1885.10.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4

Τῆς 15 Ὀκτωβρίου 1885.

(Τρίτη)

Ὥρᾳ 2 μ. μ.

(Εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας καὶ ἐπικυροῦνται).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν Λόγον Ἐπιτροπὴ κατέθεσε τὴν ἔκθεσίν της. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ ἀπόψε. (Ὅρα Παράρτημα). Ὁ κ. Φιλάρετος, εἶχε ζητήσει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§2ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου τίθεται ἐν ἰσχύϊ ὁ νόμος περὶ εἰσφορῶν, ὁ ψηφισθεὶς κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1878. Ἡ ἰσχὺς δὲ τοῦ νόμου τούτου θέλει διαρκέσει ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ καὶ ἡ ἐπιστράτευσις τοῦ κατὰ ξηρὰν καὶ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ. (Ὅρα Παράρτημα).

§3Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τὴν ἐπαύριον τοῦ Βουλγαρικοῦ πραξικοπήματος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἠρώτα: ποῦ εἶναι ἡ Βουλή, ποῦ εἶναι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία; καὶ δικαίως. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους αὐτὴ γνωρίζει καὶ τοὺς ὁποίους, ὑποθέτω, θὰ καταστήσῃ γνωστοὺς καὶ εἰς τὴν Βουλὴν, ἀνέβαλεν ὑπὲρ τὸ δέον κατ’ ἐμὲ, ἐνόσῳ δὲν ἀκούσω τοὺς λόγους, τὴν σύγκλησιν τῆς Βουλῆς.

§4ΤΙΝΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἡσυχάσουν τὰ ἀκροατήρια.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰδοποιῶ τὰ ἀκροατήρια, ὅτι ἐν περιπτώσει θορύβου, ὄχι μόνον θὰ ζητήσω τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς, ὅπως κενώσω αὐτὰ, ἀλλὰ θὰ διατάξω ἐν τῷ δικαιώματί μου καὶ τὴν σύλληψιν τῶν ἀτακτούντων καὶ τὴν παραπομπὴν αὐτῶν ἐνώπιον τοῦ Εἰσαγγελέως. Λοιπὸν ἂς προσέξουν, διότι δὲν θὰ παραλείψω τὸ καθῆκόν μου τοῦτο.

§6ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ὁ συνελθὼν ἐντὸς 48 ὡρῶν ἐν ἀπαρτίᾳ, ἠξίου, καὶ δικαίως, ἀπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ εὑρεθῇ ἐν ἀπαρτίᾳ καὶ ἐπιληφθῇ τῶν ἔργων αὐτῆς μὲ προθυμίαν ἴσην ἐκείνης, ἣν δι’ ἔργων ἀπέδειξεν ἡ Σερβικὴ Βουλή. Ἀτυχῶς ὅμως, ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς οἱ ἐπίστρατοι, καὶ αὐτοὶ οἱ μονογενεῖς, εὑρίσκοντο εἰς τὰς τάξεις των, ἀναμένοντες τὸ πρόσταγμα, τὸ ὁποῖον θὰ δοθῇ ἐντεῦθεν, ἡ Βουλὴ λίαν ὀκνηρῶς, λίαν νυσταλέως ἐπελήφθη τῶν ἐργασιῶν της. Τοῦτο μὲ ἠνάγκασεν οὐ μόνον κατὰ τὴν συνεδρίασιν τοῦ παρελθόντος Σαββάτου, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν χθεσινὴν, νὰ συντελέσω τὸ κατ’ ἐμὲ, ὅπως κανονισθῶσιν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς συμφώνως πρὸς τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις, τὰς ὁποίας διατρέχομεν. Ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω πρότασιν, ἥτις εὐτυχῶς ἐγένετο ὁμοψήφως δεκτή. Ἡ πρότασίς μου ἦτο, ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ἦτο ἐν ἀπαρτίᾳ κατὰ τὴν ταχθεῖσαν ὥραν, ἤτοι τὴν δευτέραν, ἔπρεπε νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις καὶ νὰ δημοσιευθῶσι τὰ ὀνόματα τῶν ἀπόντων, παραδιδόμενα εἰς τὴν ἐκτίμησιν τοῦ λαοῦ συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν.

