς ὑπὸ τοῦ Πλημμελειοδικείου ἐπιβαλλομένας, τὰ δ’ εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον ἀνατιθέμενα καθήκοντα τοῦ Τελώνου εἶναι οὐχὶ τὰ τῆς ἐκδόσεως ἀποφάσεως, ἀλλὰ τὰ τῆς παραπομπῆς τῶν παραβαινόντων τοὺς περὶ μονοπωλίων νόμους εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ΧΙϚʹ νόμου τῆς 13 Ἰουνίου 1877. Τὸ Πλημμελειοδικεῖον ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ καταγινώσκει ποινὴν, ἣν καὶ ἐπὶ λαθρεμπορίου, οὐχὶ ὅμως λόγῳ τελωνιακῆς παραβάσεως, ἀλλὰ λόγῳ παραβάσεως τῶν νόμων περὶ μονοπωλίου. Τὸ ἐναντίον συμβαίνει ἐν τῇ διατάξει τοῦ ἄρθρου 5, ἥτις χωρεῖ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, ὡς ἐπιβάλλουσα ποινὴν λαθρεμπορίου ἐπὶ παραβάσει τελωνιακῆς διατάξεως, ἀποδεικνυομένη ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῶν σημάτων ἐπὶ εἰδῶν μονοπωλίου. Ἐπειδὴ τὰ εἴδη ταῦτα εἰσάγονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἡ ἔλλειψις τῶν σημάτων ἀποδεικνύει, πλὴν τῆς παραβάσεως τῶν περὶ μονοπωλίου νόμων καὶ τὴν λαθραίαν εἰσαγωγὴν, ἑπομένως ἐπιτρέπεται κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἡ βεβαίωσις τῆς παραβάσεως τοῦ τελωνιακοῦ νόμου παρὰ τοῦ βεβαιοῦντος τὴν ἔλλειψιν τῶν σημάτων, ἤτοι παρὰ τοῦ Ἐφόρου. Ὁ Ἔφορος, βεβαιῶν τὴν ἔλλειψιν τῶν σημάτων, οὐ μόνον ἐπιβάλλει τὰς ποινάς, τὰς ἐπὶ τῇ παραβάσει τοῦ νόμου περὶ μονοπωλίων, ἀλλ’ ἐπιβάλλει κατὰ τὸ νομοσχέδιον καὶ τὰς ποινὰς, τὰς ἐπὶ τῇ ἀποδεικνυομένῃ ἐκ τοῦ αὐτοῦ γεγονότος παραβάσει τοῦ νόμου τοῦ τελωνιακοῦ. Ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ἐπὶ τῇ κατὰ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νομοσχεδίου παραβάσει τοῦ τελωνιακοῦ νόμου ἐκτελεῖ περὶ τὰ τῆς ἐπιβολῆς τῆς τελωνιακῆς ποινῆς τὰ καθήκοντα τοῦ Τελώνου. Τοιαύτης οὔσης ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ τῆς δικαιοδοσίας αὐτοῦ, προσήκει ταύτης ὁ κανονισμὸς εἰς νομοσχέδιον τελωνιακὸν, ἐνῷ δὲν προσήκει εἰς νομοσχέδιον τελωνιακὸν ὁ κανονισμὸς τῶν ἀφορώντων ἀποκλειστικῶς εἰς τὰ τῶν μονοπωλίων.
§100ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλοι οἱ νόμοι περὶ μονοπωλίων περιέχουσι περίπου μίαν τοιαύτην διάταξιν· εἰς τὴν λαθραίαν εἰσαγωγὴν πετρελαίου ἢ παιγνιοχάρτων ἐφαρμόζονται οἱ περὶ λαθρεμπορίου νόμοι, ἀλλ’ εἰς τὰς περιστάσεις ταύτας τὰ τοῦ Τελώνου καθήκοντα ἐκπληροῖ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος. Λοιπὸν ὁ Ἔφορος, ἐφαρμόζων τοὺς τελωνιακοὺς νόμους, ἐφαρμόζει αὐτοὺς ἀντὶ τοῦ Τελώνου. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἐδῶ λέγει «αἱ ἀποφάσεις τῶν τελωνιακῶν ἀρχῶν», δὲν λέγει «τῶν ἐφοριακῶν ἀρχῶν». Λοιπὸν φανερὸν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἠδύνατο διὰ μιᾶς γενικῆς ἐκφράσεως, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ῥάλλης, «τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν», νὰ διορθωθῇ καὶ συμπληρωθῇ. Ἀλλ’ ὡς εἶναι συντεταγμένον, ἄνευ οὐδενὸς λόγου περιλαμβάνει μόνον τὰς ὑπὸ τελωνιακῶν ἀρχῶν ἐκδιδομένας, οὐχὶ δὲ τὰς ὑπὸ τῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν ἐκδιδομένας.
§101ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν σύγχυσιν τὴν φέρει τὸ πρῶτον ἄρθρον. Ἕως τώρα τὰς παραβάσεις τοῦ νόμου περὶ μονοπωλίων ἐδίκαζον αἱ τελωνιακαὶ ἀρχαί, ὄχι δὲ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος. Τώρα δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ καταδιώκωνται καὶ εἰς τὴν ξηράν, καὶ ἑπομένως ἔρχεται ὁ Ἔφορος...
