1887.03.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23

Τῆς 2 Μαρτίου 1887.

(Δευτέρα).

Ὥρα 10 π. μ.

(Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΡΙΚΑΚΗΣ. Χάριν ἀκριβείας παρακαλῶ νὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικὰ ὡς πρὸς τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα. Ἐγὼ εἶπον ὅτι θέλω καταψηφίσει τὸ σχέδιον τῆς πλειοψηφίας καὶ ἀρνηθῇ ψῆφον εἰς τὸ τῆς μειοψηφίας. Παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ ἡ φράσις.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἕτερος ἀντίῤῥησιν;

§3ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. Ὑπεβλήθη ἀναφορὰ Παπαδήμου ἐργοστασιάρχου, κατοίκου Βόλου, περὶ ἐνισχύσεως τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας διὰ τῆς ἀπαλλαγῆς τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς στεαρίνης. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν. Ἀναφορὰ χήρας....... Ζητεῖ ἐπίδομα χρηματικόν, διότι ἡ σύνταξις ἡ ἐκ τοῦ συζύγου της δὲν ἀρκεῖ.—Κύριοι βουλευταὶ, σᾶς εἶναι γνωστόν, ὅτι πρό τινων ἡμερῶν ἀπεβίωσεν ὁ παλαιότερος τῶν συναδέλφων μας Κωνσταντῖνος Θεοδώρου. Οὗτος ἀφῆκεν οἰκογένειαν ἐκ δύο τέκνων ἐν ἄκρᾳ πενίᾳ. Ἀναφέρονται ἤδη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλοῦσι νὰ μεριμνήσῃ περὶ αὐτῶν.

§5ΦΩΤΗΛΑΣ. Εἶναι βεβαιότατον, ὅτι ὁ μακαρίτης Θεοδώρου εἶναι ἐκ τῶν ἀρχαίων πολιτευομένων καὶ προσέφερε πολλὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸν τόπον· ἀπέθανε δὲ ἐν μεγίστῃ πενίᾳ. Θὰ παρακαλέσω καὶ ἐγὼ τὴν Κυβέρνησιν νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον ὅπως ἀπονεμηθῇ σύνταξις εἰς τὴν οἰκογένειάν του, διότι εἶναι ἄδικον νὰ παίνωνται αἱ οἰκογένειαι τῶν πολιτευομένων· ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲ ὁ μακαρίτης Θεοδώρου ἐπὶ τριάκοντα ἔτη ὑπηρέτησε τὸν τόπον.

§6ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ μακαρίτου Θεοδώρου, βεβαιῶ δὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν, ὅτι εἰς τοιαύτην πενίαν ἐγκαταλείπει τὴν οἰκογένειάν του, ὥστε δὲν εὑρίσκω λέξεις νὰ τὴν παραστήσω. Ἡ Κυβέρνησις θὰ πράξῃ εὐεργεσίαν καὶ ἐλεημοσύνην, ἄν ἀπονείμῃ μίαν σύνταξιν εἰς τὴν κόρην του καὶ τὸν υἱόν του.

§7ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐπειδὴ συνέπεσε νὰ ἔλθῃ τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν, παρατηρῶ, ὅτι δὲν εἶναι μόνη ἡ οἰκογένεια τοῦ ἀτυχοῦς Θεοδώρου, ἡ ὁποία εἶναι δυστυχής· πρὸ ὀλίγου ἀπεβίωσεν ἐν Πάτραις ὁ ἀείμνηστος Καλαμογδάρτης, τοῦ ὁποίου ἡ οἰκογένεια καὶ πρὸ καὶ μετὰ τὴν ἐπανάστασιν προσήνεγκεν ὑπηρεσίας, οὐδέποτε ἀποζημιωθεῖσα. Ἡ Κυβέρνησις θέλει πράξει ἔργον δικαιοσύνης, ἐὰν λάβῃ πρόνοιαν περὶ ἀμφοτέρων τῶν οἰκογενειῶν.

§8ΡΙΚΑΚΗΣ. Καὶ ἄλλοτε ἐγένετο λόγος ἐπὶ παρομοίων προτάσεων καὶ ἀντετάχθη ἡ ἰδέα, ὅτι πολλαὶ ὑπάρχουσιν αἱ οἰκογένειαι αἱ ἔχουσαι δικαιώματα πρὸς σύνταξιν, ἀφοῦ δὲ παρηγκωνίσθησαν ἐκεῖναι, διατὶ νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ ἄλλων; Αὐτὸ πρέπει νὰ καθαρισθῇ, καὶ νὰ καθαρισθῇ εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν φαίνεται, ὅτι ἡ σπουδαιοτέρα καταβάλλεται προσοχὴ εἰς τὴν τύχην τῶν πολιτευομένων. Οἱ πολιτευόμενοι, πρέπει νὰ γείνῃ γνωστὸν καὶ νὰ τὸ κατανοήσωμεν ἅπαντες, ὅτι ὑπηρετοῦσι τὴν πατρίδα καὶ τὴν ὑπηρετοῦσιν ἀμισθὶ, δαπανῶντες καὶ οὐχὶ ὠφελούμενοι· προσφέρουσιν ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι βεβαίως ἄξιαι λόγου καὶ ἐκτιμήσεως, ἑπομένως αἱ Κυβερνήσεις ὀφείλουσι νὰ φροντίζωσι καὶ ὑπὲρ τῶν πολιτευομένων αὐτῶν καὶ νὰ λαμβάνωσιν ὑπ’ ὄψιν τὴν κατάστασιν αὐτῶν. Ἡ Βουλὴ δὲ δύναται καὶ ἄνευ προτάσεως νὰ δώσῃ τὴν συγκατάθεσίν της, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἐκτιμῶσα τὰς περιστάσεις νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον περὶ συντάξεως τῶν πενομένων οἰκογενειῶν· λέγω δὲ τοῦτο, ἵνα ἀποκρούσω τὴν ἰδέαν, ἥτις ἐπροτάθη, ὅτι ἔχουν ἀνάγκην καὶ ἄλλαι οἰκογένειαι. Εἴθε νὰ ἤμεθα εἰς θέσιν νὰ συντρέξωμεν πάντας τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην, ἀλλὰ ἡ ἀδυναμία αὕτη δὲν εἶναι ἀποχρῶν λόγος, ὅπως ἀποκρούσωμεν πρότασιν ὡρισμένην καὶ συγκεκριμένην· προλαμβάνω μάλιστα νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ μᾶς εὕρῃ συμφώνους, προκειμένου περὶ οἰκογενειῶν ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι πολυειδῶς καὶ ἐπὶ πολὺν χρόνον ὑπηρέτησαν τὴν Πατρίδα· παρακαλῶ δὲ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς γενομένας προτάσεις καὶ νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τούτου.

§9ΜΠΑΣΙΑΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἄρχεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν φορολογικῶν νόμων τοῦ Κράτους, ὑποβάλλω νομοσχέδιον συναφὲς αὐτοῖς περὶ εἰσαγωγῆς τῶν φορολογικῶν νόμων τοῦ Βασιλείου εἰς τὰς Ἰονίους νήσους. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ αἴρεται πᾶς φραγμὸς τῆς ἀνισότητος τῆς φορολογίας εἰς τὰ διάφορα μέρη τοῦ Κράτους, αἴρεται τὸ ἐπαναλαμβανόμενον πολλάκις, ὅτι ἡ Ἑπτάνησος εἶναι προνομιοῦχος χώρα· δι’ αὐτοῦ εὐεργετοῦμεν τοὺς γαιοκτήμονας καὶ γεωργούς, οἱ ὁποῖοι πρὸ ἑκατὸν ἐτῶν πιέζονται ὑπὸ τοῦ ἀδίκου καὶ ἀνίσου αὐτοῦ φορολογικοῦ συστήματος. Καθὼς γνωρίζετε, εἰς τὴν Ἑπτάνησον ἐπιβαρύνεται μόνον ἡ γεωργικὴ τάξις καὶ οἱ γαιοκτήμονες, πληρόνοντες φόρους ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς κατὰ τὴν ἐξαγωγήν· οἱ ἀστοὶ δὲν πληρόνουν τίποτε. Εἶναι δὲ ὀρθὸν καὶ δίκαιον μετὰ εἰκοσιπενταετίαν ἀπὸ τῆς ἑνώσεως νὰ μὴ ἐμμένωμεν εἰς τὸ παλαιὸν σύστημα τὸ πρὸ 100 ἐτῶν ὑπάρχον. Οἱ ἀστοὶ δὲν πληρόνομεν οὔτε ἐπιτηδεύματα, οὔτε φόρον οἰκοδομῶν. Ὁ κ. Πρόεδρος ἔδειξεν ἰδιάζουσαν περιποίησιν καὶ προσοχὴν εἰς τοὺς Ἑπτανησίους· ἔχει καὶ δύο Ὑπουργοὺς τῆς Ἑπτανήσου· διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ αὐτὸν καὶ τοὺς κκ. Ὑπουργοὺς τοὺς Ἑπτανησίους νὰ λάβωσιν ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν πρότασίν μου.

§10ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν τελευταίαν Σύνοδον τῆς παρελθούσης Περιόδου ἔλαβον ἀφορμήν, εἰσάγων τὸν Προϋπολογισμόν, νὰ κάμω λόγον περὶ τοῦ θέματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κυρίου βουλευτοῦ ἐκ Κεφαλληνίας. Εἶπον τότε ὅτι ἡ ἀτομική μου γνώμη ἦτο πάντοτε, καὶ ἐξακολουθεῖ οὖσα, ὑπὲρ τῆς ἀφομοιώσεως τῶν φορολογικῶν νόμων τῆς Ἑπτανήσου πρὸς τοὺς τῆς ἄλλης Ἑλλάδος, ὅτι ἡ ἕνωσις τῆς Ἑπτανήσου μετὰ τοῦ λοιποῦ Βασιλείου ἐγένετο ἐπὶ ὅροις ἰσότητος καὶ ὅτι ἑπομένως δὲν ἥρμοζε νὰ θελήσῃ τὸ λοιπὸν Βασίλειον νὰ ἐπιβάλῃ τὸ φορολογικὸν αὐτοῦ σύστημα εἰς τὴν Ἑπτάνησον ἄκουσαν· ἀλλ’ ὅτι εὐθὺς ὡς οἱ Ἑπτανήσιοι ἐφαίνοντο διατεθειμένοι πρὸς τὴν ἀφομοίωσιν, θὰ εὕρισκον τὴν Κυβέρνησιν πρόθυμον ἵνα ἀνταποκριθῇ πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῶν ταύτην. Μέχρι τοῦδε οἱ τῆς Ἑπτανήσου συνάδελφοι ἐν ταῖς Βουλαῖς ἐφαίνοντο διατεθειμένοι κατὰ τῆς ἀφομοιώσεως, καὶ διὰ τοῦτο ἀνεβάλλετο αὕτη. Ἀπό τινος χρόνου παρατηρεῖται ῥεῦμα ἐναντίον· ἐὰν ἤδη ἀπεδεικνύετο ὅτι ἡ διάθεσις εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀφομοιώσεως, ἠθέλομεν προβῆ εἰς αὐτὴν, ἀναλαμβάνοντες τὴν πρωτοβουλίαν νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ σχέδια τῶν νόμων, τὰ ὁποῖα συνεπάγεται ἡ τοιαύτη μεταῤῥύθμισις.

§11ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Συμφωνῶ μετὰ τοῦ κυρίου ἀντιπροσώπου τῆς Κεφαλληνίας, ὅτι ἡ φορολογία δὲν ἐπιβαρύνει ὅλας τὰς τάξεις τῆς κοινωνίας, ἀλλά, ἐὰν ἐπέλθῃ ἡ ἀφομοίωσις, αὕτη θὰ ἐπιβαρύνῃ χειρότερα τὸν τόπον διὰ τοῦ τρόπου τῆς εἰσπράξεως, καὶ ἕνεκα τούτου καὶ ἕνεκα τῶν πιέσεων, τὰς ὁποίας θὰ λάβωσιν αἱ ἀγροτικαὶ τάξεις, ἀποκρούω τὴν πρότασιν τοῦ βουλευτοῦ Κεφαλληνίας καὶ διαμαρτύρομαι.

§12ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ. Ἐπερωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διατὶ παρεχώρησε τὴν τροφοδοσίαν τῶν ἐν Καλάμαις κατακίδων εἰς τὸν κ................ ἄνευ δημοπρασίας. Παρακαλῶ νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τούτου τὸν φάκελλον τῶν ἐγγράφων.

§13ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Εἰς τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον εἶχον ὑποβάλει νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐτροποποιοῦντο διατάξεις τινὲς τοῦ νόμου περὶ ποιμνιοβοσκῆς ἐν Κεφαλληνίᾳ. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅλως τοπικὸν, καὶ ὑποβάλλων αὐτὸ πιστεύω ὅτι καὶ οἱ λοιποὶ συνάδελφοι ἐκ Κεφαλληνίας θὰ ὦσι σύμφωνοι, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ εὕρῃ δυσκολίαν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ νὰ ὑποβοηθήσῃ τὴν παραδοχὴν αὐτοῦ. Θὰ ἐκθέσω τοὺς λόγους, οἵτινες ὑπηγόρευσαν τὴν ὑποβολήν του· εἶναι δὲ ἁπλῆ συμπλήρωσις τοῦ νόμου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ὁμολογουμένως ἔφερεν εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα, κρίνομεν δὲ ταῦτα ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων καὶ τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχομεν, ἀλλ’ ἡ πεῖρα κατέδειξε καὶ τὰς ἐλλείψεις, καὶ περὶ τῆς διορθώσεως αὐτῶν πρόκειται. Τὸ παραδίδω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ, διανεμηθῇ καὶ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ὅρα Παράρτημα).

§14ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον παρεσκεύασε καὶ προσεχῶς θὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον περὶ ποιμνιοβοσκῆς.

