1885.06.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 27

Τῆς 15 Ἰουνίου 1885

(Σάββατον)

Ὥρᾳ 7 Π. Μ. (Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει τις Βουλευτὴς νὰ ὁρκισθῇ;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν. Ἐκλογὴ Λεβαδείας. Τὸ Τμῆμα γνωμοδοτεῖ «Διὰ ταῦτα προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Λεβαδείας, ἐπὶ τῷ τέλει νὰ ἀναγνωρισθῶσι γνήσιοι Βουλευταὶ αὐτῆς οἱ κύριοι Νικόλαος Ν. Μπουφίδης, Μιχαὴλ Δ. Λάππας καὶ Λάζαρος Δ. Παπασταθόπουλος, ἔχοντες τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα». Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§4ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Λεβαδείας νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Λεβαδείας καὶ νομίμους Βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κυρίους Ν. Μπουφίδην, Μ. Λάππαν καὶ Λ. Παπασταθόπουλον, ἔχοντας καὶ τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Ἐκλογὴ Λευκάδος. Τὸ Τμῆμα γνωμοδοτεῖ «Νὰ κηρυχθῇ ἡ ἐκλογὴ Λευκάδος νόμιμος καὶ ἔγκυρος καὶ ν’ ἀναγνωρισθῶσι γνήσιοι Βουλευταὶ αὐτῆς οἱ πλειονοψηφήσαντες κ. Γ. Ἀσπροϊέραξ, Σ. Τσαρλαμπᾶς καὶ Γ. Σέρβος.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§6ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Λευκάδος νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Λευκάδος καὶ νομίμους Βουλευτὰς τοὺς κυρίους Γ. Ἀσπρογέρακα, Σ. Τσαρλαμπᾶν καὶ Γ. Σέρβον, ἔχοντας καὶ τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Ἐκλογὴ Λοκρίδος. Τὸ Τμῆμα γνωμοδοτεῖ. «Νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ καὶ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νόμιμοι Βουλευταὶ τῆς Ἐπαρχίας Λοκρίδος οἱ κύριοι Εὐταξίας Ἀθανάσιος, Γαβριὴλ Δημήτριος καὶ Χαλκιόπουλος Κωνσταντῖνος, ἔχοντες τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.»

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Λοκρίδος, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Λοκρίδος καὶ νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κυρίους Εὐταξίαν Ἀθανάσιον, Γαβριὴλ Δημήτριον καὶ Χαλκιόπουλον Κωνσταντῖνον, ἔχοντας τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Ἐκλογὴ Μαντινείας. «Τὸ Τμῆμα προτείνει ὁμοφώνως τῇ Βουλῇ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Μαντινείας καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμων Βουλευτῶν τῶν σχετικῶς πλειονοψηφησάντων κκ. Κ. Κωνσταντοπούλου, Η. Μανέτα, Α. Σακελλαροπούλου, Χ. Χρηστοπούλου, Φ. Βάρβογλη καὶ Ι. Κολοκοτρώνη, ἐχόντων τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.»

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§10ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Μαντινείας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Μαντινείας καὶ νομίμους Βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κυρίους Κ. Κωνσταντόπουλον, Η. Μανέταν, Α. Σακελλαρόπουλον, Χ. Χρηστόπουλον, Φ. Βάρβογλην καὶ Ι. Κολοκοτρώνην, ἔχοντας τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Ἐκλογὴ Μεγαλοπόλεως. «Τὸ Τμῆμα ἀποφαίνεται ἔγκυρον καὶ νόμιμον τὴν ἐκλογὴν Ἐπαρχίας Μεγαλοπόλεως καὶ γνησίους Βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς ἐπιτυχόντας Ἠλίαν Φλέσσαν, Ἰωάννην Βούτουναν καὶ Ἰωάννην Σακελλαριάδην.»

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν;

§13ΡΙΚΑΚΗΣ. Μάλιστα.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε.

§15Α. ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὑπάρχει μία ἔνστασις, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ὁποίας παρετήρησα, ὅτι τὸ Τμῆμα διαφωνεῖ, ἡ δὲ διαφωνία ἀποβλέπει τὸ πρόσωπον ἑνὸς τῶν ἐκλεχθέντων βουλευτῶν λόγῳ ἀνηλικιότητος, στηριζομένη εἰς τοὺς λόγους, οἵτινες ἐκτίθενται ἐν τῇ ἐκθέσει καὶ ἀνεπτύχθησαν καὶ ἐν τῷ Τμήματι ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως ταύτης· ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην μου ἐν συντόμῳ. Ἡ Βουλὴ ἐξετάζει ἰδίως δύω ἀνικανότητας τοῦ Βουλευτοῦ, τὴν ἀνικανότητα περὶ ἐγκαταστάσεως καὶ τὴν περὶ ἡλικίας. Καὶ ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ προηγούμενα, θέλομεν ἴδει, ὅτι καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρώτην ἀνικανότητα εὐρέως ἡρμήνευσεν ἡ Βουλὴ αὐτήν. Ἀλλὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀνικανότητα λόγῳ ἡλικίας ἡ Βουλὴ πάντοτε ἔδειξεν αὐστηρότητα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκτίμησιν τῶν πραγματικῶν γεγονότων. Καὶ νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πολὺ ὀρθῶς ἐφάνη αὐστηρὰ ἡ Βουλὴ, διότι ἡ ἀνικανότης λόγῳ ἀνηλικιότητος περιέχει ἐν ἑαυτῇ τὸ ἄκυρον ὅλων τῶν πράξεων, τὰς ὁποίας ἐκτελεῖ ἓν ἀνήλικον πρόσωπον. Τοῦτο ἐννοοῦσα ἡ Βουλὴ, ὡς πρὸς τὸ μέρος τοῦτο, ἐφάνη οὐχὶ ἐπιεικής, ἀλλὰ μετ’ αὐστηρότητος ἐξετίμησε πάντοτε τὰ περὶ τούτου. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι μὲ τὸ αὐτὸ μέτρον πρέπει νὰ ἐκτιμηθῶσι καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὰ πραγματικὰ γεγονότα, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἕνα τῶν ἐκλεχθέντων βουλευτῶν, καθ’ οὗ προσάγεται ἡ περὶ ἀνηλικιότητος ἔνστασις. Αἱ ἀποδείξεις, αἱ ὁποῖαι προσάγονται περὶ τῆς ἀνηλικιότητος, εἰσὶν αἱ ἑξῆς· 1) τὸ Δημοτολόγιον τοῦ Δήμου, ἐν τῷ ὁποίῳ σημειοῦται ὁ πατὴρ τοῦ ἐκτεθέντος νῦν Βουλευτοῦ κατὰ τὸ 1853 ὡς ἄγαμος· 2) πρᾶξις τοῦ ἰδίου πατρὸς ὡς μέλους τῆς ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Δημοτολογίου ἐπιτροπῆς, καθ’ ἣν ἡ μὲν σύζυγός του εἶναι 22 ἐτῶν, τὸ πρῶτον του θυγάτριον 2 ἐτῶν, καὶ ὁ ἐκλεχθεὶς Βουλευτὴς 1 ἔτους· ὥστε ἐγεννήθη κατὰ τὸ 1857. Εἶναι πρᾶξις ἔγγραφος τοῦ ἰδίου πατρὸς, ἀποτελοῦσα πλήρη ἀπόδειξιν, ἀφοῦ κατὰ τὸν νόμον αἱ ἰδιαίτεραι σημειώσεις τῶν γονέων περὶ τῆς γεννήσεως τῶν τέκνων των θεωροῦνται ἐπίσημα ἔγγραφα, ἔτι δὲ ἐπισημοτέρα εἶναι ἡ ἔκθεσις, ἣν συνέταξεν ὁ πατὴρ ὡς μέλος τῆς ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Δημοτολογίου Ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ τὴν ἐπίσημον ταύτην ἀπόδειξιν, τὴν ὁποίαν ἴσως τινὲς θεωροῦσιν μὴ ἀποχρῶσαν, ἐνισχύει καὶ μία ἑτέρα πρᾶξις· κατὰ τὸ 1871 ἐνεγράφη ὁ κ. Βούτουνας εἰς τὸ σχολεῖον ὡς μαθητὴς μὲ ἡλικίαν 14 ἐτῶν. Ἐὰν ὑπολογίσητε τὴν ἡλικίαν καὶ κατὰ τὴν μίαν πρᾶξιν τοῦ πατρὸς καὶ κατὰ τὴν δευτέραν τοῦ σχολείου, θέλετε εὑρεῖ ὅτι ἐγεννήθη κατὰ τὸ 1857. Τρίτη πρᾶξις ἐπίσημος εἶναι, ὅτι κατὰ τὸ 1875 ὁ πατὴρ τοῦ κ. Βούτουνα ὡς ἐπίτροπος τοῦ υἱοῦ του, ἀνηλίκου ὄντος, ὑπέγραψε συμβολαιογραφικὴν πρᾶξιν. Ἐὰν λοιπὸν λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰς ἐπισήμους ταύτας πράξεις ἐν ἐλλείψει ληξιαρχικῆς πράξεως, νομίζω ὅτι θέλετε πεισθῆ, ὅτι ἡ ἡλικία τῶν 30 ἐτῶν δὲν ὑπάρχει. Ἑπομένως πέπεισμαι, ὅτι κατὰ τὴν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ ἐτήρησεν, θέλει ἐκτιμήσει μετ’ αὐστηρότητος τὰς προσαγομένας ἀποδείξεις, καὶ ὅτι θέλει γίνει δεκτὴ ἡ κατὰ τοῦ κ. Βούτουνα λόγῳ ἀνηλικιότητος ἔνστασις.

§16ΗΛ. ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ὡς εἰσηγητὴς ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ προαγορεύσας. Ἡ μόνη πρᾶξις, ἡ ὁποία εἶναι ἰσχυρὰ καὶ ἀναμφισβήτητος ὡς πρὸς τὴν ἡλικίαν, καθ’ ἧς δὲν ἐπιτρέπεται ἄλλη ἀπόδειξις, εἶναι ἡ ληξιαρχικὴ πρᾶξις· ὅλαι αἱ ἄλλαι πιστοποιήσεις δὲν ἀποτελοῦν εἰμὴ ἐκμαρτύρια. Δυστυχῶς ληξιαρχικὴ πρᾶξις δὲν ὑπάρχει ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὁ δὲ ἐνιστάμενος ἠκούσατε ὅτι προσάγει μόνον πιστοποιητικὸν τῆς ἐγγραφῆς τοῦ νῦν ἐκλεχθέντος Βουλευτοῦ Μεγαλοπόλεως εἰς τὸ Ἑλληνικὸν σχολεῖον· ἀλλ’ ἡ ἐγγραφὴ ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν περιλαμβάνει οὔτε τὸν μῆνα τῆς γεννήσεως οὔτε τίποτε ἄλλο, εἶναι καθ’ ὅλα ἀμφίβολος· ἐπίσης καὶ τὸ πιστοποιητικὸν τοῦ Δημοτολογίου τοῦ Δήμου Λυκοσούρας, καὶ αὐτὸ εἶναι ἀνίσχυρον. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι, μολονότι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἐπίσημος ἀπόδειξις, καὶ ὁ καθ’ οὗ ἡ ἔνστασις δὲν εἶχεν ἀνάγκην νὰ φέρῃ ἀνταπόδειξιν, μ’ ὅλα ταῦτα φέρει τὰς ἑξῆς ἐπισήμους ἀποδείξεις. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2183 τοῦ ἔτους 1885 πιστοποιητικὸν τοῦ Νομάρχου Ἀρκαδίας, ἐξ οὗ βεβαιοῦται ὅτι ἐν Ἔτει 1879 εἶναι ἐγγεγραμμένος ἐν τοῖς μητρῴοις τοῦ Δήμου Λυκοσούρας μὲ ἡλικίαν ἐτῶν 26, τουτέστιν ἀποδεικνύεται ὅτι εἶναι ἀνωτέρας ἡλικίας τῶν 31 ἐτῶν. Ὅταν δὲ λείπουν ἄλλαι ἀποδείξεις, μόνη ἀπόδειξις, τὴν ὁποίαν ὑποχρεοῦται ἕκαστος νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν, εἶναι ἡ ἀπόδειξις τοῦ μητρῴου, ὄχι διότι τοῦτο φέρει πάντοτε τὴν ἀληθῆ ἡλικίαν, ἀλλὰ διότι τοῦτο γεννᾷ τὰς ὑποχρεώσεις τῶν πολιτῶν. Ἔχομεν πιστοποιητικὸν τοῦ διοικητοῦ τοῦ 20 Πεζικοῦ τάγματος, δι’ οὗ πιστοποιεῖται ὅτι ὁ κ. Βούτουνας κατετάγη ἐν τῷ τάγματι ὡς ἔφεδρος, καθὸ γεννηθεὶς κατὰ τὸ ἔτος 1853, τὸν Ὀκτώβριον τοῦ ἔτους 1880.

§17ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετὰ, κ. Παλαμήδη, ἀρκετὰ (θόρυβος).

§18ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Γυθείου μὲ διακόπτει, λέγω ὅτι εἶναι τῷ ὄντι ἀληθὲς, ὅτι παρουσιάσθη συμβόλαιον τοῦ πατρὸς τοῦ κ. Βούτουνα ἐν ἔτει 1875, ἐξ οὗ ἐξάγεται, ὅτι δὲν εἶχε συμπεπληρωμένον τὸ 21 ἔτος, ἀλλὰ διὰ νὰ πεισθῇ, ὅτι αὐτὸ τὸ ἐπίσημον συμβόλαιον δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς, προσήγαγεν ὁ κ. Βούτουνας ἐπίσης ἕτερον συμβόλαιον τῆς ἑπομένης ἡμέρας· ἐκεῖνο εἶναι τῆς 3 Νοεμβρίου 1875 καὶ ὑπ’ ἀριθ. 1039. Λοιπὸν τὴν 4 Νοεμβρίου 1875 ἀπὸ τὸν ἴδιον συμβολαιογράφον συνετάχθη τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1040 συμβόλαιον τοῦ αὐτοῦ συμβολαιογράφου, διὰ τοῦ ὁποίου βεβαιοῦται, ὅτι αὐτὸς εἶναι ἐνῆλιξ, καὶ ὅτι παρέστη αὐτοπροσώπως εἰς σύνταξιν συμβολαίου διὰ νὰ μὴ ἀκυρωθοῦν αἱ πράξεις, τὰς ὁποίας ὁ αὐτὸς τὴν προηγουμένην ἡμέραν εἶχεν ἐνεργήσει διὰ τοῦ πατρός του ὡς ἐπιτρόπου, δηλαδὴ τὴν ἑπομένην ἡμέραν, ἀφοῦ ἐγένετο συμβούλιον συγγενικὸν καὶ εἶδον τὴν πρᾶξιν τοῦ πατρός του ὅτι εἶναι ἄκυρος, ἠναγκάσθησαν νὰ λάβωσι μέρος, καὶ τοιουτοτρόπως ἀποδεικνύεται, ὅτι δυνάμει συμβολαίου φέρει νόμιμον ἡλικίαν 32 ἐτῶν.

§19ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§20ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον παριστᾷ νόμιμον τὴν ἡλικίαν εἶναι, ὅτι ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα φέρει αὐτὸς ὁ νῦν βουλευτὴς, ἀποδεικνύουσι καὶ μαρτυροῦσι τὴν αὐτὴν ἡλικίαν, ἐνῷ τὰ τῶν ἐνισταμένων δὲν εἶναι σύμφωνα ὅλα, καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι καὶ ἀξιόπιστα.

§21Ι. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Εἴπατε ὅτι τὸ πιστοποιητικὸν ἐκ τοῦ Δημοτολογίου δὲν εἶνε ἰσχυρόν. Ἐρωτηθέντες εἰς τὸ Τμῆμα τότε οἱ ἐνιστάμενοι ἐὰν τὸ πιστοποιητικὸν τοῦτο εἶναι γνήσιον ...

§22ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Δὲν προσβάλλεται τὸ πιστοποιητικὸν αὐτό· ἦσαν μάλιστα καὶ ἄλλοι εἰς τὸ Τμῆμα καὶ ὁ κύριος Δαλιάνης, ὅστις εἶπεν ὅτι εἰς τὸ Δημοτολόγιον τῆς Ἐπαρχίας του δὲν ὑπάρχει ἐγγεγραμμένος παντάπασιν ...

§23ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἰσχυρίσθητε, κύριε Παλαμήδη, ὅτι ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ μητρῴου ὁ Βούτουνας ἐγεννήθη τὸ 1853, ἀλλ’ ἐκ τοῦ Δημοτολογίου ἐξάγεται ὅτι ὁ πατὴρ τοῦ κυρίου Βούτουνα ἦτο ἄγαμος κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην (θόρυβος.) Θέλω νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. εἰσηγητὴν ἐὰν ὁ νέος ἐγεννήθη πρὸ τοῦ γάμου (θόρυβος).

§24Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ, κύριε Πρόεδρε, μετὰ τοῦ προλαλήσαντος ὅτι ἡ μόνη θετικὴ ἀπόδειξις, τὴν ὁποίαν δύναταί τις νὰ παρουσιάσῃ πρὸς βεβαίωσιν τῆς ἡλικίας, εἶνε τὰ ληξιαρχικὰ βιβλία· ἀλλ’ ἐὰν παραδεχθῶμεν τὸν κανόνα τοῦτον ὡς σταθερὸν καὶ ἀμετάβλητον, τότε δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ ἀποβάλωμεν ἐκ τοῦ Βουλευτηρίου οὐδένα ἐκλελεγμένον ὅπως δήποτε, διότι ληξιαρχικὰ βιβλία δὲν ὑπάρχουσιν· ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν ἐτήρησε τὸν κανόνα τοῦτον, καὶ διὰ τοῦτο πολλάκις ἀπέβαλεν ἐκ τοῦ Βουλευτηρίου πολλὰ πρόσωπα, τῶν ὁποίων ἡ ἀνηλικιότης ἀπεδείχθη διὰ διαφόρων ἄλλων μέσων. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου, κύριε Πρόεδρε, προβάλλεται τὸ ἀνήλικον τοῦ βουλευτοῦ κυρίου Βούτουνα, καὶ πρὸς ἀπόδειξιν τῆς ἀνηλικιότητος αὐτοῦ προσάγονται διάφορα ἔγγραφα, καθὼς καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐνηλικιότητα προσάγονται ἄλλα. Ἐξ ὅλων τῶν ἐγγράφων τούτων ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς θετικώτερον καὶ εἰλικρινέστερον ὅλων τῶν ἄλλων, εἶνε κατ’ ἐμὲ τὸ Δημοτολόγιον, διότι τὸ Δημοτολόγιον τοῦτο συνετάχθη κατὰ τὸ 1857, ἤτοι εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν ὁ κύριος Βούτουνας ἦτο ἔτι νήπιον καὶ οὐδεμίαν εἶχεν ἀφορμὴν ὁ πατὴρ αὐτοῦ νὰ δηλώσῃ τὴν ἡλικίαν του ἀνωτέραν ἢ κατωτέραν. Εἰς τὸ Δημοτολόγιον τοῦτο ὁ μακαρίτης Βούτουνας, ὁ πατὴρ τοῦ νῦν Βουλευτοῦ, ἐδήλωσε τὸν υἱόν του ὡς ἔχοντα ἡλικίαν ἑνὸς ἔτους κατὰ τὸ 1857, καὶ ἡ πρᾶξις τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις τὸν παρεδέχθη ὡς ἔχοντα ἡλικίαν ἑνὸς ἔτους, εἶνε ὑπογεγραμμένη ἀπὸ τὸν πατέρα του. Ἀπέναντι τῆς μαρτυρίας ταύτης τοῦ πατρὸς νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἰσχύσῃ καμμία ἄλλη ἀπόδειξις. Λέγουσιν, ὅτι ἔχομεν καὶ ἄλλην ὁμολογίαν τοῦ πατρός του κατὰ τὸ 1879, ὅτε δυνάμει τοῦ νόμου περὶ στρατολογίας ἐσχηματίσθη τὸ βιβλίον τῶν ἀῤῥένων καὶ ὅτε ὁ μακαρίτης Βούτουνας ἐδήλωσε μεταξὺ τῶν τέκνων του καὶ τὸν νῦν βουλευτὴν μὲ ἡλικίαν ἀνωτέραν. Ἀλλὰ τὸ βιβλίον τῶν ἀῤῥένων, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο τότε νὰ συνταχθῇ, συνεδέετο μὲ ὑποχρεώσεις στρατολογικὰς, καὶ γνωστὸν εἶνε, ὅτι πολλοὶ τῶν γονέων δὲν ὡμολόγησαν τὴν πραγματικὴν καὶ ἀληθῆ ἡλικίαν τῶν τέκνων των διὰ νὰ τὰ προφυλάξωσιν ἀπὸ τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας συνεπάγεται ὁ στρατολογικὸς νόμος, ἐνῷ κατὰ τὸ 1857 οὐδεμία ὑποχρέωσις ὑπῆρχε διὰ νὰ κρύψῃ τὴν ἡλικίαν. Δὲν ἐννοῶ διατὶ ὁ μακαρίτης Βούτουνας εἰς τὸ 1857 νὰ δηλώσῃ τὸν υἱόν του ἑνὸς ἔτους, ἐὰν ἦτο 3 ἢ 4. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ παραδεχθῇ, ὅτι ὁ κύριος Βούτουνας δὲν ἔχει τὴν ἀπαιτουμένην ἡλικίαν.