§102ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοῦτο ὑπῆρχε καὶ πρότερον.
§103ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοεῖτε ἐπὶ τοιούτων διατάξεων νὰ ἐφαρμόζωνται αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου σας;
§104ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοῦτο ὑπῆρχε καὶ πρότερον. Κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νομοσχεδίου, ἐνῷ μέχρι τοῦδε ἡ περὶ ἧς αὕτη πραγματεύεται ποινὴ ἐπὶ παραβάσει τοῦ τελωνιακοῦ νόμου δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπιβληθῇ, εἰμὴ ὑπὸ τῆς τελωνιακῆς ἀρχῆς καὶ ἐὰν συνέτρεχε καὶ τὸ ἐπ’ αὐτοφώρῳ, ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρου καὶ προκειμένου περὶ εἰδῶν τοῦ μονοπωλίου, θὰ ἐπιβάλληται ἡ ποινὴ καὶ μὴ συντρέχοντος τοῦ ἐπ’ αὐτοφώρῳ ὑπὸ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου.
§105ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος ἐπιβάλλει;
§106ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ Ἔφορος.
§107ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δέν μοι φαίνεται, κύριε Πρωθυπουργέ, ὅτι ἀνετρέψατε τὴν ὀρθότητα τῶν παρατηρήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο. Ἐὰν ὄντως πρόκηται διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ κανονίσητε τὰ τῆς ἀμοιβῆς τῶν καταμηνυόντων ἢ συλλαμβανόντων λαθρεμπόρια, τίνα σκοπὸν ἔχει τὸ ἄρθρον 5; Τὸ ἄρθρον 5, ἂν καλῶς ἐνόησα, προτίθεται νὰ ἐπιτείνῃ τὰς ποινὰς κατὰ τῶν παραβιαζόντων τοὺς νόμους περὶ μονοπωλίων.
§108ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νὰ καθιερώσῃ νέαν περίπτωσιν ποινῶν τελωνιακῶν.
§109ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ θεωρῶ ἐπίτασιν...
§110ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἐπίτασις, προστίθεται περίπτωσις ἐφαρμογῆς τῆς ποινῆς τοῦ λαθρεμπορίου, διότι δὲν ἤρκει ἡ εἰς τὸ Κράτος εἰσαγωγὴ κατὰ παράβασιν τοῦ τελωνιακοῦ νόμου, πρὸς χαρακτηρισμὸν τοῦ λαθρεμπορίου, ἀπῃτεῖτο καὶ ἡ ἐπ’ αὐτοφώρῳ σύλληψις τῶν εἰσαγομένων. Ἤδη λέγομεν, ὅτι, καὶ ἂν μὴ συλληφθῶσι ταῦτα ἐπ’ αὐτοφώρῳ, ἐπιβάλλεται ἡ ποινὴ τοῦ λαθρεμπορίου, ὅταν πρόκηται περὶ εἰδῶν μονοπωλίου, μὴ φερόντων τὰ οἰκεῖα σήματα.
§111ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως τότε πρόκειται περὶ ἐπιβολῆς καὶ ἄλλης ποινῆς, τουτέστι θέλετε νὰ εἴπητε, ὅτι ὁ πολλῶν πετρέλαιον, μὴ προερχόμενον ἐκ τῶν ἀποθηκῶν τοῦ Δημοσίου, ἐκτὸς τοῦ ὅτι παραβαίνει τοὺς νόμους περὶ μονοπωλίου τοῦ πετρελαίου, προφανῶς παραβιάζει καὶ τοὺς τελωνιακούς. Ἐπειδὴ δὲ ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ ἐπ’ αὐτοφώρῳ δὲν ἠδύνατο κατὰ τοὺς κειμένους νόμους νὰ ἐπεκταθῇ εἰς τὸν κατέχοντα οὕτω πετρέλαιον, θέλετε νὰ ἐπεκτείνητε τὰς ἐπ’ αὐτοφώρῳ διατάξεις καὶ εἰς τὸν κάτοχον τοῦ πετρελαίου, τοῦ μὴ φέροντος τὰ σήματα τοῦ μονοπωλίου. Περὶ τούτου οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, τίνα τότε σχέσιν ἔχει ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 μὲ τὴν ὅλην οἰκονομίαν τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ προτιθεμένου νὰ κανονίσῃ ἐπὶ τὸ ἀσφαλέστερον τὰς ἀμοιβὰς τῶν καταμηνυόντων λαθρεμπόρια; Διὰ τοῦ ἄρθρου 5 καθιεροῦνται νέαι παραβάσεις καὶ ὁρίζονται αἱ ποιναί, αἵτινες κατὰ τῶν ὑπαιτίων θὰ ἐπιβάλλωνται. Ἀλλὰ τότε, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἀπομακρύνεσθε τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοσχεδίου, σᾶς ἐρωτῶ τὴν ποινὴν τὴν νέαν, ἣν δημιουργεῖτε, ποῖος θὰ τὴν ἐπιβάλῃ; Τὴν ποινὴν ταύτην ἐπιβάλλει ὁ πρῶτος ἐπιληφθείς, λέγει τὸ νομοσχέδιον, δηλονότι, ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, ἢ ὁ προϊστάμενος τῆς τελωνιακῆς ἀρχῆς. Ἀλλὰ τότε πῶς συμβιβάζεται, παρακαλῶ, τὸ ἄρθρον 1ον, ἔχον ὡς ἑξῆς; «αἱ ὑπὸ τῶν τελωνιακῶν ἀρχῶν ἐπιβαλλόμεναι ποιναὶ κτλ.»; Λοιπὸν, ἂν ὁ πρῶτος ἐπιληφθησόμενος τύχῃ νὰ ἦναι ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, πῶς οὗτος θὰ ἐπιβάλῃ ποινὰς, ἀφοῦ τὰ ἄλλα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου ὁμιλοῦσι περὶ ποινῶν, ἐπιβαλλομένων ὑπὸ μόνον τῶν τελωνιακῶν ἀρχῶν;
§112ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 5ον, ὑποβάλλεται εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 1 καὶ ἡ περίπτωσις τοῦ ἄρθρου 5...
