1886.11.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 32

Τῆς 5 Νοεμβρίου 1886.

(Τετάρτη)

Ὥρα 3 μ. μ.

(Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΣΠ. ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Ὑπάρχει· εἶναι ἀνακριβῆ, διότι δὲν ἀναφέρουσι τὴν δι’ ἀναστάσεως γενομένην ψηφοφορίαν.

§3ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ πρακτικὰ δὲν ἀφηγοῦνται ἀκριβῶς τὰ λαβόντα χώραν· ἐν τέλει λέγουσι τὸ ἑξῆς: «Προκειμένης δὲ τῆς περὶ αὐτῆς ψηφοφορίας, ἠγέρθη θόρυβος, τοῦ ὁποίου διαρκοῦντος, πολλοὶ τῶν βουλευτῶν ἀνεχώρησαν τῆς αἰθούσης κτλ.» Δὲν ἔχει οὕτω, διότι ὁ θόρυβος ἠγέρθη μετὰ τὴν ψηφοφορίαν, ἣν ὁ κ. Πρόεδρος προεκάλεσεν ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς ψηφοφορίας δι’ ἀναστάσεως.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπροκάλεσα ψηφοφορίαν δι’ ἀναστάσεως (θόρυβος).

§5ΡΑΛΛΗΣ. Πρὸ παντὸς παρακαλῶ νὰ μὴ διακόπτετε· καταβῆτε εἰς τὸ βῆμα νὰ ὁμιλήσητε. Ἐπικρίνω τὴν σύνταξιν τῶν πρακτικῶν. Τόσον εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐτέθη ψηφηφορία δι’ ἀναστάσεως, ὥστε καὶ ἡ «Ὥρα» ἐπαναλαμβάνει αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγω καὶ ἐγώ.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοιοῦτόν τι ἐγὼ δὲν ἔκαμα.

§7ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν, ὅτι σεῖς θὰ ἀρνηθῆτε ἑαυτὸν, ἀλλ’ οἱ λόγοι σας διαψεύδονται. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ διορθωθῶσι τὰ πρακτικά· διότι πρὸς σκοπὸν ἐγράφησαν οὕτω καὶ διετυπώθησαν καὶ θὰ τὸ ἴδωμεν· ὁ λόγος εἶνε νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ λόγων ματαίων καὶ νὰ οὐδετερωθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς περὶ ἐνάρξεως τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡμεῖς παρεμβάλλομεν προσκόμματα, ἐνῷ αὐτὴ θέλει νὰ προβῇ εἰς ἔργα (θόρυβος).

§8ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἀφοῦ προεκλήθη ἡ δι’ ἀναστάσεως ψηφοφορία, τὴν ὁποίαν τινὲς ἀντελήφθησαν, τινὲς δὲ δὲν ἀντελήφθησαν, καὶ ἀπόδειξις, ὅτι ἐζητήθη ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία καὶ ἤρχισεν, ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἀντέταξεν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§9ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ πρακτικὰ δὲν ἀναφέρουν τὴν δι’ ἀναστάσεως ψηφοφορίαν, οὐδ’ ὅτι ἐγένετο ψηφοφορία· λοιπὸν διαψεύδετε τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς (θόρυβος).

§10ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν τῷ θορύβῳ χθὲς ἡ Βουλὴ, τοὐλάχιστον ἡ πτέρυξ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐνόμισεν, ὅτι ἐτέθη τοιοῦτον ζήτημα εἰς ψηφοφορίαν παρὰ τοῦ Προέδρου.

§11ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἡ «Ὥρα» λέγει τὸ ἐναντίον.