§25ΙΩ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἡ ἐκλογὴ, κ. Πρόεδρε, ἀποτελεῖ νόμιμον τεκμήριον ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς τοῦ ἐκλεγομένου· δὲν ἐπιτρέπεται ποτὲ νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι Ἐπαρχία ὁλόκληρος ἐκλέγει Βουλευτὴν, μὴ ἔχοντα τὰ νόμιμα προσόντα (θόρυβος). Τὰ μόνα τεκμήρια, τὰ ἀποτελοῦντα αὐθεντικὴν ἀπόδειξιν, καὶ ἡ μόνη ἀπόδειξις εἶναι τὰ ληξιαρχικὰ βιβλία (θόρυβος).

§26ΤΙΝΕΣ. Ἐμπρὸς, κύριε Πρόεδρε.

§27Α. ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅτε, κ. Πρόεδρε, ἐξελέχθη ἐκ Καλαβρύτων Βουλευτὴς ὁ κ. Ἀλ. Ζαΐμης καὶ ἐπρόκειτο περὶ τῆς ἡλικίας του, ἐγὼ ἀπεφάνθην κατὰ τῶν στενῶν προσόντων τῶν Βουλευτῶν· διότι κατ’ ἐμὲ μόνον ὁ μὴ εὑρισκόμενος ὑπὸ κηδεμονίαν δύναται νὰ ἦναι καὶ Βουλευτής. Ἄλλως τε αἱ ἔγγραφοι ἢ προφορικαὶ ἐνστάσεις εἶναι ἀμφίβολοι· ὁ δὲ ἐκλέγων λαὸς γνωρίζει καλλίτερον τοὺς ἐκλεκτούς του. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Βουλὴ δυνάμει τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται, πεισθῇ, ὅτι δὲν ἀποδεικνύεται ἡ ἡλικία τοῦ Βουλευτοῦ, τότε ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ παραδεχθῇ τὴν ἐνηλικιότητα τοῦ κ. Βούτουνα καὶ παραδεχθῇ αὐτόν.

§28ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴν κ. Δεληγεώργην νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν ὀλίγας μετὰ τὴν τῆς Βουλῆς διάλυσιν ἡμέρας συνήντησε τὸν κ. Βούτουναν εἰς τὸν οἶκον τοῦ κ. Κατριβάνου καὶ παρεκάλεσε τὸν κ. Κατριβάνον νὰ προσλάβῃ τὸν κ. Βούτουναν εἰς τὸν συνδυασμὸν αὐτοῦ, καὶ ὁποίαν ἀπάντησιν ἔλαβε παρὰ τοῦ κ. Βούτουνα.

§29Λ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ μαρτυρία μου· ἐπειδὴ ὅμως προκαλοῦμαι, λέγω, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε συνέβη· μετέβην ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὸν θάνατον τοῦ μακαρίτου Βούτουνα εἰς τὸν οἶκον τοῦ κ. Κατριβάνου, ὅπου ἦτο καὶ ὁ υἱὸς Βούτουνας, καὶ ἐκεῖ ἐγένετο λόγος περὶ τῆς ὑποψηφιότητός του, πράγματι τότε ἐγένετο ὁμιλία τις καὶ ἐξεφράσθη ἀμφιβολία ἐκ μέρους τοῦ κ. Βούτουνα, ἀλλ’ ἐκ τοῦ χαρακτῆρος καὶ τοῦ τόνου τῆς φωνῆς καὶ ὅλων τῶν λεπτομερειῶν ἐνόησα, ὅτι μετήρχετο ἐκλογικὸν τέχνασμα διὰ νὰ ἀφήσῃ τὸν κ. Κατριβάνον εἰς τὴν πλάνην, ὅτι δὲν θὰ ἐκτεθῇ.

§30ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Εἶπεν εἰς ὑμᾶς, ὅτι ἦτο ἀνῆλιξ;

§31ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τίποτε δὲν εἶπεν· ἄφινε νὰ ὑπονοήσω, ὅτι δὲν εἶχεν ἡλικίαν.

§32ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Δηλαδὴ τότε εἶχε τὴν καρδίαν του ἐλευθέραν καὶ τὰ χείλη του ἁγνά, διότι δὲν ἐσκέπτετο νὰ πολιτευθῇ ὁ νέος.

§33ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἐσκέπτετο ἀπὸ τότε νὰ πολιτευθῇ· ἐπειδὴ ὅμως εἶχε λόγους νὰ ἀμφιβάλλῃ, ὅτι θὰ συνέπραττε μετὰ τοῦ κ. Κατριβάνου, ἔπραττεν αὐτά.

§34Ι. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Σωτηρόπουλος εἶπεν, ὅτι ἡ δήλωσις τῶν γονέων εἰς τὸ μητρῷον τῶν ἀῤῥένων γίνεται ἐπὶ τῷ σκοπῷ νὰ ἀπαλλαγῶσι τὰ τέκνα τῶν ἀπὸ τὴν στρατολογίαν. Ἐὰν τοῦτο συμβαίνῃ, τῷ ὄντι εἰς τὸ βιβλίον τῶν ἀῤῥένων διὰ τὸν κύριον Βούτουναν ἤθελεν ὑποθέσει τις ὅτι σκοπίμως ὁ πατὴρ τοῦ κ. Βούτουνα τὸν ἐνέγραψε μὲ μεγαλειτέραν ἡλικίαν. Ἀλλ’ αὐτὴν τὴν ὑποχρέωσιν, κύριε Πρόεδρε, τὴν στρατιωτικὴν ὁ κ. Βούτουνας τὴν ἐξεπλήρωσεν· ὥστε καὶ αὐτὸς ὁ σκοπός, ὅστις ἠμπορεῖ νὰ ἦτο δόλιος, δὲν εἶνε ἀληθὴς (θόρυβος).

§35Ι. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ. Γνωρίζετε, κύριε Βαλασσόπουλε, ὁποῖος πανικὸς εἶχε καταλάβει τότε τὸν κόσμον διὰ τὴν στρατολογίαν (θόρυβος). Οὐδεὶς ἔχει ἐγγραφῆ μὲ τὴν ἀληθῆ ἡλικίαν ἐν τῷ μητρώῳ.

§36ΠΟΛΛΟΙ. Ἐμπρός, κύριε Πρόεδρε.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις λοιπόν, κύριοι, εἶνε περαιωμένη.

§38Ι. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§39Κ. ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ ἔνστασις περὶ τῆς ἡλικίας τοῦ κυρίου Βούτουνα, ὅπως ἕκαστος κατὰ τὴν πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν ἔχει σχηματίσει ἐκ τῶν ὑποβληθέντων ἐντεῦθεν καὶ ἐντεῦθεν, ἀποφανθῇ περὶ τοῦ κύρους ἢ μὴ τῆς ἐκλογῆς.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ συνόλου πρῶτον τῶν λεχθέντων θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ποίαν γνώμην ἐσχημάτισε περὶ τῆς ἐνηλικιότητος τοῦ ἑνὸς βουλευτοῦ.

§41ΤΙΝΕΣ. Θὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς ἐν γένει, καὶ κατόπιν περὶ τῶν προσόντων τῶν ἐκλεχθέντων.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται λοιπὸν ἡ Βουλὴ ἐὰν παραδέχεται τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Μεγαλοπόλεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Μεγαλοπόλεως.

§43Ι. ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Τώρα τὸ περὶ προσόντων· διὰ τὴν ἡλικίαν τοῦ κυρίου Βούτουνα δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς ἐνηλικιότητος τοῦ τρίτου Βουλευτοῦ.

§45ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§46ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶνε 15 οἱ ζητοῦντες τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν (θόρυβος).

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητοῦσι 15, τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν; (Ἐγείρονται 5 μόνον Βουλευταί).

§48ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶνε 15, κύριε Πρόεδρε.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε 15. Λοιπὸν ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἔχει τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας ὁ κ. Βούτουνας παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ὅτι ἔχει τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας καὶ ἀναγνωρίζει ὡς τρίτον Βουλευτὴν τῆς Ἐπαρχίας Μεγαλοπόλεως τὸν κ. Ι. Βούτουναν. Ἐκλογὴ Μεγαρίδος.

§50ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Διὰ ταῦτα τὸ ΣΤʹ Τμῆμα τῆς Βουλῆς ἀποφαίνεται παμψηφεὶ ἔγκυρον τὴν ἐκλογὴν τῆς Ἐπαρχίας Μεγαρίδος ὡς πρὸς τὸν Νικόλαον Φιλάρετον, ὃν θεωρεῖ νόμιμον Βουλευτὴν, ἔχοντα καὶ ὅλα τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Κατὰ πλειονοψηφίαν δὲ ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν ταύτην τῆς Ἐπαρχίας Μεγαρίδος ὡς πρὸς τὸν Στέφανον Δραγούμην κατ’ οὐσίαν. Παμψηφεὶ δὲ θεωρεῖ ἑαυτὸ ἀναρμόδιον ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀντιπροσωπεύσεως τῆς Ἐπαρχίας ταύτης ὑπὸ δύο μόνον ἢ τριῶν Βουλευτῶν.»

§51ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ (Εἰσηγητής). Ἀνέρχεται τὸ βῆμα.

§52ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ ἔκθεσις εἶναι ἀρκετὰ ἐκτεταμένη· καλὸν εἶναι λοιπὸν νὰ ἀφήσητε νὰ γίνῃ πρότερον μία ἀπάντησις καὶ ἔπειτα ἔρχεσθε καὶ ἀπαντᾶτε.

§53ΧΟΪΔΑΣ. Ματαιοπονία οἱ λόγοι, ἀφοῦ ὅλα εἶνε προαποφασισμένα (θόρυβος).

§54ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Τμήματος εἶνε τὸ κείμενον τῆς ἐκθέσεως· ὅστις ἔχει ἐναντίαν ἰδέαν πρέπει νὰ ἔλθῃ ν’ ἀντικρούσῃ.

§55ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὅπως θέλετε· ἀλλὰ δὲν βλέπω νὰ ἐγείρεται κανεὶς ν’ ἀντικρούσῃ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν φαίνεται οὐδεὶς ἀντιλέγων, θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ὡς πρὸς τὴν γνώμην τοῦ Τμήματος (θόρυβος).

§57ΤΖΑΝΕΣ. Κύριοι, πιθανὸν νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὁ ἀντιλέγων, ἀλλ’ ὑπάρχουσί τινες, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον μέρος εἰς τὸ Τμῆμα καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει ὁ κ. εἰσηγητὴς νὰ κάμῃ ἀνάπτυξιν σύντομον τῆς ἐκθέσεως, ἢ ἄλλος τις τῶν κ. Βουλευτῶν (θόρυβος).

§58ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Δὲν εἶνε καθόλου ἀνάγκη.

§59Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐσκέφθην πολὺ, κύριοι, ἂν ὤφειλον νὰ λάβω τὸν λόγον, ἵνα ἀντικρούσω τὰς ἐνστάσεις, τὰς ὁποίας τὸ Τμῆμα κατὰ πλειοψηφίαν ἐθεώρησεν ἀποδεδειγμένας, καὶ στηριχθὲν ἐπ’ αὐτῶν προέτεινε κατὰ πλειοψηφίαν τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, καὶ ὁμολογῶ, ὅτι πολλὰς μετέβαλον κατὰ τὰς τελευταίας ταύτας ἡμέρας γνώμας, καὶ ἐπὶ τέλους εἶχον φθάσει εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ προκρίνω τὴν σιωπὴν, ὅτε ὁ ἔντιμος φίλος κ. Τζάνες ἀναβὰς τὸ βῆμα ἐζήτησε νὰ δοθῶσι πληροφορίαι τινὲς εἰς τὴν Βουλήν. Τὰς πληροφορίας ταύτας θέλω προσπαθήσει καθ’ ὅσον ἀπ’ ἐμοῦ ἐξήρτηται, νὰ δώσω διὰ βραχέων, καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται νὰ κρίνῃ ἂν ἐγὼ λέγω ἢ ἄλλος τὰ πιστά. Ἡ ἐκλογὴ Μεγαρίδος προσβάλλεται ὡς ἄκυρος οὐχὶ διὰ πιέσεις, οὐχὶ δι’ ἐπεμβάσεις, οὐχὶ διὰ μετακινήσεις ὑπαλλήλων, οὐχὶ δι’ ἐνεργείας ἔξωθεν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ διότι τινὲς μὲν τῶν ψηφοφορησάντων, ὄντες ὑπάλληλοι, μετέβησαν ἐκεῖ, ἢ ἐπέδραμον εἰς τὴν Ἐπαρχίαν, ὡς λέγει ἡ ἔκθεσις, τινὲς δὲ διωρίσθησαν εἰς πολλὰς καὶ ποικίλας θέσεις πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Ὑπάρχει δὲ καὶ ἕτερόν τι, ὅτι ἀφαιροῦνται ἓξ ψῆφοι ἐκ τοῦ Ναὶ τοῦ ἐμοῦ, διὰ τὸν λόγον ὅτι εἶναι ἀμφίβολον τὸ ἐκλογικὸν δικαίωμα τῶν ψηφισάντων. Ἐπὶ τέλους δ’ ὑπάρχουσι καὶ λόγοι, τοὺς ὁποίους καί περ μὴ φαινόμενον ὅτι παρεδέχθη ἢ ὅτι θέλει νὰ ἐξετάσῃ τὸ Τμῆμα, διετύπωσεν ἐν τῇ ἐκθέσει ὡς εἰ παρεδέχετο αὐτοὺς ἀπαραλλάκτως ὡς ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ ἐνισταμένου. Ὁ συντάξας τὴν ἔκθεσιν τῆς πλειοψηφίας τοῦ Τμήματος παρετήρησε σύμφωνα πρὸς τὴν ἀλήθειαν, ὅτι ἡ διαφορὰ ἡ μεταξὺ τοῦ τελευταίου ἐπιλαχόντος καὶ ἐμοῦ εἶναι 26 ψήφων· αὐτεπαγγέλτως, ὡς ὤφειλεν, ἐξετάσας τὰ πρακτικὰ καὶ τὰ πρωτόκολλα τῆς ψηφοφορίας, ἐξήγαγεν ὅτι πρέπει νὰ ἀφαιρεθῶσιν 6 ψῆφοι. Καὶ ὁ μὲν συλλογισμὸς ὅτι ἀμφίβολοι ψῆφοι πρέπει νὰ ἀφαιρῶνται ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος εἶναι ἀνεπίδεκτος οἱασδήποτε ἀντιῤῥήσεως. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὁ ἔντιμος εἰσηγητὴς κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ὑποθέσεως ἐπλανήθη καὶ ἀφῄρεσε ψήφους, αἱ ὁποῖαι κατ’ οὐδένα λόγον ἔδει νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἀπ’ ἐμοῦ. Ἀφῄρεσε δύω ψήφους ψηφισάντων κατόπιν ἐνστάσεως ἐν τῷ Δήμῳ Ἐλευσῖνος, ὅτι εἶναι ἐσφαλμένα τὰ ὀνόματα αὐτῶν, ἐνῷ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀνεγνώρισε τὴν ταυτότητα τῶν ὀνομάτων τῶν προσελθόντων ἵνα ψηφίσωσι πρὸς τὰ ἐν τῷ καταλόγῳ, ἐνῷ ὑπῆρχεν ἁπλῶς τυπογραφικὴ τοῦ ἑτέρου τῶν ὀνομάτων διαστροφή, παρεδέχθη δὲ τοῦτο ἡ Ἐπιτροπὴ συμφώνως πρὸς τὴν γνώμην καὶ τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου. Τὰς δύω ἄρα ταύτας ψήφους πεπλανημένως ἀφῄρεσεν ἀπ’ ἐμοῦ τὸ Τμῆμα. Ὡσαύτως πεπλανημένως ἐθεώρησεν ὅτι ἐκωλύθη τις τῶν ἀντιθέτων, ὁ Μαραγκός Π. Βασίλειος, νὰ ψηφοφορήσῃ, διότι ἐν τοῖς πρακτικοῖς οὐδεμία ὑπάρχει μνεία προσελεύσεως καὶ ἀποπομπῆς τοιούτου ἐκλογέως, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἐσφαλμένως ἦτο σημειωμένον τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐν τῷ καταλόγῳ, μόνον δ’ ἐν παρόδῳ ἀναφέρεται τὸ ὄνομα τοῦτο ἵνα στηριχθῇ ἐπιχείρημα κατὰ τῆς παραδοχῆς ἑτέρου ψηφοφόρου. Ἰδοὺ τρεῖς ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἀπὸ τοῦ κεφαλαίου τῆς μικρᾶς διαφορᾶς, ἥτις διακρίνει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλὰ καὶ τὰς ἑτέρας τρεῖς ψήφους δὲν ἔπρεπεν ὡσαύτως νὰ ἀφαιρέσῃ τὸ Τμῆμα ἀπὸ τοῦ ἀποτελέσματος. Μίαν Κόλια τινὸς Κολιοῦ Πανούση, περὶ οὗ ἐγένετο ἔνστασις, ὅτι ὡς καταδικασθεὶς ἐπὶ κακουργήματι δὲν ἠδύνατο νὰ ψηφοφορήσῃ. Ἡ Ἐπιτροπὴ, γινώσκουσα ὅτι κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο ἐνεγράφη κατόπιν ἐνστάσεως ἐν τῷ καταλόγῳ, ἐπέτρεψε νὰ ψηφοφορήσῃ. Παραπονεῖται ὁ κ. εἰσηγητὴς, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἐπέστησε τοῦ ψηφίζοντος τὴν προσοχὴν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Ποινικοῦ νόμου· ἀλλὰ διατί νὰ πράξῃ τοῦτο, τὸ ὁποῖον δὲν ἀνῆκεν εἰς τὰ καθήκοντα αὐτῆς, ἐνῷ ἐγίνωσκεν, ὅτι ὁ ἄνθρωπος οὗτος, οὐ μόνον δὲν εἶχε καταδικασθῆ ἐπὶ κακουργήματι, ἀλλὰ κατ’ αὐτὸ τὸ ἔτος τῆς ἀναθεωρήσεως 1884 ἐνεγράφη εἰς τὸν κατάλογον; Ἀλλ’ ἐγὼ, κύριοι, ἐφρόντισα νὰ φέρω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Πρωτοδικείου, ἥτις κατ’ ἐκεῖνο τὸ ἔτος διέταξε τὴν ἐγγραφὴν τοῦ Κόλια, ὅστις οὐδέποτε κατεδικάσθη ἐπὶ κακουργήματι. Ἡ ὑπόθεσις ἔχει ὡς ἑξῆς· ὁ Κόλιας Πανούση Κόλια, μετ’ ἄλλου τινὸς, ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Θηβῶν ἦλθεν ἐν πανηγύρει τινὶ εἰς ῥῆξιν πρὸς ἐγχωρίους, ἐκ δὲ τῆς ῥήξεως προῆλθεν ἀνθρωποκτονία ἢ ἀπόπειρα ἀνθρωποκτονίας, εἰσήχθη εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον καὶ, ἐμοῦ ὑπερασπίζοντος αὐτὸν, κατεδικάσθη ἐπὶ ἁπλῷ τραύματι εἰς φυλάκισιν. Ἐπειδὴ δὲ παραπεμφθεὶς εἰς τὸ Κακουργιοδικεῖον, διεγράφη ἐκ τοῦ καταλόγου, ἀφοῦ ἐξῆλθε τῆς φυλακῆς, ἐνεθυμήθη καὶ ἐζήτησε νὰ ἐγγραφῇ ἐκ νέου εἰς τὸν κατάλογον, εἰς ὃν κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Δικαστηρίου, τὴν προσαγομένην ἐνταῦθα, ἐνεγράφη. Καὶ ἰδοὺ τέσσαρες ψῆφοι, αἱ ὁποῖαι κακῶς ὑπολογίζονται κατ’ ἐμοῦ. Δὲν νομίζετε, κύριοι, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ παραπονεθῶ περισσότερον διὰ τὸν κατ’ ἐμοῦ ὑπολογισμὸν τῶν δύω ἑπομένων ψήφων; Παρουσιάζονται εἰς τὸν Δῆμον Εἰδυλλίας δύο ψηφοφόροι ἐστερημένοι τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων, ἀλλ’ ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν κατάλογον, εἰς τοὺς ὁποίους, καλῶς πράξασα ἡ Ἐπιτροπή, καὶ ἐναντίον ἐνστάσεων ἐμῶν φίλων, ἐπέτρεψε νὰ ψηφίσωσιν. Ἐνταῦθα δὲ ἡ Ἐπιτροπὴ ἔπραξε καὶ σύμφωνα πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ Τμήματος, καὶ ἐπέστησε τὴν προσοχὴν τῶν ἀνθρώπων τούτων εἰς ὅ,τι ἔμελλον νὰ πράξωσιν, ἀφοῦ ἐγένετο ἔνστασις, ὅτι εἶναι κατάδικοι ἐστερημένοι τῶν δικαιωμάτων· ἐν τούτοις οὗτοι ἐψήφισαν, καὶ καλῶς ἐψήφισαν, οὐδεὶς ἐφρόντισε περὶ αὐτῶν κατόπιν. Καὶ τούτων τὰς ψήφους ὑπολογίζουσι κατ’ ἐμοῦ, ἀπ’ ἐμοῦ ἀφαιροῦντες καὶ ταύτας!

