1889.03.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 15

Τῆς 20 Μαρτίου 1889.

(Δευτέρα).

Ὥρᾳ 3 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μποῦτος ἔχει τὸν λόγον.

§2ΜΠΟΥΤΟΣ. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Κουμουνδοῦρος ἐπηρώτησε τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂν ὁ δήμαρχος Παμίσου κ. Καρατζᾶς ἔλαβε δραχμὰς 4,000 ἢ 7,000 δι’ ἔξοδα μεταβάσεώς του ἐσχάτως ἐνταῦθα. Ὡσαύτως ἐπηρώτησε, τί ἐγένοντο τὰ χρήματα, τὰ προωρισμένα εἰς ἀνοικοδόμησιν τοῦ ἐν Παμίσῳ ναοῦ, καταστραφέντος ἐκ τοῦ σεισμοῦ, καὶ περιπλέον, ὁποία ἐνέργεια ἐγένετο ἐπὶ τῶν κατὰ τοῦ ἰδίου Δημάρχου καταγγελιῶν ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Εἰσαγγελέως. Εἰ καὶ ἤμην πεπεισμένος, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἅπασαι αἱ ἀποδοθεῖσαι εἰς τὸν Δήμαρχον μομφαὶ ἦσαν ἀναληθεῖς, ἐν τούτοις ἔσπευσα καὶ ἐτηλεγράφησα εἰς αὐτὸν τὰ περὶ τούτου, ζητήσας ἀπὸ τὸν ἴδιον πληροφορίας. Οὗτος δὲ καὶ οἱ ἁρμόδιοι Ἐκκλησιαστικοὶ Σύμβουλοι διὰ τηλεγραφήματός των μὲ ἐβεβαίωσαν, ὅτι πάντα τὰ λεχθέντα εἶναι ἀναληθῆ. Καταθέτω τὰ τηλεγραφήματα ταῦτα, διότι τοιαύτην ἐντολὴν ἔχω παρὰ τοῦ Δημάρχου καὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Συμβούλων.

§3ΣΤΑΜ. ΜΠΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις γινώσκει, ὅτι κατὰ τὴν ὥραν ταύτην τοῦ ἔτους πλεῖστα σπογγαλιευτικὰ πλοιάρια, φέροντα τὴν ἐθνικὴν ἡμῶν σημαίαν, μεταβαίνουσιν εἰς τὰ παράλια τῆς Βορείου Ἀφρικῆς πρὸς ἐνάσκησην τῆς βιομηχανίας των. Ἡ Κυβέρνησις γινώσκει ὡσαύτως, ὅτι συχνάκις ὑπὸ τῶν ἰθαγενῶν ἐκεῖ παρεμβάλλονται σοβαρὰ προσκόμματα εἰς τοὺς ἀξίους πάσης ὑποστηρίξεως συμπολίτας ἡμῶν, τοὺς ἐπιβαίνοντας τῶν πλοιαρίων τούτων, ὅτι δὲ συχνάκις μετὰ κινδύνου κατορθοῦσιν οὗτοι τὴν ὕδρευσιν αὐτῶν, ὡς ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος ἔτους ἀπέδειξε. Πρὸ τριῶν ἐτῶν ἡ Κυβέρνησις ἔπεμψεν εἰς τὰ παράλια τῆς Ἀφρικῆς πλοῖον πολεμικόν, ὅπερ σπουδαιοτάτας προσήνεγκεν ὑπηρεσίας εἰς τοὺς συμπολίτας ἡμῶν, πανθομολογούμενον δὲ, ὅτι ἡ παρουσία τοῦ πολεμικοῦ πλοίου, αὐτὴ καὶ μόνη, ἐχρησίμευσεν εἰς ἄρσιν παντὸς ἐμποδίου. Νομίζω δίκαιον, νὰ συστήσω ἰδιαιτέρως εἰς τὴν μέριμναν τοῦ ἐντίμου φίλου μου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν τὴν ἀποστολὴν πολεμικοῦ πλοίου καὶ κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἀνὰ τὰ μέρη ἐκεῖνα, διότι πρόκειται περὶ ὑποστηρήξεως τοῦ ἐμπορικοῦ ἡμῶν ναυτικοῦ, ὅπερ διὰ τῆς βιομηχανίας τῆς σπογγαλιείας κατορθοῖ νὰ καλύπτῃ τὰς ζημίας, ἃς ἡ ἀτμοπλοΐα ἐπήνεγκεν αὐτῷ, καὶ νὰ παρέχῃ πόρον ζωῆς εἰς πολυαρίθμους ναύτας, οὓς ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν ἔχομεν τὸ καθῆκον νὰ ὑποστηρίξωμεν. Πέπεισμαι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν θέλει ἀποδεχθῆ εὐμενῶς τὴν παράκλησίν μου ταύτην.

§4ΤΖΑΝΕΣ. Καὶ ἄλλοτε παρέστησα εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν σπουδαιότητα τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ τελωνιακῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους, καὶ ἤδη εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ φέρω τὸν λόγον ἀπὸ τοῦ βήματος, διότι βλέπω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἀντὶ νὰ προτιμηθῇ, ὑποτιμᾶται, διότι ἐνῷ εἶχε θέσιν 14ην, παρατηρῶ, ὅτι ἔλαβε θέσιν 20ὴν, καὶ φαίνεται, ὅτι δὲν θὰ ψηφισθῇ. Εἶπον, ὅτι θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸ προτάξῃ, ἂν ἦναι δυνατὸν, ἐν τοῖς πρώτοις, διότι, ὡς καὶ ἄλλοτε ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ παρατηρήσω, οἱ ἔμποροι ἐξετέθησαν εἰς παραγγελίας, καὶ ἤδη λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἐπιτείνω τὸν λόγον ἐπὶ τούτου καὶ νὰ εἴπω, ὅτι καὶ εἰς ζημίας ἀκόμη θὰ ἐκτεθῶσιν, ἐὰν ὁ νόμος οὗτος δὲν ψηφισθῇ. Συνάμα ἔχω καὶ ἄλλην μίαν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἰς τὰς Καλάμας εὑρίσκεται σύνταγμα ὁλόκληρον πεζικοῦ στρατοῦ· ἐσκέφθημεν νὰ σχηματίσωμεν πλατεῖαν, ἐν τῇ ὁποίᾳ νὰ γίνωνται αἱ ἀσκήσεις, καὶ ἀπεφασίσθη ὄντως ἡ πλατεῖα ἐκείνη νὰ σχηματισθῇ ἔξωθεν τῆς πόλεως ἐκ στρεμμάτων περίπου 100 ἢ 120. Εἶναι ἀνάγκη νὰ εἰσαχθῇ νομοθέτημα, δι’ οὗ νὰ θεωρηθῇ, ὅτι οἱ ἀγροί, οἱ ὁποῖοι θὰ σχηματίσουν τὴν πλατεῖαν, θ’ ἀγορασθῶσι λόγῳ δημοσίας ἀνάγκης, καὶ συνεπῶς νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν δῆμον ν’ ἀγοράσῃ τὰ κτήματα. Ἤδη εὑρίσκεται ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἐπὶ τούτῳ σχεδὸν ἐν Ἀθήναις καὶ παρεκάλεσε τὸν ἁρμοδιώτερον ὑπάλληλον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν εἰσήχθη τοιοῦτος νόμος. Τὸ τοιοῦτον, Κύριοι, εἶναι γενικὸν τοῦ τόπου καλὸν, καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ εἰσαγάγῃ τοιοῦτο νομοσχέδιον συντομώτατα, διότι, ἂν αὔριον δὲν εἰσαχθῇ, δὲν θὰ ψηφισθῇ.

§5ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πρόνοια περὶ πεδίων ἀσκήσεων παρὰ ταῖς πόλεσιν εἶναι ἐκ τῶν ἐπιβαλλομένων ὑπὸ τῶν ἀναγκῶν τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, διότι αἱ πλεῖσται τῶν πόλεων δὲν ἔχουσι τοιαῦτα πεδία καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν δύνανται νὰ συγκεντρωθῶσιν ἐν αὐταῖς στρατεύματα· εἶναι δὲ πολλάκις ἀνάγκη νὰ ἑδρεύῃ στράτευμα ἔν τινι τῶν πόλεων τούτων, ἡ δ’ ἀνάγκη αὕτη δὲν πληροῦται, διότι θὰ ἐστερεῖτο ἐν αὐταῖς ἡ στρατιωτικὴ δύναμις πάσης ἀσκήσεως, ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως πεδίου. Εὐθὺς ἄρα, ὡς αἱ Δημοτικαὶ Ἀρχαὶ εἶναι πρόθυμοι, ὅπως συντελέσωσι πρὸς ἀπόκτησιν πεδίων ἀσκήσεως, ὀφείλουσιν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία νὰ παράσχωσιν ἑαυτὰς ἀρωγοὺς πρὸς τὴν ἀπόκτησιν ἰδίᾳ διὰ νόμου περὶ ἀναγκαστικῆς ἐκποιήσεως τῶν γαιῶν. Ἑπομένως καὶ ἡ εὐχὴ τοῦ δήμου Καλαμῶν περὶ εἰσαγωγῆς εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχεδίου, ἐπιτρέποντος τὴν ἀναγκαστικὴν ἐκποίησιν τῶν ἀναγκαίων γαιῶν πρὸς σχηματισμὸν πεδίου ἀσκήσεως παρὰ τὴν πόλιν, προθύμως θέλει εἰσακουσθῆ. Εἰσάγω νομοσχέδιον περὶ φόρου ἐπιτηδευμάτων τῆς πόλεως Ἀθηνῶν, ἕτερον νομοσχέδιον περὶ ἐξαιρέσεως ἐκ τῆς διανομῆς τῶν γαιῶν καὶ φυτειῶν τῶν ἐν τῷ κτήματι Θέρμᾳ, καὶ ἕτερον περὶ μεταῤῥυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ Νομικῶν Συμβούλων.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 62–64).

§7ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ τελωνιακῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους, καίτοι ὑπὸ ἄλλον ἀριθμὸν κατὰ τὴν τυπικὴν σειράν, οὐσιαστικῶς ὅμως διατηρεῖ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἣν τέως εἶχε θέσιν. Εἶναι κανονικὸν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, νὰ προτάττωνται ὅσον ἔνεστι πλείονα τῶν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν νομοσχεδίων, ἵνα προάγωνται εἰς τὴν παράλληλον τῶν διανυσάντων τὸ στάδιον τοῦτο νομοσχεδίων. Ἀλλ’ ἡ πρόταξις νομοσχεδίων εἰς αʹ ἀνάγνωσιν δὲν ἐμφαίνει ὀλιγωρίαν πρὸς τἆλλα νομοσχέδια· τοὐναντίον οὐδόλως θέλουσι παρεμποδίσει ταῦτα τὴν ἔγκαιρον συζήτησιν καὶ ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τελωνιακῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους.

§8ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Καίτοι ἐνθυμοῦμαι τὴν ἀπάντησιν, ἣν ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς ἐπερώτησίν μου περὶ δημοπρασίας τῆς κατασκευῆς τῆς ὁδοῦ Κύμης, ὅτι δηλ. τὸ Ὑπουργεῖον ἐν συναγωνισμῷ, πολλάκις, πειθόμενον εἰς τὰς ἰδίας αὑτοῦ πληροφορίας περὶ τῆς ἱκανότητος τῶν ἐργολάβων, δύναται — καὶ ἐθεώρησε καθῆκόν του, τὸ δύναται τοῦτο νὰ τὸ κηρύξῃ ὡς ἀξίωμα, — νὰ ἐπικυρώνῃ εἰς ἀνωτέρας τιμὰς τὸ ἔργον, ὅταν φρονῇ, ὅτι ὁ ἐργολάβος εἶναι ἱκανώτερος τοῦ μειοδοτήσαντος, οὐχ ἧττον παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ἂν κατὰ τὴν δημοπρασίαν τῆς κατασκευῆς τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου Τριπόλεως, δοθείσης ἀνωτέρας προσφορᾶς, τὸ Ὑπουργεῖον ἀπέῤῥιψε ταύτην, καὶ ἐνέκρινε τὸ ἔργον ὑπὲρ ἐργολάβου, δόντος κατωτέραν προσφοράν, καὶ διὰ τίνα λόγον παρέβη τὴν προκήρυξιν τοῦ Ὑπουργείου, καθ’ ἣν ὤφειλεν ὁ Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἤθελε δώσει τὴν καλλιτέραν προσφοράν.

§9ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὔριον θέλω ἀπαντήσει.

§10ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δεύτερον, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, εἰς τίνα βαθμίδα τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ διατελεῖ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Ἁγίων Θεοδώρων, αἰτουμένων πρὸ τριετίας ἤδη, ἀλλὰ ματαίως, ἀποζημίωσιν διὰ τὰς γαίας αὑτῶν, τὰς καταληφθείσας ἐκ τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Πελοποννήσου. Εἶχε γίνει ἐργασία τις οἱ ἄνθρωποι ἀνηνέχθησαν κατ’ ἐπανάληψιν εἰς τὰς ἐκεῖ Ἀρχάς, τὸ ἀποτέλεσμα ὅμως εἶναι, ὅτι, κατὰ παράβασιν τοῦ Συντάγματος, πρὶν ἢ παρασχεθῇ ἀποζημίωσις, ἀφῃρέθησαν αἱ γαῖαι τῶν πολιτῶν, οὐδ’ ἀπεζημιώθησαν εἰσέτι. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ποῦ εὑρίσκεται τὸ περὶ τούτου ζήτημα, καὶ νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ταχυτέρας ἀπονομῆς δικαιοσύνης.

§11ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης ἐδόθησαν ἀκριβεῖς πληροφορίαι ἀπὸ τὸν Νομάρχην, ἐδόθησαν τὰ ὅρια καὶ ἡ ποσότης τῶν γαιῶν, αἱ ὁποῖαι κατελήφθησαν ἀπὸ τὸν σιδηρόδρομον· ἀλλὰ δὲν κατωρθώθη νὰ μεταβῶσιν ἐπὶ τόπου ὁ Νομάρχης καὶ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, ἵνα ἐκτιμήσωσι τὰς γαίας. Παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπανειλημμένως, νὰ ἐπιστείλῃ τὰ προσήκοντα εἰς τὰς Ἀρχὰς ταύτας, καὶ τὸν παρακαλῶ καὶ ἤδη νὰ συστήσῃ τὴν ταχεῖαν ἀποπεράτωσιν τῆς ὑποθέσεως, διότι εἶναι σκληρὸν νὰ ἀφαιρῆται ἡ περιουσία τῶν πολιτῶν καὶ νὰ μὴ γίνηται ἐγκαίρως φροντὶς περὶ ἀποζημιώσεως αὐτῶν.

