1888.11.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 10.

Τῆς 7 Νοεμβρίου 1888.

(Δευτέρα)

Ὥρα 3 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Προεδρεῖον καὶ ἡ Μεγάλη Πρεσβεία τῆς Βουλῆς ἀνεκοίνωσαν τῷ Βασιλεῖ τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν Βασιλικὸν λόγον. Ὁ Βασιλεὺς ἀπήντησεν ὡς ἑξῆς:

§2ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Χαίρων ἀποδέχομαι τὴν ἔκφρασιν τῶν εἰς ἐμὲ πεποιθήσεων τῆς Βουλῆς καὶ τὰς εὐχὰς αὐτῆς ὑπὲρ ἐμοῦ καὶ τοῦ Βασιλικοῦ μου οἴκου, εὐχαρίστως δ’ ἀκούω, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, δεόντως ἐκτιμῶντες τὰς ἀνάγκας τῆς φίλης Πατρίδος, τάς τε ὑλικὰς καὶ τὰς ἠθικὰς, θέλουσι μετὰ ζήλου ἀσχοληθῆ εἰς τὴν μελέτην καὶ ψήφισιν τῶν οἰκονομικῶν καὶ διοικητικῶν μέσων, δι’ ὧν αὗται δύνανται βέλτιον νὰ ἱκανοποιηθῶσιν. «Εἰς εἰκοσιπενταετὲς εὐτυχὲς παρελθὸν ἀφορῶν, οὐδαμῶς ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἡ Βουλὴ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτοῦ θέλουσιν ἐν πνεύματι φιλοπατρίας ἐξακολουθήσει ἀόκνως τὸ ἀρξάμενον τοῦτο ἔργον».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωνσταντᾶς κατέθεσε σχέδιον νόμου περὶ διαχειρίσεως τῶν ἐκπαιδευτικῶν κληροδοτημάτων Κερκύρας. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 12). Δύο Ἕλληνες ἐν Βατοὺμ παραπονοῦνται κατὰ τοῦ ἐκεῖ Ὑποπροξένου. Ὁ Ἀλέξανδρος Σπηλιάδης παραπονεῖται κατὰ τοῦ Ὑποταμίου Λεχαινῶν, ὅτι ἐνετείλατο τὴν φυλάκισίν του, καίτοι οὗτος προσηνέχθη νὰ πληρώσῃ τὸ πρὸς τὸ Δημόσιον χρέος του. Ὁ κ. Σωτηρόπουλος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§4ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπετε, Κύριοι, ὁποῖαι ἀμφισβητήσεις ἐγείρονται καθ’ ἑκάστην μεταξὺ τῶν ἀγορευόντων περὶ τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ διάφορα κονδύλια, τὰ ἀναγόμενα εἰς τὴν ληψοδοσίαν τοῦ Κράτους. Τὸ ἄτοπον τοῦτο προέρχεται διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν περιορίζεται εἰς τὸ νὰ δημοσιεύῃ πίνακας τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων, ἀλλ’ ὄχι καὶ ἀνάλυσιν τῶν διαφόρων μερίδων, ἐξ ὧν ἀποτελοῦνται τὸ ἐνεργητικὸν καὶ παθητικὸν τῆς ληψοδοσίας τοῦ Κράτους. Προκειμένου ὅμως νὰ ἐγκύψωμεν εἰς τὴν μελέτην τοῦ ὑποβληθέντος Προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ Ἀπολογισμοῦ, εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τοιαύτας καταστάσεις, παριστανούσας τὰς διαφόρους μερίδας τοῦ ἐνεργητικοῦ καὶ παθητικοῦ κατὰ τὴν 31 λήξαντος Ὀκτωβρίου, ὡς καὶ κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου ἑκάστου τῶν παρελθόντων ἐτῶν, ἀπὸ τοῦ 1882 καὶ ἐντεῦθεν μέχρι τοῦ 1887. Τοιαύτας καταστάσεις παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ, καταθέτω δὲ καὶ ἐγγράφως τὴν αἴτησίν μου. (Καταθέτει τὴν ἑξῆς αἴτησιν). «Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἀναλυτικὴν κατάστασιν, παριστῶσαν τὰ ὑπόλοιπα ὅλων τῶν μονάδων τοῦ ἐνεργητικοῦ καὶ παθητικοῦ κατὰ τὴν 31 Δεκεμβρίου τῶν ἐτῶν 1882–1887, καὶ κατὰ τὴν 31 Ὀκτωβρίου 1888».

§5ΣΑΚΚΗΣ. Κατ’ ἐπανάληψιν ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς, ἡ ἐπιτετραμμένη νὰ ἐξετάσῃ τὴν μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας προσωρινὴν ἐμπορικὴν σύμβασιν, ἀπέῤῥιψε ταύτην, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐπίκειται ἐπὶ τῆς σταφίδος εἰσαγωγικὸς δασμὸς λίαν βαρὺς, ὅστις, ἐὰν ἐπιψηφισθῇ, θέλει ἐπενέγκει τὸν ἀποκλεισμὸν τοῦ προϊόντος τούτου ἀπὸ τῆς Γαλλικῆς ἀγορᾶς, διότι ἡ ἕνεκα τούτου εἰς τοιαύτας τιμὰς θέλει ἐκπέσει τὸ προϊὸν τῆς σταφίδος, ὥστε δὲν θὰ δύνανται οἱ ἰδιοκτῆται νὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς δαπάνας τῆς καλλιεργείας, ἡ δὲ μόνη περιουσία, ἡ ὁποία ἐναπομένει καὶ διατρέφει ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, θὰ καταστραφῇ. Ὅθεν παρακαλῶ τοὺς κκ. Ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν νὰ μὲ πληροφορήσωσιν, ἐὰν ἦναι ἀληθεῖς αἱ διαδόσεις αὗται, καὶ ποῖα μέτρα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις.

§6ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός.). Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε μέτρα, τὴν διαπραγμάτευσιν τῆς συνθήκης καὶ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς ὑπογραφῆς αὐτῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἡ Γαλλικὴ ἥτις ὑπέγραψε τὴν συνθήκην, θέλει καταβάλει πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως ἡ Γαλλικὴ Βουλὴ κυρώσῃ τὴν συνθήκην ταύτην. Ἔχομεν λοιπὸν ἀρωγὸν τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν παρὰ τῇ Γαλλικῇ Βουλῇ. Πλὴν τῆς ἀρωγῆς ταύτης προσπαθοῦμεν νὰ ἐργασθῶμεν καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον· διότι ὅπως ὑπάρχουσι πλεῖστα συμφέροντα ἐν Γαλλίᾳ κατὰ τῆς σταφίδος, ὑπάρχουσι καὶ ὑπὲρ αὐτῆς. Ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς φαίνεται δυσμενῶς διακειμένη πρὸς τὴν συνθήκην, τοῦτο εἶναι βέβαιον· ἀλλ’ ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις προσπαθεῖ, καὶ μετὰ τὴν ἐναντιότητα ταύτην, νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ψήφισιν τῆς συνθήκης, τοῦτο δὲ γινώσκομεν ἐκ διαβεβαιώσεως αὐτῆς ταύτης τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἐπιτευχθῇ ἡ ὑπογραφὴ τῆς συνθήκης, ἐκ ταύτης ἐξασφαλιζόμεθα μέχρι τοῦ 1892. Ἐὰν δὲν ἐπιτευχθῇ, δὲν ἕπεται, ὅτι ἐπέρχεται ἀμέσως τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Βουλευτὴς, τουτέστι τὸ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἐν Γαλλίᾳ εἰσαγωγικοῦ ἐπὶ τῆς σταφίδος δασμοῦ, διότι ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῆς σταφίδος πρέπει νὰ ψηφισθῇ δι’ εἰδικοῦ νόμου, γινώσκομεν δὲ, ὅτι τοιαῦτα νομοσχέδια εἶχον ὑποβληθῇ καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλὴν καὶ δὲν ἔφθασαν εἰς συζήτησιν. Ὑπάρχουσι προτάσεις περὶ αὐξήσεως τοῦ τέλους, τὸ ὁποῖον σήμερον ἀνέρχεται εἰς 6 φράγκα τὰ 100 χιλιόγραμμα, εἰς 10· ἑτέρα πρότασις πρὸς αὔξησιν εἰς 30, καὶ ἑτέρα εἰς 20, εἰς τὴν ὁποίαν φαίνεται, ὅτι συγχωνεύουσιν οἱ ἄλλοι τὰς προτάσεις των. Αὗται αἱ προτάσεις, αἵτινες εἶχον ὑποβληθῆ ἐν ἄλλῃ Συνόδῳ, δὲν συνεζητήθησαν, καὶ ὑπάρχει ἐλπὶς, ἐὰν ἡ σύμβασις δὲν ψηφισθῇ, πάλιν νὰ παρέλθῃ καὶ ἡ Σύνοδος αὕτη, χωρὶς νὰ ψηφισθῇ αὔξησις τοῦ τέλους· τοσούτῳ δὲ μᾶλλον ἔχω τὴν ἐλπίδα ταύτην, ὅσον ἡ αὔξησις τοῦ τέλους ὀλίγον χρησιμεύει εἰς τὴν Γαλλίαν, διότι δὲν θὰ ἐφαρμόζηται εἰς τὴν Ἱσπανίαν, τὴν Πορτογαλλίαν καὶ τὴν Τουρκίαν, αἵτινες ἔχουσι συνθήκας. Ἡ Ἱσπανία καὶ ἡ Πορτογαλλία ἔχουσι συνθήκας, αἵτινες λήγουσι κατὰ τὸ 1892, τῆς Τουρκίας δὲ ἡ συνθήκη λήγει κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος. Ὡς πρὸς ταύτην ἑπομένως εἶναι δυνατὸν νὰ καταγγελθῇ ἡ συνθήκη, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ ληφθησόμενον μέτρον νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς τὴν Τουρκίαν· ἀλλὰ τὸ πιθανώτερον εἶναι, ὅτι δὲν θὰ καταγγελθῇ. Ἑπομένως μέχρι τοῦ 1892 ὡς πρὸς τὰ τρία ταῦτα Κράτη δὲν θὰ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ οἱαδήποτε αὔξησις· ἂν ψηφισθῇ αὔξησις, θὰ ἐφαρμόζηται μόνον ὡς πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον τοιουτοτρόπως θὰ ἀποκλείηται ἀπὸ τῆς Γαλλικῆς ἀγορᾶς ἐκ τῆς Ἑλλάδος, θ’ ἀναπληρῶται ἐκ τῶν ἄλλων χωρῶν. Τοῦτο καλῶς κατενοήθη ἐν Γαλλίᾳ ὑπὸ πολλῶν ἐκ τῶν μᾶλλον σημαινόντων Βουλευτῶν, τῶν προσηλωμένων εἰς τὰς ἰδέας τὰς προστατευτικὰς, καὶ εἶναι ἐλπὶς, ὅτι πάλιν δὲν θὰ ψηφισθῇ μέτρον, τὸ ὁποῖον μερικὴν μόνον ἐφαρμογὴν δύναται νὰ ἔχῃ κατὰ τῆς Ἑλλάδος, ὀλίγον δὲ θὰ ὠφελήσῃ τοὺς Γάλλους παραγωγὺς, ὧν χάριν προτείνεται ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ. Αὕτη εἶναι ἡ θέσις τῶν πραγμάτων. Νῦν παρ’ ἡμῶν διεξάγονται διαπραγματεύσεις, καὶ ἐνέργειαι γίνονται καὶ παρὰ τῇ Γαλλικῇ Κυβερνήσει καὶ παρὰ τοῖς ἐμπορευομένοις τὸ εἶδος, ὅπως μηδὲν παραλειφθῇ, τὸ δυνάμενον νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ψήφισιν τῆς Ἑλληνογαλλικῆς συνθήκης παρὰ τῆς Γαλλικῆς Βουλῆς.

§7ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὸ σημερινὸν φύλλον τῆς «Ὥρας» ἀνέγνωσα τὸν λόγον τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὃν ἐξεφώνησεν εἰσηγούμενος τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1889. Λέγω ἀνέγνωσα, διότι ἕνεκεν ἀδιαθεσίας δὲν ἠδυνήθην νὰ παρευρεθῶ εἰς τὴν τελευταίαν καὶ προτελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. Εὗρον ἐν αὐτῷ πολλὰς περιέργους ἰδέας καὶ πολλὰς περιέργους συγχύσεις, μία τῶν ὁποίων εἶναι ἡ ἀφορῶσα εἰς τὰς παρελθούσας χρήσεις. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησε νὰ μὲ παραστήσῃ ὡς συζητοῦντα περὶ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1887, ἐνῷ οὔτε κἂν λόγον ἔκαμα περὶ τούτου. Ἠθέλησε μάλιστα νὰ φανῇ γενναῖος καὶ νὰ μοὶ προσφέρῃ καὶ γραφέα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως μὲ βοηθήσῃ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν 45 καὶ οὐχὶ 70, ὡς εἶπε, σελίδων, τῶν περιεχουσῶν τὰ ἐκ κεκλεισμένων χρήσεων ἔξοδα. Τὸν εὐχαριστῶ διὰ τοῦτο· τοὺς πίνακας τούτους ἀνέγνωσα καὶ κατὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1887 καὶ μετὰ ταῦτα. Ἐν γνώσει δὲ τῶν πινάκων τούτων συνεζήτησα, οὐχὶ τὸν Προϋπολογισμόν, ἀλλὰ τὸν Ἀπολογισμὸν τοῦ 1887. Ὅσα εἶπον ἦσαν καὶ εἶναι βάσιμα· τοῦτο θ’ ἀποδείξω καὶ διὰ σελίδων τινῶν, συντεταγμένων παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ οὔτε αἱ σελίδες, τὰς ὁποίας ὑπέδειξεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, οὔτε αἱ σελίδες, τὰς ὁποίας θὰ ὑποδείξω ἐγὼ, δύνανται νὰ λύσωσιν οὐσιαστικῶς τὸ ζήτημα, ζητῶ τὰς ἑξῆς πληροφορίας. «Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλήν: αʹ) Πίνακα τῶν γνωστῶν καὶ μὴ παραγεγραμμένων— συμφώνως μὲ τὸν Λογιστικὸν Νόμον — ἀπαιτήσεων κατὰ τοῦ Δημοσίου ἐκ παρελθουσῶν χρήσεων. βʹ) Σημείωσιν τοῦ πληρωθέντος ποσοῦ ἐντὸς τῆς χρήσεως τοῦ 1886 διὰ παρελθούσας χρήσεις. γʹ) Ὁμοίαν τοῦ πληρωθέντος ποσοῦ διὰ τὰς ἰδίας χρήσεις ἐντὸς τῆς χρήσεως τοῦ 1887».

§8ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἀγόρευσίς μου, οἵα ἀπηγγέλθη καὶ οἵα ἐδημοσιεύθη, περιλαμβάνει ὅ,τι ὁ κ. Βουλευτὴς δὲν παρετήρησεν, ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1887 περιέχει 75 σελίδας περὶ κεκλεισμένων χρήσεων. Ἤδη ὁ κ. Βουλευτὴς παρατηρεῖ, ὅτι ὅσα εἶχεν εἰπεῖ δὲν ἀνάγονται εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, ἀνάγονται εἰς τὸν Ἀπολογισμόν, καὶ περὶ τούτου ἀκριβῶς εἶπον ἐγώ. Εἶπον, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐπήνεγκε παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῶν ἐσόδων τῆς μέχρι 31 Αὐγούστου, ἥτις εἶναι Ἀπολογισμὸς,— κατὰ τοῦτο συμφωνοῦμεν,—ὁ Ἀπολογισμὸς δ’ οὗτος περιεῖχεν ἄρθρα, ἀναφερόμενα εἰς τοὺς Προϋπολογισμοὺς τῶν Ὑπουργείων, καὶ ἀναγράφοντα τὰ ἀθροίσματα τῶν δαπανῶν ἑνὸς ἑκάστου διακεκριμένως. Περιλαμβάνει συλλήβδην ἡ κατάστασις τὰς δαπάνας ἑκάστου Ὑπουργείου, τὰς ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ κατακεχωρισμένας ἀναλελυμένως. Κατὰ τὴν κατάστασιν ἐδαπανήθησαν διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τόσα, διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν τόσα, διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας τόσα· οἱ δὲ Προϋπολογισμοὶ τῶν αὐτῶν Ὑπουργείων φέρουσιν ἀναγεγραμμένας τὰς κατὰ μέρος πιστώσεις, τῶν ὁποίων τὴν ἐν συνόλῳ περὶ ἑκάστου Ὑπουργείου διάθεσιν περιέχουσι τὰ ἄρθρα τῆς καταστάσεως. Ἀφοῦ τὰ ἄρθρα ταῦτα παραπέμπουσιν εἰς τοὺς Προϋπολογισμοὺς τῶν Ὑπουργείων, οἱ Προϋπολογισμοὶ οὗτοι καθαρίζουσι τὰ περιεχόμενα ἐν τῷ Ἀπολογισμῷ. Ἐν τοῖς Προϋπολογισμοῖς τῶν Ὑπουργείων αἱ πιστώσεις κεκλεισμένων χρήσεων καταλαμβάνουσιν 75 σελίδας, αἵτινες κατὰ τὰ εἰρημένα ἀνήκουσι καὶ εἰς τὸν Ἀπολογισμόν.