§15ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Τότε θέλει χρησιμεύσει ὡς τροπολογία. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ κατάστασιν τῶν βεβαιωθέντων ἐξ ἑκάστης νήσου τῶν Ἰονίων ἐκ τοῦ φόρου τῶν οἰκιῶν καὶ ἐπιτηδευμάτων, ὡσαύτως ἐκ τοῦ φόρου περὶ καταναλώσεως ποτῶν κατὰ τὰ 1875 καὶ 1876 καὶ πίνακα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πνευματοπωλῶν καὶ πνευματοποιῶν. Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ζητῶ, εἶναι σχετικαὶ πρὸς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐγεννήθη σήμερον· τρίτον ζητῶ κατάστασιν τῶν εἰσπραχθέντων ἐξ ἑκάστης νήσου κατὰ τε τὴν εἰσαγωγὴν καὶ ἐξαγωγὴν ἀπὸ 1 Αὐγούστου 1885 ἕως 1 Αὐγούστου 1886, καὶ ἰδίως τῶν ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς σταφίδος, οἴνου καὶ ἐλαίου.

§16ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θὰ σᾶς φέρω τῶν τελευταίων πέντε ἐτῶν, διότι τὰ ἔχομεν ἕτοιμα.

§17ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, διαχειριστὴς τῶν διαφόρων εἰδῶν τοῦ μονοπωλείου ἐν Τριπόλει πρὸ μηνῶν διωρίσθη ὁ κ. Ἰω. Ἀθανασιάδης ἔμπορος ἐκ τῶν εὐπόρων, γνωστὸς μάλιστα λίαν καὶ εἰς τὴν ἀγορὰν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. Ἀθανασιάδης μετὰ παραδειγματικῆς εὐλαβείας ἐξεπλήρωσε τὰ καθήκοντά του ὡς διαχειριστής, διὰ τοῦτο, μετ’ ἀπορίας ἐπληροφορήθην, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δι’ ἐγγράφου του ᾐτήσατο παρὰ τῆς Ἑταιρίας τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ κ. Ἀθανασιάδου, ἐπὶ τῇ βάσει, ὡς ἤκουσα, πληροφοριῶν τῆς ἐπιτοπίου Ἀρχῆς. Ἐπιθυμῶν νὰ ἐξετάσω τὸ νόμιμον ὡς καὶ τὸ δικαιολογημένον τῆς τοιαύτης ἀναμίξεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς διορισμοὺς τῶν ὑπαλλήλων τῶν μονοπωλείων, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ μᾶς δώσῃ τὰς ἑξῆς πληροφορίας. (Ἀναγινώσκει).

§18ΤΖΑΝΕΣ. Ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ μεριμνήσῃ περὶ τοῦ ἑξῆς. Τὰ τοῦ λιμένος Καλαμῶν εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε ὀλίγον λείπει, τὸ ἔργον, δι’ ὅπερ ἐδαπανήθη μέχρι τοῦδε 1,000,000 δραχμῶν, νὰ καταστραφῇ· τὸ ἔργον εἶναι ἀφημένον εἰς τὴν τύχην του περὶ τὸ ἓν ἔτος περίπου, διότι ἔρις μεταξὺ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ ἐργολάβου ἠγέρθη, ἥτις θὰ ἐπιφέρῃ τὴν καταστροφὴν τοῦ ἔργου. Μετέβην εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶδον τὸν διευθυντὴν τῶν Δημοσίων ἔργων, καὶ τοῦτο ἔπραξα, διότι δὲν θέλω νὰ ἐγκαλῶ τὸν Ὑπουργὸν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς δι’ ἐπερωτήσεις, διότι δὲν ὑποθέτω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν μεριμνᾷ περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους. Ὁ κ. Βλαχόπουλος μοὶ εἶπεν, ὅτι μετὰ τὴν συγκρότησιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ἔκαμεν ἀπόφασιν, ἡ Κυβέρνησις ἀπηυθύνθη διὰ τοῦ νομάρχου εἰς τὴν λιμενικὴν ἐπιτροπὴν, τὴν ὁποίαν ἐκάλεσε νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως. Ἡ ἐπιτροπὴ ὥρισεν ἐν τῇ ἐκθέσει της τοὺς ὅρους τῆς λύσεως τῆς ἔριδος μεταξὺ τοῦ ἐργολάβου καὶ τῆς λιμενικῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἐπανέλαβε καὶ προχθὲς τὴν πρὸς τὸν νομάρχην διαταγήν της τηλεγραφικῶς, καὶ ἐν τούτοις ἡ λιμενικὴ ἐπιτροπὴ διὰ τοῦ κ. νομάρχου δὲν ἀπήντησε εἰσέτι. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ πάλιν νὰ συστήσῃ εἰς τὸν κ. νομάρχην νὰ καλέσῃ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ λιμένος ν’ ἀπαντήσῃ, ἄλλως νὰ ληφθῇ πρόνοια σύντονος, ἵνα ἡ ἐπιτροπὴ σωφρονήσῃ.

§19ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§20ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ γέφυρα αὕτη εἶχε σχεδιασθῆ ἀπὸ τοὺς μηχανικούς, καὶ ἡ ὑπόθεσις εἶχε διέλθει ἀπὸ τὸ γραφεῖον τῶν Δημοσίων ἔργων, ὅλοι δὲ οἱ τύποι τῆς ὑπηρεσίας εἶχον τηρηθῆ, καὶ εἶχεν ἔλθει ἡ ἔγκρισις. Ἀγνοῶ διὰ τί ἡ ἐργασία δὲν προέβη, ἐνῷ οἱ ἄνθρωποι πνίγονται κατ’ ἔτος. Λοιπὸν θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ δώσητε μίαν ὤθησιν εἰς τὸ ἔργον αὐτὸ, διότι εἶναι κοινωνικὴ ἀνάγκη μεγίστη. Σᾶς ἱκετεύω δὲ ἰδιαιτέρως νὰ καλέσητε τὸν διευθυντὴν τῶν Δημοσίων ἔργων νὰ δοθῇ τέλος εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν, ὡς λίαν ἐπείγουσαν.