§12ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὁ Κωνσταντῖνος Μωραΐτης ἐξ Ἰθάκης κατεδικάσθη εἰς φυλάκισιν 15 ἡμερῶν. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον, δὲν δύναται νὰ ἐξέλθῃ τῶν φυλακῶν, ἂν δὲν καταβάλῃ τὰ ἔξοδα τῆς δίκης. Λοιπὸν κατέβαλε τὰς δαπάνας, ἔλαβεν ἀπόδειξιν, ὅτι ἐξώφλησε τὸ χρέος του πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ μετέβη εἰς Ἰθάκην. Μετά τινας ἡμέρας καλεῖται ὑπὸ τοῦ Ταμίου Ἰθάκης, διὰ νὰ πληρώσῃ τὴν ὀφειλήν του πρὸς τὸ Δημόσιον· προσέρχεται εἰς τὸ Ταμεῖον Ἰθάκης, δεικνύει τὸ διπλότυπον τοῦ Ταμίου Κεφαλληνίας, καὶ ἑπομένως ζητεῖ νὰ παύσῃ ὁ Ταμίας Ἰθάκης νὰ τὸν ζητῇ. Ἀλλ’ ὁ Ταμίας Ἰθάκης δὲν ἀναγνωρίζει, ὅτι καλῶς ἐπλήρωσεν ὁ ὀφειλέτης πρὸς τὸν Ταμίαν Κεφαλληνίας, ἐνῷ ἐγίνωσκεν, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ ἐξέλθῃ τῶν φυλακῶν, ἂν δὲν ἐπλήρονε τὰ ἔξοδα. Διατάσσεται λοιπὸν ἡ καταδίωξίς του· ὡς ἐκ τούτου ὁ μὲν ὀφειλέτης, ἵνα μὴ φυλακισθῇ καὶ μὴ θέλων νὰ πληρώσῃ ἐκ δευτέρου, καθίσταται φυγόδικος, τὸ δὲ ἀπόσπασμα, τὸ καταδιῶκον τοὺς ὀφειλέτας τοῦ Δημοσίου, μετέβη ἅπαξ καὶ δὶς εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ὀφειλέτου καὶ διαπράττει διαφόρους παρανόμους πράξεις, ὡς ἐκ τῶν ὁποίων ἐγένετο καταγγελία καὶ παρεπέμφθησαν οἱ ἀποτελοῦντες τὸ ἀπόσπασμα ἄνδρες διὰ τὰς παραβάσεις εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον· καὶ δὲν ἀρκοῦνται εἰς τοῦτο, ἀλλὰ δὶς ἀπαντῶσι τὸν πατέρα τοῦ ὀφειλέτου καὶ τὸν δέρουσιν ἐν τῇ ἀγορᾷ! Βλέπετε, πόσα ἄτοπα προῆλθον ἐκ μιᾶς βλακώδους πράξεως τοῦ Ταμίου Ἰθάκης, διότι βεβαίως, ἂν τὰ πράγματα οὕτως ἔχωσιν, ἡ πρᾶξις αὕτη δὲν δύναται ἢ νὰ χαρακτηρισθῇ, ἵνα μή τι χεῖρον εἴπω, τοὐλάχιστον ἀπόῤῥοια βλακείας τοῦ Ταμίου Ἰθάκης, μὴ θελήσαντος νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν ἀπόδειξιν, τὴν προσαχθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ὀφειλέτου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ πρὸς τοῦτο δίδω ἔγγραφον σημείωσιν, οὐ μόνον νὰ ἐξετάσῃ τὰ ἀφορῶντα, τὸ περὶ οὗ πρόκειται γεγονός, ἀλλὰ συνάμα τὸν παρακαλῶ, νὰ προσκαλέσῃ τὸν Ταμίαν Ἰθάκης, ἵνα δικαιολογήσῃ τὴν διαγωγήν του, καὶ ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν εἶναι τοιαύτη, οἷα παρίσταται, εἶναι περιττὸν νὰ συστήσω πρὸς αὐτὸν, τίνα μέτρα πρέπει νὰ λάβῃ κατὰ τοῦ τοιούτου ὑπαλλήλου.

§13ΣΑΚΚΗΣ. Πρό τινων ἡμερῶν ἀπηύθυνα ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, δι’ ἧς ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν τοῦ συμβολαίου, τοῦ ἀφορῶντος τὴν προμήθειαν τοῦ εἰς τὸ Δημόσιον ἀναγκαιοῦντος χάρτου. Εἰς τὴν ἐπερώτησιν ταύτην προέβην, διότι μοὶ ἐδόθησαν πληροφορίαι, ὅτι ἡ προμήθεια τοῦ χάρτου κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐγένετο ὑπὸ ὅρους, ἐπιβαρύνοντας τὸ Δημόσιον μὲ οὐχὶ εὐκαταφρόνητον ποσόν. Δὲν γνωρίζω, ἂν ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν συμφωνίαν χάριν ὑποστηρίξεως τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας, ἢ χάριν ὑποστηρίξεως ἀτόμων, τὰ ὁποῖα παρέχουν εἰς αὐτὴν τὴν πολιτικὴν συνδρομήν των. Τοῦτο βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ γνωρίζω, διότι οὔτε τὸν προμηθευτὴν τοῦ χάρτου γνωρίζω, οὔτε ἄλλας πληροφορίας περὶ τούτου ἔχω. Ἐκ τοῦ συμβολαίου ὅμως, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατέθεσεν, ἀποδεικνύεται τῷ ὄντι, ὅτι ὁ προμηθευόμενος χάρτης εἰς τὸ Δημόσιον χορηγεῖται εἰς αὐτὸ κατὰ 40% περισσότερον, παρ’ ὅ,τι ἐχορηγεῖτο κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη, διότι, ἐνῷ ἐν τῇ ἀγορᾷ πωλεῖται πρὸς 90 λεπτὰ τὸ χιλιόγραμμον, ὁ νῦν ἐργολάβος χορηγεῖ τοῦτον εἰς τὸ Δημόσιον πρὸς 1,20 καὶ 1,30 τὸ χιλιόγραμμον. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ χάρτης, ὁ χορηγούμενος εἰς τὸ Δημόσιον φαίνεται πολὺ καλῆς ποιότητος, ἀλλὰ καὶ ὁ χάρτης, ὁ ὁποῖος ἐχορηγεῖτο μέχρι τοῦδε, δὲν διαφέρει κατὰ τὴν ποιότητα ἐκείνου, τοὐλάχιστον φαινομενικῶς. Βεβαίως εἶναι δύσκολον νὰ ἐξακριβώσῃ τις τὴν ποιότητα δι’ ἁπλῆς ἐπαφῆς, ἢ καὶ βλέμματος, διότι ἀπαιτεῖται χημικὴ ἀνάλυσις, ἵνα ἀποδειχθῇ ἡ καλὴ ἢ κοινὴ ποιότης τοῦ χάρτου· θέλω ὅμως ἐξετάσει ἐν ὀλίγοις τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς τοῦ προμηθευθησομένου χάρτου μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1888 καὶ τοῦ προμηθευομένου μέχρι σήμερον, ἵνα παραστήσω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ζημίαν, ἡ ὁποία γίνεται ἤδη εἰς τὸ Δημόσιον. Τὰ εἴδη τοῦ χορηγουμένου εἰς τὸ Δημόσιον χάρτου εἶναι τὰ ἑξῆς. Πρῶτον, τυπογραφικὸς χάρτης διὰ τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, λαμβανόμενος παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν κατὰ δεσμίδας, 4,000 ὡς ἔγγιστα τὸ ἔτος, ἀγοραζόμενος ἤδη, κατὰ τὸ συμβόλαιον, πρὸς 1,20 τὸ χιλιόγραμμον, ἤτοι πρὸς δρ. 18 τὴν δεσμίδα· ἐκ τοῦ ἰδίου καταστήματος ἠγοράζετο κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος πρὸς 15 καὶ 50|00, ἤτοι ἐπὶ 4,000 δεσμίδων διαφορὰ πρὸς 2 καὶ 50|00 τὴν δεσμίδα, τὸ ὅλον δραχμαὶ 10,000. Εἰς ταύτας βεβαίως δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν καὶ τὸν τελωνιακὸν δασμὸν, ἐὰν ὁ χάρτης οὗτος ἐπρομηθεύετο ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, διότι οἱ φέροντες αὐτὸν ἔξωθεν δὲν ἐπλήρονον τὸν εἰσαγωγικὸν δασμὸν, ἤτοι ἑτέρας 10,000 δραχμάς. Εἰς ταύτας δέον νὰ προσθέσωμεν καὶ χιλίας δεσμίδας, καταναλισκομένας εἰς τὰ ἄλλα Ὑπουργεῖα, ζημιουμένου οὕτω τοῦ Δημοσίου ἑτέρας 5,000 δραχμάς. Δεύτερον εἶναι ὁ χάρτης τῶν ἐντύπων, λαμβανόμενος ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, περὶ τὰς 10,000 δεσμίδας, κυανοῦς, λεγόμενος «commune ordinaria», ὅστις ἠγοράζετο κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος πρὸς 2,75, ἤδη δὲ πρὸς 4,50· ζημία ἐντεῦθεν τοῦ Δημοσίου 1,75 δι’ ἑκάστην δεσμίδα, ἤτοι ἐν ὅλῳ 19,500. Εἰς ταῦτα δύναται νὰ προστεθῇ ἡ ζημία τοῦ Δημοσίου, ἡ προερχομένη ἐκ τῆς ἀπωλείας τοῦ δασμοῦ, τὸν ὁποῖον θὰ ἐπλήρονεν ὁ χάρτης οὗτος, καὶ τὸν ὁποῖον χάριν τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας ἠδύνατο νὰ θυσιάσῃ. Τρίτον, εἶναι καὶ ὁ χάρτης ὁ λεγόμενος fioretta perlina, ὅστις ἠγοράζετο πρὸς δρ. 3,60 ἑκάστην δεσμίδα, ἤδη ἀγοράζεται πρὸς δραχ. 5 ἡ δεσμὶς, ἐντεῦθεν ζημία 5,600 δρ. ἐπὶ 4,000 δεσμίδων κατ’ ἐλάχιστον ὅρον· προστιθεμένης δ’ εἰς ταύτας καὶ τῆς ζημίας ἐκ τοῦ τελωνιακοῦ δασμοῦ, ἀναλογιζομένης εἰς 2,400 δραχμὰς, ἔχομεν ζημίαν ἐν ὅλῳ 8,000. Τέταρτον, ὁ χάρτης ὁ καλούμενος cancellaria perlina, περὶ τὰς 5,000 δεσμίδας, ἀγοραζόμενος κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος πρὸς 5 δραχμὰς ἑκάστη δεσμὶς, ἤδη δὲ πρὸς 6,50· ζημία δραχμῶν 7,500. Ἂν δὲ συγκεφαλαιώσωμεν ὅλην τὴν ζημίαν, τὴν προσγενομένην ἐκ τούτου εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ χωρὶς νὰ λογαριάσωμεν τὸν δασμὸν, τὸν ὁποῖον θὰ ἐλάμβανε τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς, ἡ ζημία τοῦ Δημοσίου ἀνέρχεται εἰς 70,000 περίπου. Εἰς τὸ αὐτὸ ποσὸν δύναται νὰ ἀναβιβασθῇ καὶ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσέπραττεν ἐκ τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ἡ ζημία δὲν εἶναι μικρὰ, ἐκτὸς ἐὰν ἔχῃ ἄλλον τινὰ σκοπὸν, π. χ. τὴν ὑποστήριξιν τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας. Ἠδύνατο ὅμως, νομίζω, νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ ἐγχώριος βιομηχανία, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ μεγίστη ζημία τοῦ Δημοσίου. Ἕνεκα τούτων τῶν λόγων ἀπηύθυνα τὴν ἐπερώτησίν μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ θέλω παρακαλέσει αὐτὸν νὰ ἐρευνήσῃ, ἐὰν ἡ διαφορὰ τῆς ποιότητος ἠνάγκασεν αὐτὸν εἰς τὰς συμφωνίας ταύτας, ἢ ἐξεμεταλλεύθησάν τινες τὴν πολιτικὴν αὐτῶν ἐπιῤῥοὴν παρ’ αὐτῷ, ἵνα κερδοσκοπήσωσιν. Ἐὰν συμβαίνῃ τὸ πρῶτον, ἐγὼ φρονῶ, ὅτι τὸ Δημόσιον δύναται νὰ προμηθεύηται τὸν χάρτην παρ’ αὐτῶν, ἀλλὰ νὰ ζητῇ, ὥστε ἡ ποιότης νὰ ἦναι ὁμοία τῆς τοῦ χάρτου τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἐκ δὲ τῆς διαφορᾶς τῆς περυσινῆς πρὸς τὴν ἐφετεινὴν ποιότητα τοῦ χάρτου δὲν πιστεύω νὰ ἐπέρχηται ζημία τις εἰς τὰ ἔγγραφα, διότι ἡ καλὴ διατήρησις τῶν ἐγγράφων δὲν θέλει μόνον καλὸν χάρτην, ἀλλ’ ἀπαιτεῖ καὶ καλὴν τοποθέτησιν ἐν συρταρίοις καὶ ἄλλας προφυλάξεις.