§12ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ δὲν θεωρῶ τὴν «Ὥραν» χρησμόν· σεῖς ἴσως τὴν θεωρεῖτε. Ἕκαστος ἐν τῷ θορύβῳ ἀντελήφθη ἄλλως τὴν ψηφοφορίαν. Ἡ ἀριστερὰ ἠγέρθη, διότι ἐνόμισεν, ὅτι ἐτέθη τοιοῦτον ζήτημα, ἡ δεξιὰ δὲν ἠγέρθη καὶ ἐζήτει νὰ συζητήσῃ. Εἶχε δὲ γείνει ἔναρξις τῆς ψηφοφορίας δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ὅτε ὁ βουλευτὴς Μαντινείας κ. Κωνσταντόπουλος ἔφερεν ἔνστασιν μὴ ἀπαρτίας καὶ πρὸς τοῦτο ἀνεγνώσθη ὁ κατάλογος. Ταῦτα εἶναι τὰ γεγονότα, καὶ οὔτε ὁ κ. Πρόεδρος διαψεύδεται, οὔτε τις τῶν βουλευτῶν. Ἕκαστος ἀντελήφθη τῶν πραγμάτων διαφόρως.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν γενομένην διόρθωσιν ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικά.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§15ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰ κυρωθέντα πρακτικὰ, ὡς διωρθώθησαν, μαρτυροῦσιν, ὅτι χθὲς ἀφοῦ ἤρξατο ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου πρὸς ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, εἷς τῶν κ. βουλευτῶν τῆς ἀντιπολιτεύσεως ὑπέβαλεν ἔνστασιν ἐλλείψεως ἀπαρτίας εἰς τὴν Βουλήν, ἐφ’ ᾧ διεκόπη ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ψηφοφορίας καὶ ἐπανελήφθη πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς βεβαιώσεως τῆς ἀπαρτίας, εὐθὺς δὲ κατόπιν τούτου ἀπεχώρησε πᾶσα ἡ μερὶς ἡ ἐπὶ τῶν ἀριστερῶν ἑδωλίων καθημένη. Τὸ γεγονὸς τοῦτο, κύριοι, ὑπεχρέωσε τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς σκέψεις. Βλέπομεν ἐπαναλαμβανομένην καὶ ἤδη τὴν τακτικήν, ἣν εἴδομεν ἀκολουθουμένην κατὰ παρελθοῦσαν βουλευτικὴν Περίοδον. Ἐν θέματι, ἐν τῷ ὁποίῳ δὲν ὑπῆρχε κἂν διαφωνία ὡς πρὸς τὴν ψῆφον, ὑπῆρχε δὲ μόνον ἐπὶ τῆς συζητήσεως, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐνόμισεν, ὅτι τῇ ἐπετρέπετο νὰ ἀποστερήσῃ τῶν δικαιωμάτων αὐτῆς τὴν πλειονοψηφίαν ἀποχωροῦσα, τουτέστι νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν πλειονοψηφίαν νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ἦτο σύμφωνος πρὸς τὴν πρότασιν, τὴν ὑποβληθεῖσαν περὶ ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐν τῷ θέματι, περὶ οὗ ἐγένετο ἡ συζήτησις. Ἐὰν ἐπὶ τοιούτων ζητημάτων διὰ τῆς τακτικῆς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ματαιῶται ἡ ἐργασία τῆς πλειονοψηφίας, πῶς δυνάμεθα νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι ἡ ἐργασία τῆς πλειονοψηφίας θέλει ἀποβῆ τελεσφόρος, προκειμένου περὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦσι ἐπανειλημμένας ψηφοφορίας, τὰ ὁποῖα πυκνὰ διαδέχονται ἄλληλα καὶ τὰ ὁποῖα παρέχουσιν ἀπείρους εὐκαιρίας πρὸς παρακώλυσιν τῶν ἐνεργειῶν τῆς Βουλῆς διὰ τῆς ματαιώσεως τῆς ἀπαρτίας; Ἡ χθὲς γενομένη ἀποχώρησις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπέτρεψεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν δὲν ὑπῆρχον ἐν τῇ Βουλῇ παρόντες