§7ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν ἀπαιτεῖται χρόνος τις πρὸς ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου;

§8ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἀκριβῶς δὲ, διότι εἶχον ὑπ’ ὄψιν μου ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος λέγει, διετύπωσα τὴν περὶ λύσεως τῆς συνεδριάσεως πρότασίν μου, ἔχων ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος, ἐγκαίρως διατάσσων, τὸ πολὺ πρὸ ἡμισείας ὥρας, τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ καταλόγου, εἶναι εἰς θέσιν τὴν 2 ὥραν νὰ βεβαιώσῃ τὴν ὕπαρξιν ἢ μὴ τῆς ἀπαρτίας. Ἀτυχῶς ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι οἱ Πρόεδροι δὲν ἐφαρμόζουν ἀκριβῶς τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. Πρόεδρος ἔπρεπε νὰ ἦναι ἀπὸ τὴν 1½ ἐνταῦθα, οὐχὶ μόνον ἕνεκα τῶν ἐκτάκτων περιστάσεων, ἀλλὰ καὶ ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὰς ἰδίας ἡμῶν ἀποφάσεις, τὰς ὁποίας πρὸ πολλοῦ ἐσυνειθίσαμεν νὰ μεταβάλλωμεν εἰς ῥάκη· τοὐλάχιστον τὴν φορὰν ταύτην ἔδει ὡς ἐκ τῶν κρισίμων περιστάσεων νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀπόφασίς μας. Ὁ κ. Πρόεδρος ὤφειλεν, ἐφαρμόζων τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, νὰ βεβαιώσῃ, συμφώνως μὲ τὰ ἀποφασισθέντα, τὴν δευτέραν ὥραν ἐὰν ὑπῆρχεν ἀπαρτία, καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχε, νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν ὤφειλε λοιπὸν νὰ ἔλθῃ ἐγκαίρως πρὸς τοῦτο. Νομίζω δὲ, ὅτι ¼ τῆς ὥρας εἶναι ἀρκετὸν, διὰ νὰ βεβαιωθῇ ἡ ἀπαρτία. Ἀλλὰ, κύριοι, ἡμεῖς, οἵτινες πάντοτε δίδομεν τὸ κακὸν παράδειγμα, ἀτυχῶς καὶ τὴν φορὰν αὐτὴν ἀπεδείξαμεν διὰ τοῦ Προέδρου ἡμῶν, καὶ λαμβάνω τὴν ἄδειαν νὰ τὸ εἴπω, ὅτι δὲν σεβόμεθα τὰς ἀποφάσεις ἡμῶν, ὅτι δὲν ἐκτιμῶμεν κἄν τὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα. Ὅταν δὲ παρετήρησα εἰς τὸν κύριον Πρόεδρον πρὸ μικροῦ, ὅτι ὀφείλει νὰ σεβασθῇ τὰς ἀποφάσεις μας, εἶπεν, ὅτι λαμβάνει αὐτὸς τὴν εὐθύνην ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι δὲν ἐκτελεῖ τὴν ἀπόφασίν της.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπον, ὅτι θὰ ἀποδείξω, ὅτι ἐσεβάσθην τὴν ἀπόφασιν.