§14ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἐνίσχυσις τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας πρέπει βεβαίως νὰ λαμβάνηται ὑπ’ ὄψει ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἐκ τοιούτου λόγου προμήθεια ἐγχωρίων προϊόντων ἐπὶ τιμῇ, σπουδαίως ἀνωτέρᾳ τῆς τρεχούσης ἐν ταῖς ἀγοραῖς τοῦ ἐξωτερικοῦ, διότι, ἂν ἐγχώριός τις βιομηχανία δὲν δύνηται νὰ παλαίσῃ πρὸς τὴν ξενικὴν ἐπὶ ὅρῳ ἰσότητος, ἢ ἔστω καὶ ὀλίγῳ ἀφισταμένῳ τῆς ἰσότητος, προτιμότερον ἡ βιομηχανία αὕτη νὰ ὑποχωρήσῃ ὑπὲρ ἄλλης, δυναμένης νὰ ζήσῃ ἐν συναγωνισμῷ. Πάντες δὲ οἱ ἐπιτετραμμένοι τὴν προμήθειαν τῆς γραφικῆς ὕλης ἐν τοῖς Ὑπουργείοις ὀφείλουσι νὰ προνοῶσι περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, μὴ ἐπιβαρύνοντες αὐτὸ ἐπαισθητῶς διὰ πληρωμῆς τῆς ἐγχωρίου ὕλης, ὑπερτετιμημένης. Προκειμένου περὶ κανονισμοῦ τῶν τῆς προμηθείας τοῦ χάρτου τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, προεκλήθησαν προσφοραὶ καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ, ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ δὲ λέγων, δὲν ἐννοῶ τοὺς ἐνταῦθα ἐμπορευομένους τὸν ξενικὸν χάρτην, διότι ὡς πρὸς τοῦτον ἀπηυθύνθημεν ἀμέσως πρὸς τοὺς κατασκευαστὰς, ἀλλ’ ἐννοῶ τοὺς κατασκευάζοντας ἐνταῦθα χάρτην, καὶ τοιούτους εἴχομεν μόνους τοὺς τοῦ Χαρτοποιείου Φαλήρου. Τοῦ ἐνταῦθα Χαρτοποιείου αἱ τιμαὶ ἦσαν ὀλίγον τι ἀνώτεραι τῶν τιμῶν τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἡ διαφορὰ ὅμως τῆς τιμῆς ἀπεδίδετο ὑπὸ τῶν Διευθυντῶν τοῦ Χαρτοποιείου εἰς τὰ τελωνιακὰ τέλη, εἰς ἃ ὑπεβάλλοντο τὰ ὑλικὰ αὐτῶν πρὸς ὄφελος τοῦ δημοσίου ταμείου, ὅπερ οὐδὲν θὰ εἰσέπραττεν ἐπὶ τοῦ ἔξωθεν εἰσαγομένου χάρτου. Ἡ ἐπιτροπὴ, εἰς ἣν ἀνετέθη ἡ ἀπόφασις, εἰδικεύσασα τὸν συναγωνισμὸν εἰς ὡρισμένον τύπον χάρτου, ἔκρινε προτιμητέον τὸν ἐγχώριον διὰ τὴν στερεότητα, ὑπὸ τοῦ δυναμομέτρου ἐλεγχθεῖσαν, καὶ διὰ τὰ συστατικὰ τῆς χαρτομάζης, οὐχὶ ξυλώδη, ὡς τὰ τοῦ τέως ἐν χρήσει παρὰ τῇ δημοσίᾳ ὑπηρεσίᾳ χάρτου, ἀλλὰ κατὰ 70 τοῖς ἑκατὸν ἐκ βαμβακερῶν ῥακῶν, ἤτοι ἐκ τῆς ἀρίστης τῶν πρώτων ὑλῶν τοῦ χάρτου. Πλὴν τούτου αἱ τιμαὶ αἱ μέχρι τοῦδε ἐκανονίζοντο κατὰ δεσμίδας, ἑπομένως κατ’ ἀριθμὸν φύλλων, ἐνῷ κατὰ τὴν σύμβασιν κανονίζεται ἡ τιμὴ κατὰ τὸ βάρος, ἀποτελοῦν ἄριστον ἔλεγχον. Κατὰ σημείωμα τοῦ Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς, δεσμὶς χάρτου, ἐκ 500 φύλλων συνισταμένη καὶ κανονικὸν πάχος φύλλων καὶ ὡρισμένον βαθμὸν στερεότητος χαρτομάζης ἔχουσα, ζυγίζουσα 6 χιλιόγραμμα, τιμᾶται, κατὰ τὴν σύμβασιν πρὸς τὸ ἐγχώριον Χαρτοποιεῖον, δραχμῶν 7,20, ἡ αὐτὴ δὲ δεσμὶς, ἐκ τοῦ αὐτοῦ ἀριθμοῦ τῶν φύλλων συνισταμένη, ἐξ ἐλαφροτέρας δὲ χαρτομάζης, ἤτοι ξυλώδους, κατασκευαζομένη καὶ ἐκ λεπτοτέρων φύλλων ἀπαρτιζομένη, δύναται κατὰ τὸ τρίτον νὰ ἦναι ἐλαφροτέρα καὶ ζυγίζουσα 4 χιλιόγραμμα νὰ τιμᾶται μόνον δραχμῶν 4,80. Ἄλλως εἶναι γνωστὸν, ὅτι τὰ φύλλα τῶν τέως παραδιδομένων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν δεσμίδων ἦσαν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἐλλιπῆ καὶ κατὰ τὸν ἀριθμὸν καὶ κατὰ τὸ πάχος καὶ κατὰ τὴν ποιότητα. Ἀλλὰ ταῦτα, νομίζω, ὅτι προώρως συζητοῦνται ἤδη, διότι ναὶ μὲν συνήφθη ἡ σύμβασις, ἀλλὰ μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἤρξατο ἐκτελουμένη, προσεκλήθησαν δὲ πᾶσαι αἱ ὑπηρεσίαι τῶν Ὑπουργείων, ὅπως ὑποβάλλωσιν ἐκθέσεις περὶ τοῦ πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως παραδοθέντος εἰς αὐτὰς χάρτου. Ὀφείλω δὲ νὰ εἴπω, ὅτι αἱ ἐκθέσεις αἱ μέχρι τοῦδε δὲν εἶναι ἐντελῶς εὐνοϊκαὶ πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἐκτελέσεως τῆς συμβάσεως, ὅτι ὁ κατὰ τὴν σύμβασιν παραδοθεὶς χάρτης, οὗτινος κατέθηκα δείγματα, κριθέντα παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ὡς καλῆς ποιότητος, δὲν ἔτυχε προθύμου ὑποδοχῆς παρὰ τῆς ὑπηρεσίας, καὶ ὅτι ἂν αὕτη ἀποφανθῇ κατ’ αὐτοῦ, θὰ διαλυθῇ ἡ συμφωνία. Νομίζω ἄρα ἐνδεδειγμένην τὴν ἀναβολὴν τῆς περὶ τούτου συζητήσεως, ἕως οὗ γνωσθῇ, ἂν ἡ σύμβασις θὰ ἐκτελεσθῇ, ἢ θὰ καταργηθῇ.

§15ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§16ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἤλπιζον, ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦτο δὲν ἤθελεν ἀποτελέσει ἀντικείμενον ἐπερωτήσεως ἐν τῇ Βουλῇ, διότι παρῆλθον ἤδη ἱκαναὶ ἡμέραι ἀφ’ ὅτου τὸ γεγονὸς ἀληθῶς συνέβη καὶ αὐθημερὸν γενόμενον γνωστόν, τὸ πρῶτον εἰς τὸν Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας καὶ δι’ αὐτοῦ ἔπειτα εἰς ἐμὲ, κατεκρίθη, καθόσον βεβαίως ἡ συμπεριφορὰ τοῦ Γραμματέως τῆς Ἀστυνομίας ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει, πλανηθέντος περὶ τὸ πρόσωπον, ἐξ ἀτυχῶν συμπτώσεων, ὑπῆρξε σφαλερά. Ἐφρόντισα λοιπὸν ἀμέσως τὴν αὐτὴν ἡμέραν, διὰ τοῦ κ. Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας, νὰ παραγγείλω νὰ ἐπιτιμηθῇ διὰ τοῦτο ὁ Γραμματεὺς τῆς Ἀστυνομίας, καὶ ἡ ἐπιτίμησις ἐγένετο ὑπὸ τοῦ Διευθυντοῦ.

§17ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Φρονεῖτε, ὅτι ἡ ἐπιτίμησις εἶναι ἀρκοῦσα;

§18ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ὑπῆρξε κακὴ πρόθεσις.

§19ΚΟΡΠΑΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ περιέλαβε παμψηφεὶ ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτῆς σύστασιν, τῆς ὁποίας ἐποιησάμην καὶ ἄλλοτε μνείαν ἐν τῇ Βουλῇ, ἵνα ἡ Κυβέρνησις λάβῃ ταχέως μέτρα περὶ ἀποξηράνσεως μικροῦ ἕλους, κειμένου παρὰ τὰ λουτρὰ τῆς Κύθνου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐφάνη τῷ ὄντι κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, καθ’ ἣν ἐποιησάμην τὴν ἐπερώτησιν, λίαν πρόθυμος· ἐπὶ τῆς προθυμίας ἐκείνης στηριζόμενος σήμερον, ἀναγκάζομαι νὰ ἐπαναλάβω τὸν λόγον, καθ’ ὅσον ἐγγίζει ὁ καιρὸς τῆς ἐνάρξεως τῶν λουτρῶν, ἐφ’ ὅσον δὲ τὸ ἕλος ἐκεῖνο ὑφίσταται, εἶναι δύσκολον νὰ μεταβῶσι ξένοι, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ προσέρχονται, εἰς τὰ λουτρὰ τῆς Κύθνου. Δὲν πιστεύω ὁ κ. Ὑπουργὸς, νὰ διστάσῃ δι’ ἔλλειψιν χρημάτων, διότι χρήματα ὑπάρχουσιν ἀρκετὰ καὶ εἶναι ἀναγεγραμμένη περὶ τούτου πίστωσις ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἄλλως τε ἡ ἀπαιτουμένη δαπάνη δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὸ ποσὸν τῶν 3,000 δραχμῶν. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θέλει σπεύσει εἰς τὴν θεραπείαν τοῦ κακοῦ τούτου καὶ ὅτι δὲν θέλει ἀποδώσει εἰς τὴν παράκλησίν μου ταύτην λόγους τοπικοῦ συμφέροντος, διότι εὐτυχῶς οἱ κάτοικοι τῆς νήσου ἐκείνης χαίρουσιν ἄκραν ὑγείαν, μὴ κατοικοῦντες πλησίον τῶν λουτρῶν, πρέπει δὲ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. κ. Ὑπουργὸς, ὅτι ἡ δαπάνη αὕτη θὰ φέρῃ καὶ ὑλικὰ κέρδη εἰς τὸ Δημόσιον, διότι μετὰ ἓν ἢ δύο ἔτη λήγει ἡ ἐνοικίασις, ὁ δὲ μέλλων ἐνοικιαστὴς θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτοῦ διὰ τὴν προσφορὰν τοῦ μισθώματος τὸ εἰσόδημα τῶν τελευταίων ἐτῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μεριμνήσῃ περὶ τούτου νῦν, ὅτε εἶναι καιρὸς, διότι μετὰ ἕνα ἢ ἑνάμισυ μῆνα τὰ λουτρὰ ἄρχοντα τῶν ἐργασιῶν των, νὰ διατάξῃ δὲ τὰ δέοντα, καὶ χάριν τῶν ἐχόντων ἀνάγκην τῶν λουτρῶν καὶ χάριν τοῦ δημοσίου συμφέροντος.

§20ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὴν ἐπιούσαν τῆς ὑμετέρας παραστάσεως παρήγγειλα τὸν Διευθυντὴν τῶν Δημοσίων ἔργων νὰ διατάξῃ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐργασίας τῆς ἀποξηράνσεως.

§21ΦΛΕΣΣΑΣ. Χθὲς ἀνηγγέλθη τηλεγραφικῶς ἐκ Μεγαλοπόλεως, ὅτι ἐν μέσῃ ἀγορᾷ τοῦ Λεονταρίου, οἱ ἀδελφοὶ Δημήτριος καὶ Ἠλίας Ἐρωτόπουλοι ἐφόνευσαν τὸν Μιχαὴλ Καραλιᾶν, ὑπὸ τὰς ὄψεις τῶν ἐπιτοπίων Ἀρχῶν, αἵτινες, ἀντὶ νὰ συλλάβωσι τοὺς δράστας τοῦ στυγεροῦ τούτου ἐγκλήματος, παρέλαβον αὐτοὺς καὶ ἐπιδεικτικῶς περιεφέροντο ἐν τῇ ἀγορᾷ μετ’ αὐτῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἀνακοινώσῃ, ἐὰν ἔχῃ γνῶσιν περὶ τούτου, καὶ τί ἐνήργησεν ἐπὶ τούτῳ.

§22ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ τοῦ συμβάντος, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας, ἔχει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τηλεγράφημα ἐκ Τριπόλεως τοῦ Μοιράρχου Γερδένη, ἀναφέροντος, ὅτι, συμπλοκῆς γενομένης ἕνεκεν ἔριδος περὶ τὴν εἴσπραξιν φόρου δημοτικοῦ, ἐτραυματίσθη διὰ περιστρόφου ἀκινδύνως κατὰ τοὺς γλουτοὺς ὁ Μιχαὴλ Καραλιᾶς, ἐλαφρῶς δὲ ἐτραυματίσθη διὰ λίθου κατὰ τὴν κεφαλὴν ὁ Δημήτριος Ἔρωτας. Περὶ τούτων ἐπελήφθη προανακρίσεων ὁ σταθμάρχης, συνάμα δὲ ἀπεστάλη πρὸς καταδίωξιν τῶν ὑπαιτίων στρατιωτικὴ δύναμις ὑπὸ ἐνωμοτάρχην.

§23ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέτω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει, ὅτι ἕνεκεν τῆς ἐσχάτως συμβάσης πολυομβρίας ἐν Φθιώτιδι, ὁ ποταμὸς Σπερχειὸς, ὑπερχειλίσας πλησίον καὶ ἄνωθι τοῦ χωρίου Μίρμπεη, προὐξένεσε ζημίας σπουδαίας εἰς τὴν πεδιάδα Λαμίας, ἣν ἀπειλεῖ νὰ κατακλύσῃ ἐντελῶς, καὶ ὅτι θὰ ἔλαβε πρόνοιαν, ὅπως μὴ ἐπαναληφθῇ ἐκεῖ, ἐν ἐνδεχομένῃ νέᾳ πολυομβρίᾳ, τὸ αὐτὸ φαινόμενον. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναί τι ἀσύνηθες, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ὁ ποταμὸς οὗτος. Κατ’ ἔτος σχεδὸν καὶ οὐχὶ εἰς ἀσυνήθεις πολυομβρίας ἐκχειλίζων οὗτος εἰς διάφορα μέρη, καθ’ ὅλον τὸν ἐν τῇ πεδιάδι Φθιώτιδος ῥοῦν αὐτοῦ, ποιεῖται διαφόρους ἐπιδρομὰς ἐν τῇ πεδιάδι ταύτῃ, πρὸς ἀνυπολόγιστον ζημίαν, καὶ θὰ ἐξακολουθῇ συμβαῖνον τοῦτο πάντοτε, ἐὰν δὲν ληφθῇ πρόνοια περὶ τῆς τακτοποιήσεως τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Σπερχειοῦ· πρὸς τοῦτο δὲ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ σπουδαίαν μέριμναν, ὅπως ἐξασφαλισθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς ἡ πλουσία πεδιὰς τῆς Φθιώτιδος ἀπὸ τὰς κατὰ καιροὺς ἰδιοτροπίας τοῦ ποταμοῦ Σπερχειοῦ, ἀπειλοῦντος ἤδη τὴν ἐντελῆ καταστροφὴν αὐτῆς.