§113ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ τὸ λέγει; Δὲν τὸ λέγει οὐδαμοῦ.
§114ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐν ταῖς φράσεσιν: «ἐφαρμοζομένων πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ πασῶν τῶν σχετικῶν διατάξεων τοῦ τελωνιακοῦ καὶ τοῦ παρόντος νόμου», «τὴν ποινὴν ταύτην ἐπιβάλλει ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος». Διὰ τούτων συμπληροῦται ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 1, ἐφαρμοζομένη κατὰ τὸ ῥητὸν γράμμα τοῦ ἄρθρου 5 εἰς τὴν δι’ αὐτοῦ κανονιζομένην περίπτωσιν τῆς ἐπιβολῆς τῆς ἐπὶ παραβάσει τελωνιακοῦ νόμου ποινῆς ὑπὸ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου.
§115ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνοίγεται νέα δικαιοδοσία...
§116ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δίδοται εἰς αὐτὸν δικαιοδοσία ἐπὶ τελωνιακῶν παραβάσεων, ἐπεκτεινομένη εἰς περίπτωσιν, διαφεύγουσαν πρότερον τὴν τιμωρίαν.
§117ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν λοιπὸν, λέγω, ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνοίγεται νέα δικαιοδοσία, ἢ ἐπεκτείνεται ἡ ὑπάρχουσα, εἰς τὸ νὰ τιμωρῇ ὡς λαθρεμπόρια τὰ εἴδη, τὰ μνημονευόμενα ἐν τῷ ἄρθρῳ 5 τοῦ νομοσχεδίου, ἂν αὐτὸς, λέγω, θελήσῃ νὰ κανονίσῃ καὶ τὰ περὶ ἀμοιβῶν, φρονῶ, ὅτι ἀναρμοδίως τῶν περὶ τούτου θὰ ἐπιληφθῇ, καθόσον τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου μόνον εἰς τὰς τελωνιακὰς ἀρχὰς ἀναθέτει τὸν κανονισμὸν τῶν ἀμοιβῶν. Μοὶ φαίνεται ἑπομένως, ὅτι ἡ ἀσάφεια εἶναι καταφανὴς καὶ ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θὰ δεχθῇ νὰ διορθωθῇ, ἔστω ἐπὶ τέλους ὡς ἀσάφεια τοῦ λεκτικοῦ, διότι ἄλλως δὲν θὰ δύναται ὁ Ἔφορος ἐπὶ τῶν περιπτώσεων τούτων ἐν νομίμῳ ἁρμοδιότητι ν’ ἀποφαίνηται.
§118ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ διορθώσεως ἐκφράσεως. Ἂν δὲ ἐπιμένω εἰς τὴν διόρθωσιν αὐτὴν, τὸ πράττω, διότι ἄλλως καθιστᾷ μίαν ἀνισότητα ποινῶν.
§119ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ποίαν ἀνισότητα παρακαλῶ;
§120ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ ὑπάρχωσιν ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ τιμωρηθῶσι δυνάμει τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, καὶ ἄλλα ὄχι, ἐκ τοῦ ὅτι θὰ ἦναι διάφορος ἡ Ἀρχὴ, ἡ ἐπιβάλλουσα τὴν ποινήν. Βεβαίως, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, θὰ ἤμην σύμφωνος μὲ τὸν κ. Ῥικάκην, διότι ἀληθῶς τὸ σύστημα τῆς ἀμοιβῆς τῶν καταμηνυόντων τὰ λαθρεμπόρια εἶναι ἀνήθικον, ἀλλ’ ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐγένετο δεκτὸν τὸ σύστημα αὐτὸ, πρέπει νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν ἀκέραιον, πρέπει νὰ τὸ καταστήσωμεν ἴσον πρὸς ὅλους, νὰ μὴ διαφεύγῃ οὐδείς.
