1885.11.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 42

Τῆς 29 Νοεμβρίου 1885.

(Παρασκευὴ)

Ὥρα 4 μ. μ.

(Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπέβαλε νομοσχέδιον περὶ τῆς τακτικῆς δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ 1886. (Ὅρα Παράρτημα). Ὁ κ. Β. Ζῶτος Μολοσσὸς ζητεῖ νὰ συστήσῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὰ ἁρμόδια Ὑπουργεῖα νὰ πληρώσωσι τὸ ἀντίτιμον διαφόρων βιβλίων, τὰ ὁποῖα ἐξέδωκε, καὶ τῶν ὁποίων ἀντίτυπα ἔστειλεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ὁ κ. Κωσταντᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ Νόμου περὶ τροποποιήσεως τῶν Νόμων ΡΜΙʹ. καὶ ΡΝʹ. τοῦ ἔτους 1866 ὡς πρὸς τὴν Κέρκυραν καὶ τὰς περὶ αὐτὴν νήσους. (Ὅρα Παράρτημα). Διάφοροι ἐκ Σπάρτης συνιστῶσι δι’ ἀναφορᾶς των τὴν ἐνοικίασιν τῶν Τελωνείων.

§2ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀπαντήσῃ τί ἔπραξε περὶ τῆς ὑποθέσεως τοῦ Ἀστυνόμου Λαρίσσης.

§3ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὶς ἐτηλεγράφησα εἰς τὸν Νομάρχην Λαρίσσης νὰ ὑποβάλῃ τὴν πρότασιν περὶ τοῦ Ἀστυνόμου Λαρίσσης, ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη ὑποβεβλημένη ὑπὸ τοῦ Δημάρχου, ἀλλ’ εἰσέτι δὲν ἔλαβον ἀπάντησιν. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν μοὶ ἀπηυθύνθη ἐπερώτησις διὰ τὰ ἐν Φαρσάλοις συμβάντα, σχετικῶς πρὸς τὰς ἐπικειμένας βουλευτικὰς ἐκλογὰς, ἔσπευσα δὲ νὰ ζητήσω πληροφορίας καὶ ἔλαβον ἀπάντησιν τηλεγραφικὴν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι ὑπογεγραμμένος ὁ νέος Γραμματεὺς τοῦ Ἐπαρχείου κ. Δημήτριος Παπαδόπουλος, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ἐπαρχείου. Τὸ Ὑπουργεῖον ἔστειλε πρὸς τὸ Ἐπαρχεῖον Φαρσάλων τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα· «Εἰς ἐφημερίδα Ὥραν τηλεγραφεῖ Πρόεδρος Δημοτικοῦ Συμβουλίου ὅτι Ἀστυνόμος μετὰ κλητήρων κτλ. (ἀναγινώσκει τὸ ἐν τῇ ἐφημερίδι ἡ «Ὥρα» κατακεχωρισμένον σχετικὸν τηλεγράφημα). Ἡ ἀπάντησις τοῦ ἐπαρχοῦντος νέου Γραμματέως ἔχει ὡς ἑξῆς· «Τηλεγράφημα ἐν ἐφημερίδι «Ὥρα» παρὰ Προέδρου Δημοτικοῦ Συμβουλίου ψευδὲς, τάξις τηρεῖται παγιωτάτη καὶ πολῖται ἀσχολοῦνται εἰς ἔργα των κλπ.» (ἀναγινώσκει ὁλόκληρον τὴν τηλεγραφικὴν ταύτην ἀπάντησιν).» Εἴχομεν τηλεγράφημα καὶ παρὰ τοῦ Νομάρχου Λαρίσσης σχετικῶς πρὸς τὰ ἐν τῇ Ὥρᾳ δημοσιευθέντα. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐτηλεγράφησε πρὸς τὸν Νομάρχην, ζητοῦν ἐξηγήσεις καὶ πληροφορίας διὰ τοῦ ἑξῆς τηλεγραφήματος. (Ἀναγινώσκει τὴν πρὸς τὸν Νομάρχην Λαρίσσης τηλεγραφικὴν διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦνται πληροφορίαι καὶ ἐφιστᾶται ἡ προσοχὴ τοῦ Νομάρχου εἰς τὴν ἀνεπηρέαστον διεξαγωγὴν τῆς ἐκλογῆς). Ὁ Νομάρχης δὲ ἀπήντησεν εἰς τὴν διαταγὴν ταύτην τοῦ Ὑπουργείου, ἀναιρῶν πάντα τὰ ἐν τῇ Ὥρᾳ δημοσιευθέντα ὡς ἀνυπόστατα καὶ ὅλως ἀνακριβῆ, καὶ βεβαιῶν, ὅτι ἐλήφθησαν πάντα τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς ἀνεπηρέαστον διεξαγωγὴν τῆς ἐκλογῆς κλπ. Ἰδοὺ ἡ ἀπάντησις τοῦ Νομάρχου. (Ἀναγινώσκει αὐτήν). Τὰ τηλεγραφήματα ταῦτα καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἵνα λάβωσι γνῶσιν οἱ κύριοι βουλευταί. Ὁ ἐκ Βόλου βουλευτὴς κύριος Ἀξελὸς ἐζήτησε νὰ κατατεθῇ τηλεγράφημα τοῦ Ἐπάρχου Βόλου περὶ τοῦ ἐκεῖ Δημοτικοῦ Ἀστυνόμου Τζανετάκη· τὸ τηλεῤῥάφημα ἔχει ὡς ἑξῆς· «Πρόεδρον Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν Ἐσωτερικῶν» (ἀναγινώσκει τὸ τηλεγράφημα). Ὡς ἀπάντησιν δὲ τὸ Ὑπουργεῖον ἐπέστειλε τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα εἰς τὸν Ἔπαρχον· (ἀναγινώσκει αὐτό). Ἀμφότερα τὰ τηλεγραφήματα ταῦτα καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ λάβωσι γνῶσιν ὅσοι ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν ἐπιθυμοῦσι. Πρό τινων ἡμερῶν ὁ ἕτερος τῶν βουλευτῶν Βόλου κύριος Φιλάρετος ἐζήτησε νὰ ὑποβληθῶσι τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν μεταβολὴν τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως Βόλου, καθὼς καὶ ἐπιστολή τις, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνε πρὸς ἐμὲ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, καὶ ἀφορῶσαν εἰς τὴν μεταβολὴν ταύτην τοῦ σχεδίου. Τοιαύτας ἐπιστολὰς ὅμως δὲν συνειθίζω νὰ φυλάττω, διότι μετὰ τὴν ἐπ’ αὐτῶν ἐνέργειαν τὰς ἐξαφανίζω. Ἐμνήσθην δὲ τῆς ἐπιστολῆς ταύτης κατά τινα τῶν συνεδριάσεων τῆς παρελθούσης Συνόδου, οὐχὶ ἵνα ἐπιῤῥίψω μομφήν τινα εἰς τὸν κύριον Φιλάρετον, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κύριος Ἀγγελίδης, συνάδελφος τοῦ κυρίου Φιλαρέτου, ἐπέμενεν ἰσχυριζόμενος, ὅτι ἡ μεταβολὴ αὕτη τοῦ σχεδίου προσβάλλει τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου, καὶ ὅτι ἐγένετο χάριν ἀτόμων, ἐπεκαλέσθην καὶ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ κυρίου Φιλαρέτου, ἐναντίαν γνώμην ὑποστηρίζοντος δι’ αὐτῆς, ὡς καὶ τὰ ὑπὸ τοῦ κυρίου Ἀξελοῦ λεχθέντα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἵνα ἀποδείξω, ὅτι δὲν ἦσαν ἀκριβῆ τὰ ὑπὸ τοῦ κυρίου Ἀγγελίδου λεχθέντα, ἢ τοὐλάχιστον δὲν ἦσαν ἀνεπίδεκτα ἀντιῤῥήσεως. Ὁ βουλευτὴς Λεβαδείας κύριος Λάππας μοὶ ἀπηύθυνεν ἐπερώτησιν, ἀφορῶσαν εἰς τὰ τῆς ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος, ἀλλὰ δὲν εἶμαι ἕτοιμος νὰ δώσω τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ζητεῖ, διότι ἡ ὑπηρεσία δὲν μοὶ ὑπέβαλεν εἰσέτι αὐτάς. Ἡ ἐπερώτησίς του συνίστατο εἰς τρία τινά· 1) πότε λήγει ἡ προθεσμία τῆς ἀποξηράνσεως· 2) ἂν ἐπραγματοποιήθη ἡ παραχώρησις τῶν 15,000 στρεμμάτων εἰς τοὺς παρακειμένους τῇ λίμνῃ γεωργοὺς καὶ ἰδιοκτήτας, καὶ 3) ἂν ἐγένετο χρῆσις τοῦ δανείου τοῦ 1,700,000, τὸ ὁποῖον εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν ἡ Ἑταιρία νὰ καταβάλῃ εἰς τὸ Δημόσιον, ἂν ἀπητεῖτο. Ἐκ τοῦ προχείρου δίδω τὰς ἑξῆς πληροφορίας· ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν προθεσμίαν τῆς ἀποξηράνσεως, ἐκ τῆς συμβάσεως δύναται νὰ πληροφορηθῇ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς πότε λήγει αὕτη· ὡς πρὸς τὰ 15,000 στρέμματα, τὰ ὁποῖα ἡ Ἑταιρία ὀφείλει νὰ παραχωρήσῃ εἰς τοὺς παραλιμνίους ἰδιοκτήτας, πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδεμία τοιαύτη παραχώρησις ἐγένετο, διότι οὐδεμία αἴτησις ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον· ὡς πρὸς τὸ δάνειον δὲ παρατηρῶ, ὅτι δὲν ἐπραγματοποιήθη, διότι ἡ Κυβέρνησις τοιοῦτον δὲν ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Ἑταιρίαν.

§4Μ. ΛΑΠΠΑΣ. Δὲν ἔχετε ἀκριβῆ ἰδέαν τῶν συμβαινόντων, διότι κατὰ συνέπειαν παραπόνων τῶν κατοίκων ἐστάλη ἐπιτροπή, ἧς προΐστατο ὁ κύριος Βουγιούκας, καὶ οἱ κάτοικοι ἀπεδείχθη ὅτι εἶχον δίκαιον, ἡ δὲ Ἑταιρία ἐπείσθη νὰ παραχωρήσῃ 15,000 στρέμματα πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν παραλιμνίων κατοίκων.

§5ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ συμβόλαιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ Ἑταιρία ἔθεσεν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως 15,000 στρέμματα, ἀναφέρει, ὅτι ταῦτα θὰ παραχωρηθῶσιν εἰς τοὺς παραλιμνίους ἰδιοκτήτας, ἐὰν ἐπιδικασθῶσιν εἰς αὐτοὺς διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως, ἀλλὰ τοιαύτη αἴτησις δὲν ὑπεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον μέχρι τοῦδε. Ὡς πρὸς τὴν πρόοδον δὲ τῶν ἐργασιῶν, ἅμα μὲ πληροφορήσῃ ἡ ὑπηρεσία, θέλω ἀναφέρει εἰς τὴν Βουλήν. Τὴν ἐπερώτησιν τοῦ ἐξ Ἄνδρου βουλευτοῦ κυρίου Ἀργυροπούλου δὲν ἔλαβον εἰσέτι, καὶ διὰ τοῦτο δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ δώσω τὰς παρ’ αὐτοῦ ζητηθείσας πληροφορίας ὡς πρὸς τὰ Λιμενικὰ τῆς Ἄνδρου.

§6Η. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐρωτῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τί ἐγένετο διὰ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ Δήμαρχος Καλαμῶν περὶ τοῦ Ἀστυνόμου;

§7ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑπέβαλεν ἀληθῶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πρότασιν τοῦ Δημάρχου Καλαμῶν περὶ διορισμοῦ Ἀστυνόμου, ἀλλὰ συγχρόνως ὁ Νομάρχης κύριος Γεωργιάδης, εἰς τὴν εὐθύτητα τοῦ ὁποίου ἔχω πεποίθησιν, ἀνέφερεν ἐν τῇ ἐκθέσει του, ὅτι θεωρεῖ πάντη ἀκατάλληλον τὸ προτεινόμενον πρόσωπον διὰ τὴν θέσιν τοῦ Ἀστυνόμου. Αἱ παρατηρήσεις τοῦ Νομάρχου μοὶ ἐνεποίησαν αἴσθησίν τινα, καὶ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ πόλεως, οἵα ἡ τῶν Καλαμῶν, ὤφειλον νὰ δώσω τὴν δέουσαν προσοχὴν εἰς τὸ σπουδαῖον ζήτημα περὶ τοῦ προτεινομένου προσώπου διὰ τὴν θέσιν τοῦ Ἀστυνόμου· ὤφειλον δὲ νὰ δώσω πίστιν εἰς τὴν ἔκθεσιν τοῦ κυρίου Γεωργιάδου ἐντίμου καὶ ἀκεραίου χαρακτῆρος ἀνδρὸς, κρινομένου μάλιστα καὶ λίαν αὐστηροῦ περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του· διὰ τοῦτο ἀπήντησα εἰς τὸν Νομάρχην, ὅτι δι’ οὓς λόγους ἀναφέρει αὐτὸς ὁ ἴδιος δὲν ἐγκρίνω νὰ προκαλέσω ἀπὸ τὸν Βασιλέα τὸν διορισμὸν τοῦ προτεινομένου προσώπου. Προσεκάλεσα δὲ τὸν κύριον Νομάρχην νὰ προσκαλέσῃ τὸν κύριον Δήμαρχον νὰ προτείνῃ ἄλλο καταλληλότερον πρόσωπον.

§8ΦΙΛΙΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§9ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Θαυμάζω πῶς ὁ ἔντιμος προλαλήσας κ. Φίλιος εἶχε τὴν τόλμην νὰ κάμῃ τοιαύτην παρατήρησιν ὡς ἀμέσως ἐνδιαφερόμενος. Ἐγὼ δὲν ἀντιπροσωπεύω τὴν Λάρισσαν, οὐχ ἧττον ὅμως ἐνδιαφέρομαι πλειότερον ἢ αὐτός, διότι ὁ κ. Φίλιος δὲν εἶναι κάτοικος Λαρίσσης, οὔτε γέννημα Λαρίσσης, ἐνῷ ἐγὼ κατοικῶ ἐκεῖ καὶ ἐκεῖ ἔχω τὰ συμφέροντά μου καὶ ἐνδιαφέρομαι πλειότερον περὶ τῆς ἀσφαλείας τῆς πόλεως. Ὡς πρὸς τὰ προσόντα δὲ τοῦ προτεινομένου προσώπου παρατηρῶ, ὅτι ὁ προτεινόμενος εἶναι ἄνθρωπος ἔντιμος καὶ καλοῦ χαρακτῆρος.

§10Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατηγορεῖται ὁ ἀστυνόμος Βόλου ὅτι παρανομεῖ εἰς τὸν δῆμον εἰς ὃν λειτουργεῖ, καὶ κατηγορεῖται ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ὁ κ. Ἀξελὸς ἤρχισε νὰ πολιτεύηται. Ὁ ἀστυνόμος Βόλου ἀστυνομεύει πρὸ δύο καὶ ἥμισυ ἐτῶν καὶ ἀφορμὴ καμμία δὲν ἐδόθη· ἀφ’ ὅτου δὲ ὁ κ. Ἀξελὸς ἔγεινε Βουλευτής, ἀπὸ τότε ὁ ἀστυνόμος Βόλου εἶναι ὁ μᾶλλον κακός. Διὰ νὰ δυνηθῇ δὲ ὁ κ. Ἀξελὸς νὰ κατορθώσῃ τὴν παῦσιν τοῦ ἀστυνόμου, δύο ἐκ τῶν ἐπάρχων, οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν εἰς Βόλον, ἔπαυσεν ὡς ἀρνουμένους νὰ ἐκτελέσωσι τὰς ἀδίκους ἀπαιτήσεις του, καὶ ὁ τρίτος, ὁ ὁποῖος ἐστάλη τῇ ὑποδείξει του, ἐδέχθη νὰ κάμῃ τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔχει εἰς χεῖράς του ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιστραφῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Πρωτοδικῶν θὰ τὸ κατάσχῃ τῇ αἰτήσει τοῦ ἐπάρχου ἕνεκα τοῦ ὅτι οὗτος ἐσυκοφάντησε τὸν ἀστυνόμον εἰπὼν ὅτι ἔλαβε μέρος εἰς κερδοσκοπικὰς ἐνεργείας. Ἂν δὲ θέλῃ νὰ πεισθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς περισσότερον, ἂς ἐρωτηθῶσιν οἱ Βουλευταὶ Καλαμῶν. Ἐὰν ἀναγνώσετε τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐστάλησαν καὶ ὑπὸ τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ ὑπὸ τοῦ Ἐπάρχου, θέλετε ἰδεῖ ὅτι ἐξ οὐδενὸς τούτων προκύπτει κατηγορία. Δὲν νομίζω δὲ ὅτι πρέπει ν’ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν διὰ τὴν παῦσιν τοῦ ἀστυνόμου, ἀναγινώσκων τὰ ἔγγραφα, διότι πᾶσα ἡ κατηγορία, ὡς γνωρίζετε, προέκυψεν ἐξ ἐπαρχιακῶν λόγων· διότι ὁ κ. ἀστυνόμος ὑποστηρίζει τὸν κ. Καρτάλην καὶ οὐχὶ τὸν κ. Ἀξελόν. Περὶ τῆς ἀμεροληψίας, κύριοι, τοῦ εἰρημένου ἀστυνόμου δύνανται νὰ μαρτυρήσωσιν αὐτοὶ οἱ Βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι τὸν γνωρίζουσιν ὡς ὑπηρετήσαντα γραμματέα ἐπαρχείου εἰς τὰς ἐπαρχίας των, ὡς ὁ κ. Οἰκονομίδης λ. χ. δὲν εἶνε δὲ ἄξιος τῶν κατηγοριῶν, ἃς προσῆψαν εἰς αὐτόν.

§11ΚΑΡΤΑΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§12Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Μολονότι εἶμαι ἀσθενὴς σήμερον, θέλω μετάσχει τῆς συζητήσεως, διότι εἶναι ἀδύνατον, εὑρεθεὶς ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἀκούσας ὅσα πρὸ μικροῦ ἤκουσα παρά τε τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν προαγορευσάντων συναδέλφων νὰ μὴ λάβω τὸν λόγον. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τυρνάβου Βουλευτὴς ἐζήτησε νὰ κατατεθῶσιν αἱ προτάσεις περὶ διορισμοῦ ἀστυνόμου Λαρίσης, ὁ δὲ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς μὲ τὴν συνήθη σπουδὴν, ἧς ποιεῖται χρῆσιν ὁσάκις νομίζει ὅτι διά τοιαύτης σπουδῆς θὰ ὠφεληθῇ, ἔσπευσε νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν ἐκ Τυρνάβου Βουλευτὴν ὅτι αὐτὰ εἶνε ἀνακριβῆ, ἵνα μὴ εἴπω ψευδῆ· διότι ἔγγραφον τοιοῦτον δὲν ὑπάρχει, καὶ ὅτι τίποτε περὶ τούτου ὁ Ὑπουργὸς δὲν γνωρίζει. Εἶπον τότε ἐγὼ ὅτι εἶνε εὐκολώτατον εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ στείλῃ ἓν τηλεγράφημα εἰς τὸν Νομάρχην καὶ νὰ πληροφορηθῇ περὶ τούτου, ἐν τούτοις ἂν καὶ τὸν παρεκαλέσαμεν κατ’ ἐπανάληψιν περὶ τούτου, δὲν τὸ ἔπραξε, καὶ ἀπορῶ διατὶ εἰς τὴν περίστασιν ταύτην δὲν ἔδειξε τὴν αὐτὴν σπουδήν. Ἐνόμισα, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤθελεν ἀναγκασθῆ ὡς ἐκ τῆς μεγάλης ἐπιμονῆς τοῦ ἐπερωτήσαντος νὰ ζητήσῃ τὰ ἔγγραφα, ἀλλ’ ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος εἶπεν, ὅτι σιωπᾷ ὁ κ. Νομάρχης, παρὰ τοῦ ὁποίου θὰ ζητήσῃ ἀπολογίαν, καὶ ἂν οὕτως ἔχωσι τὰ πράγματα, θὰ τιμωρηθῇ! Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ταῦτα λέγων, ὤφειλε νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι, εὑρισκόμενοι ἐν τῇ Βουλῇ, δὲν εἴμεθα ὡς εἶνε οἱ μαθηταὶ Σχολείων καὶ δὲν πρέπει νὰ πιστεύῃ, ὅτι διατελοῦμεν ἐν πληρεστάτῃ ἀγνοίᾳ τῶν προσώπων καὶ τῶν πραγμάτων· ἄλλαις λέξεσιν, ὤφειλε νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι οὐδεὶς τὸν πιστεύει, ἀνακριβῆ ἐν τῇ ἐπισημότητι τῆς Ἀρχῆς βεβαιοῦντα. Πρόκειται ν’ ἀποδείξω δι’ ἐγγράφων, ὅτι ἐγένοντο αἱ προτάσεις καὶ ὅτι εἶνε ἀδύνατον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἦνε πάντῃ ξένος τοιούτου συμβάντος.

§13ΦΙΛΙΟΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι εἶνε ξένος.

§14ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε. Ἐγένετο πρότασις ἀπὸ τῆς 19 τοῦ Ἰουνίου, ἐπανελήφθη τὴν 27 Ἰουλίου, ὡς ἐπίσης καὶ τὴν 20 Αὐγούστου 1885, ἀλλ’ αἱ ὑπομνήσεις αὗται ἐτίθεντο εἰς τὸ χρονοντούλαπον. Ἐγένετο δ’ ἐνταῦθα ἐπερώτησις καὶ οὐδεμία ἐδόθη ἀπάντησις· ἑπομένως ἔρχεται ἡ σημερινὴ ἀπάντησις, ὅπως συμπληρώσῃ τὴν ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παιζομένην κωμῳδίαν. Ἐὰν δὲν ἤμην κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον βουλευτὴς, ὡς ὁ κύριος Φίλιος, ἴσως δὲν θὰ ἐλάμβανον σήμερον τὸν λόγον· ἀλλὰ συνέπεσε νὰ εἶμαι ἀκροατὴς μιᾶς συζητήσεως, ἥτις ἐγένετο ἀκριβῶς πρὸ ἑνὸς ἔτους, καὶ τῆς ὁποίας ἔχω τὴν φωτογραφίαν ἐνταῦθα (δεικνύει τὰ στενογραφημένα πρακτικά). Ὅλα αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσιν ἐνταῦθα, ἐγένοντο ἕνεκα τοῦ κυρίου Λομβάρδου. Διατί; διότι πρότασις ἐγένετο παρὰ τοῦ Δημάρχου Λεβαδείας περί τινος προσώπου, ὅπως διορισθῇ ἀστυνόμος, ὁ δὲ κύριος Λομβάρδος δὲν προέβαινεν εἰς τὸν διορισμόν· ἐγένετο ἐπερώτησις, ὁ κύριος Λομβάρδος κατὰ τὸ σύστημα τοῦ κυρίου Παπαμιχαλοπούλου ἀπέφευγε νὰ ἀπαντήσῃ εἰς ἐπανειλημμένας προσκλήσεις, ἀλλ’ ἐπὶ τέλους ἠναγκάσθη νὰ ἀπαντήσῃ. Ἐγένετο εὐρυτάτη συζήτησις, εἰς ἣν ἔλαβον μέρος πλεῖστοι ὅσοι ἐν οἷς καὶ ὁ τέως ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς κ. Ἀντωνόπουλος, καὶ ἀνεπτύχθη τὸ ζήτημα ἐν ὅλῃ τῇ ἐκτάσει, ἐὰν δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ μὴ ἐκτελέσῃ τὴν πρότασιν τοῦ Δημάρχου περὶ διορισμοῦ ἀστυνόμου. Ἐγὼ δὲν ἐνδιαφέρομαι διὰ πρόσωπα, οὔτε περὶ τῆς ἐπαρχίας Λαρίσσης ἔχω ἐνδιαφέρον τι, ἀλλὰ συνέπεσε νὰ γνωρίζω τὰ συμβάντα καὶ βλέπω μίαν ἀνακολουθίαν τῶν λεχθέντων ὑπὸ τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῶν συμβαινόντων ἤδη ὑπὸ τῆς νῦν Κυβερνήσεως. Ἐνόμισα λοιπὸν, ὅτι δύναμαι νὰ ὑψώσω τὴν φωνήν μου διὰ νὰ μὴ γίνεται αὐτό, διότι δι’ αὐτὸ ἐῤῥίψαμεν τὴν Κυβέρνησιν, καὶ δι’ αὐτὸ ἔφυγαν ἀπὸ τὴν μίαν πτέρυγα καὶ ἐπῆγαν εἰς τὴν ἄλλην πτέρυγα, ἐκεῖνοι, οἵτινες τότε εἶχον τὴν ἐναντίαν γνώμην, οὕτω δὲ ἔγειναν Ὑπουργοί.

§15ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἐσὺ ἔφυγες.