§24ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§25ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐὰν ἦτο παρὼν ὁ ἔντιμος συνάδελφος κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως, ὅτε κατέθεσα εἰς τὸ Προεδρεῖον τὰ δύο τηλεγραφήματα, βεβαίως δὲν ἤθελεν εἴπει, ὅσα εἶπε. Καὶ ἐγὼ ἀναμένω τὰς ἐπισήμους πληροφορίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ πεισθῇ καὶ ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἡ Βουλή, ἐὰν ὁ κ. Καρατζᾶς ἔλαβε χρήματα ἐκ τοῦ δημοτικοῦ ταμείου· ἀλλά, καθ’ ὃ εἶχον καθῆκον, ἔσπευσα νὰ καταθέσω τὰ τηλεγραφήματα, διότι δὲν ἤθελον οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία περὶ τῆς ἐντιμότητος τοῦ κ. Καρατζᾶ.

§26ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§27Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἀνεκοινώθησαν εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργεῖον παράπονα κατὰ τοῦ Προξενείου Ῥόδου, τὰ ὁποῖα ἀνεκοινώθησαν εἰς ἐμὲ, ὀφείλω ὅμως νὰ ποιήσωμαι ταῦτα γνωστὰ, ἵνα ἀκούσῃ ταῦτα ὁ κ. Ὑπουργὸς, καὶ, ἂν ἔλαβε γνῶσιν αὐτῶν, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, τί περὶ τούτων ἐνήργησεν, ἐὰν δὲ δὲν ἔλαβε γνῶσιν, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐξετάσῃ τὰ περὶ τούτων. Μοὶ ἀνεκοινώθη παράπονον κατὰ τῆς Προξενικῆς ἀρχῆς Ῥόδου ὑπὸ διαφόρων Ἑλλήνων πολιτῶν, μετερχομένων τὸν ἰατρὸν ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ Προξενείου ἐκείνου. Κατὰ κανονισμόν τινα, τὸν ὁποῖον ἡ Ὀθωμανικὴ Κυβέρνησις ἐξέδωκε πρό τινος χρόνου, οἱ ἐν τῇ Αὐτοκρατορίᾳ μετερχόμενοι τὸν ἰατρὸν ὀφείλουσι νὰ ἐφοδιασθῶσι δι’ ἀδείας τῆς Αὐτοκρατορικῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς, ἐὰν ἐπιθυμῶσι νὰ ἐπιτραπῇ αὐτοῖς νὰ ἐξακολουθῶσιν ἐξασκοῦντες τὸ ἐπάγγελμα αὐτῶν. Ἀλλὰ κατόπιν ἡ Ὀθωμανικὴ Κυβέρνησις, πεισθεῖσα, ὅτι τὸ μέτρον ἀπέβαινε καταθλιπτικὸν, διέταξεν, ὅτι δύνανται ν’ ἀπαλλαγῶσι τῆς ὑποχρεώσεως νὰ μεταβῶσι προσωπικῶς εἰς Κωνσταντινούπολιν, ἐὰν ἀποστείλωσιν εἰς Κωνσταντινούπολιν διὰ τῶν οἰκείων τοπικῶν εἴτε Προξενικῶν ἀρχῶν ἀντίτυπον τοῦ διπλώματος, τὸ ὁποῖον ἔχουσι καὶ δυνάμει τοῦ ὁποίου μετέρχονται τὴν Ἰατρικήν. Τινὲς τῶν ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ Προξενείου Ῥόδου ἰατρῶν ἀπετάθησαν πρὸς τὴν ἐκεῖ Προξενικὴν ἀρχὴν τῆς Ἑλλάδος, καὶ παρεκάλεσαν αὐτὴν νὰ ἀποστείλῃ διὰ τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας τὰ ἀντίγραφα τῶν διπλωμάτων των εἰς τὴν Ἰατρικὴν Σχολὴν τῆς Κωνσταντινουπόλεως, διότι ἡ Ὀθωμανικὴ Κυβέρνησις εἶχε τάξει προθεσμίαν δύο μηνῶν, μετὰ τὴν παρέλευσιν τῆς ὁποίας δὲν ἤθελον πλέον ληφθῆ ὑπ’ ὄψιν αἱ αἰτήσεις των, πλὴν ἐὰν μετέβαινον εἰς Κωνσταντινούπολιν. Ὁ Πρόξενος Ῥόδου ἀπήντησεν εἰς αὐτοὺς, ὅτι δύναται ν’ ἀποστείλῃ αὐτὰ, ἐὰν προηγουμένως πληρώσωσι τὸ δικαίωμα τῆς διαμονῆς των κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, τὰ δικαιώματα τῆς διαμονῆς των κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη, ἐπικύρωσιν τοῦ ἀντιγράφου τοῦ διπλώματος, τὸ ἀντίτιμον τοῦ χαρτοσήμου, δὲν ἠξεύρω τίνος, καὶ αὐτὰ τὰ ταχυδρομικὰ τέλη. Ἐπειδὴ δὲ οἱ ἰατροὶ αὐτοὶ, πρὸς τοὺς ὁποίους πρώτην φορὰν ἦλθεν εἰς συνάφειαν ἡ Προξενικὴ ἀρχὴ, ἀπήντησαν εἰς τὸν Πρόξενον, ὅτι, ἐὰν ὀφείλωσι δικαιώματα διαμονῆς, εἶναι ἔλλειψις τῆς Προξενικῆς ἀρχῆς, ἡ ὁποία δὲν κατώρθωσε νὰ τὰ εἰσπράξῃ ἐγκαίρως, καὶ ὅτι θέλουσι τὰ ἀποτίσει, ἀλλὰ νὰ σπεύσῃ τὸ Προξενεῖον ν’ ἀποστείλῃ τὰ ἀντίτυπα, διὰ νὰ μὴ γίνωσιν ἐκπρόθεσμοι, ὁ κ. Πρόξενος Ῥόδου, καθ’ ἃ γράφουσιν αὐτοὶ, εἰς ἀπάντησιν ἀπέστειλεν αὐτοῖς ἐπιστολὴν μεστὴν ἀπρεπῶν φράσεων, ἵνα μὴ εἴπω ὕβρεων. Ἐὰν ἐπρόκειτο μόνον περὶ τῆς μὴ παροχῆς προστασίας εἰς πολίτας Ἕλληνας, μοὶ φαίνεται, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι ἡ ἔλλειψις οὐχὶ τόσον ἀξία λόγου, ὅσον εἶναι ἀξία λόγου, ὅτι ἡ ἔλλειψις λαμβάνει χώραν πρὸς βλάβην ἀνθρώπων, μετερχομένων τὴν ἰατρικὴν ἐπιστήμην. Διότι γνωστὸν εἶναι, καὶ δὲν προσήκει εἰς ἐμὲ νὰ παραστήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι οἱ ἰατροὶ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ προσφέρουσι μεγάλην καὶ λυσιτελῆ ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Κράτος.

§28ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἰδικῶς τῆς ὑποθέσεως, ἧς ἐποιήσατο μνείαν ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀρκαδίας Βουλευτὴς, δὲν ἔχω ἀνάμνησιν, ἴσως καὶ δὲν ἀνηνέχθη παντελῶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἀλλ’ ἡ ὑπόθεσις τῶν ἰατρῶν ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον ἀλληλογραφίας μακρᾶς μετὰ τῆς Πρεσβείας ἐν Κων)πόλει, καὶ ἐὰν ἡ Πύλη ἔφθασεν εἰς τὴν δευτέραν αὐτῆς ἀπόφασιν, εἰς τοῦτο συνετέλεσαν πρὸς ταῖς ἄλλαις καὶ αἱ ἐνέργειαι τῆς ἡμετέρας Πρεσβείας, ἥτις ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ, ὡς καὶ ἐν πλείσταις ἄλλαις, εἶχε μείζονα συμφέροντα πασῶν τῶν ἄλλων Πρεσβειῶν, ἵνα προστατεύσῃ, διὰ τὸν μέγαν ἀριθμὸν ἰατρῶν Ἑλλήνων. Ἐὰν ὁ Πρόξενος Ῥόδου εὑρέθη εἰς θέσιν νὰ ἀρνηθῇ τὴν προστασίαν αὑτοῦ ἐπί τισιν ὅροις εἰς τοὺς ἐκεῖ Ἕλληνας ἰατροὺς, δὲν γνωρίζω, θέλω δὲ βεβαίως ἐξετάσει· εἶναι ὅμως βέβαιον, ὅτι, ἐὰν οἱ ἐκεῖ Ἕλληνες πολῖται εἶχον παραλείψει νὰ καταβάλωσιν εἰς τὸ ἐν Ῥόδῳ ἔμμισθον Προξενεῖον, τὸ εἰσπράττον ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου πάντα τὰ τέλη, ὅσα ὁ νόμος ὁρίζει, ὑπάρχει διάταξις ῥητὴ τοῦ νόμου, ἥτις ἐπέτρεπεν εἰς τὸν Πρόξενον, νὰ ἀρνηθῇ πᾶσαν προστασίαν εἰς τοὺς πολίτας τούτους, πρὶν ἢ καταβάλωσι τὰ τέλη. Εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἀνέκαθεν ἔδωκε διαταγὰς εἰς τοὺς Προξένους, νὰ μὴ προβαίνωσιν εὐκόλως εἰς βιαίαν εἴσπραξιν· εἶναι δ’ ἐπίσης βέβαιον, ὅτι πολλαχοῦ τοῦ Ἐξωτερικοῦ πολυάριθμοι Ἕλληνες πολῖται, ὠφελούμενοι ἐκ τῆς ἐπιεικείας, ἣν ἀνέκαθεν, διὰ λόγους εὐνοήτους, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἔδειξεν, ἀποφεύγουσι νὰ καταβάλλωσι τὰ ὀφειλόμενα οὐχὶ βαρέα τέλη. Ἦτο λοιπὸν δυνατὸν ὁ Πρόξενος, εἰς ταῦτα ἀποβλέπων, νὰ ἠρνήθη νὰ δώσῃ συνδρομήν, πρὶν ἢ ἐκπληρώσωσι τὰς πρὸς τὸ Δημόσιον ὑποχρεώσεις οἱ ὀφείλοντες τέλη ἰατροί. Ἐὰν τοῦτο ἔπραξεν ὁ Πρόξενος ἁπλῶς, δὲν εἶναι πιθανῶς ἄξιος κατακρίσεως. Ὅπως δήποτε ἐκ τῶν προτέρων δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι, γινώσκων τὴν ἐπὶ χρόνον μακρὸν ἐν τῷ Προξενικῷ κλάδῳ καλὴν συμπεριφορὰν τοῦ Προξένου Ῥόδου κ. Μερτροὺδ, δὲν πείθομαι, ὅτι ὑπῆρξεν ἀπρεπὴς πρὸς τοὺς ἀνενεχθέντας ἰατρούς.

§29Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶναι ἀπίθανον μετά τινας ἡμέρας νὰ μοὶ σταλῇ ἡ πρωτόγραφος ἐπιστολὴ τοῦ ἐν Ῥόδῳ Προξένου τῆς Ἑλλάδος, ἢ ἀξιόπιστον ἀντίγραφον αὐτῆς, καὶ τότε θέλει δοθῆ εὐκαιρία εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ ποιήσηται διὰ τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἐξαίρεσίν τινα τῆς καθολικῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν ἔχει περὶ τοῦ Προξένου, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἔχω κἀμμίαν ἀφορμὴν νὰ ὁμιλῶ δυσμενῶς. Ἐὰν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχῃ ἐφοδιάσει τὰς Προξενικὰς ἀρχὰς διὰ διαταγῶν, ἵνα μὴ ἐφαρμόζωσι τὴν κατ’ ἐμὴν γνώμην ἄτοπον διάταξιν, τὴν περιληφθεῖσαν ἐν τῷ Προξενικῷ νόμῳ, καθ’ ἣν δύναται νὰ ἐκπέσῃ τις τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ὡς πολίτης Ἕλλην ἔχει, ἐὰν δὲν ἐπλήρωσεν ἐμπροθέσμως τὰ τέλη τῆς διαμονῆς, μοὶ φαίνεται, ὅτι ὁ Πρόξενος Ῥόδου παρέβη τὰς διαταγὰς ταύτας, ἐὰν ἀφῆκε νὰ γένωνται ἐκπρόθεσμοι οἱ Ἕλληνες ἰατροὶ, καὶ ἐὰν δὲν ἀπέστειλε τὰ ἀντίτυπα τῶν διπλωμάτων ἐγκαίρως, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι δὲν τῷ εἶχον πληρώσει τὰ τέλη διαμονῆς. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει, ὅτι ἡ Προξενικὴ περιφέρεια Ῥόδου ἀποτελεῖται ἐκ πολλῶν νήσων, ὅτι οἱ κατοικοῦντες τὴν Σύμην, ἢ ἄλλην νῆσον, εἰς οὐδεμίαν μετὰ τοῦ Προξένου συνάφειαν τελοῦσιν, ὅτι ὁ Πρόξενος οὐδέποτε ἐζήτησε τέλη διαμονῆς, καὶ τότε ἐλπίζω, ὅτι θέλει κρίνει αὐστηρότερον τὴν ἄρνησιν τοῦ κ. Προξένου. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰς ἐνεργείας τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Ἑλληνικῆς Πρεσβείας, ἡ ἐπιτυχία αὐτῶν ὑπῆρξεν εὐτυχὴς σύμπτωσις, διότι τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα συνέπεσε νὰ μὴ ἦναι συμφέροντα μόνον τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν πολιτῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ καὶ ἄλλων ἐθνικοτήτων, ἀντιπροσωπευομένων ἐν Κωνσταντινουπόλει διὰ Πρεσβειῶν ἰσχυρῶν, τῶν ὁποίων αἱ γνῶμαι καὶ αἱ παρατηρήσεις καὶ αἱ προτάσεις ἀκούονται περισσότερον, ἢ αἱ παρατηρήσεις καὶ αἱ γνῶμαι καὶ αἱ προτάσεις τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἑλλάδος. Εἰς τοῦτο ἰδίως πρέπει νὰ ἀποδώσωμεν κατὰ πρώτιστον λόγον οὐχὶ τὴν ἀνάκλησιν τοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον ἡ ὑψηλὴ Πύλη ἔλαβε περὶ τῶν μετερχομένων τὴν ἰατρικὴν, ἀλλὰ τὸ ἐπιεικὲς μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβε, διὰ ν’ ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς ἀπὸ ματαίας ὁδοιπορίας.