§121ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ποῖοι διαφεύγουσι;
§122ΡΑΛΛΗΣ. Διαφεύγουσιν ὅλοι ἐκεῖνοι, κατὰ τῶν ὁποίων ἠδύνατο νὰ ἐκδοθῇ ἀπόφασις οὐχὶ ὑπὸ τῶν τελωνιακῶν ἀρχῶν, ἀλλ’ ὑπὸ τοῦ Ἐφόρου.
§123ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁρίζεται ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 5.
§124ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 5 δὲν ἀρκεῖ νὰ καταστήσῃ ἁρμοδιότητα Ἀρχῶν, χρειάζεται δὲ τὸ ἄρθρον 1ον, ἵνα κατασταθῶσιν ἁρμόδιαι Ἀρχαί. Λοιπὸν ἀντὶ «τελωνιακῶν ἀρχῶν» νὰ τεθῇ «ἁρμοδίων ἀρχῶν». Πρόκειται περὶ ἀνισότητος εἰς ποινὴν τοῦ αὐτοῦ εἴδους, καὶ ἡ ἀνισότης αὕτη καθιστᾷ χειρότερον τὸ σύστημα, ὅπερ ἐγένετο δεκτόν. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, πρέπει νὰ τὸ παραδεχθῶμεν ἀκέραιον, νὰ μὴ ἀναγράψωμεν ἀνισότητα.
§125ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον κύριον σκοπὸν ἔχει νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰς ἀμοιβὰς τῶν ἐργαζομένων πρὸς καταδίωξιν τῶν λαθρεμπορίων, ὡς ἐκ περισσοῦ δὲ προσέθεσε καὶ μίαν περίπτωσιν λαθρεμπορίου ἐν τῷ ἄρθρῳ 5ῳ, ἥτις δύναται νὰ λείψῃ καὶ πρέπει νὰ λείψῃ. Ἂς ὑποθέσωμεν λοιπὸν, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἡ περίπτωσις αὕτη ποσῶς· ἔρχεται τὸ ἄρθρον αὐτὸ καὶ λέγει, ὅτι ἐφαρμόζω τὸ σύστημα τῆς ἀμοιβῆς, ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος αὐτὸς ὁσάκις πρόκηται νὰ ἐφαρμοσθῇ οὐχὶ ὑπὸ τελωνιακῆς ἀρχῆς, ἀλλ’ ὑπὸ ἐφοριακῆς. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, διατὶ αὐτὴ ἡ διάκρισις; Προφανῶς τὸ νομοσχέδιον περιέχει ἀτέλειαν. Ἐπιμένοντες δὲ εἰς τὴν τοιαύτην διάταξιν, ἀποδεικνύουσιν, ὅτι δὲν γνωρίζουν οὔτε τὰ στοιχεῖα τοῦ νομοθετεῖν.
§126ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἐννοεῖ διὰ τῆς οἰκείας τελωνιακῆς ἀρχῆς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἔχει).
§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται).
§128ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Παρατηρῶ, ὅτι εἰς τὴν αἰτιολογίαν τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3 ἀναφέρεται, ὅτι ἀποβαίνει ἀνέφικτος «εἴτε ἕνεκα τῆς ἀτελείας τοῦ ἐμπορεύματος....» Ὅταν ἐμπόρευμά τι εἰσάγηται ἄνευ δασμοῦ, τότε πῶς δύναται νὰ ὑπάρξῃ λαθρεμπόριον;
§129ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ λαθρεμπόριον ὑποθέτει εἰσαγωγὴν ἄνευ πληρωμῆς τοῦ ὀφειλομένου τέλους, ἢ κατὰ παράβασιν διατεταγμένης ἀπαγορεύσεως. Ὡς πρὸς τὰ μονοπώλια δὲν ὑπάρχει τέλος τελωνιακὸν, ἀλλ’ ὑπάρχει ἀπαγόρευσις εἰσαγωγῆς εἰς πάντας πλὴν τοῦ Δημοσίου, εἰσπράττοντος ἀντὶ τέλους τὸ δικαίωμα τοῦ μονοπωλίου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἄρθρον 3).
§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4. (Ἀναγινώσκεται).
§131ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὸ ἄρθρον τοῦτο λέγει: «κατὰ τῆς ἀποφάσεως ταύτης τῆς τελωνιακῆς ἀρχῆς...» Προβλέπει λοιπὸν μόνον περὶ τελωνιακῆς ἀρχῆς.
§132ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἔρχεται ἔπειτα τὸ ἄλλο ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἀφομοιοῖ πρὸς τοῦτο τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον.
§133ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸν ἀφομοιοῖ παντάπασιν. Ἐὰν συλληφθῇ τις πωλῶν πετρέλαιον ὑπὲρ τὰς 50 ὀκάδας, μὴ προερχόμενον ἐκ τῶν ἀποθηκῶν τοῦ Δημοσίου, αὐτὸς, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, θὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας τοῦ ἄρθρου 5. Λοιπὸν ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος θὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως καὶ θὰ ἐπιβάλῃ τὰς ποινὰς τοῦ ἄρθρου 5;
§134ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βεβαίως· ἀφομοιοῦται καθ’ ὅλα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).