§10ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εἴπατε, καλῶς ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἀναλαμβάνετε τὴν εὐθύνην διὰ τὴν παραβίασιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Σώματος. Ἐγὼ δὲ δὲν γνωρίζω τινὰ ἀρκετὰ ἱκανὸν ὅπως πράξῃ τοῦτο. Ἐὰν ὁ κ. Πρόεδρος ἐννοῇ νὰ ὀχυρωθῇ ὄπισθεν τῶν 90 ψήφων, αἵτινες τὸν ἀνεβίβασαν εἰς τὴν Προεδρείαν, μεταξὺ τῶν ὁποίων εὐτυχῶς δὲν εἶναι ἡ ἰδική μου, διαφέρει· ἀλλ’ ἐὰν θελήσῃ νὰ ὀχυρωθῇ ὄπισθεν τοῦ Κανονισμοῦ, ἡττηθήσεται. Εἶναι λίαν ἀκατάλληλος ὁ καιρὸς διὰ τοιαύτας ἀντεγκλήσεις, ἀλλ’ ἀκριβῶς διὰ τοῦτο πρέπει νὰ κανονίσωμεν τὸν τρόπον τῶν ἐργασιῶν μας, ἀκριβῶς διὰ τοῦτο τὸ παράδειγμα πρέπει νὰ δώσῃ ὁ Πρόεδρος. Ἡ ἔκτακτος αὕτη Σύνοδος ἔχει καὶ ἔκτακτα καθήκοντα. Ὑποθέτω, ὅτι δὲν θὰ ἀκούσωμεν καὶ αὖθις ἀπὸ τοῦ βουλευτικοῦ βήματος ἀπεραντολογίας ἐπὶ ζητημάτων ἀκαίρων· ἀλλ’ ἀκριβῶς διὰ τοῦτο πρέπει νὰ φειδώμεθα τοῦ χρόνου καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς, νὰ ἦναι παρόντες οἱ Ὑπουργοὶ καὶ νὰ κλείσωμεν τὰς θύρας ἐν μυστικαῖς συνεδριάσεσιν ἵνα μᾶς εἴπωσι διατὶ μᾶς ἐκάλεσαν, νὰ μᾶς ἀποκαλύψωσιν ἐν πάσῃ ἀκριβείᾳ τὴν κατάστασίν μας, καὶ ν’ ἀποφασίσωμεν ἐν ἐπιγνώσει τῶν πραγμάτων περὶ τοῦ πρακτέου. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι, ἐκφράζω τὴν λύπην μου, διότι ὁ κ. Πρόεδρος δὲν ἐσεβάσθη τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, καὶ διότι πρὸ μικροῦ εἶπεν εἰς ἐμὲ, ὅτι ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην διὰ τὴν ἄνευ λόγου παραβίασίν της.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ὀφείλω πρῶτον νὰ παρατηρήσω εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν αὐτῆς, ὅτι ἀκριβῶς πρὸ τῆς δευτέρας ὥρας ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος, παρόντος ἐμοῦ ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ, ἔλαβε τὴν ἕδραν· οἱ κύριοι Βουλευταὶ δὲν ἦσαν πλέον τῶν 50, ὅπως κλητὴρ μὲ ἐβεβαίωσε. Κατὰ συνέπειαν ἤρχισεν ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου, ἀφοῦ εἶδον ὅτι ἦτο ἀριθμὸς, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο νὰ πλησιάσῃ εἰς τὴν ἀπαρτίαν, καὶ εἰς τὰς 2 καὶ 20 ἦτο πλήρης ἡ ἀπαρτία. Ὅταν λέγωμεν, ὅτι τὴν δευτέραν ὥραν συνερχόμεθα, ἔχει τὴν ἀπαίτησιν ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ ἔρχωνται οἱ ἄλλοι πρὸ τῆς δευτέρας, καὶ νὰ ἦναι ἀπαρτία εἰς τὰς δύο!

§12ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά· δὲν εἶναι ζήτημα αὐτό.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἐξέφρασε τὴν λύπην του, καὶ ἐγὼ δὲν τὸ δέχομαι, ζητῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ· ἄλλως, δὲν δέχομαι τὴν θέσιν αὐτήν. Ἐγὼ εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν βαρύνονται ἐκ τοῦ καθήκοντός των, ἀκρίβειαν δὲ ἔχω πολὺ περισσοτέραν ἀπὸ πάντα ἄλλον. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὴν πρότασιν....

§14ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι...

§15ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Νομίζω τακτικώτερον, ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος ἀπαντᾷ, νὰ καταβαίνῃ ἀπὸ τῆς θέσεώς του.

§16ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. Ἀπαντᾷ ὡς Πρόεδρος.

§17ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διορθώσω μίαν ἀνακρίβειαν, ὅτι ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου ἤρξατο ἀπὸ τῆς δευτέρας. Ἤρξατο ἀπὸ τῆς 2 καὶ 7 λεπτά.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, τὸ παραδέχομαι. Ἦτο 2 καὶ 7. Ἐγὼ ὅμως ἐννοῶ νὰ σπουδαιολογῶ, ὄχι νὰ παίζω.