§30ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Περὶ μὲν τῆς ὑποθέσεως εἶπον ἤδη, ὅτι θέλω ἐξετάσει· ὀφείλω δὲ νὰ προσθέσω, ὅτι οὐδεὶς ἐγένετο ἐκπρόθεσμος, διότι ἡ προθεσμία δὲν ἔληξεν ἔτι, ὁ δ’ ἔντιμος προαγορεύσας, ὅστις φαίνεται, ὅτι γνωρίζει ἐν λεπτομερείᾳ τὴν ὑπόθεσιν, βεβαίως ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι ἡ προθεσμία λήγει κατὰ τὸ τέλος Μαρτίου.

§31ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ τέλος τῆς παρελθούσης Συνόδου ὑπέβαλον ἀναφορὰν συμπολίτου μου καπνεμπόρου ἐν Σύρῳ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, παρεκάλεσα δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ λάβῃ μέτρα τινὰ κατὰ τοῦ ἐκεῖ Διευθυντοῦ τοῦ Καπνεργοστασίου τῆς ἐξωτερικῆς καταναλώσεως, ὁ ὁποῖος, κατὰ τὰς πληροφορίας τοῦ συμπολίτου μου, δὲν ἔπραττεν εὐθέως καὶ εἰλικρινῶς τὸ καθῆκόν του, διότι, χαριζόμενος πρός τινα πρόσωπα, ἐπέτρεπε νὰ καταναλίσκηται καπνὸς ἐντὸς τοῦ Κράτους, πρὸς ζημίαν τοῦ τε Δημοσίου καὶ τῶν λοιπῶν ἐμπορευομένων. Εἶπον τότε, ὅτι ἡ διαγωγὴ τοῦ ὑπαλλήλου ἐκείνου εἶχε κατακριθῆ καὶ ὑπὸ δύο Ἐπιθεωρητῶν. Ὕστερον ἀπὸ ὀλίγον ἕτερος συνάδελφός μου, ὁ ἐκ Μεσσηνίας κ. Σάκκης, ἔφερε νέαν ἐπερώτησιν, παρακαλέσας τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ τὰς δύο ἐκθέσεις, τὰς ἀφορώσας εἰς τὴν διαγωγὴν τοῦ εἰρημένου ὑπαλλήλου. Ἐσχάτως ἔλαβον καὶ νέαν ἀναφορὰν τοῦ αὐτοῦ συμπολίτου μου, ὁ ὁποῖος ἐπιμένει εἰς τὰ παράπονά του, ἰσχυριζόμενος, ὅτι ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς τοὺς μὲν τῶν καπνεμπόρων συντρέχει, πρὸς ζημίαν τοῦ Δημοσίου, τοὺς δὲ καταδιώκει, ἐπίσης πρὸς ζημίαν τοῦ Δημοσίου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, καὶ νὰ εὐαρεστηθῇ, ἐὰν δὲν ἔχῃ λόγους νὰ μεταθέσῃ τὸν ὑπάλληλον τοῦτον, νὰ καταθέσῃ ἐγκαίρως τὰς δύο ἐκθέσεις τῶν Ἐπιθεωρητῶν, οἱ ὁποῖοι συνηγοροῦσιν ὑπὲρ τῆς μεταθέσεως αὐτοῦ.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§33Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ τούτου ἔχω καθῆκον νὰ ἀπασχολήσω ἀκόμη τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν περὶ ἄλλης ὑποθέσεως, ὡς ἐπεφυλάχθην ἄλλοτε νὰ πράξω, πλὴν ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιθυμῇ, νὰ κάμω τοῦτο αὔριον, ἤτοι περὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ Πασχίδου καὶ τοῦ Φιλιππίδου.

§34ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐὰν ἦναι δυνατὸν, ν’ ἀναβληθῇ δ’ αὔριον.

§35ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ προχθὲς ματαιωθεῖσα ψηφοφορία ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτελέσεως ἐργασιῶν ἐν τῷ λεκανοπεδίῳ Ἀθηνῶν πρὸς ἀνεύρεσιν ὑδάτων. Κατὰ τὴν τροπολογίαν ταύτην ζητεῖται νὰ ἀπαλειφθῶσιν αἱ ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου 9 λέξεις: «ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἡ παρεμπόδισις τῶν ἐργασιῶν διὰ τῆς λήψεως προσωρινῶν μέτρων». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν κατὰ τὴν τροπολογίαν λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Μισυρλῆ, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας):

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 83. Ἐκ τούτων 20 εἶπον Ναὶ, καὶ 63 εἶπον Ὄχι. Ἑπομένως ἡ τροπολογία ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προέτεινεν ἄρθρον 11, ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Δήμαρχον Πειραιέων, νὰ προβαίνῃ εἰς πᾶσαν ἐργασίαν ἐκκαθαρίσεως τῶν ἀρχαίων ὑδραγωγείων τοῦ Πειραιῶς, ἣν ἤθελε κρίνει ἀναγκαίαν ὁ τοῦ δήμου μηχανικὸς καὶ ἐγκρίνει τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, τηρουμένων τῶν διατάξεων τῶν προηγουμένων ἄρθρων». Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἀνεγνώσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 12. (Ἀναγινώσκεται).

§39ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐκ τοῦ τελευταίου ἄρθρου 12 ν’ ἀφαιρεθῶσιν αἱ λέξεις «τῷ Δημάρχῳ Ἀθηναίων». (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 12, ἀφαιρεθεισῶν τῶν λέξεων «τῷ Δημάρχῳ Ἀθηναίων»).

§40ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καλὸν θὰ ἦτο, ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπέμεινε νὰ μὴ ἀφαιρεθῶσι τὰ προσωρινὰ μέτρα, νὰ ἐτίθετο, ὅπως αἱ τοιούτου εἴδους δίκαι προτιμῶνται.

§41ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τούτου φέρετε τροπολογίαν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καὶ μία προσθήκη ἄρθρου, προταθέντος ὑπὸ τοῦ κ. Μισυρλῆ.

§43ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ συζήτησιν, τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1889 ἐκ δραχμῶν 279,270).

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1888.

§45Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ζητοῦνται διάφοροι ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1888. Ὑπάρχουσιν ὅμως τινὲς μεταξὺ αὐτῶν, αἵτινες ἐφείλκυσαν τὴν προσοχήν μου περισσότερον. Παρακαλῶ λοιπὸν τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς, νὰ εὐαρεστηθῶσι νὰ δώσωσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐφ’ ἑκάστης αὐτῶν θέλω ζητήσει. Παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα τῶν δαπανηθέντων κατὰ τὸ 1888 δι’ ἀποξήρανσιν ἑλῶν καὶ τελμάτων, δι’ ἣν δὲν ἐπήρκεσεν ἡ δοθεῖσα πίστωσις, καὶ ζητεῖται ἀναπληρωματική. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν αὐτὸν Ὑπουργὸν, νὰ καταθέσῃ κατάλογον τῶν δαπανηθέντων κατὰ τὰς γενομένας κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος τελετὰς, ἀφοῦ ἡ δοθεῖσα πίστωσις τῶν 100 χιλιάδων δραχμῶν δὲν ἐπήρκεσε, καὶ ζητεῖται πίστωσις ἔτι 22,300 δραχμῶν. Ὡσαύτως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ καταθέσῃ κατάλογον τῶν δαπανηθέντων κατὰ τὸ 1888 εἰς βεβαίωσιν τοῦ φόρου τῶν ἐπιτηδευμάτων, ἀφοῦ ἡ ἐκ δραχμῶν 15,000 χορηγηθεῖσα κατὰ τὸ 1888 δὲν ἐπήρκεσε, καὶ ζητεῖται ἀναπληρωματικὴ 7,500. Ἐπίσης ἐπεθύμουν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, πῶς συνέβη νὰ μὴ ἐπαρκέσῃ ἡ ἐκ δραχμῶν 50,000 πίστωσις, ἡ χορηγηθεῖσα κατὰ τὸ 1888 δι’ ἐπισκευὰς καὶ οἰκοδομὴν τελωνιακῶν καταστημάτων, καὶ ζητεῖται νέα ἐκ δραχμῶν 15,000. Ἀλλὰ πρὸς ταῖς ἄλλαις ζητεῖται καὶ πίστωσις 245,354 δρ. δι’ ἔξοδα κοπῆς καπνοῦ. Τὸ ποσὸν τοῦ καπνοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου προέβλεπεν ὁ Προϋπολογισμὸς, ὑπελογίσθη εἰς 1,000,000 ὀκάδων. Τόσον ὑπελογίσθη, ὅτι ἤθελεν εἰσαχθῆ εἰς τὰ καπνοκοπτήρια, καὶ ἐνεγράφη διὰ τοῦτο δαπάνη 320 χιλιάδων δραχμῶν, ὑπολογισθεῖσα πρὸς 32 λεπτὰ τὴν ὀκάν. Ἐπίσης ὑπελογίσθη εἰς 100 χιλ. ὀκάδας τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἐξαχθῆ διὰ τῆς Διαμετακομίσεως, καὶ ἀνεγράφη καὶ διὰ τὴν κοπὴν αὐτοῦ δαπάνη 25 χιλιάδων δραχμῶν. Δὲν ἔφθασαν λοιπὸν αἱ 345,000, καὶ ζητοῦνται ἕτεραι 215,000; Τὸ ἔτος 1888 ἐτελείωσεν ἤδη, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὰ στοιχεῖα, ἵνα πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, πῶς ἐπῆλθεν ἡ αὔξησις αὕτη. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὰ νομοσχέδια: Περὶ ἐκτάκτου πιστώσεως τῆς χρήσεως 1889. Περὶ ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως δραχ. 40,000 ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1889).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμπληρώσεως τῆς οἰκοδομῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου.

§47Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπεθύμουν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, ἂν τὸ δάνειον τῶν 500,000, τὸ ὁποῖον προσδιωρίζεται εἰδικῶς πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς οἰκοδομῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Μουσείου, θέλῃ συνομολογηθῆ, διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς πόρος πρὸς πληρωμὴν τῶν δαπανῶν, αἵτινες καθ’ ὑπέρβασιν πρόκειται νὰ ἐγκριθῶσιν, ἢ ἂν τὸ δάνειον τοῦτο ζητῆται, ὅπως μεταβληθῇ δι’ αὐτοῦ ἡ φύσις τῆς δαπάνης ἀπὸ τακτικῆς εἰς ἔκτακτον.

§48ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ χαρακτὴρ τῆς δαπάνης ἔγκειται ἐν τῇ ὑποστάσει αὐτῆς, καὶ δὲν δύναται νὰ μεταβληθῇ, ὁ,τιδήποτε καὶ ἂν κανονίσωμεν νομοθετικῶς. Εἰς τὴν δαπάνην τῆς συμπληρώσεως τοῦ Μουσείου δὲν ἐπαρκοῦσιν οἱ τακτικοὶ πόροι μιᾶς χρήσεως. Δαπάνη 500,000 δραχμῶν πρὸς οἰκοδομὴν κτιρίου δὲν ἀνήκει εἰς τακτικὸν Προϋπολογισμόν. Τοιαύτη δαπάνη κατανέμεται εἰς πολλοὺς Προϋπολογισμούς, ὡς ἐκ τῆς φύσεως αὐτῆς ἡ κατανομὴ ἐπιτυγχάνεται διὰ δανείου, ἐπιβαρύνοντος τὴν διαχείρισιν τοῦ ἔτους, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ τὴν χρῆσιν, ἣν ἐπιβαρύνουσιν, ὡς καὶ τὰς τῶν ἑπομένων ἐτῶν, οἱ τόκοι τοῦ δανείου, ἂν ἦναι τοῦτο πάγιον, ἢ αἱ δόσεις, ἂν ἦναι χρεωλυτικόν. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐλαττώσεως τοῦ δημοσίου χρέους. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§50Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου παρατηρῶ, ὅτι, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον ἐπιγράφεται περὶ ἐλαττώσεως τοῦ δημοσίου χρέους, τὸ δι’ ἐντόκων γραμματίων χρέος τοῦ Δημοσίου, τὸ πραγματικὸν, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε κατὰ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1888, δηλαδὴ πρὸ τριῶν ἡμῶν, κατὰ τὴν ἐπίσημον δήλωσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, οὐ μόνον δὲν ἠλαττώθη, ἀλλ’ ηὐξήθη, διότι ἔχει μὲν ἀληθῶς ἡ Κυβέρνησις τὸ δικαίωμα, νὰ δανείζηται δι’ ἐντόκων γραμματίων μέχρι ποσοῦ 14 ἑκατομμυρίων, ἀλλὰ δὲν εἶχε δανεισθῆ, εἰμὴ 11,121,938. Τοῦτο δὲ τὸ ἐβεβαίωσεν ἡ πληροφορία τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ἐκτεθειμένη ἐν σελίδι 32 τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1889. Ἐνταῦθα ἀναφέρει, ὅτι ὑπῆρχον τοποθετημένα ἔντοκα γραμμάτια οὐχὶ 11,121,938, ἀλλὰ 11,948,833, ἤτοι περισσότερα κατὰ δραχ. 826,895. Εἶχον δὲ τοποθετηθῆ τὰ κατὰ τὴν σελ. 32 τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὑπάρχοντα ἐν κυκλοφορία ἔντοκα γραμμάτια, ὡς ἑξῆς: εἰς τὴν Βιβλιοθήκην Βαλλιάνου δραχ. 1,250,000, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ὀλυμπίων 120,000· εἰς τὸν λιμένα Τήνου 28,138· εἰς τὴν Ἑταιρίαν τῶν Μονοπωλίων 1,258,000· εἰς τὸν Σιδηρόδρομαν Μύλων–Τριπόλεως–Καλαμῶν 5,610,000· εἰς διαφόρους 1,055,200· καὶ εἰς τὸ κληροδότημα Βαρβάκη 2,000,000. Ἀλλὰ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου τὰ 11,121,938, ἀναβιβάζονται εἰς 11,948,833, ἤτοι 826,895 περισσότερα. Καὶ ὅμως τὸ νομοσχέδιον ἀναφέρει, ὅτι ἐλαττοῦται τὸ χρέος τοῦ Δημοσίου ἐξ ἐντόκων γραμματίων. Βεβαίως ἡ ἐλάττωσις τοῦ δημοσίου χρέους εἶναι ἄγγελμα, τέρπον τὰς ψυχὰς ὅλων, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἦναι ἀληθὲς, καὶ εἶναι ἀληθὲς μόνον, ὅταν κυρῶται ὑπὸ τῶν πραγμάτων. Δὲν ἐνόμισα ἀναγκαῖον, νὰ ποιήσωμαι παρατήρησίν τινα περὶ τοῦ δικαιώματος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ δανείζηται δι’ ἐντόκων γραμματίων μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 14 ἑκατομμυρίων, διότι οὐδὲ παρέστησα, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦτο ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ ἀμφίβολον. Ἀληθῶς εἶχε παραχωρηθῆ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ δανείζηται δι’ ἐντόκων γραμματίων μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 14 ἑκατομμυρίων, κατὰ δὲ τὸ 1885, ὅτε ἐγὼ εἰσήγαγον τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1885 κατὰ μῆνα Ἰούνιον, καὶ οὗτος δὲν ἐγένετο δυνατὸν νὰ παραστήσῃ ἰσοζύγιον, διότι εἶχεν ἔλλειμμα 11 ἑκατομμυρίων, ἐζήτησα νὰ μοὶ ἐπιτραπῆ, νὰ δανεισθῶ δι’ ἐντόκων γραμματίων τὸ ποσὸν 10 ἑκατομμυρίων, διὰ δὲ τῆς ἀδείας ταύτης τὸ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ νὰ δανεισθῇ, ἀνεβιβάσθη μέχρι 14 ἑκατομμυρίων. Ἀλλ’ ἡ ἄδεια αὕτη ἦτο εἰδικὴ, πρὸς ἰσοζύγισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1885. Διὰ τοῦτο ἦτο δυνατὸν ν’ ἀμφισβητηθῇ τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ ὅμως δὲν ἠμφισβήτησα αὐτὸ, ἀλλὰ παρετήρησα, ὅτι τὸ χρέος, τὸ δι’ ἐντόκων γραμματίων, ηὔξησεν, ἐνῷ, κατὰ παράξενον τρόπον, τὸ νομοσχέδιον ἀναφέρει, ὅτι ἐλαττοῦται. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἴσως ἐννοεῖ, ὅτι ἐλαττοῦται ἡ δανειστικὴ ἐλευθερία τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ἠδύνατο νὰ δανεισθῇ πρὸ τοῦ νομοσχεδίου 14,000,000, διὰ δὲ τοῦ νομοσχεδίου περιορίζεται τὸ ποσὸν τοῦτο εἰς 11,948,833.