ἱκανοὶ, ἵνα δυνηθῶσι νὰ ματαιώσωσι τ’ ἀποτελέσματα τοιαύτης ἐνεργείας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀπέναντι τῆς τοιαύτης ἐνεργείας δὲν ἀρκεῖ εἰς Κυβέρνησιν, ἵνα λειτουργῇ τελεσφόρως, νὰ ἀπολαύῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ δύνηται ἐν πάσῃ στιγμῇ νὰ ἔχῃ ἐν τῇ Βουλῇ παρόντας τοὺς ἀπαρτίζοντας τὸ Σῶμα· ἡ δὲ Κυβέρνησις πρὶν ἢ εἰσέλθῃ εἰς τὸ μέγα στάδιον, τὸ ὁποῖον παρεσκεύασε πρὸς τὴν ἐνέργειαν τῆς παρούσης Συνόδου, ἔχει καθῆκον πρὸς ἑαυτὴν καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ἦναι βεβαία, δι’ ἀπαρτίας παρούσης, περὶ τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς κανονικῆς λειτουργίας τῆς Βουλῆς. Περὶ τούτου δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ἐν τῇ παρούσῃ στιγμῇ πεποίθησιν· περὶ τούτου πρέπει νὰ σκεφθῇ ὡς καὶ περὶ τῶν συνεπειῶν. Αἱ συνέπειαι ἀποῤῥέουσιν ἐκ καταστάσεως ἀλλοίας τῆς προτέρας. Πρὶν ἢ ἐπέλθωσι τὰ γεγονότα, τὰ ὑπαγορεύοντα τὰς σκέψεις ταύτας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἠδύνατο τὸ Ὑπουργεῖον νὰ φρονῇ, ὅτι, ἔχον βεβαίαν πλειονοψηφίαν, θέλει δυνηθῇ νὰ διεξαγάγῃ τὸ ἔργον, ὅπερ ἐπεχείρησεν· ἀφοῦ ὅμως ἐτέθη εἰς ἀμφιβολίαν τὸ τελεσφόρον τῶν ἐνεργειῶν τῆς πλειονοψηφίας, ὡς ἐκ τῆς ἀνάγκης ἑτέρας δυνάμεως, ἤτοι τῆς ἀπαρτίας, ἀφοῦ ἡ ὕπαρξις τῆς δυνάμεως ταύτης δὲν εἶναι ἀποδεδειγμένη, ἀφοῦ ἐνδέχεται νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ δύναμις τῆς ἀπαρτίας, ἡ Κυβέρνησις, ἐνόσῳ δὲν βεβαιωθῇ, ὅτι ὑπάρχει, θεωρεῖ κυβερνητικὴν κρίσιν ὑφισταμένην, συνεπείᾳ δὲ τῆς κυβερνητικῆς κρίσεως θέλει προβῇ εἰς τὰ διαβήματα, ἅτινα ὑπὸ ταύτης τῇ ἐπιβάλλονται. Ἀλλ’ ἐνόσῳ διατελῇ ἐν τοιούτῳ σταδίῳ, δὲν δύναται βεβαίως νὰ παρίσταται πρὸς συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ· διότι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ν’ ἀξιοῖ, ὅπως συμπράττῃ μετὰ τῆς Βουλῆς καὶ ν’ ἀπαντᾷ εἰς τὸν ἔλεγχον αὐτῆς, εἰμὴ ἐφ’ ὅσον ἐν τῇ πεποιθήσει αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις ὑφίσταται παγίως. Σήμερον θεωροῦμεν τὴν κρίσιν ὑφισταμένην· ἑπομένως ὀφείλομεν ν’ ἀπόσχωμεν ἀπὸ ἐργασίας ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, διότι δὲν φέρομεν ἐν αὐτῷ τὸ κυβερνητικὸν κῦρος, τὸ ὁποῖον ἔχει δικαίωμα ἡ Βουλὴ νὰ ἀπαιτῇ παρὰ Ὑπουργείου παρισταμένου καὶ συμπράττοντος μετ’ αὐτῆς. Δὲν θὰ φέρῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ κῦρος τοῦτο, εἰμὴ ἀφοῦ παρέλθῃ ἡ κρίσις. Ἐλπίζω, ὅτι αὔριον θέλομεν δυνηθῆ νὰ ποιησώμεθα ἀνακοινώσεις περὶ τῆς κρίσεως, ἴσως δὲ καὶ ἀνακοίνωσιν περὶ τοῦ τέρματος τῆς καταστάσεως ταύτης. Ἡ Βουλὴ θέλει ἀναγνωρίσει, ὅτι ἕως τῆς αὔριον εἶναι πρέπον νὰ ἀναβληθῶσιν αἱ ἐργασίαι αὐτῆς. Αὔριον θέλομεν γνωρίσει εἰς αὐτήν, ἂν ἡ κρίσις παρῆλθεν, ἂν δύναται νὰ ἐπαναλάβῃ τὰς ἐργασίας αὐτῆς, ἢ ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη νέας ἀναβολῆς. (Λύεται ἡ συνεδρίασις). Ὥρα 4 Μ. Μ.