§21ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§22Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τοῦ λόγου φερομένου περὶ τῆς κατασκευῆς τῆς γέφυρας Στυμφαλίας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω ἐξηγήσεις τινὰς, τὰς ὁποίας θὰ ἐλησμόνησεν ὁ κ. Ὑπουργός. Εἶναι ἀληθέστατον, ὅτι εἶχε σχεδιασθῆ ἡ γέφυρα αὕτη πρὸ ἑνὸς ἔτους, εἶναι ἀληθέστατον, ὅτι ἐξετέθη εἰς δημοπρασίαν, καὶ ὅτι κατεκυρώθη ἐπ’ ὀνόματι τινὸς μειοδοτήσαντος κατὰ 200 δραχμάς. Ἀλλ’ ἄνθρωπος τῆς ἑταιρίας τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης παρέστησεν, ὅτι ἐπειδὴ τὰ ὕδατα τῆς λίμνης Καίσαρι πρόκειται νὰ διοχετευθῶσιν εἰς τὴν καταβόθραν τῆς Στυμφαλίας, ἡ γέφυρα αὕτη εἶναι ἀνεπαρκὴς, δὲν θὰ εἶναι στερεὰ, καὶ διὰ τοῦτο ὄχι μόνον δὲν ἐνεκρίθη ἡ κατακύρωσις, ἡ ὁποία ἐγένετο, ἀλλ’ ἐστάλη ὁ κ. Σούλης ἀπὸ μέρους τοῦ τμήματος τῶν Δημοσίων ἔργων, νὰ ἐξετάσῃ περὶ αὐτῆς καὶ ἐξετάσας εὗρεν, ὅτι κακῶς ἐτέθη τὸ ἔργον ἐκεῖ, διότι δὲν ἦτο ἀσφαλὲς τὸ ἔδαφος· συνέταξεν ἄλλο σχέδιον δι’ ἄλλο μέρος καὶ προϋπολογισμὸν ὀλιγωτέρας δαπάνης. Μετέβην καὶ ἐγὼ ἐκεῖ κατὰ τὰς ἐκλογὰς, διότι οἱ ἀντίπαλοί μας ὑπαίθριοι ρήτορες μᾶς κατηγόρουν, ὅτι δὲν ἠθελήσαμεν νὰ κατασκευασθῇ ἡ γέφυρα ἐκείνη, καὶ ἀνεγνώρισα τὴν ἀνάγκην τῆς μεταβολῆς. Ἐπανελθὼν ἐνταῦθα, ὑπέβαλον τὰς προσηκούσας παραστάσεις εἰς τὸ Τμῆμα, καὶ ἐπληροφορήθην, ὅτι ἐντὸς ὀλίγου ἡ γέφυρα θὰ γίνῃ ἀφεύκτως. Ἐν τῇ ἐπερωτήσει τῇ προχθεσινῇ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου περιελαμβάνετο καὶ μία ἐρώτησις, διατὶ ἀνεβλήθη ἡ ἀπὸ Ξυλοκάστρου μέχρι Ρίζης τοῦ δήμου Τρικκάλων σχεδιαγραφεῖσα ὁδός. Ἐξήτασα περὶ τούτου καὶ ἔμαθα, ὅτι τὸ ἥμισυ τῆς ὁδοῦ εἶχε παραχωρηθῆ εἰς τὸν ἐργολάβον Ταγαρᾶν· ἀλλ’ οὗτος ἐνησχολεῖτο πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐκλογῶν καὶ κατ’ αὐτὰς εἰς ψηφοθηρίαν καὶ ἠμέλησε τὸ ἔργον· ἔκαμα τὰς προσηκούσας παραστάσεις καὶ ἐξεδόθη διαταγὴ τοῦ τμήματος τῶν Δημοσίων ἔργων περὶ ἐξακολουθήσεως τοῦ ἔργου ἐπὶ ποινῇ ἐκπτώσεως. Λέγω ταῦτα ἀπὸ τοῦ βήματος διὰ νὰ μὴ παραγνωρίζεται οὔτε ὁ ζῆλος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπισείουσι ζῆλον εἰς τὰ κοινωφελῆ καταγγέλλοντες ἀμέλειαν ἡμῶν.

§23ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Πράγματι, κύριοι, αἱ ὁδοὶ Κεφαλληνίας εἶχον παραμεληθῆ, διότι κατηργήθησαν οἱ ὁδοστάται, δὲν ἐλήφθη δὲ πρόνοια περὶ συντηρήσεως αὐτῶν. Ἀλλὰ μόλις ἦλθον ἐνταῦθα ἐξήτασα εἰς τὸ τμῆμα τῶν Δημοσίων ἔργων, εἶδον δὲ, ὅτι ἡ συντήρησις τῶν ὁδῶν ἐκεῖ ἀπεφασίσθη ἤδη καὶ ἐξετέθη εἰς δημοπρασίαν. Καὶ περὶ ἄλλων μὲν ὑπεβλήθη προϋπολογισμὸς καὶ διάγραμμα καὶ ἐστάλησαν καὶ πρόκειται ἤδη νὰ διαταχθῇ ἡ ἐπισκευή, περὶ ἄλλων δὲ διετάχθη ἡ ἀνακαίνισις. Ὥστε πληροφορῶ τὸν κ. Βαλσαμάκην, ὅτι ἐλήφθη πρόνοια διὰ νὰ μὴ καταστραφοῦν.

§24ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ μοὶ ἐδόθη ἀφορμὴ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου, ὁ ὁποῖος τόσον καταλλήλως ἀνεπλήρωσε τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, ὥστε μοὶ κατέδειξεν ὅτι κάλλιον ἤθελον πράξει ἐὰν ἀπετεινόμην πρὸς αὐτὸν νὰ ζητήσω τὰς πληροφορίας, καὶ οὐχὶ παρὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ (θόρυβος). Δὲν εἰξεύρω δὲ ἂν τὸ εἶδος τοῦτο τοῦ δίδειν πληροφορίας πρόκειται νὰ εἰσαχθῇ ἤδη, ὅταν δηλ. πρόκειται νὰ ζητήσωμεν πληροφορίας νὰ καταφεύγωμεν εἰς τοὺς συναδέλφους μας (ἱλαρότης), καὶ ἀπὸ αὐτοὺς νὰ τὰς λαμβάνωμεν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ἡ οὐσία. Δὲν θὰ ἀπαντήσω οὔτε εἰς τὰ περὶ ὑπαιθρίων ῥητόρων, οὔτε εἰς ἄλλους ὑπαινιγμούς. Ἐπιθυμῶ λοιπὸν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπειδὴ δὲν ἀπήντησε διόλου εἰς τὸ μέρος τῆς ἐπερωτήσεώς μου καθόσον ἀφορᾶ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Ξυλοκάστρου εἰς Ῥίζαν, νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν ἐργασίαν αὐτὴν, ἧς ἡ δαπάνη δὲν ὑπερβαίνει τὰς 50 χιλιάδας. Πρέπει δὲ νὰ μάθετε ὅτι τὸ Ξυλόκαστρον εἶναι τὸ ἐπίνειον τοῦ δήμου Τρικάλων, ἀπέχει δὲ ἐκεῖθεν πρὸς τὰ ἐνδότερα μίαν ὥραν· ἡ βραχυτάτη αὕτη ὁδὸς ἐξελίσσεται ἐπὶ ἐδάφους τοσοῦτον ὀλισθηροῦ, ὥστε οἱ δυστυχεῖς κάτοικοι δὲν δύνανται οὔτε πεζῇ νὰ βαδίσωσιν ἀσφαλῶς· ὑπολείπεται δὲ τμῆμα τῆς ὁδοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰς 10 χιλ. δραχμάς. Λόγῳ φιλανθρωπίας, λόγῳ κοινωνικοῦ συμφέροντος, λόγῳ οἰκονομίας, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ φροντίσῃ περὶ τοῦ ἔργου τούτου.