§51ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν ἀμφισβητεῖ τὸ δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως δανείζηται δυνάμει τοῦ νόμου περὶ ἐντόκων γραμματίων, τοῦτο ὅμως δὲν ἀπαλλάττει ἡμᾶς τῆς ὑποχρεώσεως, ἵνα δικαιολογήσωμεν, ἣν ἔχομεν γνώμην, ὅτι δὲν εἶναι ἀμφισβητήσιμον τὸ δικαίωμα ἡμῶν, διότι ἄλλοι Βουλευταὶ, θεωροῦντες τοῦτο ἀμφισβητήσιμον, ὅπως καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς, δύνανται αὐτοὶ νὰ ὦσι διατεθειμένοι, ὅπως τὸ ἀμφισβητήσωσι. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ εἰσάγομεν σήμερον, κυροῦμεν ἁπλῶς καθεστός. Εἴτε ψηφισθῆ τὸ νομοσχέδιον, εἴτε μὴ ψηφισθῇ, τὸ χρέος τοῦ Δημοσίου οὔτε αὐξάνει, οὔτε περιορίζεται. Ἀλλ’ ἐθεωρήσαμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ προκαλέσωμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, ἵνα περιορίσωμεν τὴν δανειστικὴν δύναμιν τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Βουλευτὴς λέγει, ὅτι αὐτὸς δὲν ἐξετάζει, ποία ἡ δανειστικὴ δύναμις τῆς Κυβερνήσεως, ἐξετάζει, τί ἐδανείσθη ἡ Κυβέρνησις· ἀλλὰ προκειμένου περὶ προσωρινῶν δανείων, ὧν τὸ κεφάλαιον μεταβάλλεται ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίξωμεν ὑπολογισμοὺς ἀλλαχοῦ, ἢ ἐπὶ τῆς δανειστικῆς δυνάμεως τοῦ Δημοσίου. Οὕτω, προκειμένου περὶ τοῦ δανείου εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια ἐπὶ ἀναγκαστικῇ κυκλοφορίᾳ, περιορίζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἡ δανειστικὴ ἄδεια τοῦ Δημοσίου ἀπὸ 67,000,000 εἰς 57,000,000, εἰς ταῦτα δὲ προσθετέον καὶ τὰ τραπεζικὰ γραμμάτια 3,600,000, τ’ ἀντικαταστήσαντα ἴσου ποσοῦ κερματικὰ γραμμάτια. Ἀλλ’ ἐν ᾧ κατὰ τὸ νομοσχέδιον περιορίζεται τὸ κεφάλαιον τοῦ δανείου ἀπὸ 67,000,000 εἰς 57,000,000, ποῖον εἶναι τὸ κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην πράγματι διατεθειμένον ὑπὸ τῆς Τραπέζης ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως κεφάλαιον; Εἶναι τοῦτο κατώτερον τῶν 57,000,000. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι κατώτερον σήμερον, δὲν ἕπεται, ὅτι θὰ ἦναι κατώτερον καὶ αὔριον, ἢ ὅτι ἦτο κατώτερον χθὲς, διότι, τοῦ δανείου ὄντος προσωρινοῦ ἐπὶ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ, τὸ κεφάλαιον διακυμαίνεται διηνεκῶς. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἀνέγνωσε σήμερον τὴν κατάστασιν τῶν ἐντόκων γραμματίων κατὰ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν κατετέθη ἡ ἐπερώτησίς του ἐν τῇ Βουλῇ· ἀλλὰ τὴν προτεραίαν ἦτο ἄλλη κατάστασις, σήμερον ἄλλη, ἄλλη κατάστασις τὴν πρωΐαν, ἄλλη τὴν ἑσπέραν, διότι ὑπάρχουσι ληξιπρόθεσμα γραμμάτια, πληρονόμενα ἐντὸς τῆς ἡμέρας, καὶ ἄλλα πάλιν ἐντὸς τῆς ἡμέρας ἐκδιδόμενα. Προκειμένου περὶ τοιούτων δανείων, γνωστὸν εἶναι τὸ κεφάλαιον, οὗτινος κατὰ νόμον ἐπιτρέπεται ἡ παρὰ τοῦ Δημοσίου χρῆσις, καὶ ἐν ὅσῳ δὲν ψηφισθῇ νόμος, περιορίζων τὴν ἄδειαν τῆς χρήσεως τραπεζικῶν γραμματίων ἐπὶ ἀναγκαστικῇ κυκλοφορίᾳ καὶ ἐντόκων γραμματίων, καίτοι δὲν ὑπάρχει πρόθεσις χρησιμοποιήσεως τῆς ἀδείας πέραν ὁρίου τινὸς, τὸ ὅριον τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ νομικὸν φραγμόν. Τοῦ φραγμοῦ τούτου ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις τὴν ἔγκρισιν διὰ νομοθετικῆς διατάξεως. Εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας, ὅτι ἡ ἄδεια τοῦ δανείζεσθαι δι’ ἐντόκων γραμματίων εἶχε δοθῆ ἐν σχέσει πρὸς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1885, ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐγένετο χρῆσις αὐτῶν ἐν σχέσει πρὸς τ’ ἀποτελέσματα τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐκείνου, δὲν ὑφίσταται ἄδεια διαθέσεως αὐτῶν. Ἀλλὰ πόθεν ἐπληρώθησαν τὰ ἔξοδα τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1885, τοῦ τε τακτικοῦ καὶ τοῦ ἐκτάκτου; Ἐπληρώθησαν ἐκ τῶν χρημάτων, ἅτινα ἐπορίσθη τὸ Δημόσιον ἐκ τακτικῶν πόρων ἢ ἐξ ἐκτάκτων πόρων, ἤτοι ἐκ παγίων ἢ προσωρινῶν δανείων. Ἡ ἐκκαθάρισις τῶν λογαριασμῶν δὲν ἐγένετο, γινώσκομεν ὅμως, ὅτι οἱ δύο Προϋπολογισμοὶ τοῦ 1885 καὶ 1886 ἀφῆκαν ἔλλειμμα 132,000,000. Ταῦτα πληρόνονται ἐκ τῶν 14,000,000 τῶν ἐντόκων γραμματίων, ἐκ τῶν 67,000,000 τῶν τραπεζικῶν γραμματίων ἐπὶ ἀναγκαστικῇ κυκλοφορίᾳ, ἐξ εἰδικῶν δανείων, πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον συνομολογηθέντων. Πάντα τὰ ἐν τοῖς Ταμείοις χρήματα, πᾶσαι αἱ ἄδειαι πορισμοῦ χρημάτων, ἐχρησιμοποιήθησαν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου εἰς ἀπότισιν τῶν ἐκ τῶν εἰρημένων ἐλλειμμάτων ὀφειλῶν αὐτοῦ. Ὅταν τὸ Δημόσιον ἀποτίνῃ ὀφειλὰς, δὲν ἐξετάζει τὴν προέλευσιν τῶν χρημάτων, δι’ ὧν ἐνεργεῖ τὴν ἐξόφλησιν· τὰ χρήματα δὲν φέρουσι γνωρίσματα τῆς προελεύσεως αὐτῶν, καθορίζοντα τοὺς σκοποὺς, ὑπὲρ ὧν ἐπιτρέπεται νὰ διατεθῶσι. Δικαίωμα τοῦ Δημοσίου ἦτο, νὰ ποιήσηται χρῆσιν καὶ τῶν 14,000,000 ἐξ ἐντόκων γραμματίων. Δὲν ἐγένετο χρῆσις ὁλοκλήρου τοῦ ποσοῦ εὐθὺς, ὡς ἐψηφίσθη ἡ ἄδεια, ἀλλ’ ἡμεῖς, εἰς ἀπότισιν τῶν ὀφειλῶν, τῶν ἐκ τῶν ἐλλειμμάτων τοῦ 1885 καὶ 1886, ἀνερχομένων εἰς 132,000,000, εἴχομεν ἀνάγκην τῆς διαθέσεως τοῦ ὑπολοίπου τῶν 67,000,000 τοῦ δανείου τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας καὶ τῶν 14,000,000 τῶν ἐντόκων γραμματίων. Ὁ κ. Βουλευτής, ἀπελθὼν τῆς ἐξουσίας, εἶχε διαθέσει 10,000,000.

§52Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶπον 10,000,000.

§53ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔστω· λέγω, ὅτι διεθέσατε μόνον Χ ἑκατομμύρια, ποσὸν κατώτερον τῶν 14,000,000, ὑμεῖς δὲ διατείνεσθε, ὅτι τὸ ὑπόλοιπον τῶν 14,000,000—Χ ἑκατομμύρια—δὲν δύναται νὰ διατεθῇ παρ’ ἄλλων, ἀφοῦ δὲν διεθέσατε αὐτὸ ὑμεῖς· ἀλλὰ πόθεν θὰ πληρωθῶσι τὰ 132,000,000, ὧν μέρος μόνον ἐπληρώσατε, τὸ πλεῖστον δὲ τῆς ὀφειλῆς ἀφήσατε εἰς βάρος ἡμῶν; Ἂν ἐν τῇ ἀποτίσει τῶν ὀφειλῶν ἐγένετο χρῆσις ἄλλων χρημάτων, ἅτινα ἐπορίσθημεν διὰ διαρκῶν ἢ προσωρινῶν δανείων, πρὶν ἢ θίξωμεν τὸ ἀδιάθετον ὑπόλοιπον τῶν ἐντόκων γραμματίων, δὲν ἕπεται ἐκ τούτου, ὅτι σήμερον, ἐκκαθαρίζοντες τὰ τοῦ προσωρινοῦ χρέους τοῦ Δημοσίου καὶ κανονίζοντες αὐτὸ, δὲν πρέπει νὰ ὑπολογίσωμεν ἐν τῷ προσωρινῷ τούτῳ χρέει τὸ εἰρημένον ὑπόλοιπον ἀπέναντι τῶν ὀφειλῶν τοῦ 1885, ὑπὲρ ὧν προωρίσθη, ἀναπληροῦντες ἐν τῷ ὑπολογισμῷ δι’ αὐτοῦ τὰ ἐξ ἄλλων πόρων προσωρινῶς διατεθέντα εἰς ἀπότισιν τῶν ἐλλειμμάτων τοῦ ἔτους ἐκείνου καὶ καταλογίζοντες τὰ οὕτω προσωρινῶς διατεθέντα εἰς τοὺς διαρκεῖς αὐτῶν σκοπούς.