§16ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐγὼ ἀπὸ ἐκείνην τὴν πτέρυγα, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω, δὲν ἔφυγα, διότι ἀνήκω εἰς τὸν ἑαυτόν μου ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἰσῆλθον εἰς τὴν Βουλὴν ἕως τώρα καὶ ἐλπίζω μέχρι τέλους. Ὡμίλησαν πολλοί, οἵτινες ἦλθον μὲ τοιαύτας ἰδέας Ὑπουργοί, ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος, ὁ κύριος Δηλιγιάννης, οἵτινες ὑπεστήριξαν τὴν πρότασιν, ὁ κύριος Φλογαΐτης, ὅστις ἐπὶ τὸ νομικώτερον παρέστησε τὰς νομικὰς διατάξεις καὶ ἀπέδειξεν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται οὐδὲ ἐπὶ στιγμὴν νὰ ἀναβάλῃ τὸν διορισμὸν ὁ Ὑπουργὸς τοῦ προτεινομένου Ἀστυνόμου. Αὐτά ὅλα τὰ πράγματα ὅστις θέλει νὰ τὰ μάθῃ καὶ νὰ πληροφορηθῇ περὶ τῆς ἀκριβείας αὐτῶν, μάλιστα δὲ ὁ κ. Φίλιος, ὅστις μὲ διέκοψε, τὸν παραπέμπω εἰς τὴν σελίδα 164–177 τῆς ἐφημερίδος τῶν Συζητήσεων τῆς Βουλῆς τῆς τελευταίας Συνόδου τῆς παρελθούσης Περιόδου. Οἱ κύριοι οὗτοι (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) δύνανται νὰ ἔχωσι τὰς ἰδέας των, ἀλλὰ οἱ κύριοι οἵτινες ἦλθον νὰ ἀνορθώσωσι τοὺς νόμους, καὶ οἵτινες δι’ αὐτὸ τοῦτο ἦλθον εἰς τὴν Ἐξουσίαν, διατί ἤδη πράττουσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κατέκριναν; Τὰ πράγματα εἶνε ἀναμφισβήτητα. Δὲν πείθομαι ὅμως, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ τόσον δραστήριος, διατελεῖ ἐν πληρεστάτῃ ἀγνοίᾳ τῶν προτάσεων.

§17ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τῶν προτάσεων τοῦ Νομάρχου Λαρίσσης, περὶ τῶν ὁποίων σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν μοὶ ἐπέμφθησαν..... (θόρυβος).

§18ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τώρα διὰ νὰ τελειώσω, λέγω εἰς τὸν κύριον Φίλιον, ὅτι οὔτε ὁ κύριος Παπαμιχαλόπουλος, οὔτε ὁ κύριος Φίλιος δύνανται νὰ ἐξετάσωσι τὸ κατάλληλον τοῦ προσώπου ἢ ὄχι, ἐκτὸς ἐὰν ὑπάρχωσι καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις.

§19ΦΙΛΙΟΣ. Ἐὰν ἦνε πρώην λήσταρχος.

§20ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐὰν ἦνε πρώην λήσταρχος, θὰ ἔχῃ καταδικαστικὴν ἀπόφασιν.

§21ΦΙΛΙΟΣ. Ἀπέτισε τὴν ποινήν του· ἀλλ’ ἐκ τούτου ἕπεται ὅτι μετεβλήθη;

§22ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἀλλ’ ἐῤῥέθησαν πρὸ μικροῦ παρ’ ἄλλου οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν πρέπει νὰ διορισθῇ ὁ προταθείς· διότι ἔλαβεν ἐνεργὸν μέρος εἰς τὰς ἐκλογὰς ἐναντίον τῶν νῦν ἰσχυόντων· ἀλλὰ δὲν ἐῤῥέθη, ὅτι δὲν πρέπει νὰ διορισθῇ διότι ὑπῆρξε πρότερον λήσταρχος.

§23ΦΙΛΙΟΣ. Ἐγὼ λέγων, ὅτι ἐὰν ἦτο πρώην λήσταρχος, τὸ ἔφερον ὡς παράδειγμα· διότι, καθὼς εἴπατε ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ διορισθῇ.

§24ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐὰν ὁ νόμος δὲν εἶναι καλός, πρέπει νὰ τὸ εἴπητε εἰς ἐκείνους, οὓς ὑποστηρίζετε, διὰ νὰ τὸν διορθώσωσιν· ἐγὼ ἐκπληρῶ τὸ καθῆκόν μου, ἤδη ζητῶν τὴν ἐφαρμογὴν τῶν κειμένων νόμων, ὡς ἡρμηνεύθησαν (θόρυβος). Τώρα πρέπει κατ’ ἀνάγκην νὰ εἴπω καὶ ὀλίγας λέξεις διὰ τὸν Ἀστυνόμον Βώλου. Βεβαιῶ ὅτι, ὅπως ἐν τῇ Βουλῇ προσπαθῶ νὰ μὴ ἀνήκω εἰς προσωπικὸν κόμμα, οὕτω φροντίζω ἐπίσης νὰ μὴ ἔχω κόμμα καὶ ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Βώλου. Εἰς τὴν Ἐπαρχίαν μου θὰ ἴδητε κόμματα, εἴτε τοῦ Ἀξελοῦ, εἴτε τοῦ Καρτάλη, ἢ ἄλλου τινός, Φιλαρέτου ὅμως δὲν θὰ εὕρετε· διότι οὐδέποτε ἐφρόντισα περὶ τούτου διὰ τῆς γνωστῆς μηχανῆς τῶν προσωπικῶν συναλλαγῶν. Ἔχω λοιπὸν φίλους καὶ συστρατιώτας ἀρχῶν. Νομίζω, ὅτι μακρὰν τῶν προσώπων καὶ τῶν κομμάτων ὁ βουλευτής, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του, πρέπει νὰ φροντίζῃ ὑπὲρ τοῦ δικαίου, καὶ δὲν πρέπει νὰ παρεμποδίζηται οὔτε ἕνεκα τῶν κομμάτων, οὔτε ἕνεκα τῶν προσώπων, εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του, ὅταν βλέπῃ ὅτι ἀδικοῦνται οἱ πολῖται. Πρὸ πολλοῦ χρόνου γίνονται σπουδαιότατα παράπονα κατὰ τοῦ Ἀστυνόμου Βώλου. Ἀστυνόμος Βώλου εἶναι ὁ κύριος Τζανετάκης, πρώην διοικητικὸς ὑπάλληλος, καὶ ὁμολογῶ ὅτι εἶναι ἱκανὸς ἄνθρωπος καὶ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ὑπῆρξε χρήσιμος, ἀλλὰ καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἦτο χρηστότερος. Ἀτυχῶς συνεδέθη ὑπὲρ τὸ δέον εἰς τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον ὑπηρετεῖ, καὶ τοῦτο τὸν ἐξώθησεν εἰς παρανομίας· Δήμαρχος δὲ τοῦ Βώλου εἶναι ὁ ἀδελφὸς τοῦ βουλευτοῦ κύριος Καρτάλης. Προσφέρει λοιπὸν ὁ κύριος Τζανετάκης τὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸ κόμμα του, καὶ ἐὰν ἦτο μέτριος καὶ ἐσέβετο ὁπωσδήποτε τὰ δικαιώματα τῶν πολιτῶν, δὲν θὰ τὸν κατηγόρουν. Ἀλλ’ ἀτυχῶς τὸν βλάπτει ὁ πολὺς κομματικὸς ζῆλος, οἱ δὲ ἄνθρωποι τῶν νέων Ἐπαρχιῶν, μὴ γνωρίζοντες τοὺς νόμους, εἰσελθόντες διὰ μιᾶς εἰς νέαν τάξιν πραγμάτων, ἐπερίμενον νὰ ὁδηγηθῶσιν εἰς τὸ καλὸν παράδειγμα ἀπὸ ἐκείνους, οἵτινες ἔλαβον τοιαύτας θέσεις καὶ τρέφονται ἐξ αὐτῶν. Μολονότι δὲ ἐγένοντο πρὸ πολλοῦ πολλὰ παράπονα, ἐγὼ δὲν ἠθέλησα νὰ λάβω μέρος, μέχρις ὅτου ἐγὼ ὁ ἴδιος ἀντελήφθην πολλὰς ἀσχημίας κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐκλογῶν διαπραχθείσας καὶ κατ’ αὐτοῦ τοῦ Εἰσαγγελέως, ἀλλ’ ἀπέσχον καὶ τότε νὰ κάμω λόγον ἐν τῇ ἐκδικάσει τῆς ἐκλογῆς, διότι δὲν πρέπει νὰ ἐξαντλώμεθα αἰωνίως εἰς τὰ προσωπικά. Ἀλλὰ κατὰ τὸ τελευταῖον ταξείδιόν μου εἰς Βῶλον, τὰ παράπονα τῶν πολιτῶν ἐπολλαπλασιάσθησαν. Πρὸς ἐμὲ ἦλθον πολλοὶ ἄνθρωποι ἐκ Βώλου κτηματίαι καὶ ἔμποροι ἐκ τῶν τὰ πρῶτα φερόντων, οὓς ἐγὼ θεωρῶ φιλαλήθεις, καὶ μοὶ ἔλεγον διαφόρους πιέσεις, καὶ ἐγὼ δὲ αὐτὸς ἀντελήφθην τὴν σατραπικὴν καὶ μεροληπτικὴν συμπεριφοράν του. Ἐνόμισα λοιπὸν, ὅτι ἐπιπλέον δὲν ἔπρεπε νὰ ἀνεχθῶ νὰ συμβαίνωσι τὰ τοιαῦτα ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ, ἣν εἶχον τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω. Ἀλλ’ ὁ κύριος αὐτὸς ἐθρασύνθη καὶ πράττει, ὅ,τι θέλει· καὶ διατί ἐθρασύνθη; οὐχὶ διότι ἔχει τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἐπαρχίας, τοὺς ἐκλεχθέντας φίλους του· διότι, ὡς βλέπετε, ἐκ τῶν βουλευτῶν τῆς Ἐπαρχίας δὲν ἔχει κανένα, δηλαδὴ εἶναι ὁ κύριος Ἀξελὸς μὲ τὸ κόμμα τοῦ κυρίου Δηλιγιάννη, ἀλλὰ εἶναι ἐναντίος τοῦ Ἀστυνόμου· ὥστε δὲν ἔχει ὑποστήριξιν, τὴν ὑποστήριξιν ἔχει ἀπὸ τοὺς πατριώτας του βουλευτάς, ἴσως ἀπὸ ὅλους τοὺς Δηλιγιανικοὺς βουλευτὰς ἐκ Μεσσηνίας.......

§25ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ. Ὅλως διόλου.

§26ΑΞΕΛΟΣ. Ὑποστηρίζεται ἀπὸ τὸν Κουμουνδοῦρον (θόρυβος).

§27ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὁ κύριος Τζανετάκης βλέπετε, ὅτι καὶ μὲ τὸ κόμμα, τὸ ὁποῖον ἰσχύει, εἶναι ἀρκετὰ ἰσχυρὸς, καὶ μὲ τὴν μέλλουσαν Κυβέρνησιν ἰσχυρότερος, διὰ τοῦ κυρίου Καρτάλη, καὶ διὰ τοῦτο κατήντησε νὰ γίνῃ Σατράπης. Ἐζητήσαμεν τὰ ἔγγραφα παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως πληροφορηθῶμεν περὶ τῶν συμβάντων. Τὰ ἔγγραφα ταῦτα κατετέθησαν καί τινα ἐξ αὐτῶν ἀνεγνώσθησαν. Ἀλλὰ τὰ ἔγγραφα ταῦτα λέγουσιν ὅλως τὰ ἐναντία, δὲν εἶναι παρὰ σειρὰ ὡρισμένων κατηγοριῶν.

§28ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἀναγνώσατε τὸ ἔγγραφον.

§29ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐὰν ἐκ τοῦ ἐγγράφου ἐβεβαιοῦτο, ὅτι εὑρίσκομαι ἐν πλάνῃ, δὲν θὰ ἔκαμον λόγον, ἀλλὰ ἐκ τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναγνώσω, τίθεμαι εἰς τὸ λυπηρὸν σημεῖον, εἰς τοιαύτας περιστάσεις νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἐπερώτησιν. Εἶναι ἔγγραφον τοῦ κυρίου Νομάρχου Λαρίσσης τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, φέρων ἡμερομηνίαν 26 9βρίου. Ὁ κύριος Καρτάλης δὲν ἀνέγνωσεν αὐτὸ τὸ ἔγγραφον (Ἀναγινώσκει ἔγγραφον τοῦ Νομάρχου Λαρίσσης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ μίαν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων).

§30ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Μηνύσεις δὲν ἐγένοντο;

§31ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐγένοντο· ἀλλ’ ὅταν ὁ κ. Τρικούπης ἦτον εἰς τὴν Ἐξουσίαν, εἶπον ἄλλοτε διατὶ αἱ μηνύσεις δὲν ἐλαμβάνοντο ὑπ’ ὄψιν· ἔπεσεν ὁ κ. Τρικούπης καὶ ἦλθεν ἡ νέα Κυβέρνησις νὰ ἐφαρμόσῃ ὅλα καὶ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῶν δικαστηρίων, ἀλλὰ τίποτε δὲν ἐγένετο· ἔμειναν τὰ πράγματα ὡς εἶχον καὶ ἐν τῇ Δικαιοσύνῃ, ἐὰν θέλετε μάλιστα ἐχειροτέρευσαν. Ὑπάρχουσι τρεῖς καταγγελίαι κατὰ τοῦ Ἀστυνόμου ἐκκρεμεῖς, ἀλλ’ αὗται, ὅπως καὶ ἄλλαι, μένουσιν ἐκεῖ ὅπου εἶνε (θόρυβος). (Ἐξακολουθεῖ ἡ ἀνάγνωσις τῶν ἐγγράφων).

§32ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος Νομάρχης;

§33ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὁ νῦν Νομάρχης.— Εἶνε ἔγγραφον τοῦ Νομάρχου πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς 30 Ὀκτωβρίου (ἀναγινώσκει ἄλλο ἔγγραφον τοῦ Νομάρχου Λαρίσσης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον (θόρυβος). Βλέπετε, κύριοι, ὅτι ὑπάρχουσι διάφοροι διαθέσεις· τινὲς θέλουσι νὰ τὰ ἀκούσωσιν, ἄλλοι δὲν θέλουσι (θόρυβος). Κύριοι, θέτω τέρμα εἰς τὴν ὁμιλίαν μου διὰ νὰ ἡσυχάσωσιν ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔρχονται ἐδῶ καὶ λέγουν ὅ,τι θέλουν, ἀλλὰ τώρα νομίζουν, ὅτι αὐτὰ δὲν εἶνε σπουδαῖα. Ἀναγνώσατε αὐτὰ τὰ ἔγγραφα καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι ἐγένετο ἐπίθεσις καὶ κατὰ τοῦ Εἰσαγγελέως, ἣν οὗτος ἀπέδωκεν εἰς τὴν μεροληπτικὴν ἐνέργειαν τῶν ὀργάνων τῆς Ἀστυνομίας. Κατὰ συνέπειαν, κύριοι, διὰ νὰ ἡσυχάσω ὅλους ἐκείνους, οἵτινες φρονοῦσιν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις, λέγω, ὅτι ὡς πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι εἶνε ἀσυγχώρητον νὰ λέγῃ, ὅτι δὲν γνωρίζει τίποτε, ὅτι δὲν γνωρίζει ἂν ὑπάρχωσι προτάσεις, καὶ μάλιστα ἀφοῦ ἐδόθη πολυήμερος προθεσμία (διάλογοι). Ὤφειλε, λέγω, νὰ συνδυάσῃ τὰ ἔγγραφα ταῦτα μὲ τὰς παρατηρήσεις, διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ ἀλήθεια, τὴν ὁποίαν ἐβεβαίωσαν αἱ Ἀρχαί. Ἐὰν εἶνε ἀληθῆ αὐτά, τὰ ὁποῖα βεβαιοῦσιν αἱ Ἀρχαί, διατί κρατεῖ εἰς τὴν θέσιν του ἄνθρωπον, ὅστις καταπιέζει τὸν λαόν; Μέγιστα εἶνε τὰ παράπονα τῶν κατοίκων Βόλου κατὰ τοῦ Ἀστυνόμου, καὶ ὡς εἶπον εἰς τὸν κ. Κουμουνδοῦρον, ἐπανελθὼν μὲ τὰς ἐντυπώσεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἔλαβον ἐκ τῶν πολιτῶν τοὺς ὁποίους πολὺ ὑπολήπτομαι, ὑπάρχει μεγάλη κατακραυγὴ ἐν Βόλῳ κατ’ αὐτοῦ.

§34Χ. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν παραδέχεσθε ὡς ὀρθὸν ὁ Ἀστυνόμος νὰ διορίζηται τῇ προτάσει τοῦ Δημάρχου, διατί καὶ τῇ προτάσει αὐτοῦ δὲν δύναται νὰ παυθῇ; Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι εἶνε κυβερνητικὸν δικαίωμα (θόρυβος).

§35ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τὴν γνώμην αὐτὴν δὲν ὑπεστήριξα ἐγώ, τὴν ὑπεστήριξαν οἱ κύριοι Ἀντωνόπουλος, Δηλιγιάννης καὶ λοιποί, καὶ κατὰ τὴν γνώμην των ἄλλο εἶνε τὸ ζήτημα τοῦ διορισμοῦ καὶ ἄλλο εἶνε τὸ ζήτημα τῆς παύσεως.

§36Ν. ΑΞΕΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§37Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἰς τὸν κ. Ἀξελὸν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ λέγῃ ὅ,τι θέλει ἐκ τῆς θέσεως ταύτης, διότι εἶνε ἐν ἀγνοίᾳ τῶν νόμων καὶ τῶν συζητήσεων καὶ τῶν πάντων· διὰ τὸν κ. Φιλάρετον ὅμως δὲν εἶναι, διότι ὁ κ. Φιλάρετος γνωρίζει ὅτι ὑπάρχουν Δικαστήρια, Εἰσαγγελεῖς, Μοιραρχίαι καὶ Διοικητικαὶ Ἀρχαί, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ τιμωρήσουν τὸν Ἀστυνόμον αὐτὸν καὶ νὰ τὸν ἔχουν εἰς τὰς φυλακάς, ἐὰν ἦσαν ἀληθῆ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ἀξελός. Δύο δυναστεῖαι διῆλθον ἀφότου διωρίσθη ὁ κ. Τζανετάκης, ἡ τοῦ Τρικούπη καὶ Δηλιγιάννη· μὲ τὴν δυναστείαν τοῦ Τρικούπη ἦτο φίλος ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Καρτάλης, ὁ ὁποῖος καὶ τὸν ἐπροστάτευεν, ἀλλὰ μὲ τὴν τοῦ κ. Δηλιγιάννη φίλος ὢν οὐδεμίαν προστασίαν ἔλαβε. Δύο ἔτη παρῆλθον καὶ οὐδεμία ἀπόφασις ἐξεδόθη δι’ ὅσα ἐξέθηκεν ὁ κ. Ἀξελός· διότι αὐτὰ, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ἀξελὸς, παριστάνουν ἄνθρωπον τῶν κατέργων καὶ ὄχι Ἀστυνόμον ἐν Βόλῳ. Ἀλλὰ τρεῖς μόνον καταγγελίαι ἀναφέρονται εἰς τὸ διάστημα τῶν ἐτῶν αὐτῶν. Κύριοι, πρέπει νὰ μάθητε τὸ ἑξῆς· ὅτι ζῶντος τοῦ μακαρίτου Πεῤῥωτοῦ ὁ Τζανετάκης ἦτο ἀντίθετος, καὶ διὰ νὰ ἀντιπολιτευθῇ τις τὸν Πεῤῥωτὴν, ἔπρεπε νὰ εἶχε πνεῦμα καὶ νὰ καταγίνεται νὰ εὑρίσκῃ μέσα διὰ νὰ ἀντεπεξέρχηται πρὸς τὴν δύναμιν καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνδρὸς ἐκείνου. Οἱ ἀντίπαλοι καὶ οἱ φίλοι τοῦ Πεῤῥωτοῦ ἐν τῇ Μεσσηνίᾳ ἀνέπτυσσον πνεῦμα καὶ ἐνεργητικότητα τοσαύτην, ὥστε ἐργαζόμενοι ὄχι μόνον συνεκράτουν τὸ κόμμα των, ἀλλὰ καὶ ηὔξανον αὐτὸ, τοιαύτην δὲ ὁμοίαν ἐργασίαν εἰς οὐδεμίαν Ἐπαρχίαν δύνασθε νὰ εὕρητε. Ὁ Τζανετάκης τῆς Ἐπαρχίας ἐκείνης καὶ τῆς σχολῆς τοῦ δεξιοῦ κόμματος ἐργαζόμενος ὅπως ἔπρεπε νὰ ἐργασθῇ ἐν Βόλῳ κατώρθωσε νὰ καταστήσῃ κόμμα ἰσχυρὸν τοῦ κ. Καρτάλη καὶ ἀκατάβλητον· δι’ ὃ ἡ διηνεκὴς διένεξις καὶ ἡ προσπάθεια πρὸς ἐξάλειψιν τοῦ σπουδαιοτέρου παράγοντος, ὅλης αὐτῆς τῆς πολιτικῆς ὑπεροχῆς ἐν Βόλῳ.

§38ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἀπαντῶ μόνον εἰς τὸν κύριον Ἀξελὸν μὲ δύο λέξεις, ὅτι εἰς τὰς βουλευτικὰς ἐκλογὰς ὁ Ἀξελὸς ἦτο εἰς τὸν συνδυασμόν μου· τότε ὁ ἀστυνόμος αὐτὸς ἦτο θεῖος ἄνθρωπος. Ἀφότου ὅμως ὁ Ἀξελὸς ἐθύμωσε καὶ ἔφυγεν ἀπὸ ἡμᾶς, τότε ἔγεινε κακοῦργος.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παλαμήδης ἔχει τὸν λόγον.

§40ΗΛ. ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ὑποβάλλων, κύριοι βουλευταὶ, τροπολογίας τινὰς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ γαιῶν καὶ φυτειῶν, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ εἴπω δύο μόνον λέξεις, αἵτινες ἐνδιαφέρουν καὶ τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον καὶ τὸ Δημόσιον, ἑπομένως καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις ἀντιπροσωπεύει αὐτό. Ἕνεκα τῶν ἐπανειλημμένων παρατάσεων τοῦ εὐεργετικοῦ αὐτοῦ νόμου περὶ δηλώσεων τῶν γαιῶν καὶ φυτειῶν ἐγεννήθησαν δύο σπουδαιότατα ζητήματα, ὧν τὸ μὲν ἀφορᾷ τοὺς δηλωτὰς ἐπὶ τῶν αὐτῶν γαιῶν κατόχους, μὴ κατόχους, καὶ τρίτους, τὸ δ’ ἕτερον ἀφορᾷ τὴν κακὴν ἐκτίμησιν εἴς τινας Ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι ἠδικήθησαν σπουδαίως, καὶ μεταξὺ τῶν ὁποίων συγκαταλέγεται καὶ ἡ Ἐπαρχία Γόρτυνος, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω. Παρετήρησα μετὰ λύπης μου ὅτι, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβαλλόμενον εἰς τὴν Βουλὴν ἀποβλέπει πολλὰς ἄλλας περιστάσεις καὶ ἰδίως τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου, δὲν λύει ὅμως τὸ ζήτημα καὶ εἰς ποίους πρέπει νὰ ἀνήκῃ ἡ γῆ, δηλαδὴ εἰς τοὺς κατόχους, οἱ ὁποῖοι ἐδήλωσαν, εἰς τοὺς μὴ κατόχους, οἱ ὁποῖοι ἐδήλωσαν, ἢ εἰς τοὺς τρίτους, οἱ ὁποῖοι ἐδήλωσαν ὑπὸ διάφορα ὀνόματα; διότι καὶ τὰ τρία αὐτὰ πρόσωπα εἶναι ὑπόχρεα νὰ πληρώνουν, ἐνῷ οὐδὲν ἐκ τῶν προσώπων αὐτῶν κατέχει τὴν γῆν. Ἴσως αἱ τροπολογίαι μου δὲν φέρουν τὴν τελειότητα καὶ τὴν πλήρη θεραπείαν, ἀλλὰ δίδουν τοὐλάχιστον ἀφορμὴν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πολλάκις μέχρι τοῦδε ἐπραγματεύθησαν τὸ ζήτημα αὐτὸ, ζήτημα τὸ ὁποῖον κατήντησεν ἐν τῇ Βουλῇ καθ’ ὅλην τὴν προηγουμένην Περίοδον πέτρα σκανδάλου, καὶ ἐν τούτοις καὶ τὰ πρόσωπα ἀδικοῦνται, καὶ τὸ Δημόσιον ἀδικεῖται· ἀδικοῦνται τὰ πρόσωπα, διότι πληρώνουν χωρὶς νὰ κατέχουν, κατ’ ἐμὲ δὲ τὸ νὰ πληρώνουν πρόσωπα χωρὶς νὰ κατέχουν γεννᾷ δύο κακὰς ἐντυπώσεις· ἡ μία εἶνε ὅτι ἐκβιάζομεν χωρὶς νὰ ὀφείλῃ εἰς τὸ Δημόσιον τὸν πολίτην εἰς παράνομον πληρωμὴν, ἡ δ’ ἄλλη εἶναι ἡ κακὴ πίστις, ἣν καθιερώνει καθ’ ἑαυτοῦ τὸ Δημόσιον, ἡ ἀδικία, τὴν ὁποίαν ὑφίστανται ὁ πολίτης χωρὶς νὰ κατέχῃ νὰ πληρώνῃ· τὸ δὲ Δημόσιον ζημιοῦται, διότι οὔτε ὁ κάτοχος πληρώνει, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσε τὰς γαίας, οὔτε ὁ μὴ κάτοχος, οὔτε ὁ τρίτος. Κατὰ συνέπειαν δὲν λαμβάνει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ λάβῃ, ἤτοι τὰς δόσεις. Ὑποβάλλω λοιπὸν αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, αἱ δὲ ἄλλαι τροπολογίαι ἀποβλέπουν τὴν ἄλλην κατηγορίαν γαιῶν, αἱ ὁποῖαι ἀξίζουν 10 δραχμὰς καὶ ἐξετιμήθησαν ἀντὶ 50, καὶ ἰδίως αἱ γαῖαι, ἃς κατέχουν οἱ πτωχότεροι τῶν γεωργῶν. (Ὅρα Παράρτημα).

§41ΗΛΙΑΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων καὶ ἰδίως τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Βώλου βουλευτοῦ κ. Φιλαρέτου περὶ τοῦ ζητήματος, ἂν ὑποχρεοῦται ὁ Ὑπουργὸς νὰ διορίσῃ ἀμέσως τὸν ὑπὸ τοῦ Δημάρχου προτεινόμενον Ἀστυνόμον, ἢ ἂν δύναται νὰ ἀναβάλῃ ἐπὶ οἵῳ δήποτε λόγῳ, νομίζω μάταιον νὰ ἐπαναλάβω τὰ αὐτὰ καὶ νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν περὶ τούτου. Ὡς πρὸς τὸν κύριον Παλαμάραν ὅμως, ὃν εἶπεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ὅτι θεωρεῖ ἀκατάλληλον, καθ’ ἃς ἔχει πληροφορίας ἀπὸ τὸν Νομάρχην Καλαμῶν, ἃς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ τῷ εἴπω τινὰ καὶ νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι αἱ πληροφορίαι, ἃς ἀνακοινώνει ὁ κύριος Νομάρχης, στεροῦνται πάσης ὑποστάσεως. Τὸν κύριον Παλαμάραν γνωρίζω προσωπικῶς, καὶ ἂν ὁ κύριος Ὑπουργὸς δύναται νὰ δώσῃ πίστιν εἰς τοὺς λόγους μου, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσω αὐτὸν, ὅτι τὸν κύριον Παλαμάραν κοσμοῦσιν ἀρεταί· εἶναι ἐντιμότατος ἄνθρωπος, ἱκανὸς καὶ δραστήριος, καὶ διακρίνεται μεταξὺ τῶν συμπολιτῶν του ἐπὶ εὐθύτητι χαρακτῆρος, παρ’ ὧν τὰ μάλα ἐκτιμᾶται καὶ ἀγαπᾶται. Ὁ κύριος Παλαμάρας διετέλεσεν ἄλλοτε Εἰρηνοδίκης ἐπὶ δεκαπενταετίαν καὶ πλέον, ὑπηρέτησε δὲ καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα τῆς ὑπηρεσίας του εὐδοκίμως καὶ ἐγκατέλιπεν ὅπου ὑπηρέτησε τὰς ἀρίστας ἀναμνήσεις, ἀποσυρθεὶς δὲ κατόπιν τῆς Δημοσίου ὑπηρεσίας, διάγει βίον ἔντιμον καὶ συμπεριφέρεται ὡς ἄριστος πολίτης. Ὅτι δὲ τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεγόμενα εἶναι ἀληθῆ, ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν ὁμολογίαν τῶν ἐκ Καλαμῶν ἀξιοτίμων κυρίων βουλευτῶν, οἵτινες μάλιστα δὲν διάκεινται πρὸς αὐτὸν φιλικῶς· ἐπικαλοῦμαι περὶ τῶν λεγομένων μου καὶ τὴν ὁμολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου καὶ φίλου μου βουλευτοῦ ἐκ Πυλίας κυρίου Μισυρλῆ, διακειμένου ὄχι εὐνοϊκῶς ὑπὲρ τοῦ Παλαμάρα. Ἐλπίζω ἑπομένως, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς θέλει σπεύσει νὰ διορίσῃ τάχιστα τὸν προτεινόμενον Ἀστυνόμον ὑπὸ τοῦ Δημάρχου, ἁρμοδίου καὶ ὑπευθύνου ὄντος, καὶ δὲν θέλει ἀναβάλει ὀχυρούμενος εἰς ἔκθεσιν τοῦ Νομάρχου, ὁ ὁποῖος εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, ὅτι τὰς πληροφορίας αὐτὰς ἔλαβεν ἀπὸ πηγὴν ὄχι καθαρὰν, ἀλλ’ ἀπὸ πρόσωπα ἐχθρικῶς διακείμενα πρὸς τὸν Παλαμάραν. Ἂς παύσωσιν ἐπὶ τέλους αὐταὶ αἱ δικαιολογίαι, κύριε Ὑπουργὲ, καὶ ἂς μάθωμεν πάντες νὰ μὴ διαστρέφωμεν τοὺς νόμους καὶ νὰ ἑρμηνεύωμεν αὐτοὺς κατὰ τὰ συμφέροντά μας, ἀλλὰ νὰ σεβώμεθα αὐτοὺς πάντες καὶ ἰδίως ἐκεῖνοι, εἰς τοὺς ὁποίους εἶναι ἀνατεθειμένη ἡ ἐκτέλεσις αὐτῶν, διὰ νὰ εὐδαιμονήσῃ ἡ Πολιτεία.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς πιστώσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν Ταχυδρομικὴ ὑπηρεσία.

§43ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ταύτην τὴν στιγμὴν ἔλαβον τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα τοῦ Δημάρχου Τριπόλεως. «Κωνσταντόπουλον βουλευτὴν Ἀθήνας Δῆμος ἑκουσίως προσέφερε πρὸ ἡμερῶν εἰς στρατωνισμὸν ὁπλιτῶν τοῦ ἐνταῦθα Τάγματος Βʹ Δημοτικὸν Σχολεῖον ἀῤῥένων καὶ τὸ μόνον τῶν κορασίων. Σήμερον Διοικητὴς Τάγματος αὐθαιρέτως καὶ ἄνευ τῶν νομικῶν διατυπώσεων κατέλαβε Αʹ Δημοτικὸν Σχολεῖον ἀῤῥένων καὶ οὕτω χίλιοι μαθηταὶ ἐῤῥίφθησαν εἰς τὰς ὁδούς. Ὑψώσατε φωνὴν κατὰ τοῦ εἰς τὴν νεότητα προσγενομένου ἀδικήματος, καθ’ ὃν χρόνον ἰδιωτικαὶ οἰκίαι χωρητικότητος 2000 ἀνδρῶν προσφέρονται εἰς ἐνοικίασιν διὰ στρατωνισμὸν, τὰς ὁποίας ἀπειράκις ὑπεδείξαμεν εἰς τὸν κύριον Νομάρχην.

Δήμαρχος Τριπόλεως

Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ.»

§44ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, κύριοι, κατόπιν παραστάσεώς μου ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ηὐδόκησε καὶ ἐνέκρινε νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν ποσόν τι πρὸς σύστασιν ἑνὸς Εἰρηνοδικείου εἰς τὸν Δῆμον Ὑριαίων, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν συνεστήθη. Ἂν ἄλλος λόγος δὲν ὑπάρχῃ, θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ, ὅπως συστηθῇ, διότι εἶναι ἄδικον 25,000 ἄνθρωποι νὰ τρέχουν νὰ δικάζωνται ἀπὸ ἕνα Εἰρηνοδίκην. Δυστυχῶς δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ ὑποβάλω μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔχω· ἡ πρότασις αὕτη συνίσταται εἰς τὸ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ἐὰν συναινῇ, ν’ ἀναβληθῇ ἡ κατάταξις τῶν ὑποχρέων τῆς δευτέρας σειρᾶς τῶν κληρωτῶν μέχρι τῆς 1 Φεβρουαρίου, ὅτε θὰ δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐνδύσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους καὶ νὰ τοὺς συντηρήσῃ καὶ νὰ τοὺς στρατωνίσῃ. Ἐν περιπτώσει ὅμως καθ’ ἣν δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ ἡ Βουλὴ ἀποῤῥίψῃ τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον θὰ ὑποβάλω, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων, ὥστε νὰ μὴ προτιμηθῶσιν αὐτοὶ κατὰ τὴν ἐνδυμασίαν· διότι μερικοὶ ἐξ αὐτῶν θὰ καταταχθῶσιν ἐν Ἀθήναις, καὶ νὰ μείνωσιν οἱ ἄλλοι ἀνένδυτοι. Ἰδίως δὲ θὰ παρακαλέσω ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν περὶ τοῦ Ἀρχηγείου Ἄρτης, διότι ἐκεῖ ἀκόμη οὔτε εἷς στρατιώτης ἐνεδύθη, οὔτε ἓν ὑποκάμισον ἀπεστάλη.

§45Α. Π. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου.

§47Α. ΟΙΚΟΝΟΜΟΣ. Ἡ ἐπὶ τοῦ συνόλου συζήτησις ἔχει καὶ τὰς καλὰς καὶ τὰς κακὰς αὐτῆς ἐπόψεις. Ἐνῷ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ συζητήσωμεν πλέον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, δυνάμεθα, ὠφελούμενοι ἐκ τῶν ἀνταλλαγεισῶν ἰδεῶν κατὰ τὰς τρεῖς αὐτὰς μικρὰς συνεδριάσεις τοῦ Κοινοβουλίου, δυνάμεθα νὰ δώσωμεν τὸν γενικὸν τύπον εἰς τὴν θεσμοθεσίαν, ἥτις μᾶς ἐνασχολεῖ. Ἂν δὲ κατὰ τὴν τελευταίαν ταύτην στιγμὴν κατορθωθῇ νὰ συγκεφαλαιωθῇ ἡ ἰδέα, ἡ ὁποία κατοικεῖ εἰς τὰς ψυχὰς ὅλων, καὶ νὰ παρασταθῇ ἡ ἰδέα αὕτη εἰς τρόπον συνοψίζοντα τὰς γενικὰς πεποιθήσεις εἰς τὴν ἐρχομένην κρίσιμον ψηφοφορίαν, νομίζω, ὅτι θὰ ἦναι ἐκδούλευσις δι’ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν ἀλήθειαν ἐν τῇ Βουλῇ· διότι δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε, κύριοι, ὅτι τελεία πεποίθησις εἰς τὴν ὀρθότητα τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου δὲν εἰσῆλθεν ἔτι εἰς τὰς ψυχὰς ὑμῶν. Ἐπροσπαθήσατε κατὰ τὰς δύο παρελθούσας νύκτας νὰ εἰσέλθητε εἰς τὸν νοῦν τῶν γραφείων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν τοῖς ὁποίοις κατεσκευάσθη ὁ σκελετὸς τοῦ νομοσχεδίου, καὶ εἴδατε μετὰ πόσου κόπου, κρατῶν ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου καὶ λαμπάδα εἰς τὴν χεῖρα, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπεχείρησε νὰ συναρμολογήσῃ τὰ ἀσυναρμολόγητα. Καὶ ἐνθυμοῦμαι πολλοὺς ἐντίμους βουλευτὰς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν διήνυσαν τὴν ζωήν αὐτῶν περὶ τὴν μελέτην τῶν νόμων, μετὰ πόσης φιλοτιμίας ἠσχολοῦντο ἐπίσης εἰς βοήθειαν τοῦ πανταχόθεν καταῤῥέοντος νομοσχεδίου, μὲ ὅλην τὴν ἀγαθὴν προαίρεσιν, τὴν ὁποίαν ὑπέθετεν ἡ ψήφισις αὐτοῦ. Ἐνόμισα εἰς δύο ἢ τρεῖς περιστάσεις, ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ θεάματος ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς ἀσχολουμένης ἐν τοιαύτῃ ὥρᾳ εἰς τὴν διασκευὴν τοῦ νομοσχεδίου, ἐνόμισα, ὅτι εὑρισκόμην ἐνώπιον τῆς γενικῆς ἐκείνης Ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν μεταβάλλεται τὸ Ἀγγλικὸν Κοινοβούλιον, ὅταν πρόκηται τὰ μέλη αὐτοῦ νὰ ἀσχοληθῶσιν εἰς θέματα λεπτομερείας, ὡς συνάθροισις ἀγαθῶν οἰκογενειαρχῶν, μεριμνώντων διὰ τὰς ὑποθέσεις τῆς γειτονίας των. Τοιουτοτρόπως καὶ σεῖς ἀνεδιφήσατε ὅλας τὰς περιπτώσεις, ἀνελύσατε ὅλας τὰς ὑποθέσεις, εἴμεθα ὅλοι μάρτυρες τῶν προσπαθειῶν σας· ποῖον εἶναι τὸ πόρισμα ὅλης τῆς φιλοτίμου ἐργασίας ὑμῶν; Τὸ πόρισμα εἶναι, ὅτι δὲν κατηρτίσθη τελεία πεποίθησις ἐν τῇ συνειδήσει ὑμῶν περὶ τῆς ἀξίας τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Ἐπὶ τῆς ὅλης οἰκονομίας αὐτοῦ ἐπικάθηται δυσαρμονία κατὰ τὰ κεφαλαιωδέστερα μέρη. Ἔργον δυσαρμονικὸν δὲν πρέπει νὰ ἐξέρχηται ἀπὸ τὴν κεφαλὴν τοῦ Νομοθέτου. Μήπως θέλετε κατὰ τὴν ἔκφρασιν τοῦ κυρίου βουλευτοῦ Αἰγιαλείας νὰ ἐξέλθῃ τραγέλαφος; Δὲν ἀρνοῦμαι τὴν ὀρθότητα τοῦ παραπόνου, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει κατὰ τῶν αὐστηρῶν ἐπικριτῶν του. Ἡ τέχνη δύσκολος, ἡ κριτικὴ εὔκολος. Δυνάμεθα πολὺ εὐκολώτερον νὰ ἐλέγχωμεν παρὰ νὰ οἰκοδομῶμεν. Ἐν τούτοις μεταξὺ τῶν δύο ἄκρων ὑπάρχει πάντοτε τόπος διὰ τὴν μέσην ὁδόν. Ἐγὼ ἐπερίμενον κατὰ τὰς συζητήσεις ταύτας τὸν ἀνταγωνισμὸν μεταξὺ τῶν δύο ἰδεῶν, αἱ ὁποῖαι συγκρούονται ἐπὶ τῆς προκειμένης φορολογίας. Ἐπερίμενον αὐτὸν τὸν κατηγορούμενον τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως φόρον ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ οἴνου νὰ προβάλῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ νὰ εἴπῃ τὴν ἀπολογίαν του. Ἐπερίμενον τοὺς εἰσηγητάς του, νὰ εἴπουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὴν τελευταίαν αὐτοῦ λέξιν. Ἆρά γε τὸ δικαίωμα τῆς καταναλώσεως ἐπὶ τοῦ οἴνου εἶναι τόσον καταδεδικασμένον καὶ ἐν τῇ συνειδήσει ἐκείνων, οἵτινες τὸ εἰσήγαγον, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ μία τελευταία φωνὴ, καθ’ ἣν στιγμὴν πρόκειται νὰ τὸ θάψουν; Ἐννοῶ τὴν ἀφασίαν, ὅταν πρόκηται περὶ πολιτικῶν ζητημάτων, διότι ὑπάρχει μία σχολὴ, ὅτι πρέπει τότε μόνον νὰ ῥίπτωμεν τὸ βέλος, ὅταν ἔχωμεν τὴν βεβαιότητα, ὅτι θέλει διατρυπήσει τὸν ἐχθρόν. Δὲν εἶμαι ἐγὼ, ὅστις θὰ πληρώσω τὰ μαθήματα τῆς σχολῆς ταύτης. Ἐν τούτοις εὑρίσκω ἱκανῶς ἄσπλαγχνον, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατεσκευάσατε πρὸ δύο ἐτῶν, δὲν τὸ βοηθεῖτε σήμερον διὰ τῆς τελευταίας ὑποστηρίξεώς σας. Δὲν εἶμαι βεβαίως ἐγὼ, ὅστις θὰ ὑπερασπισθῶ τὸ δικαίωμα ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ οἴνου. Ἀλλὰ νομίζω ἀσυγχώρητον τὴν πολιτικὴν ἐκείνην, ἥτις μὲ τὴν μεγαλειτέραν εὐκολίαν καὶ ψηφίζει τοὺς νόμους καὶ καταργεῖ αὐτούς. Ἐὰν σπουδαίως εἰργάσθητε ἄλλοτε διὰ τὴν ἐν Ἑλλάδι εἰσαγωγὴν τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ οἴνου, ἔπρεπε νὰ ἀποδείξητε σήμερον τὸ σπουδαῖον τῶν ἐνεργειῶν ὑμῶν. Ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσητε ὑπὲρ τῆς ἰδέας σας εἰς χρῆσιν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, εἰς χρῆσιν τοῦ λαοῦ, εἰς χρῆσιν καὶ τοῦ παρόντος καὶ τοῦ μέλλοντος. Ἀλλ’ ὅταν δὲν ὑπάρχῃ ἀνταγωνισμὸς μεταξὺ τοῦ φόρου, ὅστις καταργεῖται, καὶ τοῦ φόρου, ὅστις προτείνεται, δυνάμεθα, περιοριζόμενοι εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ τελευταίου, νὰ μελετήσωμεν τὴν ἁρμονικὴν μεταξὺ τῶν μερῶν του διασκευήν. Δυστυχῶς τοιαύτη δὲν ὑπάρχει. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς κατέκρινε τὸ σύστημα τῆς ἐνοικιάσεως τῶν φόρων. Ἐνθυμεῖσθε πόσον ἦτο κατηγορηματικὸς ἰδίως ὡς πρὸς τὴν ἐνοικίασιν τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου, τῆς ὁποίας τὴν ἱστορίαν ὁ κ. βουλευτὴς Τριφυλίας διὰ μακρῶν καὶ ἐκ παλαιοῦ χρόνου κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν ἀνέλυσεν. Ἀλλ’ ἐὰν κατεκρίνατε τὴν ἐνοικίασιν τοῦ φόρου, εἶσθε εἰς ἀντίφασιν, κύριε Πρωθυπουργέ, διότι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ σας ἐνοικιάζετε τὸ ἔγκλημα. Ἐὰν δὲν ἐνοικιάζετε τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἴνου, ἐνοικιάζετε ὅμως τὴν παρανομίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐδήλωσαν τοὺς οἴνους αὑτῶν. Ἐὰν ἡ ἐνοικίασις εἶναι κακὴ διὰ τὸ κανονικῶς καὶ νομίμως ὀφειλόμενον, ἡ ἐνοικίασις διὰ τὸ ἐκ νομικῆς παραβάσεως ἀπαιτητὸν εἶναι τελεία δυσαρμονία πρὸς τὴν νομοθετικὴν ἀλήθειαν, ἥτις πρέπει νὰ διέπῃ τὸ ὅλον. Ἐὰν ἐννοεῖτε νὰ ἐνοικιάσητε τὴν ἀνακάλυψιν ἐκείνων, οἵτινες ἀπέκρυψαν τοὺς οἴνους των, διὰ νὰ ἦσθε συνεπεῖς, ἔπρεπε νὰ ἐνοικιάζητε τὴν ἀνακάλυψιν τῶν κλεπτῶν, τῶν δολοφόνων, τὴν ἀνακάλυψιν ὅλων τῶν ἐγκληματιῶν. Ἐχαρακτηρίσθη ὡς κατόρθωμα οἰκονομολογικὸν ἡ ἐνοικίασις τῶν ἀδηλώτων ζῴων. Κατὰ τὴν ἰδέαν μου καὶ ἐκείνη ἦτο λάθος. Δὲν δύναμαι νὰ συγχωρῶ τὰς Πολιτείας, αἵτινες διὰ νὰ βεβαιώσουν τὰ εἰσοδήματα αὑτῶν καταφεύγουν εἰς τὴν ἐνοικίασιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τὰ ἀποκρύπτουν, αἵτινες διὰ νὰ τιμωρήσουν παραδίδονται εἰς χεῖρας ἐνοικιαστῶν. Ἀλλ’ ἔστω, προκειμένου περὶ ἀδηλώτων ζώων, ἠδύνατο νὰ εἴπῃ τις ὅτι κατὰ τὴν σχετικὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐξοχικῆς κοινωνίας, δύναται τὸ μέτρον τῆς ἐνοικιάσεως νὰ προσαρμοσθῇ. Ὁ ἀπαριθμητὴς μεταβαίνει εἰς τὸ ποίμνιον καὶ εἶναι μὲν καὶ ἐκεῖ βαρεῖα καὶ πιεστικὴ ἡ παρουσία του, δὲν εἰσέρχεται ὅμως ἐντὸς τοῦ ἀδύτου τῶν οἰκογενειῶν. Πόσον διαφέρει τὸ νομοσχέδιόν σας! Εἰσάγετε τὸν ἐνοικιαστὴν ἐντὸς τῆς ἐναποταμιευούσης τὸν οἶνον οἰκογενείας, καὶ λησμονεῖτε τὸν θεμελιώδη νόμον, ὁ ὁποῖος ἐξασφαλίζει τὸ ἄσυλον αὐτῆς. Παραπέμπετε εἰς τὰς διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐνέργειαν τῶν κατ’ οἶκον ἐρευνῶν. Λέγετε ὅτι κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τῆς Ποινικῆς Δικονομίας ἔχουν οἱ ἐνοικιασταὶ ἐλευθέραν εἴσοδον εἰς τὰς οἰκίας τῶν πολιτῶν. Ἀλλ’ ἡ Ποινικὴ Δικονομία δὲν ἐπιτρέπει τὴν εἴσοδον εἰς τὰς οἰκίας τῶν πολιτῶν, παρὰ μόνον προκειμένου περὶ κακουργήματος, πλημμελήματος καί τινων πταισμάτων. Ὥστε ἔπρεπε νὰ μορφώσητε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ σας τοιοῦτόν τι ἔγκλημα εἰς βάρος τῶν μὴ δηλούντων τοὺς οἴνους αὑτῶν, ἵνα νομοθετήσητε ἀποτελεσματικῶς. Θὰ προσέλθουν ἐνώπιον τῆς οἰκίας, θὰ ζητήσουν νὰ εἰσέλθουν διὰ νὰ μετρήσουν τὸν οἶνον αὐτῆς. Ὁ δὲ φορολογούμενος ἱστάμενος εἰς τὴν θύραν θὰ τοὺς ἐμποδίζῃ μὲ τὸ Σύνταγμα καὶ μὲ τὴν Ποινικὴν Δικονομίαν ἀνὰ χεῖρας, διότι τὸ νομοσχέδιόν σας δὲν προσδιορίζει ἔγκλημα, δὲν ἐπιβάλλει ποινὴν, καὶ κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς, τοὺς ὁποίους ἐπικαλεῖσθε, μόνον ὅταν πρόκηται περὶ ἐγκλήματος δύναται ὁ ἀνακριτικὸς ὑπάλληλος νὰ εἰσέλθῃ ἐν τῷ ἀσύλῳ τῆς οἰκογενείας. Καὶ ἰσχυρὸς ἐν τῷ δικαίῳ του ὁ φορολογούμενος θὰ σᾶς λέγει: Δὲν μοῦ καταγγέλλετε οὐδὲ κακούργημα, οὐδὲ πλημμέλημα, πηγαίνετε ἔξω. Θὰ εὕρετε δὲ δικαστήρια, ἵνα ἀκολουθήσωσι τὴν γνώμην αὐτὴν καὶ δικαιώσωσι τοὺς ἀνθισταμένους κατὰ τῆς παρανόμου βίας. Τότε ποῦ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ νομοσχεδίου σας; Ἐματαιοπονήσατε. Ὀνομάζετε τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλετε, ἔγγειον φόρον. Ἀλλ’ ἐπὶ λέξει ἐν τῷ πρώτῳ ἄρθρῳ τοῦ νομοσχεδίου σας ὁμολογεῖτε ὅτι ἡ φορολογία σας ἀφορᾷ τὴν ἀποταμίευσιν τοῦ οἴνου. Ἡ ἀποταμίευσις δὲν εἶναι παραγωγὴ τῆς γῆς, εἶναι φύλαξις τοῦ ἀνθρώπου. Πῶς λοιπὸν ἐννοεῖτε ὅτι ἐπιβάλλετε φόρον ἔγγειον; Θὰ ἐξέλθῃ ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης νόμος βαπτίζων τὸν φόρον τῆς ἀποταμιεύσεως, τῆς προσωπικῆς δηλαδὴ ἐνεργείας τοῦ ἀνθρώπου, ὡς ἔγγειον φόρον, ὅπως χρησιμεύσῃ εἰς δεῖγμα τῆς νομοθετικῆς ἀκριβείας, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὰ συνέδρια τῶν ἐθνῶν. Ὁ ἱστορικὸς, ὁ ὁποῖος θὰ γράψῃ μίαν ἡμέραν τὴν νομοθετικὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος, θὰ κρατήσῃ σημείωσιν τοῦ δείγματος. Θὰ μοὶ εἴπητε: δὲν ἐνδιαφερόμεθα ἡμεῖς περὶ τῆς ἱστορίας. Δὲν τὸ πιστεύω. Δὲν ὑπάρχει φιλότιμος ἄνθρωπος, ὅστις νὰ μὴ ἐνδιαφέρεται εἰς τὴν κρίσιν τῶν μεταγενεστέρων αὐτοῦ. Τὸ σημαντικώτερον δεῖγμα, τὸ ὁποῖον ἔχουν νὰ δείξουν οἱ λαοί, εἶναι οἱ ἀντιπρόσωποί των. Ἐπιβάλλετε φόρον κατ’ ἀνιοῦσαν πρόοδον. Ὅσον πυκνοῦται ὁ πληθυσμός, τόσον ζητεῖτε παρ’ αὐτοῦ περισσότερα. Ἐννοῶ τὴν βάσιν τοῦ συλλογισμοῦ σας. Εἶναι ἡ τῆς ἐγγείου προσόδου. Ὑποτίθεται δηλαδὴ μία κεντρικὴ πόλις. Ὅσον ἀπομακρύνεσθε ἀπ’ αὐτῆς, τόσον ἡ ἔγγειος πρόσοδος τῶν περιχώρων ἐλαττοῦται κατὰ τὰς περιστάσεις τοῦ τόπου, τοῦ χρόνου καὶ τῆς καταναλώσεως. Ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι τὸ ἰδανικὸν αὐτὸ κέντρον κεῖται ἐπὶ τῆς τραπέζης ἐκείνης τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Πέριξ αὐτῆς σχηματίζεται ὁ πρῶτος κύκλος, εἶναι ὁ πλησιέστερος κύκλος, θερμαίνεται περισσότερον, ἀπολαμβάνει περισσότερον. Ἡ πρόσοδος τοῦ κύκλου τούτου εἶναι ἡ μεγίστη. Ἀλλὰ προχωρεῖτε εἰς κύκλον ἐξώτερον, καὶ ἡ πρόσοδός σας ἐλαττοῦται. Προχωρεῖτε εἰς κύκλον ἔτι μᾶλλον μεμακρυσμένον, καὶ ἡ πρόσοδός σας καθίσταται ἐπαισθητῶς μικρά. Τοιουτοτρόπως κατεσκευάσθη ἡ βάσις τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, διὰ τῆς ὁποίας φορολογοῦνται οἱ πυκνότεροι πληθυσμοὶ βαρύτερον τῶν πέριξ αὐτῶν ἀραιοτέρων. Λέγετε, ὅτι ἐπιβάλλετε ἔγγειον φόρον, καὶ ἐν τούτοις λησμονεῖτε, ὅτι ὁ κύριος χαρακτὴρ τοῦ ἐγγείου φόρου εἶναι τὸ ἑνιαῖον αὐτοῦ καθ’ ὅλην τὴν Ἐπικράτειαν. Ἔγγειος φόρος, κλιμακηδὸν ἐπιβαλλόμενος κατὰ τὰς διαφόρους τῆς Χώρας ἐκτάσεις, εἶναι παραφωνία εἰς τὴν ἐπιστήμην τὴν φορολογικήν. Εἶσθε κύριοι νὰ ψηφίσητε τὸν νόμον αὐτόν, ἀλλὰ βεβαίως δὲν θέλετε ἐπιτύχει τὰ χειροκροτήματα τῆς ἐπιστήμης. Θὰ μοὶ εἴπητε, ὅτι δὲν ἔχετε ἀνάγκην τῶν χειροκροτημάτων τῆς ἐπιστήμης. Ἀλλ’ ἤθελον σᾶς ἐρωτήσει καὶ ἐγώ, ἀπὸ τί λοιπὸν ἔχετε ἀνάγκην; Ἀλλοίμονον εἰς ἐκείνους τοὺς λαούς, τῶν ὁποίων οἱ ἀντιπρόσωποι δὲν ἀποκαλύπτονται ἐνώπιον τῆς ἐπιστήμης. Θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι παραβαίνουν τοὺς νόμους της, αὐτοὶ τιμωροῦνται πρῶτοι, καὶ θέλω σᾶς τὸ ἀποδείξει εὐθὺς δι’ ὀλίγων ἀριθμῶν. Ἐπιβάλλετε φόρον ἡμίσεος λεπτοῦ κατ’ ὀκᾶν εἰς τὰ ἄκρα τῆς Ἐπικρατείας. Καθ’ ὅσον οἱ πληθυσμοὶ αὐτῆς πυκνοῦνται, ἐπιβάλλετε ἓν λεπτὸν κατ’ ὀκᾶν. Ἔρχεσθε εἰς τὰ πυκνότερα κέντρα καὶ φορολογεῖτε διὰ δύο λεπτῶν τοὺς πληθυσμούς, οἵτινες εἶναι ἄνω τῶν πέντε χιλιάδων ψυχῶν. Λοιπὸν θέλετε φορολογήσει τὴν Τρίπολιν, ἡ ὁποία ἔχει πληθυσμὸν ἀνώτερον τοῦ ὁρίου τούτου, μὲ δύο λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Εἶναι ὁ πλησιέστερος πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν κύκλος ἐξ ἐκείνων τοὺς ὁποίων πρὸ ὀλίγου σᾶς ὑπέδειξα. Τὸ βάρος λοιπὸν θὰ πέσῃ ἐφ’ ὑμᾶς πρώτους, καὶ θέλετε ἰδεῖ ὅτι ὁ οἶνος τῆς Τριπόλεως θὰ φορολογηθῇ μὲ 40% (θόρυβος). Ὅπου ὁ οἶνος πωλεῖται 50 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ὁ φόρος του εἶναι 4%· ὅπου ὁ οἶνος πωλεῖ-25 λεπτά, ὁ φόρος του εἶναι 8%· ὅπου ὁ οἶνος πωλεῖται 12½ λεπτά, ὁ φόρος του εἶναι 16%. Ἐν δὲ τῇ Τριπόλει ὁ οἶνος πωλεῖται 5 λεπτά.

