1885.12.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 44

Τῆς 2 Δεκεμβρίου 1885.

(Δευτέρα)

Ὥρᾳ 4 Μ. Μ. (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεφασίσαμεν νὰ συνερχώμεθα τὴν 3 ὥραν μ. μ. ἀλλὰ κατηντήσαμεν τὴν 4. Συναινεῖ ἡ Βουλὴ νὰ συνερχώμεθα εἰς τὰς 3;

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§3ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀποφασισμένον αὐτό.

§4ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θὰ κάμετε τίποτε, ἐὰν δὲν καθιερώσητε νὰ διαλύεται ἡ συνεδρίασις κατὰ τὰς 3, ἐὰν δὲν εἶνε ἀπαρτία.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τοῦτο εἶναι μάταιον, ἐνῷ ἔχομεν ὀλίγον ἀκόμη καιρὸν πρὸς ἐργασίαν, νὰ διαλύωμεν τὴν συνεδρίασιν. Οἱ μαθηταὶ τῆς ἱερατικῆς σχολῆς Τριπόλεως ἀναφέρονται εἰς τὴν Βουλὴν ἐκθέτοντες ὅτι ζητοῦνται ὡς στρατεύσιμοι. Θὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ ἐκ Πύλου Ἀναστάσιος Βέλιος, λείψανον τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος, ἐπικαλεῖται τὴν βοήθειαν τῆς Βουλῆς, διότι ἐν πενίᾳ διατελῶν στερεῖται πάσης περιθάλψεως.

§6ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἡ ἔλλειψις ἀξιωματικῶν ἐν τῷ Ναυτικῷ εἶναι ἐπαισθητή, ἐπαισθητοτάτη. Πρὸς πρόληψιν αὐτῆς καθιδρύθη εὐτυχῶς σχολὴ ναυτικῶν δοκίμων μαθητῶν· ὁ ἀριθμὸς ὅμως τῶν μαθητῶν ὁ ὑπάρχων σήμερον εἰς τὴν Σχολὴν ταύτην δὲν εἶναι ἐπαρκής, διότι αἱ ἀνάγκαι εἰσὶ μεγάλαι. Διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, δι’ οὗ ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν τῆς Σχολῆς ἀπὸ 40 ἀναβιβάζεται εἰς 70. Εἶναι δὲ ἀνάγκη τοσοῦτον μᾶλλον νὰ αὐξηθῇ, καθόσον τὸ ἑπόμενον ἔτος δυνάμει τοῦ καθεστῶτος νόμου μένουσι μόνον 8 μαθηταὶ ὡς εἰσακτέοι, ἑπομένως δὲν δυνάμεθα διὰ τοῦ ἀριθμοῦ τούτου νὰ ἔχωμεν κλάσιν ὡς πρέπει. Συνάμα, κύριοι, ἕνεκα ἐλλείψεως ἀξιωματικῶν εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ θεραπεύωμεν τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας δι’ ἀρχικελευστῶν, ὁ δὲ ἀριθμὸς τῶν ὑπαρχόντων σήμερον δὲν εἶναι ἐπαρκής, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ τῇ ὑποβάλλω, καὶ δι’ οὗ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀρχικελευστῶν, ὅστις προβλέπεται διὰ τοῦ ἐν ἰσχύϊ νόμου εἰς 8, αὐξάνεται εἰς 15. Ὑποβάλλω συνάμα νομοσχέδιον περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς ἀπότισιν τῶν εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον λόγῳ ἀποδόσεως καταβαλλομένων παρὰ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ναυτικοῦ Ταμείου. (Ὅρα Παράρτημα).

§7ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ ἔτους 1885 ὑπὸ τὸ Κεφάλαιον ΙΓʹ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀνεγράφη πίστωσις ὑπὸ τὸν τίτλον «ἐπιστροφὴ χρημάτων» ἐκ δραχμῶν 40500, ἀλλὰ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ αἱ ἀνάγκαι ἐφάνησαν μεγαλείτεραι ἢ ὅσαι προεβλέποντο καθ’ ἣν ὥραν συνετάσσετο ὁ Προϋπολογισμός· διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιψηφίσῃ νομοσχέδιον πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 60,000 διὰ τὰς ἀνάγκας ταύτας. Ὁ κύριος Ἠλίας Παλαμήδης, βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος μοὶ ἐζήτησε κατάλογον τῶν τιμῶν, αἱ ὁποῖαι προσδιωρίσθησαν δυνάμει ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐπὶ τῶν γαιῶν τῶν ἀσκεπῶν καὶ τῶν πεφυτευμένων ἐν ὡρισμέναις Ἐπαρχίαις. Τὸν κατάλογον τοῦτον λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§8ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ εἰς τὰ συμβαίνοντα ἐν Κορίνθῳ μεταξὺ τῶν ἐκεῖ ἐπιστράτων· διότι ἂν αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔλαβον, ὦσιν ἀληθεῖς, τὰ πράγματα εἶναι λίαν σπουδαῖα καὶ ἐνδεχόμενον νὰ καταντήσωσι σοβαρά, ἂν δὲν ληφθῶσιν ἐγκαίρως τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα.

§9Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§10Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὸ πολλοῦ ἐσκόπουν νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργοῦ καὶ ἐπὶ ἄλλα ζητήματα, ἀφορῶντα εἰς τὴν ἐν γένει Ἐθνικὴν ἡμῶν παίδευσιν καὶ ἰδίᾳ ἐπὶ τῆς οἰκτρᾶς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν περιέστησαν τὰ Διδασκαλεῖα τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἀπέσχον παντὸς περὶ τούτων λόγου ἐξ εὐλαβείας πρὸς τὰς στιγμὰς τῆς Βουλῆς ἐν τοῖς σημερινοῖς καιροῖς. Γινώσκετε, ὅτι κατὰ τὸ 1878 ἐπεψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ κυρωθὲν ἐδημοσιεύθη νομοθέτημα περὶ συστάσεως Διδασκαλείου, ἐνᾧ οἱ διδάσκαλοι διδάσκονται τὰς νεωτέρας μεθόδους, τὰς ὁποίας ἡ ἐπιστήμη καὶ ἡ πεῖρα μετ’ ἐπιμελεῖς ἐρεύνας καὶ ἐφαρμογὰς ἐνδελεχεῖς καθιέρωσαν, ὡς τὰς μᾶλλον λυσιτελεῖς εἰς τὴν ἀνατροφὴν τῶν παίδων καθ’ ἅπαντα τὸν πεπολιτισμένον κόσμον, ἐν Εὐρώπῃ καὶ ἐν Ἀμερικῇ. Μεταξὺ τῶν ἀγαθῶν τῆς οἰκουμενικῆς ἐπικληθείσης Κυβερνήσεως ἐκείνης ἓν εἶνε καὶ τοῦτο, τὸ ὁποῖον θὰ ἀναγραφῇ εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς παρ’ ἡμῖν ἐκπαιδεύσεως ὡς ἐποχὴ, ὡς σημεῖον νέας ἀφετηρίας τῆς ἐθνικῆς μορφώσεως· διότι κατὰ τὴν ἐπικρατήσασαν πανταχοῦ τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου ἀλήθειαν, ὅσῳ τελειότερον τὸ σχολεῖον, τόσῳ ἡ κοινωνία τελειοτέρα καὶ ἡ ἐν αὐτῇ εὐημερία μᾶλλον ἐξησφαλισμένη. Ὁ νόμος τῆς 15 Ἰανουαρίου 1878 εἰσήγαγε καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ λεγόμενα Ecoles normales, σχολεῖα κυρίως μορφωτικὰ, ἐν οἷς οἱ μέλλοντες νὰ ἐπιδοθῶσιν εἰς τὸ διδασκαλικὸν ἐπάγγελμα καὶ παρὰ τῆς Πολιτείας νὰ ἀναλάβωσι τὴν βαρεῖαν ἐντολὴν τοῦ διδασκάλου μορφοῦνται τὴν προσήκουσαν μόρφωσιν ἐν σχολείοις πρὸς τοῦτο ὠργανωμένοις προσηκόντως καὶ ἀσκοῦνται εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μεθόδων, καθ’ ἃς αἱ γνώσεις μεταδίδονται μετὰ κέντρου ἐπὶ τῆς βουλήσεως. Τὴν θεωρητικὴν διδασκαλίαν, τὸν κύκλον δηλονότι τῶν μαθημάτων, τὰ ὁποῖα εἶνε χρήσιμα, ὅπως ἔχωσι τὰς γνώσεις, τὰς ὁποίας θὰ μεταδώσωσιν εἰς τοὺς μικροὺς πολίτας, σπουδάζουσιν εἰς τὸ Διδασκαλεῖον. Ἀλλ’ εἰς τί θὰ ἐχρησίμευε νὰ ἀποκτῶσι τὰς γνώσεις, ἂν δὲν μανθάνωσι καὶ πῶς νὰ ἐπιδρῶσιν εἰς τὰς καρδίας τῶν νέων; Πρὸς τί ἡ πολυμάθεια τῶν διδασκάλων, ἂν ἐστεροῦντο τῆς ἱκανότητος νὰ μεταδώσωσι προσηκόντως τὰς γνώσεις ταύτας, ὅπως δι’ αὐτῶν διαπλασθῇ ἡ νεότης ἠθικῶς; Τοῦτον λοιπὸν, ὅπερ καὶ σπουδαιότατον, τοῦτον τὸν τρόπον τῆς διδασκαλίας σπουδάζουσιν ἐν ἰδιαιτέροις σχολείοις δημοτικοῖς, προσηρτημένοις εἰς τὰ Διδασκαλεῖα καὶ διευθυνομένοις ὑπὸ τοῦ Διευθυντοῦ τῶν Διδασκαλείων, ἢ καὶ ὑφ’ ἑτέρου ἐπίσης εἰδικοῦ ἀνδρὸς παιδαγωγικοῦ, ἠσκημένου πρὸ πάντων καὶ κυριώτατα περὶ τοῦτο διὰ τὸ ἔργον· διότι ἄνευ τῆς τοιαύτης τῶν διδασκάλων περὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μεθόδων τῆς διδασκαλίας ἀσκήσεως, τὰ Διδασκαλεῖα θὰ ἦσαν ὅλως περιττὰ, ἀναπληρούμενα ὑπὸ τῶν Γυμνασίων ἢ καὶ ἄλλων οἱωνδήποτε σχολείων, ματαίως δὲ θὰ ἐδαπάνα τὸ Κράτος τὸ πρὸς συντήρησιν Διδασκαλείων σπουδαῖον ποσόν. Πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, περὶ οὗ ὁ λόγος, τῆς 17 Ἰανουαρίου τοῦ 1878 ἐξεδόθησαν δύο Διατάγματα τῆς 28 Αὐγούστου 1878, κατὰ τὰ ὁποῖα ἐῤῥυθμίσθη ἡ ἐργασία τοῦ ἐν Ἀθήναις Διδασκαλείου καὶ τοῦ προσηρτημένου προτύπου, καὶ ὡρίσθησαν καὶ ἐκανονίσθησαν ἐν λεπτομερείᾳ τὰ τῶν μεθόδων, καὶ κατὰ τὰ ὁποῖα κατόπιν ἐῤῥυθμίσθησαν αἱ ἐργασίαι πάντων τῶν κατὰ μικρὸν συστηθέντων Διδασκαλείων τοῦ ἐν Τριπόλει, τοῦ ἐν Λαρίσσῃ καὶ τοῦ ἐν Κερκύρᾳ. Διὰ τῶν ὀργανιστικῶν τούτων Διαταγμάτων, ἀποτελουμένων ἐξ ὀγδοήκοντα περίπου ἄρθρων, καθωρίσθη ἡ διδασκαλία καθ’ ὕλην καὶ κατ’ εἶδος γενικῶς, καὶ ἐκανονίσθησαν πάντα ὅσα ἔδει νὰ κανονισθῶσιν· ἀλλὰ τοῦ χρόνου προϊόντος, δὲν ἠξεύρω πῶς συμβαίνει, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας ἀσφαλεῖς, τὰ ὀργανικὰ ταῦτα Διατάγματα, ἅτινα ἐφαρμοσθέντα ἐπιμελῶς κατὰ τὰ πρῶτα ἔτη ἀρίστους ἀπέφερον καρποὺς, κατὰ τὴν κοινὴν ὁμολογίαν, παρακαίρως ἤρξαντο νὰ γηράσκωσιν. Οὔτε αἱ διατεταγμέναι δι’ αὐτῶν ὑποδειγματικαὶ διδασκαλίαι, οὔτε αἱ ἐξασκήσεις γίνονται, οὔτε αἱ καθ’ ἕκαστα διατάξεις τῶν ὀργανισμῶν τούτων τηροῦνται, ἂν μὴ πᾶσαι, βεβαίως ὅμως αἱ οὐσιωδέστεραι.

§11ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Ἀπὸ ποίας ἐποχῆς;