§54Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατέτριψε τὸν χρόνον, ἵνα ἀποδείξῃ, ὅτι εἶχε δικαίωμα νὰ ποιήσηται χρῆσιν τῆς δανειστικῆς ἀδείας, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος τοῦ 1885 εἶχε παραχωρήσει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ὅπως ἰσοζυγίσῃ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1885, ὅστις παρίστα ἔλλειμμα 11 ἑκατομμυρίων. Ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ ἀνάγκη αὕτη δὲν ἦτο ἐπιβεβλημένη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν ποιοῦμαι χρῆσιν τῆς ἀντιῤῥήσεως ταύτης, οὐχὶ διότι αὕτη δὲν ἠδύνατο νὰ ὑποστηριχθῇ, ἀλλὰ διότι ἐνόμιζον, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ πεδίον τοῦτο τῆς συζητήσεως κατὰ τὸν χρόνον τοῦτον καὶ κατὰ τὴν ἔκτακτον ταύτην Σύνοδον. Νομίζω ὅμως, ὅτι δύνανται νὰ προταχθῶσιν ἀντιῤῥήσεις κατὰ τοῦ ἰσχυρισμοῦ τούτου τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, διότι τὸ πρώτιστον γνώρισμα, τὸ ὁποῖον πρέπει ν’ ἀπαιτῇ τις ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν δημοσίων χρημάτων, συνίσταται, ὡς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, εἰς τὸ νὰ διαγινώσκηται ἐκ ποίων πόρων ταῦτα προῆλθον καὶ ποῦ ἐδαπανήθησαν, προσέτι δὲ, νὰ ἦναι ἀκριβεῖς οἱ ἀριθμοὶ αὐτῶν, καὶ νὰ τηρῆται πιστῶς τῆς διαχειρίσεως ἡ τάξις. Δὲν ὑπάρχει δὲ τάξις διαχειρίσεως, οὐδὲ ἀκρίβεια ἀριθμῶν, ὅταν ἡ Κυβέρνησις, ἐπειδὴ δι’ εἰδικήν τινα ἀνάγκην προκάτοχός τις Κυβέρνησις ἔλαβε τὴν ἄδειαν νὰ δανεισθῇ, δὲν ἐποιήσατο δι’ ἐκείνη χρῆσιν τῆς ἀδείας ταύτης, ποιῆται αὕτη χρῆσιν τῆς ἀδείας ταύτης, ποιῆται αὕτη χρῆσιν τῆς ἀδείας νὰ δανεισθῇ τὰ ποσὰ ταῦτα δι’ ἑτέραν ἀνάγκην, καὶ οὐχὶ δι’ ἐκείνην, δι’ ἣν εἶχε δοθῆ ἡ ἄδεια· ὡς δὲν εἶναι ἀκρίβεια ἀριθμῶν, ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγῃ, ὅτι ἐγὼ δῆθεν ἰσχυρίσθην, ὅτι ἐκ τῶν 14 ἑκατομμυρίων ἐντόκων γραμματίων εἴχομεν δανεισθῆ 10 ἑκατομμύρια, ἐνῷ ἐγὼ δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι, ἀναγκασθεὶς νὰ καταφύγῃ εἰς δημιουργίαν ψεύδους. Βεβαίως τὰ χρήματα δὲν ἔχουσι σφραγῖδα, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἔχωσι σφραγῖδα. Ἀλλ’ ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία πρέπει νὰ ἦναι ἀκριβολόγος, καὶ δὲν εἶναι ἀκριβολόγος, ὅταν ἐπιγράφῃ νομοσχέδιον περὶ ἐλαττώσεως τοῦ δημοσίου χρέους, ἐνῷ δὲν εἶναι τοιοῦτον. Ὁ ἀναγινώσκων ἢ ὁ ἀκούων τὴν ἐπιγραφὴν ταύτην τοῦ νομοσχεδίου νομίζει, ὅτι τὸ χρέος τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ 711 ἑκατομμυρίων κατεβιβάσθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἰς 650, ἐνῷ τὸ χρέος τῆς Ἑλλάδος οὐδόλως ἐμειώθη, ἀλλὰ μένει τοσοῦτον, ὅσον ἦτο καὶ πρὸ τοῦ νομοσχεδίου, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι, ἐνῷ τὸ χρέος τῆς Ἑλλάδος μένει ὅσον ἦτο καὶ πρότερον, ἡ Κυβέρνησις παραιτεῖται τοῦ δικαιώματος νὰ δανείζηται ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ δανεισθῇ, διότι πλέον δὲν εἶναι ἀναγκαῖα εἰς αὐτήν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνέφερε δύο τινά· πρῶτον τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1885 καὶ 1886, δεύτερον τὴν ἐλάττωσιν τοῦ χρέους τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας. Ἀνέφερεν ἴσως τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1885 καὶ 1886 ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐξ ἐπιθυμίας νὰ μὲ ἐκδικηθῇ, ὑποθέσας, ὅτι ἐγὼ ἐπρότεινα ἀντιῤῥήσεις κατὰ τοῦ δικαιώματος νὰ δανεισθῇ τὰ 10,000,000 ἐντόκων γραμματίων, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ τοῦ 1885 εἶχεν ἐπιτρέψει εἰς τὴν ὑπ’ ἐμὲ Κυβέρνησιν δι’ ἄλλην ἀνάγκην. Τοῦτο δέν με διαφέρει, μὲ ἀναγκάζει ὅμως νὰ ἐπαναλάβω καὶ σήμερον, ὅτι δὲν γνωρίζω, ἂν τὸ ἔλλειμμα τῶν ἐτῶν 1885 καὶ 1886 ἀνεβιβάσθη εἰς 132 ἑκατομμύρια, ὡς εἶπεν ὁ Πρωθυπουργὸς, γνωρίζω ὅμως, ὅτι δεκάκις ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ἐξέθεσα πόσα ἦσαν τὰ ἐλλείματα τοῦ 1885 καὶ 1886 (διακοπαί). Γνωρίζω δὲ πρὸ πάντων, ὅτι, ἐὰν ὁ Πρωθυπουργὸς διεχειρίζετο τὰ χρήματα τοῦ δημοσίου ταμείου κατὰ τὸ 1885 καὶ 1886, κατὰ τὰς ἐκτάκτους ἐκείνας περιστάσεις, τὸ ἔλλειμμα ἤθελεν ἀναβιβασθῆ οὐχὶ εἰς 132 ἑκατομμύρια, ἀλλὰ εἰς 532 καὶ πλέον, διότι εἶναι γνωστὴ ἡ ἱκανότης τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἰς τὸ διαχειρίζεσθαι μετὰ φειδοῦς τὰ δημόσια χρήματα. Ἀκούω διακοπὰς ἐκεῖθεν (δεικνύει τὴν δεξιάν). Τὰς διακοπὰς ταύτας πολλάκις ἤκουσα καὶ πολλάκις εἰς ταύτας ἀντέταξα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ ἀντιτάξω εἰς τοὺς διακόπτοντας, ὅσοι οὐδὲ εἶναι ἐν γνώσει τῶν πραγμάτων, οὐδὲ δύνανται νὰ ἐννοήσωσιν αὐτά. Ἐγὼ ἔλαβον τὸν λόγον, ἰδίως περὶ τῆς ἐπιγραφῆς τοῦ νομοσχεδίου, καὶ δι’ αὐτὴν ἐπήνεγκον τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἐπήνεγκον. Ἡ ἐπιγραφὴ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι «περὶ ἐλαττώσεως δημοσίου χρέους», ἐνῷ τὸ χρέος δὲν ἐλαττοῦται. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἂν ἤθελε νὰ ἦναι ἀκριβολόγος, ἔπρεπε νὰ ἐπιγράψῃ τὸ νομοσχέδιον του «περὶ μειώσεως τῆς δανειστικῆς ἐλευθερίας τῆς Κυβερνήσεως», διότι αὕτη ἐλαττοῦται καὶ οὐχὶ τὸ δημόσιον χρέος διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὡς ἀνέφερεν. Ἂν δ’ ἐλαττόνηται κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ ποσὸν τοῦ ἐπ’ ἀναγκαστικῇ κυκλοφορίᾳ χρέους τοῦ Κράτους εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια, ηὔξησεν ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος τὸ ποσὸν τοῦ παγίου χρέους εἰς χρυσὸν κατὰ 10 ἑκατομμύρια καὶ πλέον. Ἐὰν κατὰ 10 ἑκατομμύρια ἠλάττωσε τὸ εἰς τραπεζικὰ γραμμάτια χρέος τοῦ Δημοσίου ἐπὶ ἀναγκαστικῇ κυκλοφορίᾳ, ηὔξησε τὸ πάγιον χρέος τοῦ Δημοσίου κατὰ 10 ἑκατομμύρια εἰς χρυσόν. Ἡ ἐπιβάρυνσις δὲ τοῦ δημοσίου ταμείου διὰ τῆς διαφορᾶς τοῦ χρυσοῦ δὲν ἠξεύρω, ἂν ἦναι ἐλάττωσις ἢ αὔξησις τῶν ὀφειλῶν αὐτοῦ, ὡς δὲν εἶναι ἐλάττωσις τοῦ χρέους ὁ προσδιορισμὸς τοῦ εἰς ἔντοκα γραμμάτια χρέους εἰς 11 ἑκατομμύρια, ἀφοῦ δὲν ὠφείλοντο ὑπὸ τοῦ Δημοσίου 14,000,000, ἀλλὰ μόνον τὴν ἐλευθερίαν ἐκέκτητο νὰ δανεισθῇ τοιοῦτο ποσὸν, δὲν εἶχεν ὅμως δανεισθῇ αὐτὸ, ὡς ὁ ἴδιος ὡμολόγησεν. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθήκης ὑπαλλήλων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἄρθρον 1). Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται).

§56Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν σημείωσιν, πόσα ἐδαπανήθησαν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου πρὸς μισθοδοσίαν τοῦ προσωπικοῦ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον, κατὰ πρότασιν τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὸ 1883 γενομένην, εἶχε προσληφθῆ, ἵνα ἐπεξεργάζηται καὶ ἐξελέγχῃ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν Μονῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ἄνευ ἑτέρας παρατηρήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ. Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς αʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ νομοσχέδια: Περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς κατασχέσεως τοῦ καταβαλλομένου ἐτησίως ὑπὸ τοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Δημοτικὴν ἀρχὴν Κερκύρας, ὡς φύλακα τοῦ Μοντζενιγείου κληροδοτήματος, ποσοῦ 55,000 δραχμῶν κατὰ τὸν ΑΦΔʹ νόμον τοῦ 1887. Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ΑΦΜΒʹ νόμου περὶ Γεωργικῶν Σχολείων. Περὶ συστάσεως γεωργικοῦ σταθμοῦ).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀμοιβῆς τῶν καταμηνυόντων ἢ συλλαμβανόντων λαθρεμπόρια κλπ. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἄρθρον 4).

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται).

§59Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρατήρησιν ἀπευθύνω εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁσάκις καταγγέλλεται ὑπὸ τελωνιακοῦ τινος ὑπαλλήλου, ἢ ὑπὸ πολίτου, λαθρεμπόριον, ἡ ἁρμοδία τελωνιακὴ ἀρχὴ οὐδέποτε ἀπαλλάσσει τοὺς καταγγελθέντας, γίνεται δὲ πάντοτε ἔφεσις ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἡ ὁποία ἄλλοτε ἐδικάζετο ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ, τώρα δὲ δικάζεται ἐν τῷ Νομικῷ Συμβουλίῳ. Κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῆς ἐφέσεως ἐξετάζονται ἀκριβῶς τὰ πράγματα καὶ ἀνευρίσκεται ἡ ἀλήθεια. Κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 2, οἱ καταγγέλλοντες λαθρεμπόριον ἀποκτῶσιν ἓν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε δὲν εἶχον· εὐθὺς, ὡς καταγγείλωσιν αὐτὸ, νὰ δύνανται νὰ ζητήσωσι καὶ λάβωσι 500 δραχμὰς ἀπέναντι τῶν ἀμοιβῶν, τὰς ὁποίας ἤθελον λάβει, ὅταν ἐκκαθαρισθῇ ἡ ὑπόθεσις τοῦ λαθρεμπορίου καὶ καταδικασθῶσι τελεσιδίκως οἱ λαθρέμποροι. Μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον, τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον παραχωρεῖται εἰς τοὺς καταγγέλλοντας, νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν καταγγελίαν λαθρεμπορίων, τὰ ὁποῖα δὲν ἔλαβον χώραν, καὶ νὰ γεννήσῃ περιπλοκάς, οὐ μόνον ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ δημοσίου ταμείου, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ συγχύσει τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας.

§60ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι δὲν διατρέχομεν τὸν κίνδυνον τοῦτον, ἀφοῦ πρόκειται περὶ πληρωμῆς μετὰ τελεσιδικίαν· δὲν πρόκειται περὶ πληρωμῆς πρὸ τελεσιδικίας, ὡς, νομίζω, ὑπέθεσεν ὁ κ. Βουλευτὴς, διότι τὸ ἄρθρον 2 λέγει: «εἰς τοὺς κατὰ τὰ ἀνωτέρω δικαιούχους τὸ Δημόσιον προκαταβάλλει μετὰ τὴν τελεσιδικίαν τῆς καταγινωσκούσης τὴν ποινὴν ἀποφάσεως....»· ὥστε ὁ κίνδυνος δὲν ὑφίσταται. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἄρθρον 3).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4. (Ἀναγινώσκεται).

§62ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁσάκις ἐπιτρέπεται ἔφεσις, ἐτάχθη προθεσμία ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως τῆς ἀποφάσεως. Τώρα οὐδεμία ὑπάρχει τοιαύτη κοινοποίησις. Πόθεν θὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ ἔχων τὴν ἀξίωσιν νὰ λάβῃ ἀμοιβὴν, ὅτι ἐξεδόθη τοιαύτη ἀπόφασις.

§63ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται ἐνταῦθα νὰ κανονίσωμεν τὰ περὶ τούτου. Ταῦτα κανονίζονται ἐν τῷ γενικῷ νόμῳ· ἐνταῦθα πρόκειται περὶ λεπτομερειῶν τινων, ὧν ἐκρίθη ἀναγκαῖος ὁ νομοθετικὸς κανονισμός. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀποζημιώσεως καὶ ὁδοιπορικῶν ἐξόδων τῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιθεωρητῶν).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ὑποβρυχίου ἀμύνης.

§65Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι θὰ προκαλέσῃ μακρὰν συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐγὼ τοὐλάχιστον θὰ λάβω τὸν λόγον καὶ θὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἄν ἦναι δυνατὸν, νὰ ἀναβληθῇ.

§66ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κατατάξεως ἐθελοντῶν θερμαστῶν.

§68ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι κατὰ τὴν ἀμέσως προηγουμένην Σύνοδον εἶχεν εἰσαγάγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐγένετο νόμος, καθ’ ὃν δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνωνται δεκτοὶ ἐθελονταὶ θερμασταί. Δὲν ἠξεύρω τώρα, διὰ ποῖον λόγον φέρει νομοσχέδιον ὅλως ἀντίθετον πρὸς τὸν ἄρτι ψηφισθέντα νόμον, καὶ δὲν ἠξεύρω ἀκόμη, διὰ ποῖον λόγον πρὸ πολλοῦ ἐγένοντο δεκτοὶ πολλοὶ, ἐναντίον τοῦ ἰσχύοντος νόμου, ὡς ἐθελονταὶ θερμασταί. Περὶ τούτου παρακαλῶ νὰ δοθῶσιν ἐξηγήσεις.