§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5. (Ἀναγινώσκεται).
§136ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν ἔτι λέξιν, παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅπως δι’ αὐτῆς ἀποπειραθῶ ἅπαξ ἔτι ματαίαν προσπάθειαν. Διαβεβαιῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅτι οἱ Οἰκονομικοὶ Ἔφοροι ἐπὶ παρομοίᾳ περιπτώσει, παρομοίαν δὲ ὀνομάζω ἐκείνην, ἡ ὁποία προκύπτει ἐκ τοῦ ἄρθρου 5, δὲν θὰ δύνανται νομίμως νὰ κανονίζωσιν εἰς τὰς ἀποφάσεις των καὶ τὰ περὶ ἀμοιβῆς, ἐὰν δὲ τὸ πράξουν, θὰ ὑπερβοῦν τὴν ἁρμοδιότητά των. Ἡ ἀπόφασίς των, ὑποκειμένη εἰς ἔφεσιν, βεβαίως θ’ ἀκυρωθῇ ἀπὸ τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, ἐὰν τοῦτο θελήσῃ ν’ ἀποφανθῇ κατὰ νόμον, καὶ οὐχὶ κατὰ τὰς ὑποδείξεις τῆς ὑπηρεσίας, διότι ἐπαναλαμβάνω, ὅτι μόνον εἰς τὰς τελωνιακὰς ἀρχὰς δίδεται τὸ δικαίωμα ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 1 νὰ κανονίζωσι τὰ τῶν ἀμοιβῶν, καὶ ἀπορῶ, κύριε Πρωθυπουργὲ, πῶς ἐπιμένετε μὴ παραδιδόμενος εἰς τὴν καταφάνειαν τοῦ σαφοῦς γράμματος τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ, χάρις εἰς τὴν ἐπιμονήν σας, θὰ μείνῃ πλουτισμένον μὲ τὸ ἀσαφὲς καὶ ἀκατάληπτον.
§137ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου θὰ παρατηρήσω, ὅτι νέα περίπτωσις ἀδικήματος παρουσιάζεται ἐπὶ τοῦ νόμου περὶ μονοπωλίων, διότι μέχρι τοῦδε ὁ κάτοχος δὲν τιμωρεῖται, ἐὰν δὲν κατέχῃ πρὸς πώλησιν. Σήμερον καὶ ἡ κατοχὴ ὡρισμένου ποσοῦ ἀποτελεῖ ἀδίκημα. Ἀλλὰ περιπλέον δὲν ἐννοῶ, πῶς, ἀφοῦ τὸν χαρακτηρίζομεν ὡς συνεργὸν λαθρεμπορίου, μετὰ ταῦτα τὸν τιμωροῦμεν ὡς λαθρέμπορον. Πρέπει ἀναγκαίως νὰ ἐκλείψῃ μία ἐκ τῶν δύο ἐκφράσεων, ἢ θὰ τὸν χαρακτηρήσητε ὡς λαθρέμπορον, ἢ ὡς συνεργόν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αἱ ποιναί, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλει ὁ νόμος περὶ μονοπωλίων, εἶναι ἀρκετὰ αὐστηραί, ὥστε νὰ μὴ ἔχωμεν ἀνάγκην νὰ ἐπιτείνωμεν αὐτάς· ἐὰν ὅμως νομίζῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν ἐλειτούργησαν δεόντως καὶ δὲν κατέστειλαν τὴν λαθραίαν πώλησιν, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἐπιβάλωμεν ποινὰς κατὰ τῶν ἰδιωτῶν τῶν κατεχόντων, τότε πρέπει νὰ ὁρίσωμεν ποίαν θέσιν θὰ κατέχωσιν αὗται.
§138ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ νόμος, οὗτινος ἐμνημόνευσεν ὁ κ. Βουλευτής, ἀνάγεται εἰς τὰ τῆς παραβάσεως τῶν νόμων περὶ μονοπωλίου, ἀλλ’ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5ου ἀφορᾷ εἰς παράβασιν τοῦ τελωνιακοῦ νόμου, ἑπομένως ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο ὑπὸ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου ἐπιβολὴ τῆς ποινῆς γενήσεται κατὰ τὰ περὶ λαθρεμπορίων διατεταγμένα, θὰ ἐπιβληθῇ ἄρα ὑπὸ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου ἡ ποινὴ καὶ εἰς τὸν μὴ ἐπὶ ἐμπορίᾳ κατέχοντα, διότι τοιαύτη ἡ κατὰ νόμον συνέπεια τῆς πράξεώς του. Ἀλλ’ ἤδη ὁ κ. Βουλευτὴς λέγει, ὅτι, καὶ ἂν θὰ ὑποστῇ οὗτος τὰς συνεπείας τῆς πράξεώς του, δὲν πρέπει νὰ τὰς ὑποστῇ ὡς συνεργὸς λαθρεμπορίου, ἀλλ’ ὡς λαθρέμπορος.
§139ΡΑΛΛΗΣ. Ἢ τὸ ἓν, ἢ τὸ ἕτερον.