§48ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. 16 λεπτά.

§49ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ. 40 λεπτά.

§50ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Καὶ 5 καὶ 3 λεπτά.

§51ΟΙΚΟΝΟΜΟΣ. Δηλαδὴ κατὰ τὰς ἐποχὰς θὰ φορολογῆται ὁ οἶνος τῆς Τριπόλεως 40% καὶ πλέον· καὶ μὴ νομίσητε, κύριοι, ὅτι ἐννοῶ νὰ παρεμβάλω σκάνδαλα εἰς τὴν ψυχὴν οὐδενὸς ἐνταῦθα. Ἀλλ’ ἐκεῖναι αἱ μέλαναι σημαῖαι, τὰς ὁποίας ὁ φόρος ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ οἴνου ἀνήγειρε μίαν ἡμέραν ἐν Τριπόλει—δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ σᾶς φοβίσω, κύριε Πρωθυπουργὲ—νομίζω ὅμως ὅτι εἶναι ἀκόμη φυλαγμέναι. Εἴπατε ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει μίαν ἀνακάλυψιν ὅτι ὁ διάβολος εἶναι μαῦρος. Σᾶς λέγω ὅτι αὐτὸ εἶναι τῆς παλαιᾶς Σχολῆς. Ὁ διάβολος δὲν εἶναι μαῦρος, εἶναι κόκκινος καὶ θέλετε ἰδεῖ ὅτι ἐχόρευσεν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ἐντὸς τοῦ ἐρυθροῦ οἴνου μὲ τρόπον, τὸν ὁποῖον, ὅταν ἀναβῇ τις εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀρχῆς, τὸ ὁποῖον ἔχετε σεῖς, δὲν παρατηρεῖ παρὰ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν δὲν μένει τόπος νά ὑποχωρήσῃ ὀπίσω. Ὑπάρχει βεβαίως πολλὴ ὕλη φορολογικὴ ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος. Εἶπον περὶ ἑνὸς ἑκατομμυρίου στρεμμάτων ἀμπελοφυτειῶν. Εἶπον περὶ διακοσίων ἑκατομμυρίων οἴνου, τὰς ὁποίας πρὸς 200 ὀκάδας τὸ στρέμμα παράγει κατ’ ἔτος ἡ Ἑλληνικὴ ἄμπελος. Ἐπλεύσαμεν λοιπὸν κατὰ τὰς συνεδριάσεις ταύτας ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ ὠκεανοῦ τοῦ οἴνου. Ἀλλὰ τί ἐξηγάγομεν; Ἐξηγάγομεν πλήρη καὶ τελείαν ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ προκειμένου νομοθετήματος. Καὶ τὴν ἐξηγάγομεν εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν ἠδυνάμεθα νὰ φωτισθῶμεν ἀπὸ τὰ φῶτα τῶν ἄλλων λαῶν. Ἠδύνασθε νὰ μελετήσετε τὰ ἐν Γαλλίᾳ π. χ. συμβαίνοντα ἐπὶ τῆς προκειμένης ὕλης, ὄχι τὰ παλαιὰ, τὰ ὁποῖα σᾶς ὑπέμνησεν ὁ κ. Βουλευτὴς Τριφυλίας, ἀλλὰ τὰ νέα, διὰ τὰ ὁποῖα λυποῦμαι ὅτι δὲν ἀνεπτύχθησαν ἐν τῇ πρεπούσῃ ὥρᾳ ἐδῶ. Ὁ παλαιὸς Γαλλικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως ἐπὶ τοῦ οἴνου, μετεῤῥυθμίσθη κατὰ τὸ ἔτος 1875. Διαιρεθείσης τῆς Γαλλίας εἰς πέντε ζώνας, ἀναλόγως πρὸς ἑκάστην, ὁ νέος νόμος τοῦ 1875 φορολογεῖ τὸν οἶνον διὰ 3/10 τοῦ λεπτοῦ μέχρι 2 4/10 λεπτῶν κατὰ λίτραν, ὅταν εἰσάγεται εἰς πόλεις ἐχούσας πληθυσμὸν ἄνω τῶν 10 χιλιάδων κατοίκων. Ἡ νέα αὕτη ἐπὶ τοῦ οἴνου φορολογικὴ μέθοδος ἐξετάθη ἀπὸ τῆς Γαλλίας εἰς τὴν Ἑλβετίαν, εἰς τὴν Αὐστρίαν, εἰς τὴν Ἰταλίαν, εἰς τὴν Βυτεμβέργην. Ἰδοὺ ἀρχὴ, τὴν ὁποίαν ἠδύνασθε νὰ θέσετε ἐπὶ τῆς Τραπέζης, δὲν λέγω τῶν γραφείων τοῦ Ὑπουργείου σας, καὶ νὰ κατασκευάσετε ἓν ἀληθῶς ἄξιον τῆς νεωτέρας ἐπιστήμης νομοθέτημα. Ἠδύνασθε νὰ ὑποβάλλητε εἰς φορολογίαν πόλεις ὄχι βεβαίως, ὡς ἐν Γαλλίᾳ, πληθυσμοῦ ἄνω τῶν 10,000, ἀλλ’ ἔστω ὑπὸ τὸν κανόνα τῶν ἀναλογιῶν, πόλεις πληθυσμοῦ ἄνω τῶν 2,000. Ἠδύνασθε νὰ ἀκολουθήσετε τὴν κλίμακα τοῦ Γάλλου νομοθέτου, φορολογοῦντες ἀπὸ 3)10 τοῦ λεπτοῦ μέχρι δύο λεπτῶν, καὶ νὰ εἰσπράξητε τὸν φόρον ἐπίσης εἰς τὰς εἰσόδους τῶν πόλεων. Ἀλλ’ ἀκούω μίαν λέξιν περὶ τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ τοιοῦτος θεσμός. Καὶ νομίζετε, ὅτι τὰ ἔξοδα τοῦ νομοσχεδίου σας εἶναι ὀλιγώτερον βαρέα; Τί νὰ εἴπωμεν δὲ περὶ τῆς καταπιέσεως τῶν φορολογουμένων καὶ περὶ τῶν ἀποῤῥεόντων ἐξ αὐτῆς ἀμετρήτων τοῦ λαοῦ βαρῶν; Ἢ μήπως δὲν εἶναι ταῦτα ἔξοδα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ κινήσουν τὴν προσοχήν σας; Λοιπὸν τὸ συμπέρασμά μου, κύριοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, εἶναι τὸ ἑξῆς. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο διατελεῖ κατὰ τὰς θεμελιώδους αὐτοῦ βάσεις εἰς τελείαν δυσαρμονίαν, καταδικάζεται ὑπὸ τῆς νεωτέρας ἐπιστήμης καὶ τῆς νεωτέρας πρακτικῆς, θὰ χρησιμεύσῃ δὲ ὡς μαρτυρία εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουν μᾶς κρίνει μίαν ἡμέραν, ὅτι ψηφίζομεν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἡ συνείδησίς μας ἐνδομύχως καταδικάζει.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ συνόλου.

§53ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου λέγουν Ναὶ οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως κατὰ τὸ ἑπόμενον Πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν συνόλῳ 163· 103 εἶπον Ναί, 60 Ὄχι· ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτόν. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν περὶ ἀκυρώσεως τῆς πιστώσεως τοῦ 1884. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. Ὁ κ. Βοῦλτσος ὑποβάλλει πρότασιν νόμου, τὴν ὁποίαν προφορικῶς ἀνέπτυξεν, περὶ ἀναβολῆς τῆς κατατάξεως τῶν κληρωτῶν τῆς Βʹ σειράς. (Ὅρα Παράρτημα). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπετείου φορολογικοῦ νόμου τοῦ 1886.

§56Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ δηλώσῃ εἰς ἡμᾶς, ἂν ἦνε δυνατὸν νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, πρὶν ἢ ἔλθῃ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος· διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσε πρὸ ἡμερῶν ὅτι, ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, θέλει ἀπαλειφθῆ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νομοσχεδίου τῆς ἐπετείου φορολογίας, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὸν φόρον τοῦ ἐπιτηδεύματος. Βλέπω δὲ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὅτι, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπετείου φορολογίας ἔρχεται νῦν εἰς συζήτησιν πρῶτον, τὸ νομοσχέδιον περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος ἔρχεται 21, καὶ πιστεύω, ὅτι ἐκ τούτου θὰ περιπέσωμεν εἰς τὴν δυσχέρειαν ὅτι, ἐὰν ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον τὸ ἐπέτειον ὡς ἔχει, δὲν θέλομεν δυνηθῆ κατόπιν νὰ συμβιβάσωμεν τὸ ἄρθρον 6 πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἄλλου νομοσχεδίου. Αὕτη εἶνε ἡ ἀπορία, ἣν παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μοὶ λύσῃ.

§57ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος τῶν κινητῶν κεφαλαίων, κατὰ τὴν πρώτην καὶ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν ἐδήλωσα πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπεβάλλετο μέχρι τοῦδε ἄγνωστος εἰς τὴν Ἑλλάδα φόρος, ὅτι κατὰ τὴν γνώμην μου ἐθεώρουν, ὅτι ὁ φόρος οὗτος ἦν εὔλογος, καὶ ὅτι δὲν ὑπῆρχον πραγματικοὶ λόγοι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου παριστῶντες, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, φορολογοῦν τὰ κεφάλαια, διώκει αὐτὰ ἐκ τῆς χώρας, καθ’ ὃν χρόνον ἡμεῖς ἔχομεν ἀνάγκην αὐτῶν. Τὸν φόρον τοῦτον τὸν καινοφανῆ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐνόμισα, ὅτι ἠδυνάμην νὰ προβάλω εἰς τὴν Βουλὴν μετὰ τῆς προθέσεως νὰ δώσω ἀφορμὴν εἰς τοὺς Ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους νὰ συζητήσωσιν ἐπ’ αὐτοῦ, ν’ ἀνταλλάξωσι τὰς ἰδέας των, νὰ βασανίσωσιν αὐτὸ, ἵνα εὐκολύνω τὴν ἐν τῷ μέλλοντι ἐπιψήφισιν νόμου τοιούτου, ἀφοῦ προηγουμένως συντελέσω εἰς τὸ νὰ ἔλθωσιν εἰς φῶς αἱ συνειδήσεις τοῦ Τόπου εἰς τὸ εἶδος τοῦτο τῆς φορολογίας. Ἡ κατάταξις, ἥτις ἐγένετο τοῦ νομοσχεδίου ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἐνδεικνύει ἀρκούντως, ὅτι τὸ δοκίμιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐθήκαμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὸ ἐθήκαμεν μετὰ τῆς προαιρέσεως νὰ προκαλέσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπ’ αὐτοῦ καὶ συζητηθῶσιν αἱ ἰδέαι, τὰς ὁποίας τὸ νομοσχέδιον ζητεῖ νὰ μεταβάλῃ εἰς νόμον, ἀλλὰ δὲν ἦτο πρότασις, εἰς τὴν ὁποίαν ἤθελον ἐπιμείνει διὰ νὰ ψηφοφορηθῇ καὶ γίνῃ νόμος, καὶ διὰ τοῦτο καὶ ὅταν συνέταξα τὸν Προϋπολογισμὸν, καὶ ὅταν κατόπιν προέτεινα προσθήκην φόρου, δὲν ἀνέγραψα οὔτε ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, οὔτε ἐν ταῖς προτάσεσι, δὲν ἀνέγραψα ἔσοδον τοῦ νόμου τούτου. Ἐὰν ἡ γνώμη τῆς ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τῶν κινητῶν κεφαλαίων εὕρισκεν ἀποδοχὴν ἐν τῇ Βουλῇ, ὥστε νὰ πείσῃ ὑμᾶς, ὅτι ἡ νομοθέτησις τοιούτου φόρου δὲν ἤθελεν ἐκπλήξει οὐδεμίαν τῶν τάξεων, αἵτινες ἤθελον ὑπαχθῆ εἰς αὐτὸν, ὅτι ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ λαοῦ ὑπῆρχε πλήρης καὶ ἀρτία ἡ πεποίθησις περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς τοιαύτης φορολογίας, ἠθέλομεν νομίσει, ὅτι προσφέρομεν ὑπηρεσίαν, προβάλλοντες τὸ νομοσχέδιον καὶ δίδοντες ἀφορμὴν εἰς τοὺς Ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους νὰ ψηφίσωσιν αὐτό. Ἐὰν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ ἠθέλομεν ἰδεῖ, ὅτι ὑπάρχουσιν εἰσέτι δισταγμοὶ ἐν τῇ συνειδήσει τῶν Ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους καὶ κατὰ συνέπειαν τοῦ λαοῦ, δὲν εἴχομεν τὴν προαίρεσιν οὐδὲ νὰ ἐπιμείνωμεν οὐδὲ νὰ ζητήσωμεν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου· διότι νομίζομεν, ὅτι ἰδίως ὅταν πρόκειται νὰ ἐπιβληθῶσι νέοι φόροι ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ ἐρευνᾷ προηγουμένως ἂν ἡ κατάστασις ἡ πνευματικὴ καὶ ἡ ὑλικὴ τοῦ Τόπου δύναται νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸ νέον νομοθέτημα. Κατατάξαντες δὲ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπετείου φορολογίας ἀμέσως πρὸς συζήτησιν, ὑποτάξαντες δὲ πολὺ κατώτερον τὸ νομοσχέδιον περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος, ἐνδεικνύομεν τὴν ἀπόφασιν ἡμῶν τοῦ νὰ μὴ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Νόμου, καὶ νὰ μὴ φέρωμεν αὐτὸ εἰς τρίτην συζήτησιν.

§58ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ ἐκ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§59ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂν θέλετε νὰ κάμητε τοιαύτην πρότασιν, ἔχετε τὸ δικαίωμα· ἀλλὰ δὲν ἤλθομεν εἰσέτι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν εἰς τὸ ἀντικείμενον αὐτό.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 1 (Ἀναγινώσκεται).

§61ΤΡΑΚΑΣ. Εἶχον ὑποβάλει τροπολογίαν, δι’ ἧς ἐζήτησα τὴν κατάργησιν τῆς φορολογίας τῶν γρασιδίων, τριφυλλίων καὶ μποστανίων· ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐδήλωσεν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς προτάσεώς μου, ὅτι παραδέχεται αὐτὴν ὡς πρὸς τὰ γρασίδια καὶ τριφύλλια, ἀλλὰ δὲν ἀπεφάνθη καὶ ὡς πρὸς τὰ μποστάνια. Ὁ φόρος τῶν μποστανίων μόλις ἀποφέρει ἐτησίαν πρόσοδον 30,000 δραχμῶν, ὥστε δὲν εἶνε μέγα κακὸν εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου ἡ ἀπώλεια τοῦ φόρου τούτου· ἐνῷ ἀπεναντίας ὁ καταπιεστικὸς τρόπος τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως αὐτοῦ ἐβίασε τοὺς καλλιεργητὰς τῶν προϊόντων τούτων νὰ παραιτηθῶσι τῆς σπορᾶς καὶ ἐμφυτεύσεως αὐτῶν, διὰ ν’ ἀπαλλαγῶσι τῆς φοβερᾶς μάστιγος τῶν πλαστῶν πρωτοκόλλων τῆς καταμετρήσεως κλπ. Καὶ ἰδοὺ ὅτι κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἁπάντων τῶν στρεμματικῶς φορολογουμένων προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν λαχανοκήπων, ἐβεβαιώθη φόρος ἐν ὅλῳ δραχμῶν 104,507,03· ὥστε ἀφαιρουμένου τοῦ φόρου τῶν γρασιδίων καὶ τριφυλλίων, ὅστις θὰ ὑπερβαίνῃ τὰς 70,000 δραχμὰς, δὲν μένει ἐκ τοῦ φόρου τῶν μποστανίων καὶ λαχανοκήπων ἢ μόνον 30,000 δραχμαὶ, ἃς πρόκειται νὰ χάσῃ τὸ Δημόσιον. Ἑπομένως εἶνε δίκαιον νὰ μὴ φορολογηθῶσι καὶ τὰ μποστάνια καὶ οἱ λαχανόκηποι· καὶ πρὸς τοῦτο παρακαλῶ καὶ πάλιν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅπως συγκατατεθῇ νὰ καταργηθῇ καὶ ὁ φόρος τῶν μποστανίων καὶ λαχανοκήπων, καὶ οὕτω κατορθωθῇ νὰ προμηθευώμεθα τοὺς πέπονας καὶ τὰ λαχανικὰ εὐθηνότερα καὶ ἀφθονώτερα.

§62ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλομεν περὶ τῶν βαλανιδίων τῆς Καρυστίας, ἀνήκει εἰς τὸ ἄρθρον 1· προκειμένου δὲ νὰ ψηφοφορηθῇ τὸ μοναδικὸν ἄρθρον, τὸ διατάσσον τὴν ἰσχὺν τοῦ παρελθόντος νόμου, ὅλαι αἱ τροπολογίαι θὰ προηγηθῶσιν.

§63Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει μία τροπολογία ὑποβληθεῖσα ὑπὸ βουλευτῶν ἐκ τῶν Κυκλάδων, ἡ ὁποία ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη, ἀλλὰ δὲν τὴν εἶδον μετὰ τῶν τροπολογιῶν, αἵτινες εἰσὶ συναφεῖς εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Δι’ αὐτῆς ζητοῦσι νὰ ἀπαλλαγῇ τῆς φορολογίας, ἐκτὸς ἑνὸς οἰκοσίτου χοίρου, ὅστις εἶναι ἤδη ἀπηλλαγμένος διὰ τοῦ παγίου νόμου, καὶ ἓν ἔτι χοιρίδιον, τὸ ὁποῖον παρακολουθεῖ τὸν οἰκόσιτον ἐν ἑκάστῃ οἰκογενείᾳ χοῖρον, ἵνα ἀντικαταστήσῃ αὐτὸν εἰς τὸ ἑπόμενον ἔτος. Νομίζω, ὅτι ἡ θέσις τῆς τροπολογίας αὐτῆς εἶνε εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν 1 ἄρθρον, καὶ παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω περὶ τούτου ὀλίγας λέξεις. Κατὰ τὸν νόμον, ἀπαλλάσσονται παντὸς φόρου οἱ οἰκόσιτοι χοῖροι, ἤτοι εἷς χοῖρος ἐν ἑκάστῃ οἰκογενείᾳ τρεφόμενος παρ’ αὐτῇ πρὸς ἰδίαν χρῆσιν. Εἰς τὰς Κυκλάδας νήσους, ἔνθα ἑκάστη οἰκογένεια τρέφει παρ’ ἑαυτῇ χοῖρον οἰκόσιτον, δὲν τηρεῖται ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἐναντίον ταύτης φορολογοῦνται οἱ οἰκόσιτοι χοῖροι. Οἱ οἰκόσιτοι χοῖροι εἰς τὰς Κυκλάδας σφάζονται καὶ ταριχεύονται κατὰ τὸν μῆνα Νοέμβριον, αἱ δὲ οἰκογένειαι φροντίζουσι περὶ τοῦ διαδόχου, ὅστις θὰ ἀντικαταστήσῃ τὸν χοῖρον ἐκεῖνον (ἱλαρότης). Εἶνε ἠναγκασμέναι αἱ οἰκογένειαι νὰ φροντίσωσι περὶ τούτου ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου, ὅτε ἀποθηλάζονται τὰ νεογνὰ, καὶ ὅσα ἐξ αὐτῶν δὲν προορισθῶσι δι’ οἰκοσίτους χοίρους, σφάζονται μικρὰ ἔτι ὄντα. Ὥστε παρ’ ἑκάστῃ οἰκογενείᾳ ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου μέχρι τοῦ Νοεμβρίου εὑρίσκονται δύο χοῖροι, ὁ οἰκόσιτος χοῖρος τοῦ τρέχοντος ἔτους, καὶ τὸ χοιρίδιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀντικαταστήσῃ αὐτόν. Ἡ ἀπαρίθμησις γίνεται κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον, ἤτοι καθ’ ἣν ἐποχὴν εὑρίσκονται παρ’ ἑκάστῃ οἰκογενείᾳ οἱ δύο χοῖροι. Ὁ ἀπαριθμητὴς εὑρίσκει τοὺς δύο χοίρους, καὶ ὀχυρούμενος ὄπισθεν τοῦ γράμματος τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι εἷς μόνον ἀπαλλάσσεται τῆς φορολογίας, οὐδόλως δὲ σκεπτόμενος λογικῶς, ἀπαλλάσσει τὸν ἕνα, ὅστις ὅμως ἐφορολογήθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὡς περιπλέον εὑρεθείς, φορολογεῖ δὲ τὸν ἕτερον, ὅστις εἶνε ὁ οἰκόσιτος τοῦ ἑπομένου ἔτους, ὁ κατὰ νόμον ἀφορολόγητος, καὶ ἑπομένως οὐδεὶς ἀπαλλάσσεται οὕτω τῆς φορολογίας. Ἕκαστος χοῖρος οἰκόσιτος ζῇ ἓν ἔτος καὶ τέσσαρας μῆνας. Ὁ νόμος, ὅστις ἀπήλλαξε τὸ εἶδος αὐτὸ τῶν ζῴων τῆς φορολογίας, δὲν ὥρισε καὶ τὴν ζωὴν αὐτῶν ἀκριβῶς εἰς ἓν ἔτος, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν εἰς αὐτὰ νὰ ζήσωσι περισσότερον. Δὲν ἐξεύρω ἐὰν συμβαίνῃ τοῦτο καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας· πληροφοροῦμαι, ὅτι εἴς τινας ἐπαρχίας τῆς Μάνης δὲν ἠγέρθη τοιοῦτο παράπονον.

§64ΤΖΑΝΕΤΑΚΗΣ. Δὲν πληρόνουν ἐκεῖ φόρον.