§69ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν προηγουμένην Σύνοδον ὑπεβλήθη καὶ τὸ ὁποῖον ψηφισθὲν ἐγένετο νόμος τοῦ Κράτους, ἀφορᾷ εἰς μόνιμον κατάστασιν, εἰς ἣν ἀναγκαίως θέλομεν φθάσει ὅταν αἱ Σχολαὶ ἅπασαι, αἱ προβλεπόμεναι ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ πληρωμάτων τοῦ στόλου, λειτουργήσωσι καὶ δυνηθῶσι νὰ δώσωσι τ’ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐξ αὐτῶν προσδοκῶμεν. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον σκοπὸν ἔχει, ἵνα ἐπιτρέψῃ ἡμῖν, ὅπως θεραπεύσωμεν τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας μέχρι τῆς στιγμῆς, καθ’ ἣν καὶ ἡ ἐτησία ἀπογραφὴ δώσῃ ἀριθμὸν θερμαστῶν, ἐκ τῶν κατατασσομένων εἰς τὴν εἰδικότητα ταύτην, ἀρκοῦντα, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, χωρὶς νὰ προστρέξωμεν εἰς τοὺς ἐθελοντὰς, τῶν ὁποίων οὐ μόνον ἡ δαπάνη εἶναι μεγάλη, ἀλλὰ τῇ συνδρομῇ τῶν ὁποίων δυσκόλως δυνάμεθα ν’ ἀνταποκριθῶμεν ἐν στιγμῇ ἐπιστρατεύσεως. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑπαγωγῆς τῶν ὑπαρχόντων λογιστῶν εἰς τὴν διάταξιν τοῦ δευτέρου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου ᾼΡΞΒʹ. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§71ΚΑΝΑΡΗΣ. Ὑπάρχει τροπολογία τις. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ καὶ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῆς θαλασσίου ὑπηρεσίας ὁ χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον ὑποτίθεται, ὅτι θὰ λάβωσι πεῖραν, δὲν ὑφίσταται. Εἶναι ἄδικον, μετὰ πενταετῆ καὶ εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν, νὰ ἐγκαταλειφθῶσι. Θὰ παρακαλέσω θερμῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν μου.

§72ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Νομίζω ὅτι οὐδεμία σχέσις ὑπάρχει μεταξὺ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, καὶ τῆς τροπολογίας, ἣν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτής. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου σκοπὸν ἔχομεν, νὰ ἐμποδίσωμεν ἀδικίαν, ἡ ὁποία ἐγίνετο ὡς πρὸς τοὺς λογιστὰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταταχθῆ καὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον εἰσέλθει εἰς τὸ οἰκονομικὸν σῶμα τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ὅτε ἡ γνῶσις ξένης γλώσσης δὲν ἀπῃτεῖτο, καὶ οἱ ὁποῖοι, μὴ προβιβασθέντες εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυποφροντιστοῦ ἐντὸς τῆς πενταετίας, θὰ ὑπεβάλλοντο σήμερον, ὅπως προβιβασθῶσιν, εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ γνωρίζωσι ξένην γλῶσσαν. Ὁ νόμος, ὡς ἤδη σαφῶς ἐξήγησα, ὁρίζει, ὅτι τὸ περὶ γνώσεως ξένης γλώσσης προσὸν ἀπαιτηθήσεται μετὰ παρέλευσιν 5 ἐτῶν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ νόμος προέβλεπεν, ὅτι ἐντὸς τῆς παρ’ αὐτοῦ ὁριζομένης πενταετίας ἤθελον προβιβασθῆ πάντες οἱ λογισταί, οἱ τότε ὑπάρχοντες, καὶ ἑπομένως ἤθελον ἀπαιτηθῆ ἡ γνῶσις ξένης γλώσσης παρὰ τῶν ἐν τῷ οἰκονομικῷ κλάδῳ κατατασσομένων μετὰ τὴν δημοσίευσιν αὐτοῦ. Ἀτυχῶς πολλοὶ τῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ὑπαρχόντων τότε λογιστῶν δὲν προεβιβάσθησαν κατὰ τὴν πενταετίαν· ἄτοπον λοιπὸν θὰ ἦτο, ν’ ἀπαιτήσωμεν ἀπὸ αὐτοὺς προσὸν, τὸ ὁποῖον δὲν ἀπῃτήσαμεν ἀπὸ τοὺς ἄλλους, οἱ ὁποῖοι εἶχον καταταχθῆ κατὰ τὴν αὐτὴν ἐποχὴν, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐντὸς τῆς πενταετίας προεβιβάσθησαν. Διὰ τῆς ὑπὸ συζήτησιν τροπολογίας ἐξερχόμεθα ἐντελῶς τοῦ κύκλου τούτου τοῦ στενοῦ. Δὲν πρόκειται πλέον, ὅπως θεραπεύσωμεν ἀδικίαν ὑφισταμένην, ἀλλὰ πρόκειται ν’ ἀνοίξωμεν τὴν θύραν, ἡ ὁποία δι’ ὁριστικῆς διατάξεως τοῦ νόμου ἐκλείσθη, πρόκειται νὰ ἐπιτρέψωμεν, ὅπως εἰσέλθῃ τις εἰς τὸ σῶμα τὸ οἰκονομικὸν τοῦ πολιτικοῦ ναυτικοῦ ἄνευ διαγωνισμοῦ. Ὁ νόμος ὁρίζει, ὅτι τοῦ λοιποῦ οὐδεὶς εἰσέρχεται εἰς τὸ σῶμα τοῦτο ἄνευ διαγωνισμοῦ· ἐγένετο καὶ ἐξαίρεσίς τις, καὶ ἐγένετο δεκτὸν, ὅτι ἐκ τῶν κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου ὑπηρετούντων, εἴτε ὡς ὑπολογιστῶν, εἴτε ὡς βοηθῶν Λιμεναρχείου κτλ., δύνανται, μέχρις οὗ γίνῃ ὁ πρῶτος διαγωνισμὸς, νὰ καταταχθῶσιν οἱ ἔχοντες πενταετῆ ὑπηρεσίαν· καὶ κατετάχθησαν ὅσοι εἶχον τὸ προσὸν τοῦτο ἄνευ διαγωνισμοῦ. Ἔκτοτε δὲ διὰ διαγωνισμοῦ εἰσέρχονται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Σήμερον διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης πρόκειται πάλιν νὰ ἀνοιχθῇ ἡ θύρα αὕτη καὶ νὰ δεχθῶμεν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν ἄνευ διαγωνισμοῦ ὑπολογιστὰς, ὑπηρετήσαντας ἄλλοτε καὶ ἔχοντας πενταετῆ ὑπηρεσίαν. Τώρα, δὲν ἠξεύρω, διατὶ θ’ ἀποκλείσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τετραετῆ ὑπηρεσίαν. Νομίζω, ὅτι, ἀφοῦ πλέον ἐκλείσθη ἡ θύρα αὕτη, διὰ τῆς ὁποίας πολλοὶ ἄνευ γνώσεων εἰσῆλθον, ἐκανονίσθη δὲ τὸ πρόγραμμα ὁριστικῶς, καὶ διὰ διαγωνισμοῦ πλέον εἰσέρχονται, ἄτοπον πολὺ θὰ ἦτο ν’ ἀνοίξωμεν πάλιν τὴν θύραν ταύτην, καὶ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὁ διαγωνισμὸς ἔφερε πολὺ καλὰ ἀποτελέσματα, καὶ ὁ κλάδος ἐκεῖνος, ὁ τοσοῦτον ἄλλοτε καλῶς ὠργανισμένος, ἤδη ἤρχισε νὰ κανονίζηται καλῶς, ἤδη ἔχομεν πολὺ καλοὺς ὑπαλλήλους, διὰ διαγωνισμοῦ εἰσελθόντας, ὑπάρχει δὲ οὐ μόνον ἐλπίς, ἀλλὰ βεβαιότης, ὅτι, λειτουργοῦντος τοῦ νόμου, ἡ ὑπηρεσία αὕτη, ἡ τοσοῦτον σπουδαία, θὰ κανονισθῇ πρεπόντως. Ἀλλὰ ταῦτα πάντα θὰ καταστραφῶσι διὰ τῆς παραδοχῆς τῆς τροπολογίας αὐτῆς, ἡ ὁποία οὐ μόνον εἶναι ἄσχετος πρὸς τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἡ ὁποία οὐδὲν ἕτερον ἀποτέλεσμα θέλει ἔχει, ἢ τὴν κατάργησιν τῆς σωτηρίου τοῦ διαγωνισμοῦ ἀρχῆς. Διὰ τοὺς λόγους τούτους νομίζω, ὅτι ἡ τροπολογία πρέπει νὰ ἀποῤῥιφθῇ.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κανάρη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§74Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ἔχει ὑποβληθῆ καὶ ἑτέρα τροπολογία ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ὁ βουλευτὴς Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας κύριος Γεωργαντᾶς ἔχει ὑποβάλει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει): «Οἱ ἤδη ὑπάρχοντες ὑποφροντισταὶ δύνανται νὰ προβιβασθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ φροντιστοῦ, καὶ ἂν δὲν ὑπηρέτησαν ὡς μέλη οἰκονομικοῦ Συμβουλίου πολεμικῶν πλοίων».

§76ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Καὶ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν δὲν ἀποδέχομαι, διότι καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἐφαρμόζεται ἡ αὐτὴ σκέψις, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξα διὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ ἑτέρου ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ. Διὰ τῆς τροπολογίας ταύτης ὁ κύριος Βουλευτὴς θέλει ν’ ἀπαλλάξῃ τοὺς ὑποφροντιστὰς τῆς θαλασσίου ὑπηρεσίας. Οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει ἡ τροπολογία αὕτη πρὸς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Διὰ τῆς τροπολογίας ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς ὑποφροντιστὰς, ὅπως μὴ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν θαλάσσιον ὑπηρεσίαν. Νομίζω δὲ, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν, νὰ δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τοῦτο.

§77Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ἐγὼ, κύριε Ὑπουργὲ, ὑποστηρίζω τὴν εὐεργετικὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν λογιστῶν. Ἐπιθυμῶν δὲ νὰ ἐπεκταθῇ αὕτη, ὑποβάλλω καὶ διὰ τοὺς ἀνθυποφροντιστὰς τροπολογίαν. Ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ὑπηρετοῦσιν ἀνθυποφροντισταὶ πρὸ 22 ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀδικηθῶσιν, ἐὰν δὲν παραδεχθῆτε τὴν τροπολογίαν μου, ἐνῷ, παραδεχόμενοι ταύτην, θέλετε εὐεργετήσει καὶ τούτους, ὡς τοῦτο πράττετε σήμερον διὰ τοὺς λογιστάς. Ἄλλως οἱ ὑπάρχοντες παλαιοὶ ἀνθυποφροντισταὶ δὲν θὰ προβιβασθῶσιν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, διότι δὲν ἔχουσι τὰ προσόντα, ἅτινα ὁρίζει ὁ αὐτὸς νόμος, τοῦ ὁποίου τὴν τροποποίησιν ζητεῖτε μόνον διὰ τοὺς λογιστάς.

§78ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος, νὰ μὴ προβιβασθῶσι.

§79Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ὅταν δὲν τοὺς διορίσητε εἰς ὑπηρεσίαν, βεβαίως δὲν ἀποκτῶσι τὸ πρὸς προβιβασμὸν ἀπαιτούμενον προσὸν θαλασσίου ὑπηρεσίας, συνεπῶς δὲν θὰ προβιβασθῶσιν. Ὑπηρετοῦσιν ἐν τῷ ναυτικῷ δύο ἀνθυποφροντισταὶ, ὁ μὲν πρὸ 22 ἐτῶν, ὁ δ’ ἕτερος πρὸ δέκα ὀκτὼ, καὶ οἱ δύο οὗτοι θὰ παραλειφθῶσιν ἀπὸ τοὺς γενησομένους προβιβασμοὺς, διότι ἡ ὑπηρεσία δὲν ηὐδόκησε νὰ τοὺς διορίσῃ εἰς θαλάσσιον ὑπηρεσίαν μέχρι σήμερον, πρὸς ἀπόκτησιν προσόντος πρὸς προβιβασμόν.

§80ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἂν συμβαίνῃ ἕν ἄτοπον, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ διορθώσωμεν τοῦτο δι’ εἰδικῆς διατάξεως.

§81Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ὀρθότητα τῆς διατάξεως. Ἐπικαλοῦμαι μόνον, ὅ,τι γίνεται διὰ τοὺς λογιστὰς, αὐτὸ νὰ γίνῃ καὶ διὰ τοὺς ἀνθυποφροντιστὰς, ἡ εὐεργετικὴ αὕτη διάταξις νὰ ἐπεκταθῇ καὶ μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑποφροντιστοῦ.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γεωργαντᾶ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ἀκολούθως γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τῶν τμημάτων βιοτεχνικοῦ καὶ καλλιτεχνικοῦ τοῦ Σχολείου τῶν τεχνῶν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως). Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκεται).

§84ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1ου, μετὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ νόμου παρακαλῶ νὰ γίνῃ ἡ προσθήκη τῶν λέξεων: «τῆς 27 Μαΐου 1887». (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 μετὰ τῆς προσθήκης ταύτης. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν ἀφορωσῶν εἰς τὴν Βασιλικὴν οἰκογένειαν ληξιαρχικῶν πράξεων).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς ὑπηρεσίας τῶν εἰς ξένα πολεμικὰ πλοῖα ἐκπαιδευομένων ἀξιωματικῶν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν). Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται).

§86ΣΤ. ΜΠΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, μετὰ τὴν λέξιν «ἀξιωματικοὶ», νὰ προστεθῇ καὶ ἡ λέξις «σημαιοφόροι τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ», διότι εἶναί τινες ἐξ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι δι’ ἰδίων ἐξόδων ἐπιθυμοῦσι νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐπὶ ξένων πολεμικῶν πλοίων, εἶναι δὲ ἀνάγκη, ῥητῶς νὰ περιληφθῶσιν ἐν τῷ προκειμένῳ νομοσχεδίῳ, καθ’ ὅσον δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία τις, ἂν περιλαμβάνωνται εἰς τὴν γενικὴν ἔκφρασιν «ἀξιωματικοί.»

§87ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἶναι περιττὴ, νομίζω, ἡ προσθήκη, διότι ἀμφιβολία δὲν δύναται νὰ ἐγερθῇ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως· εἶτα δὲ καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τελωνιακῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους καὶ περὶ προσωπικοῦ τῶν τελωνιακῶν ἀρχῶν.

§89ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὔριον πλέον, κύριε Πρόεδρε.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπὸ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἄρχεται πραγματικὴ ἐργασία, διότι τὰ ἄλλα ἦσαν ὅλως ὑπηρεσιακά.

§91ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον, αὔριον. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8 μ. μ.