§12ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἀπὸ τοῦ 1881 ἢ 82, ἀκριβῶς δὲν γινώσκω. Ἔκτοτε συμβαίνει τὰ σχολεῖα τὰ πρότυπα νὰ κατασταθῶσιν ἴσως ἄχρηστα· διότι οἱ ἐν αὐτοῖς διοριζόμενοι τακτικοὶ διδάσκαλοι καὶ οὐχὶ οἱ μέλλοντες νὰ ἀσκηθῶσιν ἐν αὐτοῖς διδασκαλισταὶ διδάσκουσι τοὺς μαθητὰς, ὡς καὶ εἰς τὰ ἄλλα σχολεῖα. Ἀλλ’ ἂν οὕτως ἔχῃ ἡ ἄσκησις τῶν διδασκαλιστῶν ποῦ καὶ πότε καὶ παρὰ τίνος γίνεται; Οἱ μέλλοντες Δημοδιδάσκαλοι ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν καὶ καθοδήγησιν τίνος ἀσκοῦνται εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μεθόδων, ἀφοῦ πρὸς τοῦτο συνέστη καὶ ὑπάρχει τὸ πρότυπον; Κύριοι, τὰ πρότυπα σχολεῖα ἔχουσι λόγον πρὸς τὸ Διδασκαλεῖον, ὃν λόγον ἔχει τὸ Νοσοκομεῖον πρὸς τὴν ἰατρικὴν σχολήν· καὶ εὐλόγως· διότι ὡς δύναταί τι, νὰ ἦναι πολυμαθὴς καὶ σοφὸς ἰατρὸς, καὶ ὅμως δι’ ἔλλειψιν πείρας ἐν νοσοκομείοις νὰ ἀποδειλιᾷ παρὰ τῷ ἀῤῥώστῳ, οὕτω δύναται νὰ ἦνέ τις σοφώτατος ἀνὴρ, ἄριστος Καθηγητὴς, καὶ ἐν τούτοις νὰ μὴ δύναται νὰ διδάξῃ τοὺς μικροὺς παῖδας τὴν ἀριθμητικὴν καὶ τὴν ἀνάγνωσιν. Τούτου ἕνεκεν ἐλήφθη πᾶσα πρόνοια περὶ τῆς πρακτικῆς τῶν διδασκαλιστῶν ἀσκήσεως, καὶ κατὰ τὸν διοργανισμὸν τῶν προτύπων οἱ μαθηταὶ τοῦ Διδασκαλείου, προσηκόντως προπαρασκευαζόμενοι πρότερον, ὀφείλουσι νὰ διδάσκωσι τοὺς μαθητάς· ὁ δὲ Διευθυντὴς τοῦ προτύπου, ἐπιδιορθῶν τὰ προδιαγεγραμμένα ἑκάστου μαθητοῦ δοκίμια, δέον νὰ ἐπιτηρῇ. Ἕκαστος τῶν μαθητῶν, κανονίζεται ἐν τῷ ὀργανισμῷ τοῦ προτύπου, ὅτι πρέπει νὰ ἀναλαμβάνῃ τὴν διδασκαλίαν ὡρισμένου καθ’ ὡρισμένας πρὸς τοῦτο ὥρας μαθήματος ἐνώπιον τῶν συμμαθητῶν του· ἐνῷ δ’ ἐκεῖνος διδάσκει ἀπὸ τῆς ἕδρας ἐνώπιον τοῦ Διευθυντοῦ, οἱ συμμαθηταί του κρατοῦσι σημειώσεις τῶν κατὰ τὴν διδασκαλίαν πλημμελειῶν καὶ ἀναγράφουσιν ὅσας ἔχουσι σχετικὰς παρατηρήσεις· ἀναγράφονται ἐπιμελῶς καὶ μετ’ ἀκριβείας πᾶσαι αἱ ἐλλείψεις τοῦ διδάξαντος δοκίμου ὑπό τε τῶν συμμαθητῶν του καὶ τοῦ Διευθυντοῦ. Κατὰ δὲ πᾶν Σάββατον ὀφείλουσι νὰ συνέρχωνται εἰς πολύωρον ἑσπερινὴν συνεδρίασιν, προεδρευομένην ὑπὸ τοῦ Διευθυντοῦ, καθ’ ἣν γίνεται ὁ ἔλεγχος τῆς διδασκαλίας μεταξὺ τῶν μαθητῶν ἀντιφιλοτιμουμένων, συζητούντων ἐν εὐγενεῖ ἁμίλλῃ σπουδαιότατα παιδαγωγικὰ καὶ διδακτικὰ ζητήματα, ἐπιλυόμενα πολλάκις ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Διευθυντοῦ. Πολλάκις παρέστην εἰς τοιαύτας συνεδριάσεις, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν ἐπὶ πενταετίαν νὰ διευθύνω τὸν κλάδον τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως, καὶ ἐνθυμοῦμαι εὐφροσύνως τὰς ὥρας, τὰς ὁποίας ἐκεῖ διηρχόμην, πολλάκις μετέχων καὶ τῶν συζητήσεων τούτων. Καὶ ἔφερον ἀποτελέσματα εὐάρεστα αἱ τοιαῦται ἐπιμελεῖς πρακτικαὶ ἀσκήσεις καὶ ἐφαρμογαί. Οἱ τὸ πρῶτον κατὰ τὰ δύω ἔτη, καθ’ ἃ ἐφηρμόσθη αὐστηρῶς καὶ ἀδυσωπήτως τὸ ὀργανικὸν Διάταγμα, ἐξελθόντες διδάσκαλοι ἦσαν ἄριστοι, οἱ ὁποῖοι κατόπιν διὰ τῆς πείρας ἐμορφώθησαν καὶ δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς δεῖγμα καλῶν διδασκάλων. Ἀτυχῶς πληροφοροῦμαι, κύριοι βουλευταὶ, καὶ τὸ λέγω μετ’ ἄλγους ψυχικοῦ, ὅπερ ἀδύνατον νὰ μὴ αἰσθάνηται ὁ μοχθήσας ὑπὲρ τῆς συστάσεως καὶ ὀργανώσεως τῶν σχολείων τούτων, ὅτι οὔτε οἱ μαθηταὶ ἀσκοῦνται κατὰ τὴν ὑποδειγματικὴν μέθοδον, οὔτε οἱ διευθυνταὶ παρίστανται εἰς τὴν διδασκαλίαν, οὔτε γίνονται συνεδριάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας νὰ ἐξελέγχωσιν ἀλλήλους οἱ μαθηταὶ ἀντιφιλοτιμούμενοι, καὶ καθ’ ἃς νὰ λαμβάνῃ ἀφορμὴν ὁ Διευθυντὴς νὰ λύῃ σπουδαιότατα διδακτικὰ ζητήματα πρακτικά. Εἶναι ὑψίστη λειτουργία, ἀφορῶσα εἰς τιμαλφῆ καὶ ζωτικώτατα κοινωνικὰ καὶ πολιτικὰ συμφέροντα, ἡ λειτουργία ἐκείνη ἥτις τελεῖται ἐν τοῖς τοιούτοις σχολείοις, καὶ διὰ τοῦτο θεωρῶ λίαν σπουδαῖον τὸ περὶ οὗ πρόκειται ζήτημα· διὰ τοῦτο θερμῶς παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του καὶ νὰ λάβῃ πᾶσαν πρόνοιαν πρὸς θεραπείαν τοῦ κακοῦ, ὅπερ ἀπειλεῖ τὰ σχολεῖα τοῦ Κράτους, ἂν ὦσιν ἀληθεῖς αἱ πληροφορίαι μου, νὰ ἀνακοινώσῃ δὲ καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ πόρισμα τῶν ἐρευνῶν του. Ἀναγνωρίζω τὰς ἀσχολίας τῆς Βουλῆς καὶ τῶν Ὑπουργῶν, ἀλλὰ μ’ ὅλας τὰς ἀσχολίας, τὰς ὁποίας δύναταί τις νὰ προβάλῃ, ὅταν ἔχωμεν καιρὸν νὰ συζητῶμεν ἐπὶ ὥρας περὶ τοῦ Ἀστυνόμου Βόλου καὶ τῶν ἰδιοτήτων αὐτοῦ, νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπασχοληθῶμεν ἐν ὀλίγαις στιγμαῖς καὶ ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου θέματος, ὅπερ τοσοῦτον μέχρι τοῦδε ἠμελήθη καὶ διὰ τοῦτο βαρυτάτας ἤδη ἀποτίνομεν τῆς ἀσυνεσίας ἡμῶν τὰς ποινάς, παραμελήσαντες τὴν βελτίωσιν τῶν σχολείων καὶ τὴν μόρφωσιν τῶν πολιτῶν. Εἶναι δὲ πασίγνωστος πλέον καὶ ἀναμφήριστος ἡ ἀλήθεια, ὅτι οὔτε οἱ νόμοι δυνατὸν νὰ λειτουργῶσιν, οὔτε αἱ κοινωνίαι νὰ εὐημερῶσιν, οὔτε τὰ ἔθνη νὰ κρατύνωνται ἄνευ καλῶν σχολείων καὶ ἠθικῆς μορφώσεως τῶν πολιτῶν. Ἂν ἦτο δυνατὸν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ Σαββάτου νὰ παρίσταται ἐνταῦθα ξένος τις ἢ ἀρχαῖος Ἕλλην, ἤθελεν οἰκτείρει ἡμᾶς καὶ τὴν τύχην τοῦ ἔθνους. Ἤθελεν οἰκτείρει καὶ μυκτηρίσει πάντας ἡμᾶς, ἀσχολουμένους ἐπὶ μακρὰς ὥρας καὶ ἐρίζοντας, ἵνα ἀνεύρωμεν ἀσφαλῆ τινα ἠθικὴν βάσιν, ὅπως στηρίξωμεν ἐπ’ αὐτῆς μετ’ ἐγγυήσεώς τινος τὴν ἐφαρμογὴν ἑνὸς ἁπλουστάτου νόμου. Τί θὰ ἀπελογούμεθα, ἂν μετὰ ὑπὲρ πεντηκονταετῆ ἐλεύθερον ἐθνικὸν βίον, μετὰ τόσας Συνταγματικὰς θεωρίας, δὲν κατωρθώσαμεν νὰ ἠθικοποιήσωμεν οὐδ’ αὐτοὺς τοὺς δημοτικοὺς ἄρχοντας; Ἂν ἠκούετο λεγόμενον ὅτι πολλαχοῦ δὲν ἠδύνατο νὰ εὕρῃ τις ἢ ἕνα Δήμαρχον ἢ δύο Συμβούλους, οἱ ὁποῖοι ἔμελλον νὰ λάβωσι μέρος εἰς μίαν ἐνοικίασιν, παρέχοντες τὰς ἀπαιτουμένας ἐγγυήσεις; Τὰ ἔθνη, κύριοι βουλευταί, καὶ ἡ δύναμις αὐτῶν δὲν αὐτοσχεδιάζονται, δὲν κρατύνονται δὲ οὔτε διὰ τοῦ χρήματος, οὔτε δι’ ἄλλων μέσων, οὐδ’ ἔχουσιν ἄλλα πολυτιμότερα τῶν πολιτῶν, οἵτινες μόνον διὰ τῆς μορφώσεως τοῦ νοῦ καὶ τῆς καρδίας ἐν τῇ ἁπαλῇ ἡλικίᾳ δύνανται νὰ ἀποτελέσωσιν ἔθνος εὔρωστον ἠθικῶς. Τελευτῶν τὸν λόγον, παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ παράσχῃ ἡμῖν πληροφορίας περὶ τῶν Διδασκαλείων, καὶ ὅταν κατατεθῶσιν αὗται, ἐπιφυλάσσομαι νὰ κάμω εὐρυτέραν ἀνάπτυξιν, διότι θεωρῶ τὸ θέμα σπουδαῖον ὅσον οὐδὲν ἕτερον, καὶ νὰ λάβῃ μέτρον σωστικόν. Ἐπωφελούμενος τῆς εὐκαιρίας, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, ὅτε ὁ πρώην ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἀξιότιμος Ὑπουργὸς εἶχεν ὑποβάλει νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ἔτυχε τῆς κυρώσεως τῆς Βουλῆς, ἐν τῷ ὁποίῳ εἶχε περιλάβει διάταξιν, καθ’ ἣν, ἵνα προβιβασθῇ τις Γυμνασιάρχης, ἔπρεπε νὰ ὑπηρετήσῃ ὡς Καθηγητὴς Γυμνασίου ἐπὶ πέντε ἔτη, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου τούτου εἶχον ὑποβάλει τροπολογίαν, καθ’ ἣν περιελαμβάνοντο εἰς τὸ προσὸν τοῦτο καὶ οἱ Καθηγηταὶ τῶν Διδασκαλείων, προστιθεμένης μιᾶς λέξεως: «Γυμνασιάρχαι προβιβάζονται οἱ ὑπηρετήσαντες ἐν γυμνασίοις ἐπὶ 5 ἔτη ἢ ἐν Διδασκαλείοις.» Καὶ λίαν εὐλόγως προσέθηκα τὸ τοιοῦτον, διότι ἐὰν ἀποκλείσητε τοὺς καθηγητὰς τῶν Διδασκαλείων τοῦ δικαιώματος νὰ προβιβάζωνται, οὐδεὶς λόγου ἄξιος Καθηγητὴς θὰ στέρξῃ νὰ καταστρέψῃ τὸ στάδιόν του, γενόμενος ἄνευ ἐλπίδος προαγωγῆς Καθηγητὴς Διδασκαλείου. Ἡ τροποποίησις ὅμως ἐκείνη δὲν ἐγένετο δυνατὸν νὰ προστεθῇ ἐν τῷ νόμῳ, καί τοι δεκτὴ γενομένη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἕνεκα τῆς ταχύτητος μὲ τὴν ὁποίαν ἐπεψηφίσθη κατὰ τὴν ἑσπέραν ἐκείνην ὁ νόμος.

§13ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγένετο δεκτὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς καὶ ὑπ’ ἐμοῦ.

§14ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἐγένετο δεκτή, ἀλλ’ ἕνεκα τῆς ἀπροσεξίας ἴσως τοῦ γραφέως δὲν προσετέθη εἰς τὸ ἄρθρον· διὰ τοῦτο λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω μοναδικὸν ἀρθρίδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θεραπεύεται ἡ ἀνάγκη αὕτη, ἧς ἄνευ ἀπειλοῦνται νὰ ἐρημωθῶσι τὰ Διδασκαλεῖα τοῦ Κράτους ἱκανῶν Καθηγητῶν. (Ὅρα Παράρτημα).

§15ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Πρωθυπουργός). Χρεωστῶ νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῶν ἐργασιῶν τῶν μελλουσῶν, αἵτινες δέον νὰ κανονισθῶσι· παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλὴν καὶ τὸν φίλον μου Βουλευτὴν ἐκ Κορινθίας νὰ μὴ μὲ παρεξηγήσωσι, διότι ἐσκόπουν νὰ εἴπω ὅ,τι μέλλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν· διότι καὶ πρὶν ἢ ἀναβῶ τὸ βῆμα, ἐσκόπουν νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὰ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἀντικείμενά εἰσι 44, προσετέθησαν δὲ καί τινα καὶ ἀνεβιβάσθησαν εἰς 51, θέλουσι δὲ ἴσως προταθῇ καὶ ἄλλα, καὶ θέλουσιν ἀναβιβασθῇ εἰς 55· ὁ δὲ ἀριθμὸς αὐτῶν εἶνε λίαν δυσανάλογος πρὸς τὸν ὑπόλοιπον χρόνον μέχρι τῶν ἑορτῶν. Καὶ λέγων τοῦτο, δὲν ἐννοῶ, ὅτι πρέπει νὰ παραλείψωμεν τὴν ψήφισιν αὐτῶν, ἢ νὰ περιορίσωμεν τὰς ἐπ’ αὐτῶν συζητήσεις, ἀλλ’ ὅτι εἶνε ἀνάγκη νὰ παρατείνωμεν τὸν χρόνον τῶν ἐργασιῶν ἡμῶν πλέον τοῦ συνήθους. Ἐκ τῶν 55 νομοσχεδίων τούτων τῆς ἡμερησίας διατάξεως, 20 ἢ 25 νομοσχέδιά εἰσιν ἀπολύτως ἀναγκαῖα, ὅπως ψηφισθῶσιν· οὐδὲ εἶνε δυνατὸν νὰ παραλειφθῶσιν, ὅπως ψηφισθῶσιν εἰς ἄλλην Σύνοδον. Ἑπομένως πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι θέλομεν ψηφίσει αὐτὰ καὶ τὸν Προϋπολογισμόν. Ὁ χρόνος μοὶ φαίνεται βραχύς, καὶ παρακαλῶ νὰ συναινέσῃ ἡ Βουλὴ ὄχι μόνον νὰ συνερχώμεθα ἀπὸ τῆς 3 ὥρας, ἀλλὰ νὰ παραμένωμεν καὶ πέραν τῆς 8, καὶ τότε θέλομεν κατορθώσει νὰ ψηφίσωμεν τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα καὶ τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ ἀναβληθῶσιν, εἰ μὴ ἐπὶ μεγίστῃ ζημίᾳ. Παρακαλῶ ὡσαύτως τοὺς κυρίους Βουλευτὰς νὰ προσπαθῶσι νὰ κανονίζωσι τὸν τρόπον τοῦτον τῆς ἐργασίας. Καὶ δὲν ἐννοῶ νὰ ζητήσω νὰ παραιτήσωσιν ἄσκησιν δικαιωμάτων, διότι εἶμαι πρόθυμος νὰ ὑποβάλω πᾶσαν πληροφορίαν καὶ νὰ ὑποβληθῶ εἰς πάντα ἔλεγχον ἐκ μέρους παντὸς Βουλευτοῦ, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ προτάξωμεν τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα, καὶ νὰ ἐργασθῶμεν ἐπ’ αὐτῶν, ἀναγνωρίζοντες τὸ βραχὺ τοῦ χρόνου.

§16ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφός μου Σαλταφέρος ὑπέμνησεν εἰς ἄλλην τινὰ συνεδρίασιν, ὅτι τὸ Γυμνάσιον Σπάρτης ἀργεῖ, διότι χηρεύουσι θέσεις τῶν ἀπαιτουμένων Καθηγητῶν, καθόσον ὑπάρχουσι δύο μόνον Καθηγηταί. Περὶ τούτου ἐπανειλημμένως καὶ ἐγὼ ἔκαμα λόγον πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ τῶν Καθηγητῶν.

§17ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ. Εἶσθε ἄξιοι τῆς τύχης σας, διότι δέρνετε τοὺς Καθηγητάς.

§18ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶσθε καὶ σεῖς ἄξιοι τῆς τύχης σας............ Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς δώσῃ σημείωσιν τῶν δανείων ἐκείνων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει σύμβασις, νὰ μὴ ὑποβάλλωνται εἰς φόρον.

§19ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Εἰξεύρετε, ὅτι καὶ εἰς τὴν Μεσσηνίαν, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ὑπάλληλος.

§20ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως τὸ πρὸ μικροῦ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, διότι ἄλλως δὲν θὰ εἶνε δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Εἰσηγητὴς τοῦ Τμήματος τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσιν τοῦ Τμήματος. Διάφοροι βουλευταὶ ὑποβάλλουσι πρότασιν, ἥτις θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα). Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναβολῆς κατατάξεως τῶν κληρωτῶν τῆς δευτέρας σειρᾶς τοῦ ἀπογραφῆς τοῦ 1885.

§22Β. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λαμβάνων ἀφορμὴν, κύριοι βουλευταὶ, ἐκ μιᾶς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. βουλευτοῦ Σαλταφέρου περὶ τῆς μονῆς Γαλατάκη καὶ τῆς κοινότητος Λίμνης, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ πληροφορήσῃ ἐὰν μετὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν συνεφωνήθη ὅπως ἐνεργηθῇ δημοπρασία τοῦ ὡρισμένου ὀρυχείου· τὸν δὲ κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἀντίγραφον τῆς γνωμοδοτήσεως τῶν νομικῶν συμβούλων, ἥτις ἐδόθη πρὸ δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν περὶ τῆς μονῆς Γαλατάκη· τὸν δὲ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ ἐὰν ἡ κοινότης Λίμνη ἔκαμεν αἴτησιν.

§23ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Χρεωστῶ νὰ κάμω παρατήρησιν εἰς τὸν ἔντιμον βουλευτὴν ὅτι ἐγένετο κατάσχεσις· σήμερον δὲ πληροφοροῦμαι περὶ τῆς γνώμης τῶν νομικῶν συμβούλων.

§24ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἰδοὺ τὶ λέγει ἡ γνωμοδότησις (τὴν ἀναγινώσκει). Σὲ ἀναφέρει, τὸν κ. Νόελ καὶ ἐμέ· διὰ αὐτὸ σᾶς παρακαλῶ.

§25ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν δὲν ἴδω τὴν γνωμοδότησιν, δὲν θέλω ἀποφανθῆ.

§26ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν παρακαλῶ νὰ ζητήσῃ τὴν αἴτησιν τῆς κοινότητος Λίμνης.

§27ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ 20 ἡμερῶν ἐγένετο λόγος περὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς, ἀλλὰ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Σαλταφέρου δὲν ἔλαβον· θὰ ἐξετάσω καὶ θέλω ἀπαντήσει.