§9ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θέλω νὰ προδικάσω τὴν συζήτησιν, ἀλλ’ ἀκριβῶς αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπε, τὰ ἀνέγνωσα καὶ ἐν τῇ ἀγορεύσει αὐτοῦ. Ἀναγνώσας δὲ ταῦτα, λέγω, ὅτι ἐσύγχυσε τὴν ἰδέαν, ἣν ἐγὼ ἐξήνεγκον, καὶ ἐνόμισεν, ὅτι δὲν ἀνέγνωσα τοὺς πίνακας τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Περὶ τούτου θὰ ὁμιλήσω, ὅταν ἀπαντήσω εἰς ὅσα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μὲ ἔψεξεν· ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀμφιβολία περὶ τοῦ οὐσιαστικοῦ ζητήματος, περὶ τοῦ ποσοῦ δηλ., ὅπερ πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ ὡς δαπάνη βαρύνουσα τὴν χρῆσιν τοῦ 1887 ἐκ παρελθουσῶν χρήσεων, ἐζήτησα τὰς πληροφορίας ταύτας, διότι θέλω νὰ δείξω, ὅτι, ἐκτὸς τοῦ ποσοῦ, ὅπερ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέγραψεν εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1887, δὲν ἦτο δυνατὸν τὸ 1887, τὸ ὁποῖον εἶχε νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὰς ἀνωμάλους χρήσεις τοῦ 1885 καὶ 1886, νὰ ἐδαπάνησε μόνον 380,000 δραχμῶν, ὡς ἀναγράφει ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῷ ὑποβληθέντι εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ψηφισθέντι, ἢ 520,000, ὡς ἀναγράφει ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῷ κυρωθέντι παρὰ τοῦ Βασιλέως, ἐν ἀντιφάσει πρὸς τὸν Προϋπολογισμὸν τὸν ὑποβληθέντα εἰς τὴν Βουλὴν. Δὲν ἦτο δυνατὸν οὔτε τὸ πρῶτον κονδύλιον, οὔτε τὸ δεύτερον, νὰ ἦναι ἡ πραγματικὴ δαπάνη, ἡ βαρύνουσα τὴν χρῆσιν τοῦ 1887. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ φέρῃ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχέως καὶ λεπτομερῶς τὰς πληροφορίας, ἃς ἐζήτησα, ὅπως ἴδωμεν τὸ οὐσιαστικὸν μέρος τοῦ ζητήματος, καὶ οὐχὶ τὸ τυπικὸν, ὅπερ εἶναι ἐπουσιῶδες.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὁ κ. Δηλιγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§11ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τριφυλίας βουλευτὴς προέβαλε πρὸ μικροῦ ἐπερώτησιν, δι’ ἧς ἐσκόπει νὰ καταδείξῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν πόσον χρήσιμος θέλει εἶσθαι ἡ δημοσίευσις τοῦ ἰσολογισμοῦ τῶν ἐτῶν, τῶν ὁποίων αἱ χρήσεις ὑπάρχουσιν ἐν ἐνεργείᾳ. Πραγματικῶς ἀπὸ τῆς 18 Σεπτεμβρίου 1887 δὲν ἐδημοσιεύθη πλέον ἰσολογισμὸς τῶν μερίδων τοῦ καθολικοῦ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὁ δὲ δημοσιευθεὶς διὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν 18 Σεπτεμβρίου 1887 περιελάμβανε τὸν ἰσολογισμὸν τῶν μερίδων κατὰ τὴν 30 Σεπτεμβρίου 1886. Ὥστε ἀπὸ τῆς 30 Σεπτεμβρίου 1886 δὲν εὕρομεν πλέον δημοσιευθέντα τοιοῦτον ἰσολογισμόν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 43 τοῦ Βασιλ. Διατάγματος τῆς 15 Ὀκτωβρίου 1852, τοῦ ἐκδοθέντος πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ Νόμου περὶ δημοσίου Λογιστικοῦ, τὰ κατὰ δεκαήμερον στελλόμενα εἰς τὸ Λογιστήριον ἔγγραφα τῶν ὑπολόγων ἐξελέγχονται ἀμέσως παρ’ αὐτοῦ πρὸ πάσης ἐγγραφῆς. Κατὰ δὲ τὸ ἄρθρον 210 τοῦ Νόμου περὶ δημοσίου Λογιστικοῦ, τὸ Γενικὸν Λογιστήριον ὀφείλει νὰ ἐξελέγξῃ τὰ στοιχεῖα τῆς ληψοδοσίας τῶν δημοσίων ὑπολόγων. Ταῦτα ἐπανέλαβεν αὐτολεξεὶ καὶ ὁ νόμος τῆς 28 Μαΐου 1887. Οὕτως, ἀφοῦ οἱ λογαριασμοὶ ἑκάστου μηνὸς πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται τὴν εἰκοστὴν τοῦ ἑπομένου μηνὸς εἰς τὸ Γεν. Λογιστήριον, κατὰ τὴν § βʹ τοῦ ἄρθρ. 9 τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 6 Αὐγούστου 1887, ἀφοῦ τὸ Γεν. Λογιστήριον ὀφείλει ἐντὸς 20 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παραλαβῆς των νὰ ἐξελέγξῃ αὐτοὺς καὶ νὰ ποιῇ τὰς ἐγγραφὰς ἐν τοῖς κυρίοις καὶ τοῖς βοηθητικοῖς βιβλίοις, ἕπεται, ὅτι τὴν δεκάτην τοῦ μεθεπομένου μηνὸς θέλουσιν εἶσθαι περατωμέναι πᾶσαι αὗται αἱ ἐργασίαι, καὶ τὸ Γενικὸν Λογιστήριον θέλει δύνασθαι νὰ δημοσιεύῃ τὸν ἰσολογισμὸν τῶν μερίδων τοῦ καθολικοῦ αὐτοῦ. Τῶν ἰσολογισμῶν τούτων ἡ δημοσίευσις ἐγίνετο κατὰ τὸ παρελθὸν κατὰ πᾶσαν τριμηνίαν ἢ τετραμηνίαν, ἢ καὶ διμηνίαν. Ἀλλ’ ἀπὸ τῆς 18 Σεπτεμβρίου 1887 δὲν ἐδημοσιεύθη πλέον. Διὰ τοῦτο καθ’ ὅλον τὸ ἔτος 1887 διετελοῦμεν ἐστερημένοι τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἐποριζόμεθα ἐκ τῶν δημοσιευομένων ἰσολογισμῶν. Ἐπειδὴ δὲ τὸ ἔτος 1887 εἶναι τὸ ἀξιωθὲν τῆς τοσαύτης στοργῆς τοῦ Πρωθυπουργοῦ οἰκονομικὸν ἔτος, εἴχομεν κατ’ αὐτὸ ὑπὲρ ἄλλοτε τὴν ἀνάγκην τῶν φώτων, τὴν ὁποίαν παρέστησε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τριφυλίας βουλευτής. Ἐὰν εἴχομεν δεδημοσιευμένους ἰσολογισμούς, ἠθέλομεν γνωρίζει, ὄχι μόνον τὴν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκονται αἱ ἐν τοῖς δημοσίοις ταμείοις παρακαταθῆκαι, ἀλλὰ καὶ τὴν κατάστασιν τῶν ληψοδοσιῶν τοῦ δημοσίου ταμείου μετὰ τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας, μετὰ τῶν ταμείων τῶν λιμένων καὶ τῶν προκυμαιῶν, καὶ τοὺς τρεχουμένους λογαριασμοὺς μετὰ τῶν Τραπεζῶν καὶ τὸ ποσὸν τῶν ἐν κυκλοφορίᾳ ἐντόκων γραμματίων. Πᾶσαι αὗται αἱ πληροφορίαι μᾶς ἦσαν χρησιμώταται, διὰ νὰ λάβωμεν λεπτομερῆ γνῶσιν τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1887, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἰδίως ὁ Πρωθυπουργὸς τοσάκις προὐκάλεσε τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ἀναγγείλας προχθὲς πομπωδῶς ἐπιτευχθὲν ἰσοζύγιον. Δὲν μένουσι δὲ, ὅπως μᾶς παρέχωσι πληροφορίας, εἰμὴ οἱ δημοσιευόμενοι πίνακες, περὶ ὧν παρέστησα ὑμῖν, ἀγορεύων προχθὲς πόσον εἰσὶ πλήρεις σφαλμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἔχωσιν αἰτίαν τὴν ἀνικανότητα ἢ τὴν φυγοπονίαν τῶν ἐν τοῖς δημοσίοις γραφείοις ἐργαζομένων, ἢ ἄν τινα τῶν σφαλμάτων τούτων συμβαίνωσι καὶ ἐκ προαιρέσεως. Προχθὲς ἠσχολήθην νὰ καταδείξω εἰς τὴν Βουλὴν ποῖον συνήγαγον πόρισμα ἐκ τῆς μελέτης τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1887. Παρέστησα δὲ εἰς αὐτήν, ὅτι τὸ πόρισμα τοῦτο ἦτο ἐντελῶς ἀντίθετον τοῦ πορίσματος, τὸ ὁποῖον ὁ Πρωθυπουργὸς ἀνήγγειλε· διότι, ἐνῷ ὁ Πρωθυπουργὸς παρέστησεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐπετεύχθη ἰσοζύγιον κατὰ τὸ 1887, ὅτι μάλιστα εἶχε κατορθώσει νὰ ἔχῃ καὶ περίσσευμά τι, τὸ πόρισμα τῆς ἐμῆς μελέτης κατεδείκνυεν, ὅτι ὑπῆρχεν ἔλλειμμα 14 ἑκατομμυρίων καὶ 919 χιλιάδων δραχμῶν, ἂν καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1887 εἶχε συνταχθῆ μετ’ ἀπροκαλύπτου ἐπιθυμίας, διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς τυπικὸν τοὐλάχιστον ἰσοζύγιον. Ἂν διέλθῃ τις τὰ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τούτῳ ἀναγεγραμμένα ἔξοδα, θέλει διαγνώσῃ τὴν ἐπιθυμίαν ταύτην, διότι θέλει εὑρεῖ πολλαχοῦ ἔξοδα ἀναγραφέντα πολλῷ ὀλιγώτερα τῶν συνήθως ἀναγραφομένων, ὅπερ δεικνύει, ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπεθύμει νὰ παραστήσῃ ὁλικὸν ποσὸν ἐξόδων ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον. Οὕτω, φέρ’ εἰπεῖν, θέλει ἀνεύρει, ὅτι ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης εἶχον ἀναγραφῆ ὑπὸ τὸ Κεφάλαιον Γʹ «Φυλακαὶ ὑποδίκων» δραχμαὶ 329,677, ἐνῷ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1888 δι’ αὐτὴν ταύτην τὴν ἀνάγκην ἀνεγράφη ποσὸν 1,088,532. Θέλει ἀνεύρει, ὅτι ὑπὸ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Κεφαλαίου Γʹ «μισθοὶ προσωπικοῦ φυλακῶν» ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1887 εἶχεν ἀναγραφῆ ποσὸν 37,800 δραχμῶν, ἐνῷ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1888 ὑπὸ τὸ αὐτὸ ἄρθρον ἀνεγράφη πίστωσις 222,892 δραχ. Θέλει ἀνεύρει, ὅτι ὑπὸ τὸ ἄρθρον 4 «ἔξοδα διατροφῆς ὑποδίκων καὶ καταδίκων» ἀνεγράφη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1887 πίστωσις δραχ. 250,000, ἐνῷ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1888 ἀνεγράφη τοιαύτη 790,000 δραχμῶν. Ἡ ἐπιθυμία του, νὰ καταλήξῃ ὁ Προϋπολογισμὸς ἐκεῖνος εἰς ἰσοζύγιον, ἦτο ἐπιθυμία, τὴν ὁποίαν πάντες ἀληθῶς εἴχομεν, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι ἡμεῖς ἐπεθυμοῦμεν τὸ ἰσοζύγιον νὰ ᾖναι πραγματικόν, ἐδιστάζομεν δὲ, ὅτι ἤθελεν ἐπιτευχθῆ, οὐδ’ ὠκνήσαμεν τὸν δισταγμὸν ἡμῶν τοῦτον νὰ ἀνακοινώσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ κατὰ τὸ 1887, ὅτε συνεζητοῦντο τὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τούτου, καὶ κατὰ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ αὐτοῦ ἔτους, ὅτε εἰσήγετο ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1888. Ἐλέγομεν τότε, ὅτι εἶναι ἀδύνατον διὰ τῆς αὐξήσεως μόνης τῶν ἐσόδων νὰ φθάσωμεν εἰς ἰσοζύγιον, στηριζόμενοι εἰς τὸ παρελθόν. Κατὰ τὸ 1882 εἴχομεν ἔλλειμμα μόνον 2,744,833, διότι κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο ὑπῆρχον ἔκτακτα ἔσοδα, τὰ ὁποῖα πολλάκις ἐμνημονεύθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ὑπῆρχον, φερ’ εἰπεῖν, 2,200,080 δραχμῶν ἐκ νομισματοποιΐας, 3,090,185 ἐξ ἐκποιήσεως ἀχρήστου ὑλικοῦ τοῦ στρατοῦ, πλὴν τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα εἶχεν ἀφήσει εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ 1882 ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ὡς ὑπόλοιπον τοῦ δανείου τῶν 120 ἑκατομμυρίων καὶ τοῦ ἀντιτίμου τῶν 24 χιλιάδων ὁμολογιῶν τοῦ δανείου τῶν 60 ἑκατομμυρίων. Διὰ τοῦτο τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1882 ἦτο μικρόν. Ἀλλὰ τὸ 1883 ἀφῆκεν ἔλλειμμα ἐκ δραχμῶν 9,258,312, τὸ 1884 ἀφῆκεν ἔλλειμμα 30,602,147. Ἐπειδὴ δὲ τὸ 1885 καὶ τὸ 1886 ἦσαν ἔτη οἰκονομικῶς κάκιστα, καὶ τόσῳ κάκιστα, ὥστε ὁ Πρωθυπουργὸς δὲν ἠρκεῖτο νὰ καταγγέλλῃ τὸ κατὰ τοὺς Ἀπολογισμοὺς τῶν δύο τούτων ἐτῶν βεβαιωμένον ἔλλειμμα τῶν 95 ἑκατομμυρίων, ἀλλ’ ἀνεβίβασεν αὐτὸ εἰς 120 ἑκατομμύρια, διὰ νὰ παραστήσῃ τὴν οἰκονομίαν τοῦ Κράτους ἐκ τῶν ἐλλειμμάτων τῶν ἐτῶν 1885 καὶ 1886 εἰς τὸν ὕπατον βαθμὸν διαταραχθεῖσαν, ἀναγκαίως τὸ 1887 ἔπρεπε νὰ καταλήξῃ καὶ αὐτὸ εἰς ἔλλειμμα, καὶ ἔλλειμμα ἀνώτερον τῶν 30,602,147, εἰς τὸ ὁποῖον εἶχε καταλήξει τὸ ἔτος 1884, διότι ἔπρεπε νὰ προστεθῶσιν εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο 5 τοὐλάχιστον ἑκατομμύρια, ὅσα ἀπῃτοῦντο διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐκ δραχμῶν 95 ἑκατομμυρίων ἐλλείμματος τῶν ἐτῶν 1885 καὶ 1886. Τὰ 95 ἑκατομμύρια, τὸ ἔλλειμμα τῶν ἐτῶν 1885 καὶ 1886 ἐκαλύφθη βεβαίως διὰ δανείων. Ἐὰν δὲ ὑπολογίσητε διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ 5 τοὐλάχιστον ἑκατομμύρια, τὸ κατὰ τὸ 1884 ἔλλειμμα τῶν 30,602,147 ἀναγκαίως ἔπρεπε νὰ ἀναβιβασθῇ κατὰ τὸ 1887 εἰς 35 ἢ 39 ἑκατομμύρια. Ἀφοῦ δ’ εἰσεπράξατε κατὰ τὸ 1887 δραχμὰς 19 ἑκατομμύρια περισσότερα τῶν εἰσπραχθέντων κατὰ τὸ 1886, σᾶς ἔλειπον διὰ τὸ ἰσοζύγιον 16 ἢ 17 ἑκατομμύρια, ἄνευ τῶν ὁποίων ἦτο ἀδύνατον νὰ φθάσητε εἰς ἰσοζύγιον. Τὸ ἀδύνατον τοῦτο διεκηρύξατε, ὅτι κατωρθώσατε, ἀλλὰ τὸ κήρυγμα ὑμῶν δὲν εἶναι ἀληθὲς, διότι τὰ 16 ἢ 17 ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα σᾶς ἔλειπον, δὲν ἐπορίσθητε ἐξ ἐσόδων τοῦ 1887, ἀλλ’ ἐξ ἐκτάκτων ἐσόδων. Διὰ τοῦτο παρεστήσαμεν κατὰ τὴν ἐξέτασιν τῆς χρήσεως τοῦ 1887, ὅτι δὲν πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ νὰ καλύψῃ τὰ ἐλλείμματα διὰ μόνης τῆς αὐξήσεως τῶν ἐσόδων, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῶν ἐξόδων. Ἡ γνώμη ἡμῶν αὕτη ἀποτελεῖ κανόνα οἰκονομικὸν, τὸν ὁποῖον πανταχοῦ τηροῦσιν οἱ διαχειριζόμενοι τὰ οἰκονομικὰ τῶν κρατῶν. Οὐδαμοῦ προβαίνουσιν εἰς αὔξησιν ἐσόδων δι’ αὐξήσεως φόρων, πρὶν ἢ ἐξαντλήσωσι τὸν ἕτερον πόρον, τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐξόδων, καὶ τότε μόνον εἶναι δεδικαιολογημέναι αἱ Κυβερνήσεις νὰ ἐμφανισθῶσιν ἐνώπιον τοῦ λαοῦ καὶ ζητήσωσι μεγαλειτέρας θυσίας. Ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἶχε τότε προβῆ περισσότερον, εἰδικοποιήσασα τὴν ἔννοιαν, ἣν εἶχεν ἡ περὶ ἐλαττώσεως τῶν ἐξόδων σύστασις. Ἐξήγησε τότε ἡ Ἀντιπολίτευσις διὰ τῆς μειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1887, ὅτι τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐξόδων ἀνάγκη νὰ ζητήσωμεν οὐ μόνον ἐν τῇ μειώσει τῶν ἄλλων δαπανῶν, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ μειώσει ἢ ἐν τῇ παύσει τῶν χρεωλυσίων. Ἀλλ’ οἱ ἀντιπροσωπεύοντες τὴν πλειοψηφίαν ἐν τῇ Βουλῇ παρεποίησαν τὴν γνώμην ταύτην τῆς μειοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ ἠγέρθησαν καταγγέλλοντες, ὁτὲ μὲν, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις προεκήρυξε χρεωκοπίαν, ὁτὲ δὲ πτώχευσιν. Εἶναι ἐπαχθὲς νὰ πράξω καὶ σήμερον ὅ,τι πολλάκις ἤδη ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν πράττω ἐκ τοῦ βήματος τούτου, ἤτοι νὰ καταδείξω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ παρερμηνεύωμεν τοὺς λόγους τῶν ἄλλων, καὶ μάλιστα ὅταν ὁδηγῇ ἡμᾶς εἰς τὴν παρερμηνείαν πολιτικὴ κερδοσκοπία, διότι κερδοσκοπία πολιτικὴ ὤθησε τοὺς ἀντιπάλους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ παραστήσωσι ψευδῶς τότε τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὡς προβαλοῦσαν τὴν χρεωκοπίαν. Θέλω σᾶς ἀναγνώσει περίοδον τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς τῆς μειοψηφίας τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐξ ἧς θέλετε πεισθῆ, ὅτι ὅσα λέγω ὑμῖν περὶ τούτου εἶναι ἀκριβῆ καὶ ἐπὶ κειμένων στηριζόμενα. «Ζητοῦμεν νὰ εἰσπράξωμεν», ἔγραφε τότε ἡ μειοψηφία ἐν τῇ πρὸς τὴν Βουλὴν ἐκθέσει αὐτῆς, «28 ἑκατομμύρια διὰ τῆς φορολογίας, ἤτοι 58% περισσότερα τῶν εἰσπραχθέντων κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ τόπου ἤθελεν εἶσθαι ἀνθηρὰ, τοιαύτη αὔξησις φορολογίας, καὶ ἂν ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῇ, ἤθελε βεβαίως πιέσει καὶ περιστείλει τὰς παραγωγικὰς δυνάμεις τοῦ ἔθνους. Ἐπιβαλλομένη ὅμως ἐν ἐποχῇ ἀναμφισβητήτου οἰκονομικῆς δυσχερείας, οὐδεμίαν δύναται νὰ παράσχῃ ἐλπίδα πραγματοποιήσεως τῶν δι’ αὐτῆς ἐπιδιωκομένων προσόδων, παρέχει ὅμως τὴν πιθανότητα, ὅτι, καὶ διὰ τῆς μερικῆς πραγματοποιήσεως αὐτῶν, θέλει συντρίψει τὰς παραγωγικὰς δυνάμεις τοῦ ἔθνους, καὶ καταστήσει αὐτὰς ἀνικάνους ἐν τῷ μέλλοντι νὰ δώσωσιν εἰς τὸ Δημόσιον ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῶν προσόδων, ἃς ἔδωκαν αὐτῷ κατὰ τὸ παρελθόν. «Τὸν μέσον ὅρον τῶν εἰσπράξεων τοῦ Δημοσίου» (ἐξηκολούθησεν ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτῆς ἡ μειοψηφία τῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1887 ἐπιτροπῆς) «δυνάμεθα μετά τινος πιθανότητος νὰ ἀναβιβάσωμεν διὰ τῶν προμνησθεισῶν βελτιώσεων ἐκ δραχμῶν 60 ἑκατομμυρίων, εἰς ἃ ἀνέρχονται σήμερον, εἰς 70 ἑκατομμύρια. Πᾶσα πέραν τοῦ ποσοῦ τούτου αὔξησις νομίζομεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς παρέχουσα πιθανότητά τινα πραγματοποιήσεως... Μεταξὺ τοῦ πιθανοῦ τούτου ποσοῦ τῶν εἰσπράξεων τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν δραχμῶν 93,270,000, ἃς ὁ Προϋπολογισμὸς ἀναγράφει διὰ τὰς δαπάνας τοῦ 1887, ὑπάρχει ἔλλειμμα 23,270,000. Αἱ οἰκονομίαι αὗται δὲν δύνανται νὰ φθάσωσι τὸ ποσὸν τῶν 23,270,000, ὅπερ ὀφείλομεν νὰ οἰκονομήσωμεν. Ὅθεν μοιραίως θεωροῦμεν ἐπιβαλλομένην τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσωμεν μέρος τῶν ἀναγκαίων οἰκονομιῶν καὶ εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦ δημοσίου χρέους. Τοῦτο, ὡς ἀνεπτύξαμεν ἤδη, παρεδέχθη καὶ ἡ Κυβέρνησις, παρεδέχθη ὅμως αὐτὸ ἐν μέτρῳ μὴ θεραπεύοντι τὰς οἰκονομικὰς ἡμῶν ἀνάγκας, καὶ κατὰ τρόπον, τὸν ὁποῖον δὲν θεωροῦμεν ὡς κατάλληλον, ἵνα συντελέσῃ ἐν τῷ μέλλοντι εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν πίστεως, διὰ τῆς ἀνελλιποῦς ἀποτίσεως τῶν ὀφειλῶν ἡμῶν. Ὅπως ἐπιτύχωμεν θετικὸν ἰσοζύγιον τοῦ Προϋπολογισμοῦ, νομίζομεν, ὅτι ὀφείλομεν νὰ ἐπιζητήσωμεν καὶ ἐν τῷ κεφαλαίῳ τοῦ δημοσίου χρέους οἰκονομίαν σπουδαιοτέραν ἐκείνης, ἣν ἐζήτησεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς μετατροπῆς τῶν δανείων τῶν 6, τῶν 25 καὶ τῶν 4 ἑκατομμυρίων, νὰ ἐπιζητήσωμεν δὲ ταύτην, χωρὶς νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τοὺς δανειστὰς ἡμῶν ὁριστικὴν καὶ ἀμετάτρεπτον ἀπώλειαν ποσοῦ τινος ἐκ τῶν εἰς αὐτοὺς ὀφειλομένων, ὅπως ἐν μέρει ἐπιβάλλει αὐτὴν ἡ γενομένη μετατροπή». Τὴν μειοψηφίαν τῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς ἀπετέλουν τότε οἱ ἀξιότιμοι φίλοι κκ. Κωνστ. Καραπάνος, Ν. Βαλσαμάκης, Ν. Λεβίδης, Δημ. Πετρίδης, Ἀσημ. Χριστόπουλος καὶ Ἀχιλλεὺς Γεροκωστόπουλος. Ἡ δὲ ἐκτεθεῖσα γνώμη αὐτῶν ἡρμηνεύθη ὑπὸ τῶν ῥητόρων τῆς πλειοψηφίας, μεταξὺ τῶν ὁποίων διέπρεπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὡς συμβουλὴ πρὸς χρεωκοπίαν. «Λοιπὸν προτρέπετε τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν», ἐκραύγαζον μετὰ προσπεποιημένης ἀγανακτήσεως, «νὰ κηρύξῃ εἰς τὸν κόσμον, ὅτι δὲν εἴμεθα εἰς κατάστασιν νὰ ἀποτίσωμεν τὰς ὑποχρεώσεις ἡμῶν, καὶ ὅτι ἀναγκαζόμεθα νὰ προτιμήσωμεν νὰ κηρύξωμεν τὸ Κράτος εἰς πτώχευσιν;» Ἀλλ’ ἐσφάλατε, ὡς εἶπε προχθὲς ὁ Πρωθυπουργὸς ἀγορεύων, ἰσχυρισθέντες τότε, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ εἰσπράξωμεν περισσότερα τῶν 70,000,000, διότι ἰδού, ὅτι εἰσεπράξαμεν 81 ἑκατομμύρια. Ἀληθῶς ὁμολογῶ, ὅτι καὶ ἐγὼ οὐδέποτε προσεδόκων, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῶσιν 81 ἑκατομμύρια, ὅσα, ὡς λέγει τὸ Ὑπουργεῖον, εἰσέπραξεν. Ἀλλὰ διὰ τοῦτο πιστεύω τὰς πληροφορίας, ὅσας ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν μᾶς μεταδίδουσι, παριστῶντες, ὅτι, ὅπως εἰσπραχθῇ τὸ ἀνωτέρω ποσὸν, ἐδέησε νὰ μετέλθῃ ἡ Κυβέρνησις ἀπηνῆ μέσα καταδιώξεως, μηδαμῶς διαφερούσης τῆς ἐκβιάσεως, ὁποῖα ἀγνοῶ ἄν ποτὲ εἶδεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐφαρμοζόμενα ἐπὶ τῆς ῥάχεως αὐτοῦ. Ἀλλ’ ἐὰν κατωρθώσατε νὰ εἰσπράξητε 81 ἑκατομμύρια, ἤτοι 11 ἑκατομμύρια περισσότερα τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἡ μειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1887 ἐθεώρει πιθανὸν, καὶ 19 ἑκατομμύρια περισσότερα ἀφ’ ὅσα εἶχον εἰσπραχθῇ κατὰ τὸ 1886, μήπως ἐπεβαρύνατε πλέον τοῦ δέοντος τὴν παραγωγὴν, μήπως κατεπονήσατε τὸν ἐργαζόμενον καὶ παράγοντα, εἰσφέροντα δ’ ἐκ τοῦ παραγομένου ποσοῦ διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Κράτους; Μήπως διὰ τῶν βαρέων δασμῶν ἐξησθενίσατε καὶ ἑπομένως κατεστήσατε ἀπρόθυμον τὴν κατανάλωσιν; Ταῦτα προβάλλονται ὡς δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον ἔλυσεν ἀληθῶς ὁ Πρωθυπουργὸς, διαβεβαιώσας, ὅτι καὶ ἡ παραγωγὴ καὶ ἡ κατανάλωσις διατηροῦνται ἀκμαῖαι, θέλω ὅμως καὶ ἐγὼ ἐξετάσει σήμερον, ἠναγκασμένος, διὰ τῶν μελετῶν, τὰς ὁποίας ἐποιησάμην, νὰ καταλήξω εἰς πόρισμα ἀντίθετον ἐκείνου, εἰς τὸ ὁποῖον κατέληξεν ὁ Πρωθυπουργός. Ἰσχυρίσθη ἀληθῶς προχθὲς ὁ Πρωθυπουργὸς, ζητῶν νὰ ἀναιρέσῃ περίοδον περὶ τούτων τοῦ σχεδίου τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον, ὅτι ἡ παραγωγὴ ἐξακολουθεῖ νὰ ᾖναι ἀκμαία, καὶ ἡ κατανάλωσις ἀναλλοίωτος, μολονότι εἰσεπράχθησαν 19 ἑκατομμύρια πλειότερα τῶν εἰσπραχθέντων κατὰ τὸ 1886. Καὶ ἵνα πείσῃ ὑμᾶς, ὅτι ὁ ἰσχυρισμός του ἦτο ἀκριβὴς, ἔλαβεν ἀνὰ χεῖρας τὸν πίνακα τῶν βεβαιωθέντων, εἰσπραχθέντων καὶ καθυστερούντων ἐσόδων τῆς χρήσεως 1888 ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου 1888, καὶ ἔλεγεν ἡμῖν, ὅτι, ἂν ἡ παραγωγὴ εἶχε καταπονηθῆ, ἂν εἶχεν ἐπέλθει κάματος εἰς αὐτὴν ἐκ τῶν βαρέων φόρων, τοὺς ὁποίους εἰσεπράξαμεν κατὰ τὴν λήγουσαν χρῆσιν, δὲν ἠθέλομεν δυνηθῆ νὰ βεβαιώσωμεν τοσαῦτα ἔσοδα, ὅσα, ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ εἰρημένου πίνακος, ἐβεβαιώσαμεν. Μοὶ φαίνεται ὅμως, ὅτι ἡ ἀπόδειξις, τὴν ὁποίαν προσήγαγεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, δὲν εἶναι προσφυής, διότι δὲν εἶναι ἀσφαλὲς νὰ κρίνῃ τις περὶ βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως, πρὶν ἢ λήξῃ ἡ χρῆσις, ἢ πρὶν ἢ προσεγγίσῃ τὸ τέλος τῆς χρήσεως, καὶ νὰ προβάλῃ τὰ ἕως τότε ἐπιτευχθέντα ἀποτελέσματα τῆς βεβαιώσεως ἢ εἰσπράξεως ὡς βάσιν συλλογισμῶν οἰκονομικῶν. Εἶναι ἐνδεχόμενον, εἴτε καιρικαὶ περιστάσεις, εἴτε δραστηριότης περισσοτέρα τῶν ὀργάνων τῆς εἰσπράξεως, εἴτε ἄλλαι εὐκολίαι τοπικαὶ, νὰ διηυκόλυνον περισσότερον τὴν βεβαίωσιν ἢ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἀναζητήσωμεν ἀλλαχοῦ ἀποδείξεις ἀσφαλεστέρας, τοιαύτας δὲ θέλει μᾶς παράσχει ἡ ἔρευνα τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως ἑκάστου τῶν φόρων τῶν ἀμέσων καὶ ἑκάστου τῶν ἐμμέσων φόρων κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1887. Τὴν ἔρευναν ταύτην ἐποιησάμην ἤδη, καὶ προβαίνω νὰ διακοινώσω πρὸς ὑμᾶς, παρακαλῶν καὶ σήμερον νὰ μὲ ἀξιώσητε τῆς προσοχῆς σας. Ἄρχομαι ἀπὸ τοῦ πρώτου τῶν ἀμέσων φόρων, ἀπὸ τοῦ ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ὁ ὁποῖος προηγεῖται τῶν ἄλλων τῆς κατηγορίας ταύτης. Ὁ μέσος ὅρος τῶν ἀπὸ τοῦ 1882 μέχρι τοῦ 1886, κατὰ τὴν πενταετίαν, ὑποβληθέντων εἰς φορολογίαν κτηνῶν ἀνήρχετο εἰς 217,129 κτήνη, ὁ δὲ μέσος ὅρος τοῦ βεβαιωθέντος φόρου εἰς 2,303,900. Ἀφοῦ δὲ κατὰ τὸ 1886 εἶχεν ἕνεκα τούτου προϋπολογισθῆ ποσὸν 2,300,000, ἐνεκρίθη ἵνα τόσον ποσὸν ἀναγραφῇ καὶ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1887 ὡς ἔσοδον ἐξ αὐτοῦ. Ἀλλ’ εἰς τοῦτο προσετέθησαν 460 χιλιάδες δραχ. ἕνεκα τῆς νομοθετηθείσης προσθήκης τῶν 20 τοῖς 100, οὕτω δὲ τὸ προϋπολογισθὲν ποσὸν ἀνῆλθεν εἰς 2,760,000. Ἀλλὰ μέχρι τέλους Αὐγούστου τοῦ 1888 εἰσεπράχθησαν 2,185,239:57, ἤτοι ὀλιγώτερον τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχ. 574,760:43. Ἐπειδὴ δ’ ὑπολείπονται δύο μῆνες, ὁ Σεπτέμβριος καὶ ὁ Ὀκτώβριος, ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι κατ’ αὐτοὺς θέλουσιν εἰσπραχθῆ ὅσα κατὰ τὸν Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον τοῦ 1887 εἰσεπράχθησαν ἐκ τοῦ φόρου τούτου ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1886, ἤτοι δραχ. 81,943:31, τὰ ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1887 μέχρι τέλους Αὐγούστου 1888 εἰσπραχθέντα θέλουσιν ἀναβιβασθῆ κατὰ τὸ τέλος τῆς χρήσεως εἰς 2,267,182:88. Ὅθεν, ἂν κατὰ τὸ 1887 δὲν ἐνομοθετεῖτο ἡ προσθήκη τῶν 20%, ἤθελον εἰσπραχθῆ μόνον ὅσα ἐκ τῶν εἰσπραχθέντων 2,267,182:88 ὑπολείπονται μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν 460,000 δραχμῶν, ἤτοι 1,807,182:88, ἑπομένως ὀλιγώτερα τῶν κατὰ τὸ 1886 εἰσπραχθέντων κατὰ δραχ. 82,400:50. Μήπως ἡ ἐλάττωσις αὕτη προῆλθεν ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου κατὰ 20%; Μήπως ὑπὸ τὸ βάρος τῆς εἰρημένης προσθήκης ἐκάμφθη ἡ παραγωγὴ καὶ ἤρξατο ὁ κάματος; Ὁ δισταγμὸς οὗτος εἶναι ἄξιος τῆς προσοχῆς τοῦ Κοινοβουλίου, διότι οὐ μόνον δὲν ἔχομεν αὔξησιν, ἕνεκα τῆς προϊούσης προόδου τῆς παραγωγῆς, ἀλλ’ εἴχομεν ἐλάττωσιν, ἐν παραβολῇ πρὸς τὰ πέρυσιν εἰσπραχθέντα. Ὁ Πρωθυπουργὸς ἐστήριξεν, ὡς εἶπον, τὰς περὶ τῆς ἀκμῆς τῆς παραγωγῆς πεποιθήσεις του ἐπὶ τῶν πινάκων τῶν ἐσόδων τοῦ 1888. Ἀλλ’ οἱ πίνακες, τοὺς ὁποίους ἔχω ἀνὰ χεῖρας, ἀναιροῦσιν ἀλλήλους, παρέχοντες βεβαίως ψευδεῖς πληροφορίας. Οὕτω τὸ κατὰ τὴν 13 Αὐγούστου δημοσιευθὲν ὑπ’ ἀριθ. 222 φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως περιεῖχε πίνακα, κατὰ τὸν ὁποῖον ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου μέχρι τέλους Ἰουνίου ἐβεβαιώθη φόρος ἀροτριώντων κτηνῶν ἐκ δραχμῶν 2,574,120:88. Τὸ κατὰ τὴν 13 Σεπτεμβρίου ὅμως δημοσιευθὲν ὑπ’ ἀριθ. 263 φύλλον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως περιεῖχε πίνακα, κατὰ τὸν ὁποῖον τὸ μέχρι τέλους Ἰουλίου βεβαιωθὲν ποσὸν ἐκ τοῦ φόρου τούτου ἀνῆλθεν εἰς δραχμὰς 2,844,380:88. Ἀλλ’ ὁ κατόπιν δημοσιευθεὶς πίναξ, ὁ δηλῶν τὰ βεβαιωθέντα μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου 1888, ἀντὶ νὰ παραστήσῃ αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τῶν ἐκ τοῦ φόρου τούτου βεβαιωθέντων διὰ τὰς γενομένας βεβαιώσεις κατὰ τὸν Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον, παρέστησε τὸ βεβαιωθὲν μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου ποσὸν ὀλιγώτερον τοῦ ποσοῦ, ὅπερ εἶχε βεβαιωθῆ μέχρι τέλους Ἰουλίου, ἤτοι δραχ. 2,794,800:42. Μεταβαίνω εἰς ἕτερον φόρον, τὸν στρεμματικὸν φόρον ἐπὶ τῶν περιβολίων. Τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν ἀπὸ τοῦ 1882 μέχρι τοῦ 1885 τετραετίαν ἐβεβαιώθη ἐκ τοῦ φόρου τούτου, ἀνήρχετο εἰς 124,241. Ἑπομένως ὁ μέσος ὅρος συνίστατο εἰς 31,080. Ἐκρίθη ὅμως, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοσοῦτον ποσὸν, καὶ ἀνεγράφησαν μόνον 30,000, προσθήκη δὲ τῶν 6 χιλιάδων, ὅσαι ἀπετελοῦντο ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν 20%, ἀνεβιβάσθη τὸ ἀναγραφὲν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ποσὸν εἰς 36,000. Ἀλλ’ ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1887 ἕως 31 Αὐγούστου 1888, ἤτοι ἐπὶ μῆνας 20, δὲν εἰσεπράχθησαν εἰμὴ 16,649:72, ἤτοι ὀλιγώτερα τοῦ προϋπολογισθέντος κατὰ δραχ. 19,350:28. Ἂν δὲ κατὰ τὸν Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον τοῦ 1888, τοὺς δύο ὑπολοίπους μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1887, εἰσπραχθῶσιν ὅσα εἰσεπράχθησαν κατὰ τοὺς ἀντιστοιχοῦντας δύο μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1886, ἤτοι δρ. 13,780:82, τὸ καθ’ ὅλην τὴν χρῆσιν τοῦ 1887 εἰσπραχθὲν ποσὸν θὰ ἀνῆλθεν εἰς δρ. 30,430:54, ἐνῷ κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1886 εἶχον εἰσπραχθῆ δρ. 179,650:36, ἤτοι περισσότερα τῶν κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1887 εἰσπραχθεισῶν κατὰ δραχ. 149,219:82. Οὕτω δὲ, ἐνῷ κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1886 εἰσεπράχθησαν πλέον τῶν προϋπολογισθέντων δραχ. 149,650:36, κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1887 εἰσεπράχθησαν ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχ. 5,569:46. Μεταβαίνω εἰς τὸν φόρον τοῦ ἐλαίου. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν παραγωγὴν τοῦ ἐλαίου, τὰ ἔτη διαιροῦνται εἰς ἄφορα καὶ εἰς εὔφορα. Ἄφορα δὲ συμβαίνει νὰ ἦναι τὰ ἔτη τὰ εἰς περιττὸν ἀριθμὸν, ἤτοι τὰ 1883, 1885, 1887, ἑπομένως ἡ παραβολὴ δὲν πρέπει νὰ γένηται πρὸς τὸ ἀμέσως προηγούμενον ἔτος, ἀλλὰ πρὸς τὸ προηγηθὲν ἄφορον ἔτος. Ὅθεν κατὰ τὸ ἄφορον ἔτος 1885 εἰσεπράχθησαν πλέον τῶν κατὰ τὸ 1883 εἰσπραχθέντων 248,005, ἂν καὶ κατὰ τὸ 1883 ὁ φόρος ἦτο 10%, ἐνῷ κατὰ τὸ 1885 εἶχεν ἐλαττωθῆ εἰς 7%. Κατὰ τὸ 1887 προϋπελογίσθη ποσὸν 400,000, ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου 1888 δραχ. 693,539:98, καὶ, ἂν κατὰ τοὺς ὑπολοίπους δύο μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1887, τὸν Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον, εἰσεπράχθησαν ὅσα καὶ κατὰ τοὺς δύο ἀντιστοιχοῦντας μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1886, ἤτοι δρ. 1,298:68, τὸ καθ’ ὅλην τὴν χρῆσιν τοῦ 1887 εἰσπραχθησόμενον ποσὸν θέλει ἀνέλθει εἰς 694,838:66, ἤτοι κατὰ δραχμὰς 294,838:66 πλέον τῶν προϋπολογισθέντων, ἂν καὶ ὁ φόρος κατὰ τὸ 1887 προσδιωρίσθη ἀνώτερος τοῦ κατὰ τὸ 1885. Οὕτω, ἐνῷ τὰ κατὰ τὸ 1885 εἰσπραχθέντα ὑπερέβησαν τὰ κατὰ τὸ 1883 κατὰ δρ. 248,005, τοῦ φόρου κατὰ τὸ 1885 συνισταμένου εἰς 7 τοῖς 100, τὰ κατὰ τὸ 1887 εἰσπραχθέντα θέλουσιν ὑπερβῆ τὰ κατὰ τὸ 1885 κατὰ δρ. 147,694:66 μόνον, εἰ καὶ ὁ φόρος κατὰ τὸ 1887 ἦτο ἀνώτερος τοῦ κατὰ τὸ 1885 ἐπιβληθέντος. Ἤτοι ἡ ὑπεροχὴ τοῦ ἐσόδου τοῦ 1885, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ ἔσοδον τοῦ 1883, τυγχάνει πολλῷ μεγαλειτέρα τῆς ὑπεροχῆς τοῦ ἐσόδου τοῦ 1887, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ τοῦ 1885. Μεταβαίνω εἰς τοὺς φόρους τοὺς εἰσπραττομένους ἐν τοῖς τελωνείοις. Καὶ πρῶτον ἐπὶ τῶν σύκων. Κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1882 μέχρι τοῦ 1885 εἶχον ἐξαχθῆ στατῆρες σύκων 639,282, ὧν ὁ μέσος ὅρος ἀνήρχετο εἰς 173,420, ἐνεγράφη δὲ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ κατὰ τὸ 1887 ὡς ἔσοδον, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς δραχμῆς μιᾶς καὶ λεπτῶν 57 κατὰ στατῆρα, ἐκ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν σύκων τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 255,000. Ἀλλ’ εἰς τοῦτο προσετέθησαν 20,000 δραχ. ὡς plus value, διὰ τὴν ἐκ τῆς φυσικῆς προόδου αὔξησιν, καὶ δραχ. 55,000 διὰ τὴν προσθήκην τῶν 20%, ἀναβιβασθέντος τοῦ προϋπολογισθέντος ποσοῦ εἰς δραχ. 330,000. Ἐκ φόρου ἐπὶ τῶν λακωνικῶν προϊόντων εἶχον προϋπολογισθῆ κατὰ τὸ 1886 δρ. 70,000, διότι ὁ μέσος ὅρος τῶν ἀπὸ τοῦ 1882–1885 κατὰ τὴν τετραετίαν εἰσπραχθέντων ἀνήρχετο εἰς 82,611. Ἀλλὰ τὸ 1887, ἂν καὶ ἦτο ἄφορον ἔτος, δὲν προϋπελογίσθησαν ὀλιγώτερα τῶν κατὰ τοῦ 1886 εἰσπραχθέντων, διότι κατὰ τὸ προηγηθὲν ὡσαύτως ἄφορον ἔτους τοῦ 1885 εἶχον εἰσπραχθῆ δραχ. 114,929. Ὅθεν προϋπελογίσθησαν πλέον τῶν κατὰ τὸ 1886 εἰσπραχθέντων δραχμαὶ 20,000, προσετέθησαν δὲ εἰς τὸ οὕτως ἀποτελεσθὲν ποσὸν τῶν δραχ. 90,000 καὶ δραχ. 18,000 διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου κατὰ 20%, καὶ ἀνεβιβάσθη τὸ προϋπολογισθὲν ποσὸν εἰς δρ. 108,000. Ἐπὶ τοῦ φόρου τοῦ καπνοῦ, ὁ μέσος ὅρος τῶν κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν τῶν ἐτῶν 1882–1885 ἐξαχθέντων ἢ μετενεχθέντων καπνῶν ἀνῆλθεν εἰς ὀκάδας 2,466,902, τοῦ δ’ εἰσπραχθέντος φόρου εἰς δραχ. 278,945. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὸ τελευταῖον τῆς εἰρημένης τετραετίας ἔτος εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς φόρον ποσὸν ὀκάδων καπνοῦ 2,694,265 καὶ εἰσπραχθῆ φόρος δρ. 344,140, προϋπελογίσθη κατὰ τὸ 1887 ἔσοδον ἐκ τοῦ φόρου τούτου δρ. 350,000, καὶ, τῇ προσθήκῃ εἰς τοῦτο 70,000 διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ 20%, ἀνεβιβάσθη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ εἰς 420,000. Ἐπὶ τῆς σταφίδος. Κατὰ τὴν τελευταίαν πενταετίαν τῶν ἐτῶν 1881–1885 εἶχεν ἐξαχθῆ σταφιδόκαρπος, ὑποκείμενος εἰς φόρον δραχ. 15:75, λίτραι 510,206,770, καὶ σταφιδόκαρπος, ὑποκείμενος εἰς φόρον δραχ. 13:65, λίτραι 609,135,215. Ὅθεν κατὰ τὸν μέσον ὅρον τῶν ποσῶν τούτων ἐφορολογήθησαν 102,041,354 λίτραι τῆς πρώτης κατηγορίας, καὶ 121,827,043 λίτραι τῆς δευτέρας κατηγορίας, ἤτοι ἐν ὅλῳ λίτραι 223,686,397. Κατὰ τὸν Προϋπολογισμὸν ὅμως τοῦ 1887 ἐλήφθη ὡς βάσις τὸ ποσὸν τῶν 260,000,000 λιτρῶν, ἕνεκα τῆς ἐτησίας κανονικῆς αὐξήσεως, τῆς ἐπερχομένης ἐκ τῆς καρποφορίας τῶν νέων φυτειῶν. Ὅθεν 120 ἑκατομμύρια λιτρῶν τῆς πρώτης κατηγορίας καὶ 140 ἑκατομμύρια τῆς δευτέρας κατηγορίας ἐγένοντο ἀποδεκτὰ ὡς βάσις· ὁ δὲ φόρος αὐτῶν ὑπελογίσθη εἰς δραχ. 3,801,000, εἰς τὰς ὁποίας προσετέθη διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ 20% ποσὸν 760,200, καὶ ἀνεγράφη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ποσὸν 4,561,200. Ἀνακεφαλαιόνων τὰ εἰσπραχθέντα ἐκ τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος φόρων, τῶν εἰσπραττομένων ἐν τοῖς τελωνείοις, εὑρίσκω ὅτι προϋπελογίσθησαν:

Ἐν τοῖς πίναξιν ὅμως, τοῖς δημοσιευθεῖσι διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 286 φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, τῶν ἐν τοῖς ταμείοις καὶ τελωνείοις βεβαιωθέντων, εἰσπραχθέντων καὶ καθυστερούντων ἐσόδων τῆς χρήσεως τοῦ 1887, ἀνεγράφη, ὅτι, ἐνῷ τὰ προϋπολογισθέντα ἦσαν δραχ. 5,431,800 Τὰ εἰσπραχθέντα ἀνῆλθον εἰς δραχ. 4,826,730:37. Ἑπομένως, ὅτι εἰσεπράχθησαν ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων 605,069:63 καὶ οὐχὶ 463,594:40. Τὰ εἰσπραχθέντα κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1886 μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου 1887 ἐκ τῶν φόρων τούτων ἔσοδα ἀνῆλθον εἰς δραχμὰς 4,154,947:87, ἤτοι ἦσαν ὀλιγώτερα τῶν κατὰ τοὺς ἀντιστοιχοῦντας μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1887 εἰσπραχθέντων κατὰ δρ. 671,782:50. Ἀλλὰ κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1887 τὸ ποσὸν τοῦ φόρου εἶχεν αὐξηθῆ κατὰ 20 τοῖς 100, ἑπομένως εἰσεπράχθησαν ἕνεκα τῆς αὐξήσεως ταύτης:

Ἄν δὲ τὸ ποσὸν τοῦτο τῶν δραχ. 903,200, τὸ ὁποῖον προῆλθεν ἐκ τῆς ἐξαιρετικῆς κατὰ τὸ 1887 αὐξήσεως τῶν φόρων, ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὰ κατὰ τὸ 1887 εἰσπραχθέντα, ταῦτα θέλουσι περιορισθῆ εἰς δραχ. 3,923,530:37, ἤτοι ὀλιγώτερα τῶν κατὰ τὸ 1886 εἰσπραχθέντων κατὰ δραχ. 231,417:50. Οὐδεμίαν φέρω παρατήρησιν περὶ τῶν διαφορῶν, τὰς ὁποίας κατέδειξα, καὶ ἐπὶ τῶν πινάκων τούτων. Οὐδεμίαν ἔχω ἀφορμὴν νὰ πιστεύσω τὰ σημειούμενα ἐν τοῖς πίναξι τῶν εἰσπραττομένων ἐν τοῖς ταμείοις καὶ ἐν τοῖς τελωνείοις, καὶ οὐχὶ τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν δίδουσιν αἱ ἄλλαι δημοσιευθεῖσαι καταστάσεις. Κατέδειξα καὶ τὴν διαφορὰν ταύτην, ἵνα δηλώσω ποῖος εὐλόγως καταλαμβάνει ἡμᾶς δισταγμὸς πρὸ τῶν δημοσιευομένων ἐπισήμων πληροφοριῶν. Παρατηρῶ ὅμως, ὅτι τὰ προϋπολογισθέντα ποσὰ προϋπελογίσθησαν ἐπὶ τῇ βάσει θετικωτάτων στοιχείων, τὰ εἰσπραχθέντα δ’ ἔπρεπε νὰ ἦσαν διὰ τοῦτο ὅσον τὸ δυνατὸν ἐγγύτατα τῶν προϋπολογισθέντων, ἔπρεπε μάλιστα νὰ ὑπερβάλωσι τὰ προϋπολογισθέντα ἕνεκα τῆς προϊούσης προόδου τῆς χώρας. Καὶ ὅμως ἀπεδείχθησαν ὀλιγώτερα τῶν πέρυσι προϋπολογισθέντων, κατὰ μὲν τὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 35 φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως δημοσιευθεῖσαν κατάστασιν κατὰ δραχ. 463,594:40, κατὰ δὲ τὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 286 ἑτέρου φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως δημοσιευθεῖσαν ἑτέραν κατάστασιν κατὰ δραχ. 605,069:63. Μεταβαίνω εἰς τὴν ἔρευναν ἄλλου ἀμέσου φόρου, τοῦ ἐπὶ τῶν βοσκῶν. Κατὰ τὸ 1886 εἶχε προϋπολογισθῆ ποσὸν 120,000, εἰς τὸ ὁποῖον προσετέθησαν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1887 δρ. 40,000, διότι ὁ μέσος ὅρος τῶν κατὰ τὴν τριετίαν τοῦ 1882, 1883 καὶ 1884 βεβαιωθέντων ἀνήρχετο εἰς 150,823. Προστεθέντος δ’ εἰς τὸ ποσὸν τοῦτο τοῦ 20%, καθ’ ὃ ηὐξήθη ὁ φόρος, ἀνεγράφη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ποσὸν 180,000. Ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου τοῦ 1888 δρ. 96,823:46. Ἐὰν δὲ καὶ κατὰ τοὺς δύο τελευταίους μῆνας τῆς χρήσεως, τὸν Σεπτέμβριον καὶ τὸν Ὀκτώβριον, εἰσεπράχθησαν ὅσα εἰσεπράχθησαν κατὰ τοὺς δύο ἀντιστοιχοῦντας μῆνας τοῦ 1886, ἤτοι δραχμαὶ 17,869:17, τὰ καθ’ ὅλην τὴν χρῆσιν τοῦ 1887 εἰσπραχθέντα θέλουσιν ἀνέλθει εἰς 114,692:63, ἤτοι ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ 65,307:37. Ἐπὶ δὲ τοῦ φόρου τῶν ζώων, κατὰ τὴν ἀπὸ τοῦ 1882 –1885 τετραετίαν εἶχε βεβαιωθῆ ποσὸν φόρου δραχ. 12,100,276, τοῦ ὁποίου ὁ μέσος ὅρος ἦτο 3,025,069. Μ’ ὅλον ὅτι δὲ τὸ ποσὸν τοῦ κατὰ τὸ 1884 βεβαιωθέντος εἶχεν ἀνέλθει εἰς 3,242,876, ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1887 ἐλήφθη ὡς βάσις μόνον τὸ ποσὸν τῶν 3,000,000, καὶ τῇ προσθήκῃ τοῦ 20%, ἤτοι 600,000 δραχμῶν, ἀνεγράφη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἔσοδον ἐκ δραχ. 3,600,000. Εἰσεπράχθησαν ὅμως μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου 1888 δραχ. 2,662,231:89. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι καὶ κατὰ τοὺς δύο τελευταίους μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1887, τὸν Σεπτέμβριον καὶ τὸν Ὀκτώβριον, εἰσεπράχθη ποσόν, ὅσον εἰσεπράχθη κατὰ τοὺς δύο ἀντιστοίχους μῆνας τῆς προηγουμένης χρήσεως, ἤτοι δραχ. 54,703:18, τὰ κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1887 εἰσπραχθέντα θέλουσιν ἀνέλθει εἰς δραχ. 2,716,935:07, ἤτοι ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ 883,064:93. Ἐὰν δὲ ἐκ τοῦ κατὰ τὰ ἀνωτέρω εἰσπραχθέντος ποσοῦ ἀφαιρεθῶσιν 600,000, αἵτινες εἰσεπράχθησαν ἕνεκα τῆς αὐξήσεως τοῦ 20%, θέλει ὑπολειφθῆ, ὡς ποσὸν εἰσπραχθὲν, 2,116,935:07, ἤτοι ὀλιγώτερα τῶν εἰσπραχθέντων κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1886 κατὰ δρ. 139,123:30. Καὶ ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν ἐπιτηδευμάτων ὁ μέσος ὅρος τῶν κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν 1884–1886 βεβαιωθέντων ἀνῆλθεν εἰς δραχ. 2,201,263, διὰ τοῦτο τὸ κατὰ τὸ 1886 προϋπολογισθὲν ποσὸν τῶν δραχμῶν 2,080,000 ἀνεβιβάσθη εἰς 2,200,000. Τῇ προσθήκῃ δὲ δρ. 500,000 διὰ τὰς ψηφισθείσας μεταβολὰς τοῦ νόμου περὶ τοῦ φόρου τούτου ἐπὶ αὐξήσει τῶν ποσοστῶν τοῦ φόρου διαφόρων τάξεων ἐπιτηδευματιῶν, καὶ δραχ. 540,000 διὰ τὴν ἐπὶ τοῦ κατὰ τὰ ἀνωτέρω προϋπολογισθέντος ποσοῦ τῶν 2,700,000 προσθήκην τοῦ 20%, τὸ προϋπολογισθὲν ποσὸν ἀνεβιβάσθη εἰς 3,240,000. Εἰσεπράχθησαν δὲ μέχρι 31 Αὐγούστου 1888 δραχμαὶ 1,696,280:54, ἤτοι ὀλιγώτεραι τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ 1,543,719:46. Ἐὰν δὲ ὑποτεθῇ, ὅτι κατὰ τοὺς ὑπολοίπους δύο μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1887 εἰσεπράχθησαν ὅσα εἰσεπράχθησαν καὶ κατὰ τοὺς δύο ἀντιστοιχοῦντας μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1886, ἤτοι δραχμαὶ 63,783:58, τὸ καθ’ ὅλην τὴν χρῆσιν τοῦ 1887 εἰσπραχθὲν ποσὸν θέλει ἀνέλθει εἰς 1,760,064:12, ἤτοι ὀλιγώτερον τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχ. 1,479,935:88. Τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο τυγχάνει ὀλιγώτερον τῶν ποσῶν, ὅσα εἰσεπράττοντο ἐκ τοῦ φόρου τούτου πρὶν ἢ ψηφισθῶσιν αἱ αὐξήσεις ἐκ δραχ. 500,000 ἕνεκα τῶν μεταβολῶν τοῦ νόμου, καὶ ἐκ δραχ. 540 χιλιάδων ἕνεκα τῆς προσθήκης τῶν 20%. Καὶ ὁ φόρος τῶν οἰκοδομῶν προϋπελογίσθη εἰς 2,100,000, ἤτοι ὀλιγώτερα κατὰ 700,000 τοῦ προϋπολογισθέντος ποσοῦ κατὰ τὸ 1886. Προσετέθησαν δὲ δρ. 420,000, διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ 20%, καὶ οὕτως ἀνεγράφη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ποσὸν 2,520,000. Ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν μέχρι 31 Αὐγούστου 1888 δρ. 2,040,804:56, ἐὰν δ’ ὑποτεθῇ, ὅτι κατὰ τοὺς δύο ὑπολοίπους μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1887 εἰσεπράχθησαν ὅσα εἰσεπράχθησαν κατὰ τοὺς ἀντιστοιχοῦντας μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1886, ἤτοι δραχμαὶ 177,910:67, τὰ καθ’ ὅλην τὴν χρῆσιν τοῦ 1887 εἰσπραχθέντα θέλουσιν ἀνέλθει εἰς 2,218,715:23, ἤτοι ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ 301,284:77. Καὶ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων δὲ τοῦ φόρου τούτου φαίνεται ὁ κάματος τῆς ὑποκειμένης εἰς τὸν φόρον τοῦτον παραγωγῆς, ἀφοῦ, ἂν καὶ ἠλαττώσαμεν τὰ κατὰ τὸ 1886 προϋπολογισθέντα κατὰ 280,000, εἰσεπράχθησαν ὅμως ὀλιγώτερα κατὰ 301,284:77. Τὸ μόνον ἐξ ἀμέσων φόρων ἔσοδον, τὸ ὁποῖον ὑπερέβη τὰς προσδοκίας τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ἀναγεγραμμένας ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, τυγχάνει τὸ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν μερισμάτων τῶν ἀνωνύμων ἑταιριῶν. Τὸ ἔσοδον τοῦτο ὑπερέβη τὰ προϋπολογισθέντα, διότι μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου 1888 εἶχον εἰσπραχθῆ ἐξ αὐτοῦ δραχ. 322,681:50. Ἂν δὲ καὶ κατὰ τοὺς ὑπολοίπους δύο μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1887 εἰσπραχθῶσιν ὅσα εἰσεπράχθησαν καὶ κατὰ τοὺς δύο μῆνας τοῦ 1886, ἤτοι δραχ. 28,090, τὰ καθ’ ὅλην τὴν χρῆσιν εἰσπραχθέντα θέλουσιν ἀνέλθει εἰς 350,771:50, ἤτοι πλέον τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχ. 50,771:50, διότι ἴσως εἶχε μειωθῆ τὸ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1887 ἀναγραφὲν ποσὸν κατὰ 40% τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον εἴχομεν ἀναγράψει κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη. Ὑπολείπεται μόνον τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου ἐκ τῶν ἀμέσων φόρων ἡ ἔρευνα, μετὰ τὴν ὁποίαν θέλω ἐκθέσει τὸ πόρισμα τῶν ἀμέσων φόρων. Ἐπὶ τῇ πληροφορίᾳ, ὅτι οἱ ἀμπελῶνες, πλὴν τῆς Ἑπτανήσου καὶ τῶν δύο Λακωνικῶν ἐπαρχιῶν, καταλαμβάνουσιν ἔκτασιν 550,000 στρεμμάτων, καὶ ὅτι ἕκαστον στρέμμα παράγει 240 ὀκάδας, ὑπελογίσθη, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦ παραγομένου οἴνου ἀνέρχεται εἰς 132 ἑκατομμύρια ὀκάδων, ἐπὶ τούτου δὲ ὁ ὑπολογιζόμενος φόρος ἀνήρχετο εἰς 1,760,000 δραχμῶν. Ὅθεν τὸ ἀναγραφὲν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1886 ποσὸν ἠλαττώθη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1887 κατὰ 1,240,000. Ἐπειδὴ ὅμως ηὐξήθη ὁ φορολογικὸς ὅρος εἰς 2 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ὑπελογίσθη διὰ τὰ 132 ἑκατομμύρια ὀκάδων ἔσοδον δρ. 2,640,000, ὅπερ, τῇ προσθήκῃ δραχμῶν 528,000 διὰ τὴν αὔξησιν τῶν 20%, ἀνεβίβασε τὸ ἀναγραφὲν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1887 ποσὸν εἰς δρ. 3,168,000. Ἀλλὰ μέχρι τῆς 31ης Αὐγούστου 1888 εἰσεπράχθησαν 1,851,185:52, ἂν δὲ ὑποτεθῇ, ὅτι κατὰ τοὺς ὑπολοίπους δύο μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1887, τὸν Σεπτέμβριον καὶ τὸν Ὀκτώβριον, θέλουσιν εἰσπραχθῆ ὅσα εἰσεπράχθησαν κατὰ τοὺς ἀντιστοιχοῦντας μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1886, ἤτοι δρ. 190,435:35, τὸ καθ’ ὅλην τὴν χρῆσιν τοῦ 1887 εἰσπραχθὲν ποσὸν θέλει ἀναβιβασθῇ εἰς 2,041,620:87, ἤτοι ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δρ. 1,126, 379:13. Συμπεράσματα ἐκ τῆς ἐρεύνης ταύτης συνάγονται: Αʹ) Ὅτι προϋπελογίσθησαν ἔσοδα ἐκ τῶν ἀμέσων φόρων δρ. 21,642,800, εἰσεπράχθησαν δὲ μέχρι τῆς 31 Αὐγούστου 1888 δραχμαὶ 16,392,167:23, ἤτοι ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων δραχ. 5,250,632:77, καὶ ὅτι, ἐὰν εἰσπραχθῶσι κατὰ τοὺς δύο ὑπολειπομένους μῆνας, Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον, ὅσα εἰσεπράχθησαν κατὰ τοὺς δύο ἀντιστοιχοῦντας μῆνας τῆς χρήσεως τοῦ 1886, ἤτοι δραχμαὶ 630,991:40, τὰ εἰσπραχθέντα θέλουσιν εἶσθαι αὖθις ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχ. 4,619,641:37. Βʹ) Ὅτι διὰ τῆς προσθήκης τῶν 20% καὶ διὰ τῆς μεταβολῆς τῶν νόμων περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου, περὶ φόρου ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ ἐλαίου, εἶχε προστεθῇ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν ἔσοδον δραχ. 4,867,200. Ἂν δὲ τὸ ποσὸν τοῦτο ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὸ ὅλον ποσὸν τῶν κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1887 εἰσπραχθέντων, ἀνελθὸν κατὰ τὰ ἀνωτέρω εἰρημένα εἰς 17,023,158:63, θέλει ὑπολειφθῆ ὡς εἰσπραχθὲν κατὰ τὴν χρῆσιν ἄνευ τῶν νομοθετηθεισῶν αὐξήσεων ποσὸν δραχ. 12,155,958:63, ἐνῷ κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1886 εἶχον εἰσπραχθῆ δραχ. 13,057,476:42. Ἤτοι τὰ κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1887 εἰσπραχθέντα καταλήγουσιν εἰς ποσὸν μικρότερον τοῦ κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1886 εἰσπραχθέντος ἐξ ἀμέσων φόρων κατὰ δραχμὰς 901,517:79. Ἐκ τῶν ἐμμέσων φόρων προϋπελογίσθη ἔσοδον ἐκ δραχ. 47,944,700, εἰσεπράχθησαν δὲ 43,377,716:85, ἤτοι ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχ. 4,566,983:15. Καὶ τὸ μὲν ἔσοδον ἐκ τοῦ χαρτοσήμου προϋπελογίσθη εἰς 7 ἑκατομμύρια, τὸ ἐκ τῶν προσθέτων τελῶν εἰς 650,000, τὸ ἐκ μερισμάτων ἀνωνύμων ἑταιριῶν εἰς 122,000, τὸ ὅλον εἰς 7,775,000. Εἰσεπράχθησαν δέ, κατὰ τὸν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 286 φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως δημοσιευθέντα πίνακα, ἐκ τελῶν χαρτοσήμου δραχ. 7,142,875:90, ἐκ προσθέτων τελῶν δραχ. 764,651:58, καὶ ἐκ μερισμάτων ἀνωνύμων ἑταιριῶν δραχ. 180,027:60, τὸ ὅλον δραχμαὶ 8,087,555:08. Ἀλλὰ τὸ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 24 φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ 1888 δημοσιευθὲν δελτίον ἀναγράφει ὡς εἰσπραχθέντα ἐν ὅλῳ δραχ. 8,028,042, ἤτοι 59,513 ὀλιγώτερα τοῦ κατὰ τὸν ἄλλον πίνακα δημοσιευθέντος ποσοῦ. Ἀλλὰ τῶν δημοσιευομένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου πληροφοριῶν καὶ πινάκων ἡ ἀρετὴ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι ἡ περὶ τοὺς ἀριθμοὺς ἀκρίβεια, ἀλλ’ ἡ σύγχυσις. Οὕτω, κατὰ τὴν εἰσηγητηρίαν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1887 ἔκθεσιν τοῦ Ὑπουργοῦ ἀπὸ 23 Ὀκτωβρίου 1886, ἐν σελ. 15, τὰ ἐκ χαρτοσήμου εἰσπραχθέντα ἀνῆλθον κατὰ μὲν τὸ 1884 εἰς 6,108,801, κατὰ δὲ τὸ 1885 εἰς 6,834,814, ἐνῷ κατὰ τὰ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 27 φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως δημοσιευθέντα δελτία, τὰ ἔσοδα ἐκ τοῦ χαρτοσήμου ἀνῆλθον κατὰ μὲν τὸ 1884 εἰς 6,282,340, καὶ κατὰ τὸ 1885 εἰς 6,309,471. Ἐκ δὲ τῶν ἐσόδων ἐκ διαφόρων τελῶν παρήχθησαν τὰ ἑξῆς ἀποτελέσματα. Ἐκ τελῶν σιγαροχάρτου, ἐκ τῶν προϋπολογισθέντων 1,577,265, εἰσεπράχθησαν 1,205,678:60, ἤτοι ὀλιγώτερα κατὰ δραχμὰς 371,586:40. Ἐξ εἰσιτηρίων θεάτρων εἰσεπράχθησαν περισσότερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχμὰς 3,569:75. Ἐξ εἰσιτηρίων ἀτμοπλοίων ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχμὰς 7,093:89. Ἐξ εἰσιτηρίων σιδηροδρόμων περισσότερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχμὰς 20,261:57. Ἐκ ταχυδρομικῶν τελῶν περισσότερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχμὰς 48,635:56. Καὶ ἐκ τηλεγραφικῶν περισσότερα ὡσαύτως τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχ. 154,262:41. Ἑπομένως, ἂν ἀπὸ τὸ ποσὸν τῶν 378,680:29, τὸ ὁποῖον εἰσεπράχθη ὀλιγώτερον τῶν προϋπολογισθέντων ἐκ σιγαροχάρτου καὶ ἐξ εἰσιτηρίων ἀτμοπλοίων, ἀφαιρεθῇ τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 226,829:29, τὸ ὁποῖον εἰσεπράχθη πλέον τῶν προϋπολογισθέντων ἐξ εἰσιτηρίων θεάτρων καὶ σιδηροδρόμων, καὶ ἐκ τελῶν ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν, συνάγεται, ὅτι τὰ εἰσπραχθέντα, ἀνελθόντα εἰς 3,786,773:50, ἦσαν ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων ἐκ δραχμῶν 3,942,265 κατὰ δραχμὰς 155,491:50. Δὲν εἶναι περιττὸν νὰ καταδείξω καὶ ἐπὶ τούτων τὰς διαφορὰς τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα ἐδημοσιεύθησαν ὡς εἰσπραχθέντα ἐκ τῶν ἀνωτέρω δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου. Τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται ἐν τῷ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 238 φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως δημοσιευθέντι πίνακι, διαφέρουσιν ὅλως τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα περιελήφθησαν ὡς εἰσπραχθέντα ἐν τῷ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 27 φύλλου τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως δημοσιευθέντι δελτίῳ. Οὕτως ἐκ σιγαροχάρτου, κατὰ τὸν πίνακα, εἰσεπράχθησαν 1,205,678:60, ἐνῷ κατὰ τὸ δελτίον εἰσεπράχθησαν 1,204,371. Ἐξ εἰσιτηρίων θεάτρων, κατὰ τὸν πίνακα 43,569:75, καὶ κατὰ τὸ δελτίον 43,479. Ἐξ εἰσιτηρίων ἀτμοπλοίων δραχ. 167,906:11 κατὰ τὸν πίνακα, καὶ 158,055 κατὰ τὸ δελτίον. Ἐκ σιδηροδρόμων 170,261:57 κατὰ τὸν πίνακα, καὶ 156,086 κατὰ τὸ δελτίον. Ἐκ τελῶν τηλεγραφικῶν 1,154,262:41 κατὰ τὸν πίνακα, καὶ 984,438 κατὰ τὸ δελτίον. Μετὰ τὴν σύστασιν τῶν κοπτηρίων τοῦ καπνοῦ ἐπεβλήθη ὑποχρεωτικῶς εἰς τοὺς κόπτοντας καπνὸν νὰ ἀγοράζωσι καὶ 12 φυλλάδια σιγαροχάρτου κατὰ πᾶσαν ὀκᾶν· τὸ ἐκ τούτου δὲ εἰσπραχθὲν ποσὸν ἀνῆλθεν εἰς 766,549:60. Ἀλλὰ πλὴν τούτου πωλεῖται καὶ σιγαρόχαρτον ἐν τοῖς ταμείοις, ἐκ τούτου δὲ ζημιοῦνται οἱ κόπτοντες τὸν καπνὸν καὶ ἀγοράζοντες ὑποχρεωτικῶς τὸ σιγαρόχαρτον, μὴ δυνάμενοι νὰ πωλήσωσιν αὐτὸ εἰς τοὺς πελάτας των, διότι οὗτοι εἶχον ἀγοράσει τοιαῦτα ἐν τοῖς ταμείοις. Ἀφοῦ δὲ καπνὸν οὐδαμόθεν ἄλλοθεν δύναταί τις νὰ προμηθευθῇ, εἰμὴ ἐκ τῶν κοπτόντων αὐτὸν ἐν τοῖς κοπτηρίοις, διὰ τὸν καπνὸν δὲ τοῦτον πωλεῖται ὑποχρεωτικῶς τὸ ἀναγκαῖον σιγαρόχαρτον ἐν τοῖς κοπτηρίοις, διὰ ποῖον ἄλλον καπνὸν πωλεῖται τὸ ἐν τοῖς ταμείοις πωλούμενον σιγαρόχαρτον; Οὕτως ἡ Κυβέρνησις, ζημιοῦσα τοὺς ἐν τοῖς κοπτηρίοις κόπτοντας τὸν καπνὸν διὰ τῆς ὑποχρεωτικῆς εἰς αὐτοὺς πωλήσεως τοῦ διὰ τὸν κοπτόμενον καπνὸν ἀναγκαιοῦντος σιγαροχάρτου, ἐνισχύει τὸ λαθρεμπόριον διὰ τῆς πωλήσεως σιγαροχάρτου ἐν τοῖς ταμείοις, ἐν οἷς προμηθεύονται τὸ ἀναγκαιοῦν ποσὸν οἱ μὴ προμηθευόμενοι τὸν καπνὸν ἐκ τοῦ ἐν τοῖς κοπτηρίοις κοπτομένου. Ἐν τούτοις τὸ ἐκ τῆς πωλήσεως σιγαροχάρτου ἐν τοῖς κοπτηρίοις εἰσπραχθὲν ποσὸν, ὑπολογιζόμενον πρὸς 12 φυλλάδια κατ’ ὀκᾶν καπνοῦ, τιμώμενον πρὸς 20 λεπτὰ ἕκαστον, ἐνδεικνύει ποσὸν καπνοῦ ὑπαχθὲν εἰς τὴν ἐν τοῖς κοπτηρίοις φορολογίαν ἐξ ὀκάδων 319 χιλιάδων καὶ δραμίων 395, ἐνῷ, κατὰ τὰ περὶ τοῦ φορολογηθέντος καπνοῦ δημοσιευόμενα μηνιαῖα δελτία, τὸ εἰς φορολογίαν ὑπαχθὲν ἐν τοῖς κοπτηρίοις ποσὸν καπνοῦ ἀνῆλθεν εἰς ὀκάδας 333,735 καὶ 327 δράμια, διὰ τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ πωληθῶσι 4,004,820 φυλλάδια καὶ νὰ εἰσπραχθῶσι δραχμαὶ 800,964. Ἐκ δὲ τῶν μονοπωλίων, τὰ μὲν εἰσπραχθέντα ἐκ παιγνιοχάρτων ἦσαν ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχμὰς 277,003, τὰ δὲ ἐκ πυρείων ὀλιγώτερα ὡσαύτως κατὰ δραχ. 137,476:20, τὰ ἐκ πετρελαίου ὀλιγώτερα κατὰ δραχ. 404,633:60, καὶ τὰ ἐξ ἁλικῶν καὶ ἁλάτων ὀλιγώτερα κατὰ δραχ. 171,706:78. Ἀνῆλθον δὲ τὰ ἐκ τῶν εἰδῶν τούτων τῶν μονοπωλίων εἰσπραχθέντα κατὰ τὸ 1887 εἰς δραχμὰς 6,309,180:42, ἐνῷ τὰ προϋπολογισθέντα συνίσταντο εἰς δραχμὰς 7,300,000. Ἐπὶ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ ἐπανήχθη ὑπὸ τοῦ Πρωθυπουργοῦ τὸ κατὰ τὸ 1884 νομοθετηθὲν σύστημα τῶν κοπτηρίων. Ἀλλὰ κατὰ μὲν τὸ 1884 εἰσεπράχθησαν δραχμαὶ 3,023,588:63, κατὰ τὸν Ἀπολογισμὸν ὑποβληθεισῶν εἰς τὴν φορολογίαν τῶν δραχμῶν 3:80 ὀκάδων καπνοῦ 795,681, εἰσαχθεισῶν εἰς τὰ κοπτήρια. Ἀλλ’ ἐδαπανήθησαν διὰ τὸ σύστημα τοῦτο τῆς φορολογίας δραχμαὶ 834,294:36, καὶ ἡ καθαρὰ ἐκ τοῦ φόρου τούτου πρόσοδος ἀνῆλθεν εἰς 2,189,294:27. Κατὰ τὸ 1887, ἀπὸ τῆς 10 Αὐγούστου μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1887, καὶ ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου μέχρι τέλους Ἰουλίου 1888, καὶ κατὰ τὰς 10 ἡμέρας τοῦ Αὐγούστου, δι’ ὧν συμπληροῦται πλῆρες ἔτος, εἰσεπράχθησαν, κατὰ τὰ μηνιαῖα δελτία, ἐν τοῖς κοπτηρίοις δραχ. 4,342, 475:25, εἰσαχθεισῶν ἐν αὐτοῖς ὀκάδων καπνοῦ 888,319 καὶ δραμίων 297, ἤτοι περισσότεραι τῶν κατὰ τὸ 1884 εἰσαχθεισῶν 92,638 ὀκάδες καὶ δράμια 297. Ἀλλὰ κατὰ τοὺς πίνακας τὰ εἰσπραχθέντα ἀπὸ 10 Αὐγούστου 1887 μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1887 ἀνῆλθον εἰς δραχ. 1,657,801 καὶ λεπτὰ 15, τὰ εἰσπραχθέντα δὲ ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1888 ἕως τέλους Ἰουλίου εἰς δραχ. 2,579,367:46, καὶ κατὰ τὰς 10 ἡμέρας τοῦ Αὐγούστου δραχ. 122,602:48, τὸ ὅλον 4,349,771:09, ἤτοι περισσότερα τῶν κατὰ τὰ μηνιαῖα δελτία εἰσπραχθέντων κατὰ δραχ. 7,295:84. Δὲν γνωρίζομεν ὅμως πόσα ἐδαπανήθησαν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ συστήματος· ἐὰν δὲ ἐδαπανήθησαν ὅσα καὶ κατὰ τὸ 1884, ἤτοι δραχ. 834,294:36, ἡ καθαρὰ πρόσοδος τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ περιορίζεται εἰς 3,515,476:73. Ὅθεν φορολογηθέντος τοῦ καπνοῦ κατ’ ὀκᾶν πρὸς δραχ. 3:80, εἰσεπράχθησαν κατὰ τὸ 1884 2,189,294:27, φορολογηθέντος δὲ κατὰ τὸ 1887 πρὸς δραχ. 4:80 κατ’ ὀκᾶν, εἰσεπράχθησαν 3,515,476:73, ἤτοι περισσότερα 1,326, 182:46. Ὅτε δὲ ἐφορολογεῖτο ὁ καπνὸς πρὸς δραχ. 2 καὶ 50 τὴν ὀκᾶν, ὑπὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐνομοθετήθη κατὰ τὸ 1885, εἰσεπράχθησαν δραχ. 2,504,317, ἤτοι περισσότερα τῶν εἰσπραχθέντων διὰ τῶν κοπτηρίων ἐπὶ φορολογίᾳ δραχ. 3 καὶ λεπτὰ 80 κατὰ δρ. 315,022:73, ὀλιγώτερα δὲ τῶν εἰσπραχθέντων κατὰ τὸ 1887, ὅτε ὁ φόρος ἐδιπλασιάσθη, κατὰ δραχ. 1,011,159:73, ἤτοι οὐχὶ κατὰ τὸ διπλάσιον τῶν εἰσπραχθέντων κατὰ τὸ 1885, τὸ ὁποῖον ἦτο 5,008,634, ἀλλὰ κατὰ δραχ. 1,493,157:27 ὀλιγώτερον τοῦ διπλασίου. Ἀνακεφαλαιοῦντες δ’ εὑρίσκομεν, ὅτι εἰσεπράχθησαν ἐκ τελωνειακῶν τελῶν, ἐκ χαρτοσήμου, ἐκ διαφόρων δικαιωμάτων, ἐκ παιγνιοχάρτων, ἐκ φόρου καταναλώσεως ποτῶν, ἐκ προξενικῶν τελῶν, ἐκ τελῶν καταναλώσεως καπνοῦ, ἐκ σιγαροχάρτου, ἐξ εἰσιτηρίων θεάτρων, ἀτμοπλοίων, καὶ σιδηροδρόμων, ἐκ πυρείων καὶ ἐκ πετρελαίου δραχ. 43,377, 716:85, ἐνῷ εἶχον προϋπολογισθῆ 47,944,700, ἤτοι ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ 4,566,983:15. Καὶ ὅτι εἰσεπράχθησαν περισσότερα τῶν προϋπολογισθέντων ἐκ τοῦ τυπογραφείου, τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων 199, 718:07. Ὡσαύτως ὀλιγώτερα ἐκ τῶν δημοσίων κτημάτων καὶ νομημάτων κατὰ δραχ. 651,323:11. Καὶ ἐκ τῶν ἐκποιήσεων ἐθνικῶν κτημάτων ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχ. 4,514,482:24. Περισσότερα δὲ τῶν προϋπολογισθέντων ἀπὸ διάφορα εἰσοδήματα κατὰ 113, 448:27. Ὡσαύτως ἐξ ἐκκλησιαστικῶν μὲν κτημάτων ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχ. 204,387:44, ἐκ κεκλεισμένων δὲ χρήσεων περισσότερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ 652,727:65. Οὕτως αἱ εἰσπράξεις ὑπερέβησαν τὰ προϋπολογισθέντα μόνον ἐκ τῶν δημοσίων καταστημάτων τοῦ Κεφ. Γʹ τῶν ἐσόδων κατὰ δραχ. 199,718:07, ἐκ τῶν κεκλεισμένων χρήσεων κατὰ δραχ. 652,727:65, καὶ ἐκ τῶν διαφόρων εἰσοδημάτων κατὰ δραχ. 113,448:27. Ἀλλὰ τὰ μὲν ἐκ κεκλεισμένων χρήσεων εἰσπραττόμενα δὲν καταδηλοῦσι τῆς παραγωγῆς τὴν αὔξησιν, ἀλλὰ τῆς εἰσπράξεως τὴν αὐστηρὰν καὶ ἐντεταμένην ἐνέργειαν· τὰ δ’ ἐκ τῶν διαφόρων εἰσοδημάτων εἰσπραχθέντα πλέον τῶν προϋπολογισθέντων πρέπει νὰ ἀποδοθῶσι πρὸ πάντων εἰς τὸ ἐκποιηθὲν ὑλικὸν τοῦ στρατοῦ, ἐκ τοῦ ὁποίου εἰσεπράχθησαν πλέον τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ δραχ. 849,921:25, εἰς τὰ πρόσθετα τέλη, ἕνεκα ἐκπροθέσμου πληρωμῆς τῶν φόρων, ἐκ τῶν ὁποίων εἰσεπράχθησαν 359,049:63, ὅλως ἀπρόβλεπτοι, καὶ ἐξ ἐσόδων στρατολογίας, ἐξ ὧν εἰσεπράχθησαν 192,325:55 πλέον τοῦ προϋπολογισθέντος ποσοῦ. Ἐκ τῶν ἐμμέσων φόρων τὰ τελωνειακὰ τέλη εἰσὶ τὰ ἀποφέροντα τὸ μεγαλείτερον ποσὸν τῶν ἐσόδων. Ἀλλὰ πρὸ τούτου δέον νὰ ποιήσωμαι ἀνακεφαλαίωσίν τινα. Τὰ κατὰ τὸ 1887 εἰσπραχθέντα ὑπερέβησαν τὰ κατὰ τὸ 1886 κατὰ δραχ. 19,623,103:07. Ἀλλ’ ἐκ τίνων πόρων προέκυψεν ἡ περίσσεια αὕτη; Μήπως ταῦτα προέκυψαν ἐκ τῆς ἀφθονωτέρας παραγωγῆς τῆς γεωργίας ἢ τῆς κτηνοτροφίας; Τὰ κατὰ τοὺς 20 μῆνας τοῦ 1887 εἰσπραχθέντα ἀπὸ τῶν προϊόντων τῆς γεωργίας καὶ τῆς κτηνοτροφίας, ἤτοι ἐκ τῶν φόρων ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ἐπὶ τοῦ ἐλαίου, ἐπὶ τῶν κατὰ στρέμμα φορολογουμένων, ἐπὶ τῶν ἐν τοῖς τελωνείοις εἰσπραττομένων, ἐπὶ τοῦ οἴνου, ἐπὶ τῶν ζώων, ἐπὶ τῶν βοσκῶν, ἐκ τῆς ἐπικαρπίας τῶν ἀδιαθέτων ἀσκεπῶν γαιῶν, τῇ προσθήκῃ καὶ τῆς αὐξήσεως αὐτῶν κατὰ 20%, ἀνῆλθον εἰς 12,392,797:72, ἐνῷ τὰ κατὰ τοὺς ἀντιστοιχοῦντας μῆνας τοῦ 1886 εἰσπραχθέντα, ἀνῆλθον εἰς 10,507, 564:38, ἤτοι εἰσεπράχθησαν κατὰ τὸ 1887 περισσότερα 1,885,233:34. Περισσότερα ὡσαύτως εἰσεπράχθησαν κατὰ τὸ 1887 τῶν κατὰ τὸ 1886 εἰσπραχθέντων κατὰ δραχμὰς 745,220:54, ἐκ τῆς προσόδου ἢ τῆς ἐκποιήσεως ἐθνικῶν γαιῶν καὶ κτημάτων, ἤτοι ἐκ τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται ἐν τοῖς ἄρθροις 8 καὶ 9 τοῦ Κεφ. Δʹ τοῦ νόμου τῶν ἐσόδων, οἷον ἐκ περιβολίων καὶ ἄλλων κτημάτων, καὶ ἐκ κτημάτων διοικουμένων δι’ ἐπιστασίας, ὡς καὶ ἐκ δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται ἐν τοῖς ἄρθροις 1, 3, 4 μέχρις 9, περιλαμβανομένου, τοῦ Κεφαλ. Εʹ, ἐν τοῖς ἄρθροις 1 καὶ 15 τοῦ Κεφ. Ϛʹ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ἑπτὰ ἄρθροις τοῦ Κεφ. Ζʹ τοῦ εἰρημένου νόμου, διότι ἐκ τούτων κατὰ τοὺς 20 μῆνας τοῦ 1887 εἰσεπράχθησαν δραχ. 2,308,457:14, ἐνῷ κατὰ τοὺς ἀντιστοιχοῦντας μῆνας τοῦ 1886 εἶχον εἰσπραχθῆ δραχ. 1,563,236:60. Ὅθεν ἐκ τῶν 19,623,103:07, τὰ ὁποῖα εἰσεπράχθησαν κατὰ τὸ 1887 πλέον τῶν κατὰ τὸ 1886 εἰσπραχθέντων κατὰ τοὺς 20 πρώτους μῆνας τῆς χρήσεως, τὰ 16,992,649:19 προῆλθον ἐκ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐσόδων ἐξ ἐμμέσων φόρων, ἐκ μονοπωλίων, καὶ ἐξ ἄλλων νομημάτων καὶ δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου. Ἐκ τῶν φόρων ὅμως ἐπὶ τῆς ἐγγείου παραγωγῆς, καὶ ἐκ τῶν δικαιωμάτων τοῦ Δημοσίου ἐπὶ τῶν κτήσεων τοῦ Κράτους, ἡ προελθοῦσα αὔξησις συνεκεφαλαιώθη μόνον εἰς δραχ. 2,630,453:88, ἐνῷ ἐκ μόνης τῆς προσθήκης τῶν 20% ἔπρεπε νὰ προκύψῃ αὔξησις δραχ. 2,521,200. Ἀλλ’, ὡς εἶπον ὑμῖν, ὁ μεγαλείτερος τῶν ἐμμέσων φόρων εἶναι τὰ τελωνειακὰ τέλη. Δέον δὲ νὰ ἐξετάσωμεν καὶ ταῦτα. Κατὰ τὸ 1887 εἰσεπράχθησαν ἐν τοῖς τελωνείοις δραχμαὶ 34,481,172:46, ἐνῷ κατὰ τὸ 1886 εἶχον εἰσπραχθῆ 25, 598,105:19, ἤτοι εἰσεπράξαμεν κατὰ τὸ 1887 ἐκ τῶν τελωνείων δραχ. 8,883,067:27 περισσότερα. Ἐκ τῶν 8,883, 067:27 εἰσεπράξαμεν 7,479,599:26, περισσότερα ἐκ τελῶν εἰσαγωγῆς, διότι τὰ κατὰ τὸ 1887 εἰσπραχθέντα ἀνῆλθον εἰς 26,675,302:45, ἐνῷ τὰ εἰσπραχθέντα κατὰ τὸ 1886 συνίσταντο εἰς 19,195,703:19. Ἀφοῦ δὲ ἐκ τελῶν εἰσαγωγῆς εἰσεπράξαμεν περισσότερα 7,479,599:26, τὸ ὑπόλοιπον μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 8,883,067:27 εἰσεπράξαμεν ἐκ τελῶν εἰσαγωγῆς, ἐκ δικαιωμάτων διαμετακομίσεως, ἐκ τῶν λαθρεμπορίων καὶ ἐκ τῶν ἐγγείων φόρων. Οὕτως εἰσεπράξαμεν περισσότερα τῶν κατὰ τὸ 1886 εἰσπραχθέντων ἐκ τελῶν ἐξαγωγῆς 675,525:25, ἐκ δικαιωμάτων διαμετακομίσεως 7,701:37, ἐκ τῶν λαθρεμπορίων 10,866:26, καὶ ἐκ τῶν ἐγγείων φόρων 814,962:79. Καὶ ταῦτα μὲν ἐν παραβολῇ τῶν κατὰ τὸ 1887 εἰσπραχθέντων πρὸς ἐκεῖνα τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα εἰσεπράξαμεν πέρυσιν. Ἂν παραβάλωμεν ὅμως τὰ εἰσπραχθέντα πρὸς τὰ προϋπολογισθέντα, θέλομεν συναγάγει ἀποτελέσματα ἀλλοῖα. Καὶ ὄντως κατὰ τὸ 1887 εἶχον προϋπολογισθῆ ἐν ὅλῳ τελωνειακὰ ἔσοδα 37,058,335, εἰσεπράχθησαν δὲ 34,481, 172:46, ἤτοι ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων 2,577, 162:54. Ἐπῆλθε δὲ ἡ ἐλάττωσις αὕτη εἰς τὰ τέλη τῆς εἰσαγωγῆς, ἐξ ὧν εἰσεπράξαμεν ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ 1,793,732:55, εἰς τὰ τῆς ἐξαγωγῆς, ἐξ ὧν εἰσεπράχθησαν ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων 370, 714:26, εἰς τὰ τῆς διαμετακομίσεως, ἐξ ὧν εἰσεπράχθησαν ὀλιγώτερα 58,823:54, καὶ ἐπὶ τῶν ἐγγείων φόρων, ἐξ ὧν εἰσεπράχθησαν ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων 463, 594:40. Εἰσεπράξαμεν ὅμως καὶ περισσότερα τῶν προϋπολογισθέντων, ἀλλὰ μόνον ἐκ τῶν τελωνειακῶν ποινῶν καὶ ἐκ τῶν δικαιωμάτων τῶν ὑγειονομικῶν, ἐξ ὧν ἐπῆλθεν αὔξησις ἐν ὅλῳ δραχ. 109,702:41. Ἡ διαφορὰ αὕτη δὲν πρέπει ν’ ἀποδοθῇ εἰς σφάλμα ἐμφιλοχωρῆσαν περὶ τὸν προσδιορισμὸν τῶν προϋπολογισθέντων ποσῶν, διότι ταῦτα προσδιωρίσθησαν μετὰ λόγου. Καὶ ὄντως τὰ εἰσπραχθέντα ἐξ εἰσαγωγικῶν τελῶν κατὰ τὰ ἔτη 1883, 1884 καὶ 1885, ἀνελθόντα εἰς 55,642,185:11, παρέστησαν μέσον ὅρον 18,547,395. Αἱ διὰ τοῦ νόμου τῆς 26 Νοεμβρίου 1885 νομοθετηθεῖσαι αὐξήσεις ἀκριβῶς προσδιωρίσθησαν εἰς 1,773,500, ὡς καὶ αἱ διὰ τοῦ νόμου τῆς 21 Δεκεμβρίου 1885 εἰς 500,000. Ἐκ τούτων ἑπομένως ἐδικαιολογεῖτο πληρέστατα ἡ ἀναγραφὴ ποσοῦ 20,820,895, καὶ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν δραχμῶν 33,099 διὰ τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐπὶ τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ τουμπεκίου τελῶν, εὐλόγως προϋπελογίζετο ὡς ποσὸν εἰσαγωγικῶν τελῶν τὸ τῶν 20,800,000, ἀντὶ τῶν κατὰ τὸ 1886 προϋπολογισθέντων 22,800,000. Ἐπειδὴ μάλιστα μεταξὺ τῶν παραγόντων, ἐξ ὧν προέκυψεν ὁ μέσος ὅρος, ὑπῆρχε τὸ ἔτος 1885, καθ’ ὃ τὸ ἐμπόριον κατεστάθη δειλὸν καὶ ἄτολμον, ἀνέστειλε δὲ τὴν κίνησιν αὑτοῦ, καὶ ἠλάττωσεν ἐπαισθητῶς τὰς προμηθείας του, ἕνεκα τῶν ἐπελθουσῶν κατὰ τὸ 1885 πολιτικῶν περιστάσεων, ὁ εἷς τῶν τριῶν παραγόντων τοῦ μέσου ὅρου ἦτο μικρότερος κατ’ ἐξαίρεσιν, διὰ λόγους μὴ ὑπάρχοντας πλέον κατὰ τὸ 1887, ἑπομένως ὁ μέσος ὅρος μικρότερος τοῦ πιθανοῦ, μεγίστη δ’ ἕνεκα τούτου πιθανότης, εἰς βαθμὸν σχεδὸν βεβαιότητος, ὅτι τὸ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μέσου τούτου ὅρου προϋπολογισθὲν ποσὸν προϋπελογίσθη ὀλιγώτερον ἢ ὅσον ἔπρεπε νὰ προϋπολογισθῇ, καὶ ὅτι ἡ εἴσπραξις αὐτοῦ δὲν ἠδύνατο νὰ τεθῇ ἐν ἀμφιβολίᾳ. Τὰ κατὰ Ὀκτώβριον τοῦ 1885 εἰσπραχθέντα ἐξ εἰσαγωγικῶν τελῶν ἦσαν κατὰ δρ. 533,385:37 ὀλιγώτερα τῶν κατὰ τὸν ἀντιστοιχοῦντα μῆνα τοῦ 1884 εἰσπραχθέντων. Ἐνῷ δὲ κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1885 ἔπρεπε νὰ εἰσπραχθῶσιν ὅσα εἶχον εἰσπραχθῆ καὶ κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1884, ἤτοι δραχ. 1,775,470:23, καὶ προσέτι τὰ ἀναλογοῦντα εἰς τὸν μῆνα τοῦτον ἐκ τῆς κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1885 νομοθετηθείσης αὐξήσεως, ἥτις προσδιωρίσθη, ὡς εἴρηται, εἰς δραχμὰς 1,773,500, εἰσεπράχθησαν μόνον 1,635,590, ἤτοι ὀλιγώτερα κατὰ δραχμὰς 287,671. Καὶ κατὰ Δεκέμβριον δὲ τοῦ 1885, ἂν εἰσεπράττοντο μόνα τὰ κατὰ τὸν ἀντιστοιχοῦντα μῆνα τοῦ 1884 ἐκ δρ. 1,508,756 εἰσπραχθέντα, καὶ ἡ ἐκ δρ. 147,791 ἀναλογοῦσα προσθήκη ἐκ τῆς νομοθετηθείσης διὰ τοῦ νόμου τῆς 26 Νοεμβρίου 1885, ἤθελον εἰσπραχθῆ δραχμαὶ 1,656,547, ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν μόνον 1,389,184, ἤτοι ὀλιγώτερα κατὰ 267,363. Προσετέθησαν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 20,800,000 δραχμῶν 1,225,683 διὰ τὴν αὔξησιν τῶν τελῶν ἐπὶ τῆς ζακχάρεως, ὡσαύτως 2,730,000 διὰ τὴν ἐπαναφορὰν ἄλλων καταργηθέντων καὶ ἐλαττωθέντων κατὰ τὸ 1885 τελῶν, καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐπὶ τοῦ καφὲ, καὶ ἀνεβιβάσθη οὕτω τὸ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1887 ἀναγραφὲν ὡς ποσὸν εἰσπρακτέον ἐξ εἰσαγωγικῶν τελῶν εἰς 24,755,683. Ἀλλ’ αἱ ἀπὸ τοῦ 1885 νομοθετηθεῖσαι προσθῆκαι καὶ αἱ κατὰ τὸ 1886 καὶ 1887 ἐπελθοῦσαι ἔχουσι τὰς ἑξῆς ἀναλογίας. Αἱ κατὰ τὸ 1885 γενόμεναι, ἄν προσδιορισθῶσιν εἰς 2,240,400, ἀναλογοῦσι πρὸς 12% καὶ 25½% ἐπὶ τῶν ἕως τότε εἰσπραττομένων, αἱ δὲ νομοθετηθεῖσαι κατὰ τὸ 1887, προσδιοριζόμεναι εἰς 3,955,683, ἀναλογοῦσι καὶ αὗται πρὸς 19% καὶ 1/28, ἡ δὲ λόγῳ διαφορᾶς τῆς τιμῆς τοῦ μεταλλικοῦ εἰς 15%. Ἑπομένως αἱ αὐξήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη ἀπὸ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1885 μέχρι τοῦδε, συγκεφαλαιοῦνται εἰς 46% καὶ 1/26. Κατὰ ταῦτα ὁ μέσος ὅρος τῶν κατὰ τὴν τριετίαν εἰσπραχθέντων συνίστατο εἰς δραχ. 18,547,395, προστιθεμένων δ’ εἰς αὐτὸ τῶν 12% καὶ 25½%, ἀναλογίας, ἣν ἀποτελοῦσιν αἱ κατὰ τὸ 1885 νομοθετηθεῖσαι προσθῆκαι, τὸ προϋπολογισθὲν ποσὸν ἔπρεπε νὰ ἀναβιβασθῇ εἰς δραχ. 20,820,895 προστιθεμένων δὲ εἰς αὐτὸ καὶ τῶν 19% καὶ 1|28 τοῦ 1%, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι τὴν ἀναλογίαν τῶν κατὰ τὸ 1886 γενομένων τῇ προτάσει τοῦ Πρωθυπουργοῦ αὐξήσεων, τὸ ποσὸν ἤθελεν αὖθις ἀναβιβασθῆ εἰς δραχμὰς 24,838,399, καὶ τέλος, προστιθεμένων καὶ τῶν 15% διὰ τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς τοῦ μεταλλικοῦ, ἤθελεν ἀναβιβασθῆ τὸ προϋπολογισθὲν ποσὸν εἰς 28,559,553. Ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν 26,675,302:25, ἤτοι ὀλιγώτερα κατὰ 2,298,644:55. Οὕτω τὸ ἀναγραφὲν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ποσὸν προσδιωρίσθη ἐπὶ τῇ βάσει ὅρου, ἄγοντος εὐθύ, οὐχὶ εἰς τὴν πιθανότητα, ἀλλ’ εἰς τὴν βεβαιότητα, διότι ἐκ τῶν τριῶν ἐτῶν, τὰ ὁποῖα συνετέλεσαν εἰς τὸν προσδιορισμὸν τοῦ μέσου ὅρου, ἓν ἔτος, τὸ 1885, ἦτο ἐμπορικῶς δυστυχές, τὸ δὲ ποσόν, τὸ ὁποῖον συνηγάγομεν, τοῦ μέσου ὅρου ἐκ τῶν τριῶν ἐτῶν, ἦτο ποσὸν, τὸ ὁποῖον παρεῖχε πάσας τὰς πιθανότητας, ὅτι ἤθελεν εἰσπραχθῆ. Τὸν μέσον δὲ τοῦτον ὅρον, αὐξηθέντα κατὰ τὰς διαφόρους προσθήκας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἀπὸ τοῦ 1885 μέχρι τοῦ 1887, δὲν ἠδυνήθημεν νὰ εἰσπράξωμεν, εἰσπράξαντες ὀλιγώτερα 2,298,644. Τοῦτο δὲ καταδηλοῖ, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὅτι, ὑπὸ τὸ βάρος τῶν νομοθετηθεισῶν ἀλλεπαλλήλων προσθηκῶν, κατέστη ἀπρόθυμος ἡ κατανάλωσις, καὶ εἰσεπράχθησαν οὔτε ὅσα ἐκ τῶν νομοθετηθεισῶν προσθηκῶν εὐλόγως προσεδοκῶμεν, οὔτε ὁ μέσος ὅρος, ὁ χρησιμεύσας ὡς βάσις τοῦ προϋπολογισθέντος ποσοῦ. Ἐνθυμοῦμαι τὰς προβλέψεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Κεφαλληνίας, τοῦ μέλους τῆς μειοψηφίας τῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπῆς τοῦ 1887. Ἀγορεύων ὁ κ. Βαλσαμάκης ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἔλεγεν, ὅτι, ὅσῳ αὐξάνονται τὰ τέλη ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων, τοσοῦτον περιορίζεται ἡ εἰσαγωγή, ἐὰν δὲ παρουσιασθῇ προσωρινή τις αὔξησις ἐσόδων, αὕτη ταχέως θέλει μεταπέσει εἰς ἐλάττωσιν, διότι τὸ ποσὸν τοῦ εἴδους, τὸ ὁποῖον ὑπόκειται εἰς τὸ τέλος, θέλει εἰσαχθῆ ὀλιγώτερον. Καὶ ἀληθῶς ἔν τινι φυλλαδίῳ, δημοσιευθέντι ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ περιέχοντι διαφόρους πίνακας, εὗρον στατιστικὴν πληροφορίαν περὶ τῶν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη εἰσαχθέντων ποσῶν τῆς ζακχάρεως καὶ τοῦ καφέ, τῶν δύο τούτων ἀντικειμένων τοῦ ἐμπορίου, τὰ ὁποῖα τελευταῖον ἐπεβαρύνθησαν διὰ βαρυτάτων τελωνειακῶν τελῶν. Εὗρον λέγω, ὅτι κατὰ τὸ 1884 εἰσήχθη καφὲς ὀκάδες 1,306,593, ὅτι τὸ 1885, ὅπερ, ὡς εἴρηται, ἦτο ἔτος ἐμπορικῶς δυστυχές, διότι αἱ πολιτικαὶ περιστάσεις τοῦ τόπου δὲν ἐνεθάῤῥυνον, ἀλλ’ ἀνέστειλαν τὸ ἐμπόριον, εἰσήχθη καφὲς 1,164,727 ὀκάδες, δηλ. ὀλιγώτερον τοῦ εἰσαχθέντος κατὰ τὸ 1884 κατὰ 141,866 ὀκάδας, ὅτι τὸ 1886 εἰσήχθη καφὲς 1,111,025 ὀκάδες, δηλαδὴ ὀλιγώτερον τοῦ εἰσαχθέντος κατὰ τὸ 1885 κατὰ 53,702 ὀκάδ. καὶ ὀλιγώτερον τοῦ κατὰ τὸ 1884 εἰσαχθέντος κατὰ 195,568 ὀκάδας, διότι καὶ τὸ ἔτος 1886, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ἦτο ἔτος ἐμπορικῶς δυστυχές. Τέλος, ὅτι κατὰ τὸ 1887, ὅτε ἡ πίστωσις ἡμῶν ἔφθασεν εἰς τοσοῦτον ἀκμῆς, ὅσον ὁ Πρωθυπουργὸς προχθὲς σᾶς περιέγραφε, κατὰ τὸ 1887, ὅτε μετὰ μίαν ἀναστολὴν τῆς κινήσεως τοῦ ἐμπορίου τὸ ἐμπόριον ἤρξατο κινούμενον δραστηρίως καὶ μετ’ ἀκατασχέτου ζήλου, εἰσηγάγομεν ποσὸν καφὲ ὀλιγώτερον τοῦ εἰσαχθέντος ὄχι μόνον κατὰ τὸ 1884, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ 1885 καὶ κατὰ τὸ 1886. Καὶ ὄντως εἰσηγάγομεν μόνον 1,004,628 ὀκάδας, δηλαδὴ ὀλιγώτερον τοῦ εἰσαχθέντος τὸ 1886 κατὰ 106,397 ὀκάδας, ὀλιγώτερον δὲ τοῦ κατὰ τὸ 1885 κατὰ 160,099 ὀκάδας, καὶ ὀλιγώτερον τοῦ κατὰ τὸ 1884 κατὰ 301,965 ὀκάδας. Τὴν αὐτὴν πληροφορίαν δίδει εἰς ἡμᾶς τὸ εἰρημένον φυλλάδιον καὶ περὶ τῆς σακχάρεως, διότι κατὰ τὸ 1884 εἰσηγάγομεν σάκχαριν 6,757,904 ὀκάδας, κατὰ τὸ 1885, τὸ ἐμπορικῶς δυστυχὲς ἔτος, τὸ εἰσαχθὲν ποσὸν ἠλαττώθη εἰς 5,022,732 ὀκ. δηλ. κατὰ 1,735,172 ὀκάδας ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸ εἰσαχθὲν κατὰ τὸ 1884. Κατὰ τὸ 1886, ἔτος ἐπίσης ἐμπορικῶς δυσχερὲς, ἕνεκα τῆς ἐπιστρατείας, εἰσηγάγομεν σάκχαριν 5,536,388 ὀκάδας, δηλαδὴ περισσότερον ἀπὸ τὸ κατὰ τὸ 1885 εἰσαχθὲν κατὰ 513,656 ὀκάδας, ὀλιγώτερον ὅμως τῆς κατὰ τὸ 1884 εἰσαχθείσης κατὰ 1,221,516 ὀκάδας. Καὶ κατὰ τὸ 1887, τὸ ἔτος τῆς ζωῆς καὶ τῆς κινήσεως, τῆς ἐμπορικῆς ἀκμῆς, τὸ ἔτος τῆς ἀκμῆς τῆς πίστεως τοῦ Κράτους, εἰσηγάγομεν ὀκάδας σακχάρεως 4,258,111 δηλ. ὀλιγώτερον τοῦ εἰσαχθέντος κατὰ τὸ 1884 κατὰ 2,449,793 ὀκάδας, ὀλιγώτερον τοῦ κατὰ τὸ 1885 εἰσαχθέντος κατὰ 764,621 ὀκάδας, καὶ ὀλιγώτερον τοῦ κατὰ τὸ 1886 εἰσαχθέντος κατὰ 1,278,277 ὀκάδας. Εἰς ποίας τάχα αἰτίας πρέπει ν’ ἀποδοθῇ ἡ τοσαύτη ἐλάττωσις τοῦ ποσοῦ, τοῦ εἰσαχθέντος ἐκ τῶν ἀντικειμένων τούτων τοῦ ἐμπορίου; Καὶ εἰς ποίαν ἄλλην ἢ εἰς τὴν βαρεῖαν φορολογίαν, ἥτις ἢ περιώρισε τὴν εἰσαγωγὴν αὐτοῦ, ἢ ἐνίσχυσε τὴν λαθρεμπορίαν αὐτοῦ; Εἶπον πρὸ μικροῦ, ὅτι, κατὰ τὸν πίνακα, τὸν ὁποῖον συνέταξα, καὶ τὸν ὁποῖον ἔχω ἀνὰ χεῖρας, τὰ εἰσπραχθέντα ἐξ εἰσαγωγικῶν τελῶν κατὰ τὸ 1887 ἦσαν ὀλιγώτερα τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ εἰσπραχθῇ, κατὰ 2,298,644:55. Καὶ πράγματι μόνον κατὰ δύο μῆνας, ἤτοι τὸν Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον τοῦ 1887, εἰσεπράχθη τὸ κατὰ τὸν πίνακα τοῦτον ἀναλογοῦν εἰς αὐτοὺς ποσόν, καὶ πλέον μάλιστα αὐτοῦ κατὰ δραχ. 441,393:80 ἐν ὅλῳ. Ἀλλὰ κατὰ τοὺς ἄλλους 10 μῆνας τοῦ ἔτους, οὐ μόνον δὲν ὑπῆρξεν ἡ φυσικῶς προϊοῦσα πρόοδος, ἀλλ’ οὐδὲ τὰ ἀναλογοῦντα εἰς ἕκαστον αὐτῶν εἰσεπράχθησαν, διότι τὰ εἰσπραχθέντα εἶναι ὀλιγώτερα κατὰ 2,298,644:55. Ἦτο δὲ ἡ πτῶσις τοσοῦτον μεγάλη κατά τινας τῶν δέκα τούτων μηνῶν, ὥστε αὕτη κατὰ τὸν μῆνα Νοέμβριον συνίστατο εἰς 269,493, κατὰ τὸν μῆνα Ἀπρίλιον εἰς 297,674, κατὰ τὸν Ἰανουάριον εἰς 307,310, κατὰ τὸν Μάϊον εἰς 396,231, κατὰ τὸν Φεβρουάριον εἰς 405,380, καὶ κατὰ τὸν Μάρτιον εἰς 421,158. Τὴν ἐπὶ τῆς κινήσεως τοῦ ἐμπορίου ἐπιῤῥοὴν τῆς ἐπιστρατείας καταδηλοῦσιν ἰδίως τὰ ἐνδεικτικὰ αὐτῆς ἀποτελέσματα τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεων τοῦ 1886. Ἂν παραβάλητε τὰ εἰσπραχθέντα κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας τοῦ 1886 πρὸς τὰ εἰσπραχθέντα κατὰ τοὺς ἀντιστοιχοῦντας μῆνας τοῦ 1885, θέλετε εὑρεῖ, ὅτι κατὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον, Φεβρουάριον, Ἀπρίλιον καὶ Μάϊον εἰσεπράχθησαν κατὰ τὸ 1886 ὀλιγώτερα κατὰ 1,136,233:67, ἂν καὶ εἰσεπράττοντο κατὰ τοὺς μῆνας τούτους αἱ διὰ τοῦ Νόμου τῆς 26 Νοεμβρίου 1885 νομοθετηθεῖσαι αὐξήσεις, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἔπρεπε τὰ εἰσπραχθέντα κατὰ τοὺς μῆνας τούτους νὰ ἦναι περισσότερα κατὰ τὸ ⅓ τῆς ἐκ δρ. 1,773,500 προϋπολογισθείσης διὰ τὴν αὔξησιν ταύτην προσόδου, ἤτοι κατὰ δραχ. 591,166. Ἔπρεπε νὰ ἐξαντληθῶσι πάντα τοῦ ἐμπορίου τὰ ἀποταμιεύματα, καὶ ἅμα μετὰ τὴν ἄρσιν τοῦ ἀποκλεισμοῦ νὰ γένηται φυσικῶς ζωηροτάτη τοῦ ἐμπορίου ἡ κίνησις, ἔπρεπε προσέτι νὰ ἐφαρμοσθῶσι κατὰ Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον αἱ ὑπὸ τοῦ ἐνεστῶτος Ὑπουργείου προταθεῖσαι αὐξήσεις, ὥστε τὰ κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1886 νὰ ὑπερβῶσι τὰ κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1885 εἰσπραχθέντα κατὰ δραχ. 844,899:63, καὶ τὰ κατὰ Δεκέμβριον τοῦ 1886 νὰ ὑπερβῶσι τὰ κατὰ Δεκέμβριον τοῦ 1885 εἰσπραχθέντα κατὰ δρ. 1,070,076:56, ὥστε νὰ καλυφθῇ ἡ ἄνω περιγραφεῖσα πτῶσις τῶν ἐξ εἰσαγωγικῶν τελῶν ἐσόδων, καὶ νὰ παρασταθῇ ἡ κατὰ δραχ. 3,535,358:08 καταδειχθεῖσα αὔξησις τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν τοῦ 1886 ἐν παραβολῇ πρὸς τὰ κατὰ τὸ 1885 πραγματοποιηθέντα. Ἀλλ’ ἔπρεπε προσέτι κατὰ τὸ τέλος τοῦ 1887 νὰ συμβῇ καί τι, τὸ ὁποῖον δὲν δύναμαι ἐγὼ νὰ χαρακτηρίσω, ἀλλ’ ἀρκεῖ νὰ ἀφηγηθῶ, ἀφίνων εἰς ἕκαστον ὑμῶν νὰ χαρακτηρίσῃ αὐτὸ, ὅπως θέλει. Διεδόθη κατὰ Σεπτέμβριον ἢ Ὀκτώβριον, ὅτι πρόκειται νὰ αὐξηθῇ τὸ τέλος ἐπὶ τῶν σιτηρῶν, κατὰ δὲ Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον ἐπῆλθεν ἕνεκα τούτου μεγίστη εἰσαγωγὴ σιτηρῶν, ἧς ἕνεκα ἐπῆλθε καὶ μεγάλη αὔξησις τῶν εἰσπραχθέντων τελῶν κατὰ τοὺς μῆνας ἐκείνους. Τινὲς ἔλεγον, ὅτι τοῦτο ἐγένετο διότι πραγματικῶς ἐσκέπτετο ὁ Πρωθυπουργὸς νὰ αὐξήσῃ τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη ἐπὶ τῶν σιτηρῶν, ἄλλοι ἔλεγον, ὅτι ἡ διάδοσις ἐγένετο μετὰ πονηρίας, ὅπως, λήγοντος τοῦ 1877, κατορθωθῇ κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας νὰ εἰσπραχθῶσι μεγάλα ποσὰ καὶ ἐξογκωθῶσι τὰ ἔσοδα τοῦ 1887, συντελεσθῇ δὲ τὸ ἰσοζύγιον. Τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι αἱ κατὰ τοὺς μῆνας ἐκείνους ἀνάγκαι ἦσαν πολλῷ ὑποδεέστεραι τῶν εἰσαχθέντων, ὡς εἴρηται, ποσῶν σιτηρῶν, δὲν ἦτο δὲ δυνατὸν, εἰμὴ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ ἔτους 1888, τοὺς πρώτους τοὐλάχιστον μῆνας, νὰ εἰσαχθῶσιν ὀλιγώτερα ποσὰ ἢ ὅσα ἤθελον εἰσαχθῆ, ἐὰν δὲν ἐγίνετο ἡ μεγάλη αὕτη εἰσαγωγή. Τὸ συμβεβηκὸς τοῦτο παρεστάθη ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας τοῦ Ὑπουργείου ὡς εὐτυχὲς συμβεβηκός. Ὅτε δὲ αἱ ἐφημερίδες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κατεδείκνυον, ὅτι τὰ κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας τοῦ 1888 εἰσπραχθέντα εἰσαγωγικὰ τέλη ἦσαν ὑποδεέστερα τῶν εἰσπραχθέντων κατὰ τοὺς ἀντιστοιχοῦντας μῆνας τοῦ 1887, ἀπέδιδον αὗται τὸ πρᾶγμα εἰς τὴν ἐπελθοῦσαν κατὰ Ἰανουάριον καὶ Φεβρουάριον τοῦ 1888 εὐφορίαν τῶν σιτηρῶν, καὶ παρεκέλευον τὸν λαὸν νὰ πανηγυρίσῃ διὰ τὴν εὐτυχίαν του ταύτην, καταγγέλλουσαι τὴν μὴ ἀγαλλομένην ἐπὶ τούτῳ Ἀντιπολίτευσιν ὡς ἐστερημένην πατριωτισμοῦ! Τοῦτ’ αὐτὸ συνέβη καὶ κατὰ τὸ 1884. Καὶ τότε διεδόθη, ὅτι θέλει προταθῆ αὔξησις τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τῆς ζακχάρεως. Τὸ ἐμπόριον ἔσπευσε νὰ εἰσαγάγῃ μεγάλα ποσὰ ζακχάρεως, καὶ ἐν τοῖς τελωνείοις εἰσεπράχθησαν διὰ τοῦτο ὡς τέλη μεγάλα χρηματικὰ ποσὰ, τὰ δ’ εἰσπραχθέντα τέλη ηὔξησαν σημαντικῶς τὰ ἔσοδα. Ἀλλ’ ἦλθον οἱ ἑπόμενοι μῆνες, ἐπειδὴ δὲ ἡ εἰσαχθεῖσα ζάκχαρις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καταναλωθῇ, ὡς ὑπερβαίνουσα τὰς ἀνάγκας τῆς κοινωνίας, τὸ ἐμπόριον ἔπαυσε νὰ προμηθεύηται τοιαύτην, ὅπως ὀλίγον κατ’ ὀλίγον καταναλωθῇ ἡ εἰσαχθεῖσα. Κατὰ τὸ 1888 τὸ ἐκ τελῶν εἰσαγωγῆς προϋπολογισθὲν ἔσοδον προσδιωρίσθη εἰς 23,800,000, ἤτοι ὀλιγώτερον τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ τὸ 1887 κατὰ 955,683. Καὶ ἐκ τελῶν ἐξαγωγῆς προϋπελογίσθησαν 1,760,000, ἤτοι ὀλιγώτερα τῶν κατὰ τὸ 1887 κατὰ 740,000. Τὰ ἐκ διαμετακομίσεως προϋπολογισθέντα ἦσαν ὅσα καὶ κατὰ τὸ 1887, καὶ τὰ ἐκ τελωνιακῶν ποινῶν προϋπελογίσθησαν περισσότερα τῶν κατὰ τῶν 1887 κατὰ 160,000. Οὕτω, παραβαλλομένων τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ τὸ 1888 πρὸς τὰ προϋπολογισθέντα κατὰ τὰ 1887, συνάγεται, ὅτι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἀνεγράφη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἐκ τελωνιακῶν ἐν γένει τελῶν, τυγχάνει ὀλιγώτερον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀναγραφῆ κατὰ τὸ 1887, κατὰ 1,535,683. Ἀλλὰ καὶ τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη, ὡς εἶπον, προϋπελογίσθησαν κατὰ τὸ 1888 ὀλιγώτερα τῶν προϋπολογισθέντων κατὰ τὸ 1887 κατὰ 955,683. Ἂν δὲ τὸ ποσὸν τοῦτο ἀναλογισθῇ εἰς ἕκαστον τῶν 12 μηνῶν τοῦ 1888, τὰ καθ’ ἕκαστον τῶν μηνῶν τοῦ ἔτους τούτου εἰσπρακτέα θέλουσιν εἶσθαι ἐλάσσονα τῶν καθ’ ἕκαστον τῶν μηνῶν τοῦ 1887 εἰσπραχθέντων κατὰ 79,640. Ἀλλὰ κατὰ πίνακα, τὸν ὁποῖον συνέταξα καὶ ἔχω ἐν χερσὶ, δηλοῦντα δὲ τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ εἰσπραχθῶσι κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1887, καὶ τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα εἰσεπράχθησαν καθ’ ἕκαστον τῶν μέχρις Ἰουλίου μηνῶν, συνάγεται, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἰσπραχθῶσι κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1888 δρ. 2,152,567, ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν 1,724,537:69, ἤτοι ὀλιγώτερα κατὰ δρ. 428,029:31. Κατὰ Φεβρουάριον ἔπρεπε νὰ εἰσπραχθῶσι 2,373,883, ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν 1,920, 739:19, ἤτοι ὀλιγώτερα κατὰ 453,143:81. Κατὰ Μάρτιον ἔπρεπε νὰ εἰσπραχθῶσι 2,423,732, ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν 2,257,572:36, ἤτοι ὀλιγώτερα κατὰ 166,159:64. Κατὰ Ἀπρίλιον ἔπρεπε νὰ εἰσπραχθῶσιν 1,990,384, ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν 1,705,411:33, ἤτοι ὀλιγώτερα κατὰ 284, 972:67. Κατὰ Μάϊον ἔπρεπε νὰ εἰσπραχθῶσι 2,011,462, ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν δραχ. 1,879,301:11, ἤτοι ὀλιγώτερα κατὰ δραχ. 132,160:89. Κατὰ Ἰούνιον ἔπρεπε νὰ εἰσπραχθῶσι δραχ. 1,709,577, ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν 1,672, 684:88, ἤτοι ὀλιγώτερα κατὰ δρ. 36,942:12. Καὶ κατὰ Ἰούλιον ἔπρεπε νὰ εἰσπραχθῶσιν 1,998,589, ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν 1,912,583:80, ἤτοι ὀλιγώτερα κατὰ 86,005:20. Καὶ πρὸς τὰ εἰσπραχθέντα κατὰ τὸ 1887 ἐκ τελῶν εἰσαγωγῆς πρέπει νὰ παραβάλῃ τις τὰ προϋπολογισθέντα. Ἐπειδὴ δὲ προϋπελογίσθησαν ἐξ εἰσαγωγῆς πλέον τῶν εἰσπραχθέντων κατὰ τὸ 1887 δρ. 694,697:55, συνέταξα πίνακα, δηλοῦντα τό τε μετὰ τὴν ἀνωτέρω αὔξησιν εἰσπρακτέον καθ’ ἕκαστον τῶν μηνῶν τοῦ 1888 ποσὸν, τὸ εἰσπραχθὲν, καὶ τὰς μεταξὺ αὐτῶν διαφορὰς ἐπὶ αὐξήσει ἢ ἐπὶ μειώσει. Κατὰ τὸν πίνακα τοῦτον τὰ κατὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον, Φεβρουάριον, Ἀπρίλιον, Ἰούνιον καὶ Ἰούλιον τοῦ 1888 εἰσπραχθέντα ἦσαν ὑποδεέστερα τῶν εἰσπρακτέων κατὰ 922,672:56. Μόνον κατὰ Μάρτιον καὶ Μάϊον εἰσεπράχθησαν περισσότερα ἐν ὅλῳ κατὰ δρ. 245,457:77, ὧν ἀφαιρουμένων, περιορίζεται ἡ μείωσις εἰς δρ. 777,214:79. Ἐπειδὴ ἔκαμα λόγον περὶ σιτηρῶν, διότι εἰς τὴν κατὰ τὸ 1888 ἐλάττωσιν τῆς εἰσαγωγῆς τῶν σιτηρῶν ἀπέδωκεν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐλάττωσιν τῶν εἰσπραχθέντων εἰσαγωγικῶν τελῶν κατὰ τὸ 1888, σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῶν ἑξῆς. Κατὰ τὸ 1887 εἰσήχθησαν σιτηρὰ περισσότερα τῶν κατὰ τὸ 1886 εἰσαχθέντων ὀκάδες 20,165,541, κατὰ τὰ περιεχόμενα ἔν τινι φυλλαδίῳ, ἐπιγραφομένῳ «πίνακες τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεων,» δημοσιευθέντι δὲ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Διότι τὰ σημειούμενα ὡς εἰσαχθέντα κατὰ τὸ 1887 ἔν τινι ὀγκώδει βιβλίῳ, δημοσιευθέντι Ἑλληνιστὶ καὶ Γαλλιστὶ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐπιγραφομένῳ «ἐμπόριον τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῶν ξένων Ἐπικρατειῶν», περιέχουσιν ὅλως διαφόρους ἀριθμούς. Ἀπέσπασα δὲ σελίδας τινὰς ἐκ τοῦ βιβλίου τούτου, διὰ νὰ δείξω τὰς διαφορὰς, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσιν. Οὕτως ἐν ταῖς σελίσι 144 καὶ 145 βεβαιοῦται, ὅτι κατὰ τὸ 1887 εἰσήχθησαν σιτηρὰ, οὐχὶ 151,737,651 ὀκάδες, ἀλλὰ 176,597,256 ὀκάδες, ἤτοι περισσότερα τῶν κατὰ τὸ 1886 εἰσαχθεισῶν, οὐχὶ κατὰ 20,165,541, ἀλλὰ κατὰ 45,025,123. Ὄντως μετὰ λύπης παρετήρησα, ὅτι πᾶσαι αἱ δημοσιεύσεις, αἱ ἐκπορευόμεναι ἀπὸ τὰ δημόσια γραφεῖα, εὑρίσκονται ἐν πλήρει ἀντιφάσει πρὸς ἀλλήλας, καὶ ἀγνοοῦμεν ποίας νὰ πιστεύσωμεν. Κατὰ τὸ 1888 ἔχομεν τὰ ἀποτελέσματα τῶν 8 πρώτων μηνῶν, κατὰ τοὺς ὁποίους τὰ εἰσαχθέντα σιτηρὰ ἦσαν ὀλιγώτερα τῶν κατὰ τοὺς ἀντιστοιχοῦντας μῆνας τοῦ 1887 εἰσαχθέντων κατὰ 21,317,805 ὀκάδας· ἕνεκα δὲ τούτου ἐπειθόμεθα, ὅτι ἐστερήθημεν τῶν δι’ αὐτὰ πληρωτέων εἰσαγωγικῶν τελῶν, τὰ ὁποῖα, κατὰ τὰ δημοσιευθέντα διὰ τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως», ἀνέρχονται εἰς 584,139:84. Ἀλλὰ κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας δημοσιεύει τὸ Γραφεῖον τῆς Στατιστικῆς, τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει οὕτω, διότι τὰ κατὰ Ἰούνιον τοῦ 1888 εἰσπραχθέντα ἐκ τελῶν ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων σιτηρῶν δὲν ἦσαν ὀλιγώτερα τῶν κατὰ Ἰούνιον τοῦ 1887 εἰσπραχθέντων, ἀλλὰ περισσότερα, καὶ ὑπερέβησαν αὐτὰ κατὰ δρ. 41,813. (Ἀναγινώσκει τὴν σελ. 14 τοῦ κατὰ Ἰούνιον μηνιαίου δελτίου, καθ’ ὃ «Δημητριακοὶ καρποὶ εἰσήχθησαν κατὰ τὸν Ἰούνιον τοῦ 1888 ὀκάδες 2,227,974 ὀλιγώτερον, ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν 41,813 περισσότερον, διότι κατὰ μὲν τὸ 1887 εἰσεπράχθησαν 253,879, κατὰ δὲ τὸ 1888 εἰσεπράχθησαν 295,682). Μήπως λοιπὸν τὰ σιτηρὰ ταῦτα ἦσαν σιτηρὰ εἰσαχθέντα ἐκ Ρουμανίας καὶ ὑπαχθέντα εἰς διάφορα τέλη, ἢ μήπως αἱ στατιστικαὶ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας μᾶς δίδουσι, γράφουσιν ὅ,τι θέλουν; Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι πρὶν ἢ εἰσαχθῶσιν οἱ Συνταγματικοὶ θεσμοὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, πρὸ τῆς 3 Σεπτεμβρίου 1843, Ὑπουργός τις τῶν Οἰκονομικῶν ἐξέδωκεν ἐγκύκλιον καὶ διέταξε τοὺς Νομάρχας νὰ στείλωσιν αὐτῷ ἁπλουστάτην τινὰ πληροφορίαν, ἤτοι πόσα δένδρα ἄγρια ὑπάρχουσιν ἐν τῷ νομῷ, πόσων δὲ ἐτῶν εἶναι ἕκαστον τῶν δένδρων τούτων. Εἷς τῶν Νομαρχῶν εὑρέθη εἰς ἀμηχανίαν, καὶ ἦτο στενοχωρημένος. Ἀλλ’ εἰσῆλθε τότε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτοῦ εἷς τῶν φίλων του, ἀποθανὼν ἤδη, τοῦ ὁποίου δὲν διστάζω νὰ εἴπω τὸ ὄνομα, ὁ κ. Νῖκος Θέου ἐξ Εὐρυτανίας, ὅστις ἠρώτησεν αὐτόν, διατὶ ἐτύγχανε στενοχωρημένος. Ὅτε δ’ ὁ Νομάρχης εἶπεν αὐτῷ τὴν αἰτίαν, ὁ ἐπερωτήσας συνεβούλευσεν αὐτὸν νὰ γράψῃ, ὅσα ἂν θέλῃ ἑκατομμύρια δένδρων, καὶ οἵαν ἂν θέλῃ δι’ ἕκαστον αὐτῶν ἡλικίαν, καὶ ἂν ἤθελον δυσπιστήσει οἱ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ἂς ὑπάγωσι νὰ τὰ μετρήσουν (ἱλαρότης). Μήπως λοιπὸν καὶ αἱ στατιστικαὶ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας μᾶς δίδουσιν, εἶναι τοιαῦται; Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον κατὰ Ἰούνιον ἡ διαφορὰ αὕτη. Κατ’ Ἀπρίλιον, ἀναφέρει τὸ μηνιαῖον δελτίον τῆς Στατιστικῆς ἐν σελ. 12, ὅτι εἰσήχθησαν δημητριακοὶ καρποὶ 2,877,640 ὀκάδες ὀλιγώτερον κατὰ τὸ 1888 ἀπὸ τὸ 1887, καὶ ὅμως, ὅτι κατὰ τὸ 1888 εἰσεπράχθησαν δραχ. 282,873, ἐνῷ κατὰ τὸ 1887 εἶχον εἰσπραχθῆ 203,326, ἤτοι 79,547 περισσότερον. Καὶ κατὰ Μάϊον ὡσαύτως τοῦ 1888 δὲν εἰσήχθησαν, κατὰ τὴν σελ. 12 τοῦ δελτίου τῆς Στατιστικῆς, περισσότερα σιτηρά, διότι εἶχον εἰσαχθῆ τὸ 1887 περισσότερα, εἰσεπράχθησαν ὅμως τὸ 1888 περισσότερα 95,114 δραχμαί. Κατὰ Ἰανουάριον εἰσήχθησαν σιτηρὰ ὀλιγώτερα τῶν τοῦ 1887 ὀκάδες 4,029,121, ἀλλ’ εἰσεπράχθησαν περισσότερα κατὰ 31,794 δραχ., κατὰ τὴν σελ. 10 τοῦ δελτίου. Ἑπομένως ἐν ὅλῳ κατὰ τοὺς μῆνας, τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέφερα, εἰσεπράχθησαν ἐκ τελῶν σιτηρῶν κατὰ τὸ 1888 δραχ. 248,268 περισσότερα ἀπὸ τὰ εἰσπραχθέντα κατὰ τὸ 1887. Ἂν δὲ ἀπὸ τὸ ποσὸν τοῦτο ἀφαιρεθῶσι τὰ εἰσπραχθέντα κατὰ μῆνα Φεβρουάριον τοῦ 1888, τὰ ὁποῖα εἶναι ὀλιγώτερα τῶν κατὰ τὸν Φεβρουάριον τοῦ 1887 κατὰ δραχ. 27,043, ὡσαύτως τὰ τοῦ Μαρτίου τοῦ 1888 ὀλιγώτερα καὶ ταῦτα τῶν κατὰ Μάρτιον τοῦ 1887 κατὰ 41,886, ὡσαύτως τὰ κατὰ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1888 εἰσπραχθέντα ὀλιγώτερα κατὰ δρ. 64,261, τὸ ὅλον 133,190, ὑπολείπεται, ὅτι κατὰ τὸ 1888 εἰσεπράχθησαν ἐκ σιτηρῶν περισσότερα εἰσαγωγικὰ τέλη ἀφ’ ὅσα εἰσεπράχθησαν κατὰ τὸ 1887 κατὰ 115,078, κατὰ τὰ περὶ ὧν ὁ λόγος μηνιαῖα δελτία τῆς Στατιστικῆς.