§60ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὁ εἷς μόνον.

§61ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑμεῖς δὲν εἶσθε ἐντόπιοι καὶ ὑπεπέσατε εἰς σύγχυσιν τῶν πραγμάτων· τὸν ἐνιστάμενον Γεώργιον Π. Γεωργίου, ὅστις ἦτον ἐμὸς ἀντιπρόσωπος, συγχέετε πρὸς αὐτὸν τὸν κατάδικον, καθ’ οὗ ἐνίσταται, καὶ ἐνῶ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἐκθέσεως τὸν Γεώργιον Γεωργίου ἀναφέρετε ὡς ἐνιστάμενον, εἰς τὸ τέλος ἀναφέρετε ὡς κατάδικον (θόρυβος). Ὁ Γεώργιος Π. Γεωργίου εἶναι ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον κατωτέρω θεωρεῖτε ὑπάλληλον καὶ λέγετε, ὅτι κακῶς ἐγκατέλιπε τὴν θέσιν αὐτοῦ καὶ μετέβη νὰ ψηφοφορήσῃ. Ἀλλὰ, νομίζω, ὅτι ὠφείλετε τὰς δύο ταύτας ψήφους νὰ μὴ καταλογίσητε εἰς βάρος μου, λέγοντες ὅτι τὰς δοθείσας εἰς τοὺς ἀντιπάλους πρέπει νὰ ἀφαιρέσητε ἀπ’ ἐμοῦ (θόρυβος). Ἐπειδὴ ἐπιμένετε, ἀκούσατε τὶ λέγει ἡ ἔκθεσις, (ἀναγινώσκει). Ὁ Γεώργιος Γεωργίου λοιπὸν μεταβάλλεται εἰς τὸν καθ’ οὗ ἐγένοντο αἱ ἐνστάσεις (θόρυβος).

§62ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐταὶ αἱ μνημονευόμεναι ἐν τῇ ἐκθέσει ἀφαιρέσεις σμικρύνουν μόνον τὴν διαφοράν.

§63ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα· ἀλλὰ θέλω νὰ θέσω τὰς ἐνστάσεις ταύτας ἐκποδὼν διὰ νὰ φθάσω εἰς τὰ σπουδαιότερα. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἀκυρωτικόν, καὶ δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω εἰς πρόθεσίν τινα τὸ γενόμενον· ἀλλ’ ἂν δὲν ἀφηροῦντο αὗται αἱ ψῆφοι, δυσκολώτερον ἤθελον φθάσει εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔφθασαν. Τῶν δὲ μικρῶν τούτων ἀφαιρέσεων τεθεισῶν ἤδη κατὰ μέρος, θέλω ἐξετάσει τὰ τῆς ἐκλογῆς, ἔχων ὑπ’ ὄψιν ἀκεραίας τὰς 26 ψήφους, τὰς ὁποίας ἡ Ἐπαρχία Μεγαρίδος μοὶ ἔδωκεν ἐπὶ πλέον. Τίνι τρόπῳ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο ἐκμηδενίζεται κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ Τμήματος; Διὰ τῶν ἑξῆς σκέψεων· «προεκάλεσεν (ὁ ὑποψήφιος Δραγούμης) τοὺς διορισμοὺς πολλῶν ἄλλων ἐντοπίων εἰς πολλὰς καὶ ποικίλας ἐμμίσθους δημοσίας θέσεις διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐπιτυχίαν αὐτοῦ, ἧς ἀναμφιλέκτως θὰ ἐστερεῖτο ἄνευ τῆς τοιαύτης καὶ τοσαύτης ἐπικουρίας καὶ ἐπεμβάσεως». Καὶ εἰς ἀπόδειξιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ τούτου σημειοῦνται τινὲς διορισμοί· καὶ «αἱ πολλαὶ καὶ ποικίλαι θέσεις» εἶναι οἱ διορισμοὶ ὁδοστατῶν! διότι δὲν βλέπω ἄλλους διορισμοὺς ἀναφερομένους ἐνταῦθα. Ἀναφέρονται δὲ καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ὁδοστατῶν, ἐξ ὧν θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀφαιρέσῃ πρὸς χάριν μου ἕνα, τὸν Κωνσταντῖνον Πουλημένον, περὶ τοῦ ὁποίου λέγει ἡ ἔκθεσις, ὅτι ἦτο διωρισμένος ἐν Κερκύρᾳ καὶ ἐκεῖθεν ἦλθεν εἰς Μέγαρα, διότι τοιοῦτον ἄνθρωπον δὲν γνωρίζω, οὐδὲ ὄνομα Πουλημένος ὑπάρχει ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ....

§64ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Νὰ πάρετε τὸ αἰτιολογικὸν μέρος.

§65ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀκριβῶς εἰς τὸ αἰτιολογικὸν ἀναφέρομαι, διότι ἐκεῖ ἀναφέρεται καὶ ὁ Πουλημένος. Ἑπομένως τοῦτον τὸν Πουλημένον θέσατε κατὰ μέρος. Μένουσιν οἱ ὑπόλοιποι πέντε ἢ ἕξ. Θέλετε δὲ νὰ μάθετε τί εἶναι οὗτοι οἱ ὁδοστάται, οἱ διορισθέντες ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ κατὰ μῆνα Μάρτιον τοῦ 1885; Οἱ στατιστικοὶ πίνακες, οἱ ὑποβληθέντες εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν τελευταίαν Σύνοδον τῆς παρελθούσης Περιόδου, ἀποδεικνύουσιν, ὅτι τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1884 παρεδόθη τὸ ἀπὸ Κινέτας εἰς Κόρινθον τμῆμα, τῆς ὁδοῦ ἀπὸ Ἀθηνῶν εἰς Κόρινθον· κατὰ δὲ τὸν Νόμον ἐπὶ ἓξ μῆνας ὑπεύθυνος διὰ τὴν συντήρησιν τῆς ὁδοῦ εἶναι ὁ ἐργολάβος, καὶ συνέπεσεν ἡ ἀπὸ τῆς παραδόσεως ἑξαμηνία νὰ λήγῃ τὸν Μάρτιον τοῦ 1885. Ἀλλ’ ἔπρεπεν ἆρά γε ἡ Κυβέρνησις, ἡ συμφώνως πρὸς τὸν Νόμον φρονοῦσα, ὅτι δι’ ὁδοστατῶν πρέπει νὰ συντηρῶνται αἱ ὁδοί, νὰ μὴ διορίσῃ ὁδοστάτας, ἐκεῖ ὅπου ὤφειλε νὰ διορίσῃ, ἁπλῶς καὶ μόνον διότι συνέπιπτον ἐκλογαί; Καὶ ὁ νόμιμος διορισμὸς πέντε ἢ ἓξ ὁδοστατῶν ἐπὶ ὁδοῦ 20 χιλιομέτρων ἢ ἀκριβέστερον 19 χιλιομέτρων καὶ 700 μέτρων, χωριζόντων τὴν Κινέταν ἀπὸ τῆς Κορίνθου, εἶναι λόγος ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς; Ἀλλά, λέγει τὸ σκεπτικὸν τῆς ἐκθέσεως, πῶς, ἀφοῦ διωρίσθησαν διὰ λόγον νόμιμον, ἀπελύθησαν «κατὰ τὰ τέλη Ἀπριλίου;» Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλούστατον, διότι τότε ὑπῆρχεν ἄλλη Κυβέρνησις ἄλλως κρίνουσα περὶ τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν. Ὁ ἔντιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ νῦν, εἶμαι ὑπερβέβαιος, ὅτι καὶ πρὸ τῆς ἐκλογῆς δὲν ἤθελε διορίσει τοὺς ὁδοστάτας, διότι πρεσβεύει ἄλλα περὶ ὁδοστατῶν· ἀλλὰ κατ’ ἐκείνην τὴν ἐποχὴν δὲν ἦτο ἐν τοῖς πράγμασιν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἥτις, εὐθὺς ὡς ἦλθεν, ἀπέλυσε πολλοὺς, ἐν οἷς καὶ τοὺς ἀπὸ Κινέτας εἰς Κόρινθον διωρισμένους. Οὗτοι λοιπὸν εἶναι οἱ πολλοὶ καὶ ποικίλοι διορισμοὶ, οἵτινες ἐγένοντο πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐπηρέασαν τὴν ἐκλογὴν Μεγαρίδος. Ἔρχεται νῦν ἄλλος λόγος κατὰ τὴν γνώμην τοῦ Τμήματος ἄξιος νὰ ἐπενέγκῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς. Ὁ λόγος οὗτος διαιρεῖται εἰς πολλὰ τμήματα, διατυποῦται δὲ γενικῶς οὕτω· ἀναγινώσκω τὸ σκεπτικὸν πάλιν «ἐπειδὴ ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς Μεγαρίδος....πάντες οἱ ἐκ τῆς Ἐπαρχίας Μεγαρίδος ἕλκοντες τὸ γένος καὶ πανταχοῦ τῆς Ἑλλάδος ὡς δημόσιοι ὑπάλληλοι διατελοῦντες φαίνονται διαμένοντες ἐνωρὶς, τῇ χορηγήσει πρὸς αὐτοὺς ἀδειῶν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν Ἐπαρχίαν ταύτην, ὅπως ἐργασθῶσι καὶ συνδράμωσιν ἐκεῖνον, παρ’ οὗ ἔλαβον ὡς δῶρον, ἃς κατεῖχεν ἕκαστας ἐμμίσθους δημοσίας ὑπηρεσίας, εἷς δὲ ἐξ αὐτῶν καὶ τὴν θέσιν αὑτοῦ κατέλιπεν αὐτογνωμόνως, ἐρειδόμενος εἰς τὴν προστασίαν, ἥτις παρείχετο αὐτῷ». Ἂς ἴδωμεν ποία εἶναι ἡ φοβερὰ αὕτη ἐπιδρομὴ τῶν ὑπαλλήλων, ἥτις ἐχαρακτηρίσθη ὡς Κυβερνητικὴ ἐπέμβασις. Ἀναφέρονται ἐν τῇ ἐκθέσει ἱκανὰ πρόσωπα καὶ πρὸ πάντων ἀναφέρονται τρεῖς· Κωνσταντῖνος τις Μπεναρδῆς, ὑπάλληλος τηλεγραφικός· περὶ τούτου λέγει ἡ ἔκθεσις, ὅτι παραιτηθεὶς μετέβη καὶ ἐψηφοφόρησε· Γεώργιος Π. Γεωργίου, διευθυντὴς τοῦ καπνοκοπτηρίου Θηβῶν, ὅστις δὲν ἠξεύρω διατὶ ὀνομάζεται ὑπὸ τοῦ Εἰσηγητοῦ καπνομάτης.

§66ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Οἱ ἐνιστάμενοι τὸν ὀνομάζουσιν οὕτω.

§67ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι οἱ ἐνιστάμενοι, ἀλλ’ ὑμεῖς. Ἀνὴρ τίμιος, γηράσας ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἄλλοτέ ποτε Ἔπαρχος, δὲν ἔπρεπε νὰ ὑβρισθῇ. Καὶ τρίτος τις Γεώργιος Γκιόκας, ἔφορος. Περὶ τῶν δύο τελευταίων ἀναφέρεται ἐν τῇ ἐκθέσει, ὅτι, ἐγκαταλιπόντες τὰς θέσεις αὑτῶν, ἀπῆλθον εἰς τὴν Μεγαρίδα πρὸς ψηφοθηρίαν καὶ ἐψηφοφόρησαν.

§68ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ....

§69ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρακαλῶ, ἀφήσατε· εἰξεύρω τὶ θὰ εἴπητε.

§70ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Κύριε Δραγούμη, ὅτε ἔγραφον τὴν ἔκθεσιν, δὲν εἶχον τὰ ἔγγραφα, κατόπιν εἶδον ὅτι παρητήθησαν αὐτοί.

§71ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦτο ἀκριβῶς ἤθελον νὰ εἴπω, διὰ νὰ σᾶς ἀπαλλάξω τοῦ κόπου. Περὶ τῶν δύω τελευταίων ἡ ἔκθεσις λέγει, ὅτι ἀνεχώρησαν εἰς τὴν Μεγαρίδα ἐπ’ ἀδείᾳ· ἀλλὰ κατόπιν, ὅτε ἐγὼ κατὰ τὴν πρώτην μετὰ τὸ πέρας τῶν προεξελέγξεων συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ἐζήτησα νὰ προσαχθῶσιν ἐκ τῶν Ὑπουργείων πληροφορίαι τινὲς, ὁ Εἰσηγητὴς ἐν τῇ ἀπαντήσει αὑτοῦ ὑπέδειξεν, ὅτι ὑπέπεσεν ὡς πρὸς τοῦτο εἰς σφάλμα ἐν τῇ ἐκθέσει· ὥστε ἦτο περιττὸν νὰ μὲ διακόψῃ σήμερον, διότι ἔκτοτε ἀντελήφθην τὸ πρᾶγμα. Ἐκ τῶν τριῶν τούτων ὑπαλλήλων ὁ μὲν πρῶτος, Κωνσταντῖνος Μπεναρδῆς, παραιτηθεὶς μῆνα περίπου πρὸ τῆς ἐκλογῆς, μετέβη εἰς τὴν ἕδραν τῆς Ἐπαρχίας οὐχὶ λόγῳ τῆς ἐκλογῆς, ἀλλὰ διότι μέλλων νὰ ὑποστῇ ἐξετάσεις ὡς τελειόφοιτος τῆς Ἰατρικῆς, ὡς δύναται ἴσως νὰ βεβαιώσῃ ὁ γνωρίζων αὐτὸν ἐκ Φθιώτιδος βουλευτὴς κ. Χατζῖσκος, ἀπεσύρθη εἰς Μέγαρα πρὸς μελέτην. Οἱ δὲ ἕτεροι δύο Γ. Γκιόκας καὶ Γ. Γεωργίου, ἐμπνεόμενοι ὑπὸ ζήλου ὑπὲρ τοῦ συστήματος αὐτῶν τοῦ πολιτικοῦ, παρῃτήθησαν, ἐγὼ αὐτὸς βεβαιῶ τοῦτο, διὰ τὰς ἐκλογάς. Ὁ κ. Γ. Παπαγεωργίου μάλιστα ἐθυσίασε καὶ τὴν σύνταξιν αὐτοῦ, διότι ἂν ἀπελύετο σήμερον, ἤθελεν ἔχει μικρὰν σύνταξιν. Ἀλλὰ κατὰ ταῦτα, καὶ οἱ τρεῖς οὗτοι ἐκλογεῖς, οἵτινες δὲν ἦσαν πλέον ὑπάλληλοι, ἐπανελθόντες εἰς τὰς πατρίδας αὑτῶν καὶ ἐργασθέντες ὑπὲρ ἐμοῦ, — ὁμολογῶ δ’ ὅτι εἰργάσθησαν ὑπὲρ ἐμοῦ ἐκθύμως — καὶ ψηφίσαντες δὲν εἶναι δίκαιον νὰ καταλογισθῶσι πρὸς ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς. Ἡ ἔκθεσις στηρίζεται καὶ ἐπὶ ἄλλης κατηγορίας. Ὅπως προτείνωσι τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, ἀναφέρουσιν ἕνα ὑπάλληλον εἰδικῶς τὸν Μεγακλῆ Παπακωνσταντίνου, γραμματέα Εἰρηνοδικείου, ἀπελθόντα ἐκ τῆς θέσεως αὐτοῦ δυνάμει ἀδείας τετραημέρου τοῦ Εἰρηνοδίκου Χαιρωνείας, ἣν ἔλαβε πρὸ τῆς ἐκλογῆς· ἀλλ’ οὗτος, λέγει ἡ ἔκθεσις, καὶ ἀφοῦ ἔληξεν ἡ ἄδεια, δὲν ἐπανῆλθεν εἰς τὴν θέσιν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐζήτησε παράτασιν, ἣν καὶ ἔλαβε μετὰ τὰς ἐκλογάς. Ἐνταῦθα παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ παρατηρήσητε τοῦτο, ὅτι, ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ φακέλλου, τὸν ὁποῖον κατ’ αἴτησίν μου προσήγαγε τὸ Ὑπουργεῖον, ὁ ὑπάλληλος οὗτος ὑπέβαλεν αἴτησιν παρατάσεως τῆς ἀδείας εἰς τὸ Ὑπουργεῖον λόγῳ ἀσθενείας, στηριζόμενος εἰς πιστοποιητικὸν τῶν δύω μόνων ἰατρῶν τῆς πόλεως Μεγάρων, ἀμφοτέρων ἀνηκόντων εἰς τὴν ἐναντίαν μερίδα, ὧν μάλιστα ὁ ἕτερος ἦτο καὶ σφαιριοδότης τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Φιλαρέτου. Τοῦτο δὲ ἔχοντες ὑπ’ ὄψει, ὑμεῖς θέλετε κρίνει ἂν ἐγὼ ἤμην ὁ αἴτιος τῆς χορηγηθείσης ἀδείας. Λέγουσιν, ὅτι γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου, ὁ Ἰωάννης Κωνσταντινίδης, καὶ ὁ Χρῆστος Κριεκούκης, ὑποτελώνης, ἀποδεικνύεται, ὅτι τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας εὑρίσκοντο ἐν Ἐλευσῖνι, ὅπου καὶ ἐψηφοφόρησαν. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἁπλῆς συμπτώσεως· ὁ Ἰωάννης Κωνσταντινίδης, ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν γραμματεὺς, ἐσχάτως μετετέθη ἐκ τοῦ Εἰρηνοδικείου Κρίσσης εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Διρφύων. Ἐλθὼν δ’ ἕνεκα τούτου ἐνταῦθα, ὑπέστη ἐν τῷ μεταξὺ νέαν μετάθεσιν εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἁγίας Ἄννης· μαθὼν ὅτι πρόκειται νὰ μετατεθῇ, ἠναγκάσθη νὰ περιμείνῃ. Βεβαίως ἄνθρωπος, λαμβάνων εὐτελῆ μισθὸν, δὲν δύναταί τις νὰ ἀπαιτήσῃ νὰ μένῃ καταδαπανώμενος εἰς Ἀθήνας, ἐνῶ ἔχει τὴν οἰκίαν αὑτοῦ ἐν Ἐλευσῖνι, ἥτις ἀπέχει ἐντεῦθεν μίαν μόνην ὥραν· διὰ τοῦτο μετέθη καὶ περιέμενεν ἐκεῖ τὴν κοινοποίησιν τῆς μεταθέσεως γενομένην μετὰ τὰς ἐκλογάς. Οὕτως εὑρίσκετο ἐκεῖ τὴν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας καὶ οὕτως ἐψηφοφόρησε. Τοῦτ’ αὐτὸ δὲ συνέβη καὶ εἰς τὸν ὑποτελώνην Χρῆστον Κριεκούκην. Μετατεθεὶς ἐξ Ὠρεῶν εἰς Τῆνον, ἦλθεν ἐνταῦθα ἐξ ἀνάγκης καὶ μὴ στέργων τὴν μετάθεσιν, ἐπεδίωξε νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν προτέραν αὑτοῦ θέσιν καὶ ἐπέτυχεν· ἡ δὲ κοινοποίησις τῆς νέας μεταθέσεως ἐγένετο δύο ἡμέρας πρὸ τῆς ἐκλογῆς ἐν Ἐλευσῖνι, ὅπου ἀνέμενε. Διατρίβων δὲ οὕτω ἐν τῷ δήμῳ, ἐψηφοφόρησε τὴν Κυριακήν, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ ἀπέλθῃ πρὸ τῆς ἑσπέρας τῆς Κυριακῆς, ὅτε ἀπέπλευσε εἰς τὸν Εὐβοϊκὸν κόλπον τὸ πρῶτον μετὰ τὴν κοινοποίησιν τῆς μεταθέσεως ἀτμόπλοιον. Ἐν τῇ ἐκθέσει ἀναφέρεται ἡ ἔνστασις, ὅτι ἐψηφοθήρει τελωνοφύλαξ τις Ἀπ. Κουμενῆς, ἀλλὰ τὰ ἔγγραφα ἀποδεικνύουσιν, ὅτι τελωνοφύλαξ ὑπὸ τοιοῦτον ὄνομα δὲν ὑπῆρχε κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐκλογῆς. Ἀναφέρεται ὅμως ὡς ψηφίσας ὁ Δημήτριος Παππᾶ, γραμματεὺς τοῦ Εἰρηνοδικείου Βάλτου, περὶ τοῦ ὁποίου λέγει ἡ ἔκθεσις τὰ ἑξῆς· «εἶναι δὲ οὗτος ὁ ἄνευ ἀδείας τινὸς καταλιπὼν τὴν θέσιν αὐτοῦ καὶ εἰς Εἰδυλλίαν εὑρεθεὶς ὡς ἐκ μηχανῆς Θεὸς κατὰ τὰς βουλευτικὰς ἐκλογὰς καὶ ψηφοφορήσας αὐτόθι, διότι τὸ Ὑπουργεῖον βεβαιοῖ, ὡς εἴρηται, ὅτι οὔτε ἄδεια ἐχορηγήθη αὐτῷ, οὔτε γινώσκει τίνι λόγῳ διετέλει μακρὰν τῆς θέσεως αὐτοῦ». Διετέλει μακρὰν τῆς θέσεως αὐτοῦ διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι, ὡς ἀποδεικνύει τὸ ἐπίσημον πιστοποιητικόν, ὅπερ προσάγω, ὡρκίσθη ὡς γραμματεὺς τοῦ Εἰρηνοδικείου Βάλτου μόνον τὴν 24 Ἀπριλίου μετὰ τὴν ἐκλογήν.