§28Γ. ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτε προχθὲς εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον, περὶ οὗ πρόκειται, ἐθεώρησα αὐτὸ ἀμέσως, πρῶτον μὲν ὡς ἐπιζήμιον διὰ τὰς ὑποχρεώσεις τῶν εἰς τὴν δευτέραν σειρὰν ὑπαγομένων κληρωτῶν, ἔπειτα δὲ ὡς ὀλέθριον διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Ἐσκόπουν ἀμέσως νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀλλὰ διἰδὼν ὅτι ἡ Βουλὴ ἔσπευδε νὰ ἐπιψηφίσῃ αὐτὸ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν δὲν ἠθέλησα νὰ παρεμβάλω προσκόμματα εἰς τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῆς. Ἤδη εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν ὀφείλω νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, ἐφ’ οἷς φρονῶ ὅ,τι ἀνωτέρω εἶπον. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, ὁ ἀξιότιμος στρατηγὸς καὶ συνάδελφος ἡμῶν κύριος Κορωναῖος ἐζήτησε παρὰ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, ἐφ’ οἷς ἠναγκάσθη νὰ προβῇ εἰς τὸ μέτρον τοῦτο· ὁ δὲ κύριος Ὑπουργὸς ἀπέφυγε ν’ ἀπαντήσῃ· ἀπέφυγε δὲ νὰ ἀπαντήσῃ, διότι οἱ λόγοι εἶναι δυστυχῶς παγκοίνως γνωστοί. Ὑπάρχει λοιπὸν ἀπορία πρὸς συντήρησιν καὶ πρὸς χρησιμοποίησιν τῆς δευτέρας σειρᾶς τῶν κληρωτῶν μέσων; Ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη ἀπορία μέσων, ἤθελεν ἴσως γεννηθῇ εἰς τὸν νοῦν τινος ἡ ἐπιθυμία τῆς ἐξελέγξεως τῆς κυβερνητικῆς ταύτης ἀπρονοησίας· ἀλλ’ ἐγὼ τοιαύτην ἐπιθυμίαν δὲν ἔχω. Ἐν τοιούτοις θέμασι δύναται μόνον νὰ ἐξετασθῇ τί περὶ τούτου ἡ Κυβέρνησις, ἥτις ἔχουσα αὐτὰς τὰς δυσκολίας, ἐσκέφθη ὅτε προεκάλεσε τὴν ἐπιστράτευσιν. Ἀλλ’ οὐδ’ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ γινώσκῃ ἀκριβῶς, πολλῷ δὲ ἧσσον δύναται νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, τί ἦτον ἀναγκαῖον νὰ γίνῃ. Καὶ ἠδύνατο μὲν νὰ εἴπῃ τις ὅτι ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ καλέσῃ ὡς ἐκάλεσε τοὺς ἐφέδρους καὶ ἡ Βουλὴ ἠδύνατο νὰ παραδεχθῇ ὅτι εὐλόγως ἐκλήθησαν πέντε συγχρόνως ἡλικίαι· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρὸ πάντων, ὅστις καὶ ὡς Ὑπουργὸς καὶ ὡς ἀνώτερος ἀξιωματικὸς τοῦ Στρατοῦ γινώσκει τὰς ἀνάγκας τοῦ Στρατοῦ, νομίζω ὅτι τὴν δυσκολίαν ταύτην ἠδύνατο νὰ ὑπερνικήσῃ οὐχὶ διὰ τῆς ὑποβαλλομένης σήμερον ὀλεθρίου προτάσεως, ἀλλὰ διὰ πράξεως ἄλλης, ἥτις ἔγκειται εἰς τὴν ἐξουσίαν αὐτοῦ. Διατί δὲ νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ὑποβάλῃ τὴν πρότασιν ταύτην; Διὰ δύο λόγους. Ἡ ἀναβολὴ τῆς κατατάξεως τῶν ἀνδρῶν τῆς δευτέρας σειρᾶς εἶναι ἐπιζήμιος δι’ αὐτοὺς, κατέστη δὲ μάλιστα καταστρεπτικωτέρα ἕνεκα τοῦ χρόνου, καθ’ ὃν ἐγένετο. Ἐὰν προηγουμένως ἡ Κυβέρνησις ἐσκέπτετο περὶ τούτου καὶ ἐλάμβανεν αὐτὸ τὸ μέτρον, τοὐλάχιστον δὲν ἤθελεν εἶναι τόσον καταστρεπτικὸν, ἀλλὰ καὶ ἄνευ τούτου ἡ ζημία εἶναι προφανής· καὶ ἐπιμένω εἰς τοῦτο, διότι δὲν πρέπει νὰ νομίζῃ τις ὅτι παρέχεται διὰ τῆς ἀναβολῆς οἱαδήποτε εὐκολία πρὸς τοὺς ὑποχρέους. Γίνεται ἀναβολὴ κατατάξεως ἐπὶ ἕνα καὶ ἥμισυ μῆνα. Τί σημαίνει τοῦτο, κύριοι; Προσέρχεταί τις εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ διὰ νὰ ὑπηρετήσῃ ἓν ἔτος, ἀλλ’ ἀντὶ νὰ ὑπηρετήσῃ ἓν ἔτος, ἤτοι δώδεκα μῆνας, ἤδη τῷ ἐπιβάλλεται διὰ τοῦ τρόπου τούτου, τουτέστι τῆς ἀναβολῆς, 13 καὶ ½ μηνῶν, ἂν ὄχι ὑπηρεσίας, βεβαίως ὅμως χρονικῆς ζημίας (θόρυβος). Εἶπον ὑμῖν, κ. βουλευταὶ, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι πολὺ σπουδαῖον, καὶ ὀφείλει καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μάθωσιν, ὅτι τὸ προτεινόμενον μέτρον εἶναι ἐπιζήμιον καὶ διὰ τοὺς ἄνδρας, οὓς ἀφορᾷ, καὶ διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐξηγήσω ὑμῖν τὴν ὅλην οἰκονομίαν τοῦ Στρατολογικοῦ Νόμου, ἀλλὰ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχήν σας. Ἔχομεν θητείαν μονοετῆ· εἶνε τὸ τελευταῖον ἐλάχιστον ὅριον, εἰς ὃ ἠδύναντο νὰ φθάσωσι κατ’ ἐμὲ οἱ ἐν τῷ στρατῷ προσδιορίζοντες τὴν στρατιωτικὴν θητείαν· ἔχομεν ὅμως δυστυχῶς τοῦτο τὸ ὅριον· ἑπομένως αἱ ἡμέραι αὐταὶ τοῦ ἑνὸς ἔτους εἶναι πολύτιμοι, χρυσαῖ ἡμέραι διὰ τοὺς γυμναζομένους, καὶ δέον ὅλαι αἱ ἡμέραι αὐταὶ νὰ ὦσιν ἀποκλειστικῶς ἀφιερωμέναι εἰς τὰς ἀσκήσεις. Ἔχομεν δὲ συγχρόνως καὶ τὸ μέτρον τῆς κατατάξεως τῶν κληρωτῶν ἑκάστου ἔτους εἰς δύο περιόδους ἑξαμηνιαίας. Διὰ τοῦ μέτρου τούτου τί ἐπέρχεται; Ὅτι οἱ τῆς πρώτης σειρᾶς κληρωτοὶ, καθ’ ὃν χρόνον οἱ τῆς δευτέρας σειρᾶς προσέρχονται, ἔχουσιν ἓξ μηνῶν στρατιωτικὴν ἐκπαίδευσιν. Δὲν εἶναι ἴσως ἱκανοὶ οἱ ἓξ μῆνες ὅπως κατασταθῶσιν οὗτοι ἐντελῶς ἐκγεγυμνασμένοι. Ἀλλὰ διὰ τοῦ μέτρου, ὅπερ προτείνει ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ χρόνος οὗτος ἐλαττοῦται διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἰς 4 καὶ ½ μῆνας· ἑπομένως οἱ κληρωτοὶ τῆς δευτέρας σειρᾶς τοῦ ἑπομένου ἔτους θὰ εὕρωσι 4 καὶ ½ μηνῶν στρατιώτας. Ὅτι δὲ τὸ μέτρον εἶναι καταστρεπτικὸν, ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τούτου, ὅτι αἱ ἀνάγκαι, αἱ ὑπαγορεύουσαι τὸ μέτρον τοῦτο, ἠδύναντο νὰ παραταθῶσιν ἐπὶ χρόνον μακρότερον, ἐπὶ τρεῖς ἀντὶ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος, ἢ καὶ ἐπὶ ἓξ μῆνας, καὶ τότε ἠθέλομεν ἔχει τὴν πρώτην Ἰουλίου ὅλον σχεδὸν τὸν στρατὸν συγκείμενον ἐκ νεοσυλλέκτων! Ἰδοὺ διατὶ ἀντιτάσσομαι κατὰ τοῦ προταθέντος μέτρου, ἰδοὺ διατὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διότι πρέπει νὰ λειτουργήσῃ ἄνευ τοῦ ἐλαχίστου προσκόμματος ὁ στρατιωτικὸς νόμος, ἰδοὺ διατὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ μέτρον τοῦτο. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὸ καθῆκον, ὅπερ ἔχει πρὸς τὸν στρατόν, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν, ἀπευθύνομαι δὲ καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἐν ὀνόματι ἐκείνων, οἵτινες στεροῦνται 1 καὶ ½ μηνὸς ἐλευθερίας. Ἀλλὰ θὰ μοὶ ἀπαντήσῃ τις, καὶ πρὸ πάντων ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, τί νὰ κάμωμεν; Τὰ μέσα δὲν ὑπάρχουν· πρέπει νὰ εὕρωμεν ἓν μέτρον. Εἶπον ὅτι εἰς αὐτὸν ἀπόκειται νὰ ἐξεύρῃ τὸ μέτρον, νὰ ἐξεύρῃ δ’ αὐτὸ σύμφωνον καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ στρατοῦ καὶ πρὸς τὴν δικαιοσύνην· διότι ἐκ τῆς ἐλλείψεως προσφόρου μέτρου, ἐὰν εἶνε δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη, ἐπέρχεται ζημία εἰς τὸν στρατὸν, ζημία καὶ εἰς τὰ πρόσωπα καὶ τότε ἢ δὲν ἔπρεπε νὰ καλέσῃ πάντας τοὺς κληθέντας, ἵνα ὑπηρετήσωσιν, ἢ ἔπρεπε νὰ προσφύγῃ εἰς μέσον, ὅπερ νὰ μὴ ἐπάγεται τὸ βλαβερὸν ἀποτέλεσμα, καθ’ ὃ ὁ στρατὸς νὰ μὴ διατελῇ εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς ἣν ἔταξεν αὐτὸν ὁ στρατολογικὸς νόμος. Ἴσως ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μὲ προκαλέσῃ νὰ ὑποβάλω ἐγὼ πρότασίν τινα ἢ γνώμην περὶ τοῦ πρακτέου. Τὸ κατ’ ἐμὲ, δὲν δυσκολεύομαι νὰ ὑποβάλω τὴν γνώμην ταύτην· ἀλλὰ προλαμβάνω εὐθὺς ἐν ἀρχῇ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ γνώμη, τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐγὼ προτείνω, ἴσως ὁ Ὑπουργὸς τὸ ἀποδεχθῇ· νῦν δὲν πρέπει—αὐτὴ εἶνε ἡ πεποίθησίς μου—νὰ ἔχῃ σχέσιν πρὸς τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐφαρμοζομένην ἐθνικὴν πολιτικήν. Φρονῶ καὶ ἐπιμένω εἰς τὴν ἰδέαν μου ταύτην, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ τείνοντα εἰς τὴν ἐπιδίωξιν τοῦ Ἐθνικοῦ ἡμῶν σκοποῦ, ὄχι μόνον δὲν εἶνε, δυνατὸν νὰ ἐλαττωθῶσι, μάλιστα τῇ προτάσει τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ ἔπρεπε καὶ ἐξ ἀρχῆς νὰ ἦσαν σοβαρώτερα καὶ σήμερον νὰ ἐπετείνοντο. Ἡ γνώμη μου λοιπὸν εἶνε ὅτι ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ ζήτημα, ὅπερ διὰ μακρῶν συνεζητήσαμεν καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἐνοήθη τότε καλῶς. Ἐγένετο τότε συζήτησις περὶ τῆς ὑποχρεώσεως τῶν ἀπαλλαγέντων καὶ περὶ ταύτην ἐστράφη ἡ ὁμιλία πάντων τῶν ἀγορευσάντων. Εἶπον τότε ἐγὼ τὴν γνώμην μου· ἀλλ’ ἡ ἰδέα πάντων τῶν ἄλλων ἦτο, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ μὴ καλέσῃ τοὺς ἀπαλλαγέντας. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα, κατ’ ἐμὲ, δὲν τὸ εἶχεν, οὔτε ἐγὼ εἶπον, ὅτι τὸ εἶχεν, ἀλλ’ εἶχε δικαίωμα νὰ μὴ καλέσῃ τὸ μέγιστον μέρος τῶν ἀπαλλαγέντων. Οἱ ἀπαλλαγέντες ἅπαντες εἶνε ὑποχρεωμένοι ἐν καιρῷ ἐπιστρατεύσεως ἢ πολέμου νὰ ὑπηρετήσωσιν, αὐτὴν δὲ τὴν διάταξιν ἐπαναλαμβάνει τὸ 2 ἄρθρον τοῦ περὶ ἐφεδρείας νόμου τοῦ 1884. Ἀλλὰ παρὰ τὴν διάταξιν ταύτην, ἥτις οὐδὲν ἄλλο εἶνε ἢ περιττὴ ἴσως ἐπανάληψις τῶν ὁρισμῶν τοῦ Στρατολογικοῦ Νόμου, ὑπάρχει καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ἀναγραφόμενος ἐν ἐδαφίῳ 4 τοῦ ἄρθρου 4. Δὲν ὑπάρχουσι πλέον ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ἀπαλλαγέντες ἢ μὴ, ἀλλὰ πρόνοια πρὸς θεραπείαν τῶν στρατιωτικῶν ἀναγκῶν, καὶ τὴν πρόνοιαν ταύτην λαμβάνει ὁ νόμος ἐν τῷ σημειωθέντι ἐδαφίῳ 4. Τί λέγει ἐκεῖ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀπαλλαγέντας; Λέγει ὅτι ἡ Κυβέρνησις, τοὺς ἀπαλλαγέντας, οἵτινες, τὸ ἐπαναλαμβάνω, εἰσὶ πάντοτε ὑπόχρεοι, δύναται νὰ τοὺς καλέσῃ ἢ οὔ. Τὸ ἐδάφιον, περὶ οὗ πρόκειται, σχηματίζει ἐκ τῶν ὑποχρέων ἐφέδρων τρεῖς κατηγορίας· α) τοὺς ὑπηρετήσαντας ἓξ μῆνας καὶ πλέον· βʹ) τοὺς ὑπηρετήσαντας κάτω τῶν ἓξ μηνῶν, γʹ) τοὺς μηδόλως ὑπηρετήσαντας· ἐπιτρέπει τῇ Κυβερνήσει νὰ καλέσῃ, ἢ πάσας ὁμοῦ τὰς τρεῖς κατηγορίας, ἢ ἑκάστην τούτων χωριστά. Ποῖοι εἶνε οἱ σκοποὶ καὶ οἱ λόγοι τοῦ νόμου, τοὺς ἐξήγησα ἄλλοτε διὰ μακρῶν, ἐνθυμεῖσθε δὲ, ὅτι εἰσὶ σπουδαιότατοι. Ἄν τοῦτο οὕτως ἔχῃ, καὶ οὕτως ἔχει ἀναμφιβόλως, ἠδύνατο μὲν τότε ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ καλέσῃ, ἐὰν ἤθελε, τοὺς μήπω ὑπηρετήσαντας· ἐν αὐτοῖς δὲ θὰ ἦσαν καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν ἀπαλλαγέντων, λέγω δὲ πολλοὶ, διότι πολλοὶ ἐπίσης δὲν θὰ ἦσαν. Διατί; διότι κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, ἀπαλλαγέντες εἶναι καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες ὑπηρέτησαν ἓξ μῆνας δυνάμει τοῦ νόμου περὶ ἐκτάκτου ἐφεδρείας τοῦ 1877. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι τὸ ζήτημα, ὅπερ συνεζητήθη ἐπὶ τοσοῦτον, εἶναι ἁπλῶς ζήτημα τοῦ κανονισμοῦ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. Ὅπως ἐδικαιοῦτο καὶ δικαιοῦται ἡ Κυβέρνησις νὰ καλέσῃ μίαν ἢ δύο ἡλικίας ἢ πλειοτέρας, οὕτω ἠδύνατο νὰ καλέσῃ ἢ μόνον τοὺς ὑπηρετήσαντας πολὺ ὀλίγον, ἢ μόνον τοὺς μηδόλως ὑπηρετήσαντας ἢ καὶ ἅπαντας ὁμοῦ. Καὶ ἐγὼ μὲν ἐνδεικνύω ἁπλῶς τοῦτο τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀφίνω δὲ εἰς αὐτὴν τὴν ἐκλογὴν τοῦ τρόπου τῆς ἐκτελέσεως· νομίζει π. χ. ὅτι οἱ πλέον τῶν ἓξ μηνῶν ὑπηρετήσαντες ὑπηρετοῦντες δὲ καὶ νῦν ἐπὶ 2 ἢ 3 μῆνας ἐπρογυμνάσθησαν ἀρκετὰ, καὶ ὅτι εἰς πᾶσαν στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς θὰ προβῇ εἰς πόλεμον, δύνανται νὰ ὦσι χρήσιμοι, ἂς ἀπολύσῃ αὐτοὺς, ἂς ἀπολύσῃ τοὺς τῆς δευτέρας κατηγορίας ἢ τοὺς τῆς τρίτης κατηγορίας, ἐν ᾗ οἱ πλεῖστοι τῶν ἀπαλλαγέντων. Ἂς προσέξῃ μόνον ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀπολυθησομένων. Τὸ κατ’ ἐμὲ, ἂν ὁ ἀριθμὸς τῶν εὑρισκομένων εἰς τὴν τρίτην κατηγορίαν, τουτέστι τῶν μήπω ὑπηρετησάντων, δὲν μεταβάλλῃ τοὺς ὅρους τῆς στρατιωτικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἤθελον συστήσει ταύτην τὴν ἀπαλλαγήν· διότι βεβαίως καθῆκον ἔχει ὁ πολίτης τὰ πάντα νὰ θυσιάζῃ, τὰ πάντα ἐν ὀνόματι τοῦ συμφέροντος τῆς Πατρίδος· ἀλλ’ ἂν τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος δύναται νὰ συμβιβασθῇ μὲ τὸ συμφέρον τῆς Κοινωνίας, νομίζω ὅτι πατρικῆς Κυβερνήσεως καθῆκον εἶναι νὰ ἐπιφέρῃ τὸν συμβιβασμόν. Δὲν ἔλαβον καιρὸν νὰ ἐξετάσω τοὺς ἀριθμοὺς, διὰ τοῦτο δὲν ἐπιμένω εἰς οὐδεμίαν ἐκ τῶν τριῶν ὑποδείξεων· ἀφίνω, ὡς εἶπον, τὴν ἐκλογὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν πρὸ πάντων εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλὰ παρακαλῶ αὐτὸν ἐπανειλημμένως εἰς τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ μὴν ἐπιμείνῃ, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο νὰ τὸ ἀποσύρῃ. Παρακαλῶ δὲ καὶ τὴν Βουλὴν νὰ προσέξῃ εὐμενῶς εἰς τοὺς λόγους μου τούτους, τοὺς ὁποίους μοὶ ἐνέπνευσε πόνος ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Ἐθνικοῦ τῆς Ἑλλάδος στρατοῦ.

§29ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§30ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν, ὅτι ἐβιάσθη νὰ ὑποβάλῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἕνεκα τῶν ἐλλείψεων, τὰς ὁποίας ὅλοι γνωρίζομεν. Θὰ ἦτο λοιπὸν προτιμότερον νὰ παραιτήσωμεν μίαν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, τοὺς διὰ βοηθητικὰς ὑπηρεσίας, οἱ ὁποῖοι κληροῦνται, τοὺς ὁποίους θὰ ἐνδύσητε, διότι δὲν ἠμπορεῖτε πλέον νὰ τοὺς ἔχητε εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν τοὺς ἔχετε σήμερον ῥακενδύτας καὶ φθειριῶντας.

§31Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν εἶνε ἀκριβὲς τοῦτο.

§32ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Νὰ κρατήσητε λοιπὸν ἀνθρώπους ἱκανοὺς πρὸς ἐκτέλεσιν ὑπηρεσίας, καὶ νὰ παραιτήσητε τοὺς ἐντελῶς ἀνικάνους, οἱ ὁποῖοι δὲν κάμουν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἦνε μάγειροι καὶ νὰ πίπτουν αἱ φθεῖραι μέσα εἰς τὸ καζάνι.

§33Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθές.

§34ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Εἶναι πλέον τῶν 6,000 ἀνδρῶν οἱ ἀνίκανοι. Πόσους νομίζετε, ὅτι θὰ πάρετε ἀπὸ τοὺς ἱκανούς; ὄχι πλέον τῶν 4,000· διότι εἶνε τὸ ⅓, τὰ ⅔ ἦλθον τὸν Ἰούνιον Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ σκεφθῆτε καὶ πιστεύω, ὅτι αὐτὸ εἶνε τὸ προτιμότερον νὰ γίνῃ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς δευτέραν συζήτησιν. Ὁμοίως εἰς δευτέραν συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ συντηρήσεως Γυμνασίου ἐν Γυθείῳ).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως συμβάσεως περὶ ἐργολαβίας τῆς διαχειρίσεως καὶ πωλήσεως τοῦ πετρελαίου κτλ. καὶ περὶ καλλιεργείας τῶν ἁλυκῶν τοῦ Κράτους.