§19ΣΠΙΝΕΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ὡς βουλευτὴς ἀγνοῶ ἐὰν ὑπάρχῃ ἄλλη ἡμερησία διάταξις, παρὰ ἡ ἀπάντησις εἰς τὸν Βασιλικὸν λόγον. Ἑπομένως παρακαλῶ νὰ διαλύσητε τὴν συνεδρίασιν, διότι ὅλα αὐτὰ εἶναι ἄκαιρα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι νομοσχέδια εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Ὁ κ. Ῥηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§21Α. ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑλλάδος, φρονῶ, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ἀφήσωμεν πλέον τοὺς Μαραθωνομάχους καὶ τοὺς Σαλαμινομάχους. Αὐτοὶ ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των· ἤδη πρέπει νὰ ἐκπληρώσωμεν καὶ ἡμεῖς τὸ ἰδικόν μας. Κατὰ τοὺς σοβαροὺς τούτους καιροὺς, τοὺς ὁποίους διέρχεται ὁ Ἑλληνισμὸς, κατὰ τοὺς ἀκροτάτους αὐτοῦ κινδύνους, φρονῶ, ὅτι ἐν τῶν πρώτων ἔργων τῆς Βουλῆς τῶν Ἀντιπροσώπων τοῦ τοσοῦτον φιλοπάτριδος καὶ φιλοτίμου λαοῦ τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἡ διαμαρτύρησις κατὰ τοῦ Βουλγαρικοῦ πραξικοπήματος ἐν τῇ Ἑλληνικῇ πόλει τῆς Φιλιππουπόλεως, καὶ συνάμα ὑπόμνησις τῶν ἀπαραγράπτων δικαιωμάτων τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἡ διαμαρτύρησις αὕτη νὰ ᾖναι ὄχι ἀπέναντι τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, ἀλλ’ ἀπέναντι τῶν πεπολιτισμένων λαῶν τῆς γῆς. Φρονῶ δὲ, ὅτι μία ἐκ τῶν πρώτων φωνῶν, ἥτις πρέπει νὰ ἀντηχήσῃ ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, πρέπει νὰ ᾖναι φωνὴ ὄχι ἀπελπισίας, ἀλλ’ ἐλπίδος, ὄχι θανάτου, ἀλλὰ ζωῆς. Ἂς ἀνακράξωμεν πάντες· Ζήτω τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος! Ζήτω ὁ Ἑλληνικὸς Λαός! Ἴσως μοὶ εἴπῃ τις, ὅτι εἰς τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν Βασιλικὸν λόγον δύναται νὰ γείνῃ τοιαύτη διαμαρτύρησις. Ἂς ἀφήσωμεν σήμερον τὰς νομικὰς διατυπώσεις. Φρονῶ, ὅτι σήμερον πρέπει ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων, ἡ ἀντιπροσωπεύουσα κατὰ τοὺς καιροὺς τούτους τὸν Ἑλληνισμὸν ὁλόκληρον, νὰ κάμῃ διαμαρτύρησιν ἀνεξαρτήτως τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας. Τὴν σύνταξιν αὐτῆς ἂς ἀναθέσῃ εἰς τὸ Προεδρεῖόν της, μὲ τὴν παράκλησιν τὸ Προεδρεῖον νὰ φέρῃ, εἰ δυνατόν, αὔριον αὐτὴν ἐνταῦθα. Πρὸς τούτοις, κύριοι, μετὰ τὴν διαμαρτύρησιν ταύτην ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ μᾶς ἐκθέσῃ τὴν κατάστασιν ὅλων τῶν μέχρι τοῦδε γενομένων ὑπ’ αὐτῆς, καὶ τὴν πορείαν, τὴν ὁποίαν μέλλει νὰ ἀκολουθήσῃ. Αἱ συνεδριάσεις, κατ’ ἐμὲ, πρέπει νὰ ᾖναι φανεραὶ, ὄχι μυστικαὶ, διότι δὲν ἐνέχονται ξέναι Δυνάμεις, ἡ δὲ πολιτεία ἡμῶν πρέπει νὰ ᾖναι γνωστὴ εἰς τὸ ἔθνος, ἐκτὸς μόνον ὅταν ᾖναι ἀνάγκη νὰ δηλωθῶσι πράγματα, τὰ ὁποῖα δέον νὰ γνωρίζουν μόνον οἱ Βουλευταί. Μετὰ ταῦτα ἕκαστος τῶν κυρίων Βουλευτῶν, οἱασδήποτε ἀποχρώσεως, ὀφείλει νὰ ἐκθέσῃ τὴν γνώμην του, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐθνικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὦμεν σύντομοι, ὦμεν λακωνικοί. Μέχρι τοῦδε τὰ πολλὰ λόγια μᾶς κατέστρεψαν. Ἀπὸ τοῦδε ἂς μᾶς σώσουν τὰ ἔργα, ἀλλὰ τὰ ἔργα τὰ σπουδαῖα. Τὸ βῆμα τοῦτο ἐπὶ πολὺ ἔγεινε γραμματικὴ καὶ λεξικὸν, ἀπὸ τοῦδε ἂς γείνῃ μέγας βωμὸς, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ φλὸξ ὅλου τοῦ ἔθνους νὰ ἀναλάμψῃ εἰς τὴν Ἀνατολήν.