§72ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Πότε ἐδιωρίσθη;

§73ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ Δημήτριος Παππᾶς, φίλος μου πολιτικὸς ἀπὸ πολλοῦ χρόνου, διωρίσθη, νομίζω, τὸν Μάρτιον. Ἐν δὲ τῷ σχετικῷ φακέλλῳ τοῦ Ὑπουργείου θέλετε ἴδει, ὅτι τὰ ἔγγραφα, τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὸν διορισμὸν αὐτοῦ, ἦσαν ἀπὸ πολλῶν μηνῶν ὑποβεβλημένα.

§74ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Αὐτὸ ἀρκεῖ.

§75ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ταῦτα ἀποδεικνύουσιν ὅτι, ὁ Δ. Παππᾶς δὲν ἦτο ὑπάλληλος ὡρκισμένος κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἐκλογῆς καὶ δὲν εὑρίσκετο ἐκεῖ ὡς ἀπὸ μηχανῆς Θεός. Ἡ ἔκθεσις ἔχει καὶ ἕτερον παράπονον, ὅτι ὁ τυπογράφος Γ. Κιούσης μετέβη κατὰ τὴν ἡμέραν τῶν ἐκλογῶν εἰς τὴν Ἐπαρχίαν καὶ ἐψηφοφόρησεν. Οὗτος ἐργάζεται ἐν τῷ τυπογραφείῳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ὡς ἁπλοῦς ἐργάτης· ἐργάτης δὲ καὶ ἂν ἀπῆλθε μίαν ἡμέραν καὶ μάλιστα σχολάσιμον καὶ ἂν ἐψηφοφόρησεν, εἶχε πρὸς τοῦτο πλῆρες δικαίωμα καὶ ἡ μομφὴ δὲν ἔχει καμμίαν ἀξίαν. Διατί νὰ θεωρήσητε τοῦτο ὡς λόγον ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς; Ὁ ἐργάτης δὲν εἶναι ὑπάλληλος. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν δεχθῶμεν τὴν ἐν τῇ ἐκθέσει ἀρχὴν, μανθάνομεν ὡρισμένως ἐκ τοῦ πιστοποιητικοῦ τούτου τοῦ δημάρχου Εἰδυλλίας Ι. Μαλέα, ἀδελφοῦ τοῦ ἐπιλαχόντος, πιστοποιητικοῦ, ὅπερ ἐγὼ ἐζήτησα, ὅτι κατὰ τὰς πρὸ τῆς ἐκλογῆς ἡμέρας ἀπέθανεν ἡ μήτηρ του, ὁ δὲ υἱὸς μετὰ τὸν θάνατον τῆς μητρὸς μετέβη, ὅπως τακτοποιήσῃ τὰ οἰκογενειακὰ πράγματα. Ἀλλ’ ἐψηφοφόρησε, πιστεύω δὲ ὅτι ἐψηφοφόρησεν ὑπὲρ ἡμῶν· καὶ τί τοῦτο; Καὶ δύο δ’ ἕτεροι ἀναφέρονται ὅτι ἐγκατέλειψαν τὰς θέσεις καὶ μετέβησαν νὰ ψηφοφορήσωσιν· εἷς φύλαξ τῶν ἐνταῦθα φυλακῶν, Ἀναγνωστόπουλος, καὶ ὁ Μελέτιος Ἀθανασίου Οἰκονόμου, ἐπιστάτης γυμνασίου. Καὶ περὶ μὲν τοῦ Ἀναγνωστοπούλου λέγω, ὅτι ἀγνοῶ ἂν καὶ πῶς μετέβη εἰς τὸν Δῆμον Ἐλευσῖνος καὶ ἂν θέλετε, καταλογίσατε αὐτὸν εἰς βάρος μου. Ἀλλὰ πολὺ ὑποπτεύω, ὅτι ἂν μετέβη καὶ ἐψήφισεν ἐφρόντισε νὰ τρέψῃ τὴν ψῆφον αὐτοῦ κατ’ ἐμοῦ εἰς μέλαιναν, καὶ πιστεύω ὅτι διὰ τοῦτο εἶναι λίαν εὐχαριστημένος ὁ ἐνταῦθα συνάδελφός μου· ὡς πρὸς δὲ τὸν Μελέτιον Ἀθανασίου Οἰκονόμου, ὅστις ἐψήφισεν ἐνῷ ἦτον ἐπιστάτης Γυμνασίου ἐνταῦθα, λέγω ὅτι καὶ πρότερον ἦτον ἐπιστάτης τοῦ Διδασκαλείου ἐπὶ ἔτη καὶ ἔπειτα τοῦ Γυμνασίου καὶ νῦν ἔτι διατηρεῖται καὶ θέλει βεβαίως διατηρηθῆ, διότι ἔχει τὴν τιμὴν νὰ εἶνε συνδεδεμένος διὰ πνευματικῆς συγγενείας μετὰ τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ. Μένουσι νῦν, κύριοι, τὰ ἑξῆς ἐν τῇ ἐνστάσει καὶ ἐν τῇ ἐκθέσει ἀναφερόμενα. Ἐπιδρομὴν ὑπαλλήλων θεωρεῖ ἡ ἔκθεσις τὸ ὅτι ἐψήφισαν τρεῖς ἐν τῷ δήμῳ Σαλαμῖνος, ὁ ὑγειονομοφύλαξ Δ. Βιρβίλης, ὁ ἐπιστάτης τῶν ἐν τῷ Ναυστάθμῳ λιμενικῶν ἔργων Θ. Παπαθεοχάρης καὶ εἷς ναύτης. Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ ἔκθεσις παρέχει τὰ στοιχεῖα τῆς ἀντικρούσεως τῆς σπουδαιοτάτης ταύτης ἐνστάσεως· διότι τί εἶνε οἱ τρεῖς οὗτοι κατὰ τὴν ἔκθεσιν; ὁ μὲν Δ. Βιρβίλης εἶνε ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν διωρισμένος καὶ διατηρηθεὶς καὶ ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως φύλαξ τῶν οἰκίσκων τοῦ νησιδίου Ἁγίου Γεωργίου, νησιδίου ἀνήκοντος εἰς τὴν Σαλαμῖνα καὶ ἀπέχοντος ἀπὸ τῆς πρωτευούσης τῆς νήσου καὶ τοῦ ἐν αὐτῷ τόπου τῆς ψηφοφορίας ὅσον ἀπέχει ἡ Ἀκρόπολις ἀπὸ τοῦ Βουλευτηρίου τούτου, ἤτοι ἕν τέταρτον τῆς ὥρας. Εὑρίσκετο ἐν τῷ δήμῳ καὶ πλησίον τῆς ἕδρας τοῦ δήμου καὶ ἠδύνατο νὰ ψηφίσῃ. Αὐτὸς μάλιστα δὲν κατοικεῖ ἐν τῷ νησιδίῳ, ἀλλὰ κατοικεῖ ἐν Ἀμπελακίῳ, ἐπιβλέπει δὲ μόνον καθ’ ἡμέραν τοὺς οἰκίσκους. Ἐψηφοφόρησε δὲ καὶ εἰς τὴν σημερινὴν ἐκλογὴν καὶ εἰς τὴν προγενεστέραν δημοτικὴν ἐκλογὴν καὶ εἰς πάσας τὰς προηγουμένας· ἐψήφισε πάντοτε καὶ ψηφίζει, ψηφίζει δὲ ὀρθῶς καθ’ ὃ ἔχει δικαίωμα, διότι δὲν ἐξέρχεται τοῦ τόπου ὅπου εἶνε διωρισμένος. Τὰ αὐτὰ ἔχω νὰ εἴπω καὶ περὶ τοῦ ἐν τῷ Ναυστάθμῳ ἐπιστάτου τῶν ἔργων Θεοχάρους Παπαθεοχάρου, ὅστις ἐκτελῶν καθ’ ἡμέραν τὰ ἔργα τῆς ἐπιστασίας ἐν τῷ Ναυστάθμῳ, οὔτε κατοικεῖ, οὔτε ἐπιτρέπεται νὰ κατοικῇ ἐκεῖ, ἀλλ’ εἶνε κάτοικος τοῦ πλησίον κειμένου χωρίου Ἀμπελακίου, ἐπ’ αὐτῆς τῆς νήσου Σαλαμῖνος καὶ ἐντὸς τοῦ δήμου οὗτος εἶναι δημότης. Ἀλλὰ καὶ τρίτος ἐψήφισεν ἐν Σαλαμῖνι, ὁ ναύτης τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ Γεώργιος Γεροντιώτης, καὶ ἐψήφισε, λέγουν, κακῶς, ἐγκαταλείψας τὴν θέσιν· ἀλλ’ ὁ ναύτης οὗτος, φύλαξ τοῦ ἐπὶ τοῦ νησιδίου τοῦ Ἁγίου Γεωργίου φάρου, κατοικεῖ ἐν αὐτῷ τῷ δήμῳ ὅπου ἡ ψηφοφορία καὶ ψηφοφορήσας, διαρκούσης τῆς ἡμέρας, ὅτε ὁ φάρος ἀργεῖ, οὔτε καθῆκον παρέλιπε διὰ τὴν ἐκλογὴν, οὔτε παρανόμως ἐψηφοφόρησεν. Οὗτοι οἱ τρεῖς ἐψηφοφόρησαν ἀληθῶς, ἀλλὰ τοῦτο πράξαντες δὲν βλέπω, ὅτι ἔπραξάν τι τὸ παράνομον, ὥστε ἐπὶ τῆς πράξεως αὐτῶν, νὰ δύναταί τις νὰ στηρίξῃ τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς. Ἔρχομαι τώρα εἰς τοὺς ψηφοφόρους, οἵτινες τελευταῖοι ὑπολείπονται ἐκ τῆς κατηγορίας τῶν ἐπιδρομέων δημοσίων ὑπηρετῶν, τοὺς 5 ἢ 6 ἀστυνομικοὺς κλητῆρας. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν στρατιωτικῶν, περὶ τῶν ὁποίων γίνεται λόγος ἐν τῇ ἐνστάσει ὡς ψηφισάντων· ἀδιάφορον ἂν δὲν ἀποδεικνύωνται ψηφίσαντες· οὐδὲν λέγω περὶ αὐτῶν, διὸ καὶ ἡ ἔκθεσις οὐδὲν ἐσκέφθη περὶ αὐτῶν· καὶ ὀρθῶς ἔπραξε σιωπήσασα, διότι ἐκτὸς τοῦ λόγου ὅτι ἤθελε προσκρούσει εἰς γνώμας ἀντιθέτους ὁμοφρόνων, ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἐξήταζε περὶ τῶν μεταβάντων ἐντεῦθεν εἰς τὴν Μεγαρίδα καὶ ψηφισάντων τριῶν ἢ τεσσάρων στρατιωτῶν πόσοι ἀνῆκον εἰς τὴν μίαν μερίδα καὶ πόσοι εἰς τὴν ἑτέραν, ἤθελε βεβαίως ἐκπέσει δύο ἢ τρεῖς. Ἀλλ’ οἱ ἀστυνομικοὶ κλητῆρες, κατὰ τὴν ἔκθεσιν, λαβόντες ἄδειαν νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ αὐθημερὸν ἐπανέλθωσι (κατ’ ἐμὲ ἀδιάφορον, ἂν ἐπ’ ἀδείᾳ ἢ ἄνευ ἀδείας ἀπῆλθον πρὸς ψηφοφορίαν) μετέβησαν καὶ ἐψήφισαν. Ἀλλὰ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον δὲν ψηφίζουν πάντες καὶ δὲν ἐψήφισαν καὶ οἱ ἀστυνομικοὶ κλητῆρες οἱ ἐξ Ἀθηνῶν εἴτε ἐν Ἀμαρουσίῳ εἴτε ἐν Κηφισσίᾳ εἴτε ἐν Μενιδίῳ εἴτε ἀλλαχοῦ τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς; Μήπως ἡ Ἐλευσὶς καὶ τὰ Μέγαρα ἀπέχουν περισσότερον τῶν Ἀθηνῶν; Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῆς ἔξωθεν ἐπιδρομῆς ἐντοπίων ὑπαλλήλων. Ἀλλ’ ὁμιλῶν ἀνωτέρω περὶ διορισμῶν εἰς θέσεις ἕνεκα τῶν ἐκλογῶν, ἐλησμόνησα νὰ ἐξετάσω τὴν ἐν τῇ ἐκθέσει κατηγορίαν, ὅτι πρὸ τῶν ἐκλογῶν διωρίσθησαν ἕνεκεν αὐτῶν Σαλαμίνιοι ἐργάται ἐν τῷ Ναυστάθμῳ. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν εἰς ὀκτὼ ἀναβαίνει ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν καὶ κατονομάζονται ἐν αὐτῇ. Ἀλλ’ ἀφοῦ ἀφαιρέσητε ἕνα ἐξ αὐτῶν, τὸν Μιχ. Κασιμάτην, ὡς ξένον τῇ Ἐπαρχίᾳ, ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ὑμῶν εἰς τοῦτο, ὅτι κατὰ τὰ ἐνταῦθα εὑρισκόμενα ἐπίσημα ἔγγραφα ἐκ τῶν ἑπτὰ ὑπολοίπων ἡμερομισθίων ἐργατῶν οἱ τέσσαρες εἶναι διωρισμένοι ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου, τοῦ Σεπτεμβρίου καὶ τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1884. Τούτους βεβαίως δὲν δύναται νὰ εἴπῃ διωρισμένους κατὰ τὰς τελευταίας πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἡμέρας. Κατὰ τὰς ἀρχὰς Ἀπριλίου διωρίσθησαν ἀληθῶς μόνον τρεῖς ἐργάται ἐντόπιοι (διότι ἐκ τοῦ τόπου προχείρως προσλαμβάνονται πάντοτε, ὅταν λάβῃ ἀνάγκην ἡ ὑπηρεσία)· ἀλλ’ ἐνταῦθα ἔχομεν τὴν βεβαίωσιν τοῦ πρὸ ὀλίγου μεταστάντος ἀφ’ ἡμῶν ἐντίμου Διευθυντοῦ τοῦ Ναυστάθμου Λ. Μιαούλη, ὅτι δι’ ἀνάγκην πρόσκαιρον τῆς ὑπηρεσίας διωρίσθησαν τότε εἰς τὸ λεβητοποιεῖον, καὶ ὅτε πλέον δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη ἀπελύθησαν κατὰ Μάϊον, ὡς πάντοτε συμβαίνει. Τοῦτο δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐπιδρομὴ καὶ ἐπέμβασις! Δικαίως τῇ ἀληθείᾳ, κύριοι, ἠδυνάμην νὰ ἐπιμείνω περισσότερον ἐπὶ τοῦ τελευταίου κεφαλαίου τῆς ἐκθέσεως καὶ νὰ ὑποβάλω δι’ αὐτὸ σπουδαιότατον παράπονον, ἰδίως πρὸς τὸν τέως φίλον Εἰσηγητὴν τοῦ Τμήματος κ. Μαυρομαρᾶν. Ἀλλὰ θέλω ἀπόσχει. Θέλω ἁπλῶς δείξαι ὑμῖν τὶ λέγει ἡ ἔκθεσις, καὶ τὶ ὁ Δικαστικὸς Ἀντιπρόσωπος ἐν τῇ ἰδίᾳ αὐτοῦ ἐκθέσει, ἐφ’ ἧς ἄλλως δὲν θέλω ἐνδιατρίψει, καταλείπων εἰς ὑμᾶς νὰ κρίνητε κατὰ πόσον τὰ ἐν αὐτῇ ἐμπεριεχόμενα εἰσὶ σπουδαῖα καὶ ἀκριβῆ. Σημειωτέον, κύριοι Βουλευταί, ὅτι κατὰ τὴν Ἐπαρχίαν Μεγαρίδος, ὡς καὶ ἐν ἄλλαις Ἐπαρχίαις, οὐδεμία συμβαίνει κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἔκνομος πρᾶξις, ἀφ’ ὅτου ὡρίσθη μία μόνη ἡμέρα δι’ αὐτάς· οὔτε ῥῆξις, οὔτε καλπονόθευσις, οὔτε οὐδεμία ἄλλη παράνομος πρᾶξις. Καὶ ἐκ τούτου προέρχεται τὸ ἀγαθὸν, ὅτι τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς δὲν περιέχουσι συνήθως οὐδεμίαν ἔνστασιν. Εἶναι τοιαύτη ἡ ἐλευθερία καὶ ἡ τάξις, ὥστε ἔνστασις οὐδεμία ὑπεβλήθη οὔτε πρὸ τῆς ψηφοφορίας, οὔτε μετά, οὔτε κατ’ αὐτὴν ἐν ταῖς προηγουμέναις ἐκλογαῖς. Καὶ ἐφέτος δὲ δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἔνστασις ἄλλη, πλὴν ἐκείνων τὰς ὁποίας ἀντέκρουσα ἤδη, καὶ αἵτινες κατεσκευάσθησαν μετὰ τὴν δωδεκάτην Ἀπριλίου, ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἔκθεσις τοῦ ἐν Μεγάροις Δικαστικοῦ Ἀντιπροσώπου, ἥτις συνταχθεῖσα μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐκλογῆς καὶ ἐν χρόνῳ, καθ’ ὃν ἦσαν ἤδη μεταβεβλημένα τὰ πολιτικὰ πράγματα, ἀγνοῶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πιστευθῇ, καταγγέλλουσα πράξεις, τελεσθείσας κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ψηφοφορίας, περὶ τῶν ὁποίων οὐδὲ γρὺ ἀναφέρεται ἐν τοῖς πρακτικοῖς αὐτοῖς, πράξεις ἐκνόμους, καθ’ ὧν, ἂν καὶ ἦσαν παρόντες πλησίον τῶν καλπῶν καὶ οἱ τέσσαρες ὑποψήφιοι, οὐδένα μεταξὺ αὐτῶν εὑρίσκομεν διαμαρτυρηθέντα· ἂν καὶ ὑπῆρχον ἐκεῖ πάντα τὰ μέλη τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς διῃρημένα εἰς πλειοψηφίαν καὶ μειοψηφίαν, κατὰ τὰς πολιτικὰς αὐτῶν συμπαθείας, οὐδένα βλέπομεν ἐνιστάμενον κατ’ αὐτῶν. Ἀλλὰ τί ἐκώλυεν αὐτούς, ἂν ἀληθῶς εἶχόν τι νὰ παρατηρήσωσι, νὰ ὑποβάλωσι τὰς τοιαύτας ἐνστάσεις;