§36ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου προετάθησαν εἰς τὴν Βουλὴν πᾶσαι αἱ ὑπάρχουσαι κατὰ τῆς συμβάσεως ἀντιῤῥήσεις, ὁ τρόπος δὲ οὗτος τῆς συζητήσεως κατέστησεν εὐχερεστέραν τὴν βάσανον τοῦ νομοσχεδίου, καὶ τὸ ἔργον μου εὐχερέστερον διὰ νὰ παράσχω εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας, τῶν ὁποίων διὰ τῶν παρατηρήσεων, αἵτινες ἐπροτάθησαν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, μοὶ ἐδηλώθη, ὅτι εἶχον ἀνάγκην. Ἐν πρώτοις κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν παρεβλήθη ἡ σύμβασις, ἥτις εἶναι ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς, πρὸς ἄλλην τινὰ σύμβασιν, ἥτις εἶχεν ὑπογραφῆ κατὰ τὸ 1881 μεταξὺ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Τριφυλίας καὶ ἄλλων τινῶν, ἀναλαμβανόντων τὴν καλλιέργειαν τῶν ἁλυκῶν καὶ τὴν διαχείρισιν τῶν ἁλάτων. Παρεκάλεσα ν’ ἀσχοληθῇ τις τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ὑπαλλήλων διὰ νὰ παραβάλῃ τὰς δύο συμβάσεις καὶ μοὶ δώσῃ ἀκριβῆ σημείωσιν τῶν κοινῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ εὑρεθῶσι καὶ ἐν τῇ μιᾷ καὶ ἐν τῇ ἑτέρᾳ συμβάσει, καὶ τῶν διαφορῶν, αἵτινες μεταξὺ τῶν δύο τούτων συμβάσεων ὑπάρχουσι. Θέλω παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀνακοινώσω εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιθεώρησιν τῶν δύο τούτων συμβάσεων, διότι νομίζω, ὅτι ἡ ἀνακοίνωσις αὕτη θέλει τὴν πληροφορήσει, ὅτι δὲν δύναταί τις νὰ παραβάλῃ ἀνόμοια πράγματα πρὸς ἄλληλα, οὔτε δύναται ἐκ τῆς παραβολῆς ἀνομοίων πραγμάτων νὰ συναγάγῃ πορίσματα ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς ἢ ὑπὲρ τοῦ ἑτέρου τῶν δύο τούτων ἀνομοίων πραγμάτων. Ἐν πρώτοις ἡ κατὰ τὸ 1881 ὑπογραφεῖσα σύμβασις παρεχώρει τὴν ἐκμίσθωσιν τοῦ μονοπωλίου τοῦ ἅλατος ἐπὶ 30 ἔτη, ἐνῷ ἡ σύμβασις, τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν, παραχωρεῖ μόνον τὴν καλλιέργειαν τῶν ἁλυκῶν ἐπὶ 10 ἔτη, τὴν δὲ διαχείρισιν τῶν ἁλάτων ἐπὶ 5 μόνον ἔτη. Κατὰ τὴν σύμβασιν τοῦ 1881, οἱ ἐργολάβοι ὤφειλον νὰ συστήσωσιν ἀνὰ μίαν ἀποθήκην εἰς πᾶσαν παράλιον ἐπαρχίαν τοῦ Κράτους, ἤτοι ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰδικῶν ἀποθηκῶν, τὰς ὁποίας οἱ ἐργολάβοι ἔμελλον νὰ συστήσωσιν, ἀνήρχετο εἰς 49· προσέτι ὤφειλον νὰ συστήσωσι μίαν ἀποθήκην ἐν Σπάρτῃ, μίαν ἐν Τριπόλει καὶ ἑτέραν ἐν Ἀγρινίῳ. Ἑπομένως, ἐὰν προσθέσωμεν καὶ αὐτὰς, ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰδικῶν ἀποθηκῶν ἀνήρχετο εἰς 52. Κατὰ τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν, οἱ ἐργολάβοι ὑποχρεοῦνται νὰ συστήσωσιν 68 ἀποθήκας, 38 παραλίους καὶ 30 μεσογείους, προσέτι ὑποχρεοῦνται νὰ συστήσωσι 17 ἄλλας ἀποθήκας, διότι ὑποχρεοῦνται νὰ συστήσωσι καὶ ἑτέρας ἀποθήκας ἔν τισι πόλεσι πλὴν τῆς μιᾶς τῆς ἐν ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ συστηθησομένης· κατὰ δὲ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἐποιήσαντο, ὑπεχρεοῦντο νὰ συστήσωσιν 23 ἀποθήκας· ἑπομένως ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰδικῶν ἀποθηκῶν, τὰς ὁποίας οἱ ἐργολάβοι θέλουσι συστήσει, ἀνέρχεται εἰς 89 ἀντὶ τῶν 52, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν σύμβασιν τοῦ 1881 ἔμελλον νὰ συστηθῶσι. Κατὰ τὴν παλαιὰν σύμβασιν τοῦ 1881, τὴν συνομολογηθεῖσαν μὲν ὑπὸ τοῦ κ. Σωτηροπούλου, μὴ ψηφισθεῖσαν δὲ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, οἱ συναλλαξάμενοι ἔπρεπε νὰ δαπανήσωσιν ἐντὸς 5 ἐτῶν ἔξοδα καλλιεργείας 200,000 δραχμὰς, αἵτινες ἤθελον ἐξοφληθῆ ἐντὸς 30 ἐτῶν, διὰ τὰ ὁποῖα διήρκει ἡ σύμβασις· διὰ δὲ τῆς νέας συμβάσεως οἱ ἐργολάβοι ὀφείλουσι νὰ δαπανήσωσι πρὸς βελτίωσιν τοῦ τρόπου τῆς καλλιεργείας 300 χιλιάδας δραχμὰς, αἵτινες ὅμως θέλουσιν ἐξοφληθῆ ἐντὸς 10 ἐτῶν, διότι μόνον ἐπὶ 10 ἔτη παρεχωρήθη ἡ καλλιέργεια τῶν ἁλυκῶν. Ἂν ζητήσητε τὸ χρεωλύσιον τῶν ἐργολάβων κατὰ τὴν σύμβασιν τοῦ 1881 ἐν τῇ τριακονταετίᾳ, ἐφ’ ἣν διήρκει ἡ ἐργολαβία, θέλετε ἀνεύρει ὅτι τὸ ποσὸν εἰς ὃ ἀνέρχεται τῶν δρ. 17,765 εἶναι ἀντίστοιχον τοῦ χρεωλυσίου τῶν 30,000, τὰς ὁποίας θέλουσι δαπανήσει πρὸς βελτίωσιν τοῦ τρόπου τῆς ἁλυκῆς ἐντὸς τῆς δεκαετίας· τὸ χρεωλύσιον αὐτὸ ἀνέρχεται εἰς 45 χιλλιάδας. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι οἱ ἐργολάβοι κατὰ τὴν σύμβασιν τοῦ 1881 ἐπεβαρύνοντο περισσότερον ὑποχρεούμενοι νὰ καλλιεργῶσιν τὰς ἁλυκάς, ἐνῷ κατὰ τὴν σύμβασιν, μετὰ τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἐποιήσαντο, ὁ ἀριθμὸς τῶν ἁλυκῶν, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ καλλιεργῶνται, περιορίζεται εἰς 4. Ἀλλ’ ἀπέναντι τούτου ἐτέθησαν ἄλλοι ἐπίσης βαρεῖς ὅροι εἰς τοὺς ἐργολάβους τοὺς μεθ’ ἡμῶν συναλλαχθέντας. Πρῶτον ἡ ὑποχρέωσις νὰ διατηρῶσιν εἰς κατάστασιν μὴ νοσογόνον τὰς ἁλυκάς, τὰς ὁποίας δὲν ἤθελον καλλιεργεῖ· δεύτερον νὰ παραδεχθῶσι φύραν ὑπολογιζομένην ἐπὶ βάσει ἄλλῃ καὶ οὐχὶ ἐπὶ ἐκείνῃ ἐφ’ ἧς ἐστηρίζετο ὁ ὑπολογισμὸς οὗτος κατὰ τὸ 1881, ἡ δὲ διαφορὰ εἶναι μεγάλη ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ ἐργολάβου. Ἂν ὑπολογίσητε τὴν διαφορὰν ταύτην, θέλετε ἀνεύρει ὅτι ἡ ζημία αὐτῶν ἀντιστοιχεῖ εἰς δύω λεπτὰ καὶ πλέον κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ κατὰ τὴν παλαιὰν σύμβασιν ἐζημιοῦντο διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἅλατος εἰς εἰδικὰς ἀποθήκας καὶ εἰς χρεωλύσιον δραχμὰς 27 χιλιάδας, τὸ δὲ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ζημιοῦνται οἱ διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης συναλλασσόμενοι, εἶναι πολλῷ μεῖζον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐκεῖνοι ἐζημιοῦντο. Ἐκ τῶν λεχθέντων καταφαίνεται, ὅτι ἐπὶ ἄλλων ὅρων ἐστηρίχθη ἡ σύμβασις τοῦ 1881, ἐπὶ ἄλλων δὲ ἡ σύμβασις τοῦ 1885· δὲν δύναταί τις ἑπομένως νὰ παραβάλῃ τὴν μίαν πρὸς τὴν ἄλλην. Εἶμαι δὲ ἠναγκασμένος νὰ ἐξετάσω ἀπολύτως τοὺς ὅρους ἐφ’ οἷς συνωμολογήθη ἡ ὑπὸ συζήτησιν χωρὶς νὰ ἐπηρεασθῶ ὑπὸ τῶν ὅρων ἐφ’ οἷς συνωμολογήθη ἡ κατὰ τὸ 1881. Ἀφοῦ εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσωμεν τὴν ἄδειαν τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσίας διὰ νὰ αὐξήσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ ἅλατος εἰς 15 λεπτά, καὶ ἀφοῦ ἕνεκα τῶν ἐκτάκτων περιστάσεων ἠναγκάσθημεν νὰ ζητήσωμεν τὴν ἄδειαν ὑμῶν διὰ νὰ προσθέσωμεν πρὸς τὰ 15 λεπτὰ καὶ 5 ἔτι λεπτά, ἀπέβαινεν ἀναπόφευκτος ἡ ὑποχρέωσις ἡμῶν νὰ φροντίσωμεν νὰ παράσχωμεν τὸ ἅλας ὅσῳ τὸ δυνατὸν ἐγγύτερον εἰς τοὺς τόπους τῆς καταναλώσεως, ἑπομένως δὲν ἠδυνάμεθα νὰ περιορίσωμεν τὸ ἅλας εἰς τὰς εἰδικὰς ἀποθήκας ὅσας εἶχε προσδιορίσει ἡ σύμβασις, ἔπρεπε νὰ συστηθῇ ἐν ἑκάστῃ τῶν ἐπαρχιῶν εἰδικὴ ἀποθήκη διὰ νὰ μὴ ἐπιβαρύνωμεν δι’ ἄλλης εἰδικῆς μεταφορᾶς τὸ ἅλας· διὰ τοῦτο ἠναγκάσθημεν νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τοὺς ἐργολάβους ἔν τισι τῶν ἐπαρχιῶν νὰ συστήσωσι καὶ δύο ἁλαταποθήκας. Ἀφοῦ δὲ λόγοι καὶ σκέψεις, ὑπαγορευόμεναι ὑπὸ τοῦ συμφέροντος τοῦ δημοσίου ταμείου, δὲν ἐπέτρεπον εἰς ἡμᾶς νὰ παραχωρήσωμεν τὴν ἐργολαβίαν εἴτε τῆς καλλιεργείας τῶν ἁλυκῶν εἴτε τῆς διαχειρίσεως τῶν ἁλάτων ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐνιαυτῶν, εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ κρίνωμεν ἐπιεικέστερον τὰς ἀξιώσεις τῶν ἐργολάβων ἢ ὅσον ἐδυνάμεθα νὰ κρίνωμεν αὐτάς, ἂν ἀντὶ τῆς πενταετοῦς διαχειρίσεως τῶν ἁλάτων ἢ τῆς δεκαετοῦς καλλιεργείας τῶν ἁλυκῶν παρεχωροῦμεν εἰς αὐτοὺς τριακονταετῆ ἢ ἰσόχρονον προθεσμίαν. Ἡ βελτίωσις τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας, ἥτις ἐλπιζομένη ὡς λίαν πιθανὴ ἀποβαίνει ἐντὸς τῶν χρόνων τοὺς ὁποίους διανύομεν, ἤθελε καταστήσει τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς τοῦ ἅλατος πολὺ εὐθηνότερα τῶν νῦν ὑπαρχόντων· αἱ διάφοροι ἀνάγκαι τῆς βιομηχανίας καὶ τῆς κοινωνίας ἤθελον καταστήσει τοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους σήμερον ἠθέλομεν ὑποχρεωθῆ νὰ συνομολογήσωμεν, ἐπιζημίους εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Διὰ τοῦτο πρὸ παντὸς ἐπροτιμήσαμεν τὰς βραχείας προθεσμίας καὶ ἐστερήθημεν τῆς μακρᾶς προθεσμίας, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Τριφυλίας ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὸ 1881 εἶχε συνομολογήσει ἀναδεχόμενος ὑποχρέωσιν ἕως 30 ἔτη ὁλόκληρα. Ἡ κατὰ τὴν συζητουμένην σύμβασιν γιγνομένη χορηγία εἰς τοὺς ἐργολάβους καταλήγει εἰς τὰ ἑξῆς ποσά· Ἡ ἀποζημίωσις αὐτῶν διὰ τὴν διαχείρισιν 14,000,000 ὀκάδων ἅλατος ἀνέρχεται πρὸς 4 λεπτὰ εἰς 560,000 δραχμὰς, 20 δὲ διὰ τὴν καλλιέργειαν τῶν ἁλικῶν ἀνέρχεται εἰς 580,000 δραχμάς· ἀλλὰ καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο δὲν δύναται νὰ παραβληθῇ πρὸς τὰς παροχὰς, τὰς ὁποίας ἡ σύμβασις τοῦ 1881 ἀναγνωρίζει ὑπὲρ τῶν ἐργολάβων. Καὶ ἐν πρώτοις πρέπει ἐκ τῶν 560,000 δραχμῶν, τὰς ὁποίας χορηγοῦμεν εἰς αὐτοὺς δι’ ἔξοδα μεταφορᾶς εἰς τὰς εἰδικὰς ἁλαταποθήκας, διὰ συντήρησιν εἰδικῶν ἀποθηκῶν, ν’ ἀφαιρεθῶσι λεπτὰ 2 κατ’ ὀκὰν διὰ τὴν μεταφορὰν, τὰ ὁποῖα ἀναβιβάζουσιν εἰς δραχμὰς 140,000 τὸ ποσὸν προσέτι διαφορὰν ζημίας εἰς φύραν δραχμὰς 110,000, τὸ ὅλον δραχμὰς 250,000· διὰ χρεωλύσιον δραχμὰς 27,000, δι’ ἀμοιβὴν ἀποθηκαρίων καὶ ἐνοίκιον ἀποθηκῶν 23,000, τὸ ὅλον 300,000. Ἐὰν ἀφαιρέσητε τὰς 300,000 ταύτας δραχμὰς, τὸ ποσὸν τῶν 560,000 δραχμῶν θὰ περιορισθῇ εἰς 260,000, εἰς τὰς ὁποίας, προστιθεμένων τῶν 220,000 τῆς καλλιεργείας, ἀναβαίνει ἡ παροχὴ τοῦ δημοσίου εἰς 480,000 μόνον. Δὲν πρέπει δὲ νὰ παραλίπω τὴν παρατήρησιν, ὅτι, ὅταν ἡ διάρκεια τῆς συμφωνίας εἶναι μακρά, οἱ ἐργολάβοι δύνανται νὰ ἀρκῶνται εἰς μικρότερα κέρδη, διότι τὸ μικρότερον κέρδος θέλουσι καρποῦσθαι ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν. Πρέπει ὅμως νὰ μὴ περιορισθῶ εἰς μόνην τὴν παραβολὴν τῆς συμβάσεως τῆς συζητουμένης πρὸς τὴν σύμβασιν τοῦ 1881, ἀλλὰ νὰ παραβάλω τὴν σύμβασιν ταύτην καὶ πρὸς τὴν σύμβασιν τὴν συνομολογηθεῖσαν τὴν 13 Δεκεμβρίου τοῦ παρελθόντος ἔτους. Οἱ ἐργολάβοι, οἱ ὑπογράψαντες τὴν συζητουμένην σύμβασιν, ἀνεδέχθησαν ὑποχρεώσεις ἐπὶ πλέον τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας εἶχον ἀναδεχθῆ διὰ τῆς συμβάσεως τῆς 13 Δεκεμβρίου 1884· πρῶτον τὴν ὑποχρέωσιν τῆς προμηθείας τοῦ πετρελαίου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ· δεύτερον τὴν ὑποχρέωσιν τῆς διαχειρίσεως τῶν κεντρικῶν ἀποθηκῶν τοῦ πετρελαίου, καὶ τρίτον τὴν ὑποχρέωσιν τῆς καλλιεργείας τῶν ἁλικῶν. Δι’ αὐτὸν τοῦτον τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον ἐξέθηκα πρὸ μικροῦ, παραστήσας ὅτι εἶναι δύσκολον νὰ παραβάλῃ τις τὴν σύμβασιν τὴν συνομολογηθεῖσαν κατὰ τὸ 1881 πρὸς τὴν σύμβασιν τὴν συζητουμένην, νομίζω ὅτι δὲν δύναταί τις νὰ παραβάλῃ τὴν σύμβασιν τὴν κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ παρελθόντος ἔτους συνομολογηθεῖσαν πρὸς τὴν σύμβασιν, τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν. Ἤθελέ τις μοὶ προβάλει νὰ ἀναθέσωμεν εἰς τοὺς ἐργολάβους τὰς τρεῖς ταύτας προσθέτους ὑπηρεσίας καὶ νὰ μὴ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὰς συμφωνίας, τὰς ὁποίας ἡ ἀκόμη λειτουργοῦσα σύμβασις ἐπιβάλλει εἰς αὐτούς. Τὴν προμήθειαν τοῦ πετρελαίου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ μοὶ ἐδίδαξεν ἡ ἀνάγκη ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀναθέσω εἰς ἄλλον τινὰ, ἴσως δὲν ἔπρεπε νὰ ποιήσωμαι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι κατὰ τὸ βραχύμηνον τοῦτο διάστημα, τὸ ὁποῖον διήλθομεν, ἦλθον στιγμαὶ, καθ’ ἃς ἠναγκάσθην ἐπὶ πολὺ νὰ σκεφθῶ καὶ νὰ ἀσχοληθῶ διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ ἐξεύρω τὰ ἀναγκαῖα χρήματα, τὰ ὁποῖα ὤφειλον ν’ ἀποστέλλω εἰς Λονδῖνον διὰ νὰ προμηθεύωμαι τὸ πετρέλαιον. Ἐὰν δὲ δὲν εὑρισκόμην εἰς θέσιν ν’ ἀποστείλω τὰ ἀναγκαῖα χρήματα ἐγκαίρως εἰς Λονδῖνον, ἴσως ἤθελε βραδύνει ἡ μετακομιδὴ τοῦ πετρελαίου εἰς Ἑλλάδα, ἴσως τὸ μονοπώλιον ἤθελε μείνει ἐν ἀργίᾳ, οὐχὶ ἐπὶ φωτισμῷ, ἀλλ’ ἐπὶ σκοτισμῷ τῆς κοινωνίας. Βλέπω ἀντικρύ μου τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν ἐκ Σύρου, ὁ ὁποῖος ὑπέγραψε μετ’ ἐμοῦ σύμβασιν περὶ προκαταβολῆς, διὰ τῆς ὁποίας μοὶ ἐχορήγησε προσωρινὸν δάνειον, δι’ οὗ ἠδυνήθην νὰ φροντίσω καὶ νὰ ἐπαρκέσω εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς προμηθείας τοῦ πετρελαίου. Ἐνόσῳ αἱ οἰκονομικαὶ ἡμῶν περιστάσεις διατελοῦσιν ἐν ἀνωμαλίᾳ, καὶ διατελοῦσι, κύριοι, ἐν ἀνωμαλίᾳ, ἐνόσῳ αἱ ἀνάγκαι ἡμῶν εἰσι πολλαὶ καὶ ποικίλαι καὶ ἐπιτακτικαί, καὶ καθ’ ὃν χρόνον εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς ἀποστολῆς χρημάτων πρὸς ἀγορὰν πετρελαίου δὲν εἶχον ἀκόμη οὔτε πολλαπλασιασθῆ τοσοῦτον αἱ ἀνάγκαι τοῦ Κράτους, οὔτε κατασταθῆ τοσοῦτον ἐπιτακτικαί· ἐνόσῳ διατελοῦμεν εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ἐνόσῳ δὲν δυνηθῶμεν νὰ κανονίσωμεν τὰ οἰκονομικὰ ἡμῶν ἐπὶ βάσεων ἀσφαλῶν—καὶ εἰς τοῦτο βεβαίως πᾶσα κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος ἀσχολεῖται, καὶ πάντοτε ἡ Βουλὴ θέλει τῇ δώσει τὴν συνδρομήν της—ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀπαλλαγῇ ἡ διοίκησις ἀπὸ μεριμνῶν ἐπαχθῶν καὶ ν’ ἀναθέσῃ εἴς τινα τὴν προμήθειαν τοῦ πετρελαίου. Διὰ τοῦτο ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε διὰ τῆς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέγραψα, νὰ προσθέσω τὴν φροντίδα τῆς προμηθείας τοῦ πετρελαίου. Οἱ ὅροι, τοὺς ὁποίους πρὸς κανονισμὸν τῆς συμφωνίας ταύτης συνωμολόγησα ἐν τῇ συμβάσει, ἐξασφαλίζουσι τὸ δημόσιον ἀπὸ ὅλων τῶν καταχρήσεων, τὰς ὁποία, εἷς ἐκ τῶν ἀγορευσάντων κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν ἐπὶ τῆς συμβάσεως ταύτης παρέστησεν εἰς τὴν Βουλὴν· διότι ἐν πρώτοις οἱ ἐργολάβοι ὀφείλουσι νὰ ἔχωσιν ἐν ταῖς κεντρικαῖς ἀποθήκαις διαρκῶς ἀπόθεμα κατ’ ἐλάχιστον ὅρον 25,000 κιβωτίων, ἐν ᾗ δὲ περιπτώσει ἤθελον ἀφήσει νὰ ἐλαττωθῇ τὸ ἀπόθεμα τοῦτο κάτω τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 25,000 κιβωτίων, ἡ κυβέρνησις ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀγοράζῃ τὸ ἐλλεῖπον πρὸς συμπλήρωσιν ἐπὶ ζημίᾳ τῶν ἐργολάβων. Τὰ καταστήματα, ἐκ τῶν ὁποίων θέλει γίνεσθαι ἡ προμήθεια τοῦ πετρελαίου, θέλει προσδιορίζει ἡ κυβέρνησις, οὐχὶ οἱ ἐργολάβοι· αἱ δὲ τιμαί, ἐφ’ αἷς ἡ προμήθεια θέλει γίνεσθαι, θέλουν εἶσθαι αἱ τιμαὶ αἱ τρέχουσαι κατὰ τὰς ἀγοράς. Ὁ αὐτὸς μηχανισμὸς ἐλειτούργει μέχρι τοῦδε· ἡ κυβέρνησις ἔδιδε παραγγελίαν εἰς κατάστημα ἐμπορικὸν ἐν Λονδίνῳ νὰ προμηθεύηται τὸ πετρέλαιον μὲ τὴν τιμὴν ἐφ’ ᾗ ἐπρομηθεύετο, ἐβεβαίουν δὲ ἔγγραφα προσαγόμενα, ὅτι ἦτο ἡ τιμὴ τῆς ἀγορᾶς. Ἐὰν ἡ κυβέρνησις θέλῃ νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ προμηθεύωνται οἱ ἐργολάβοι τὸ πετρέλαιον ἐκ τῶν αὐτῶν καταστημάτων, ἐξ αὐτῶν οἱ ἐργολάβοι θέλουσι προμηθεύεσθαι τὸ πετρέλαιον. Ἐὰν ἡ κυβέρνησις νομίσῃ, ὅτι πρέπει νὰ ὑποδείξῃ ἄλλα καταστήματα, εἴτε ἐν Ἀμερικῇ, εἴτε ἐν ἄλλαις χώραις, παρὰ τῶν ὁποίων ν’ ἀγοράζωσιν οἱ προμηθευταὶ τὸ πετρέλαιον, τοῦτο θέλει γίνει μόνον, ὅταν ἡ κυβέρνησις προσδιορίσῃ ταῦτα. Ἑπομένως ἡ ἀνάθεσις τῆς προμηθείας εἰς τοὺς ἐργολάβους δὲν χειροτερεύει τὴν θέσιν τῆς διοικήσεως ὡς πρὸς τὸν τόπον, ἐκ τοῦ ὁποίου θέλομεν προμηθεύεσθαι τὸ πετρέλαιον.