§22ΚΟΥΣΤΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§23Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εὐχαριστῶ, κύριοι, τὸν προλαλήσαντα διὰ τὰς συστάσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ ἐνθουσιασμὸς τοῦ λαοῦ ἠνάγκασε τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν νὰ καθυστερήσῃ· ἔκτοτε ἐλήφθησαν ὅλα τὰ ἀναγκαῖα μέτρα, ὅσα ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος ἐδίδαξεν, εἰς τὴν θεραπείαν καὶ τοῦ παρόντος καὶ τοῦ μέλλοντος. Δὲν ἦτο δυνατὸν ἐντὸς 24 ὡρῶν νὰ πενταπλασιασθῇ ὁ στρατός μας καὶ νὰ ἔχωμεν πρόχειρα καὶ ἐπαρκῆ τὰ μέσα εἰς τὸ νὰ καλύψωμεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τὰς ἀνάγκας· ὀφείλω ὅμως νὰ ὁμολογήσω ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἦτο ἀνθρωπίνως δυνατόν, ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν της. Ἴσως κατὰ τὰς πρώτας στιγμὰς καὶ ἡμέρας δὲν ὑπῆρξεν ἐπαρκής, ἀλλὰ πᾶσα στιγμὴ παρερχομένη, ἔρχεται εἰς θεραπείαν καὶ τῶν ἐλαχίστων ἀτελειῶν. Νὰ ἦσθε βέβαιοι, κύριοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐμφορουμένη ἀπὸ τὰ αὐτὰ αἰσθήματα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐμπνέεται καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ οἱ γνήσιοι ἀντιπρόσωποι αὐτοῦ, συναισθάνεται καὶ τὴν εὐθύνην καὶ τὴν ὑποχρέωσιν αὐτῆς νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν της (εὖγε, εὖγε).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ συνέλθῃ, ὅπως ἐξελέγξῃ τὰ ὑποβληθέντα νομοσχέδια τῶν διαφόρων πιστώσεων.

§25ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προσκαλέσητε τὰ μέλη ὅλων τῶν Ἐπιτροπῶν νὰ συνέλθωσι, διὰ νὰ κάμωσι τὰς ἀρχαιρεσίας των.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ναὶ, ὅσα εἶχον κατεπείγουσαν ἐργασίαν τὰ ἐκάλεσα· σήμερον θὰ προσκληθοῦν καὶ τὰ ἄλλα. Ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ δανείου τῶν 30,000,000.

§27ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπεβλήθη καμμία ἔκθεσις περὶ τῶν ἐκλογῶν;

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι, καμμία. Ὁ κ. Φορέστης ἔχει τὸν λόγον.