§25ΣΑΚΚΗΣ. Προκειμένου νὰ συζητηθῇ μετ’ ὀλίγον ἡ ἐμπορικὴ σύμβασις μεταξὺ Γαλλίας καὶ Ἑλλάδος, θέλω παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς καταθέσῃ πίνακα ἐμφαίνοντα τὴν εἰσαγωγὴν τῆς σταφίδος ἐν Γαλλίᾳ, διότι τοιοῦτος πίναξ ἐστάλη ἄλλοτε ἐκ μέρους τῆς Πρεσβείας ἐν Γαλλίᾳ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ ἴδωμεν ἂν ὑπῆρξεν αὔξησις τῆς εἰσαγωγῆς ἀπὸ τοῦ 1880 καὶ ἐντεῦθεν. Πρὸς δὲ νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἂν αἱ διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξηκολούθησαν ἔκτοτε, ἐστηρίχθησαν ἐπὶ τῶν αὐτῶν βάσεων, δηλ. ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐπέμεινεν εἰς τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ εἰς τὰ 4 φράγκα τὸ ἑκατόλιτρον, ὅπως ὁ τότε Πρεσβευτὴς τῇ συμβουλῇ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπέμεινεν, καὶ ἂν ἐξηκολούθησε νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν ἀπαίτησίν της ταύτην ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις. Καθ’ ὅσον γνωρίζω, ἡ Κυβέρνησις εἰργάσθη τότε μετὰ πολλοῦ ζήλου.

§26ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἔφθασε νὰ παραχωρήσῃ ἴσως ἑνὸς φράγκου ἐλάττωσιν, ἀλλ’ ἐπὶ ἀπαιτήσει ἀνταλλάγματος ἐξ ἑκατομμυρίων.

§27ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μίαν πληροφορίαν θὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν (ἀναγινώσκει). «Παρακαλῶ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν αʹ. Ἀντίγραφα τῶν συμβάσεων, αἵτινες συνήφθησαν μετὰ διαφόρων Τραπεζῶν καὶ τραπεζιτῶν διὰ προσωρινὰ δάνεια ἢ ἀνανεώσεις τοιούτων δανείων ἐπὶ ἐνεχυριάσει ὁμολογιῶν τοῦ δανείου τῶν 170 ἑκατομμυρίων ἀπὸ τοῦ μηνὸς Μαΐου 1886 καὶ ἐντεῦθεν. βʹ. Πίνακα ἐμφαίνοντα τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἔλαβε τὸ Δημόσιον ἐκ τῶν προσωρινῶν τούτων δανείων, ὡς καὶ ἐκ τῶν δυνάμει τοῦ νόμου ΑΤΠϚʹ. ἐκδοθέντων μέχρι σήμερον ἐντόκων γραμματίων εἰς χρυσὸν, καὶ τὰς ἀνάγκας, δι’ ἃς διέθεσε τὸ ἐκ τῶν δύο τούτων κεφαλαίων ληφθὲν χρηματικὸν ποσόν».

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τῶν μηνῶν Ἰανουαρίου, Φεβρουαρίου καὶ Μαρτίου 1887. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν). Γίνεται ἐπίσης δεκτὸν εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐγκρίσεως ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1886 ἐκ δραχ. 6,308,800, 68.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτάκτων πιστώσεων ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1886 ἐκ δραχ. 4,426,932.

§30Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Οὐδὲν ἀνωμαλώτερον, οὐδὲν χειρότερον διὰ τὴν ἐξέλεγξιν καὶ ψήφισιν τῶν δαπανῶν τοῦ Κράτους, καὶ διὰ τὴν τάξιν τοῦ δημοσίου λογιστικοῦ παρὰ αἱ ἀναπληρωματικαὶ καὶ ἔκτακτοι πιστώσεις. Δυσάρεστον δὲ οἰκονομικὸν φαινόμενον εἶναι ἡ σωρεία τῶν ἐκτάκτων καὶ ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων, αἵτινες ὑποβάλλονται σήμερον εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς. Ἐπὶ τῆς ἐκτάκτου πιστώσεως ἰδίως τῶν 4,426,000 ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσω τὸ Ὑπουργεῖον ἐὰν θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ τοιαύτη δαπάνη τῶν στρατιωτικῶν οἰκοδομῶν καὶ διὰ τὸ 1887· ἐὰν θὰ ἐξακολουθήσῃ καὶ διὰ τὸ ἔτος 1887, καλλίτερον θὰ ἦτο, ἀντὶ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ἐκτελῇ αὐτὴν δι’ ἐκτάκτων πιστώσεων, νὰ προσθέσωσι τὸ δι’ αὐτὴν ἀναγκαῖον ποσὸν εἰς τὸν τακτικὸν Προϋπολογισμόν.

§31ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὸ 1887 δὲν θὰ χρειασθῇ ἡ ὑπηρεσία πίστωσιν ἀνωτέραν τῆς ψηφισθείσης. Ἀλλὰ παρατηρῶ ὡς πρὸς τὸν χαρακτῆρα τῶν πιστώσεων τούτων ὅτι αὗται εἶχον χορηγηθῆ κατὰ τὸ 1882· ἐπειδὴ ὅμως αἱ πιστώσεις αὗται ἀνάγονται εἰς χρῆσιν, ὅπως καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς, δὲν ἐδαπανήθη δὲ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν ἐντὸς τῆς χρήσεως, ἔκτοτε ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος γίνεται μεταβίβασις τοῦ ποσοῦ, τοῦ ὁποίου ἔχει ἀνάγκην ἑκάστη ἔκτακτος χρῆσις. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης προτείνει ἤδη, ὅπως παύσῃ καταλογιζομένη ἡ πίστωσις αὕτη εἰς ἔκτακτον Προϋπολογισμὸν, ἀναγραφῇ δὲ ἐν τῷ τακτικῷ. Τοῦτο δὲν θὰ ἦναι σύμφωνον πρὸς τὸν ἀρχικὸν αὐτῶν σκοπὸν καὶ χαρακτῆρα. Ἀρχικῶς αἱ πιστώσεις αὗται ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς ἔκτακτοι, ὡς προερχόμεναι ἐκ δανείου, ληφθέντος δι’ ὡρισμένον σκοπὸν, δὲν θὰ ἦναι δὲ πρέπον ἤδη, ἀφοῦ ἅπαξ οὕτω κατελογίσθη ἡ πίστωσις, νὰ μεταβάλωμεν τὰ τοῦ καταλογισμοῦ ἐνόσῳ δὲν ἐξαντληθῇ ὁλόκληρος ἡ ἀρχικὴ ἐκείνη πίστωσις, ἐὰν ἐξαντληθῇ. Ἑπομένως, ἐὰν πρόκηται νὰ ἐξακολουθήσωμεν πραγματοποιοῦντες τὰ κατὰ τὸ 1882 ψηφισθέντα, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσωμεν κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἀρχικῶς ἐκανονίσαμεν· ἐὰν ὅμως δὲν πρόκηται νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν διάθεσιν αὐτῶν ἐκείνων τῶν πιστώσεων ὡς ἐξ ἀρχῆς ἐκανονίσαμεν, τότε βεβαίως δυνάμεθα νὰ σκεφθῶμεν ἐὰν πρέπῃ τὰς ἐνδεχομένας νέας πιστώσεις ν’ ἀναγράψωμεν εἰς τὸν ἔκτακτον λογαριασμὸν ἢ εἰς τὸν τακτικόν. Περὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἐκτάκτων Προϋπολογισμῶν πολλὰ ἐλέχθησαν καὶ ἐγράφησαν, ἑπομένως ὅταν τὸ ζήτημα τοῦτο παρασκευασθῇ, ἐὰν παρουσιασθῇ, θὰ δυνάμεθα ν’ ἀποφασίσωμεν ἐὰν εἶναι πρέπον νὰ παραδεχθῶμεν τὸ σύστημα κατὰ τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε προέβημεν, ἢ ἐὰν πρέπῃ νὰ παραδεχθῶμεν τὸ ἕτερον σύστημα τοῦ ἑνιαίου Προϋπολογισμοῦ, τοῦ ἀναγράφοντος πάντα τὰ ἔξοδα τά τε πληρονόμενα ἐκ τῶν τακτικῶν φόρων τοῦ Κράτους καὶ τὰ πληρονόμενα ἐκ τῶν ἐκτάκτων πόρων τοῦ Κράτους.