§37ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐὰν ἀναλάβουν ἐγγύησιν τῆς ποιότητος καὶ τότε θὰ προσδιορίζῃ ἡ Κυβέρνησις;

§38ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Πάντοτε ἡ κυβέρνησις. Τώρα θὰ ἔλθωμεν εἰς τὴν ἐγγύησιν τῆς ποιότητος. Τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θέλει καταβάλει πρὸς προμήθειαν τοῦ πετρελαίου, θέλει τὸ ἀφαιρεῖ ἐκ τοῦ τιμήματος τοῦ πετρελαίου, τὸ ὁποῖον θέλει παραλαμβάνει, ὅταν ἀφιχθῇ ἐνταῦθα ἵνα τὸ ἀποστείλῃ πρὸς πώλησιν. Θέλει δὲ ὑπολογίσει ὄχι μόνον τὸ ἀντίτιμον τοῦτο, ἀλλὰ συνυπολογίσει καὶ τὰ συνήθη ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς, τὰ ἀσφάλιστρα καὶ προσέτι 1½% διὰ προμήθειαν τοῦ ἀποστολέως. Καὶ μέχρι τοῦδε τοῦτ’ αὐτὸ ἐγίνετο, πλὴν τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον πληρώνουσιν οἱ προμηθεύοντες τὸ πετρέλαιον κατ’ ἐντολὴν ἡμῶν, προστίθενται τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς, τὰ ἀσφάλιστρα καὶ πληρωμὴ εἰς αὐτοὺς 1½% λόγῳ προμηθείας. Ἑπομένως ἀφίνοντες τὴν προμήθειαν εἰς τοὺς ἐργολάβους δὲν ἐχειροτερεύσαμεν τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους γίνεται ἡ προμήθεια μέχρι τοῦδε· μόνη μία προσθήκη ὑπάρχει, ὅτι πληρώνομεν τόκον τριῶν μηνῶν ἐπὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον αὐτοὶ καταβάλουσι πρὸς ἀγορὰν τοῦ πετρελαίου. Καὶ μοὶ εἰπόν τινες, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἐὰν ἐλέχθη τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν, εἰς ἐμὲ ὅμως ἐλέχθη ἰδίᾳ, καί τις μάλιστα μοὶ ἔγραψεν ἐπιστολὴν καὶ μὲ εἰδοποίησεν ὅτι οἱ πωληταὶ τοῦ πετρελαίου πληρώνουσιν τόκον καὶ προμήθειαν εἰς τοὺς ἀγοραστὰς, ἑπομένως εἶναι ἄδικον νὰ πληρώνωμεν εἰς αὐτοὺς καὶ τόκον. Τοῦτο δὲν πιστεύω νὰ εἶναι ἀκριβές. Ἐάν τις ἀγοράζῃ πετρέλαιον ἐκ δευτέρας χειρὸς, βεβαίως δύναται νὰ ἐλπίζῃ προμήθειαν παρὰ τοῦ πωλητοῦ, ἀλλ’ οἱ ἀγοράζοντες πετρέλαιον ἐκ τοῦ καταστήματος τοῦ παράγοντος, τοῦ πωλοῦντος τὸ πετρέλαιον, οὐδὲν δικαίωμα ἔχουσι νὰ λαμβάνωσι προμήθειαν, οὐδὲ συνήθως γίνεται· ἐξ ἐναντίας, τὸ ἀντίτιμον τοῦ πετρελαίου καταβάλλεται εἰς τὰ καταστήματα ταῦτα ἀμέσως ἅμα τῇ παραδόσει, καὶ ὅταν ἡ παράδοσις γίνεται ἐπὶ σειρὰν ἡμερῶν δι’ ἕκαστον παραδιδόμενον ποσὸν καταβάλλεται συγχρόνως τὸ τίμημα εἰς χρήματα. Τὰς πληροφορίας ταύτας ἔχομεν οὐχὶ μόνον ἐκ πληροφοριῶν ἐντεῦθεν, ἀλλ’ ἐξ αὐτῆς τῆς Ἀγγλίας. Ἐὰν ἦτο ἀληθὲς τὸ λεχθὲν, ὅτι οἱ προμηθευόμενοι τὸ πετρέλαιον λαμβάνουσι προμήθειαν ἐκ τῶν καταστημάτων τῶν πωλούντων αὐτὸ, δὲν ἠθέλομεν πληρώνει οὐδὲ τὸ 1½% εἰς τοὺς κυρίους Ῥάλλην κλπ. ἐν Λονδίνῳ ὡς δικαίωμα προμηθείας, διότι ἤρκει εἰς αὐτοὺς ἡ προμήθεια ἐπὶ τοῦ πετρελαίου, τὸ ὁποῖον ἠγόραζον. Ἀλλὰ παρεστάθη εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι οὐδεμία διὰ τῆς συμβάσεως συνωμολογήθη ἐξασφάλισις τῆς διοικήσεως διὰ τὴν ποιότητα τοῦ πετρελαίου καὶ διὰ τὴν διατήρησιν τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα μεταφέρονται ἐξ Εὐρώπης καὶ παραδίδονται εἰς τὰς κεντρικὰς ἀποθήκας καὶ μεταφέρονται ἐκεῖθεν εἰς τὰς εἰδικὰς ἀποθήκας. Ἀξιότιμος συνάδελφος ἔλεγεν, ὅτι οἱ ἀγοράζοντες τὸ πετρέλαιον ἐν Ἀμερικῇ θέλουσι φορτώνει αὐτὸ, ἀλλ’ οὐδεμία ἐγγύησις εἶναι, ἐὰν ἐν τῷ πλῷ ἤθελε συμβῆ νόθευσις τοῦ πετρελαίου, οὐδεμία ἐγγύησις λαμβάνεται κατὰ τὴν ἐκφόρτωσιν τοῦ πετρελαίου ἀπὸ τῶν ἀτμοπλοίων εἰς τὴν ξηρὰν, διὰ τὴν μεταφορὰν ἀπὸ τοῦ τόπου τῆς ἐκφορτώσεως εἰς τὰς κεντρικὰς ἀποθήκας, διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ πετρελαίου ἐν ταῖς κεντρικαῖς ἀποθήκαις, καὶ ἔκρινεν, ὅτι τὰ συμφέροντα τῆς διοικήσεως καὶ τοῦ μονοπωλίου εἰσὶν ἐκτεθειμένα εἰς ὅλους τοὺς κινδύνους τῶν δολοπλοκιῶν καὶ τῶν δυσαρέστων. Κατὰ τὴν σύμβασιν ὅμως τὰ πράγματα δὲν ἔχουσιν οὕτως, διότι ἡ ἐκφόρτωσις τοῦ πετρελαίου γίνεται διὰ δαπάνης τῶν ἐργολάβων καὶ ὑπ’ εὐθύνην αὐτῶν παρουσίᾳ ἀντιπροσώπου τοῦ δημοσίου, ὁ ὁποῖος κρατεῖ τὴν μίαν κλεῖδα τῆς ἀποθήκης τοῦ πετρελαίου. Ἐὰν ὁ ἀντιπρόσωπος αὐτὸς δὲν ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του, ἐὰν οἱ ἐργολάβοι ἀποπλανήσωσιν ἢ διαφθείρωσιν αὐτὸν, ἐὰν κλέψωσι τὴν κλεῖδα τῆς ἀποθήκης, τὴν ὁποίαν κρατεῖ, ὅλα ταῦτα εἰσὶν ὑποθέσεις, ἀλλ’ ἐναντίον τοιούτων ὑποθέσεων δὲν δύναταί τις νὰ ὀχυρωθῇ, διότι τὸ αὐτὸ ἠδύνατο νὰ συμβῇ, ἐὰν τὸ μονοπώλιον διεχειρίζετο τὸ δημόσιον, διότι ὡσαύτως οἱ ὑπάλληλοι τοῦ δημοσίου ἠδύναντο εἴτε νὰ πλανηθῶσιν, εἴτε νὰ διαφθαρῶσι, καὶ ἠδύνατο νὰ κλαπῇ τὸ πετρέλαιον ἐκ τῶν ἀποθηκῶν, καὶ ἐὰν ἐκράτουν ἀντιπρόσωποι τοῦ δημοσίου τὰς κλεῖδας. Αἱ χορηγίαι, αἵτινες διὰ τῆς συμβάσεως συνωμολογήθησαν πρὸς τοὺς ἐργολάβους, εἰσὶν αἱ ἑξῆς: Διὰ τὴν διαχείρισιν τῶν κεντρικῶν καὶ εἰδικῶν ἀποθηκῶν καὶ τὴν πώλησιν τοῦ πετρελαίου 1½% ἐπὶ τῆς τιμῆς τῆς πωλήσεως αὐτοῦ· ἀποζημίωσις δὲ φθορᾶς καὶ φύρας κατὰ τὴν μεταφορὰν εἰς τὰς εἰδικὰς ἀποθήκας 1%, καὶ 1 καὶ 27% κατὰ κιβώτιον δι’ ἔξοδα μεταφορᾶς καὶ ἐνοικίου. Ἐν πρώτοις τὸ 1%, τὸ ὁποῖον συνωμολογήσαμεν διὰ τὴν μεταφορὰν εἰς τὰς εἰδικὰς ἀποθήκας, καὶ τὸ ἕτερον 1%, τὸ ὁποῖον συνωμολογήσαμεν διὰ φύραν κατὰ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν οἱ ἐργολάβοι ἐποιήσαντο, πρόκειται νὰ μεταβληθῇ ἐντελῶς, διότι ἡ ἐξέτασις τῆς φύρας, τῆς λαμβανούσης χώραν ἐν ταῖς κεντρικαῖς ἀποθήκαις, ἀπέδειξεν, ὅτι αὕτη εἶναι ὑποδεεστέρα τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς συμβάσεως συνωμολογήθη ἐν χρόνῳ, καθ’ ὃν δὲν εἶχε γίνει εἰσέτι ἡ ἐξέλεγξις τῆς φύρας. Διὰ τοῦτο οἱ ἐργολάβοι διὰ δηλώσεως συναινοῦσι νὰ κανονισθῶσι τὰ τῆς φύρας ὡς ἑξῆς: Εἰς τὸ τέλος τῆς ἐργολαβίας, ὅτε θέλουσι παραδοθῆ αἱ κεντρικαὶ ἀποθῆκαι εἰς τὸ Δημόσιον, ὑποχρεοῦνται οἱ ἐργολάβοι νὰ κτλ. (Ἀναγινώσκει). Κατὰ τὴν σύμβασιν, τὴν ὑπογραφεῖσαν τῇ 13 Δεκεμβρίου, οἱ ἐργολάβοι ἔχουσι δικαίωμα νὰ λάβωσιν 6% ἐπὶ τιμῇ τῆς πωλήσεως τοῦ πετρελαίου· ἐπειδὴ δὲ ἡ τιμὴ ὑπελογίζετο εἰς δραχμὰς 19–20 κατὰ κιβώτιον, ἡ ἀναλογία τῆς χορηγήσεως εἰς τοὺς ἐργολάβους ἀνήρχετο εἰς 1,152. Ἐὰν δὲ ἡ τιμὴ τοῦ πετρελαίου ὑπολογίζεται εἰς δραχμὰς 20 καὶ 90 ο|ο κατὰ κιβώτιον, ἡ χορηγία ἀνέρχεται εἰς 1,254 μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν 4 καὶ 60% ποσοῦ ἀντιστοιχοῦντος εἰς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ πετρελαίου. Κατὰ τὴν νεωτέραν σύμβασιν, λαμβάνουσιν ἐπὶ τῆς πρώτης τιμῆς δραχμὰς 1,558, ἤτοι 406 περισσότερον καὶ διὰ τὴν δευτέραν τιμὴν 1,513, ἤτοι περισσότερον 229. Ἡ προσθήκη αὕτη τῶν 406, ἐὰν ὑπολογισθῇ ἡ χορηγία ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπωλεῖτο μέχρι τοῦδε τὸ πετρέλαιον, ἦτο 329 ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπωλεῖτο τὸ πετρέλαιον. Ἡ προσθήκη αὕτη χορηγεῖται εἰς αὐτοὺς, διότι ἀνέλαβον τὴν συντήρησιν τῶν κεντρικῶν ἀποθηκῶν, τὰ ἐνοίκια αὐτῶν, τὴν πυρασφάλειαν τοῦ ἐν ταῖς κεντρικαῖς ἀποθήκαις πετρελαίου.