§140ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοῦτο ἀκριβῶς ὁρίζει τὸ ἄρθρον 5. «Ἐὰν ἀποδεικνύηται, ὅτι οὗτος εἶναι ὁ εἰσαγαγὼν αὐτά, τιμωρεῖται ὡς λαθρέμπορος», ἐὰν δὲ τοὐναντίον, «θεωρεῖται ὡς συνεργός».
§141ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὴν σύνταξιν τῶν νομοθετημάτων νὰ μεταχειρίζηται τὸ συντακτικὸν τῆς γραμματικῆς τῆς κοινῆς, καὶ παρακαλῶ ὅλους ἐνταῦθα, ὅσοι ἀκούουν τὸ νομοσχέδιον, καὶ τοὺς συναδέλφους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀποφανθῶσιν ἐπὶ τῆς παρούσης ὑποθέσεως μεταξὺ αὐτοῦ καὶ ἐμοῦ. Ἀκούσατε (ἀναγινώσκει): «Ὁ κατέχων εἴδη, ὧν τὸ μονοπώλιον ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος, μὴ προερχόμενα δὲ ἐκ τῶν δημοσίων ἀποθηκῶν, ὡς καὶ ὁ κατέχων τουμπεκίον, μὴ συσκευασθὲν ἐν δημοσίῳ ἐργοστασίῳ, ἐὰν μὴ ἀποδεικνύεται, ὅτι οὗτος εἶναι καὶ ὁ εἰσαγαγὼν αὐτά, θεωρεῖται ὡς συνεργὸς λαθρεμπορίου, καὶ τιμωρεῖται ὡς λαθρέμπορος.» Ἐὰν μὲν ἦναι συνεργὸς λαθρεμπορίου, δὲν εἶναι λαθρέμπορος, ἐὰν δὲ ἦναι λαθρέμπορος, δὲν εἶναι συνεργός· δηλαδὴ ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ δράστου καὶ συνεργοῦ. Ἐδῶ ὑπάρχει πλήρης σύγχυσις μεταξὺ τῶν δύο τούτων ὅρων, τῶν καθαρῶς ἐπιστημονικῶν, παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐκλέξῃ, πῶς θέλει νὰ τὸν χαρακτηρίσῃ, καὶ οὕτω νὰ τὸν ὀνομάσῃ. Ἐπιμένω εἰς τὴν ἰδέαν μου, ὅτι αἱ ποιναί, αἱ ἐπιβαλλόμεναι ὑπὸ τοῦ περὶ μονοπωλίων νόμου, εἶναι τοσοῦτον αὐστηραί, ὥστε ἀληθῶς ἔδωκαν ἀφορμὴν εἰς δίκαια παράπονα καὶ εἰς ἀγανάκτησιν. Αἱ ποιναὶ φθάνουσι μέχρις ἐξοντώσεως· δὲν εἶναι πλέον ἐπανορθωτικαί. Ἐπιτείνομεν δ’ αὐτὰς τοσοῦτον, ὥστε τιμωροῦμεν καὶ τὸν κάτοχον, ἂν καὶ δὲν ὑπῆρχεν ἐν αὐτῷ ἡ ἰδέα τῆς παραβάσεως. Πρόκειται δὲ περὶ ἀδικήματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἕκαστος ἐξ ἡμῶν δύναται νὰ περιπέσῃ χωρὶς νὰ θέλῃ. Μίαν πρωΐαν μοὶ ἔφεραν ἕνα σάκκον καπνοῦ ἄνευ δηλώσεως· ἐκ τούτου ὑπόκειμαι εἰς καταδίωξιν, καὶ ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὸν παραλάβῃ, διὰ νὰ ἡσυχάσω, διότι δὲν δύναμαι νὰ τὸν κόψω.
§142ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄκοπος εἶναι;
§143ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα.
§144ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τότε οὐδένα παραβιάζετε νόμον. Διατὶ ἀδικεῖτε τὸν ἑαυτόν σας; (ἱλαρότης).
§145ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ ἐπιτείνωμεν τὰς ποινὰς πλέον τοῦ δέοντος εἰς βαθμὸν, ὥστε νὰ καταστήσωμεν πλέον ἀδύνατον τὸν βίον.