§32ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Συμφωνῶ μὲ τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν πρόκειται σήμερον νὰ ψηφίσωμεν, ἐὰν θὰ παραδεχθῶμεν ἔκτακτον Προϋπολογισμὸν, ἢ ὄχι; διαφωνῶ ὅμως καθολοκληρίαν εἰς τὸν χαρακτηρισμὸν, τὸν ὁποῖον ἔδωκε, τῶν ἐκτάκτων πιστώσεων, θεωρήσας αὐτὰς ὡς ἔκτακτον Προϋπολογισμόν· διότι ὁ ἔκτακτος Προϋπολογισμὸς ὑποθέτει καὶ πόρους, οἵτινες θὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς δαπάνας αὐτοῦ. Ὁ Προϋπολογισμὸς ὑποβάλλεται εἰς τὴν Βουλὴν, συζητεῖται καὶ ψηφίζεται, ἐνῷ αἱ πιστώσεις ὑποβάλλονται μετὰ τὴν δαπάνην.

§33ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι ψηφισμέναι κατὰ τὸ 1882.

§34ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ ἐν γένει. Εἰς τὰ 1882 πραγματικῶς ἐχορηγήσαμεν καὶ παρεδέχθημεν ἐμμέσως τὴν ἀρχὴν ἐκτάκτου Προϋπολογισμοῦ· ὡς πόρους τοῦ τοιούτου Προϋπολογισμοῦ ὡρίσαμεν τότε τὸ δάνειον τῶν 40,000,000, ὡς δαπάνας δὲ τὰς ψηφισθείσας πιστώσεις διὰ τὸ ναυτικὸν, διὰ τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς καὶ διὰ στρατιωτικὰς οἰκοδομάς. Ὑπῆρχε λοιπὸν τότε ἡ οἰκονομικὴ βάσις τοῦ ἐκτάκτου Προϋπολογισμοῦ. Σήμερον δὲν ὑπάρχει μήτε ἰδέα τοιούτου ἐκτάκτου Προϋπολογισμοῦ, διότι δὲν ὑπάρχει τὸ δάνειον τῶν 40,000,000, συγχωνευθὲν ἐν τῷ δανείῳ τῶν 170,000,000· τοῦτο δὲ δὲν ἔχει πλέον ἔκτακτόν τινα προορισμὸν, διότι σχεδὸν ἐξηντλήθη ἐκ τῶν ἀναγκῶν τοῦ τακτικοῦ Προϋπολογισμοῦ. Νομίζω, ὅτι εἶναι λογικώτερον καὶ τακτικώτερον, ἐὰν πρόκειται νὰ κάμωμεν δαπάνας διὰ στρατιωτικὰς οἰκοδομὰς ἐντὸς τοῦ 1887, αἱ δαπάναι αὗται ν’ ἀναγραφῶσιν ἐντὸς τοῦ τακτικοῦ Προϋπολογισμοῦ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν νὰ μὴ φοβηθῇ, διότι ἐκ τῆς τοιαύτης ἀναγραφῆς θ’ ἀπολεσθῇ τὸ περίσευμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διότι δὲν εἶναι τόσον ἐξησφαλισμένον. Οἷος εἶναι ὁ ὑποβληθεὶς Προϋπολογισμὸς, εἴτε περίσσευμα παρουσιάζει εἴτε καὶ ἔλλειμμα ἑκατοντάδων τινῶν χιλιάδων δραχμῶν, τὴν αὐτὴν θὰ κάμῃ ἐντύπωσιν εἰς τοὺς ἐννοοῦντας αὐτὸν, καὶ εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα τοῦ χονδροῦ ἐλλείμματος θὰ λήξῃ. Παρακαλῶ λοιπὸν, ἐὰν πρόκειται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ κατασκευὴ στρατιωτικῶν οἰκοδομῶν, ἡ δαπάνη αὐτῶν νὰ τεθῇ ἐν τῷ τακτικῷ Προϋπολογισμῷ, καθόσον καὶ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τοῦ δανείου τῶν 170,000,000 ἀπεῤῥοφήθη καὶ θὰ ἀποῤῥοφηθῇ ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τούτου.

§35ΛΕΒΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐν τῇ σελίδι 17 βλέπω ἔκτακτον πίστωσιν, ἥτις σημειοῦται ὑπὸ τὸν τίτλον «ἔξοδα, τελεταὶ κτλ. 50,000»· ἐν ἄλλῃ δὲ σελίδι δικαιολογοῦνται, ὅτι ἡ δαπάνη τοῦ ποσοῦ τούτου ἀποβλέπει εἰς ὑποδοχὴν τῶν ἐπισήμων ξένων. Παρακαλῶ νὰ πληροφορήσῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τὴν Βουλὴν ἐὰν τοιαύτη δαπάνη ἐγένετο ἄλλοτε. Παρακαλῶ δὲ καὶ τὸν κύριον πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ ὑποβάλῃ ἡμῖν τὸν πίνακα, ἵνα ἴδωμεν ποῦ ἐδαπανήθησαν αὐτὰ τὰ χρήματα. Ἑπομένως πιστεύω, ὅτι θέλομεν ἔχει τὸν πίνακα εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§36ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὰ ἔγγραφα ἐδόθησαν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§37ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ μᾶς δοθῇ ὁ πίναξ, ἐν ᾧ ἀναφέρονται αἱ δαπάναι αὗται, διότι καὶ ἐγὼ καὶ οἱ συνάδελφοί μου ἐξηπάσθησαν εἰς τὸ πρωτάκουστον τοῦτο. Γνωρίζετε, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι Κράτος μικρὸν καὶ πτωχὸν, ἐν ᾧ πολλάκις ἠμφισβητήθη καὶ τῶν ἁμαξῶν τῶν κκ. Ὑπουργῶν ἡ δαπάνη, δηλονότι αὐτῶν τῶν πολυασχολωτέρων καὶ μεγαλειτέρων λειτουργῶν τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ τίς ἡ ἀνάγκη ἡ πρωτάκουστος ὑποδοχῆς ξένων; Ἐνθυμηθῆτε, ὅτι εἰς τὰς περιστάσεις, εἰς ἃς εὑρισκόμεθα, οὐδεμίαν περιττὴν δαπάνην δυνάμεθα νὰ κάμωμεν, πολλῷ μᾶλλον νὰ πληρόνωμεν πρὸς ὑποδοχὴν ξένων. Παρ’ ἡμῖν μάλιστα πάντοτε ἡ Αὐτοῦ Μεγαλειότης ὁ Βασιλεὺς δέχεται τοὺς ἐπισήμους ξένους καὶ ἀπονέμει πρὸς αὐτοὺς πᾶν ὅ,τι ἡ φιλοξενία, ἡ ἀξιοπρεπὴς φιλοξενία δύναται νὰ θεωρήσῃ προσῆκον. Διὰ τοῦτο δὲν παρέστη ἀνάγκη οὐδέποτε κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη, καθ’ ἃ ἐπεσκέφθησαν τὸ Κράτος καὶ ὁ Γλάδστων καὶ ἄλλοι διάσημοι φιλέλληνες, ὥστε νὰ δαπανήσῃ τὸ Κράτος πρὸς ὑποδοχὴν αὐτῶν. Ὁ κύριος πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς μοι εἶπεν, ὅτι ἔχει τὸν πίνακα καὶ αὔριον θὰ τὸν φέρῃ. Ἐγὼ βεβαίως ὑπέγραψα εἰς τὴν ἔκθεσιν, διότι ἀφοῦ ἅπαξ ἐδαπανήθησαν τὰ χρήματα, ἡμεῖς δὲν ἐννοοῦμεν νὰ μὴ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς καλῶς δαπανηθέντα· ἀλλ’ εἰς τὸ μέλλον ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ πρέπει νὰ γίνωνται τοιαῦται δαπάναι, ὥστε νὰ ἐπιβαρύνεται ὁ Προϋπολογισμός. Ζητοῦμεν ἤδη πληροφορίας διὰ μίαν δαπάνην περὶ τῆς ὁποίας ἀπεφύγαμεν νὰ κάμωμεν λόγον, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐργάζεται ἰδιαιτέρως, νὰ ἀποσταλῶσι τὰ δικαιολογητικά.