§65ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ἄλλας ἐπαρχίας μανθάνω, ὅτι δὲν ἠγέρθησαν τοιαῦτα παράπονα, ἀλλὰ τοῦτο συμβαίνει, εἴτε διότι εἰς ἄλλην ἐποχὴν σφάζονται ἐκεῖ οἱ οἰκόσιτοι χοῖροι, εἴτε διότι ὑπάρχουσιν ἀγέλαι, ἐξ ὧν ἐν πάσῃ ἐποχῇ δύνανται νὰ λαμβάνωσι χοίρους καὶ καθιστῶσιν αὐτοὺς οἰκοσίτους. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλοῦν· οἱ πολῖται ἀδικοῦνται κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου, ἡ δ’ ἐκ τούτου ζημία εἶναι οὐ μικρά, διότι ὑποβάλλονται οἱ πολῖται καὶ εἰς ποινὰς ἕνεκεν παραλείψεως δηλώσεων, ἐκ τῆς περιστάσεως δὲ ταύτης λαμβάνοντες ἀφορμὴν οἱ ἀπαριθμηταὶ, πιέζουσι διαφοροτρόπως τοὺς πολίτας, ὅταν μάλιστα οὗτοι τύχῃ νὰ ἦναι προστατευόμενοι ἀσυνειδήτων πολιτικῶν ἰσχυόντων. Νομίζω, ὅτι ἠδύνατο νὰ παύσῃ τὸ κακὸν καὶ δι’ ἐπεξηγήσεως τοῦ νόμου πρὸς τὰς ἁρμοδίας Ἀρχάς· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, πρὸς ἣν ἐπανειλημμένως ἀνεφέρθην, δὲν ἠθέλησε ν’ ἀναγνωρίσῃ τὸ δίκαιον τῶν λόγων μου, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ παραδεχθῇ τὴν τροπολογίαν.

§66ΚΑΪΡΗΣ. Πρέπει τοὐλάχιστον νὰ παραδεχθῶμεν νὰ γίνηται ἡ ἀπαρίθμησις τὸν Δεκέμβριον, ὅτε εἷς χοῖρος ὑπάρχει ἐν ἑκάστῃ οἰκογενείᾳ.

§67ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πολὺ ὀρθῶς. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ δεχθῇ τοὐλάχιστον τοῦτο, δι’ οὗ παύει τὸ κακόν.

§68Δ. ΚΑΪΡΗΣ. Ὀφείλω, μεθ’ ὅσα ὁ συνάδελφός μου ἔλεξε, νὰ εἴπω δύο λέξεις πρὸς ὑποστήριξιν τῆς τροπολογίας, ἣν μετ’ ἄλλων συναδέλφων ὑπέβαλεν ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, ἵνα μὴ ἀποθάνῃ αὕτη ἀπαρηγόρητος. Ἡ τροπολογία αὕτη καὶ ὅταν ἀνηγγέλθη παρὰ τοῦ κυρίου Προέδρου καὶ ἤδη βλέπω, ὅτι ἐκίνησε τὴν ἱλαρότητα τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἀγνοῶ ἂν εἶνε ἀξία τοιαύτης, ἀφοῦ ὁ Νόμος φορολογεῖ τοὺς χοίρους. Ἡ τροπολογία μου δὲν σκοπεῖ νὰ καινοτομήσῃ τὸν Νόμον, πρόκειται νὰ καταστήσῃ βεβαίαν τὴν εὐεργετικὴν διάταξιν αὐτοῦ, καθ’ ἣν εἰς ἕκαστον κτηνοτρόφον μένει ἀφορολόγητος εἷς οἰκόσιτος, καὶ ἥτις εὐεργετικὴ διάταξις εἰς τὴν Ἐπαρχίαν μου εἶνε κενὴ λέξις τοῦ Νόμου. Εἰς Ἄνδρον ὡς καὶ εἰς ὅλας τὰς νήσους δὲν ὑπάρχουν ἀγέλαι χοίρων· ἕκαστος κτηνοτρόφος τρέφει ἕνα τοιοῦτον· κατὰ τὸ θέρος δὲ προμηθεύεται καὶ ἕτερον μικρὸν, ὃ συντρέφει μετὰ τοῦ οἰκοσίτου, ἵνα χρησιμεύσῃ τοιοῦτον διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος. Εὐλόγως λοιπὸν οἱ κτηνοτρόφοι κατὰ Σεπτέμβριον, ὅτε γίνωνται αἱ δηλώσεις, δὲν δηλοῦσι τὸν μικρὸν οἰκόσιτον· διότι, ἂν τοῦτον δηλώσωσι καὶ πληρώσουν τὸν φόρον, τότε ἐκλείπει ἡ εὐεργετικὴ τοῦ νόμου διάταξις. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐννοοῦν οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν ἀδηλώτων χοίρων, καὶ ἐννοοῦν μάλιστα νὰ ὠφεληθοῦν· ὥστε κατὰ Ὀκτώβριον, ὅτε γίνεται ἡ ἀπαρίθμησις, ὅπου εὕρουν τοιοῦτον μικρὸν οἰκόσιτον τὸν ἀπαριθμοῦν, καὶ ὑφίστανται οἱ κτηνοτρόφοι καταπτεστικωτάτην φορολογίαν, ἣν ἐντελῶς θὰ ἀπέφευγον, ἐὰν ἐντελῶς παρῃτοῦντο τῆς εὐεργετικῆς διατάξεως. Τὰ δίκαια παράπονα τῶν φορολογουμένων κτηνοτρόφων ἀνηνέχθησαν ἑκάστοτε εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλ’ ἀτυχῶς δὲν εἰσηκούσθησαν. Ταῦτα τὰ δίκαια παράπονα πρόκειται νὰ θεραπεύσῃ ἡ τροπολογία πρὸς πλήρη ἐφαρμογὴν τῆς, ὡς εἴρηται, εὐεργετικῆς τοῦ Νόμου διατάξεως, καὶ ἐπιτυγχάνεται τοῦτο διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς τροπολογίας, ἣν παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ ἀποδεχθῇ. Ἐπειδὴ ὅμως παρατηρῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θέλει νὰ ἐννοήσῃ τὸ βάσιμον ταύτης καὶ παρεξηγεῖ ἐπὶ τὸ εὐτράπελον τὴν τροπολογίαν, ἵνα λείψῃ ἡ εὐτραπελία αὕτη, ὑποβάλλω σχετικὴν τροπολογίαν, ἵνα ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Ἄνδρου καὶ καθ’ ὅλον τὸν Νομὸν τῶν Κυκλάδων ὁρισθῇ χρόνος δηλώσεως τῶν χοίρων ὁ Δεκέμβριος, ὅτε βεβαίως εἶνε τετελεσμένη ἡ σφαγὴ τῶν οἰκοσίτων, καὶ ἕκαστος κτηνοτρόφος εὑρίσκεται μόνον μὲ τὸν οἰκόσιτον τοῦ τρέχοντος φορολογικοῦ ἔτους, καὶ οὕτω καθίσταται πραγματικὴ ἡ ἐνεργητικὴ διάταξις τοῦ Νόμου. Ὅθεν παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὴ τοὐλάχιστον ἡ τροπολογία αὕτη.

§69ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρωθυπουργὲ, εἰς τοῦτο καὶ ἐγὼ συμφωνῶ, νὰ γίνωνται αἱ δηλώσεις τὸν Δεκέμβριον, καὶ τότε θέλει παύσει τὸ κακόν.

§70Ι. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἀντιλέγω εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν γρασιδίων, τριφυλλίων καὶ μποστανίων, διότι ἡ παροῦσα ἐποχὴ δὲν εἶνε ἐπιτρέπουσα κατάλυσιν φόρων ἔστω καὶ τῶν μικροτάτων. Ἡ πρόσοδος τῶν γρασιδίων εἶνε πρόσοδος σπουδαία καὶ μάλιστα ἐν Ἀττικῇ, ὅπου ὑπερβαίνει καὶ τὴν πρόσοδον τοῦ οἴνου καὶ τὴν πρόσοδον αὐτῆς τῆς σταφίδος. Διὰ τὸν αὐτὸν λόγον δὲν πρέπει νὰ ἐξαιρεθῇ καὶ τὸ τριφύλλιον, διότι ἔχει ζήτησιν ἕνεκεν τῆς πληθύος τῶν κτηνῶν καὶ μεγάλην ἀξίαν. Τὰ μποστάνια εἶνε ἐπίσης λίαν προσοδοφόρα. Δὲν εἶνε λοιπὸν δίκαιον αἱ τοιαῦται πρόσοδοι, ὅσον δήποτε καὶ ἐὰν εἰσὶ μικραὶ, νὰ ἐλλείπωσιν ἐκ τῶν ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ μάλιστα εἰς τὰς τοιαύτας περιστάσεις. Φρονῶ, ὅτι δὲν εἶνε δίκαιον, δὲν εἶνε πρέπον εἰς τὰς τοιαύτας περιστάσεις νὰ μὴ μεριμνῶμεν περὶ τῆς καταστάσεως τῆς οἰκονομικῆς τοῦ Κράτους, καὶ νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου αὐτοῦ. Ἔλεγον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ φορολογηθῶσι τὰ γρασίδια, διότι χρησιμεύουσιν εἰς τροφὴν τῶν κτηνῶν, ἅτινα φορολογοῦνται καὶ διὰ τὴν τῶν γρασιδίων καλλιέργειαν. Ἀλλὰ τότε δὲν ἔπρεπε νὰ φορολογηθῇ καὶ ὁ οἶνος, ὅστις χρησιμεύει εἰς τὴν καλλιέργειαν καὶ τῶν ἀμπελώνων καὶ τῶν σταφιδαμπελώνων, βαρύτατα φορολογουμένων. Διατί λοιπὸν νὰ μὴ παραδεχθῶμεν καὶ τὴν φορολογίαν τῶν γρασιδίων; Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ μείνωσιν ἀφορολόγητα τὰ εἰρημένα προϊόντα, διότι ἄλλως ἀγόμεθα εἰς κατάστασιν πραγμάτων, ἥτις θέλει εἶσθαι λίαν λυπηρὰ καὶ λίαν ταχέως.

§71Χ. ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ εἰς τὴν ἐξαίρεσιν, τὴν ὁποίαν ἐπρότειναν οἱ κύριοι συνάδελφοι διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον περὶ τῶν ζώων ἐκείνων τῶν κατοικιδίων καὶ περὶ τῶν μποστανίων, περὶ τῶν ὁποίων ὁ κύριος βουλευτὴς Φθιώτιδος εἶπε. Περὶ πάντων τούτων, κύριοι, εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω τὶ συμβαίνει ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Τροιζηνίας καὶ ἰδίως εἰς τὸν Δῆμον Μεθάνων, ὅπου οἱ κάτοικοι εἶναι πτωχοί, καὶ ἂν καταλύωσι κρέας, τὸ πράττουσι κατὰ τὰς ἐπισήμους ἑορτὰς δὶς ἢ τρὶς μόνον τοῦ ἔτους. Κατὰ τὰς ἐπισήμους λοιπὸν ἑορτὰς, καὶ αὐτοὶ σφάζουσι τὰ ζῶα, τὰ ὁποῖα τρέφουσι, καὶ τὰ ὁποῖα χρησιμεύουσιν εἰς τὸ νὰ διακόψωσι τὴν διηνεκῆ των ξηροφαγίαν κατὰ τὰς ἐπισήμους ἡμέρας. Καθ’ ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὰ μποστάνια, κυριολεκτικῶς οὔτε τοιαῦτα ὑπάρχουσι παρὰ μόνον ἐπειδὴ συγκοινωνία δὲν ὑπάρχει οὔτε ἡ παραμικρὰ, ὥστε δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσι διὰ τῆς ἔξωθεν εἰσαγωγῆς καρπῶν εἰς τὰς πρὸς διατροφὴν αὐτῶν τῶν κατοίκων ἀνάγκας· ἐπειδὴ λοιπὸν, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι τόσον δύσκολος ἡ συγκοινωνία, δὲν δύνανται νὰ εἰσκομισθῶσι τὰ χρειώδη, οὔτε καρποὶ τῆς γῆς, οὔτε τὰ διαφοροειδῆ ἐδώδιμα. Τί λοιπὸν πράττουσι; Πρὸ τῆς αὐλῆς τῆς οἰκίας φυτεύουσι κἄτι τι· μίαν ῥίζαν πεπονίου, μίαν ῥίζαν σπανάκι, μίαν ῥίζαν ἀπὸ τὰ τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα οὔτε ἀναπτύσσονται κἄν· διότι μὴ νομίζετε, ὅτι ἔχουσιν ὕδωρ, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ τὰ ποτίζωσι. Δὲν ἔχουσιν ὕδωρ, οὔτε πηγαῖον, οὔτε ὀρυκτὸν, ἀλλ’ ἔχουσι λάκκους, εἰς τοὺς ὁποίους συγκεντρώνουσι κατὰ τὸν χειμῶνα ὀλίγον ὕδωρ, τὸ ὁποῖον μᾶλλον βλάπτει τὸ ποτιζόμενον φυτόν· καὶ μὅλα ταῦτα αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δι’ αὐτοῦ τοῦ ὕδατος ζῶσιν. Ὅμως τί συμβαίνει; συμβαίνει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον οἱ προλαλήσαντες ἐφοβήθησαν, καὶ διὰ τὸν ὁποῖον λόγον ἐζήτησαν τὴν κατάργησιν τῆς φορολογίας, τὴν καταπίεσιν· διότι ἡ πολιτικὴ μεταχειρίζεται ὡς ὅπλον πρὸς καταπίεσιν τὸ τοιοῦτον (διάλογοι). Λοιπὸν σᾶς ἐρωτῶ, τί θὰ παραγάγῃ ὥστε ν’ ἀποφέρῃ εἰς φορολογίαν τοιαύτη καλλιέργεια, ἔστω καὶ πλέον τοῦ στρέμματος; ἢ πόση ἡ ζημία τοῦ Δημοσίου ἐκ τοῦ ἀφορολογήτου αὐτῶν; Κύριοι, ὅσον ἀφορᾷ περὶ τῆς ζημίας, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται τὸ Ταμεῖον τοῦ λαοῦ, τὸ Δημόσιον λεγόμενον Ταμεῖον, καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω δεδηλωμένως τὸ Ταμεῖον τοῦ λαοῦ, αὐτὴ δὲν εἶναι ὄχι μεγάλη, ἀλλ’ οὔτε κἄν ἐπαισθητή. Βεβαίως πρέπει νὰ μὴ καταργῶμεν φόρους, διότι τὸ Ταμεῖον τοῦ λαοῦ πληροῦται μικρὸν καὶ κατ’ ὀλίγον ἐξ ἐκείνου τὸ ὁποῖον ἀποῤῥέει ἐκ τοῦ ἱδρῶτος αὐτοῦ. Εἶπα καὶ ἐπανέλαβον οὐχὶ Δημόσιον Ταμεῖον, ἀλλὰ τοῦ λαοῦ, διότι δυστυχῶς ἀπὸ τῆς Τουρκοκρατίας, ὅτε τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ἦν Ταμεῖον τοῦ Τυράννου, ἕλκουσα τὴν καταγωγὴν φαύλη τις συνήθεια ἐπεκράτησε νὰ μὴ θεωρῶμεν ὡς ἔγκλημα τὸ τρώγειν τὰ τοῦ Δημοσίου Ταμείου, δὲν ἐννοοῦμεν ὅτι, ὅταν καταχρώμεθα τὰ τοῦ Δημοσίου, τότε τὸ Ἔθνος τρώγει αὐτὸ ἑαυτό. Ἡ ἀντεθνοφαγία εἶναι τὸ κοινὸν ἐλάττωμα τῆς ἐνεστώσης Ἑλλάδος, καὶ τρώγοντες τὰς σάρκας μας αἰσθανόμεθα τὴν ἡδονὴν τῆς γαλῆς. Εἰξεύρετε τὴν παροιμίαν τῆς γαλῆς, τῆς λειχούσης τὴν ῥίνην. Ἡ γαλῆ ἔλειχε τὴν ῥίνην καὶ ἠσθάνετο ἡδονὴν καταπίνουσα τὸ ἐκ τῆς γλώσσης της ἐκχυνόμενον αἷμα καὶ ἕνεκα τῆς ἡδονῆς δὲν ἠσθάνετο τὴν κατανάλωσιν ζωτικωτάτου ὀργάνου της καὶ δὲν ἐσκέπτετο διὰ τὴν στέρησιν, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εὑρίσκετο, τοῦ μέσου πρὸς ἐξακολούθησιν τοῦ βίου, καὶ τῷ ὄντι ἐπὶ τέλους εὑρέθη εἰς ἣν κατάστασιν ἦν ἑπόμενον νὰ εὑρεθῇ, ὡς γνωρίζετε, ἤτοι, ληξάσης τῆς ἡδονῆς, ἔληξε καὶ ὁ βίος της. Διὰ τοῦτο καὶ ἡ Ἑλλάς, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ διὰ τῆς ὑπαλληλομανίας, τρεφομένη δαπάναις τοῦ Δημοσίου, εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν θέλει φθάσει, ἥτις ἐστὶν αὐτοχειρία Ἐθνική. Δὲν ἐννοῦμεν λοιπὸν νὰ δημεύσωμεν τοὺς πόρους τοῦ Δημοσίου Ταμείου προτείνοντες τὰς ἀνωτέρω ἀσυδοσίας· διότι ἡ τοιαύτη πρότασις περὶ καταργήσεως μικρᾶς προσόδου δὲν ἔχει νὰ ἐπιφέρῃ εἰς τοὺς ὀχετοὺς τοῦ Δημοσίου πλούτου οὐδεμίαν στείρευσιν, διότι καὶ ἐὰν ὄχι πρὸς ἰδίαν τοῦ ἰδιοκτήτου ἀνάλωσιν πλέον, ἀλλὰ καὶ μεγάλην ἐπίδοσιν ἐὰν λάβωσι τὰ ἀφορολόγητα δι’ ἀμέσου φόρου τοιαῦτα ἀντικείμενα ἰδιωτικοῦ πλούτου, πάλιν ἐμμέσως τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ἱκανοποιεῖται, καὶ ἐὰν ὁλοσχερῶς ἰδίως τὰ μποστάνια μείνωσιν ἀφορολόγητα ἢ τοὐλάχιστον ἐὰν εἶναι δύο στρέμματα, οἱ δὲ κατὰ τῆς ἀσυδοσίας ταύτης κραυγάζοντες μᾶς ἔδοσαν τὸ δικαίωμα νὰ ἀμφιβάλλωμεν περὶ τοῦ Ἐθνικοῦ πόνου των, ἀφοῦ οὗτοι πρὸ μικροῦ ἔτι ἠρνήθησαν νὰ ψηφίσωσι τὸν καθολικὸν τοῦ οἴνου φόρον, ὁ ὁποῖος σήμερον ἐπεβλήθη· καὶ ὁ φόρος οὗτος τοῦ οἴνου καθιστᾷ καὶ ταύτην τὴν ζημίαν καὶ ἀκόμη ἄλλας τινὰς ἀνεπαισθήτους.

§72Ν. ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Νόμου περὶ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ἡ νῆσος Θήρα ἐξηρέθη, διότι τὰ κτήνη ἐκεῖ χρησιμεύουσι πρὸς καλλιέργειαν τῶν ἀμπέλων· ἀλλ’ ἐνῷ ἐξῃρέθη ἡ μεγάλη νῆσος Θήρα τοῦ ῥηθέντος φόρου, ἔμεινεν ἡ μικρὰ νῆσος Θηρασία ὑπόχρεως εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου τούτου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ ἐξαιρέσῃ καὶ τὴν νῆσον Θηρασίαν, διότι εἶνε ἄδικον νὰ πληρώνωσι φόρον ἀροτριώντων κτηνῶν οἱ ζωοκτήμονες τῆς μικρᾶς ταύτης νήσου, ἀφοῦ εἰς τὴν Θήραν δὲν πληρώνουσι καὶ ἀφοῦ αἱ γαῖαι εἶναι τῆς αὐτῆς φύσεως. Τοῦτο ἴσως ἐγένετο ἐκ παραδρομῆς κατὰ τὸ 1880, διότι ἐν Θηρασίᾳ αἱ ἀσκεπεῖς γαῖαι εἶναι μόλις 100 στρέμματα, αἱ δὲ λοιπαὶ εἶναι ἄμπελοι, καλλιεργούμεναι ὑπὸ τῶν ὑπαρχόντων κτηνῶν κατὰ τὴν ἐκεῖ συνήθειαν. Καὶ ἐνῷ ἐν Θήρᾳ αἱ ἀσκεπεῖς γαῖαι πληρώνουσι φόρον δεκάτης, ἀπαλλασσόμεναι τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ἡ Θηρασία, ὅπου δὲν ὑπάρχει γῆ τοιαύτη ἀσκεπὴς, φορολογεῖται, πληρόνουσα φόρον ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ ὅπως διὰ τῆς ἐν τῷ 1 ἄρθρῳ τροπολογίας μου ἀφαιρέσῃ τὴν φορολογίαν τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ἀπὸ τὴν Θηρασίαν.

§73ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ θεωρῶ ὅλως περιττὸν νὰ συστήσω τὴν πρότασιν ταύτην τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου, διότι εἶναι καταφανῶς δικαία.

§74ΤΕΡΤΙΠΗΣ. Ἐγὼ παρακαλῶ νὰ ἀφαιρέσητε ὅλους τοὺς φόρους ἀπὸ τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα καὶ νὰ τοὺς θέσητε εἰς τὴν Θεσσαλίαν, διότι δυστυχῶς οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Θεσσαλίας δὲν ἐφρόντισαν περὶ αὐτῆς καὶ ἄφησαν ἐμὲ ὅστις δὲν δύναμαι νὰ ὁμιλῶ.

§75ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁσάκις συζητεῖται τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπετείου φορολογίας, πληθὺς τροπολογιῶν προβάλλεται, διότι οὐδεὶς δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ὁ τρόπος τῆς κατανομῆς τῶν ἀμέσων φόρων εἶνε ἀνεπίδεκτος πάσης βελτιώσεως. Οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὑποστηρίζοντες τὰ ὑπ’ αὐτῶν προβαλλόμενα νομοσχέδια, τρέπονται εἰς μελέτας τῆς ἱστορίας ἑκάστου προηγηθέντος νομοσχεδίου, τῆς ἀγοραίας τιμῆς τῶν προϊόντων, καὶ πολλάκις εἴτε κατορθόνουσι νὰ εὕρωσι τὴν ἀλήθειαν καὶ προβάλλουσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ποσοστὸν τοῦ φόρου, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ, εἴτε πολλάκις περιπλέκονται εἰς ἀδιέξοδον κύκλον ἐρευνῶν. Ἐφέτος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ ἐξαίρεσις τοῦ κανόνος τούτου, καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν τὴν πληθὺν τῶν ὑποβληθεισῶν τροπολογιῶν, ἥτις μᾶς ἐκπλήσσει. Μοὶ φαίνεται ὅμως, ὅτι ἡ ἔκπληξις δὲν εἶνε δικαία, καὶ ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσιν ἀκόμη γνῶσιν τῆς καταστάσεως, γνῶσιν τῶν περιπετειῶν τοῦ τόπου, καὶ γνῶσιν τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἐφαρμόζονται οἱ φορολογικοὶ νόμοι καὶ κανονίζεται ἡ βεβαίωσις αὐτῶν, καὶ δι’ αὐτῶν ἐπιβάλλονται οἱ φόροι, δὲν πρέπει νὰ ἐκπλήσσωνται. Καὶ πέρυσιν εἶχε προταθῆ ἡ ἀπορία τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Καρυστίας, ἡ ὁποία παρίστα, ὅσον ἀφορᾷ τὰ βαλανόδενδρα τῆς πατρίδος αὐτοῦ, ὅτι ὁ φόρος ἐπὶ τῶν βαλανιδίων μέχρι τοῦ 1867 ἦτο δραχμὴ 1 καὶ 20 καὶ κατὰ συνέπειαν τὰ βαλανόδενδρα ἐχαρακτηρίζοντο ὡς ἰδιόκτητα ἀλλ’ ὅτι ἀπὸ τοῦ 1868 προσδιωρίσθη φόρος εἰς δραχμὰς 2,50, ἑπομένως κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐχαρακτηρίσθησαν τὰ βαλανιόδενδρα τῆς πατρίδος αὐτοῦ ὡς ἐθνικά. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἐπαρχίας ταύτης διϊσχυρίζοντο, ὅτι εἶνε ἰδιόκτητα, καὶ ὅτι τὸ ποσὸν τὸ ἐπιβαλλόμενον τοῦ φόρου δὲν προσῆκε νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὰ βαλανίδια τὰ ἐκ τῆς πατρίδος αὐτῶν ἐξαγόμενα. Μόλις οἱ βουλευταὶ Καρυστίας ἐπρόβαλον τὴν ἀπορίαν, καὶ οἱ βουλευταὶ Νάξου ἐπρόβαλον αὐτὴν ταύτην τὴν ἀπορίαν, ὅτι, μολονότι δὲν ὑπάρχει ἐθνικὴ γῆ ἐν Νάξῳ, τὰ βαλανιόδενδρα ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς ἐθνικὰ, καὶ ἐπέμενον, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπιβληθῇ φόρος ἀνώτερος τοῦ ἐγγείου. Ὑπεσχέθην πέρυσι νὰ ἀνεύρω τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους κατὰ τὸ 1868 οἱ συντάξαντες τὸν ἐπέτειον φορολογικὸν νόμον μετέβαλον τὸ ποσὸν τοῦ φόρου, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τῶν βαλανιδίων τῶν προερχομένων ἐκ τῆς Καρυστίας εἶχε προσδιορίσει κατὰ τὸ 1867 ὁ ἐπέτειος φορολογικὸς νόμος. Ἔδωκα λοιπὸν παραγγελίαν εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀνευρεθῇ ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου, καὶ νὰ ἀνευρεθῶσι τὰ ἔγγραφα, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐγένετο ἡ μεταβολὴ αὕτη, καὶ νὰ ἴδω ἐὰν ἡ μεταβολὴ ἐγένετο εὐλόγως, ἢ ἄνευ λόγου ἢ κατὰ παραδρομήν. Δυστυχῶς ἡ κατάστασις τοῦ ἀρχείου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν δὲν εἶνε τοσοῦτον ἀκριβής, ὥστε νὰ δύναταί τις νὰ προσδοκᾷ, ὅτι θέλει ἀνεύρει τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἤθελε ζητήσει, μάλιστα ἐὰν αὗται ἀνάγονται εἰς παρῳχημένην ἐποχήν. Καὶ μολονότι δεκάκις παρηγγέλθησαν νὰ ἀνευρεθῇ σχετικόν τι, δὲν ἐγένετο δυνατὸν νὰ ἀνευρεθῇ οὐδὲν σχετικὸν, καταδεικνύον πῶς κατὰ τὸ 1868 εἰσήχθη τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, ἐψηφίσθη καὶ ἐκυρώθη ὑπὸ τοῦ Βασιλέως. Περιῆλθον λοιπὸν εἰς ἀμηχανίαν, οὐδὲ ἠδυνάμην νὰ σχηματίσω γνώμην ἐπὶ τῶν παραπόνων, τὰ ὁποῖα οἱ κ. βουλευταὶ ἐκ Καρυστίας καὶ Νάξου μοὶ προέβαλον. Ἠναγκάσθην τότε νὰ ἀποταθῶ πρὸς τὰς ἐπιτοπίους ἀρχὰς, πρός τε τὰς Διοικητικὰς καὶ τὰς Οἰκονομικὰς, καὶ νὰ ζητήσω πληροφορίας. Ὁ Ἔπαρχος καὶ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος Καρυστίας οὐχὶ μόνον μὲ ἐβεβαίωσαν, ὅτι ἐν Καρυστίᾳ τὰ βαλανόδενδρα εἰσὶν ἰδιόκτητα, ἀλλὰ μοὶ ἔπεμψαν καὶ ἀπόδειξιν, ἀφαιροῦσαν πᾶσαν ἀμφιβολίαν περὶ τοῦ ἰδιοκτήτου τῶν βαλανοδένδρων. Ἐπειδὴ δὲ δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος προὐκάλεσε τὴν νομοθέτησιν κατὰ τὸ 1868 καὶ τὴν μεταβολὴν τοῦ ποσοῦ τοῦ φόρου, ἐνόμισα, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἐνδώσω εἰς τὰς ἀξιώσεις τῶν βουλευτῶν τῶν δύο τούτων Ἐπαρχιῶν καὶ νὰ ἀποδεχθῶ νὰ προσδιορισθῇ ὁ ἐπὶ τῶν βαλανιδίων τῆς Καρυστίας καὶ τῆς Νάξου φόρος εἰς δραχμὴν 1 καὶ 20, ὅσος εἶναι ὁ ἔγγειος φόρος, ὁ πληρονόμενος ἐπὶ τῶν βαλανιδίων τῶν ἰδιοκτήτων.