§39ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς ἀπευθύνω μίαν ἐρώτησιν; Εἴπετε ὅτι ἡ φύρα, περὶ ἧς ἐν τῷ ἄρθρῳ 7 ἐδαφίῳ βʹ καὶ ἥτις ὑπελογίσθη εἰς ἓν τοῖς ἑκατὸν, ὅτι ἡ φύρα αὕτη δὲν πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ κατόπιν τῶν νεωτέρων προτάσεων τῶν συμβληθέντων. Ἀλλ’ ὡς ἐγὼ ἐννοῶ τὰς νεωτέρας προτάσεις, πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ· καὶ διὰ τοῦτο ἐρωτῶ μὴ τυχὸν σφάλλω. Παρατηρῶ ἐν τοῖς ἀνακοινωθεῖσιν, ὅτι ἡ ἐν τῷ ἄρθρῳ 7 ἐδαφίῳ γʹ τῆς συμβάσεως ὁριζομένη ἀποζημίωσις ἑνὸς καὶ ¼ τοῖς ἑκατὸν λόγῳ φύρας διὰ τὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ μεταφορὰν καὶ ἀποθήκευσιν ἐν ταῖς κεντρικαῖς ἀποθήκαις ἐκρίθη καλὸν νὰ κανονισθῇ κατὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐργολαβίας. Ὡς παρατηρεῖτε δὲ, ἔχομεν ἐν τῷ ἐδαφίῳ βʹ τοῦ ἄρθρου 7 φύραν ἓν τοῖς ἑκατὸν, ἐν δὲ τῷ ἐδαφίῳ γʹ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου φύραν 1 καὶ ¼%, ἑπομένως ἡ μεταβολὴ, τὴν ὁποίαν προτείνουσιν οἱ συμβληθέντες, δὲν ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐν τῷ ἐδαφίῳ βʹ φύραν, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐν τῷ ἐδαφίῳ γʹ· διότι ἡ ἐν τῷ ἐδαφίῳ γʹ πληρωμὴ ἀντὶ φύρας ἀνέρχεται εἰς τὸ ἐν τῇ δηλώσει ἀναγεγραμμένον ποσὸν 1 καὶ ¼ τοῖς ἑκατόν· ὥστε ἡ φύρα τοῦ ἄρθρου 7 ἐδαφ. βʹ πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ.

§40ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα· ἤδη ὅμως ὁμιλῶ περὶ τῆς φύρας τοῦ ἐδαφίου γʹ.

§41ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀλλ’ ἡ φύρα τοῦ ἐδαφίου βʹ πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ.

§42ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα. Ὅταν οἱ ἐργολάβοι κατέθηκαν εἰς ἐμὲ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς δηλώσεις τῆς 25 καὶ 23 Νοεμβρίου, εἰς τὴν μίαν τῶν δύο τούτων δηλώσεων οἱ ἐργολάβοι ἐζήτησαν νὰ ὁρισθῇ τὸ ἑξῆς «οἱ ἐν τῷ ἄρθρῳ 7 ἐδαφ. γʹ. ὁριζομένη ἀποζημίωσις κτλ. (ἀναγινώσκει). Ὅταν ἔλαβον τὴν δήλωσιν ταύτην, ἐζήτησα παρ’ αὐτῶν νὰ ἐξηγήσωσιν εὐκρινέστερον τὸν ὅρον τοῦτον καὶ μετὰ τὰς συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο μετὰ τῆς ὑπηρεσίας, ἐξήγησαν τὸν ὅρον τοῦτον διὰ τῆς δηλώσεως αὐτῶν τῆς 27 Νοεμβρίου, τὴν ὁποίαν ἀκόμη δὲν κατέθηκα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς· (ἀναγινώσκει).

§43ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὐτὸ ἀφορᾷ εἰς τὸ ἐδάφιον γʹ, ἡ δὲ φύρα τοῦ ἐδαφίου βʹ μένει ἡ αὐτή· ὥστε πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τοὺς ὑπολογισμούς, τοὺς ὁποίους ὑποβάλλετε.

§44ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα. Ἡ παρατήρησις, ἥτις ἐγένετο περὶ τῆς ἀδείας, τὴν ὁποίαν οἱ ἐργολάβοι διὰ τῆς συμβάσεως ἔλαβον, ἵνα καταθέτωσιν εἰς τὸ Ταμεῖον μέχρις 25% τὸ εἰσπραττόμενον ἀντίτιμον τοῦ πετρελαίου εἰς χαλκὸν, μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν ἔχει βάσιν, διότι οἱ ἀποθηκάριοι τῶν εἰδικῶν ἀποθηκῶν, πωλοῦντες πετρέλαιον, εἰσπράττουσι χαλκὸν, ἑπομένως θέλει εἶσθαι βαρὺ εἰς αὐτοὺς νὰ ἐπιβάλωμεν ὅπως ἐν ταῖς ἐπαρχίαις μεταβάλωσι τὸν χαλκὸν εἰς χαρτονομίσματα, διὰ τοῦτο δὲ ἡ σύμβασις ἐπιτρέπει αὐτοῖς μέχρι τοῦ ¼ τοῦ ἀντιτίμου νὰ καταθέτωσιν εἰς χαλκᾶ νομίσματα. Ἐὰν δὲ παραβάλῃ τις τὴν σύμβασιν, τὴν ὑπογραφεῖσαν τὴν 13 Δεκεμβρίου παρελθόντος ἔτους, πρὸς τὴν σύμβασιν τὴν συζητουμένην, καὶ ὡς πρὸς τὰ τῆς διαχειρίσεως τοῦ ἅλατος, θέλει ὡσαύτως εὕρει διαφορὰς τινας, αἱ ὁποῖαι καθιστῶσι τὴν σύγκρισιν ὡσαύτως δύσκολον. Κατὰ τὴν σύμβασιν, τὴν ὑπογραφεῖσαν τὴν 13 Δεκεμβρίου παρελθόντος ἔτους, ἡ ἀμοιβὴ τῶν ἐργολάβων ὡρίζετο εἰς 4 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν διὰ τὸ ἅλας τὸ πωλούμενον ἐκ τῶν εἰδικῶν ἁλαταποθηκῶν καὶ εἰς ½ λεπτὸν διὰ τὸ ἅλας τὸ πωλούμενον ἐκ τῶν κεντρικῶν ἁλαταποθηκῶν, ἐνῷ κατὰ τὴν συζητουμένην σύμβασιν προσδιωρίσθη ἡ ἀμοιβὴ αὕτη εἰς 4 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν εἴτε ἐκ τῶν εἰδικῶν ἁλαταποθηκῶν εἴτε ἐκ τῶν κεντρικῶν ἤθελε ληφθῆ. Παρὰ τῶν κρινόντων τὴν σύμβασιν, θέλει λεχθῆ ὅτι ὁ ὅρος τῆς συμβάσεως τῆς συζητουμένης εἶναι εὐνοϊκώτερος πρὸς τοὺς ἐργολάβους, ἀπὸ τὸν ὅρον, ὁ ὁποῖος περιελήφθη ἐν τῇ συμβάσει τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1884· διότι, ἐνῷ κατὰ τὴν σύμβασιν τοῦ 1884 λαμβάνουσι 4 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν μόνον ἐπὶ τοῦ ἀντιτίμου τοῦ ἅλατος τοῦ πωλουμένου ἐκ τῶν εἰδικῶν ἁλαταποθηκῶν, κατὰ τὴν συζητουμένην σύμβασιν λαμβάνουσι 4 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν καὶ ἐκ τοῦ ἅλατος τοῦ πωλουμένου καὶ ἐκ τῶν κεντρικῶν ἁλαταποθηκῶν· ἡ διαφορὰ ὅμως αὕτη εἶναι ἀναπόφευκτος τῆς ἐξισώσεως τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν θέλουσι πορισθῆ τὸ ἅλας, εἴτε ἐκ τῶν εἰδικῶν εἴτε ἐκ τῶν κεντρικῶν ἁλαταποθηκῶν. Πέρυσιν εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ τιμὴ τοῦ ἅλατος ἐκ τῶν κεντρικῶν ἁλαταποθηκῶν προσδιωρίζετο εἰς 10 μόνον λεπτὰ, ἐνῷ ἐκ τῶν εἰδικῶν προσδιωρίζετο εἰς 13½· ἑπομένως οἱ καταναλωταὶ τοῦ ἅλατος, οἱ ἐμπορευόμενοι τὸ ἅλας εἰς τὰς ἐπαρχίας, εἶχον συμφέρον νὰ ἀγοράζωσιν αὐτὸ οὐχὶ ἐκ τῶν εἰδικῶν ἁλαταποθηκῶν, ἀλλ’ ἐκ τῶν κεντρικῶν, διότι ἤθελον πληρώνει μόνον 10 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Ἀλλὰ κατὰ τὸ ἤδη συζητούμενον νομοσχέδιον, ἡ τιμὴ τοῦ ἅλατος καὶ εἰς τὰς κεντρικὰς καὶ εἰς τὰς εἰδικὰς θέλει εἶσθαι 15 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν· συμφέρον λοιπὸν δὲν ὑπάρχει νὰ ἀγοράζωσιν ἅλας ἐκ τῶν κεντρικῶν ἁλαταποθηκῶν πρὸς ἐμπορίαν, καὶ ἡ κατανάλωσις ἐκ τῶν κεντρικῶν ἀποθηκῶν θέλει εἶσθαι πολλῷ ἐλάσσων τῆς καταναλώσεως, ἡ ὁποία ἤθελε γίνεσθαι, ἐὰν τὸ πέρυσιν εἰσαχθὲν νομοσχέδιον ἐψηφίζετο. Ἡ ἐξίσωσις δὲ τῆς ἀμοιβῆς, τῆς χορηγουμένης εἰς τοὺς ἐργολάβους ἐπὶ τῆς πωλήσεως τοῦ ἅλατος εἴτε ἐκ τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν εἴτε ἐκ τῶν εἰδικῶν, ἀφαιρεῖ τὴν ἀνάγκην ἐπιτηρήσεως καὶ ἐλέγχου, ὁ ὁποῖος ἤθελε συμβαίνει, ἐὰν ἦσαν ἄνισα τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα οἱ ἐργολάβοι ἤθελον λαμβάνει ἐκ τῶν εἰδικῶν καὶ ἐκ τῶν κεντρικῶν ἀλαταποθηκῶν, ὁ ὁποῖος ἔλεγχος θὰ ἦτον ἀναγκαῖος διὰ νὰ προλαμβάνωμεν τὰς καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι βεβαίως ἠδύναντο νὰ συμβῶσι. Ἡ σύστασις τῶν εἰδικῶν ἁλαταποθηκῶν δὲν ἦτο δυνατὸν, ἐὰν ἐπεψηφίζετο ἡ σύμβασις, νὰ γένηται ἀμέσως· ἤθελεν ὑπάρξει χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τῆς κυρώσεως τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος θέλει κυρώσει τὴν σύμβασιν μέχρι τῆς συστάσεως τῶν εἰδικῶν ἁλαταποθηκῶν. Κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ἡ ἀμοιβὴ, ἡ ὁποία θέλει χορηγεῖσθαι εἰς τοὺς ἐργολάβους, περιορίζεται μόνον εἰς ἓν λεπτὸν κατ’ ὀκάν. Αὐταὶ εἶναι ὡς ἔγγιστα αἱ διαφοραὶ, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουσι μεταξὺ τῆς συμβάσεως, τῆς συζητουμένης, πρὸς τὴν σύμβασιν, τὴν συνομολογηθεῖσαν κατὰ τὸ 1881, καὶ πρὸς τὴν σύμβασιν, τὴν εἰσαχθεῖσαν εἰς τὴν Βουλὴν πέρυσι τὸν Νοέμβριον. Εἶπον τὴν ἐμὴν γνώμην ὅτι νομίζω, ὅτι δὲν δύναταί τις εἰς ἀνεύρεσιν τῆς ἀληθείας, εἴτε εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῶν βαρυτέρων ἢ ἐπιεικεστέρων ὅρων τῆς συμβάσεως, τῆς συζητουμένης, νὰ φθάσῃ διὰ τῆς παραβολῆς αὐτῆς πρὸς τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην σύμβασιν, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἐξετάσῃ τὴν σύμβασιν ταύτην ἀπολύτως καὶ κεχωρισμένως ἀπὸ πάσης ἄλλης συμβάσεως· ὀφείλω δὲ νὰ ποιήσω τὴν ἐξέτασιν ταύτην, πρὶν ἢ φθάσω εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦ λόγου μου· (ἀναγινώσκει). «Αἱ ἀμοιβαὶ αἱ χορηγούμεναι εἰς τοὺς ἐργολάβους, κλπ». Αἱ τιμαὶ τοῦ πετρελαίου, τὰς ὁποίας θέλει ἀναγνωρίσει τὸ Δημόσιον ὡς τιμὰς τῆς ἀγορᾶς ὑπὸ τῶν ἐργολάβων, ἐὰν προμηθεύωνται αὐτοὶ τὸ πετρέλαιον, θέλουσιν εἶσθαι αἱ τιμαὶ τῆς ἀγορᾶς κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς προμηθείας τοῦ πετρελαίου. Αἱ τιμαὶ αὗται θέλουσι πιστοποιεῖσθαι ὑπὸ τοῦ οἰκείου χρηματιστηρίου καὶ ὑπὸ τοῦ Ἕλληνος Προξένου ἢ ἐν ἐλλείψει τούτου ὑπὸ τοῦ.....

§45ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Θὰ ἐπιτρέπετε ἀνταπόδειξις ἐπὶ τῶν τιμῶν τούτων;

§46ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός.). Θὰ ἐπιτρέπεται.

§47ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπεται κύριε Πρόεδρε; Πᾶσα πληρωμὴ πετρελαίου γίνεται ἐν Τραπεζικῷ Καταστήματι ἐν Λονδίνῳ ἢ ἐν ἄλλῳ κέντρῳ τῆς Εὐρώπης· συνήθως διὰ τὴν Ἀμερικὴν ἐκδίδεται συνάλλαγμα ἑκατὸν ἡμερῶν προθεσμίας ἢ τριῶν μηνῶν ὄψεως. Δὲν βλέπω λοιπὸν ἐπὶ τίνι λόγῳ ἡμεῖς νὰ πληρώνωμεν τόκον ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ συναλλάγματος τούτου.

§48ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὴν παρατήρησιν ταύτην μοὶ ἀπηύθυναν καὶ ἄλλοι· ἀπηύθυνα δὲ καὶ ἐγὼ ἐρώτησιν περὶ τούτου οὐχὶ μόνον εἰς τοὺς ἐργολάβους, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν ἁρμόδιον τμηματάρχην, ὁ ὁποῖος διεπραγματεύετο μετ’ αὐτῶν τὴν ὑπόθεσιν. Ἡ ἀπάντησις, ἡ ὁποία μοὶ ἐδόθη, εἶναι ὅτι γίνεται ἡ προμήθεια ἀπ’ εὐθείας ἐκ τῶν καταστημάτων, τὰ ὁποῖα πωλοῦσι τὸ πετρέλαιον, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν πωλοῦσιν ἢ τοῖς μετρητοῖς, καὶ τοσοῦτον πωλοῦσι τοῖς μετρητοῖς, ὥστε, ἐὰν ἡ πώλησις γίνεται κατὰ δόσεις, καὶ τὸ ἀντίτιμον τῆς πωλήσεως πρέπει νὰ μετρῆται κατὰ δόσεις. Ἐὰν πρόκειται νὰ πληρώσωμεν χρήματα εἰς τὸ Λονδῖνον καὶ στέλλωμεν αὐτὰ διὰ συναλλάγματος τριῶν μηνῶν ὄψεως, ὑποβαλλόμεθα εἰς τὴν πληρωμὴν τόκου προεξοφλήσεως.

§49ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν δύναται νὰ γείνῃ πληρωμὴ ἢ διὰ συναλλάγματος τριῶν μηνῶν, τὸ ὁποῖον συνάλλαγμα οἱ καταστηματάρχαι δέχονται ἀντὶ μετρητῶν.