§38ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ διὰ τοῦ Προέδρου αὐτῆς ἐστείλαμεν τὸν πίνακα, ὅστις περιλαμβάνει λεπτομερῶς ποῖαί εἰσιν αἱ δαπάναι, τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἐνταλμάτων καὶ τὰ καθέκαστα· ὥστε πάσας τὰς πληροφορίας θέλετε εὕρει ἐν αὐτῷ, τὰς ἀποδεικνυούσας τὴν ἀνάγκην τῆς πιστώσεως, τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν. Ἔχετε δὲ ὑπ’ ὄψιν ὅτι καὶ κατὰ τὸ 1885 τὸ αὐτὸ ποσὸν ἐψηφίσθη, τὸ δὲ τότε ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἠναγκάσθη νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς προσθέτως ἑτέρας 100 χιλιάδας δραχμῶν, διότι αἱ 650,000 κατὰ τὸ 1885 δὲν ἐπήρκεσαν. Δι’ αὐτὸ τοῦτο καὶ κατὰ τὸ 1886 δὲν ἐπήρκεσεν ἡ ἀρχικὴ πίστωσις.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον;

§40ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. (Γίνεται δεκτὸν εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον). (Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως χορηγηθείσης ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως τοῦ 1885 ἐκ δραχμῶν 334,000). (Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ προκαταβολῆς δραχμῶν 1,000,000 δι’ ἀποζημίωσιν τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς Ἀθηνῶν Πελοποννήσου). (Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 90,000 τῆς χρήσεως τοῦ 1886).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως τοῦ 1886 ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἐκ δραχ. 272,838.

§42ΛΕΒΙΔΗΣ. Παρεκάλεσα τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα τῶν ἀπονεμηθέντων παρασήμων εἰς πολίτας Ἕλληνας ἀπὸ τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς καὶ κατόπιν. Ἀλλὰ δυστυχῶς ὁ πίναξ οὗτος δὲν ἦλθεν ἀκόμη εἰς τὴν Βουλὴν. Ἐλπίζω ὅτι μέχρι τῆς τρίτης συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου θέλει ἔλθει ὁ πίναξ. Παρακαλῶ νὰ διασαφηνισθῇ καὶ τὸ ἑξῆς. Λέγει ἐν τῇ ἐκθέσει πρὸς τὴν Βουλὴν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς ὅτι ἦτο φυσικῶς ἀδύνατον νὰ ἐπαρκέσωσι 10,000 δραχ. διὰ τὰ παράσημα. Φυσικὸν εἶναι βεβαίως ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσιν, ὅταν ἐδόθησαν παράσημα εἰς πάντας τοὺς κομματάρχας· καὶ διὰ τοῦτο ζητεῖται ἤδη πίστωσις 20,000, ὅπως τὸ ποσὸν ἀνέλθῃ εἰς 30,000. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ὁρίσῃ ἀκριβῶς πόσον ποσὸν διὰ παράσημα ἐδαπανήθη μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς, καὶ πόσον ποσὸν ἐδαπανήθη ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς διαλύσεως μέχρι τῆς ἐνεργείας τῶν ἐκλογῶν, διότι τοῦτο δύναται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως ἐκτιμήσῃ καὶ τὸν λόγον, δι’ ὃν ἐδόθησαν καὶ τὰ παράσημα. Παρακαλῶ καὶ ἐπιμένω νὰ ἔλθῃ ὁ πίναξ πάντων τῶν λαβόντων παράσημα, ὅπως ἴδωμεν ἐν αὐτῷ τὰ ὀνόματα τῶν λαβόντων ταῦτα, καὶ ἰδίως τῶν δημάρχων. Ἐπίσης νὰ ἔλθῃ καὶ σημείωσις τῶν ὑπηρεσιῶν, ἃς προσήνεγκον εἰς τὸ Κράτος οἱ λαβόντες παράσημα, διότι ἄνευ τούτου δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν πίστωσιν, μὴ δοθείσης παρὰ τῆς Βουλῆς τῆς ἀδείας πρὸς τὴν δαπάνην καὶ γενομένης τῆς δαπάνης μόνον ἐπὶ τῇ ἐλπίδι, ὅτι θέλει ἡ Βουλὴ ἐγκρίνει αὐτήν.

§43ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ πίστωσις δὲν ἔχει τὸν λόγον, ὃν ἀνέφερεν ὁ προλαλήσας. Ἡ πίστωσις αὕτη ἔπρεπε νὰ ζητηθῇ, διότι κατ’ ἔτος ἐψηφίζοντο 30,000 δρ., αἵτινες μόλις ἐπήρκουν, καὶ ἑκάστοτε εἰς τὸ τέλος τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἔχομεν προσθήκας ποσῶν πρὸς πληρωμὴν τοιούτων παραγγελιῶν εἴτε ἐν Ῥωσσίᾳ, εἴτε ἐν Γαλλίᾳ, εἴτε ἀλλαχοῦ. Διὰ τοῦτο ἀπὸ τοῦ 1880 ἕως τοῦ 1884 ἐψηφίζομεν δαπάνην 30,000, ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὸ 1885 ἐγένοντο οἰκονομίαι καὶ ἐκεῖ ὅπου δὲν ἐχώρουν, αἱ 30,000 περιεκόπησαν καὶ ἔμειναν μόνον 10,000.