§76ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὁ Ἔπαρχος, ὁ δοὺς εἰς ὑμᾶς τὰς πληροφορίας αὐτὰς, εἶναι εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην πρὸ χρόνου ἢ τελευταίως διωρίσθη;

§77ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν γνωρίζω πότε διωρίσθη, γνωρίζω ὅμως, ὅτι οἱ Ἔπαρχοι, οἱ ὁποῖοι ἀποστέλλονται διὰ νὰ διοικήσωσιν ἐπαρχίας, ἔχουσιν ὑπὸ τὴν κατοχὴν αὐτῶν τὰ δημόσια ἀρχεῖα, τὰ ὁποῖα μεταφέρουσιν ἀπὸ Ἐπάρχου εἰς Ἔπαρχον πάσας τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἡ δημοσία διοίκησις ἔχει συλλέξει. Μοὶ ἐγένετο ὡσαύτως ἡ παρατήρησις, ὅτι ὁ ἐπὶ τῶν κηκιδίων φόρος, ὁ εἰσπραττόμενος κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν, προσδιορίζεται εἰς ποσὸν, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἀναλογίαν ἐπὶ τῆς ἀγοραίας τιμῆς τῶν κηκιδίων. Ὁ φόρος συνίστατο κατὰ τοὺς μέχρι τοῦδε ἐκδεδομένους φορολογικοὺς νόμους εἰς λεπτὰ 15 κατ’ ὀκᾶν καὶ εἶχε προσδιορισθῆ, ὅταν ἡ ἀγοραία τιμὴ τῶν κηκιδίων ἀνήρχετο εἰς δραχμὰς 1 καὶ ½ κατ’ ὀκᾶν· τὰ 15 λεπτὰ ἀπετέλουν τὸ ⅒ τῆς ἀγοραίας τιμῆς, ὁ δὲ προσδιορισθεὶς φόρος παρίστα τὴν δεκάτην ἀκριβῶς. Ἐζήτησα πληροφορίας περὶ τῆς ἀγοραίας τιμῆς τῶν κηκιδίων τώρα, καὶ εὗρον ὅτι αὐτὰ πωλοῦνται εἰς 30 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν.

§78ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ζητοῦνται διόλου.

§79ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐνόμισα, ὅτι τὸ παράπονον, τὸ ὁποῖον ἐγένετο κατὰ τοῦ προσδιοριζομένου ποσοῦ τοῦ φόρου τῶν κηκιδίων, εἶναι εὔλογον καὶ δίκαιον, ὅτι ἦτο μάλιστα καὶ ἄτοπον, ἀναβιβαζόμενον μέχρι τοῦ σκανδάλου, νὰ φορολογῆται διὰ λεπτῶν 15 προϊὸν, τοῦ ὁποίου ἡ ἀξία ἀνέβαινεν εἰς λεπτὰ 30 κατ’ ὀκᾶν. Διὰ τοῦτο ἐνόμισα, ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ προβάλω εἰς τὴν Βουλὴν, ἵνα ἐλαττωθῇ ὁ ἐπὶ τῶν κηκιδίων φόρος εἰς λεπτὰ 5 κατ’ ὀκᾶν. Κατὰ τὴν δευτέραν, νομίζω, ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου εἶχον ἀνακοινώσει εἰς τὴν Βουλὴν τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας ἐποιησάμην ἐπὶ τῆς φορολογίας τῶν γρασιδίων καὶ τριφυλλίων, καὶ τότε ἐπρότεινα εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀπαλλάξῃ τὰ γρασίδια καὶ τὰ τριφύλλια τῆς φορολογίας, εἰς τὴν ὁποίαν ὑποβάλλονται μέχρι τοῦδε. Ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τότε τὴν πρότασίν μου καὶ ἐλπίζω, ὅτι τὸ κῦρος τῆς ἀποφάσεώς της ἐκείνης δὲν θέλει μειώσει ἡ σήμερον γενομένη κατ’ αὐτῆς πρότασις παρὰ τοῦ κ. ἐξ Αἰγιαλείας βουλευτοῦ. Λυποῦμαι, διότι κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην δὲν ἦτο παρὼν νὰ αἰτιολογήσῃ τὴν γνώμην του, τὴν κατὰ τῆς ἀπαλλαγῆς ταύτης τῶν γρασιδίων καὶ τριφυλλίων ἀπὸ τοῦ φόρου· ἴσως τότε ἤθελε φωτίσει ἡμᾶς ἵνα μὴ προβῶμεν εἰς τοιαύτην πρότασιν, καὶ ἴσως ἤθελε φωτίσει καὶ τὴν Βουλὴν ἵνα μὴ ψηφίσῃ τοιαύτην προβληθεῖσαν εἰς αὐτήν. Ἀλλὰ τότε συνέπεσεν ἴσως νὰ εἶναι ἀπὼν, ἡ Βουλὴ ἐξήνεγκεν ἀπόφασιν, καὶ σήμερον δὲν πρόκειται νὰ ἀναψηλαφήσωμεν τὴν ἀπόφασιν ταύτην. Ἐκ τῶν γρασιδίων καὶ τριφυλλίων ἐβεβαιοῦντο τὰ ἑξῆς ποσά· κατὰ τὸ 1880 ἐβεβαιώθη ποσὸν 53,700 δραχμῶν, κατὰ τὸ 1881 ἐβεβαιώθη ποσὸν 57,350, κατὰ τὸ 1882 μετὰ τὴν ἕνωσιν τῶν προσαρτηθεισῶν εἰς τὸ Βασίλειον χωρῶν 72,448, κατὰ τὸ 1883 ἐβεβαιώθη ποσὸν 89,618, κατὰ τὸ 1884, 92,520.

§80ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί εἰσεπράχθη;

§81ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐβεβαιώθη, δὲν γνωρίζω τὶ εἰσεπράχθη.

§82ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε τὸ ἥμισυ.

§83ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ ἔξοδα τῆς βεβαιώσεως πόσα εἶναι;

§84ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν τὰ ἔχω πρόχειρα.

§85ΤΙΝΕΣ. Τὰ ἡμίση.

§86ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ δώσω τὴν πληροφορίαν ταύτην εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ καθησυχάσω τὴν συνείδησιν παντὸς ὅστις ἴσως ὑπέλαβε, καὶ ἐξερχόμενος τῆς αἰθούσης ταύτης ἠδύνατο νὰ σπεύσῃ νὰ διαδηλώσῃ εἰς τὸ κοινὸν τῆς Ἑλλάδος, ὅτι ἡμεῖς χαρίζομεν τοὺς φόρους ἐν ἐποχῇ, καθ’ ἣν τὸ ταμεῖον ἔχει ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην φορὰν ἀνάγκην χρημάτων. Ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν πρώτην καὶ κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν ἐπανελήφθησαν ζωηρὰ παράπονα κατὰ τῆς φορολογίας τῶν μποστανίων· λέγω ἐπανελήφθησαν, διότι τὰ παράπονα ταῦτα ἐξετέθησαν διὰ μακρῶν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, κατὰ τὸν Ἰούλιον μῆνα, ὅτε συνεζητεῖτο ὁ φορολογικὸς νόμος τοῦ τρέχοντος ἔτους 1885. Τὸ ποσὸν τοῦ ἐπὶ τῶν μποστανίων φόρου εἶναι μικρόν· δὲν εἶναι δὲ ἡ στενοχωρία, εἰς τὴν ὁποίαν περιέρχονται οἱ φορολογούμενοι, ὑποχρεούμενοι νὰ πληρώσωσι τὸ εὐτελὲς τοῦτο ποσὸν, ἐκείνη ἡ ὁποία ἄγει αὐτοὺς εἰς τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἠκούσατε, ἀλλ’ ὁ τρόπος τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου ἀποβαίνει καταθλιπτικὸς, καὶ εἰς περιφερείας μάλιστά τινας, εἰς τὰς ὁποίας πρὸ μικροῦ ἤρχισαν νὰ ἐφαρμόζωνται οἱ Ἑλληνικοὶ νόμοι, ἐνδέχεται αἱ καταθλίψεις περὶ τὴν βεβαίωσιν τοῦ φόρου τούτου νὰ εἶναι μεγαλείτεραι ἐκείνων, αἵτινες συντελοῦνται ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας τοῦ Κράτους.

§87ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι βέβαιον αὐτό.

§88ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἠρεύνησα διὰ νὰ εὕρω πόσα εἶναι τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα βεβαιοῦνται ἐκ τοῦ ἐπὶ τῶν μποστανίων φόρου, καὶ εὗρον, ὅτι μετὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς Ἠπειρωτικῆς ταινίας κατὰ τὸ 1882 ἐβεβαιώθησαν 77 χιλιάδες, κατὰ τὸ 1883 μόνον 73 χιλιάδες, κατὰ δὲ τὸ 1884 μόνον 65 χιλιάδες.

§89ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐφέτος δὲν εἶναι οὔτε 30 χιλιάδες.

§90ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ αὐτὴ ἡ προβαίνουσα μείωσις τοῦ παραγομένου προϊόντος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται ὁ φόρος, ἥτις ἐπάγει τὴν μείωσιν τοῦ καθ’ ἕκαστον τῶν τριῶν τούτων ἐτῶν βεβαιωθέντος φόρου, ἐνδεικνύει, ὅτι οἱ ἀσχολούμενοι εἰς τὴν καλλιέργειαν ταύτην δὲν εἶναι ἐντεθαῤῥημένοι εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ ἔργου αὐτῶν. Ἐνόμισα δὲ, ὅτι δὲν θέλω δυσφημισθῆ ὡς διασπείρων τὰ δημόσια χρήματα καὶ χαρίζων τοὺς φόρους τοὺς δημοσίους, ἂν προβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀπαλλάξῃ τῆς φορολογίας τοὺς συκιῶνας. Εἶπον ὅτι ἐλπίζω, ὅτι δὲν θέλω δυσφημισθῆ, ἀλλ’ ἐλπίζω ὅτι περισσότερον, ὅτι, καὶ ἂν δυσφημισθῶ, δὲν θέλω δυσφημισθῆ εἰς τοσοῦτον βαθμὸν, ὅσον ὅταν ἐπρότεινα εἰς τὴν Βουλὴν νὰ συναινέσῃ ἵνα ἀναγάγῃ τὰς πληρονομένας συντάξεις ἀπὸ παλαιῶν εἰς νέας δραχμάς. Ἐπειδὴ δὲ κατὰ τὴν τελευταίαν ἡμέραν οἱ ἀγορεύσαντες ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου μοὶ κατέγνωσαν ἰδίαν συμπάθειαν εἰς μίαν πόλιν τοῦ κράτους καὶ ἰδίαν φροντίδα ἵνα ἐπικαλεσθῶ τὰς ἐπιεικεῖς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς ὑπὲρ τῶν κατοικούντων αὐτὴν, σπεύδω νὰ δηλώσω, ὅτι τὸ ἐπιβάλλον ποσὸν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν μποστανίων ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἀττικῆς ἀνέρχεται κατὰ τὸ 1884 εἰς δραχμὰς 273 (ἱλαρότης).

§91ΣΑΛΤΑΦΕΡΟΣ. Κύριε Πρωθυπουργὲ, ἀφοῦ εὐηρεστήθητε νὰ ἀπαλλάξητε τῆς φορολογίας τοὺς σικυῶνας, τὰ γρασίδια καὶ τριφύλλια, μένει ἀκόμη μικρὸν λείψανον καλλιεργείας, ἤτοι ἡ καλλιέργεια τῶν λαχανοκήπων, ἐπὶ τῆς ὁποίας νομίζω δίκαιον νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἀπαλλαγὴ αὕτη.

§92ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ βεβαιωθὲν ποσὸν ἐκ τοῦ φόρου τῶν λαχανοκήπων κατὰ τὸ ἔτος 1884 εἶναι πολλῷ ὑποδεέστερον τοῦ βεβαιωθέντος ἐκ τοῦ φόρου ἐπὶ ἑκατέρου τῶν δύω ἄλλων παραγωγῶν. Κατὰ σημειώσεις, τὰς ὁποίας ἔχω, μόλις ἐβεβαιώθη κατὰ τὸ 1884 καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ποσὸν δραχμῶν 30,760. Δὲν γνωρίζω ποία εἶναι ἡ ἀναλογία τοῦ εἰσπραττομένου ποσοῦ πρὸς τὸ βεβαιούμενον ἐκ τοῦ εἴδους τούτου τοῦ φόρου, ὁμολογῶ ὅμως, ὅτι μὲ ὅλην τὴν εὐτέλειαν, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ ποσὸν τὸ βεβαιούμενον ἐκ τοῦ φόρου τούτου, δὲν ἠδυνήθην νὰ μελετήσω ὡρίμως τὴν ὑπόθεσιν, καὶ δὲν δύναμαι ἐξ ἐμῆς πεποιθήσεως νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν παῦσιν τοῦ φόρου τούτου· ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ ποσὸν εἶναι εὐτελὲς, ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ ἀποδεχθῇ τὴν προταθεῖσαν γνώμην νὰ ἀπαλλάξῃ καὶ τοὺς σικυῶνας, δὲν ἀντιλέγω.

§93ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα, νὰ λείψῃ.

§94ΤΡΑΚΑΣ. Πολλοὶ δὲν κάμνουν λαχανοκήπους ἕνεκα τῶν ἐνοχλήσεων τῶν δηλώσεων.

§95ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παράπονα ἐπίμονα ἀνεκοινώθησαν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τῶν τιμῶν, αἵτινες ἐνεγράφησαν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τῆς ῥητίνης, ἐν πάσαις σχεδὸν ταῖς περιφερείαις, ἐν αἷς αὕτη παράγεται. Ἠναγκάσθην νὰ ἐξετάσω τὰ στοιχεῖα, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ὁ προσδιορισμὸς τοῦ ἀναγραφέντος ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ποσοῦ τῆς τιμῆς τῆς ῥητίνης ἐν ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι κατὰ τὸν ἀρχικὸν νόμον, τοῦ ὁποίου αἱ μόνιμοι διατάξεις μεταφέρονται ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος ἐν ἰσχύϊ, τὸ ποσὸν τοῦ φόρου, τὸ προσδιοριζόμενον ἐπὶ τῆς ῥητίνης, προσδιωρίσθη εἰς 10%, ἂν ἡ ῥητίνη παράγεται ἐξ ἰδιοκτήτων δένδρων, εἰς 15 δὲ προσδιορίζεται τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας, ἂν παράγεται ἐξ ἐθνικῶν δένδρων. Τὸ ποσὸν ὅμως τοῦ φόρου προσδιορίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς τιμῆς τῆς ἀγοραίας τῆς ῥητίνης, καὶ ὁ νόμος διατάσσει, ἵνα ὁ προσδιορισμὸς τῆς τιμῆς τῆς ῥητίνης γίνεται κατὰ μῆνα, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, εἴτε ἐξ ἐπαγγέλματος, εἴτε κατ’ αἴτησιν τῶν ἐχόντων συμφέρον, νὰ δύναται νὰ μεταῤῥυθμίζῃ τὴν προσδιορισθεῖσαν αὐτὴν τιμήν. Ἡ ἔρευνα, τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἐπὶ τοῦ προσδιορισθέντος ποσοῦ τῆς τιμῆς τῆς ῥητίνης ἐν ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ, μοὶ μετέδωκε τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἀτελῶς ἐνεργοῦνται τὰ κατὰ τὴν βεβαίωσιν τῆς τιμῆς τῆς ῥητίνης. Δὲν γνωρίζω ἂν ἡ ἀτέλεια αὕτη τοῦ τρόπου τοῦ προσδιορισμοῦ τῆς τιμῆς προέρχεται ἐξ ἀμελείας τῶν ἁρμοδίων ἀρχῶν, ἢ ἐκ τῆς ἀνεπαρκείας τῆς ἐπιτηρήσεως αὐτῶν, ἐβεβαιώθην ὅμως, ὅτι τινὲς τῶν προσδιοριζομένων ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τιμῶν δὲν ἐβεβαιώθησαν διὰ τῶν πληροφοριῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον ἐν τοῖς ἀρχείοις τοῦ Ὑπουργείου. Πρὸ μικροῦ ὁ βουλευτὴς ἐκ Χαλκίδος ἀπηύθυνεν εἰς ἐμὲ παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ αὐτὸς ἀπηύθυνα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. βουλευτὴς Χαλκίδος ἔχει ἱκανὴν ὀξυδέρκειαν καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τῷ διαφύγῃ τὸ κενὸν, τὸ ὁποῖον ἄφινεν ἡ ἀνάγνωσις τῆς σημειώσεως, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐν τῷ πίνακι, ἡ αἰτιολογία, ἡ ὁποία ἐγράφη ἐπὶ τοῦ πίνακος, ὅτι ἡ τιμὴ τῆς ῥητίνης ἐν τοῖς δήμοις Μεσαπίων καὶ Ληλαντίων προσδιωρίσθη εἰς λεπτὰ 37, ἡ αἰτιολογία ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ προσδιορισμὸς δὲν ἐστηρίχθη ἐπὶ τοῦ μέσου ὅρου τῶν τιμῶν, ἀλλ’ ἐπὶ εἰκασίας, τὴν ὁποίαν κατὰ τὸν νόμον οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ποιήσηται. Πολλαχοῦ παρετήρησα, ὅτι, ἐνῷ ὁ μέσος ὅρος ὁ ἐξαχθεὶς ἐκ τῶν κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη τιμῶν τῆς ῥητίνης ὡδήγει εἰς ἕνα ἀκέραιον ἀριθμὸν καὶ εἰς ἓν κλάσμα, τὸ ποσὸν τὸ ἀναγραφὲν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀνέγραφεν ἀκέραιον ἀριθμὸν, ὁ ὁποῖος δὲν συμβιβάζεται μὲ τὸν μέσον ὅρον τὸν ἐξαγόμενον ἐκ τῶν τιμῶν τῶν παρελθόντων ἐτῶν· ἄλλως τε μοὶ φαίνεται, ὅτι εἶναι πλημμελὲς τὸ σύστημα τῆς ἐγγραφῆς τῶν τιμῶν τῆς ρητίνης κατ’ ἐπαρχίας ἐν τῷ νόμῳ. Ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, ἡ ψηφίζουσα τὴν ἐγγραφὴν ταύτην καὶ προσδιορίζουσα διὰ τοῦ νόμου τὴν τιμὴν ἐν ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ τῆς ῥητίνης, δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἄλλην πληροφορίαν εἰμὴ τὴν πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἐπὶ τῆς ἀκριβείας τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ὁ Ὑπουργὸς, ὁ προβαλὼν τὸ νομοσχέδιον, δίδωσιν εἰς αὐτήν· ἀλλὰ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος δίδει τὴν πληροφορίαν ταύτην εἰς τὴν Βουλὴν, στηρίζει τὴν γνώμην του εἰς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας δίδουσιν εἰς αὐτὸν αἱ ἐπιτόπιοι ἀρχαί. Συμβαίνει δὲ πολλάκις ὁ μέσος ὅρος, ὁ ὁποῖος ἐξάγεται ἐκ τῆς ἀγοραίας τιμῆς κατὰ τὴν διάρκειαν 3 ἢ 4 ἐτῶν, νὰ μὴ παριστᾷ τὴν ἀληθῆ τιμὴν, ἥτις τρέχει ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ περὶ ἧς πρόκειται. Ἰδίως κατὰ τὸ 1885 καὶ κατὰ τὸ 1886 τοῦτο εἶναι μᾶλλον καταληπτὸν, καθ’ ἓν τῶν 4 ἢ 5 ἐτῶν, τῶν ὁποίων αἱ τιμαὶ ἐλήφθησαν διὰ νὰ προσδιορισθῇ ὁ μέσος ὅρος, ὑπῆρξαν λόγοι ἐξαιρετικοὶ, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ τιμὴ τῆς ρητίνης ἀνυψώθη εἰς ποσὸν, εἰς τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἐπωλήθη· καὶ ὅμως ἡ ὑπέρογκος τιμὴ τοῦ ἔτους ἐκείνου χρησιμεύει ὡσαύτως ὡς καὶ αἱ τιμαὶ τῶν ἄλλων ἐτῶν εἰς τὸν προσδιορισμὸν τοῦ μέσου ὅρου, συντελεῖ δὲ εἰς τὸ νὰ προσδιορισθῇ ἡ τιμὴ εἰς ποσὸν πολὺ μεγαλείτερον παρ’ ὅ,τι εἶναι κατ’ ἔτος.

§96ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι βεβαιότατον.

§97ΤΙΝΕΣ. Ἐφέτος ἔχει 20 λεπτά.

§98ΕΤΕΡΟΙ. Δὲν ἐπωλήθη καθόλου.

§99ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ τοῦτο μοὶ φαίνεται, ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ ἀναζητήσωμεν φυσικώτερον καὶ ὁμαλώτερον τρόπον διὰ νὰ ἀνεύρωμεν τὴν τιμὴν τῆς ῥητίνης ἐν ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ. Νομίζω δὲ, ὅτι τοιοῦτος τρόπος πολλάκις ἐτέθη ἐν χρήσει, καὶ εἰς πολλοὺς νόμους εὗρον διατάξεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἐποιήσαντο χρῆσιν τοῦ τρόπου τούτου, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ προσδιορίσωσι πράγματα μεταβλητέα καὶ μὴ μόνιμα. Κατ’ ἐμὴν γνώμην ἤθελεν εἶσθαι ἀσφαλέστερον, ἠθέλομεν ἐφαρμόζει ἀληθέστερον τὸν φορολογικὸν ὅρον ἐπὶ τῆς ῥητίνης, τὸν ὁποῖον ὁ νόμος προσδιώριζεν, ἂν ἀντὶ νὰ ἀναγράφωμεν τὴν τιμὴν τῆς ῥητίνης ἐν ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ ἐν τῷ νόμῳ, καὶ ἀντὶ νὰ ἀναζητῶμεν αὐτὴν τὴν τιμὴν τὴν ἐγγραφεῖσαν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ νὰ πορισθῶμεν ἐξ ὑπολογισμῶν τῶν τιμῶν, αἵτινες ἐδόθησαν εἰς ῥητίνην ἐπὶ σειράν τινα ἐτῶν, καὶ εἰς τὴν ἀνεύρεσιν τοῦ μέσου ὅρου, τὸν ὁποῖον ἐκ τοῦ ἀθροίσματος τῶν τιμῶν αὐτῶν ἠθέλομεν πορισθῆ, ἂν ἀνεθέτομεν τὸν προσδιορισμὸν τῆς τρεχούσης τιμῆς τῆς ῥητίνης εἰς τὰς ἐπιτοπίους ἀρχὰς, αἵτινες διὰ πρωτοκόλλου θέλουν βεβαιοῖ τὴν τιμὴν αὐτῆς.

§100ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ λογικώτερον.