§50ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἄνευ τόκου καὶ προεξοφλήσεως δὲν γνωρίζω. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶνε ὅτι μοὶ ἔδωκε συνάλλαγμα ὁ κ. Ἀνδρέας Συγγρὸς, τὸ ὁποῖον ἔστειλα εἰς Λονδῖνον δι’ ἀγορὰν πετρελαίου· καὶ τὸ συνάλλαγμα ὑπελογίσθη οὕτως, ὥστε οἱ ἐν Ἀμερικῇ ἔλαβον τὰ χρήματα τοῖς μετρητοῖς. Καὶ οὐ μόνον τοῦτο συμβαίνει ἐκεῖ, ἀλλὰ καὶ αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχω εἶνε τοιαῦται, ὅτι καὶ εἰς τοὺς Ἀθηναίους πάντοτε ἐπληρώσαμεν τοῖς μετρητοῖς. Κατὰ τὸ 1884 ἐδαπανήθησαν διὰ τὴν καλλιέργειαν καὶ τὴν διατήρησιν τῶν ἁλικῶν δραχμαὶ 274, 076, διὰ τὸ προσωπικὸν τῶν ἁλικῶν 377, διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ ἅλατος, διὰ καλλιέργειαν τῶν ἁλικῶν καὶ δι’ ἄλλας ἐργασίας εἴκοσι χιλιάδας τόσαι, ἑπομένως ἀνῆλθεν εἰς δραχμὰς 297,000. Ταῦτα δὲ, διότι μοὶ ἐζητήθησαν πληροφορίαι. Μετὰ τὰς δηλώσεις, τὰς ὁποίας οἱ ἐργολάβοι κατέθηκαν περὶ τῶν μεταβολῶν, τὰς ὁποίας δέχονται εἰς τὴν σύμβασιν, δὲν εἶνε ἀνάγκη πλέον νά ὁμιλήσω περὶ τῶν μεταβολῶν τούτων· ὅσα δὲ εἶπον, νομίζω ὅτι διεφώτισαν τὰ μέρη τῆς συμβάσεως, τὰ ὁποῖα ὁ ἔντιμος βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης κατέδειξεν ἐπιζήμια· δὲν λέγω δὲ περὶ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Τριφυλίας, διότι ὀλιγώτερον περιεστράφη εἰς τὸ ἐπιζήμιον, κυρίως δὲ περιεστράφη εἰς λεπτομερείας τῆς συμβάσεως ἣν εἶχε συνομολογήσει ὀλίγου λόγου ἀξίας. Πλὴν τῶν παρατηρήσεων τούτων, μοὶ ἐγένετο μία παρατήρησις, ἥτις μοὶ ἐφάνη τοσοῦτον σπουδαία, ὥστε εἰς ταύτην ἔπρεπε νὰ ὑποτάξω τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν εἶχον, διὰ νὰ ζητήσω νὰ ἔλθω εἰς συνεννόησιν μετ’ ἐκείνων, μεθ’ ὧν ἡ σύμβασις ἐγένετο. Ἡ παρατήρησις αὕτη εἶνε, ἐὰν ἡ διαπραγμάτευσις περὶ μονοπωλίου τοῦ πετρελαίου καὶ τοῦ ἅλατος καὶ ἡ χορήγησις τοῦ δικαιώματος τούτου, ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς εὐκολωτέραν εὕρεσιν καὶ συνομολόγησιν δανείου, διατί νὰ δεσμεύσωμεν τὰς χεῖρας ἀπὸ τοῦδε, κλείοντες σύμβασιν μετὰ ἐργολάβων καὶ ἀναδεχόμενοι ὑποχρέωσιν ἐπὶ 5 ἔτη νὰ διαχειρίζηται τὰ μονοπώλια ταῦτα τοῦ πετρελαίου καὶ τῆς καλλιεργείας τῶν ἁλικῶν ὁ ἐργολάβος; Εἶνε ἀληθὲς, ὅτι ἀφ’ ὅτου εἰσηγάγομεν τὴν σύμβασιν, πολλαὶ ἐγένοντο δηλώσεις ἔμμεσοι καὶ ἄμεσοι. Εἰς ὅλας ταύτας τὰς ἐμμέσους καὶ ἀμέσους δηλώσεις ἐφάνην πρόθυμος. Ἀξιότιμός τις μοὶ ἐζήτησε, νὰ μὴ ἀντείπω νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ 5 ἡμέρας, διότι ἐσκόπει νὰ μοὶ ὑποβάλῃ ὅρους συμφερωτέρους. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀρνηθῶ τὴν αἴτησιν ταύτην. Ἦλθον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ παρεκάλεσα αὐτὴν νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Πέντε ἡμέραι παρῆλθον, ἀλλ’ οἱ ὅροι οἱ συμφερώτεροι δὲν μοὶ ἐπροτάθησαν. Ἀξιότιμος ἄλλος φίλος μου μοὶ ἐδήλωσεν ἐπιθυμίαν νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διότι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν ἤθελεν ἔλθει νὰ συνομολογήσῃ τὴν σύμβασιν ταύτην μετὰ συνομολογήσεως δανείου. Δὲν ἠδυνάμην νὰ ἀρνηθῶ τὴν αἴτησιν ταύτην καὶ ἦλθον καὶ ἐζήτησα τὴν ἀναβολὴν, περιμένων, ἵνα μοὶ προβάλωσι τοὺς ὅρους, ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἠδύνατο νὰ καταρτισθῇ ἡ σύμβασις, συμπεριλαμβάνουσα καὶ τὴν συνομολόγησιν δανείου. Ἀλλὰ καὶ ἡ προθεσμία αὕτη παρῆλθε καὶ οἱ ὅροι περὶ συμβάσεως τοιαύτης μετὰ συνομολογήσεως δανείου δὲν μοὶ προεβλήθησαν. Ἀλλὰ, μ’ ὅλα ταῦτα τὰ προηγούμενα ἠδύνατό τις νὰ μοὶ εἴπῃ διατί λοιπὸν ζητεῖς, νὰ δώσω τὴν ψῆφόν μου καὶ δὲν περιμένεις μετὰ δέκα ἡμέρας νὰ συνομολογηθῇ τοιαύτη σύμβασις, ὥστε ἕνεκα αὐτῆς νὰ συνομολογηθῇ καὶ δάνειον; Διατί σὺ Κυβέρνησις δὲν στέργεις τὴν σύμβασιν μετ’ ἐκείνων, οἵτινες θέλουσιν εὐκολύνει τὴν συνομολόγησιν δανείου; Ἡ παρατήρησις αὕτη εἶναι τοσοῦτον σοβαρὰ, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντείπῃ τις εἰς αὐτήν. Ἐνόμισα, ὅτι τὸ συμφέρον τοῦ κράτους ἀπαιτεῖ νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν Νομοτελεστικὴν Ἐξουσίαν τὸ ἐκ τῆς συμβάσεως ταύτης προσδοκώμενον κέρδος νὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ πρὸς συνομολόγησιν δανείου. Καὶ ἠδύνατό τις νὰ εἴπῃ, εἰς τί θὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ μονοπώλιον τοῦτο πρὸς συνομολόγησιν δανείου; Δυνάμεθα καὶ κατόπιν νὰ συνομολογήσωμεν δάνειον στηριζόμενον ἐπὶ τῶν μονοπωλίων τούτων, καὶ ἑπομένως, ἐὰν εἶνε ἀνάγκη, νὰ ἀναβάλωμεν τὰ περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης ἕως ὅτου ἐξαντλήσωμεν τὰς ὑποβαλλομένας προτάσεις περὶ συνομολογήσεως δανείου. Ἡ παρατήρησις αὕτη ἤθελεν εἶσθαι ὀρθή, ἀλλὰ πεπειραμένος φίλος μου μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν πρόκειται μόνον περὶ τοῦ ἐσόδου, τὸ ὁποῖον θέλομεν εἰσπράξει. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τούτου, βεβαίως καὶ ἡ σύμβασις, ἐὰν ἤθελε γίνει δεκτή, ἠδύνατο αὕτη νὰ παράσχῃ πᾶσαν ἐγγύησιν εἰς διαπραγματεύσεις περὶ δανείου. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἄλλου· ἐὰν ἡ σύμβασις παρέχῃ κέρδος τι, διατί νὰ μὴ ἐπιδιώξωμεν, ὥστε καὶ τὸ κέρδος νὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς βελτίωσιν τῶν ὅρων τοῦ δανείου; Ἐπιθυμῶν νὰ ἄρω τὴν ἀντίῤῥησιν ταύτην συνέταξα νομοσχέδιον ἄλλο, ἀντὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἔχει ὑπ’ ὄψιν της ἡ Βουλή, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς. (Τὸ ἀναγινώσκει). Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑπάρχουσι τρεῖς περιπτώσεις· εἴτε ἤθελε παρασταθῆ εὐκαιρία, ἵνα διατεθῇ ὄχι μόνον ἡ διαχείρισις τοῦ πετρελαίου καὶ τοῦ ἅλατος καὶ ἡ ἐργολαβία τῆς καλλιεργείας τῶν ἁλικῶν, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐκ τοῦ μονοπωλίου τούτου ἔσοδον πρὸς συνομολόγησιν δανείου, ἐὰν ἤθελε παρουσιασθῆ τοιαύτη εὐκαιρία, θέλει ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὴν εὐκολίαν νὰ συνομολογήσῃ σύμβασιν μετ’ ἐκείνων, μεθ’ ὧν ἤθελε συνομολογήσει τὸ δάνειον ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους ἢ κρείττονας, ἵνα τὸ κέρδος χρησιμεύσῃ πρὸς συνομολόγησιν τοῦ δανείου. Ἡ ἄλλη περίπτωσις εἶνε ἐν ᾗ περιπτώσει μέχρι τῆς λήξεως τῆς συμβάσεως ταύτης ἢ καὶ πέραν τῆς συμβάσεως καὶ τοῦ χρόνου καθ’ ὃν λειτουργεῖ, δὲν ἤθελεν εὑρεθῆ τις συμβιβάζων τὰ τοῦ μονοπωλίου μετὰ τοῦ δανείου καὶ ἠθέλαμεν φθάσει εἰς μίαν περίοδον, καθ’ ἣν δὲν ἠθέλαμεν φθάσει ἀπὸ κοινοῦ νὰ συνομολογήσωμεν σύμβασιν περὶ μονοπωλίου καὶ περὶ δανείου, τότε δίδεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἄδεια νὰ κυροῖ τὴν σύμβασιν ταύτην. Τρίτη περίπτωσις, ἐὰν δὲν ἤθελε παρουσιασθῆ εὐκαιρία πρὸς συνομολόγησιν δανείου μέχρι τοῦ χρόνου τῆς συμβάσεως, καὶ ἤθελε προκύψει ἀνάγκη νὰ μένῃ ἀμέριστος ἡ ὑποχρέωσις καὶ λείψωσιν αἱ πιθανότητες περὶ δανείου, τότε μένει ἓν διάλειμμα χρόνου, ὅπως κανονισθῶσι τὰ μονοπώλια, καὶ εἰς τὴν περίστασιν ταύτην δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐνεργήσῃ προσωρινῶς διὰ Διατάγματος, ὅπως κανονίσῃ ταῦτα. Αὐταὶ εἶναι αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου.

§51ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε ἡ συζήτησίς του ἀναβάλλεται.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται βεβαίως.

§53ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐπιτρέπεται νὰ κυρώσωμεν τὴν σύμβασιν διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος.

§54ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου θὰ συζητήσωμεν.

§55ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀντὶ τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου κυροῦται ἡ σύμβασις, θὰ τεθῇ αὐτό.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μισθοῦ τῶν ἀρχαίων ὑπαλλήλων τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας.

§57ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπέβαλον τροπολογίαν σήμερον, ἥτις θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ, καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀναβληθῇ.

§58ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶνε ὀρθὸν, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν αὐτὸ, διότι ἕκαστος δύναται κατὰ τὴν τελευταίαν ἀνάγνωσιν νὰ φέρῃ τροπολογίαν, καὶ οὕτω νὰ ἐμποδίζῃ τὴν συζήτησιν. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, ἀναγινώσκεται δὲ καὶ τὸ ἄρθρον 1).

§59ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία μου ἔχει ὡς ἑξῆς. «Ὁ μισθὸς τῶν ὑπὲρ τὰ ἑξήκοντα ἔτη γεγονότων τμηματαρχῶν καὶ γραμματέων πρώτης τάξεως ἐν τοῖς Ὑπουργείοις τῆς Δικαιοσύνης, τῶν Ἐσωτερικῶν, τῶν Οἰκονομικῶν, τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, ὅσοι ἐξ ὑπηρεσίας τοὐλάχιστον δωδεκαετοῦς ἐκτήσαντο δικαίωμα εἰς περίθαλψιν ἐκ τοῦ μετοχικοῦ ταμείου τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων, αὐξάνεται τοὐντεῦθεν κατὰ 15 μὲν ἑκατοστὰ, ἐὰν ἔχωσιν 25 ἐτῶν ὑπηρεσίαν παρέχουσαν δικαίωμα συντάξεως, ἐξ ὧν δέκα ἐν ᾧ φέρουσι βαθμῷ, κατὰ 25 δὲ ἑκατοστὰ, ἐὰν ἔχωσι τριάκοντα δύο ἐτῶν ὁμοίαν ὑπηρεσίαν, ἐξ ὧν δέκα πέντε ἐν ᾧ φέρουσι βαθμῷ. Ἡ ἡλικία ἀποδεικνύεται κατὰ τὸ ἀπὸ 24 Αὐγούστου 1861 Β. Διάταγμα περὶ ἐκτελέσεως τοῦ νόμου τῶν συντάξεων». Ἡ δευτέρα παράγραφος τῆς ἐκθέσεως, ἥτις συνοδεύει τὸ νομοσχέδιον, δεικνύει τὸν σκοπὸν αὐτοῦ. Τὸ νομοσχέδιον σκοπεύει νὰ κρατήσῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοὺς ἄνδρας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐπὶ 32 ἔτη, διὰ νὰ μὴ στερηθῇ ἡ ὑπηρεσία τῆς ὑπηρεσίας των, τὸ δὲ Δημόσιον ἀναγκασθῇ νὰ πληρώνῃ καὶ τὴν σύνταξίν των· διότι αὐτοὶ, λαμβάνοντες τὴν προτεινομένην περίθαλψιν, θὰ παρακινηθῶσι νὰ μείνουν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, διότι θὰ ἔχουν μισθὸν περισσότερον. Τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον λαμβάνουν ἐκ τῆς συντάξεως τῶν δύο ταμείων, ἄνευ τῆς προτεινομένης προσθήκης, εἶνε ἀνώτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον λαμβάνουν ὡς μισθόν. Ἀλλὰ μόνον αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν ποσὸν ἀνώτερον τοῦ μισθοῦ των, ἐὰν ἀπέλθωσιν; Εἶναι καὶ ἐκεῖνοι οἵτινες ὑπηρετοῦν 25, 26, 27 ἔτη. Διατί λοιπὸν νὰ ὁρίσωμεν οἱ ἔχοντες 32 ἐτῶν ὑπηρεσίαν; ὀφείλομεν νὰ μεριμνήσωμεν καὶ περὶ ἐκείνων τῶν ἐχόντων ἄνω τῶν 25, διότι καὶ αὐτοὶ ἠμποροῦν νὰ ἀποχωρήσωσι πρὸς βλάβην τῆς ὑπηρεσίας, ἀφοῦ καὶ οὗτοι, συμπληρώσαντες τὸ 60 ἔτος τῆς ἡλικίας των, δύνανται ν’ ἀποχωρήσωσιν, ὡς ἔχοντες σύνταξιν καὶ περίθαλψιν ἐκ τοῦ μετοχικοῦ ταμείου μείζονα τοῦ μισθοῦ των. Ἡ τροπολογία μου δὲ προβλέπει, ὅτι οἱ ὑπερβάντες τὰ 60 ἔτη καὶ ἔχοντες ὑπηρεσίαν πλέον τῶν 25 ἐτῶν νὰ λαμβάνωσι τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ των, διότι οἱ ἄλλοι δὲν δύνανται νὰ παραμείνωσιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Λοιπὸν προτείνω, ὥστε οἱ ὑπερβάντες τὸ 60 ἔτος καὶ οἱ ἔχοντες 25, 26, 27 ἐτῶν ὑπηρεσίαν καὶ ἄνω νὰ λαμβάνωσιν αὔξησιν 15 ἑκατοστὰ τοῦ μισθοῦ των. Ἰδοὺ δὲ ὁ λογαριασμός. Γραμματεὺς πρώτης τάξεως ἔχει μισθὸν 240 δραχμῶν, ἐκπίπτονται διὰ σύνταξιν 18 δραχμαὶ, διὰ τὴν κατάθεσιν εἰς τὸ μετοχικὸν ταμεῖον δραχμαὶ 14, μένουσι δὲ 208 δραχμαί. Ἐὰν λάβῃ τὴν σύνταξιν, ὑπερβὰς τὸ 60 ἔτος, θὰ ἔχῃ σύνταξιν 120 δραχμὰς, ἐκ τοῦ μετοχικοῦ ταμείου 140 καὶ δικαίωμα γάμου 18, τὸ ὅλον 278· ὥστε θὰ λαμβάνῃ 70 δραχμὰς περισσοτέρας. Ἀφοῦ λοιπὸν συμπληρώσῃ τὰ 60 ἔτη, αὐτὸς ἀναχωρεῖ. Αὐτοὺς δὲ τοὺς ὑπαλλήλους πρέπει νὰ κρατήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ. Τὸ αὐτὸ δύναταί τις νὰ εἴπῃ καὶ διὰ τὸν Τμηματάρχην πρώτης τάξεως. Ὁ μισθὸς εἶνε 400 δραχμῶν. Ἐὰν ἀφαιρέσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως δραχμὰς 30, μένουσι 370· ἐὰν ἀφαιρέσωμεν καὶ 14 δραχμὰς διὰ τὸ μετοχικὸν ταμεῖον, μένουσι 356 δραχμαί. Ἔχει δὲ σύνταξιν 200 δραχμὰς, ἐκ τοῦ μετοχικοῦ ταμείου 140, δικαίωμα γάμου 18, τὸ ὅλον 358· ὥστε ἔχει καὶ 2 δραχμὰς περισσότερον, ἐὰν ἀπομακρυνθῇ τῆς ὑπηρεσίας κατὰ τὸ 60 ἔτος τῆς ἡλικίας του. Διὰ τοῦτο λέγω οἱ συμπληρώσαντες τὰ 60 ἔτη καὶ ἔχοντες καὶ ὀλιγώτερον τῶν 32 ἐτῶν ὑπηρεσίαν, ἄνω δὲ τῶν 25, νὰ λαμβάνωσι 15%, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ κρατήσωμεν τοὺς ὑπαλλήλους τούτους ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ· διότι ἄλλως δὲν ἔχουν καμμίαν ὠφέλειαν νὰ μένωσιν ἐν αὐτῇ. Λοιπὸν προτείνω, ὅτι οἱ ἔχοντες 25 ἔτη ὑπηρεσίαν καὶ ὑπὲρ τὰ 60 ἔτη ἡλικίαν νὰ λαμβάνωσι 15%, οἱ δὲ ἄλλοι ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον.

§60ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Δὲν ἀντιλέγω.

§61ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας περιλαμβάνονται καὶ οἱ ἐπιθεωρηταὶ τῶν δασῶν.

§62ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ναί. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ὑπάρχῃ τις ἄλλος ὑπαγόμενος εἰς τὴν κατηγορίαν τοῦ νομοσχεδίου τούτου· ἐκ τῶν ὑπαλλήλων δὲ, τῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἐργαζομένων, ἕνα μόνον γνωρίζω ὑπαγόμενον εἰς αὐτό.

§63ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σημειωθῇ, παρακαλῶ, τοῦτο εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικά.