§29Σ. ΦΟΡΕΣΤΗΣ. Μολονότι αἱ παροῦσαι περιστάσεις εἰσὶ λίαν κρίσιμοι καὶ σοβαραί, οὐχ ἧττον ἡ συντήρησις τῶν οἰκογενειῶν, αἵτινες ἀποτελοῦσι τὸ Ἔθνος, ἐπιβάλλει, ὅπως προτείνω τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν μονογενῶν καὶ πρωτοτόκων ἀπὸ τῆς ἐπιστρατείας, καθόσον εἶναι σκληρὸν τῷ ὄντι μία οἰκογένεια, ἔχουσα ἓν καὶ μόνον στήριγμα, νὰ στερηθῇ καὶ τούτου· ἄλλως τε δυνάμεθα νὰ τοὺς χρησιμοποιήσωμεν, κατατάσσοντες αὐτοὺς εἰς τὴν ἐθνοφρουράν, ὅπως ὑπηρετῶσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας των. Ἔχω δὲ ἕτοιμον νὰ προσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν σχετικὸν νομοσχέδιον, ὅπερ θὰ προσαγάγω εἰς πρώτην συνεδρίασιν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαργέλλος ἔχει τὸν λόγον.

§31ΜΑΡΓΕΛΛΟΣ. Ἔλεγον κύριοι, χθὲς διακοπεὶς ἀπὸ τοῦ Βήματος τούτου, ὅτι τὸ μάχεσθαι ὑπὲρ Πατρίδος ὑπῆρξεν ἀπ’ ἀρχῆς Ἑλληνικώτατον. Ἡ φιλοπατρία καὶ ἡ ἀνδρεία παρ’ Ἕλλησι δὲν ὑπῆρξαν ποτὲ ἀρεταὶ διδακταὶ, ἀλλὰ προσόντα ἰδιάζοντα τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς, ἀπετέλεσαν μάλιστα, ὡς ὡμολόγησαν σπουδαῖαι περιστάσεις, αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα τοῦ Ἕλληνος. Ἐὰν λοιπὸν ἠθέλομεν ἀποδεχθῆ τὴν πρότασιν τοῦ ἐξ Αἰγιαλείας ἐντίμου βουλευτοῦ, οὗτινος τὴν ἄκραν φιλοπατρίαν ὑπερεκτιμῶ, ἐκφράζοντες εὐγνωμοσύνην εἰς τοὺς Ἕλληνας ἐφέδρους, διότι προθύμως ὑπήκουσαν τῆς φωνῆς τῆς κινδυνευούσης Πατρίδος, ἠθέλομεν μειώσει τὰς μεγάλας ταύτας ἀρετάς. Ἐνόμιζον, κύριοι, ὅτι ὁ σπουδαῖος οὗτος κοινοβουλευτικὸς ἀνὴρ ὤφειλε μᾶλλον ὡς ὀφείλομεν πάντες οἱ ἐνταῦθα ἀντιπρόσωποι νὰ ἐμβλέψωμεν πρὸς τὰς σημερινὰς περιστάσεις καὶ νὰ δώσωμεν ἰσχὺν εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὑψηλῶν αὐτῆς καθηκόντων. Ὀφείλομεν νὰ παραγγείλωμεν εἰς αὐτὴν ἐν ὀνόματι τῶν μεγάλων συμφερόντων τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὅτι πρέπει νὰ ποιήσηται γνωστὸν τοῖς Πρεσβευταῖς καὶ δι’ αὐτῶν εἰς τοὺς Αὐτοκράτορας, τοὺς Βασιλεῖς, τοὺς Καγγελαρίους καὶ τοὺς Πρωθυπουργοὺς, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ φυλὴ.... Ὀφείλομεν νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς αὐτὴν, ἐὰν δὲν δυνηθῇ νὰ πείσῃ αὐτοὺς ἐντελῶς, νὰ παραστήσῃ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀδυνατοῦσα πλέον νὰ ἀπολαμβάνῃ τῶν ἀγαθῶν τῆς εἰρήνης ἄνευ τιμῆς, ὅτι ἡ Ἑλλὰς μὴ καταδεχομένη νὰ γίνῃ ὁ χωροφύλαξ χθεσινῶν καὶ ἀγνώστων φυλῶν, εὑρίσκεται εἰς τὴν θλιβερὰν, ἀλλ’ ἀναπόδραστον ἀνάγκην, ν’ ἀνασπάσῃ τὸ ξίφος, νὰ ῥίψῃ μακρὰν τὴν τύχην αὐτῆς, καὶ τότε νὰ σπεύσῃ νὰ τὴν ἀναχαιτίσῃ, ὅταν τελείως ἀποκτηθῶσιν οἱ πόθοι της, ἐπιῤῥίπτουσα τὴν εὐθύνην εἰς ἐκείνους, οἵτινες, καίτοι δυνάμενοι νὰ σώσωσιν ἐν τῇ Χερσονήσῳ τοῦ Αἵμου τὸ ἀληθὲς καθεστὼς, ἐξ ἐγωϊσμοῦ ἀφάτου δὲν ἠθέλησαν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλομεν ἀναγνώσει τινὰ νομοσχέδια εἰς πρώτην συζήτησιν. Πρῶτον εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ δανείου πατριωτικοῦ ἐκ δραχμῶν 30,000,000. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς ά. ἀνάγνωσιν). Δεύτερον εἶνε τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 20 Σεπτεμβρίου 1885 Β. Διατάγματος καὶ τῆς ἀπὸ 19 τοῦ αὐτοῦ μηνὸς καὶ ἔτους μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος συναφθείσης συμβάσεως. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). Τρίτον εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Σεπτεμβρίου 1885 Β. Διατάγματος καὶ τῆς ἀπὸ 20 τοῦ ἰδίου μηνὸς καὶ ἔτους συμβάσεως μετὰ τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν). Τέταρτον εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 23 Σεπτεμβρίου 1885 Β. Διατάγματος καὶ τῆς μετὰ τῆς Τραπέζης Ἠπειροθεσαλίας συνομολογηθείσης συμβάσεως. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν).