§76ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πότε συνετάχθη ἡ ἔκθεσις τοῦ Δικαστικοῦ Ἀντιπροσώπου;

§77ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὴν 12 Ἀπριλίου, ὡς αὐτὴ λέγει, ἐν Ἀθήναις. Νῦν δ’ ἐπιτρέψατέ μοι ν’ ἀναγνώσω καὶ τὰ λεγόμενα ὑπὸ τοῦ Δικαστικοῦ Ἀντιπροσώπου, καὶ τὰ περιεχόμενα ἐν τῇ ἐκθέσει τοῦ Τμήματος, παρακαλῶ δὲ νὰ μὴ δυσαρεστηθῆτε διὰ τοῦτο. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ Τμήματος. «Ἐπειδὴ ἡ ἐκλογὴ αὕτη τῆς Ἐπαρχίας Μεγαρίδος ὡς πρὸς τὸν Σ. Δραγούμην εἶνε ἄκυρος πρὸς τοῖς ἄλλοις καὶ διότι οὗτος καὶ οἱ φίλοι αὐτοῦ οὐδενὸς ἐφείσθησαν ἐκνόμου μέσου πρὸς ἐπιτυχίαν αὐτοῦ, διότι ἐν τῷ δήμῳ Μεγάρων ὡς μαρτυροῦσι τὰ πρακτικὰ (ἀλλὰ τὰ πρακτικὰ οὐδὲν ἀπολύτως λέγουσι) καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ Ἀντιπροσώπου τῆς Δικαστικῆς Ἀρχῆς Ν. Κατσάμπα, ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ὑπὸ τὰς συμβουλὰς καὶ τὰς ὁδηγίας τοῦ Σ. Δραγούμη, παρόντος καὶ δίδοντος τὸ σύνθημα, καὶ ἡ πληθὺς τῶν ἐμμίσθων ὑπαλλήλων καὶ φίλων αὐτοῦ διέπραξε τοσαύτας πιέσεις καὶ καταχρήσεις κατὰ τῆς ἀντιπάλου μερίδος καὶ τοσαύτας παραβιάσεις, ὥστε ὁ δικαστικὸς οὗτος ἀντιπρόσωπος κηρύττει τὰ μὲν γενόμενα ἐνώπιον τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ καθαρῶς ἐγκληματικὰς πράξεις, ἠθικὸν δ’ αὐτῶν αὐτουργὸν αὐτὸν τοῦτον τὸν Σ. Δραγούμην». Οὕτω λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ Τμήματος περὶ πράξεων, περὶ τῶν ὁποίων οὐδ’ ἴχνος καταγγελίας ἢ ἄλλης μνείας ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς ψηφοφορίας ὑπάρχει, περὶ πράξεων, κύριοι Βουλευταί, αἵτινες ἐφευρέθησαν μετὰ τὸ πέρας τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἐφευρέθησαν δυστυχῶς ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Δικαστικοῦ Ἀντιπροσώπου, ὅστις κέκληται νὰ ἀπονέμῃ δικαιοσύνην! Ἀκούσατε τὰ παράπονα αὐτοῦ ὡς συνοψίζει αὐτὰ ἡ ἔκθεσις τοῦ Τμήματος. «Καὶ ἀληθῶς τὰ διαδραματισθέντα κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τὴν τοποθέτησιν ἐπιμήκους καθίσματος πρὸ τῶν καλπῶν ὑπὸ τὴν πρόφασιν, ἵνα μὴ πλησιάζωσιν αὐτοὶ οἱ σφαιριδιοδόται, ἡ ἀλλεπάλληλος ἀλλοίωσις καὶ μεταβολὴ τοῦ χαρακτῆρος τῶν γραφόντων τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας, ἥτις καταφαίνεται ἐν αὐτῷ, ἡ σκανδαλώδης ψηφοθηρία, ἣν ἐνήργουν τὰ μέλη τῆς πλειοψηφίας τῶν Ἐφορευτικῶν Ἐπιτροπῶν ἐν τῷ τόπῳ τῆς ἐκλογῆς κλπ., ἡ θρασεῖα καὶ ἀπροκάλυπτος καταπίεσις, ἣν ἐξήσκουν δι’ ὅλης τῆς ἡμέρας τὰ μέλη αὐτῆς κατὰ τῆς ἀντιπάλου μερίδος», πάντα ταῦτα ἀποδεικνύουσι, κατὰ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Τμήματος, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶνε ἀκυρωτέα! Ταῦτα λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ Τμήματος. Ἡ δὲ ἔκθεσις τοῦ Δικαστικοῦ Ἀντιπροσώπου, ἥτις ἔπεισε τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ Τμήματος, ἀρκεσθεῖσαν εἰς αὐτὴν καὶ οὐδόλως λαβοῦσαν ὑπ’ ὄψει ὅτι ἀντίκειται εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας, περιέχει τὰ ἑξῆς παράπονα· (νὰ ἀγινώσκει). «Ἕνεκα τῆς ἀνωτέρω φατριαστικῆς καὶ παρανόμου ἐνεργείας,—ἐξακολουθεῖ γράφων ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος— τῶν πλειοψηφούντων μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἠναγκάσθην, —πιστεύετε ὅτι θέλει εἴπει ὅτι ἠναγκάσθη νὰ συντάξῃ ἔκθεσιν ἐν τοῖς πρακτικοῖς νὰ πιστοποιήσῃ ταῦτα πάντα κατὰ νόμον ἐν αὐτοῖς; πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Ἁπλῶς ἠναγκάσθη, ὡς αὐτὸς λέγει «νὰ διατελῇ εἰς διηνεκῆ κίνησιν καὶ προσοχήν». Καὶ γινώσκετε πῶς δικαιολογεῖ ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος τὴν, διαρκούσης τῆς ἐκλογῆς, παντελῆ αὐτοῦ σιωπήν; Ἡ ἔκθεσις τοῦ Εἰσηγητοῦ τοῦ Τμήματος, καί τοι βεβαιοῖ, ὅτι μετέγραψε «ἐπὶ λέξει» τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου, ὅμως παραλείπει τὸ μέρος τοῦτο αὐτῆς, καὶ διὰ τοῦτο δύναμαι νὰ ἔχω παράπονον κατὰ τοῦ Εἰσηγητοῦ. Ἀφελέστατα ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος λέγει ἐν τῇ ἐκθέσει αὐτοῦ, «ὅτι ἐσιώπησεν ἀπέναντι ἁπασῶν τούτων τῶν φοβερῶν παρανομιῶν καὶ ἐπεμβάσεων καὶ πιέσεων»,.... ἵνα μὴ γένηται παραίτιος παρακωλύσεως τῆς προόδου τῆς ψηφοφορίας!» Ἀλλὰ ἐπάγει ἐπὶ τέλους ὁ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος,— καὶ τοῦτο, ὡς χαρακτηριστικόν, θέλω ἀναγνώσει αὐτολεξεὶ ἐξ αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως, διότι καὶ τοῦτο κολοβὸν εἶναι ἀντιγεγραμμένον ὑπὸ τοῦ κ. Εἰσηγητοῦ —· «Φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ὑποστῶσι ποινικὴν καταδίωξιν μόνον τὰ ἀνωτέρω μὴ ἐντελῶς συνειδότα καὶ ἐμπαθῶς διατεθέντα μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ὡς αὐτουργοὶ τῶν ἀνωτέρω πράξεων, ἂν μὴ συγκαταδιωχθῇ μετ’ αὐτῶν συγχρόνως καὶ ὁ πολυτρόπως ἐνισχύσας αὐτοὺς ἠθικὸς αὐτουργός». Ἰδοὺ ὁ λόγος δι’ ὃν ἐγένετο ἡ ἔκθεσις τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου. Τώρα θέλετε νὰ σᾶς εἴπω ποία εἶνε ἡ μόνη ἔνστασις, ἥτις ὑπεβλήθη κατὰ τὸν δῆμον Μεγάρων ἐν τῇ ἐκλογῇ; Θὰ τὴν ὑποβάλω πρὸς ὑμᾶς, κ. Βουλευταί, ὄχι ὡς σπουδαίαν, ἀλλὰ διὰ νὰ ἔχητε τὴν λυδίαν λίθον, δι’ ἧς θέλετε κρίνει καὶ τὸν δικαστικὸν ἀντιπρόσωπον καὶ τὰ ἔργα αὐτοῦ. Κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας—ὅπως πάντοτε γίνεται ἐν Μεγάροις — ἐζητήσαμεν νὰ τεθῇ πρὸ τῶν καλπῶν εἰς ἀπόστασιν ἑνὸς περίπου μέτρου ἀπ’ αὐτῶν κάθισμά τι χαμηλὸν καὶ ἐπίμηκες, ἐφ’ οὗ νὰ κάθηνται ἐν ἀνάγκῃ οἱ σφαιριδιοδόται, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μένῃ κεχωρισμένος διὰ καταφανοῦς γραμμῆς χῶρος ἀρκετὸς καὶ διέρχωνται οἱ ψηφοφόροι ἀνέτως καὶ ἄνευ συνωστισμοῦ καὶ ἀποφεύγηται οὕτω ἡ πίεσις τῶν ἐκλογέων ὑπὸ τῶν σφαιριδιοδοτῶν. Τὸ μέτρον ἦτο γενικὸν καὶ διὰ τοὺς τέσσαρας σφαιριδιοδότας. Ἀλλ’ οἱ ἔντιμοι ἀντίπαλοί μου, Φιλάρετος καὶ Μαλέας, δὲν ἤθελον τὸ κάθισμα· ὁ δὲ ἀποτυχὼν συνάδελφός μου Νικολαΐδης καὶ ἐγὼ ἐνομίζομεν ὅτι ἔπρεπε νὰ τεθῇ, καὶ δὲν ἐπιστεύομεν ὅτι τὸ πρᾶγμα τοῦτο ἤθελε προσκρούσει εἰς τόσην ἀντίστασιν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐπέμενον οἱ ἀντίπαλοι, ὑπέβαλον ῥητὴν ἔνστασιν. Σημειώσατε δὲ ὅτι πρὶν ἢ διατυπωθῇ ἡ ἔνστασις, ὁ Δικαστικὸς Ἀντιπρόσωπος, εὑρισκόμενος ἀπωτέρω, δὲν εἶχεν ἀντιληφθῇ τῆς διαφωνίας, καὶ ὅτε εἶδε τὸ κάθισμα, προφανῶς εὐχαριστηθεὶς εἶπεν «ἀρίστη ἰδέα, τοῦτο συντελεῖ εἰς τὴν τάξιν τῆς ἐκλογῆς» καὶ προχωρεῖ ἔτι πλέον· «τοῦτο μή πῇ τις ὅτι δὲν εἶναι νόμιμον, διότι ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι καὶ ἐγκύκλιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν διατάσσουσαν αὐτό». Τότε ἐγὼ στρέφομαι πρὸς τὸν ἔντιμον κ. Φιλάρετον καὶ λέγω, «Βλέπετε, κ. Φιλάρετε, ὅτι ὁ Δικαστικὸς Ἀντιπρόσωπος εὑρίσκει τὸ πρᾶγμα τακτικὸν καὶ νόμιμον»· ἀλλ’ ὁ κ. Φιλάρετος ἐπέμενεν, ἔλεγεν, ὅτι διὰ τοιοῦτον χώρισμα δὲν προβλέπει ὁ νόμος, καὶ διετύπωσε τὴν ἔνστασιν· ἐγὼ ἀντεῖπον ὅτι τὸ κάθισμα, ὡς ἐτοποθετήθη, συνετέλει εἰς τὴν διατήρησιν τῆς τάξεως καὶ ὅτι πᾶσα διάταξις, συντελοῦσα εἰς τὴν τάξιν, ἀνῆκεν εἰς τὴν ἐξουσίαν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι ἄλλως τὸ μέτρον ἦτο γενικόν. Ἦλθε τότε καὶ ἡ ὥρα τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ Δικαστικοῦ Ἀντιπροσώπου. Ἠξεύρετε τί εἶπεν ὁ Δικαστικὸς Ἀντιπρόσωπος; σπεύδει ἀμέσως καὶ γνωμοδοτεῖ ὅτι, ἐπειδὴ καὶ εἰς τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου ἀντίκειται ἡ τοποθέτησις τοῦ καθίσματος, διὰ τοῦτο προτείνει ν’ ἀφαιρεθῇ τὸ κάθισμα. Τοῦτο ἀρκεῖ βεβαίως ἵνα κρίνητε περὶ τοῦ πνεύματος τῆς ἐκθέσεως τοῦ Δικαστικοῦ Ἀντιπροσώπου. Ταῦτα εἶχον νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, περὶ δὲ τῶν λοιπῶν δὲν ἐνδιαφέρομαι παντάπασι.

§78ΓΡ. ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Δὲν ἔχω ἀνάγκην, κύριοι, ν’ ἀπαντήσω εἰς τὰς δριμείας ἐπιτιμήσεις, τὰς ὁποίας ὁ προλαλήσας ὄχι μόνον σήμερον, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν πρώτην στιγμὴν τῆς πρώτης συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς ἀπηύθυνεν ἐναντίον μου προσωπικῶς· διότι ὁ ἐν τῷ ἀδίκῳ ἱστάμενος δὲν εἶναι πρόχειρος παρὰ μόνον εἰς ὕβρεις καὶ ἐπιτιμήσεις, εἶναι δὲ ἰταμὸς τὴν γλῶσσαν, διότι τὸ ἔδαφος, ἐφ’ οὗ ἵσταται εἶναι ἐπισφαλές. Ἂν τὰ πράγματα μαρτυρῶσι τὸ ἐναντίον, ἤτοι τὴν ἀλήθειαν, δὲν ἔχω ἀνάγκην τῶν ἐπιτιμήσεων οὔτε τῶν ὕβρεων αὐτοῦ. Ἐγὼ βεβαιῶ ὑμᾶς, ὅτι οὐδέποτε ἔκαμον ἔκθεσιν ἐπὶ εἰκοσαετίαν πολιτευόμενος, κατὰ τὴν ὁποίαν πάντα μου συλλογισμὸν καὶ πᾶσαν σκέψιν νὰ μὴ στηρίζω ἐπὶ δημοσίων ἐγγράφων. Ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Μεγαρίδος κατηρτίσθησαν δύω συνδυασμοί· εἷς ἀποτελούμενος ἀπὸ τὸν κ. Δραγούμην καὶ Νικολαΐδην· οὗτος λέγεται, ὅτι εἶχε τὸ χρίσμα τὸ ὑπουργικὸν, καὶ ἕτερος ἀποτελούμενος, ἀπὸ τὸν κ. Φιλάρετον καὶ Μαλέαν. Ἐψηφοφόρησαν ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ ταύτῃ ἐκλογεῖς εἰς ὅλους τοὺς Δήμους ἐν ὅλῳ 4037. Ἐκ τούτων ὁ μὲν Φιλάρετος ἔλαβε ψήφους 2276, ὁ Δραγούμης 2188, ὁ Μαλέας 2162, ὁ δὲ Νικολαΐδης 2118. Λοιπὸν παρατηρεῖτε, ὅτι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ Δραγούμη, τοῦ δευτέρου ἐπιτυχόντος, καὶ τοῦ πρώτου ἐπιλαχόντος Γεωργίου Μαλέα ἦσαν ψῆφοι 26.

§79ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ μοὶ εἴπητε εἰς τὸν Δῆμον Μεγάρων ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα;

§80Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νὰ σᾶς τὰ εἴπω ἐγώ. 1200 ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ· 699 ἔλαβεν ὁ Φιλάρετος, 654 ἔλαβον ἐγὼ, 658 ὁ Μαλέας καὶ 632 ὁ Νικολαΐδης· διότι ἡ ἐκλογὴ ἐγένετο τόσον τακτικῶς καὶ συστηματικῶς καὶ μετὰ πείσματος, ὥστε διῃρέθησαν εἰς δύω οἱ ἐκλογεῖς.