§44ΡΙΚΑΚΗΣ. Λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τῆς πιστώσεως ταύτης λέγω ὅτι θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ γίνεται καὶ παρ’ ἡμῖν ὅ,τι γίνεται εἰς ἄλλα Κράτη, δηλαδὴ νὰ δίδεται τὸ δίπλωμα, τὸ δὲ παράσημον ν’ ἀγοράζῃ ὁ λαμβάνων αὐτὸ, μόνον δὲ εἰς τοὺς ἀλλοδαποὺς νὰ δίδεται καὶ τὸ παράσημον. Δὲν ἐννοῶ διατὶ ἡ Ἑλλὰς νὰ πληρόνῃ τὰ παράσημα καὶ κατ’ ἔτος νὰ δαπανᾷ ἓν σπουδαῖον ποσὸν, ἐνῷ ἄλλως ἡ δαπάνη θὰ ἦναι μικρὰ καὶ θὰ ἐπαρκῇ εἰς τὰ διὰ τοὺς ἀλλοδαποὺς παράσημα.

§45ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἴσως ἡ γνώμη τοῦ συναδέλφου ἤθελεν εἶσθαι ὀρθὴ, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ ἄτοπον, οὗτινος εἴδομεν τὰ ἀποτελέσματα διὰ τῶν συζητήσεων, αἵτινες ἐγένοντο ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τῆς πληθύος τῶν ἀπονεμηθέντων παρασήμων. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐγγραφὴ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ποσοῦ διὰ παράσημα συντελεῖ εἰς τὸ νὰ μὴ σκορπίζωνται ταῦτα ἐκεῖ ὅπου δὲν πρέπει. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔδωκε παράσημα εἰς ὅλως τυχαίους ἀνθρώπους, καὶ εἴς τινας μάλιστα ἀξίους τῶν φυλακῶν. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἀναγραφῇ τὸ ποσὸν τῆς δαπάνης ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, τότε θέλομεν κατορθώσει μεγαλείτερον ἐξευτελισμὸν τῶν παρασήμων, διότι ὀλίγος χάρτης θέλει εἶσθαι ἀναγκαῖος διὰ τὸ δίπλωμα, καὶ τότε ἐν ὁμοίᾳ περιστάσει καὶ ἐπὶ προφάσει ἐθνικοῦ γεγονότος θέλομεν ἴδει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ δώσῃ διπλώματα εἰς πάντας τοὺς ἐκλογεῖς τοῦ Κράτους. Ἐὰν δὲ πληρώνῃ τὰ παράσημα τὸ Κράτος, εἶναι ἐλπὶς νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ τοιαύτη πρᾶξις ἀκατονόμαστος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον). (Ἐπίσης γίνονται δεκτὰ εἰς ἁ. συζήτησιν τὰ νομοσχέδια: ά) περὶ ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 15,000 τῆς χρήσεως 1886 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης· β) περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ἐκ δραχμῶν 52,500, τῆς χρήσεως 1886 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων περὶ τῶν δανείων τῶν 6 ἑκατομμυρίων, 4 ἑκατομμυρίων καὶ 25 ἑκατομμυρίων δραχμῶν. (Ὅρα Παράρτημα).

§47ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πῶς ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀφοῦ αὕτη κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτῆς συνεδρίασιν ἀπεφάσισε νὰ τὴν ἀναβάλῃ;

§48ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀπεφάσισε ν’ ἀναβάλῃ· ἔχετε λᾶθος. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισε περὶ ὅλων.

§49ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρὶν προβῶμεν εἰς τὸ τελευταῖον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως....

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσεν ἡ ἡμερησία διάταξις, διότι ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς, ὅπερ εἶναι τὸ τελευταῖον ἀντικείμενον αὐτῆς, δὲν ἐτυπώθη εἰσέτι.

§51ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ κανονίσωμεν τὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῆς αὔριον. Ὑπεβλήθησαν διάφορα νομοσχέδια καὶ παρεπέμφθησαν ἅπαντα εἰς τὰς οἰκείας ἐπιτροπάς, ἀλλὰ μόνη ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἰργάσθη, καὶ εἰργάσθη μετὰ πολλοῦ ζήλου, ὡς ἐκ τούτου δὲ ἠδυνήθημεν σήμερον νὰ προβῶμεν εἰς συζήτησιν καὶ ψήφισιν τινῶν νομοσχεδίων. Αἱ ἄλλαι ἐπιτροπαὶ οὐδεμίαν ὑπέβαλον ἔκθεσιν, νομίζω δὲ, ἐὰν κρίνωμεν ἐκ παρελθουσῶν περιόδων, ὅτι δὲν εἶναι ἀπίθανον νὰ βραδύνωσιν αἱ ἐπιτροπαὶ πολύ. Τούτου ἕνεκα θέλω προτείνει ἵνα ἀναγράψωμεν τὰ οἰκονομικὰ νομοσχέδια ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, καὶ, ἐὰν αἱ ἐπιτροπαὶ ὑποβάλωσιν ἐν τῷ μεταξὺ ἐκθέσεις, λάβωμεν καὶ ταύτας ὑπ’ ὄψει, ἐὰν δὲ δὲν ὑποβάλωσι, προβῶμεν καὶ ἄνευ αὐτῶν, διότι δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἐκβιάσωμεν τὰς ἐπιτροπὰς εἰς σύνταξιν ἐκθέσεων. Πλὴν τῶν οἰκονομικῶν εἶναι καὶ τὰ νομοσχέδια τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, τ’ ἀφορῶντα εἰς ἐξωτερικὰς συμβάσεις, καὶ τὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Νομίζω, ὅτι καὶ ταῦτα πρέπει ν’ ἀναγράψωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ, ἐὰν αἱ ἐπιτροπαὶ δείξωσι προθυμίαν καὶ ὑποβάλωσιν ἐκθέσεις, λαμβάνομεν αὐτὰς ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν.

§52ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν καὶ πρέπει νὰ τεθῇ προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας νὰ ἐργασθῇ, διότι τοιουτοτρόπως, ἐὰν μὲν ἀναμένομεν τὰς ἐκθέσεις, δύνανται νὰ παραλύσωσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἄνευ ἐκθέσεων δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν, διότι τὰ οἰκονομικὰ ἰδίως νομοσχέδια ἔχουσιν ἀνάγκην μιᾶς ἐργασίας προεισαγωγικῆς, προκειμένου περὶ ζητημάτων, περὶ τῶν ὁποίων δὲν δύναται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ ἄνευ τῆς προεισαγωγικῆς ταύτης ἐργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσι μέρος τῶν διαφόρων ἐπιτροπῶν, παρακαλοῦνται νὰ προσέλθωσιν, ὅπως προβῶσι καὶ ἐπισπεύσωσι τὰς ἐργασίας των. Λύεται ἡ συνεδρίασις Ὥρᾳ 5 μ. μ.