§12ΜΠΑΣΙΑΣ. Εἰσεπράξαμεν περισσότερα, διότι ἐτέθησαν εἰς ἐνέργειαν τὰ διαφορικὰ τέλη, τὰ διπλασιάζοντα τὸ τέλος.

§13ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τότε δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ δικαιολογία τοῦ Πρωθυπουργοῦ περὶ τῆς αὐξήσεως.

§14ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν εἰσήχθησαν ἐκ Ῥουμανίας σιτηρά, ὥστε ὁ διπλασιασμὸς εἶναι τοῦ μηδενός. Ἐλάχιστα εἰσήχθησαν· ἀνάξια μνείας.

§15ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλὰ τὴν αὔξησιν ταύτην δὲν τὴν ἐδημιουργήσαμεν ἡμεῖς, ἀλλ’ αἱ ἐπίσημοι πληροφορίαι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ἂν δὲ ὁ διπλασιασμὸς ἦναι τοῦ μηδενός, ὡς ὁ Πρωθυπουργὸς ἀπήντησε μετὰ χάριτος εἰς τὸν βουλευτὴν Κεφαλληνίας, τὸ λάθος δὲν εἶναι ἰδικόν μας, ἀλλὰ τῆς ὑπηρεσίας, τῆς ὁποίας αὐτὸς εἶναι προϊστάμενος, καὶ ἡ ὁποία δι’ ἐσφαλμένων πληροφοριῶν μᾶς ἀποπλανᾷ.

§16ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶναι τὸ μηδὲν ἐπὶ τοῦ ὅλου· εἰσήχθησαν ἐκ Ῥωσσίας, δὲν εἰσήχθησαν ἐκ Ῥουμανίας.

§17ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω ἐκ τῶν ἐπισήμων πληροφοριῶν, πῶς, ἀφοῦ εἰσήχθησαν ὀλιγώτερα σιτηρά, εἰσεπράχθησαν περισσότερα. Δι’ αὐτὸ εἰκάζομεν, ὅτι εἰσήχθησαν ἐκ Ῥουμανίας.

§18ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐκ Ῥουμανίας τὰ διαφορικὰ τέλη.

§19ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ ὑμεῖς διατελεῖτε ἐν γνώσει, ὡς καὶ ἐγώ, καὶ τὰς πληροφορίας σας δὲν τὰς ἠρύσθητε ἐκ τοῦ ἀγορεύοντος τώρα, διότι ὑμεῖς, ὡς Κεφαλλήν, γνωρίζετε τὰ τῆς εἰσαγωγῆς ἐκ Ῥουμανίας. Εἴχομεν δώσει διορίαν διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν σιτηρῶν ἄνευ διαφορικοῦ τέλους, ἀφοῦ δὲ παρῆλθον αἱ διορίαι, οὐδὲν εἰσήχθη ἐκ Ῥουμανίας, πρὸ δὲ τῶν διοριῶν εἰσήχθησαν ἐλάχιστα.

§20ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πόθεν λοιπὸν ἡ διαφορὰ τῶν πληροφοριῶν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς τὸ Τμῆμα τῆς Στατιστικῆς;

§21ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ διαφορὰ ὑπάρχει, διότι αἱ στατιστικαὶ πληροφορίαι δὲν εἶναι πληροφορίαι τῆς ὑπηρεσίας τῆς ἐποπτευούσης τὰ τῆς φορολογίας. Αἱ πληροφορίαι, αἱ ἔχουσαι κῦρος, εἶναι αἱ τοῦ Τελωνιακοῦ Τμήματος. Ἡ στατιστικὴ ἠξεύρετε πῶς ἔχει ἐν Ἑλλάδι· ὑπῆρχε Τμῆμα Στατιστικῆς, ἀλλὰ κατὰ δυστυχίαν διελύθη. Κατὰ τὰ πρῶτα μάλιστα ἔτη ἦτο τόσον ἐσφαλμένη ἡ στατιστική, ὥστε ἐγένετο σκέψις νὰ καταστραφῇ τὸ βιβλίον τῶν ἐτῶν ἐκείνων. Ἤδη ὀλίγον κατ’ ὀλίγον βελτιοῦται ἡ ὑπηρεσία τῆς στατιστικῆς. Διότι μόνον ὡς πρὸς τὰ διὰ νόμων κανονιζόμενα ὑπάρχει ἀκρίβεια, ὡς πρὸς τὰ ἄλλα, περὶ ὧν ἡ ὑπηρεσία δίδει πληροφορίας, γνωρίζετε πῶς δίδονται αἱ πληροφορίαι. Ἤδη γίνεται ἐργασία κανονικωτέρα, προσπαθοῦμεν νὰ τὴν ὀργανώσωμεν, καὶ πράγματι ἐβελτιώθη πολύ.

§22ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Πρωθυπουργὸς ἀνεφέρθη εἰς ἕν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις. Εἶπε, στατιστικὴ ὑπῆρχεν, ἀλλὰ κατὰ δυστυχίαν ἡ στατιστικὴ αὕτη διελύθη. Πρέπει νὰ σᾶς δώσω πληροφορίας τινὰς περὶ τῆς στατιστικῆς, τὴν ὁποίαν ἵδρυσεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τότε, καὶ τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν, ὅτι διέλυσα, ἵνα προκαλέσῃ ἐπίκρισιν τῆς πράξεώς μου ἐκείνης. Ἀρκεῖ δὲ νὰ σᾶς εἴπω, ποῖος ἦτο ὁ διευθυντὴς τοῦ Γραφείου τῆς στατιστικῆς ἐκείνης, διὰ νὰ ἐννοήσητε ποῖον ἦτο τὸ διαλυθὲν Γραφεῖον τῆς Στατιστικῆς. Διευθυντὴς αὐτοῦ ἦτο ὁ κ. Δεμάθας. Αὐτὸς δὲ ὁ κ. Δεμάθας ἐκ τοῦ Γραφείου τῆς στατιστικῆς οὐδὲν ἄλλο ἢ μόνον δαπάνας παρήγαγεν. Ἐγὼ δέ, ἐξελέγχων τὸ γραφεῖον αὐτό, εὗρον, ὅτι καὶ ὑπάλληλοι ἔτι εἶχον μεταβληθῆ τότε εἰς μεταπράτας, πωλοῦντες εἰς τὸν κ. Δεμάθαν χάριν τῆς στατιστικῆς διάφορα εἴδη ὑλικοῦ, ὁ δὲ κ. Δεμάθας ἦτο ἀγοραστὴς αὐτῶν τῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα ἐνόμιζεν, ὅτι ἦσαν χρήσιμα. Ἐγενόμην λοιπὸν παραίτιος ζημίας, διαλύσας τὴν Στατιστικὴν, ἀλλ’ οὐχὶ εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, ἀλλ’ εἰς τοὺς ἐν αὐτῷ τεταγμένους ὑπὸ τοῦ νῦν Πρωθυπουργοῦ. Τὸ δὲ Γραφεῖον τῆς Στατιστικῆς, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει σήμερον, πόθεν πορίζεται τὰς πληροφορίας αὐτοῦ; Δὲν πορίζεται αὐτὰς ἐκ τῶν Τελωνιακῶν Ἀρχῶν; Μήπως πορίζεται αὐτὰς ἐκ τῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων, ἢ ἐκ τῶν Ἀστυνομικῶν Ἀρχῶν; Αἱ Ἀρχαὶ, παρὰ τῶν ὁποίων ζητεῖ τὰς πληροφορίας, εἰσὶν αἱ κυρίως ἁρμόδιοι, διὰ νὰ παράσχωσιν αὐτὰς, οἱ δὲ μῆνες, τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέφερον, εἶναι μῆνες οὐχὶ παρελθόντων ἐτῶν, διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ ἐξήγησις τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὅτι κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη ἦτο ἀτελεστέρα ἡ ὑπηρεσία τῆς στατιστικῆς, ἀλλ’ εἶναι ὁ Ἀπρίλιος καὶ ὁ Μάϊος καὶ ὁ Ἰούνιος τοῦ 1888. Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας σᾶς ἀνεκοίνωσα, ὡς πόρισμα τῆς ἐρεύνης ἑκάστου τῶν ἀμέσων φόρων καὶ ἑκάστου τῶν ἐμμέσων φόρων, μὲ ἔπεισαν, ὅτι κατὰ τὸ 1887, χάρις εἰς τὴν μεγάλην καὶ ἀδυσώπητον ἐπιζήτησιν τῶν ὀφειλόντων εἰς τὸ Δημόσιον, εἰσεπράχθησαν περισσότερα 19,600,000, ταῦτα ὅμως δὲν εἰσεπράχθησαν ἐκ παραγωγῆς. Ἐξ ἐναντίας οἱ μὲν ἄμεσοι φόροι, οἱ εἰσπραχθέντες, εἶναι τοσοῦτοι τὸ ποσὸν καθ’ ἕκαστον, ὥστε ἐνδείκνυται ἐφ’ ἑκάστου ἡ ἔναρξις τοῦ καμάτου τῆς παραγωγῆς, εἰς δὲ τὴν κατανάλωσιν ἐνδείκνυται ὡσαύτως τὸ ἀπρόθυμον αὐτῆς. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ πληροφορία αὕτη εἶναι ἀξία τῆς μερίμνης καὶ τῆς προσοχῆς πρὸ πάντων τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ὑπάρχει ἐν τῇ ἀρχῇ, διότι ὑποστηρίζεται ὑπὸ τῆς πλειονοψηφίας. Ἐφ’ ὅσον δὲ διατηρεῖται εἰς τὴν ἀρχὴν, συνάγεται, ὅτι ἡ πλειονοψηφία εἶναι ὑπὲρ αὐτῆς, τῆς πλειονοψηφίας δὲ αὕτη τυγχάνει ὁ εἰσηγητής. Διὰ τοῦτο τὰ μέτρα, τὰ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως προτεινόμενα, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, γίνονται δεκτὰ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι πρὸ πάντων ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μελετήσῃ μετ’ ἐμβριθείας τὰ πορίσματα τῆς τοιαύτης μελέτης, ἵνα καὶ αὕτη διαγνώσῃ τοῦτο, τὸ ὁποῖον καὶ ἡμεῖς διέγνωμεν. Ἡ διάγνωσις ἡμῶν δὲν ἄγει εἰς θεραπείαν τοῦ κακοῦ, διότι ὅ,τι ἠθέλομεν ἡμεῖς προτείνει, δὲν θέλει γίνει ἀποδεκτόν. Ἐὰν ὅμως ἡ Κυβέρνησις μεταλάβῃ τὴν αὐτὴν πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν ἐκ τῆς ἐρεύνης καὶ ἡμεῖς μετελάβομεν, θέλει ἐξεύρει καὶ προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν τὰ μέτρα, τὰ συντελοῦντα εἰς θεραπείαν, κανονίσει δὲ καὶ ἡ Κυβέρνησις τὰς σχέσεις αὐτῆς πρὸς τὴν Βουλὴν, καὶ ἡ Βουλὴ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐναρμονίως πρὸς τὴν τοιαύτην κατάστασιν τῶν πραγμάτων. Τὰ ζητήματα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς εἶναι ζητήματα ἀδυσώπητα, τῶν ὁποίων δὲν δύναταί τις νὰ ἐπιτύχῃ λύσιν, οἵαν ἐπιθυμεῖ, ὀφείλει δὲ νὰ ὑποταχθῇ εἰς τὴν λύσιν, τὴν ὁποίαν τὰ πράγματα ἐπιβάλλουσιν εἰς αὐτόν. Οὐδὲν ὠφελεῖ, ἂν ἀπεπλανήθη τις ἐξ ἐσφαλμένων πληροφοριῶν, ἢ ἂν ἐν γνώσει διὰ τούτων ἀπατᾷ τὴν χώραν· θέλει ἔλθει ἡ ἐπιοῦσα, ἡ ὁποία θέλει τιμωρήσει αὐτὸν, ἀλλὰ πλὴν αὐτοῦ θέλει τιμωρήσει ὁλόκληρον τὴν χώραν. Διὰ τοῦτο ἔσπευσα νὰ συντρέξω, εἰσφέρων τὰς ἐμὰς μελέτας, διότι πάντες πρέπει νὰ συντρέξωμεν, ὅπως ἡ γνῶσις τῶν πραγμάτων, τὴν ὁποίαν συγκομίζει ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ διανοίᾳ της, ἦναι ἀκριβεστάτη καὶ πλήρης· διότι τότε μόνον θέλει ἐξεύρει τὰ ἁρμόζοντα εἰς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας μέσα, καὶ τότε θέλει δυνηθῆ νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὴν ἀμήχανον οἰκονομικὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν περιήχθη.

§23ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Πρέπει νὰ κάμωμεν διακοπὴν, κύριε Πρόεδρε.

§24ΕΤΕΡΟΙ. Αὔριον, αὔριον.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 7 μ. μ.