§81ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἂν, κύριοι, ἐπρόκειτο νὰ πλάσητε ἰδίας ἰδέας καὶ ἐνστάσεις κατὰ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Δραγούμη, βεβαίως ἠδύνατο ὁ κ. Δραγούμης νὰ ἀποκαλέσῃ καὶ ἐμὲ καὶ τὸ Τμῆμα φατριαστὰς, ἀλλ’ ἔχετε ἐνστάσεις ζωηροτάτας, ἐπαναληφθείσας ἅπαξ, δὶς καὶ τρὶς ὑπὸ τῶν αὐτῶν καὶ διαφόρων ἐκλογέων καὶ πολιτῶν τῆς Μεγαρίδος, καὶ ἔχετε ἐνστάσεις σαφεῖς, ὡρισμένας καὶ κατηγορηματικὰς, ἀναφερούσας ὡρισμένα γεγονότα, τῶν ὁποίων τὰ κυριώτερα συνίστανται εἰς τὸ ἑξῆς· ὅτι ὁ Δραγούμης ἦτο κατὰ τὴν ἐνεστῶσαν Περίοδον τοσοῦτον ἀσθενὴς ἐν Μεγάροις, ὥστε ἦτο ἀδύνατον ἄνευ τῆς Κυβερνητικῆς ἐπικουρίας νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐκλογὴν μὲ τὴν διαφορὰν αὐτὴν τῶν 26 ψήφων. Ἦτο λοιπὸν ἀνάγκη μεγάλη νὰ βασανίσω τὰ πάντα ἐγὼ, ὅστις ἐκλήθην νὰ κρίνω ὡς δικαστὴς, ἂν τὰ παράπονα αὐτὰ εἶναι δίκαια καὶ νόμιμα καὶ ἂν ἔπρεπε νὰ ὑποβάλω τοιαύτην ἢ τοιαύτην κρίσιν εἰς τὸ Τμῆμα, τὸ ὁποῖον ἐξήνεγκε τὴν γνώμην αὐτήν. Διὰ νὰ πληροφορηθῶ, κύριοι, καὶ ἐγὼ καὶ τὸ Τμῆμα, ἂν τὰ γραφόμενα ὑπὸ τῶν ἐνισταμένων ἐγένοντο ἀληθῶς, προσεφύγομεν εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν καὶ ἐζητήσαμεν ὅλας τὰς δυνατὰς πληροφορίας. Ἐπεριμέναμεν ἀρκετὰς ἡμέρας, καὶ ἐλάβομεν πληροφορίας παρὰ τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας, παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι παρὰ τίνος ἄλλου Ὑπουργείου, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ χρόνος μᾶς ἐβίαζεν, ἠναγκάσθημεν νὰ σκεφθῶμεν ἐπὶ τῶν ἐνόντων. Ὑπέβαλον τὰ πάντα ἐν ὅλῃ τῇ εἰλικρινείᾳ εἰς τὸ Τμῆμα, ἀνέγνωσα ὅλα τὰ ἔγγραφα καὶ τὰς ἐνστάσεις τὰς ἐν τοῖς πρακτικοῖς— διότι ἐδῶ θὰ ἴδητε ὄχι ἐνστάσεις ἐκλογέων, ἀλλὰ τὴν μειονοψηφίαν παλαίουσαν πρὸς τὴν πλειοψηφίαν τῶν Ἐπιτροπῶν—ἀνέγνωσα ὅλα τὰ πρακτικὰ, ὅλας τὰς ἐνστάσεις, ὅλας τὰς ἀποδείξεις καὶ εἶπον εἰς τὸ Τμῆμα, ἀποφασίσατε. Τὸ Τμῆμα ὁμολογῶ, ὅτι εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην ἄλλων ἀποδείξεων καὶ προέβη εἰς τὴν ἀπόφασιν. Λοιπὸν ἐγὼ δὲν ἐφατρίασα, οὔτε ἠδίκησα τὸν κ. Δραγούμην, ἔπραξα τὸ καθῆκόν μου καὶ πράττω αὐτὸ καὶ σήμερον. Τὸ κύριον παράπονον τῶν ἐνισταμένων εἶναι, ὅτι ὁ κ. Δραγούμης ἐκάλεσε πανταχόθεν τῆς Ἑλλάδος ὅλους τοὺς Μεγαρίτας ὑπαλλήλους, ὅσους ἠδυνήθη, καὶ τοὺς ἔφερεν εἰς Μέγαρα διὰ νὰ ψηφοφορήσωσιν ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἠξεύρετε δὲ πόσος εἶναι ὁ ἀριθμὸς, ὁ βεβαιούμενος ἐκ τῶν δημοσίων ἐγγράφων; Ὑπάλληλοι πολιτικοὶ καὶ στρατιωτικοὶ ἐπέδραμον τὸ ὅλον 50. Ἐκ τούτων πολιτικοὶ ὑπάλληλοι ἐπ’ ἀδείᾳ ἦσαν 15, στρατιωτικοὶ 4, οἱ ὁποῖοι διετάχθησαν νὰ ὑπάγουν ἐπὶ τούτῳ—καὶ ἔχομεν ἔγγραφον ἐπίσημον ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν—καὶ τοι ὄντες ἐντόπιοι. Παραιτηθέντες 3, στρατιῶται ἐγκαταλιπόντες τὰς τάξεις των 8, ὁδοστάται διορισθέντες 9, ναυστάθμου ἐργάται 8, καὶ ὑπάλληλοι προϋπάρχοντες ἐν τῷ Ναυστάθμῳ 3. Αὐτοὶ εἶναι γνωστοὶ ἐκ τῶν δημοσίων ἐγγράφων, ἀλλ’ οἱ ἐνιστάμενοι λέγουν ὅτι ὑπερέβαινον τοὺς 100, ἀλλὰ δι’ ἐμὲ ἤρκουν οἱ 50 αὐτοὶ ὑπάλληλοι. Κατόπιν θὰ ἐξετάσωμεν ἂν τοῦτο εἶναι νόμιμον, ἂν ἀποτελῇ ἐπέμβασιν καὶ ἂν ἐπέδρασεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, διότι ἤδη θ’ ἀσχοληθῶμεν εἰς τὸ ἀποδεικτικὸν μέρος. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης βεβαιοῖ δι’ ἐπισήμου ἐγγράφου ὅτι εἷς Μεγακλῆς Παπακωνσταντίνου, γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου, ἐζήτησε προφορικὴν ἄδειαν ἀπὸ τὸν ποροϊστάμενόν του πολὺ πρὸ τῶν ἐκλογῶν, διὰ νὰ μεταβῇ ἐκ Χαιρωνείας εἰς Μεγαρίδα. Ἐννοεῖται, ἂν ἐπήγαινε διὰ λόγους ἀτομικοὺς, ἦτο συγγνωστὸς, διότι βεβαίως θὰ ἐπανήρχετο εἰς τὴν θέσιν του. Ἀλλὰ τὸ ἔκαμε, κύριοι; ἀνεχώρησε πολλὰς ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐκ Χαιρωνείας, μετέβη εἰς Μεγαρίδα, εἰργάσθη ὑπὲρ τοῦ Δραγούμη, κατόπιν δὲ διὰ νὰ νομιμοποιήσῃ καὶ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς θέσεώς του, ζητεῖ ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα τῶν ἐν Ἀθήναις Πλημμελειοδικῶν παράτασιν τῆς ἀδείας του. Ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ τοῦτο δὲν εἶναι ἀρκετὸν, ζητεῖ νομιμοποίησιν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον δι’ ἰδιαιτέρου ἐγγράφου ἐνομιμοποίησε τὰς ἀδείας τὰς χορηγηθείσας αὐτῷ ἀπὸ τὸν Εἰρηνοδίκην καὶ τὸν Εἰσαγγελέα.» Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8,115 τῆς 23 Μαΐου ε. ε. ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης βεβαιοῖ τάδε «Μεγακλῆς Παπακωνσταντίνου, Γραμματεὺς τοῦ Εἰρηνοδικείου Χαιρωνείας, ἔλαβε τετραημέρου ἀπουσίας ἄδειαν παρὰ τοῦ προϊσταμένου του Εἰρηνοδίκου τὴν 22 Μαρτίου ε. ε., ταύτην δὲ τὸ Ὑπουργεῖον παρέτεινεν ἐπὶ δεκαπέντε εἰσέτι ἡμέρας, συνεπείᾳ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4,440 τῆς 4 Ἀπριλίου ἐγγράφου τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐνταῦθα Πρωτοδικῶν, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5,223 τῆς 9 Ἀπριλίου ε. ε. ἐγγράφου του, ὥστε καθ’ ὅλον τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα διετέλει μακρὰν τῆς θέσεώς του.» Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἐπὶ μῆνα ὁλόκληρον ὁ Παπακωνσταντίνου εἶχε τὸ προνόμιον ν’ ἀπουσιάζῃ, νὰ τῷ χορηγῶνται ἐπανειλημμένως ἄδειαι, νὰ τῷ ἐγκρίνωνται αἱ ἄδειαί του, καὶ μ’ ὅλα ταῦτα μετὰ τὴν ἐκλογὴν ἀντὶ νὰ παυθῇ νὰ διατηρῆται εἰς τὴν θέσιν του. Ἔρχεται ἕτερος γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου, τοῦ Εἰρηνοδικείου Διῤῥύων, τῆς Χαλκίδος, Ἰωάννης Κωνσταντινίδης, μετετέθη τὴν 23 Μαρτίου εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἁγίας Ἄννης, ἔνθα δὲν μετέβη, ἀλλὰ διετέλει μακρὰν τῆς θέσεώς του ἄνευ εὐλόγου ἀφορμῆς, λέγει τὸ Ὑπουργεῖον. Τρίτον, καθ’ ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὸν Δ. Α. Παπᾶν, γραμματέα τοῦ Εἰρηνοδικείου Βάλτου, περὶ τοῦ ὁποίου τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης λέγει διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8,115 τῆς 23 Μαΐου ε. ε. ἐγγράφου του ὅτι «οὐδεμίαν ἔχει περὶ αὐτοῦ ἡ ὑπηρεσία πληροφορίαν, οὐδὲ φαίνεται ἐκ τῶν ἐγγράφων τοῦ Ἀρχείου ὅτι ἐχορηγήθη αὐτῷ ἄδεια ἀπουσίας ἢ ὅτι δεδικαιολογημένως διετέλει μακρὰν τῆς θέσεώς του.» Αὐτὰ λέγει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς γραμματεῖς τῶν Εἰρηνοδικείων. Βεβαίως ἐγὼ εἶπον ὅτι αὐτὸς ὡς ἐκ μηχανῆς Θεὸς ἐφάνη ἐν Μεγαρίδι, διότι ἐνῷ βλέπετε ὅτι εἶναι γραμματεὺς Εἰρηνοδικείου Βάλτου, ἐνῷ δὲν ἔλαβεν ἄδειαν ἀπουσίας, ἐννοεῖται ὅτι εἶχον δίκαιον νὰ εἴπω, ὅτι ἐφάνη ὡς Θεὸς ἐκ μηχανῆς. Κατόπιν ἔρχεται τὸ ἔγγραφον τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας· τὸ ἔγγραφον τοῦτο βεβαιοῖ ὅτι 7 ἀστυνομικοὶ κλητῆρες, οἱ Θωμᾶς Μουστάκας, Μελέτιος Καρβέλλας, Σπυράκης Δημ. Φραγκάνης, Ἰωάν. Νάστος, Ἀνασ. Παπαδημητρίου, Παπαναγιώτης Χ. Μελέτης καὶ Παναγ. Τριανταφύλλου, λαβόντες ἡμερησίαν ἄδειαν παρὰ τῶν προϊσταμένων των ἀστυνόμων, ὡς βεβαιοῖ ἡ Διοικητικὴ Ἀστυνομία Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3961 τῆς 23 Μαΐου ε. ε. ἐγγράφου της, ἀνεχώρησαν ἐντεῦθεν τὴν πρωΐαν τῆς ἡμέρας τῆς παρελθούσης βουλευτικῆς ἐκλογῆς, μεταβάντες εἰς Μέγαρα, ὁπόθεν ἐπέστρεψαν τὴν ἑσπέραν τῆς αὐτῆς ἡμέρας. Ἄλλο ἔγγραφον. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν βεβαιοῖ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἠγνόουν ὅτε συνέταξα τὴν ἔκθεσιν. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 14,776 τῆς 12 Ἰουνίου ε. ε. ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν βεβαιοῖ ὅτι «διαβιβάζει πρὸς τὸ Προσωρινὸν Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τὸν ζητηθέντα πίνακα τῶν ἐκδοθέντων ἐνταλμάτων πρὸς ἀποζημίωσιν τῶν διαφόρων ὑπὸ τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Κορίνθου καταληφθέντων κτημάτων ἐν τοῖς δήμοις Μεγάρων καὶ Ἐλευσῖνος, περιέχοντα τὰ ὀνόματα τῶν δικαιούχων καὶ τὴν χρονολογίαν ἑνὸς ἑκάστου ἐντάλματος». (Ὁ πίναξ οὗτος περιέχει ποσὸν δραχμῶν τοῦ συνόλου τῶν ἐκδοθέντων ἐνταλμάτων 48,443 καὶ τοὺς ἀριθμοὺς ὅλων τῶν ἐκδοθέντων ἐνταλμάτων, τὰ ὀνόματα τῶν δικαιούχων καὶ τὸ ποσὸν τὸ εἰς ἕκαστον εἰδικῶς δοθέν. Τὸ σύνολον δὲ τῶν προσώπων, ἅτινα ἐπληρώθησαν, ἀνέρχονται εἰς τριακόσια. Ἔχομεν τὸ ἔγγραφον τοῦ Διευθυντηρίου τοῦ Ναυστάθμου. Τὸ ἔγγραφον βεβαιοῖ πόσοι ὑπάλληλοι ἦσαν ἐκεῖ καὶ πόσοι διωρίσθησαν πρὸ τῶν ἐκλογῶν· (ἀναγινώσκει). «Ὁ ἐργάτης Ἰωάννης Καλογιάννης μόνος φαίνεται διαρκὴς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ταύτῃ, ὁ δὲ Σπυρίδων Χ. Μίλησης διωρίσθη τὰ μέσα Ἀπριλίου ε. ε., ὁ Γεώργιος Χ. Μίλησης τὴν 1 Ἀπριλίου, ε. ε., ὁ Κωνσταντῖνος Ζαφείρης τὴν 1 Ἀπριλίου ε. ε. καὶ ἐφεξῆς, ὁ Σταμάτιος Τσόκαλης ὡσαύτως τὴν 1 Ἀπριλίου ε. ε., ὁ Μιχαὴλ Κατουμάθης ὡσαύτως τὴν 1 Ἀπριλίου ε. ε., ὁ Γεώργιος Θεοχάρης τὴν 1 Μαρτίου ε. ε. καὶ ἐφεξῆς, ὁ Γεώρ. Σκλαβοῦνος τὴν 1 Ἀπριλίου ε. ε. ἐκ τούτων δὲ ἀπελύθησαν κατόπιν οἱ Μιχαὴλ Κατουμάθης καὶ Γεώργιος Σκλαβοῦνος.» Τοῦτο λοιπὸν τὸ ἔγγραφον τὸ ἐπίσημον τῶν ἐργατῶν, τοὺς ὁποίους διώρισεν, ἀναφέρει ἕνα μόνον ὅτι ἦτο ὀλίγον χρόνον πρὸ τῶν ἐκλογῶν διωρισμένος, ὁ Ἰωάννης Καλογιάννης, ἤτοι ἀπὸ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1884, οἱ δὲ ἄλλοι ἀποδεικνύεται ἐξ αὐτοῦ ὅτι διωρίσθησαν μετὰ τὴν διάλυσιν τῆς Βουλῆς καὶ πρὸ τῶν ἐκλογῶν.

§82ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Σφάλλετε εἰς τὰς ἡμερομηνίας· ὁ Γεώργιος Μίλησης τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1884, ὁ Θεοχάρης τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1884.

§83ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Εἶπον περὶ τοῦ Σπύρου Μίληση· οὗτος διωρίσθη εἰς τὰ μέσα Ἀπριλίου ε. ε. πάντες δὲ οἱ λοιποὶ διωρίσθησαν τὴν 1 Ἀπριλίου ε. ε. ἤτοι εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, μεθ’ ἃς οἱ δύο ἐκ τῶν διορισθέντων ἀπελύθησαν. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἐγένετο μεγάλη χρῆσις διορισμῶν κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν. Τώρα νομίζω ἀναγκαῖον νὰ σᾶς προσθέσω καὶ τὰ περὶ στρατιωτικῶν, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν δημόσια ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διεβίβασε πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς διὰ νὰ βεβαιώσῃ πόσοι ἄνδρες ἐγκατέλειψαν τὰς τάξεις των καὶ πόσοι ἐπ’ ἀδείᾳ μετέβησαν εἰς τὰς ἐκλογάς· (ἀναγινώσκει). «Ἀριθμὸς 2011, τὸ 27 τάγμα τοῦ Πεζικοῦ, ὁ στρατιώτης Κωνσταντῖνος Φράγκος ἀπουσίασεν αὐθαιρέτως ἀπὸ τῆς προτεραίας τῶν ἐκλογῶν μείνας ἀπὼν ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας, τιμωρηθεὶς διὰ τὴν ἀπουσίαν του ταύτην μὲ δεκαήμερον φυλάκισιν. Ἀριθ. 1838, τὸ 23 Πεζικὸν Τάγμα «ὁ στρατιώτης Πάλλης Δ. Χρίστος τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς ἐγκατέλιπεν ἄνευ ἀδείας τὰς τάξεις του καὶ ἀπουσίασεν ἐπὶ 48 ὥρας, μεταβὰς εἰς Μεγαρίδα». Τὸ 23 τάγμα βεβαιοῖ προσέτι διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1855 τῆς 26 Μαΐου ε. ε. ἐγγράφου του, ὅτι ὁ λοχίας Λάσκος Παναγιώτης, ἀπουσιάσας αὐθαιρέτως ἐκ τοῦ ἐν Αιγίνῃ σταθμεύοντος 2 λόχου τοῦ τάγματος τούτου ἀπὸ τῆς 7 μηνὸς Ἀπριλίου, ἐπανῆλθε τὴν 10 ἰδίου. Βεβαιοῖ δὲ ὅτι καὶ ἄλλοι ἄνδρες ἐγκατέλιπον τὰς τάξεις των κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν ἐκ τοῦ ἰδίου τάγματος. Τὸ 23 τάγμα βεβαιοῖ ἐπίσης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1879 τῆς 26 Μαΐου ε. ε. ἐγγράφου του πρὸς τὸ 3 Ἀρχηγεῖον τοῦ στρατοῦ, ὅτι ἐγκατέλειψαν τὰς τάξεις των αὐθαιρέτως κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς οἱ ὁπλῖται, μεταβάντες εἰς Μεγαρίδα, ἤτοι ὁ Ἰω. Ἀθ. Λάσκος ἐπὶ ὥρας 48, ὁ Γ. Γκιόκας ἐπὶ ὥρας 24, ὁ Γ. Ἀθ. Λάσκος ἐπὶ 48, ὁ Ν. Ζ. Πάνου ἐπὶ 24, ὁ Χ. Ι. Πόγκας ἐπὶ 48. Τώρα ἄρχεται Κυβερνητικὴ ἐνέργεια. Τὸ 7 τάγμα τοῦ πεζικοῦ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1563 τῆς 26 Μαΐου ε. ε. ἐγγράφου του πρὸς τὸ 3 Ἀρχηγεῖον τοῦ στρατοῦ βεβαιοῖ ὅτι «οἱ ὁπλῖται Γκιόκας καὶ Ἀθ. Π. Κωνσταντίνου δεκανεῖς, καὶ οἱ στρατιῶται Γκιόκας Μιχαὴλ καὶ Δημητρούλιας Ἀλεξάνδρου ἀπεσπάσθησαν μετ’ ἄλλων ἀνδρῶν τὴν 31 Μαρτίου καὶ 4 Ἀπριλίου ε. ε. δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 15131 διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου καὶ 2730 διαταγῆς τοῦ Ἀρχηγείου εἰς τὴν ἐνταῦθα Μοιραρχίαν, ἥτις ἔπεμψεν αὐτοὺς εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Μεγαρίδος κατὰ τὰς ἐκλογάς· οἱ ἀνωτέρω ἐπανῆλθον εἰς τὸ τάγμα τὴν 8 Ἀπριλίου.

§84ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Μαυρομαρᾶ, ἐκ τῶν δύο αὐτῶν ὁ μὲν εἷς δὲν ἔχει καμμίαν ψῆφον, ὁ δὲ ἕτερος εἶναι ἀντίθετός μου. Παρακαλῶ νὰ προσέξητε εἰς τοῦτο, ὅτι τρεῖς ἢ τέσσαρες στρατιῶται ἐψηφοφόρησαν ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Μεγαρίδος, ὅτι πλείονες ἀντίθετοι ἐψήφισαν (θόρυβος). Ἂν ἦτο ἐδῶ ὁ κ. Φιλάρετος, θὰ τῷ ἔλεγον ὀνόματα, τὰ ὁποῖα θὰ ὡμολόγει ὅτι εἶνε φίλοι του.

§85ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ὅσα ἀναφέρω ἐν τῇ ἐκθέσει μου περὶ δημοσίων ὑπαλλήλων, λαβόντων ἀδείας καὶ μεταβάντων εἰς Μέγαρα, περὶ παραιτηθέντων, περὶ ἐγκαταλειψάντων τὴν θέσιν των, περὶ μεταβάντων ἐκεῖ διὰ διαταγῆς τῆς Κυβερνήσεως, δὲν στηρίζονται ἐπὶ τοῦ ἀέρος, ἀλλ’ ἐπὶ τῶν δημοσίων ἐγγράφων. Τώρα ζητεῖται ἐὰν ἡ συῤῥοὴ τοσούτων ἀνθρώπων, οἵτινες μετέβησαν εἰς Μέγαρα, ἑνουμένη μὲ τὰς ἄλλας παρεκτροπὰς, αἵτινες ἔσχον χώραν κατὰ τὴν ἐκλογὴν, ἐπέδρασαν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος, ὥστε ὁ κ. Δραγούμης νὰ πλειοψηφῇ κατὰ 26 ψήφους τοῦ πρώτου ἐπιλαχόντος Γεωργίου Μαλέα. Ἐν τοῖς πρακτικοῖς, κύριοι, βεβαιοῦται, ὅτι ὑπῆρξε πάλη ἐν τῷ δήμῳ Ἐλευσῖνος μεταξὺ τῆς μειοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῆς πλειοψηφίας, διότι εἰσῆλθεν εἷς ψηφοφόρος ἀνήκων εἰς τὴν μερίδα τοῦ Φιλαρέτου καὶ τοῦ Μαλέα, καὶ τοῦ εἶπεν ἡ Ἐπιτροπὴ· «εἶσαι ἀπόβλητος, διότι τὸ πατρικόν σου ὄνομα δὲν ἀναφέρεται πλῆρες». Ἡ μειοψηφία ὑπεχώρησεν. Ἔρχεται δεύτερος, τοῦ ὁποίου τὸ πατρικὸν ὄνομα διέφερε. Λοιπὸν ἡ μειοψηφία ἐνίσταται, ἀλλ’ ἡ πλειοψηφία λέγει «ὄχι, ἐγὼ πείθομαι, ὅτι εἶνε λελανθασμένον τὸ πατρικὸν ὄνομα, ὅτι αὐτὸς εἶνε ὁ ψηφοφόρος»· καὶ ἑπομένως ἐπιτρέπει νὰ ψηφοφορήσῃ. Ὁ Δικαστικὸς Ἀντιπρόσωπος ἐρωτηθεὶς λέγει, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἐν τῇ κυριαρχικῇ της ἐξουσίᾳ, ἐὰν ὑποθέτῃ, ὅτι εἶνε ἡ ταυτότης πλήρης, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει. Ἡ μειοψηφία λέγει: πολὺ καλὰ, ἀλλὰ διατί νὰ ἀποπέμψητε τὸν ἕτερον, ἀφοῦ τὸ αὐτὸ λάθος ἦτο; Διότι ἐκεῖνος δὲν ἀνῆκεν εἰς τὴν μερίδα τοῦ κυρίου Δραγούμη. Ἔρχεται τρίτος. Διὰ τὸν αὐτὸν λόγον τοῦ ἐπιτρέπει καὶ ψηφοφορεῖ. Λοιπὸν τοὺς μὲν δύο παρεδέχθη ἡ πλειοψηφία, διότι ἀνῆκον εἰς τὴν μερίδα αὐτῆς, τὸν δὲ τρίτον ἀπέβαλε, διότι δὲν ἀνῆκεν εἰς αὐτήν. Ἔρχονται ὕστερον δύο ἕτεροι, κατὰ τῶν ὁποίων ἐγένετο ἔνστασις, ὅτι κατεδικάσθησαν εἰς ἐγκληματικὴν ποινὴν, ὅτι ἐστερήθησαν τῶν πολιτικῶν των δικαιωμάτων.