§146ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν ἰδιαιτέραν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἀκόμη, ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου. Εἶναι, Κύριοι, γνωστὸν, ὅτι καὶ παρ’ ἡμῖν, ὡς καὶ παρ’ ἅπασι, νομίζω, τοῖς πεπολιτισμένοις Κράτεσι, δὲν τιμωρεῖται τὸ λαθρεμπόριον, εἰμὴ ὅταν ἀνακαλύπτηται ἐπ’ αὐτοφώρῳ. Τοῦτο ἐγένετο διότι δὲν ἐθεωρήθη πρέπον νὰ ὑπόκηται πᾶς ἔμπορος καὶ πᾶς πολίτης εἰς ἔρευναν περὶ ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα πρὸ πολλοῦ χρόνου εἰσήχθησαν εἰς τὸ κατάστημά του, ἢ εἰς τὴν οἰκίαν του, καὶ νὰ ὀφείλῃ νὰ δικαιολογῇ τὴν πηγὴν, ἐξ ἧς τὰ ἔλαβεν. Ἐν τούτοις τῆς ἀρχῆς ταύτης καθιεροῦται ἐξαίρεσις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ κατὰ τῶν κατόχων εἰδῶν τινων τῶν μονοπωλίων, οἵτινες τιμωροῦνται ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ, καίπερ μὴ συλληφθέντες ἐπ’ αὐτοφώρῳ. Ἐπειδὴ δὲ τὸ λαθρεμπόριον παρ’ ἡμῖν τιμωρεῖται διττῶς, ἤγουν καὶ τελωνιακῶς καὶ ποινικῶς, ἕπεται, ὅτι πᾶς κάτοχος εἰδῶν τοῦ μονοπωλίου τρέχει τὸν κίνδυνον νὰ τιμωρηθῇ οὐ μόνον μὲ τὸ πολλαπλοῦν τέλος, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν φυλάκισιν. Τίς ἡ ἀνάγκη, ἐρωτῶ, νὰ ἐπιβάλωμεν ἐκτὸς τῆς βαρείας χρηματικῆς ποινῆς, ἣν οἱ ἰσχύοντες νῦν νόμοι ἐπιβάλλουσι, καὶ πάσας τὰς ποινὰς τοῦ λαθρεμπορίου, ἐπὶ ἁπλῇ ὑποθέσει, ὅτι ὑπάρχει λαθρεμπόριον; Διότι ἐπὶ τέλους τὸ πετρέλαιον δύναται καὶ νὰ ἐξαχθῇ ἐκ τῶν δοχείων του καὶ νὰ τεθῇ εἰς ἄλλα, ἢ ἐνδέχεται νὰ δοθῶσιν εἰς πτωχόν τινα ἄνθρωπον εἴδη τοιαῦτα, χωρὶς νὰ ἐξετάσῃ, πόθεν ἐπρομηθεύθη αὐτὰ ὁ παραδίδων. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει τὴν ποσότητα τῶν εἰδῶν τῶν μονοπωλίων, ἀφ’ ἧς ἡ κατοχὴ αὐτῶν τιμωρεῖται ὡς λαθρεμπόριον, διότι τιμωρεῖ ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ, ὅταν τὰ πυρεῖα ὑπερβαίνωσι τὴν ὀκὰν, τὸ πετρέλαιον τὰς 50 ὀκάδας καὶ καθεξῆς. Ἐντεῦθεν δὲ γεννᾶται καὶ τὸ ἑξῆς ζήτημα· ἐὰν ὁ κάτοχος δὲν κατέχῃ τὴν ποσότητα, τὴν ὁποίαν ἀπαιτεῖ τὸ ἄρθρον 5ον τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ὀλιγωτέραν, ὅτε κατὰ τοὺς νῦν ἰσχύοντας νόμους ἐπιβάλλεται χρηματικὴ ποινὴ, δύναται νὰ ἐπιβληθῇ ἡ ποινὴ αὕτη καὶ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου; Καὶ ἑτέραν τινὰ παρατήρησιν. Εἶπον, ὅτι τὸ λαθρεμπόριον τιμωρεῖται καὶ τελωνιακῶς καὶ ποινικῶς. Ὡς ἐκ τούτου ἐξηγῶ ἐγὼ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ φράσεως συνεργὸς, ὡς ἀναγομένην εἰς τὴν ποινικὴν τιμωρίαν, τὴν δὲ ἔννοιαν τῆς φράσεως λαθρέμπορος, ὡς ἀναγομένην εἰς τὴν τελωνιακὴν τιμωρίαν. Τέλος παρατηρῶ, ὅτι ἐνδέχεται νὰ εὑρεθῇ τις κάτοχος τοιούτων εἰδῶν χωρὶς νὰ ἔχῃ κἂν γνῶσιν, καὶ ὅτι, διὰ νὰ ἀνακαλύψωμεν τὴν ὕπαρξιν τῆς παραβάσεως ταύτης, θὰ παραδώσωμεν τὰς οἰκίας ὅλων τῶν πολιτῶν εἰς τὰς ἐρεύνας τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν χωροφυλάκων. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ λάβωμεν μέτρα τόσον αὐστηρὰ κατὰ τῶν κατόχων, οἵτινες προμηθεύονται τοιαῦτα εἴδη, οὐχὶ πρὸς ἐμπόριον, ἀλλὰ πρὸς ἰδίαν μόνον χρῆσιν. Ἀλλά, Κύριοι, ἡ οὐσιωδεστέρα παρατήρησις, ἣν ὀφείλω νὰ ὑποβάλω, εἶναι ἡ τοῦ δευτέρου ἐδαφίου, τὸ ὁποῖον λέγει ῥητῶς, ὅτι τὴν ποινὴν ταύτην ἐπιβάλλει ὁ τὸ πρῶτον ἐπιληφθεὶς τῆς παραβάσεως Οἰκονομικὸς Ἔφορος. Καὶ εἶναι ἡ μόνη περίστασις τοῦ ἄρθρου, ἔνθα γίνεται μνεία περὶ ποινῆς. Ἐρωτῶ τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν, ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος λοιπὸν θὰ ἐπιβάλῃ τὴν φυλάκισιν, τὴν ὁποίαν οἱ νόμοι ἀπαγγέλλουσι κατὰ τοῦ λαθρεμπόρου; Ὅπως εἶναι συντεταγμένον τὸ ἄρθρον, βεβαίως πρέπει ν’ ἀπαντήσῃ τις καταφατικῶς. Εἶναι τερατῶδες, Κύριοι, νὰ ἀναθέσωμεν....