§33Κ. ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Δομοκοῦ καὶ Φαρσάλων, τῆς ὁποίας ἀποτελῶ μέλος, ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν της, προβᾶσα εἰς ἀνακρίσεις· εὐτυχῶς ἐκ τῶν ἀνακρίσεων τούτων πάντα τὰ μέλη εἰσὶ συμφωνότατα ὡς πρὸς τὴν ἔκθεσιν. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπείσθη, ὅτι συνέβησαν τινὲς παρεκτροπαὶ ἐκ μέρους τοῦ Μοιράρχου Λαπαθιώτου, δι’ ἃς καὶ παρεπέμφθη εἰς δίκην καὶ θὰ δώσῃ λόγον ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης, ἀλλ’ αὗται δὲν ἐπηρέασαν, διότι οἱ ἐπιτυχόντες ἔχουσι πλείους τῶν 400 ψήφων, αἱ δὲ παρεκτροπαὶ εἶναι ἀσήμαντοι. Ἡ Ἐπιτροπὴ λοιπὸν εἶναι ὁμόφωνος καὶ προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς.

§34ΤΙΝΕΣ. Ἐγγράφως.

§35ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν φέρομεν καὶ ἐγγράφως αὔριον.

§36ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αἱ Ἐπιτροπαὶ πρέπει νὰ φέρωσιν ἐκθέσεις ἐγγράφως, νὰ τυπῶνται καὶ διανέμωνται.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως τοῦτο πρέπει νὰ γίνεται.

§38Γ. ΦΛΩΡΙΑΣ. Δύο λέξεις περὶ τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ἄρτης. Μετὰ τὰς ἐπιτοπίους ἀνακρίσεις, χθὲς συνήλθομεν τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅπως συντάξωμεν τὴν ἔκθεσιν, ἀλλὰ τὸ μέλος, τὸ ὁποῖον εἶχε τὰ ἔγγραφα, δὲν τὰ εἶχε μεθ’ ἑαυτοῦ, σήμερον δὲ ὑπεσχέθη, ὅτι αὔριον θὰ τὰ φέρῃ· ἑπομένως αὔριον ἢ μεθαύριον θὰ ὑποβάλωμεν τὴν ἔκθεσιν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὰ μέλη τῶν Ἐπιτροπῶν νὰ συνέλθωσιν αὔριον τὴν 10, ἰδίως δὲ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ διὰ νὰ ἐπεξεργασθῇ τὰς ὑποβληθείσας πιστώσεις, διὰ νὰ δυνηθῶμεν αὔριον νὰ τὰς ἀναγνώσωμεν εἰς αʹ ἀνάγνωσιν. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 3 καὶ 15/60 Μ. Μ.).