§86ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἰς μόνον εἰς τὸν δῆμον Ἐλευσῖνος.

§87ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἐγὼ λέγω ὅ,τι βλέπω εἰς τὰ ἔγγραφα. Ἡ Ἐπιτροπὴ ὑπέμνησεν εἰς τὸν ἕνα ἐξ αὐτῶν τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 83 τοῦ Ἐκλογικοῦ Νόμου καὶ ἔκαμε τὸ καθῆκόν της· ἐγὼ ὅμως ὁ Βουλευτὴς καὶ σεῖς ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ κρίνητε ἐὰν τοιαύτη ψῆφος δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§88ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀναγνώσατε τὰ πρακτικὰ καὶ θέλετε ἰδεῖ, ὅτι πλανᾶσθε· καὶ εἶναι φυσικὸν, διότι πρόκειται περὶ ξένης δι’ ὑμᾶς ἐπαρχίας.

§89ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἰδοὺ «ἐνεφανίσθη ὁ Κόλιας Πανούσης, ἡ δὲ μειονοψία τῆς Ἐπιτροπῆς ἐνίσταται νὰ μὴ ψηφοφορήσῃ οὗτος, καθόσον δὲν ἔχει τὰ πολιτικά του δικαιώματα, ἅτινα ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου ἀπώλεσε καταδικασθεὶς ἐπὶ κακουργήματι. Ἡ πλειονοψηφία ἐπέτρεψε νὰ ψηφοφορήσῃ ὁ ψηφοφόρος οὗτος, καθ’ οὗ ἐγένετο ἡ ἔνστασις ἐκ μέρους τῆς μειονοψηφίας, ὡς ἀνακτήσας τὰ πολιτικά του δικαιώματα καὶ ἐγγεγραμμένος ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ ὑπ’ ἀριθ. 148». Ἰδοὺ ὅτι ἐκ τῶν πρακτικῶν ἐξάγεται ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐνῷ ὤφειλε νὰ ὑπενθυμίσῃ μόνον τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 83 τοῦ Ἐκλογικοῦ Νόμου εἰς τὸν ἐκλογέα τοῦτον, οὐδὲν εἶπε περὶ τούτου, ἀλλ’ ἐγένετο δικαστὴς ἡ ἰδία, λύσασα ζήτημα, ὅπερ ἀνῆκε μόνον εἰς τὴν κρίσιν καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς.

§90ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς προσάγω τὴν ἀπόφασιν, δυνάμει τῆς ὁποίας ἀνέκτησε τὰ πολιτικά του δικαιώματα.

§91ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἐγὼ στηρίζομαι εἰς τὰ ἔγγραφα, ἀλλὰ οὐδόλως ὑπολογίζω καὶ τὰς ἓξ ψήφους ταύτας τῆς Ἐλευσῖνος καὶ τῆς Εἰδυλλίας. Ἀρκοῦμαι εἰς τοὺς 50 ὑπαλλήλους πολιτικοὺς καὶ στρατιωτικούς, οἵτινες μετέθησαν εἰς Μέγαρα. Ἔχετε τὴν βεβαίωσιν, ὅτι εἴκοσιν ἐξ αὐτῶν ἔλαβον ἀδείας παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν προϊσταμένων αὐτῶν Ἀρχῶν· πρέπει νὰ ἐξακριβώσωμεν ἤδη ἐὰν αὐτοὶ οἱ 20 ἐπηρέασαν καὶ ἠλλοίωσαν τὸ ἀποτέλεσμα. Θέλετε πεισθῆ ἐκ τῶν ἐνστάσεων ὅτι ἕκαστος αὐτῶν εἶχε πληθὺν συγγενῶν, τοὺς ὁποίους ἀνέφερον ὀνομαστὶ οἱ ἐνιστάμενοι. Εἶναι δυνατὸν, κύριοι, εἷς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος λαμβάνει τὴν ἀπόφασιν καὶ τὴν εἰδικὴν ἀποστολὴν, νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν του διὰ νὰ ἐργασθῇ ὑπὲρ ἑνὸς ὑποψηφίου, εἶναι πιστευτὸν, ὅτι δὲν θὰ ἐπηρεάσῃ τοὺς συγγενεῖς του; Ἀλλὰ, λέγουν, καὶ τί πρὸς τοῦτο, δὲν εἶναι αὐτοὶ πολῖται; Μάλιστα, ἀλλὰ εἶναι πολῖται ὑπὸ δεσμοὺς, διότι δὲν δύναται ὁ δημόσιος ὑπάλληλος νὰ ἀπομακρυνθῇ τῆς θέσεώς του ἄνευ κανονικῆς ἀδείας, ἥτις χορηγεῖται μόνον δι’ ἀτομικοὺς λόγους, ἢ διὰ λόγους ὑγείας, ἢ πρὸς ὡρισμένην ὑπηρεσίαν. Πᾶσα ἄλλη ἀπομάκρυνσις, ἢ πᾶσα ἄλλη ἄδεια, ἔχει ἄλλον σκοπὸν καὶ ἄλλον λόγον. Ἐνόουν τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἔλεγε, δὲν δεσμεύω τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, θεωρῶ πάντας δυναμένους νὰ ἐξασκήσωσι τὸ ἐκλογικόν τους δικαίωμα· ἀλλ’ ὅταν αἱ ἄδειαι δίδωνται εἰς ὡρισμένα ἄτομα, ἐναντίον μάλιστα γενικῆς ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν προεκάλεσεν ἡ πεσοῦσα Κυβέρνησις, σᾶς ἐρωτῶ, ἐὰν αὐταὶ αἱ ἄδειαι ἀποτελοῦν ἐπέμβασιν καὶ ἐπίδρασιν τῆς Κυβερνήσεως, ναὶ ἢ οὔ; Πρὸς τὴν ἰδέαν ταύτην ἔχω σύμφωνον αὐτὸν τὸν ἡγέτην τῆς δεξιᾶς μερίδος, ὑπὸ τὴν ἔμπνευσιν τοῦ ὁποίου γράφεται ἡ ἐφημερὶς «Ὥρα».

§92Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν γράφεται. Νὰ παύσῃ αὐτό.

§93ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὑπὸ τὰς ἐμπνεύσεις ὑμῶν γράφεται.

§94Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶνε φιλικὸν πρὸς τὴν μερίδα αὐτήν, ἀλλὰ δὲν γράφεται.

§95ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἄρτης, παραπονουμένη ἡ ἐφημερὶς «Ὥρα» ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, προτάττει ὡς δόγμα ἀναμφίλεκτον, ὅτι ἡ Ἀντιπροσωπεία τοῦ Ἔθνους πρέπει νὰ ἀποῤῥέῃ ἀπὸ τὴν ἀνεπηρέαστον καὶ ἐντελῶς ἐλευθέραν ψῆφον αὐτοῦ, καὶ ὅτι πᾶσα οἱαδήποτε παρεκτροπή, ὅθεν δήποτε καὶ ὅπως δήποτε γενομένη κατὰ τὰς ἐκλογὰς, πρέπει αὐστηρότατα νὰ τιμωρῆται. Λοιπὸν τὸ δόγμα τοῦτο ἀσπαζόμενος ἐγὼ, καὶ πρὶν ἢ τὸ ἐκφέρῃ ἡ «Ὥρα» διὰ τῆς δημοσιότητος, εὑρίσκω, ὅτι ἡ χορήγησις ἀδειῶν εἰς τοσαύτην πληθὺν ὑπαλλήλων, ἐκ Μεγάρων καταγομένων, ὅπως μεταβῶσιν εἰς Μέγαρα διὰ τὰς ἐκλογὰς, ἀποτελεῖ καθαρὰν ἐπίδρασιν καὶ ἐπέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ἠλλοίωσε τὸ ἀποτέλεσμα, διότι πρόκειται περὶ πλειοψηφίας 26 ψήφων, καὶ εἶσθε ὑπόχρεοι νὰ ἐξετάσητε· ἐὰν τοσαύτη πληθὺς ὑπαλλήλων δὲν μετέβαινεν εἰς Μέγαρα, ἂν ὁ Στέφανος Δραγούμης ἤθελε νικήσει τὸν Γεώργιον Μαλέαν, ναὶ ἢ ὄχι;

§96Ν. ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ἐπιτρέψατε μίαν ἐρώτησιν. Εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφιβολίας, ὅτι πολλοὶ ὑπάλληλοι δημόσιοι μετέβησαν εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Μεγάρων, ἀλλ’ ἐν ἐμοὶ μένει εἰσέτι ἡ ἑξῆς ἀμφιβολία: ἐὰν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς, ὡς ἐκλογεῖς, εἶνε ἐπιτετραμμένον νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὴν Ἐπαρχίαν των νὰ ψηφηφορῶσιν εἴτε ἔχοντες ἄδειαν, εἴτε μή, καὶ ἐὰν ἡ μετάβασις αὐτῶν θεωρεῖται λόγος ἀκυρότητος, ἀφοῦ οἱ νόμοι προσδιώρισαν τὰς ποινάς, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς. Εἰς τὴν παροῦσαν ἐκλογὴν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, ὅτι αἱ Ἀθῆναι εἶνε πλησίον τῶν Μεγάρων, καὶ ὅτι πᾶς ἐκλογεὺς ὑπάλληλος καὶ ἄνευ ἀδείας δύναται νὰ μεταβῇ εἰς Μέγαρα. Λοιπὸν ἐνῷ αὐτὸς ὁ ὑπάλληλος διὰ ῥητοῦ ἄρθρου τοῦ Νόμου τιμωρεῖται μὲ 500 δραχμὰς πρόστιμον, τρίμηνον φυλάκισιν καὶ πενταετῆ στέρησιν τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων, ἐὰν πρέπει νὰ φέρωμεν ὡς ποινὴν καὶ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, τιμωρηθέντος τοῦ ὑπαλλήλου. Αὐτὸ τὸ ζήτημα νὰ μᾶς λύσῃ ὁ κύριος Εἰσηγητὴς, εἰς τὰς νομικὰς γνώσεις τοῦ ὁποίου ἔχω ἄπειρον ὑπόληψιν.

§97ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ζητεῖ νὰ λύσῃ εὐλόγως τὸ ζήτημα τῶν ἀδειῶν ἐκ τῆς ἐπόψεως, ὅτι ἡ πόλις Ἀθηνῶν εἶνε πλησίον τῶν Μεγάρων, καὶ ὅτι εἶνε δυνατὸν, ἐντὸς τῆς αὐτῆς ἡμέρας, πολλοὶ τῶν Μεγαρέων ὑπαλλήλων νὰ μεταβῶσιν εἰς Μέγαρα. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα δὲν εἶνε αὐτὸ, διότι ἐγὼ δὲν λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπῆγαν ἄνευ ἀδείας, διότι μὲ ἀρκοῦν οἱ 20 ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔλαβον κανονικὰς ἀδείας πανταχόθεν τῆς Ἑλλάδος καὶ μετέβησαν ἐκεῖ, καὶ ἐξετάζω ἐὰν τοῦτο ἀποτελῇ ἐπίδρασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀποτελῇ ἐκεῖνο τὸ εἶδος τῆς ἐπεμβάσεως, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ρικάκης, ὅτι γίνεται ὑπὲρ ἐκείνων, οἵτινες εἰσὶν ἀσθενεῖς εἰς τὰς Ἐπαρχίας των, καὶ ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ συμπληρώσῃ τὴν ἀδυναμίαν των.

§98ΡΙΚΑΚΗΣ. Προκύπτει ἀπὸ τὰ ἔγγραφα ἐὰν ἐγένετο παράπονον, ὅτι ἐζήτησαν ἄλλοι καὶ τοὺς ἠρνήθησαν ἄδειαν.

§99Σ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀπολύτως καμμία ἄδεια δὲν ἐδόθη, ἐξαιρέσει τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων, περὶ τῶν ὁποίων ἐγὼ αὐτὸς εἶπον, ὅτι εἴτε ἐδόθη ἄδεια προφορική, εἴτε ὄχι, ἠδύναντο νὰ ἀπομακρυνθῶσι μίαν ὥραν καὶ νὰ ψηφοφορήσωσιν. Αὐτοὶ εἶνε 5 ἢ 6, καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν πάντες αὐτοὶ ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ ἐμοῦ.

§100ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὁ κ. Δραγούμης ἐννοεῖ, ὅτι ἡ ἄδεια τότε εἶνε ἄδεια, ὅταν ἀποῤῥέῃ ἀπὸ τοὺς Ὑπουργοὺς, καὶ ὄχι ὅταν δίδεται ἀπὸ τοὺς προϊσταμένους. Ἡ Διοικητικὴ Ἀστυνομία ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦ χορηγεῖν ἀδείας, ναὶ ἢ ὄχι; Ἀποτελεῖ ἢ δὲν ἀποτελεῖ μέρος τῆς Κυβερνήσεως; Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔλεγεν εἰς τὴν Διοικητικὴν Ἀστυνομίαν, σοὶ ἀπαγορεύω ἀπολύτως νὰ ἀπομακρύνῃς οἱονδήποτε ἄνδρα ἐξ Ἀθηνῶν, ἠδύνατο ἡ Διοικητικὴ Ἀστυνομία νὰ ἀπομακρύνῃ τινά; βεβαίως οὐχί. Ἐὰν αὐτὸς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἤθελε νὰ βοηθήσῃ τὸν κύριον Δραγούμην, ἤθελε διατάξει τὸ Ἀρχηγεῖον νὰ στείλῃ 4 ἄνδρας ἐκ Μεγάρων;

§101Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν διατάσσει ὀνομαστὶ νὰ σταλῶσιν ἄνδρες. Ἔπρεπε νὰ γνωρίζητε τὰ τῆς ὑπηρεσίας, διὰ νὰ μὴ λέγητε, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ δώσῃ διαταγὴν προσωπικήν. Ὁ Ὑπουργὸς διατάττει μόνον νὰ δοθῶσι τόσοι ἄνδρες, χωρὶς νὰ ἀναφέρῃ ποῖοι, τοὺς δὲ ἄνδρας προσωπικῶς δὲν ὁρίζει ῥητῶς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀλλὰ τὸ Ἀρχηγεῖον καλεῖ τὸ τάγμα νὰ ὁρίσῃ τοὺς ἄνδρας. Ποίαν ἐνοχὴν λοιπὸν δύνασθε νὰ δώσητε εἰς τὸν Ὑπουργὸν καὶ διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ εἰς τὴν ἐκλογήν;

§102ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἐγὼ παρατηρῶ, ὅτι εἰς τὴν Μοιραρχίαν ὡρίσθησαν 4 ἄνδρες, τοὺς ὁποίους προσωπικῶς τὸ Ὑπουργεῖον διέταξε.

§103Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσατε, δὲν λέγει οὕτω· λέγει ὅτι προσεκολλήθησαν διὰ διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου 4 ἄτομα εἰς τὴν Μοιραρχίαν, δὲν ὁμιλεῖ περὶ Μεγάρων. Τὰ ἄτομα, τὰ ὁποῖα διωρίσθησαν εἰς τὴν Μοιραρχίαν, διωρίσθησαν οὐχὶ προσωπικῶς, ἀλλ’ ἀριθμητικῶς μόνον ἐν τῇ διαταγῇ τοῦ Ὑπουργείου, διότι τοιοῦτος ὑπάρχει Κανονισμὸς, τὸ Ὑπουργεῖον οὐδέποτε νὰ δίδῃ διαταγὴν περὶ προσώπων, ἀλλὰ μόνον περὶ ἀριθμῶν.

§104ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὁμολογεῖτε, ὅτι προσεκολλήθησαν 4 ἄνδρες ἐκ Μεγάρων εἰς τὴν Μοιραρχίαν...

§105Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ δὲν ὁμολογῶ τίποτε· ἐγὼ λέγω ὁποία διαταγὴ ἐδόθη. Ἡ διαταγὴ δὲν ἀφώρα οὔτε εἰς Μέγαρα, οὔτε εἰς Μεγαρεῖς, οὔτε εἰς πρόσωπα, ἀλλ’ εἰς ἀριθμούς. Ἡ Μοιραρχία εἶχε ζητήσει ἐνίσχυσιν, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν ἐνισχύσεως, εἰπὸν νὰ δοθῶσι τόσοι ἄνδρες, ὅσοι ἐζητοῦντο ὑπὸ τῆς Μοιραρχίας.

§106ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἕκαστος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ τὰς διαταγὰς καὶ τὸ περιεχόμενον αὐτῶν. Ὅταν βλέπῃ ὅτι τέσσαρες ἄνδρες Μεγαρεῖς ἀφῃρέθησαν ἐκ διαφόρων ταγμάτων καὶ ἐτέθησαν εἰς τὴν Μοιραρχίαν καὶ ἀπεστάλησαν εἰς τὴν Μεγαρίδα, ἔρχομαι νὰ πιστεύσω, ὅτι τοῦτο ἐγένετο πρὸς χάριν καὶ ἐνίσχυσιν τοῦ κ. Δραγούμη, ὅστις ἐκινδύνευε ν’ ἀπολέσῃ τὴν ἐκλογήν, διότι ἡ ἐπιῤῥοή του ἦτο ἠλαττωμένη ἐν Μεγαρίδι καὶ οἱ ἀντίπαλοί του ἰσχυρότατοι.

§107Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πιστεύετε ὅσα σᾶς συμφέρουν.