§64ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Διατί διὰ τοὺς ἐσωτερικοὺς ὑπαλλήλους μόνον καὶ νὰ μὴ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ ἄλλους; Εἶνε Ταμίαι, οἱ ὁποῖοι ἐγήρασαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, 40 ἐτῶν Ταμίαι, καὶ ἐκτελοῦν καλὰ τὸ καθῆκόν των. Ὁ Ταμίας τῆς Λαμίας ὁ Σακελλαρόπουλος ἔχει 26 ἔτη εἰς τὴν Λαμίαν Ταμίας, καὶ εἶνε ἐκ τῶν καλλιτέρων Ταμιῶν.

§65ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχει ποσοστά.

§66ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν σύνταξιν δὲν ἔχει ποσοστά.

§67ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσα, ἴσα δι’ αὐτὸ θὰ μένῃ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ.

§68ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Αὐτὸς ὁ μισθὸς, τὸν ὁποῖον προσθέτομεν, ὑπολογίζεται εἰς τὴν σύνταξιν.

§69ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶνε νὰ κρατήσωμεν εἰς τὴν Δημοσίαν ὑπηρεσίαν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον συμφέρον νὰ μένωσι· διότι, ἐὰν τοὺς ἀπελύομεν, θὰ διωρίζαμεν ἄλλους ἀντ’ αὐτῶν, καὶ θὰ ἐπληρόναμεν εἰς ἐκείνους μὲν τὴν σύνταξιν, εἰς τούτους δὲ τὸν μισθόν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, ὡς ἐτροπολογήθη, ὁμοίως τὸ 2 καὶ τὸ σύνολον.)

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐξετάσεως τῶν δοκίμων τῆς τετάρτης τάξεως τῆς Ναυτικῆς Σχολῆς.

§71ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον πολλοὶ ἐκ τῶν συναδέλφων, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Δὲν ἀρκεῖ, ὅτι τὴν ἡμερησίαν διάταξιν δὲν λαμβάνομεν κατ’ οἶκον, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν τὴν εὑρίσκομεν τοιχοκολλημένην οὔτε εἰς τὸ πινάκιον ἐντὸς τῆς Βουλῆς· ἐκεῖ εἶδον τοιχοκολλημένην ἡμερησίαν διάταξιν τῆς 23 Νοεμβρίου.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὴν ἐλάβατε, διότι δὲν ἐτυπώθη ἐγκαίρως· χθὲς ἦτο Κυριακή.

§73ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Λοιπὸν ἀφοῦ δὲν ἔχομεν ἐγκαίρως τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, πῶς νὰ μελετήσωμεν νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν ἠξεύρομεν πότε θὰ συζητηθῶσιν; Ἔχω ἀνάγκην νὰ μάθω πράγματά τινα, τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἀντίκειται πρὸς ἄλλον ὑπάρχοντα νόμον· διότι παρατηρῶ ἐδῶ αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι οἱ σημαιοφόροι μέλλουσι νὰ προβιβασθῶσιν εἰς ἀνθυποπλοιάρχους μετὰ 18 μηνῶν ὑπηρεσίαν, ἐνῷ εἶνε ὡρισμένον εἰς τὸν βαθμὸν αὐτὸν νὰ προβιβάζωνται μετὰ διετῆ ὑπηρεσίαν. Θέλω νὰ μάθω πόσοι εἶνε οἱ σημαιοφόροι καὶ πόσην ὑπηρεσίαν ἔχουσι καὶ πότε μέλλουσι νὰ προβιβασθῶσιν· ἄνευ αὐτῶν δὲν δύναμαι νὰ δώσω τὴν ψῆφόν μου.

§74ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Σημαιοφόροι, κύριοι, δὲν ὑπάρχουσιν ἐν τῷ Ναυτικῷ· πρώτην φορὰν ἐγκαθιδρύεται αὐτὸς ὁ βαθμὸς δυνάμει τῆς ὑπάρξεως τῆς Σχολῆς. Ὅτε ἐγένετο ὁ νόμος περὶ συστάσεως τῆς Ναυτικῆς Σχολῆς, δὲν προσδιωρίσθησαν τὰ προσόντα, δι’ ὧν ἠδύνατο ὁ σημαιοφόρος ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ αὐτοῦ νὰ μεταβῇ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυποπλοιάρχου· τοῦτο θέλει ὁ νόμος νὰ κανονίσῃ, διότι προηγούμενον περὶ σημαιοφόρων δὲν ὑπάρχει. Ἔχομεν δύο νέους εἰς τὴν Γαλλίαν, οἱ ὁποῖοι μετέβησαν εἰς Γαλλίαν καθ’ ὃν χρόνον ἐσπούδαζον οἱ μαθηταὶ τῆς Ναυτικῆς Σχολῆς, καὶ θὰ ἔλθουν οἱ νεώτεροι νὰ λάβουν βαθμὸν ἀνώτερον αὐτῶν· ἑπομένως πρέπει νὰ κανονίσωμεν καὶ αὐτῶν τὴν θέσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς πρώτην συζήτησιν. Ὁμοίως γίνεται δεκτὸν εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δραχμῶν 5,000 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1885. Ὡσαύτως εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ μεταφορᾶς ἐκτάκτου πιστώσεως ἀπὸ τῆς χρήσεως 1884 εἰς τὴν χρῆσιν 1886, ὡς καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ΑΛΖʹ τῆς 22 Ἰουνίου 1882 περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ.)

§75ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παρακαλῶ κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ἤδη ψηφισθέντος, τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρῶτον ἔκθεσιν τοῦ στρατηγοῦ Vosseur, ἂν ὑπάρχῃ τοιαύτη, ἐπὶ τῆς ὁποίας βεβαίως θὰ στηρίζεται ὁ ὀργανισμὸς οὗτος· δεύτερον, κατάστασιν τῶν στελεχῶν καὶ τῶν βαθμοφόρων, ἰδίως τῶν ἀνωτέρων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ἡ κατὰ σύνταγμα σύνταξις τοῦ στρατοῦ, καὶ τὰς καταστάσεις τῶν ἤδη ὑπαρχόντων στελεχῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μονάδος· διότι βεβαίως, διὰ νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ ὀργανισμὸν τοιοῦτον, πρέπει νὰ ἦνε ἐν γνώσει τῶν δαπανῶν τῶν αὐξήσεων ἢ τῶν ἐλαττώσεων, αἵτινες θὰ προέλθωσιν ἐκ τῆς ψηφίσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει σταλῆ ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν εἰς τὸν κ. Ὑπουργῶν τῶν Στρατιωτικῶν. (Γίνεται δεκτὸν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ναυτικῆς στρατολογίας. Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῶν πληρωμάτων τοῦ στόλου).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ ᾼΚΓʹ νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§78Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζετε, ὅτι ἀρκετὰ εἰργάσθημεν; δὲν πιστεύω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι ἐκ τῶν κατεπειγόντων, οὔτε ὅτι συνδέεται πρὸς τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις, καὶ θὰ ἦτο καλὸν νὰ μὴ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ ἀπόψε, καθόσον ἔχομεν πολλὰς παρατηρήσεις νὰ ὑποβάλωμεν.

§79ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ ἀπόψε νὰ ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην συζήτησιν, καὶ αἱ παρατηρήσεις νὰ γείνουν κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§80ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, φαινόμενον, ὅτι μεταβάλλει διατάξεις πρὸ δύο ἐτῶν ψηφισθείσας, μεταβάλλει ἐν τούτοις διατάξεις ἀπὸ δεκάδων ἐτῶν κειμένας, καὶ τὴν θέσιν τοῦ Διευθυντοῦ, ἥτις ἀνέκαθεν ἦτον ἀνεξάρτητος, καταβιβάζει εἰς θέσιν ἁπλοῦ ὑπαλλήλου, ὀφείλοντος πᾶσαν πρᾶξιν αὑτοῦ νὰ ὑποβάλλῃ διὰ τοῦ ἁρμοδίου Τμηματάρχου, Τμηματάρχου, τὸν ὁποῖον τὸ νομοσχέδιον δὲν ὁρίζει, εἰς τὸν Ὑπουργόν. Ἐκτὸς τούτου, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο σκοπὸν ἔχει νὰ εὐρύνῃ τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ὑπαλλήλων τινῶν, τῶν ὁποίων ἡ εἰσαγωγὴ μέχρι τοῦδε ἦτο δυσκολωτέρα, ὡς ἐκ τῆς ἀνάγκης τοῦ νὰ ζητῆται ὁ διορισμὸς αὐτῶν ἀπὸ τοῦ Διευθυντοῦ τῶν Ταχυδρομείων. Νομίζω ὅτι, προκειμένου περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον οὕτω ἐκ βάθρων ἀνατρέπει τὴν ἀπὸ πολλῶν δεκάδων ἐτῶν ὑπάρχουσαν νομοθεσίαν, ἦτο ἀνάγκη νὰ ἔχωμεν τοὐλάχιστον ἐνταῦθα τὴν γνώμην τῆς ὑπηρεσίας· καὶ γνωρίζομεν, ὅτι ἡ Ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία, ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν λειτουργοῦσα αὐθυπάρκτως, εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ὑποβάλῃ γνώμην ἀξίαν νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν παρὰ τῆς Βουλῆς. Ζητῶ λοιπὸν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν πρὶν ἢ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, νὰ προσαγάγῃ ἔκθεσιν ἔγγραφον τοῦ Διευθυντοῦ τῶν Ταχυδρομείων, ἐκ τῆς ὁποίας νὰ φαίνηται σαφῶς ποία εἶναι ἡ γνώμη αὐτοῦ ἐπὶ τῶν προτεινομένων μεταῤῥυθμίσεων.

§81ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν· ἂς προχωρήσωμεν τώρα εἰς τὴν πρώτην.

§82ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν βλέπετε ὅτι, ἐὰν δὲν θέλωμεν, δὲν συζητεῖται; Παρακαλῶ νὰ ἀναβάλητε.

§83ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Πρόκειται περὶ πρώτης συζητήσεως.

§84ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐὰν δὲν ἤμην πεπεισμένος περὶ τῆς μεγάλης σπουδαιότητος τῶν μεταῤῥυθμίσεων αὐτῶν, δὲν ἤθελον ἐπιμείνει. Ἀλλ’ ὅταν πρόκηται περὶ μεταῤῥυθμίσεως διατάξεων, αἱ ὁποῖαι συνδέονται ὁπωσδήποτε καὶ πρὸς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, ἐπιτρέπεται νὰ ζητήσωμεν ἀναβολὴν μιᾶς ἡμέρας.

§85ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν εἶναι ἀκριβὲς, κύριοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀνατρέπει τὰ ἀπὸ δεκάδων ἐτῶν νενομοθετημένα. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐπιφέρει μεταῤῥυθμίσεις τινὰς εἰς τὸν πρὸ 2 ἐτῶν ψηφισθέντα Νόμον, εἰς τὸν ὁποῖον καθιερώθη παράδοξος καινοτομία. Κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου τούτου ὡς Εἰσηγητὴς παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν χρησιμεύει διὰ τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν αὐτὸς ὁ Διευθυντὴς τῶν Ταχυδρομείων καί, ἐπὶ τῇ προτάσει τῇ ἐγγράφῳ αὐτοῦ καὶ τῇ προφορικῇ εἰσηγήσει τοῦ ἰδίου, ἀποφασίζει ὁ Ὑπουργός. Αὐτὴ ἡ διάταξις τῷ ὄντι εἶναι περίεργος καὶ ἀπορῶ πῶς ἐνομοθετήθη· διότι οὐδεὶς ἔλεγχος ὑπάρχει εἰς τὰς ἐργασίας τῆς διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων, ἀφοῦ Εἰσηγητὴς, ἐλέγχων δηλαδὴ καὶ ἐλεγχόμενος, εἶναι αὐτὸς ὁ Γενικὸς Διευθυντής. Αὐτὴ εἶναι ἡ σπουδαιοτέρα μεταβολή, ἥτις προτείνεται διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου· αἱ ἄλλαι εἶναι ἐπουσιώδεις, σκοποῦσαι τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας. Ἐὰν ὁ κύριος βουλευτὴς λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ ὑποβάλῃ ὡρισμένας προτάσεις ἐπὶ τῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, βεβαίως θέλω λάβει ταύτας ὑπ’ ὄψει καὶ ἂν κρίνω τινὰς ἐξ αὐτῶν ὡς ὀρθὰς, εὐχαρίστως θέλω τὰς ἀποδεχθῆ· ἀλλὰ νὰ ζητηθῇ ἀορίστως καὶ ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι καταστρέφεται νομοθεσία ἀπὸ δεκάδων ἐτῶν ἰσχύουσα, ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν εἶναι δίκαιον, καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ κατὰ τὴν δευτέραν, ἐὰν λάβῃ χώραν αὕτη, εὐχαρίστως θέλω λάβει ὑπ’ ὄψει τὰς παρατηρήσεις καὶ τροπολογίας, ἃς ἤθελεν ὑποβάλει ὁ προαγορεύσας κύριος βουλευτὴς, ἢ ἄλλος τις τῶν κυρίων βουλευτῶν.

§86ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐγὼ δὲ θὰ ἐπιμείνω νὰ ζητήσω παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ φέρῃ τὴν γνώμην τῶν ἁρμοδίων τῆς ὑπηρεσίας. Ἡ ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία εἶναι ἤδη ἀνεξάρτητος, ἔχει δηλαδὴ τὸ δικαίωμα τῆς εἰσηγήσεως ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐννοεῖται δὲ καὶ τὸ δικαίωμα τῆς προτάσεως καὶ τοῦ διορισμοῦ ὑπαλλήλων τινῶν. Θέλω λοιπὸν νὰ γνωρίζω πῶς ἔφθασεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τὸ νὰ ἀπογυμνώσῃ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἀπὸ τῆς δικαιοδοσίας, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁπωσδήποτε ἀπὸ πολλοῦ, καὶ πόθεν πεισθεὶς ἔφθασεν εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦτο. Ἠρώτησε τὴν ὑπηρεσίαν; Ἐπείσθη ὅτι κακῶς λειτουργεῖ τὸ ταχυδρομικὸν σύστημα, ἢ εἶναι αὐτοῦ τοῦ ἰδίου ἐφεύρεσις τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Παρατηρῶ, ὅτι διὰ τοῦ 1 ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου διευκολύνεται ἡ εἰσαγωγὴ καὶ ὁ διορισμὸς κατωτέρων ὑπαλλήλων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Ταχυδρομείων, διευκολύνεται δὲ, κατ’ ἐμὴν κρίσιν, ἐπὶ βλάβῃ τῆς ὑπηρεσίας· διότι βεβαίως ἡ παρέμβασις τοῦ Διευθυντοῦ τῶν Ταχυδρομείων μεταξὺ Ὑπουργοῦ καὶ τῶν συνιστώντων τοὺς ὑπαλλήλους τούτους, κατὰ τὸ εἰωθὸς, εἶναι φραγμὸς ὠφέλιμος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ὅταν ἔχομεν τοιοῦτον φραγμὸν πρέπει νὰ διστάσωμεν πολὺ πρὶν ἢ καταργήσωμεν αὐτόν. Διὰ τοῦτο ζητῶ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν, εἴτε ὑπάρχουσα ἔκθεσις τοῦ Διευθυντοῦ τῶν Ταχυδρομείων, εἴτε μέλλουσα νὰ συνταχθῇ γνωμοδότησις αὐτοῦ ἐπὶ τῶν προτεινομένων τροποποιήσεων.

§87ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αἱ παρατηρήσεις τοῦ κυρίου βουλευτοῦ ἀφορῶσιν εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ νομοσχεδίου· συζητοῦμεν λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον καὶ ἂν ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ, τὰς ἀποδέχεται. Ἀλλὰ καθόσον ἀφορᾷ τὴν εἰς τὴν Βουλὴν ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεως τοῦ Διευθυντοῦ τῶν Ταχυδρομείων, ὁ κύριος βουλευτὴς δὲν ἔχει δίκαιον, φρονῶν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς εἶναι ὑποχρεωμένος, προκειμένου περὶ νομοθετικῆς ἐργασίας, νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει τὰς ἐκθέσεις καὶ τὰς προτάσεις τῶν ὑποδεεστέρων Ἀρχῶν, καὶ μάλιστα νὰ ὑποβάλῃ ταύτας καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὅταν οὗτος δὲν συμμερίζεται τὰς προτεινομένας γνώμας. Δὲν πρόκειται περὶ πληροφοριῶν, οὔτε περὶ ἄλλης διοικητικῆς ἐργασίας· πρόκειται περὶ νομοθετικῆς ἐργασίας, ἣν ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς εἰσάγω, καὶ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ θὰ βασανίσῃ καὶ θὰ συζητήσῃ. Δὲν θὰ εἰσάξωμεν δὲ ἐντὸς τοῦ Νομοθετικοῦ Σώματος τὰς ἐκθέσεις καὶ προτάσεις τῶν ὑποδεεστέρων Ἀρχῶν, καὶ ἐξ αὐτῶν ὁδηγούμενοι ν’ ἀποφασίζωμεν οὕτως ἢ ἄλλως.

§88ΤΙΝΕΣ. Βέβαια· πολὺ καλά.

§89ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη ἔκθεσις, δὲν θέλω τὴν εἰσαγάγει εἰς τὴν Βουλὴν, ἐκτὸς ἐὰν ἐγὼ τὸ θεωρήσω ἀναγκαῖον, καὶ δὲν θὰ τὸ θεωρήσω ἀναγκαῖον, προκειμένου περὶ ἐργασίας καθαρῶς νομοθετικῆς.

§90ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ καταψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον· ἑπομένως παρακαλῶ νὰ τεθῇ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου εἰς ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (θόρυβος).

§91ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι 15.

§92ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀφοῦ ζητοῦσιν ὀνομαστικὴν κλῆσιν, καὶ 15 ἐὰν δὲν εἶναι, ὀφείλομεν ν’ ἀποδεχθῶμεν τὴν πρότασιν αὐτήν.

§93ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἴμεθα 15.

§94ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Διότι ἡ πρότασις σκοπεῖ ν’ ἀποδείξῃ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ, καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ, ὀφείλομεν νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§95ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ πρότασις προέρχεται ἐκ τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, νὰ ζητήσωμεν ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν. Θέλομεν νὰ φανῇ ὅτι ἐπὶ τοιούτου νομοσχεδίου, συνδεομένου πρὸς τὰ προσόντα, εἴμεθα ἐναντίοι, οὐδεὶς δὲ ἔχει δικαίωμα νὰ εἴπῃ, ὅτι ζητοῦμεν δι’ ἄλλον λόγον τὴν ψηφοφορίαν παρὰ δι’ ἐκεῖνον, δι’ ὃν τὴν ζητοῦμεν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου λέγουν Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, ἑπομένως λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 8, 15 Μ. Μ.).