§101ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§102ΤΙΝΕΣ. Ἅπαξ τοῦ ἔτους; κατ’ ἔτος;

§103ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἂν ὁ οἰκονομικὸς Ἔφορος, ὁ πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ δήμου ἐν τῷ ὁποίῳ ἐπωλήθη ἡ ῥητίνη, τῆς ὁποίας ἡ τιμὴ πρόκειται νὰ προσδιορισθῇ, καὶ ὁ Εἰρηνοδίκης τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης συνέτασσον πρωτόκολλον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐβεβαίουν τὴν τρέχουσαν τιμὴν τῆς ῥητίνης κατὰ τὸν χρόνον τῆς συντάξεως τοῦ πρωτοκόλλου, νομίζω, ὅτι ἠθέλομεν πορισθῆ πληροφορίας μᾶλλον ἐγγιζούσας εἰς τὴν ἀλήθειαν, καὶ ὅτι ὁ προσδιορισμὸς τοῦ φόρου ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πληροφορίας αὐτῆς ἤθελεν εἶσθαι δικαιότερος. Ἀλλ’ ἠρωτήθην ἂν τὸ πρωτόκολλον τοῦτο θέλῃ συντάσσεσθαι ἅπαξ τοῦ ἔτους, ὅταν πρόκηται ἡ βεβαίωσις τοῦ φόρου, ἢ θέλει συντάσσεσθαι περιοδικῶς. Ὁ νόμος τοῦ 1875, ὁ ὁποῖος διέταξε τὰ τῆς φορολογίας τῆς ῥητίνης, παρετήρησα, ὅτι ἀπήτει τὸν κατὰ μῆνα προσδιορισμὸν τῆς τιμῆς τῆς ῥητίνης. «Ὁ κατὰ τὸ ἄρθρον 33 τοῦ νόμου προσδιορισμὸς τῆς τιμῆς τῆς ῥητίνης γίνεται κατὰ μῆνα, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δύναται ἐξ ἐπαγγέλματος ἢ κατ’ αἴτησιν τῶν ἐχόντων συμφέρον νὰ μεταῤῥυθμίσῃ τὴν τιμὴν ταύτην». Ὁ σκοπός, δι’ ὃν ὁ νόμος διέταξεν, ἵνα ὁ προσδιορισμὸς τῆς τιμῆς τῆς ῥητίνης γίνηται κατὰ μῆνα, καθ’ ὃν τρόπον διαγράφει αὐτὸν ὡς πρὸς τὸν προσδιορισμὸν τῆς τιμῆς τῆς ῥητίνης, μοὶ φαίνεται, ὅτι ἦτο, ἵνα ἀκολουθῇ ὁ προσδιορισμὸς τοῦ φόρου τὰς μεταβολὰς ὅλας τῆς τιμῆς τῆς ῥητίνης αἵτινες γίνονται κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους· ἑπομένως, ἂν ἤθελε γένηται ἀνάγκη χρήσεως ῥητίνης καὶ κατ’ ἄλλην ἐποχὴν πλὴν ἐκείνης, καθ’ ἣν γίνεται χρῆσις αὐτῆς εἰς τὴν οἰνοποιίαν, δὲν ἤθελε νὰ ὑποτάξῃ τὸν προσδιορισμὸν τοῦ φόρου εἰς τὴν τιμὴν τὴν προσδιορισθεῖσαν, καθ’ ὃν χρόνον ἡ ῥητίνη πωλεῖται ἐπὶ τῆς οἰνοποιΐας. Δὲν βλέπω ἄλλον λόγον, δι’ ὃν ἐζήτησεν ὁ νόμος τὸν κατὰ μῆνα προσδιορισμὸν τῆς τιμῆς τῆς ῥητίνης, πλὴν ἂν ἤθελεν ἐκ τῶν κατὰ μῆνα τιμῶν νὰ συναγάγῃ τὸν μέσον ὅρον τῆς ἐτησίας τιμῆς, καὶ ἑπομένως ἐκ τῆς τιμῆς ἐκείνης ἐν ἀθροίσει πρὸς τὰς τιμὰς τῶν ἄλλων ἐτῶν νὰ δυνηθῇ νὰ συναγάγῃ μέσον ὅρον· ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νομίζω, ὅτι ὅσον περισσοτέρους παράγοντας ἐπικαλεῖται πρὸς παραγωγὴν τοῦ μέσου ὅρου, τοσοῦτον ὁ μέσος ὅρος ἤθελεν εἶσθαι ἀπώτερος τῆς ἀληθείας· ἐγὼ ἤθελον συναινέσει νὰ συντάσσηται πρωτόκολλον τῆς τιμῆς τῆς ῥητίνης μόνον πρὸ τοῦ χρόνου τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ νὰ κανονίζηται ἡ τιμὴ τῆς ῥητίνης, καὶ ἑπομένως νὰ ἀκολουθῇ αὐτὴν ἡ βεβαίωσις τοῦ φόρου, νὰ παύσῃ δὲ ὁ κατὰ μῆνα προσδιορισμὸς τῆς τιμῆς.

§104ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ καλλίτερον.

§105ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἐξήντλησα τὰς παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§106Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν μᾶς εἴπατε περὶ τοῦ διαδόχου τοῦ οἰκοσίτου (ἱλαρότης).

§107ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Εὐθὺς καθ’ ὃν χρόνον ἐπεψηφίσθη πέρυσι τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς ἐτησίας φορολογίας, μοὶ ἐγένετο ἡ παρατήρησις, ὅτι ἐν Ἄνδρῳ συμβαίνει τι, τὸ ὁποῖον μοὶ παρεστάθη, ὅτι δὲν συμβαίνει ἀλλαχοῦ, καὶ ὅτι ἐπιφέρει καταθλίψεις κατὰ τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ οἰκοσίτου χοίρου ἀπὸ τὴν φορολογίαν. Ἐφείλκυσα τὴν προσοχὴν τῶν ὑπαλλήλων, τῶν ἐργαζομένων ἐν τῷ ἁρμοδίῳ τμήματι, καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἐρευνήσας μετ’ αὐτῶν τὴν ὑπόθεσιν· δυστυχῶς ὅμως δὲν ἐσχημάτισα γνώμην διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀπαλλαγὴν καὶ τοῦ δευτέρου χοίρου τοῦ χοιριδίου ἀπὸ τοῦ φόρου. Εἶναι ἀληθές, ὅτι μένει εἷς μὴν ἢ δύο μῆνες, κατὰ τοὺς ὁποίους τὸ χοιρίδιον μεταβαίνει εἰς μίαν ἄλλην κατηγορίαν καὶ δὲν εἶναι πλέον χοιρίδιον, ἀλλὰ εἶναι τόσον δύσκολον νὰ ὁρίσητε ταῦτα καὶ νὰ ἐξασφαλίσητε τὴν βεβαίωσιν τοῦ φόρου ἀπὸ αὐθαιρεσίας, ἢ ἀδικίας ἢ ὑπεκφυγάς, ὥστε ἀνευρίσκω, ὅτι μοὶ εἶναι δύσκολον νὰ ὑποστηρίξω τὴν πρότασιν.

§108Ι. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριοι, ἀγορεύων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ διαφωτίσω, διότι δὲν ἔχω ἀνὰ χεῖρας τὴν διαφωτιστικὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν διαχειρίζεται ὁ κ. Πρωθυπουργός, ἀγορεύω δὲ μόνον ὅπως δικαιολογῶ τὴν ψῆφόν μου. Ἐὰν ἐπεψηφίσθη κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν ἡ πρότασις περὶ καταργήσεως φόρων τινῶν, τοῦτο δὲν ἀπαγορεύει τὸ ν’ ἀποῤῥιφθῇ αὐτὴ ἡ πρότασις κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. Δὲν δυσφημοῦν, κύριοι, οἱ λόγοι, δυσφημοῦν αἱ πράξεις. Ὁ ἐρχόμενος διὰ τῆς ἀναστατώσεως τοῦ Τόπου μὲ τὸ πρόγραμμα τῶν οἰκονομιῶν εἰς τὴν Ἐξουσίαν, προβαίνων εἶτα εἰς τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν, αὐτὸς ἑαυτὸν καταδικάζει, καὶ δὲν εἶναι βεβαίως ἄξιος ἐπαίνων. Ὁ κηρύττων τὸν Τόπον εἰς κατάστασιν χρεωκοπίας, ἐρχόμενος δ’ εἰς τὴν Ἐξουσίαν, προβαίνει εἰς τὴν κατάργησιν φόρων καὶ εἰς ἀναστάτωσιν τῆς ὑπηρεσίας τοιαύτην, ὥστε νὰ παύσουν πλέον λειτουργοῦντες οἱ οἰκονομικοὶ νόμοι, βεβαίως δὲν εἶναι ἄξιος χειροκροτημάτων. Ὁ ἐπιβάλλων φόρους βαρυτάτους εἰς κατηγορίας φορολογουμένων, ὁ ὑποβάλλων τὸν λαλοῦντα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ πληρώσῃ ἀντὶ δραχμῶν 450 δραχμὰς 900 λόγῳ φόρου οἰκοδομῶν καὶ εἰσφορᾶς, βεβαίως δὲν πράττει ἔργον δικαιοσύνης καὶ δὲν εἶνε ἄξιος ἐπαίνου, ὅταν καταργῇ ἔστω καὶ τὸν ἐλάχιστον φόρον χαριεντιζόμενος καὶ χαριζόμενος. Προέβη, λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, εἰς οἰκονομολογικὰς μελέτας. Συγχαίρω αὐτὸν ὅτι, καί τοι διευθύνει τὸ Ὑπουργεῖον, καί τοι διατελεῖ ὑπὸ τὴν εὐθύνην τῆς διοικήσεως τῶν κοινῶν εἰς στιγμὰς λίαν ὀδυνηρὰς διὰ τὸν Τόπον, ἔχει τὸν καιρὸν νὰ προβαίνῃ εἰς μελέτας καὶ περὶ γρασιδίων καὶ περὶ βολανδοδένδρων καὶ περὶ χοιριδίων. Ἀλλὰ δέον νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν τὸ πόρισμα τῶν μελετῶν του εἶνε τοιοῦτον, ὥστε νὰ δύναται νὰ διϊσχυρισθῇ ὅτι πᾶν ὅ,τι πράττει, τὸ πράττει ἐξ αἰσθήματος δικαιοσύνης. Ὅταν ἐπιπίπτῃ βαρὺς κατά τινων τάξεων φορολογουμένων καὶ χαρίζεται πρὸς ἄλλους φορολογουμένους, οἱ ὁποῖοι φορολογοῦνται ἀφ’ ἧς ὑπάρχουν φορολογικοὶ νόμοι ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐφορολογήθησαν καὶ παρὰ τοῦ ἰδίου, βεβαίως δὲν πράττει ἔργον δικαιοσύνης καὶ δὲν εἶνε ἄξιος χειροκροτημάτων. Οὕτω ἐπιτρέπεται αὐτῷ τοιαῦτα πράττοντι νὰ ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα, καὶ νὰ ὁμιλῇ μετὰ στόμφου, καὶ νὰ τολμᾷ νὰ ἐμπαίζῃ ἐκείνους.... (Θόρυβος δεξιά). Μὴ ταράττεσθε, διότι ἐγὼ δὲν ἐκπλήττομαι ἐκ τῶν τοιούτων μεγαλείων. Αἱ δὲ μελέται του ποῖαί εἰσιν; Ἐζήτησε πληροφορίας ἀπὸ τὸν Ἔπαρχον.

§109Δ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἶναι τὰ Χοντζέτια ἐδῶ καὶ δύνασθε νὰ τὰ μελετήσητε.

§110ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δι’ αὐτὰ εἶνε τὰ Δικαστήρια ἁρμόδια, καὶ οὐχὶ τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς. Ἐγὼ κρίνω καὶ ἐπικρίνω τὸν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος διοικεῖ τὴν Ἑλλάδα, καὶ ὁ ὁποῖος τολμᾷ νὰ μετέρχηται γλῶσσαν πολλάκις ἀπρεπεστάτην, μὴ ἁρμόζουσαν εἰς τὸν διαχειριζόμενον τὰ κοινά. Στηρίζεται εἰς τὰς πληροφορίας τοῦ Ἐπάρχου, καὶ ὁμολογεῖ ὅτι τὸ Γραφεῖον τοῦ Ὑπουργείου του, τὸ ὁποῖον πολλάκις διηύθυνεν αὐτὸς ὁ ἴδιος καὶ ὡς γενικὸς Γραμματεὺς, καὶ ὡς Ὑπουργὸς, καὶ τώρα ὡς Πρωθυπουργὸς, δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ τὸν διαφωτίσῃ, καὶ ἐν τούτοις ὑποστηρίζει ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι ἐπείσθη ἀπὸ τὰς πληροφορίας τοῦ Ἐπάρχου, διότι ὁ Ἔπαρχος ἐφωτίσθη ἐκ τοῦ ἀρχείου τοῦ Ἐπαρχείου. Μὰ, κύριοι, τοιαῦτα πράγματα δὲν ἔπρεπε νὰ λέγωνται ἀπὸ τοῦ βήματος, καὶ παρὰ Πρωθυπουργοῦ μάλιστα. Γνωρίζετε σεῖς οἱ ἐπαρχιῶται, καὶ τοιοῦτος εἶμαι καὶ ἐγὼ, ποία ἡ κατάστασις τῶν Ἐπαρχείων. Ἕνεκα τῶν συνεχῶν μεταβολῶν τοῦ προσωπικοῦ τῶν Ἐπαρχείων καὶ Ἐφοριῶν δὲν ὑπάρχει πλέον δημόσιον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον νὰ δύναται νὰ στηρίξῃ τὰ δικαιώματα εἴτε τοῦ Δημοσίου, εἴτε τῶν ἰδιωτῶν, καὶ ἐν τούτοις ὁ κ. Πρωθυπουργὸς στηριζόμενος εἰς τὰς πληροφορίας αὐτῶν, καὶ μελετήσας τὰ πράγματα μὲ τὴν συνήθη αὐτῷ ἐμβρίθειαν ἐπείσθη ὅτι τὰ δένδρα τῆς Καρυστίας εἶνε ἰδιόκτητα. Ἰσχυρίζεσθε ὅτι αὐτοὶ εἶνε ἰδιοκτῆται, διότι αἱ γαῖαι, σᾶς εἶπεν ὁ Ἔπαρχος, εἶνε ἰδιόκτητοι, ὡς ἐκ τούτου συμπεραίνετε, ὅτι εἶναι ἰδιόκτητα καὶ τὰ δένδρα· ἀλλὰ δὲν γνωρίζετε, ὅτι ὑπάρχει τὸ Διάταγμα περὶ δασῶν.

§111ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Μὰ δὲν εἶνε δάση.

§112ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μὴ διακόπτετε. Ἡ φωνή μου δὲν δύναται νὰ μεταβάλῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ, ἡ ὁποία εἶναι ἀπόφασίς σας, ἀλλὰ δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐμποδίσητε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου, ἢ νὰ μὲ ἐμποδίσητε νὰ ἀποδείξω, ὅτι πράττετε ἀδικήματα.

§113ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλομεν νὰ σᾶς διαφωτίσωμεν.

§114ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν εἶναι ἐκ τῶν ζητημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα διαφωτίζονται ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου· τὰ ζητήματα αὐτὰ λύονται ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Ἐὰν κατὰ πρώτην φορὰν εἰσήγετο αὐτὸς ὁ φόρος, τότε τὸ ἐνόουν· ἀλλ’ ἀφοῦ ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰσπράττεται φόρος ἐπ’ αὐτῶν τῶν βαλανιδιοδένδρων, ὡς εἰ ἦσαν ἐθνικὰ, δὲν δυνάμεθα πλέον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα, νὰ ἀποξενώσωμεν τὸ Δημόσιον τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα τυχὸν ἔχει ἐπ’ αὐτῶν τῶν δένδρων. Ἡ ἀπόφασις ἀνήκει εἰς τὰ δικαστήρια, ἀφοῦ ἅπαξ ἐχαρακτηρίσθησαν ὡς ἐθνικά. Λέγετε, ὅτι αἱ γαῖαι εἶναι ἰδιόκτητοι, καὶ ὅτι ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν του τὰς πληροφορίας τοῦ Ἐπάρχου, ὅτι δὲν εἶναι ἐθνικὰ τὰ δένδρα. Καὶ εἶναι εἰς κατάστασιν ὁ Ἔπαρχος νὰ κρίνῃ περὶ τούτου, καὶ νὰ γνωρίζῃ ἐὰν εἶναι ἐθνικὰ ἢ ἰδιόκτητα; Γνωρίζομεν, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι δυστυχῶς δὲν εἶναι πλέον ὄργανα τοῦ νόμου· οἱ ὑπάλληλοι ὑποβάλλουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅ,τι οἱ βουλευταὶ τοῖς ὑποδείξουν. Καὶ ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ὑποστηρίζει ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι ἔκαμε μελέτας εὐσυνειδήτους, καὶ ἐκ τῶν μελετῶν ἔφθασεν εἰς τὸ συμπέρασμα, νὰ δωρήσῃ ἐν τῇ μεγαλοπρεπείᾳ του τὸν φόρον αὐτὸν, εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν καὶ τὸ λεπτὸν δὲν πρέπει νὰ τολμᾷ τις νὰ ῥίπτῃ, ὅπως οἰκονομήσῃ τὸν ἕνα καὶ τὸν ἄλλον χαριζόμενος.

§115ΤΖΑΝΕΤΑΚΗΣ. Ἀρκετά.

§116ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μάλιστα, ἀρκετὰ εἶναι διὰ νὰ πείσουν, ἐὰν ἦτο δυνατὸν τὴν Βουλήν, ὅτι ὅ,τι πράττει αὐτὴν τὴν στιγμὴν, εἶναί τι, τὸ ὁποῖον ἀπέχω νὰ χαρακτηρίσω, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον βεβαίως δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἁρμόζον εἰς Κυβερνήτας καὶ εἰς ἀνθρώπους σεβομένους τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν ἰσότητα.

§117ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κύριοι, ὁμολογῶ... (θόρυβος).

§118ΠΟΛΛΟΙ. Περιττὸν· ἀρκετά.

§119ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω δύο λέξεις. Ὁμολογῶ, ὅτι μέχρι τοῦ σημείου τῆς ζωῆς εἰς ὃ ἔφθασα, εἶδον ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι, βλέποντες τὸν πλησίον των εὐτυχοῦντα, φθονοῦν αὐτόν· δὲν εἶδον ὅμως ἄνδρα νὰ φθονῇ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι σώζουν τὴν περιουσίαν των ἀπὸ τὴν ἁρπαγὴν, ἀπὸ τὴν δήμευσιν. Πρῶτον παράδειγμα δίδει ὁ ἐξ Αἰγιαλείας βουλευτὴς, διότι εἶναι κατειλημμένος ἀπὸ τὸ πάθος τοῦ φθόνου, καὶ ἡ ψυχή του εἶναι ἐν διηνεκεῖ ταραχῇ ὑπὸ τοῦ πάθους αὐτοῦ, ὥστε ἀκόμη ἀγανακτεῖ καὶ ἐξανίσταται, καὶ ὅταν βλέπῃ τὴν ἀπονομὴν δικαιοσύνης. Δὲν εἶναι ὅμως μόνον τὸ πάθος τοῦ φθόνου, ὅπερ ἑλκύει αὐτὸν, ἔχει καὶ ἄλλα ποταπὰ ἐλατήρια· ὑπῆρξε πάντοτε συνήγορος ἐκείνου, ὅστις ὑπεκίνησε τὴν μεταβολὴν τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία ἐπὶ 33 ἔτη ἴσχυε περὶ τῶν δένδρων αὐτῶν τῆς Καρυστίας, καὶ ἐπηρεάζεται ἑπομένως καὶ ἐκ τῆς ποταπῆς ταύτης προσωπολατρείας. Ὁ βεβαιούμενος ἐτησίως φόρος δὲν ἀνέρχεται ἢ εἰς δραχμὰς 1000, κύριοι, καὶ ἐξ αὐτοῦ κατὰ τὸ ἥμισυ, ὅπερ ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας, πρόκειται νὰ ἀπαλλαγῶσιν οἱ κάτοικοι τριῶν χωρίων τῆς Καρυστίας. Ἐπὶ 33 ἔτη ἀπὸ τὰ 1833, ἀφ’ ἧς ἡ Ἑλλὰς ἐκηρύχθη Κράτος ἀνεξάρτητον, ἐφορολογοῦντο τὰ βαλανίδια τριῶν ἢ τεσσάρων χωρίων πρὸς 1,20 τὸν στατῆρα· ἀπὸ τὰ 1867 αἴφνης, ἄνευ οὐδεμιᾶς αἰτιολογίας, χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ οὐδεὶς λόγος, μεταβάλλεται ἡ φορολογία εἰς 2,50. Ἔκτοτε δὲν παρῆλθε Σύνοδος Βουλῆς, καθ’ ἣν νὰ μὴ διετυπώθησαν παράπονα πικρὰ διὰ τὴν δήμευσιν αὐτήν. Σήμερον τί λέγομεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν; Δότε μας τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ἐδημεύσατε τὴν περιουσίαν μας· ἀποδείξατε, ὅτι ἔχετε ἓν καὶ μόνον βαλανιδιόδενδρον ἐθνικὸν, καὶ τότε παραιτούμεθα. Ἡ Κυβέρνησις ἐξετάζει τὰ ἀρχεῖα· οὐδένα εὑρίσκει λόγον δικαιολογοῦντα τὴν μεταβολὴν αὐτήν· στέλλουν αἱ ἐπιτόπιοι Ἀρχαὶ ἐνταῦθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν δικαστικὰς ἀποφάσεις, χοντζέτια, δι’ ὧν προφανῶς ἀποδεικνύεται, ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα ἐπ’ αὐτῶν τῶν δένδρων, ἡ δὲ Κυβέρνησις, πατρικῶς σκεπτομένη, προτείνει τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ δικαίου. Τοῦτο ἐξανιστᾷ τὴν συνείδησιν τοῦ μεγάλου πατριώτου βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας εἰς τρόπον, ὥστε ἀνῆλθεν ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ ὑπέβαλε πλῆρες κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου Πρωθυπουργοῦ κατηγορητήριον. Τῇ ἀληθείᾳ, κύριοι, φοβερὸν ὁ φθόνος ἐλάττωμα, φοβερώτερον ὅμως ὁ μονομανὴς ἐγωϊσμὸς, ἐξ οὗ πάσχει ὁ βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας. Ἀρκοῦμαι εἰς ταῦτα μόνον, κύριοι βουλευταί.

§120Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐννοῶ πῶς, ἀφοῦ μετ’ ὀλίγον πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν γρασιδίων, τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν λαχανοκήπων, τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν μποστανίων καὶ ἄλλων εἰδῶν, δὲν ἐννοῶ πῶς δὲν πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τὴν παῦσιν τῆς κατὰ παρεξήγησιν τοῦ νόμου ἐνεργουμένης φορολογίας τῶν οἰκοσίτων χοίρων, ἀντικειμένου τῆς πρώτης ἀνάγκης, τῆς μόνης τροφῆς, τῆς μόνης παρηγορίας τοῦ πτωχοῦ λαοῦ τῶν Ἐπαρχιῶν. Δὲν πρόκειται περὶ δευτέρου χοίρου, ὡς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἑνὸς καὶ μόνου ἐτησίου οἰκοσίτου χοίρου. Τὸν Νοέμβριον σφάζονται οἱ οἰκόσιτοι χοῖροι, πρὸς ἀναπλήρωσιν δὲ αὐτοῦ ἀναγκάζονται νὰ φροντίσωσιν αἱ οἰκογένειαι νὰ λάβουν ἄλλον πρὸ δύο μηνῶν, διότι κατόπιν δὲν εὑρίσκουν, ἀλλὰ συμπίπτει ἡ φορολογία τότε, ὅτε συναντῶνται οἱ δύο.

§121ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ. Οἱ χοῖροι, ὅπως ἠξεύρετε, γεννοῦν δὶς τοῦ ἔτους (ἱλαρότης). Τὸν Αὔγουστον δηλώνουν, καὶ τότε θηλάζουν ἀκόμη τὰ χοιρίδια, καὶ ἑπομένως δὲν πληρόνουν.

§122ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχετε δίκαιον· εἰς τὴν Ἐπαρχίαν μου τοὐλάχιστον δὲν ὑπάρχουσι θηλάζοντα πέραν τοῦ Ἰουλίου, εἰμὴ πολὺ σπανίως.

§123ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετὰ πλέον.

§124ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο δίδει ἀφορμὴν εἰς μεγίστην κατακραυγὴν καὶ γογγυσμοὺς ἐν ταῖς Ἐπαρχίαις· εἶνε ζήτημα ἐκ τῶν τὰ μάλα ἐνδιαφερόντων τοὺς πτωχοὺς ἐν ταῖς Ἐπαρχίαις, καὶ διὰ τοῦτο θὰ ζητήσω, ἐὰν 15 συνάδελφοι συναινοῦν, νὰ γείνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως λυπούμενος, διότι ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου δὲν ἐνόησε τὴν ὑπόθεσιν.