§147ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πρόκειται περὶ ἐφέσεως εἰς τοὺς Νομικοὺς Συμβούλους.
§148ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐννοῶ τὴν διακοπὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.... Ἐρωτῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὁ Ἔφορος θὰ ἐπιβάλῃ τὴν ποινήν;
§149ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι, διότι, ἐὰν εἶχεν οὕτω, θὰ ἐφεσιβάλλετο ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐνώπιον τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου. Ἡ ποινὴ τῆς φυλακίσεως ἐπιβάλλεται ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου, οὗτινος ἡ ἀπόφασις εἶναι ἀνέκκλητος.
§150ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσα ἴσα τὸ νομοσχέδιον ῥητῶς ἐπιτρέπει τὴν ἔφεσιν κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐφόρου. Ἐγὼ, Κύριοι, δι’ ὅλης τῆς δυνάμεως τῶν πνευμόνων μου κατακρίνω τὴν εἰσαχθεῖσαν αὐτὴν τακτικὴν, τοῦ νὰ ἀναθέτωμεν εἰς τοὺς Ἐφόρους καὶ ἄλλας Ἀρχὰς τὴν ἐπιβολὴν ποινῶν, αἵτινες ἔχουσι καθαρῶς ποινικὸν χαρακτῆρα καὶ δὲν ἐπιτρέπεται κατὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους ἡμῶν νὰ ἐπιβάλλωνται, εἰμὴ μόνον ὑπὸ τῶν τακτικῶν Δικαστηρίων, Ἀλλ’ ἐὰν ἐπεκράτησεν ἡ ἐναντία τακτικὴ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰς χρηματικὰς αὐτὰς ποινὰς, ὡς πρὸς τὰς ὁποίας προβάλλεται τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι περιέχουσιν ἐπιβολὴν τέλους, ἡ τακτικὴ αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰς κατὰ τῆς ἐλευθερίας ποινάς. Καὶ ὅμως τοιοῦτόν τι εἰσάγεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, διότι οὐδαμοῦ ἐν αὐτῷ γίνεται λόγος, ὅτι αἱ ποιναὶ τοῦ λαθρεμπορίου θὰ ἐπιβληθῶσιν ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὴν ποινὴν ἐπιβάλλει ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, ἐπιτρεπομένης ἐφέσεως εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον, ἄρα ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ἐπιβάλλει καὶ τὴν φυλάκισιν καὶ τὴν χρηματικὴν ποινήν.
§151ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀναγνώσατε τὴν περίοδον «ἐφαρμοζομένων πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ τῶν σχετικῶν διατάξεων».
§152ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ περίοδος αὕτη δὲν ἀναφέρεται εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ Βουλὴ ὀφείλει ν’ ἀποῤῥίψῃ τὴν διάταξιν ταύτην, ὡς ἄδικον, ὡς δυναμένην νὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς μυρίας καταχρήσεις· ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει ὀφείλει νὰ προσδιορίσῃ ἀκριβῶς ποῖον εἶναι τὸ Δικαστήριον, τὸ ὁποῖον θὰ δικάσῃ τήν τε τελωνιακὴν παράβασιν καὶ τὴν ποινικήν.
§153ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως διατυποῦται τὸ ἄρθρον, ἀκριβῶς δύναται νὰ εἴπῃ τις, ὅτι μόνον προκειμένου περὶ φυλακίσεως δύναται νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ποινὴν ταύτην ὁ Ἔφορος.
§154ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 5 ἔχει τόσα ἐλαττώματα, ὥστε εἶναι ἄξιον ν’ ἀπασχολήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν, ὅπως διορθώσῃ αὐτά. Πρὸς τοῦτο προτείνω τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως διὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν.
§155ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδένα ἔχομεν λόγον, ἵνα σπεύδωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν, οὐδ’ ἔφεσιν οὐδεμίαν πρὸς ἐξακολούθησιν τῆς παρούσης συζητήσεως· δεχόμεθα ἄρα τὴν προτεινομένην ἀναβολήν.
§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ ἐπιψήφισις τοῦ ἄρθρου 5 ἀναβάλλεται. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς γʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποζημιώσεως καὶ ὁδοιπορικῶν ἐξόδων τῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιθεωρητῶν).
§157ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον, κύριε Πρόεδρε, τὰ ἄλλα.
§158ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὑποβάλλω ἔγγραφον τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ βοσκῆς τῶν ζώων.
§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 84). Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8 καὶ 10′ μ. μ.