§125Δ. ΣΠΙΝΕΛΛΗΣ. Παρατηρῶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὀρθῶς ἴσως πράττει καταργοῦσα τοὺς φόρους τῶν γρασιδίων, τριφυλίων, σικυώνων ὡς καὶ τῶν βαλανοδένδρων Καρυστίας καὶ Νάξου, καθόσον διὰ τῆς καταργήσεως ταύτης σκοπεῖται ἰδίως ἡ ἀνακούφισις τῆς γεωργικῆς τάξεως, ἥτις ἐστὶ λίαν βεβαρημένη ἐκ πολλῶν καὶ μεγάλων φόρων. Προπέρυσιν ὁ κύριος Τρικούπης κατήργησε τὴν δεκάτην καὶ τὴν ἀντικατέστησεν διὰ τῆς φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ὅπως ἐλαφρύνῃ ἐπίσης τὴν γεωργικὴν τάξιν κατὰ δύο ἢ καὶ τρία ἑκατομμύρια. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ὁ νῦν Πρωθυπουργὸς ἐπρότεινε καὶ ἡ Βουλὴ ὑπεβίβασε τὸν φόρον τοῦ ἐλαίου ἀπὸ δέκα εἰς ἑπτὰ τοῖς ἑκατόν. Ἀλλ’ εἰς τὴν γεωργικὴν τάξιν τῆς Ἑπταννήσου οὐδὲν ἐγένετο, ἐνῷ, ὡς γνωστόν, ἐν Ἑπταννήσῳ πληρώνονται ἅπαντες οἱ φόροι εἰς τὴν ἐξαγωγήν, καὶ ὁ σταφιδοκαρπὸς καὶ τὸ ἔλαιον πληρώνει δεκαοκτὼ τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ τῆς ἀξίας, ἣν συνήθως αἱ τελωνιακαὶ Ἐπιτροπαὶ ἀναβιβάζουσιν, ἐκ ταμιευτικοῦ πνεύματος, εἰς ποσὸν κατὰ πολὺ ὑπέρτερον τῆς ἀγοραίας. Ἑπομένως ἡ γεωργικὴ τάξις τῶν Ἐπαρχιῶν ἐκείνων εἶνε ὑπερμέτρως βεβαρημένη. Ἐπὶ τῆς σταφίδος καὶ τοῦ ἐλαίου ὑφίσταται καὶ ἡ ἐπαρχιακὴ καὶ ἡ λιμενικὴ φορολογία οὕτως, ὥστε, ἐνῷ εἰς τὰς ἄλλας Ἐπαρχίας τοῦ Κράτους ἡ σταφὶς πληρώνει δραχμὰς 13 ἢ 15 κατὰ χιλιάδα, ἐν Ἑπταννήσῳ πληρώνει 40, πολλάκις δὲ 45 καὶ 50 δραχμάς. Νομίζω ὅτι γενομένων τῶν εἰρημένων ἐλαττώσεων τοῦ φόρου διὰ τὸ λοιπὸν Βασίλειον, εἶνε δίκαιον καὶ ὀρθὸν νὰ γίνῃ καὶ διὰ τὴν Ἑπτάννησιν ἐλάττωσίς τις τοῦ φόρου τῆς ἐξαγωγῆς τῆς σταφίδος καὶ τοῦ ἐλαίου κατὰ δύο τοῖς ἑκατὸν κατ’ ἐλάχιστον ὅρον· (θόρυβος). Ὅθεν προκαλῶ καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας καὶ ὑποβάλῃ εἰς πρώτην εὐκαιρίαν νομοσχέδιον περὶ τῆς προτεινομένης ἐλαττώσεως (θόρυβος). Μὴ ταράττασθε, κύριοι, διότι διὰ τοῦ ἐν Ἑπταννήσῳ κρατοῦντος φορυλογικοῦ συστήματος φορολογούμεθα διπλασίως σχεδὸν ἀφ’ ὅσον φορολογεῖσθε ὑμεῖς ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ, καὶ ἄνευ καθυστερημάτων, ἐνῷ τὰ ἐδικά σας πρὸς τὸ Ταμεῖον καθυστερήματα κατήντησαν ἀληθῶς καταπληκτικά.

§126ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Δυσαρεστοῦμαι μὴ δυνάμενος νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον, ὅστις ἐνόμισε καλὸν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν μέλλουσαν μέριμναν τοῦ Ὑπουργοῦ τὴν ἐξέτασιν τοῦ φορολογικοῦ συστήματος κατὰ τὴν Ἑπτάννησον. Ἀφοῦ τὸ Κράτος, ὡς φαίνεται, εὑρίσκεται εἰς τὴν εὐάρεστον θέσιν νὰ καταργῇ τοὺς ὑπάρχοντας φόρους πρὸς ἀνακούφισιν τῆς γεωργικῆς τάξεως, νομίζω ὅτι δίκαιον εἶναι τοῦ μέτρου τούτου νὰ ὠφελῶνται πᾶσαι αἱ Ἐπαρχίαι. Ἐν Ἑπταννήσῳ, καθὼς δὲν ἀγνοεῖτε, βαρυτάτη φορολογία ἐκ 18 τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν προϊόντων ἐπιβαρύνει τὴν γεωργικὴν τάξιν, ἰδίως δὲ τοὺς παράγοντας σταφίδας καὶ ἔλαιον. Κατὰ τὴν λήξασαν Σύνοδον ἠλαττώσαμεν τὴν ἐν ταῖς ἄλλαις Ἐπαρχίαις ἐλαιοδεκάτην εἰς 7 τοῖς ἑκατὸν, ἤδη καταργοῦμεν τοὺς φόρους τῶν γρασιδίων, τῶν τριφυλλίων, τῶν σικυώνων, τῶν βαλανόδενδρων, τῶν λαχανοκήπων καὶ λοιπῶν, ἐξ ὧν ὀλίγον θὰ ὠφεληθῶσιν οἱ παραγωγοί. Νομίζω, ὅτι ἡ δικαιοσύνη ἀπαιτεῖ νὰ ἐλαττωθῇ κατά τι καὶ ὁ ἐν Ἑπταννήσῳ ἔγγειος φόρος, διὸ καὶ ὑποβάλλω πρότασιν νὰ περιορισθῇ ὁ ἐπὶ τοῦ ἐλαίου καὶ τῶν σταφίδων ἐξαγωγικὸς δασμὸς εἰς μόνον 16 τοῖς ἑκατόν. (Ὅρα Παράρτημα).

§127ΤΙΝΕΣ. Κάμετε τὴν ἀφομοίωσιν.

§128ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Ἐγὼ ἀτομικῶς δὲν διάκειμαι δυσμενῶς κατὰ τῆς ἀφομοιώσεως, διότι ἐννοῶ ὅτι θὰ ὠφεληθῶσιν οἱ ἑπταννήσιοι ἐξ αὐτῆς, ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν τοιαύτην πρότασιν, διὰ τοῦτο ἀρκοῦμαι νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δειχθῇ ἐπίσης εὐμενὴς καὶ διὰ τὰς Ἐπαρχίας ἐκείνας παραδεχόμενος νὰ ἐλαττωθῇ ὁ φόρος τῆς ἐξαγωγῆς. Ἐν ἐναντίᾳ ὅμως περιπτώσει, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ζητήσω ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (θόρυβος).

§129Δ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὅταν ἔγινεν ἡ ἕνωσις τῆς Ἑπταννήσου μετὰ τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἐφηρμόσθη τὸ νῦν ἐν ἰσχύϊ φορολογικὸν σύστημα ἐν Ἑπταννήσῳ, τὸ ὁποῖον ἐφηρμόσθη κατ’ αἴτησιν τῶν ἰδίων ἀντιπροσώπων τῶν νήσων αὐτῶν, ἡ Ἑλλὰς δὲν ἐπλήρωνε κανένα φόρον καταναλώσεως, ἔκτοτε δὲ ἐπεβλήθησαν τόσοι βαρεῖς φόροι καταναλώσεως, καὶ ἡμεῖς δὲν παρεπονέθημεν, ὅταν ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἐσημείωσε μάλιστα εἰς τὸ σχέδιον τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὴν Ἑπτάννησον καὶ κατόπιν τὴν ἀφεῖλε τῇ ἀπαιτήσει τῶν Ἑπταννησίων βουλευτῶν, ἀπειλησάντων ν’ ἀφήσωσι τὴν μερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν ἐπιμείνῃ νὰ ὑποχρεώσῃ καὶ τὸ τμῆμά των εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου (θόρυβος).

§130ΣΠΙΝΕΛΛΗΣ. Ἐφαρμόζεται ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ καπνοῦ εἰς τὴν Ἑπτάννησον (θόρυβος).

§131ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κάμετε λοιπὸν τὴν ἀφομοίωσιν.

§132ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὄχι μόνον ἀφήρεσεν, ἀλλ’ οἱ ἐκ τῶν μερῶν ἐκείνων κύριοι ἀντιπρόσωποι ἔφυγον ἀπὸ τὰς οἰκογενείας των τὰς παραμονὰς τῶν Χριστουγέννων καὶ τοῦ νέου ἔτους, διὰ νὰ ἔλθωσιν ἐδῶ νὰ ἐπιβάλουν φόρους νέους εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα· εἶχον καὶ αὐτὴν τὴν ἔλλειψιν ἁβροφροσύνης.

§133ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Ἀπαιτοῦμεν αὐτὸ τὸ θέμα νὰ συζητηθῇ εὐρέως καὶ νὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§134ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἀναφέρουν τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου τοῦ ἐλαίου. Ἀπεδείξαμεν ἐν προγενεστέραις συνεδριάσεσιν ὅτι τὸ ἔλαιον πρὸς 7% πληρώνει 25 καὶ 30% ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος κατ’ ἀκριβεστάτους ὑπολογισμούς, τοὺς ὁποίους ἐκάμαμεν ἀπὸ τοῦ Βήματος. Λοιπόν, ἐὰν θέλουν οἱ κύριοι, ἂς ζητήσουν τὸν νόμον τῆς ἀφομοιώσεως, νὰ τελειώσῃ αὐτὸς ὁ λογαριασμὸς, εἶδ’ ἄλλως ὀφείλετε νὰ ὑπείκετε εἰς τὴν πλειονοψηφίαν.

§135ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἰθάκης ἀνεῦρεν, ὅτι ἡ ἐλάττωσις τοῦ φόρου τοῦ ἐλαίου, ἡ γενομένη πέρυσιν ἀπὸ 10 εἰς 7%, ἡ ἐλάττωσις τοῦ φόρου τῶν κηκιδίων, ἡ γενομένη ἐφέτος, εἰς πέντε λεπτὰ προσδιορισθέντος τοῦ φόρου, ἡ ὑπαγωγὴ τοῦ φόρου τῶν βαλανιδίων τῆς Καρυστίας ἀπὸ τῆς κατηγορίας τῶν ἐθνικοϊδιοκτήτων εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἰδιοκτήτων, ἡ ἀπαλλαγὴ τῶν γρασιδίων καὶ τῶν τριφυλλίων καὶ τῶν σικυώνων ἀπὸ τῆς φορολογίας, ταῦτα ὁ βουλευτὴς ἐξ Ἰθάκης ἀνεῦρεν, ὅτι ἀποτελοῦσι διατάραξιν τοιαύτην τῆς φορολογίας, ὥστε μεταβάλλονται οἱ ὅροι, ὑπὸ τοὺς ὁποίους εἶχε προσδιορισθῆ ἡ φορολογία τῆς Ἑπταννήσου, καὶ ὅτι ἑπομένως ἐγεννήθη δικαίωμα εἰς τὸν κ. βουλευτὴν ἐξ Ἰθάκης νὰ ἔλθῃ νὰ ζητήσῃ τὴν μείωσιν τῶν φορολογικῶν ὅρων, οἵτινες προσδιωρίσθησαν κατὰ τὴν φορολογίαν τῆς Ἑπταννήσου, διὰ νὰ ἐπαναγάγῃ τὴν διαταραχθεῖσαν φορολογίαν. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἑπταννήσου ἔχει δίκαιον, διότι σήμερον δὲν ἐψηφοφόρησεν ἕνα φόρον, ὁ ὁποῖος ἐπεβλήθη εἰς τὸ ὑπόλοιπον κράτος, τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἴνου, ὁ ὁποῖος ἀνήγαγε τὴν πρόσοδον τοῦ Δημοσίου Ταμείου ἀπὸ 1½ εἰς 3 ἑκατομμύρια; Καὶ ταράσσει τὸν κ. βουλευτὴν ἐξ Ἰθάκης ἡ ἐλάττωσις τοῦ φόρου τῶν κηκιδίων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα εἰσπράττει τὸ Κράτος 847 δραχμάς; Καὶ ταράσσει αὐτὸν ἡ ἀπαλλαγὴ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν γρασιδίων καὶ ἐπὶ τῶν λαχανοκήπων, ἀπὸ τὸν ὁποῖον βεβαιοῦνται μόνον 150,000, καὶ δὲν εἰσπράττονται οὐδὲ 100,000 δραχμαὶ ἴσως; Ἐννοῶ τὴν θερμότητα, ἥτις γεννᾶται ἐκ τῶν συζητήσεων, ἀλλὰ τὴν θερμότητα ταύτην πρέπει νὰ ὑποτάσσῃ τις, ὅταν πρόκειται ἰδίως περὶ ἀριθμῶν, εἰς τὴν ψυχρὰν ἔρευναν· διότι μόνον αὕτη θέλει ὁδηγήσει, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ δὲν δύνανται νὰ ἀλλοιωθῶσιν ὑπὸ τῆς θερμότητος τῶν συζητήσεων καὶ ὑπὸ τῆς βιαιότητος τῶν συζητούντων.

§136Ν. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἀφοῦ ἐῤῥίφθη τὸ ζήτημα ἐν τῇ Βουλῇ, μετὰ τὰ λεχθέντα εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Δὲν ἀπαντῶ εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ κυρίου βουλευτοῦ ἐκ Λακεδαίμονος, ἀλλ’ εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐνθυμήθη ὁμιλῶν περὶ τῶν Ἰονίων Νήσων καὶ ἀντιτασσόμενος εἰς τὴν πρότασιν τοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον σήμερον ἐψηφίσαμεν ἐπὶ τοῦ οἴνου, τοῦ ὁποίου τὸ ἔσοδον ἀνεβίβασεν εἰς 3 ἑκατομμύρια.... Εἶνε ἀληθὲς, ὅτι τὰ εἰσοδήματα τοῦ Κράτους, ὅσα ἀναγράφονται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, ἀναγγέλλονται μετὰ γενναιότητος, σμικρύνονται κατὰ τὴν βεβαίωσιν, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ εἴσπραξις αὐτῶν δὲν ἀνταποκρίνεται οὔτε εἰς τὰ προϋπολογιζόμενα, οὔτε εἰς τὰ βεβαιούμενα, ἐνῷ πᾶν ὅ,τι πληρώνεται ἐκ τῶν Ἰονίων νήσων, πληρώνεται μέχρι τελευταίου ὀβολοῦ. Καὶ ὅταν πρόκηται νὰ κρίνετε, κύριοι συνάδελφοι, περὶ ἐπιβολῆς φόρου καὶ περὶ ἐπιβαλλομένου φόρου μεταξὺ τῶν κατοίκων τοῦ λοιποῦ Βασιλείου καὶ τῶν κατοίκων τῶν Ἰονίων νήσων, πρέπει ν’ ἀποβλέψετε εἰς ὅ,τι εἰσπράττετε. Δὲν πρόκειται, κύριε Πρωθυπουργὲ, οὔτε περὶ τῶν κηκιδίων, οὔτε περὶ τῶν γρασιδίων καὶ τῶν λοιπῶν φόρων, ἐπὶ τῶν ὁποίων τοσοῦτον γενναιόδωρος ἐφάνητε. Ἐὰν θέλωμεν νὰ ὁμιλήσωμεν σπουδαίως, ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἔντιμος συνάδελφος, εἶνε σπουδαία καὶ ἁρμόζει εἰς τὰς διαθέσεις σας. Ὁ φόρος, τὸν ὁποῖον ἐπεβάλετε εἰς τὸν οἶνον, εἶνε ὁ στρεμματικὸς, ἤτοι μετεβάλετε τρόπον φορολογίας· δὲν εἶνε ἐπιβολὴ νέου φόρου, καὶ οὐδὲν παράπονον δύναται ἐκ τούτου νὰ προέλθῃ, πολὺ δὲ μᾶλλον ἐπιχείρημα κατὰ τῆς προτάσεως, καθόσον ὁ φόρος οὗτος ἐπληρώνετο καὶ προηγουμένως, ἡμεῖς δὲ τὸν πληρώνομεν κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν μέχρι τοῦ τελευταίου λεπτοῦ, νῦν μάλιστα, ὅτε ἅπας σχεδὸν ὁ οἶνος τῆς Λευκάδος, τῆς Κερκύρας καὶ μέρος τῆς Κεφαλληνίας ἐξάγεται εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Ὅταν πρόκηται νὰ ἐξετάσωμεν σπουδαίως τὸ ζήτημα, δὲν πρέπει νὰ προστρέξωμεν εἰς τὰ κηκίδια, ἀλλὰ εἰς προγενεστέρας ἐποχὰς καὶ νὰ κατέλθωμεν μέχρι σήμερον. Ἐπεκράτει ἡ δεκάτη καὶ ἀντικατέστη· ἐπῆλθε δὲ διαφορὰ εἰς τὰς προσόδους τοῦ Κράτους μέχρι 3 καὶ 4 ἑκατομμυρίων· ἐπῆλθεν ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἐλαίου, καὶ ἀπὸ 10 τοῖς ἑκατὸν ἐπροσδιωρίσθη εἰς 7. Ὁ βουλευτὴς ἐκ Λακεδαίμονος ἀπεκάλεσε βαρεῖαν τὴν τοιαύτην φορολογίαν. Καὶ τίς εἶπεν, ὅτι εἶνε ἐλαφρά; Πᾶσα φορολογία ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου εἶνε βαρεῖα· ἀλλ’ ἡμεῖς πληρώνομεν τὸ 18% ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου ὡσαύτως προσόδου καὶ ἐὰν τὰ 7% εἶνε βαρεῖα, τὸ 18% εἶνε βεβαίως βαρυτάτη. Ἀλλὰ δὲν παραπονούμεθα, διότι ἑκουσίως διατηροῦμεν τὸ φορολογικὸν σύστημα, παραπονούμεθα ὅμως, διότι ἡ ἀνακούφισις τοῦ γεωργοῦ δὲν ἐπεκτείνεται μέχρι τῶν Ἰονίων νήσων. Εἴχομεν λοιπὸν τὴν κατάργησιν τῆς δεκάτης καὶ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ ἐλαίου· ἔχομεν σήμερον τὰς μικρὰς αὐτὰς καταργήσεις, περὶ τῶν ὁποίων ἐλάλησε μὲ τόσην ἀδιαφορίαν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὡσὰν ὁ Δημόσιος θησαυρὸς νὰ ὑπερεπλεόνασε. Διατί ἡ τοιαύτη ἐξανάστασις κατὰ τῆς προτάσεως; Εἶχον καθῆκον νὰ εἴπω τὰς ὀλίγας ταύτας λέξεις, διότι νομίζω, ἐὰν δὲν σφάλλω, ὅτι ἀδικούμεθα, καὶ ἐξεγείρονται πολλοὶ διὰ θορύβου καὶ φωνῶν, οὐχὶ ὅμως καὶ δι’ ἐπιχειρημάτων καὶ διὰ τοῦ λόγου νὰ μᾶς πείσωσι περὶ τοῦ ἐναντίου, καὶ δὲν δυνάμεθα ν’ ἀνεχθῶμεν τοῦτο καὶ νὰ σιωπῶμεν. Ἡ πρότασις δὲ, ἡ ὑποβληθεῖσα περὶ ἐλαττώσεως τοῦ ἐλαίου καὶ τῆς σταφίδος κατὰ 1%, θέλει κριθῆ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Μᾶς εἶπον ὅμως, ὅτι δὲν θέλομεν νὰ ὑποκύψωμεν εἰς τὴν πλειοψηφίαν. Καὶ πότε ἡμεῖς ἠρνήθημεν τὸν σεβασμὸν εἰς τὴν πλειοψηφίαν καὶ τοὺς νόμους τῆς Πατρίδος; Δὲν ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ἐρεθισθῆτε τόσον πολύ, ὡς ὁ κ. βουλευτῆς ἐκ Λακεδαίμονος, ὁ ὁποῖος ἔλαβε τὸν λόγον τόσον δριμέως, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ τί γίνεται ἐν τῇ Πατρίδι του, καὶ εἶπεν, ὅτι οἱ ψηφισθέντες νέοι φόροι δὲν βαρύνουσι τὰς Ἰονίους νήσους καὶ ὁμιλεῖτε καὶ σεῖς περὶ τούτου... (θόρυβος). Καὶ δὲν γνωρίζετε, ὅτι πᾶς φόρος, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη μετὰ τὴν ἕνωσιν, ἐψηφίσθη καὶ διὰ τὴν Ἑπτάνησον; (θόρυβος καὶ συνδιαλέξεις θορυβώδεις μεταξὺ τῶν βουλευτῶν).... Ἀλλὰ ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως, θέλω σᾶς ἀποδείξει, κύριοι, ὅτι ἡ ἀποδοχὴ αὐτῆς ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῆς δικαιοσύνης καὶ ὀφείλετε νὰ τὴν ἀποδεχθῆτε.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2, πρόσθετον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαλλάσσονται τοῦ ἐγγείου φόρου τὰ γρασίδια, τὰ τριφύλλια καὶ οἱ σικυῶνες καὶ οἱ λαχανόκηποι.

§138ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§139ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἤδη θέλει προστεθῆ 3 ἄρθρον. «Ὁ φόρος ἐπὶ τῶν κικιδίων προσδιορίζεται εἰς 5 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν.»

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλή;

§141ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§142ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀντὶ τοῦ 2 ἄρθρου, τοῦ προσδιορίζοντος τὰς τιμὰς τῆς ῥητίνης κατ’ ἐπαρχίαν, ὑποβάλλεται ἄλλο ἄρθρον (θόρυβος).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει πρὸ τούτου ὁ κ. Ἀργυρόπουλος τροπολογίαν ὅτι: «πλὴν τοῦ οἰκοσίτου χοίρου ἐξαιρεῖται τῆς φορολογίας καὶ ἓν χοιρίδιον» (θόρυβος). Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἔχει τροπολογίαν καὶ ὁ κ. Μαυροκέφαλος, ἔχουσαν ὡς ἑξῆς· «Ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου ἐλαίου καὶ σταφίδος ἐν Ἑπταννήσῳ προσδιορίζεται διὰ τὸ 1886 εἰς 15% ἐπὶ τῆς ἀξίας.»

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν διαφόρων τροπολογιῶν τοῦ ἄρθρου 1. Πρώτη εἶναι ἡ περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου τῶν γρασιδίων καὶ τριφυλλίων.

§145ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει εἰς τὸ 1 ἄρθρον νὰ θέσωμεν τὸ τῆς καταργήσεως τῶν φόρων τούτων. Ἡ ἀπαλλαγὴ αὐτῶν πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἴδιον ἄρθρον 2. Εἰς τὸ 1 ἄρθρον ἀνήκει ἡ αἴτησις, τὴν ὁποίαν οἱ βουλευταὶ ἐκ Θήρας ἐπρότειναν· οὗτοι εἶπον, ὅτι διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1880 τοῦ περὶ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ἐξηρέθη ἡ Θήρα, εἰς τὴν ἐξαίρεσιν δὲ ταύτην πρέπει νὰ ὑπαχθῇ καὶ ἡ Θηρασία, ἥτις μόλις ἔχει 13 ἢ 14 βόας. Λοιπὸν πρὸς ταῖς περιφερείαις, ἐν αἷς δὲν ἐφαρμόζεται ὁ νόμος τοῦ 1880 περὶ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, προστίθεται καὶ ἡ Θηρασία.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὡς ἐτροπολογήθη τὸ ἄρθρον, προστιθεμένης καὶ Θηρασίας, παραδέχεται ἡ Βουλή;

§147ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§148ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ πρότασις τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἰθάκης δὲν ἔχει χώραν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, τὸ ὁποῖον εἶνε ἐπέτειον· ὁ κ. βουλευτὴς δύναται νὰ φέρῃ ἰδίαν πρότασιν αὐτοτελῆ.

§149ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Τὸ 1 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου λέγει ὅτι ὁ φόρος κατὰ τὸ 1886 εἶνε ὁ αὐτὸς τοῦ 1885 (θόρυβος).

§150ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀντὶ τοῦ 2 ἄρθρου τοῦ νόμου, τοῦ κανονίζοντος τὰς τιμὰς τῆς ῥητίνης κατ’ ἐπαρχίαν, ὑποβάλλεται ἕτερον ἄρθρον 4. Ἡ τιμὴ τῆς ῥητίνης προσδιορίζεται ἐντὸς τοῦ δευτέρου δεκαπενθημέρου τοῦ μηνὸς Αὐγούστου διὰ πρωτοκόλλου τῶν Ἀρχῶν.

§151ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου δὲν θέλω νὰ μακρηγορήσω, ἂν καὶ εἶχον νὰ εἴπω πολλά. Μίαν παρατήρησιν μόνον ὀφείλω νὰ ὑποβάλω, ὅτι τὰ πρωτόκολλα κατηργήθησαν ἄλλοτε ἕνεκα τῶν καταχρήσεων, τὰς ὁποίας συνεπῆγον. Καὶ ὁμολογῶ μὲν, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπαναφέρων κατέστησεν αὐτὰ ὀλιγώτερον ἐπιζήμια, διότι ἅπαξ τοῦ ἔτους συντάσσονται· ἀλλ’ ἐλπίζω, ὅτι θέλει προνοήσει, ὥστε ν’ ἀφαιρεθῶσιν ἀπ’ αὐτῶν τὰ συμπαρακολουθοῦντα ἀδικήματα, τὰ ὁποῖα ἐπίεζον τοὺς φορολογουμένους, ἀναγκαζομένους νὰ πληρόνωσι φόρον μεγαλείτερον ἕνεκα τῆς ἐπεμβάσεως τῶν ἐνοικιαστῶν εἰς τὴν κατάρτισιν τῶν πρωτοκόλλων. Παρατηρῶ προσέτι ὅτι, ἵνα φορολογήσητε τὴν ῥητίνην, πρέπει νὰ ἔχετε καὶ τοῦτο ὑπ’ ὄψιν, ὅτι κατὰ μῆνα μεταβάλλεται ἡ τιμή, Ἰούνιον, Ἰούλιον, Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον, πρέπει δὲ νὰ προνοήσητε, ὥστε νὰ συμβιβάσητε τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου μετὰ τοῦ τῶν φορολογουμένων καὶ καταστήσητε δυνατὴν τὴν βεβαίωσιν καὶ τὴν προσέλευσιν ἐνοικιαστῶν, ὁριζομένης ἐγκαίρως τῆς τιμῆς, διότι ἡ ἐνοικίασις γίνεται πρὸ τῶν μηνῶν Ἰουλίου καὶ Αὐγούστου.

§152ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τότε ἀπαλείφομεν τὸν χρόνον καὶ κανονίζομεν αὐτὸν διὰ Βασιλικοῦ διατάγματος. Ἐπειδὴ δὲ ὑπάρχουσι πόλεις, ἔχουσαι πλειοτέρους τοῦ ἑνὸς εἰρηνοδίκας, προτείνω νὰ τεθῇ «τοῦ ἀρχαιοτέρου εἰρηνοδίκου».

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον, ὡς ἐτροποποιήθη;

§154ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Γίνεται κατόπιν δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νομοσχεδίου, 3 τοῦ σχεδίου).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6 (4 τοῦ σχεδίου). Ἐπὶ τούτου ὑπέβαλον τροπολογίας οἱ κ. κ. Κωνσταντόπουλος καὶ Τριγώνης.

§156ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἄς ἀναβάλωμεν, κύριε Πρόεδρε, δι’ αὔριον.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 8 μ. μ.)