§108ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Μὲ συμφέρει τὸ δίκαιον καὶ ἡ ἀλήθεια. Ὑπῆρξα πάντοτε συνεπὴς εἰς τὸν πολιτικόν μου βίον· οὐδέποτε ἠτίμασα τὸ μέτωπόν μου, οὔτε τὸν ἰδιωτικόν μου βίον, οὔτε τὸν πολιτικὸν, οὔτε τὸν δικηγορικὸν, ἴσως μάλιστα διὰ τὸν χαρακτῆρά μου εἶμαι πένης, διότι ὑπεράνω τῆς τιμῆς μου δὲν θέτω οὐδέν· μὲ ἀρκοῦν εἴκοσιν ὑπάλληλοι, οἵτινες ἔλαβον ἀδείας καὶ μετέβησαν εἰς τὴν Μεγαρίδα διὰ νὰ δεχθῶ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, διότι αὐτοὶ μεταβάντες ἐκεῖ ἐπηρέασαν ἀπείρους συγγενεῖς των. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων, ποῖοι διωρίσθησαν ὁδοστάται; ἄνθρωποι γέροντες, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐξέλθουν τοῦ οἴκου των, διωρίσθησαν δὲ μόνον διὰ τὴν ψῆφον. Ἀλλ’ οἱ ὁδοστάται αὐτοί, οἱ δημόσιοι εἰσπράκτορες, οἱ πρωτοκολληταὶ τῆς Ἐφορίας, οἱ ταχυδρομικοὶ ἐπιστάται, οἱ δικαστικοὶ κλητῆρες, καὶ ὅλον τὸ σμῆνος τῶν ὑπαλλήλων τῶν Μεγάρων, ποῦ ἵστατο; Ἐντὸς τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας καὶ ἐπίεζε τοὺς ἐκλογεῖς, ὁ δὲ δικαστικὸς ἀντιπρόσωπος, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ἔκαμον παρεκτροπὰς, ὡς ξένος ἄνθρωπος δὲν ἐγνώριζε τὰ πρόσωπα διὰ νὰ τὰ βεβαιώσῃ ὀνομαστὶ, ἀλλὰ βεβαιοῖ ὅτι ὑπάλληλοι ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας ἐπίεζον τοὺς ἐκλογεῖς πολυειδῶς καὶ πολυτρόπως, ἐκτὸς τῆς ψηφοθηρίας, τὴν ὁποίαν ἔκαμνεν ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπή. Ἐὰν ἦσθε δίκαιοι, καὶ ἐσέβεσθε τὸν νόμον, διατί, κ. Τρικούπη, νὰ φυγαδεύσητε τὸν ὑπίατρον Χατζῆ Μελέτην ἀπὸ τὸν Ναύσταθμον τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν καὶ νὰ τὸν στείλετε νὰ μένῃ εἰς Πάτρας; τὸ ἐπράξατε, διότι δὲν ἦτο φίλος σας, διότι ὁ Χατζῆ Μελέτης ἀνήκει εἰς διακεκριμένην οἰκογένειαν τῆς Μεγαρίδος καὶ ἐφοβεῖσθε τὴν παρουσίαν αὐτοῦ ἐν Μεγαρίδι, δύναμαι δὲ νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὸς ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τὸν ἐκάλεσε καὶ τοῦ εἶπε ν’ ἀπομακρυνθῇ ἐπὶ ὀκτὼ ἡμέρας, καὶ αὐτὸς ὡς ἔντιμος ἀξιωματικὸς ἔδωσε τὸν λόγον του καὶ τὸν ἐξετέλεσε. Σᾶς προκαλῶ, κύριε Δραγούμη, νὰ διαψεύσητε τὰ λεγόμενά μου· ἀλλ’ οὐδεμίαν λέξιν θὰ ἀναιρέσητε ἐξ ὅσων λέγω. Μὴ μᾶς λέγετε λοιπὸν ὅτι φατριάζομεν. Ἀλλὰ πρὶν μεταβῶ εἰς ἕτερον θέμα, ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀδειῶν. Εἴπατέ μοι ποῖος νόμος λέγει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν ἔχει τὴν ἄδειαν νὰ δίδῃ ἀδείας εἰς τοὺς φίλους της καὶ νὰ ἀρνῆται αὐτὰς εἰς τοὺς ἐναντίους; Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καθιέρου τὸ μέτρον τοῦτο γενικῶς, δὲν θὰ ὑπῆρχε κανὲν παράπονον, διότι ἡ ἐλευθερία τῶν ἀνταγωνιζομένων μερίδων θὰ ἦτο πλήρης. Ἕκαστος ἔχων φίλον ὑπάλληλον θὰ τὸν ἐκάλει εἰς τὴν ἐπαρχίαν του. Ὅταν, κύριοι, χορηγῆτε εἰς τὸν ἀντίπαλόν μου τὸ δικαίωμα νὰ φέρῃ ἄνδρας, μάλιστα περιβεβλημένους ἐξουσίαν, στερεῖται δὲ ἐμὲ αὐτοῦ τοῦ μέσου, νομίζετε ὅτι κάμνετε χρῆσιν ἐννόμων μέσων; Ποῦ ἡ ἰσότης μεταξὺ τῶν ἀνταγωνιζομένων, ἡ ἰσότης τῶν δικαιωμάτων; Ποῦ τὸ ἀνεπηρέαστον, τὸ ἄμεμπτον, τὸ ἄδολον καὶ τὸ ἀθῶον τῶν ἐκλογικῶν ἀποτελεσμάτων; Ἀπορεῖ ὁ κ. βουλευτὴς Θήρας πῶς νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τῶν ἀδειῶν. Ἂς ζητήσῃ τὸν Νόμον ἀπὸ τὴν πεσοῦσαν Κυβέρνησιν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθη αὕτη, ἵνα ἐπιτρέψῃ τὸ τοιοῦτον.

§109ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς ποῖον ἐπετράπη;

§110ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Εἶναι ἐδῶ τὰ ἔγγραφα περὶ ἀδειῶν (Θόρυβος καὶ συνδιαλέξεις μεταξὺ Δραγούμη καὶ Μαυρομαρᾶ). Ἢ ἐγὼ δὲν ἐννοῶ τὰ ἔγγραφα ἢ σεῖς δὲν θέλετε νὰ πεισθῆτε. Ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ ἔγγραφον περὶ τοῦ Κωνσταντινίδη. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8115 λέγει, ὅτι μετετέθη τὴν 23 Μαρτίου εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον Ἁγίας Ἄννης, ἔνθα μετέθη, δὲν ἀλλὰ διετέλει μακρὰν τῆς θέσεώς του ἄνευ ἀφορμῆς· ὅτι ὁ ἕτερος Μεγακλῆς Παπακωνσταντίνου ἔλαβε τετραήμερον ἄδειαν ἀπὸ τὸν προϊστάμενόν του τὴν 22 Μαρτίου ε. ε. ἣν παρέτειναν ἡ Εἰσαγγελία καὶ τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 4410 τῆς 4 Ἀπριλίου καὶ 5223 τῆς 9 Ἀπριλίου ε. ε. ἐγγράφων των, καὶ ὅτι καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα διετέλει μακρὰν τῆς θέσεώς του· ὅτι ὁ Δημήτριος Α. Παππᾶς, Γραμματεὺς τοῦ Εἰρηνοδικείου Βάλτου, εἶναι ἄγνωστον ποῦ ἐτράπη, μένων μακρὰν τῆς θέσεώς του, διότι οὐδεμία ἐχορηγήθη αὐτῷ ἄδεια ἀπουσίας. Τὸ δ’ ὑπ’ ἀριθ. 45465 ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν βεβαιοῖ, ὅτι μόνον ὁ πρώην Οἰκονομικὸς Ἔφορος Νάξου Γεώργιος Γκιόκας καὶ ὁ Γεώργιος Π. Γεωργίου Διευθυντὴς τοῦ Καπνοεργοστασίου Θηβῶν, παρῃτήθησαν πρὸ τῶν ἐκλογῶν· ὁ δὲ Χρῆστος Κριεκούκης Ὑποτελώνης Ὠρεῶν, μετετέθη ἐναλλὰξ τὴν 28 Φεβρουαρίου εἰς τὸ Τελωνεῖον Τήνου καὶ ἐπανῆλθε πάλιν εἰς αὐτὴν τὴν 29 Μαρτίου ε. ε, παρέλαβε δὲ τὴν ὑπηρεσίαν τὴν 15 Ἀπριλίου ε. ε. ἀγνοεῖ δὲ τὸ Ὑπουργεῖον ποῦ διέμενε κατ’ αὐτὸ τὸ διάστημα· ὡς ἐπίσης ἀγνοεῖ ἐὰν ὁ δέκαρχος Εὐάγγελος Λογοθέτης μετέβη εἰς Μεγαρίδα κατὰ τὸν χρόνον τῶν ἐκλογῶν. Τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 12407 τῆς 24 Μαΐου ε. ε. ἐγγράφου του βεβαιοῖ, ὅτι μόνον ὁ τηλεγραφητὴς Κωνστ. Μπεναρδῆς παρῃτήθη πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ὁ τυπογράφος ὅμως Γ. Ἀθ. Κιούσης, ὁ ἐν τῷ τυπογραφείῳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἐργαζόμενος, μετέβη κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν εἰς Μέγαρα, κατὰ προφορικὴν ἄδειαν τοῦ Ἐργοστασιάρχου, καὶ διέμεινεν ἐκεῖ ἐπί τινας ἡμέρας, ἐπανῆλθε δὲ δύο ἡμέρας μετὰ τὴν ψηφοφορίαν· ὅτι οἱ ὁδοστάτης Κωνστ. Παύλου, Ἰω. Ἀνυφαντῆς, Ν. Μπεναρδῆς, Ἰω. Μαστρανδρῖκος, ὁ Π. Χαλόφτης, ὁ Κουτζουβάνος, Ἰω. Χατζόπουλος ἢ Ζῆσος, Περικλῆς Πανταζῆς καὶ Κωνστ. Πουλημένος διωρίσθησαν τακτικοὶ ὁδοστάται τὴν 8, 15 καὶ 16 Μαρτίου ε. ε. καὶ μετὰ τὰς ἐκλογὰς περὶ τὰ τέλη Ἀπριλίου ἀπελύθησαν τῆς ὑπηρεσίας. Τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 25540 τῆς 2 Ἰουνίου ε. ε. ἐγγράφου του βεβαιοῖ ὅσα ἐῤῥέθησαν ἀνωτέρω περὶ ὁπλιτῶν ἐγκαταλιπόντων τὰς τάξεις των, καὶ ὅτι τῇ διαταγῇ τοῦ Ὑπουργείου καὶ τοῦ Ἀρχηγείου ἀπεστάλησαν εἰς Μέγαρα τέσσαρες ὁπλῖται Μεγαρεῖς μὲ τὴν λοιπὴν δύναμιν. Ὅσα δὲ βεβαιοῖ τὸ Διευθυντήριον τοῦ Ναυστάθμου διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3884 ἐγγράφου του περὶ διορισμοῦ ἐργατῶν ἀπὸ 1 Ἀπριλίου, ἐῤῥέθησαν ἀνωτέρω. Ἡ δὲ Διεύθυνσις τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3961 τῆς 23 Μαΐου ε. ε. ἐγγράφου της βεβαιοῖ, ὅτι οἱ ἀστυνομικοὶ κλητῆρες Θωμᾶς Μουστάκας, Μελέτιος Καρβελᾶς, Σωκράτης Δουμβρογιάννης, Ἰω. Νάστης, Ἀναστ. Παπαδημητρίου, Παναγ. Χ. Μελέτης καὶ Παν. Τριανταφύλλου, λαβόντες ἡμερησίαν ἄδειαν παρὰ τῶν προϊσταμένων των Ἀστυνόμων, ἀνεχώρησαν ἐντεῦθεν τὴν πρωΐαν τῆς ἡμέρας τῆς παρελθούσης βουλευτικῆς ἐκλογῆς, μεταβάντες εἰς Μέγαρα, ὁπόθεν ἐπέστρεψαν τὴν ἑσπέραν τῆς αὐτῆς ἡμέρας. Ὁ Εἰρηνοδίκης λοιπὸν λαμβάνει ἄδειαν, ὁ Εἰσαγγελεὺς χορηγεῖ καὶ παρατείνει τὴν ἄδειαν· αὐτὰ δὲν εἶναι ἄδειαι.

§111ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὴν μίαν ἄδειαν τὴν ἐκάματε εἴκοσι.

§112ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Διατί δὲν ἐπαύσατε τοὺς Γραμματεῖς τῶν Εἰρηνοδικείων;

§113ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διότι παρῃτήθημεν. Διατί δὲν τοὺς παύει τὸ νῦν Ὑπουργεῖον;

§114ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἔχομεν ἤδη τὸν κατάλογον τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων (θόρυβος). Λοιπὸν ὅταν ὁ εἷς γίνεται δύο, οἱ δύο τέσσαρες, καὶ οὕτω καθεξῆς, λέγετε ὅτι διαστρέφομεν τὰ πράγματα: Ἐκτὸς τῶν ὅσων εἶπον, κύριοι, ἔχω καὶ ἑτέραν ἰδέαν, ὅτι καὶ ἂν ἀκόμη δὲν λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀδείας, οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὀφείλοντες τὸν διορισμόν των εἰς τὸν ὑποψήφιον, μεταβαίνοντες νὰ ψηφίσωσι, δὲν ἔχουσι πεποίθησιν ἐλευθέραν περὶ τοῦ κρείττονος ὑποψηφίου, εὑρίσκονται ὑπὸ τὸ κράτος ἐπηρεασμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀντίκειται εἰς τὸ δόγμα, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα προηγουμένως καὶ περὶ τοῦ ὁποίου ἐλάλησεν ἡ ἐφημερὶς «Ὥρα» πρὸ πολλῶν ἡμερῶν. Διὰ τοῦτο ἐν τῇ ἐκθέσει μου λέγω, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι, οἱ ὀφείλοντες τὸν διορισμόν των εἰς τὸν ὑποψήφιον, διατελοῦσιν ἐν τῇ ἐπισημοτέρᾳ καταστάσει τῆς δωροδοκίας. Ἀλλ’ ὁ κ. Δραγούμης διῆλθε ἀκροποδητὶ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Ἀνακριτοῦ. Πλὴν, κύριοι, τῶν παρανόμων ἀδειῶν τῶν δεδωροδοκημένων ὑπαλλήλων, τῶν μεταβάντων εἰς Μέγαρα, ἔχετε τὰς ἰδιαιτέρας πιέσεις καὶ παρεκτροπὰς, αἵτινες ἐγένοντο ἐντὸς τοῦ τεμένους τῆς ψηφοφορίας ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ παρὰ τὰς διαμαρτυρήσεις τῶν ἐνισταμένων καὶ τῶν παραστάσεων τοῦ Δικαστικοῦ Ἀντιπροσώπου, δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου οὐχὶ δικηγόρου, ἀλλὰ δικαστοῦ τακτικοῦ ἐκ τῶν ἐν Ἀθήναις γνωστῶν. Τὶ σημαίνει τὸ κάθισμα, τὸ ὁποῖον μετὰ τοιαύτης ἀγωνίας ἐζήτησεν ὁ κ. Δραγούμης νὰ θέση πρὸ τῶν καλπῶν; Τὸ πρακτικὸν τῶν πράξεων τῆς Ἐπιτροπῆς ἀναφέρει πόσον ἐπάλαισεν ὁ κ. Δραγούμης μετὰ τοῦ κ. Φιλαρέτου, ἂν πρέπῃ νὰ τεθῇ τὸ κάθισμα καὶ ἡ ἐπιμονή του αὕτη ἐπὶ τοσαύτην ὥραν εἶχε τὸν λόγον της (ἀναγινώσκει τὸ πρακτικὸν τῆς Ἐπιτροπῆς)

§115ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑπάρχει ἑτέρα ἔκθεσις...

§116ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Σᾶς ἀρκεῖ αὐτή.

§117ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποίαν ἐπιῤῥοὴν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ τὸ κάθισμα;

§118ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Διὰ νὰ ἐννοήσητε, πρέπει νὰ ἀκούσητε τὶ λέγει ὁ Δικαστικὸς Ἀντιπρόσωπος, νὰ συνδυάσητε τὰ λεγόμενά του μὲ τὰς πράξεις τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ ἰδῆτε τὸν σκοπόν. Ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς ἤθελε νὰ πράξῃ πράξεις ἐκνόμους, ἑπομένως ἤθελε νὰ ἔχῃ ἐλευθερίαν ἐνεργείας καὶ δὲν ἤθελε νὰ ἔχῃ δέσμιον τὴν ἰδίαν αὑτῆς ἐλευθερίαν ἐκ τῆς ἐπιτηρήσεως τῶν σφαιριδιοδοτῶν· ἤθελε νὰ τοὺς ἔχῃ ὄπισθεν τοῦ καθίσματος, ἵνα ἐκπληρώσῃ τὴν πρᾶξιν τῆς παραδόσεως τῶν σφαιριδίων, νὰ ἦναι δὲ αὐτὴ ἐλευθέρα εἰς τὴν λοιπὴν ἐνέργειαν· ἔχετε δὲ ὑπ’ ὄψιν τί λέγουν οἱ ἐνιστάμενοι, ὅτι ὅλοι οἱ ἐντόπιοι δημόσιοι ὑπάλληλοι ἦσαν παρόντες ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας καὶ ἐπηρέαζον τοὺς ἐκλογεῖς. Καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ Δικαστικὸς Ἀντιπρόσωπος, ὅτι ὑπῆρχε τοσαύτη πληθὺς προσώπων καὶ τοσοῦτος ἐπηρεασμὸς εἶναι ἀληθὲς, ἀλλ’ ἐκεῖνος ὁ δυστυχὴς δὲν ἐγνώριζε τὰ πρόσωπα.

§119ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἰς ὅλον τὸ διάστημα ἦτο παρὼν ὁ κ. Φιλάρετος καὶ ὁ κ. Μαλέας. Διατί δὲν ἔκαμαν ἔνστασιν διὰ τοιοῦτον ἀνουσιούργημα; Διατί δὲν διεμαρτυρήθησαν; παρακαλῶ τὸν κ. Φιλάρετον ν’ ἀπαντήσῃ. Ἀπορῶ πῶς θέλετε ν’ ἀκυρώσητε τοιαύτην ἐκλογὴν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν ἐγένετο οὐδεμία ἔνστασις;

§120ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω, κύριοι, τὴν ἔκθεσιν τοῦ δικαστικοῦ ἀντιπροσώπου. Ἡ ἔκθεσις βεβαιοῖ τάδε: «Οἱ ἀποτελοῦντες τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Ἐπιτροπῆς Κ. Παπασταμάτης, Πρόεδρος, Ἀθ. Κουβᾶς καὶ Ἀλ. Καρβίλης, οὐ μόνον δὲν ἐξεπλήρωσαν τὰ ἐπιβεβλημένα αὐτοῖς καθήκοντα, ἀλλὰ τοὐναντίον καὶ κατεγίνοντο διαφοροτρόπως ψηφοθηροῦντες ὑπὲρ τῆς μερίδος των· εἰδικώτερον δὲ 1) οὐδόλως παρεκάθησαν ἐν τῇ ὡρισμένῃ δι’ αὐτοὺς τραπέζῃ, ἀλλ’ αὐτοβούλως καὶ χωριστὰ ἕκαστος τούτων διηυθύνοντο πρὸς τὴν θύραν, πρὸς τὸ μέρος τῶν καλπῶν καὶ ἀλλαχόσε, πλησιάζοντες δὲ μόνον πρὸς στιγμὴν ἕκαστος εἰς τὴν τράπεζαν, ὁσάκις συμφέρον κομματικὸν τοὺς ἐκάλει, εἴτε διὰ νὰ χαιρετίσωσιν ἐκλογέα, εἴτε διὰ νὰ λαλήσωσιν ἑτέρῳ, εἴτε ἵνα παραλάβωσιν ἐκεῖθεν ἕτερον καὶ ὁδηγῶσιν ὡς οἱονεὶ τυφλὸν παρὰ ταῖς κάλπαις πρὸς ψηφοφορίαν, ἵνα οὕτω, παρουσιαζομένης εὐκαιρίας, ἀπευθύνωσι παράκλησιν, σύστασιν ἢ οἱανδήποτε προτροπήν· 2) διετέλουν εἰς αἰώνιον κίνησιν, ἐξακολουθοῦντες συνεχῶς εἷς καὶ δύω ἐξ αὐτῶν νὰ διευθύνωνται πρὸς τὴν εἴσοδον τοῦ καταστήματος, κατὰ τὸ φαινόμενον μὲν ἵνα καλῶσι πέντε ἐκλογεῖς καὶ εὐκολύνουν τὴν εἴσοδον αὐτῶν— οὐδεμιᾶς πρὸς τοῦτο ὑφισταμένης ἀνάγκης, διότι ἡ ἀπόστασις ἦν ἐλαχίστη 3–4 βημάτων καὶ δι’ εἰδοποιήσεως ἡ ἔνοπλος δύναμις ἤθελεν ἐπιτρέπει τὴν εἴσοδον—πράγματι ὅμως, ἵνα ἐπωφελούμενοι τῆς δυσχερείας περὶ τὴν εἰσαγωγὴν αὐτῶν ἕνεκα τῆς μεγάλης συγκεντρώσεως εἰσάγωσι κατὰ προτίμησιν τοὺς φιλικῶς διακειμένους καὶ τοὺς ἀδιαφόρους ἔτι, περιποιούμενοι οὕτω χάριν ἐκλογικῆς κερδοσκοπίας, ἀποθῶσι δὲ τοὺς ἀντιθέτους, δι’ ἅτινα ὑποπεσόντα εἰς τὴν ἀντίληψίν μου ἐπὶ ματαίῳ τοὺς ἐπιτίμησα· 3) ἐπλησίαζαν ἕκαστος τούτων καὶ ἐναντίον τῶν προτροπῶν μου προσεπάθουν νὰ λαλῶσιν ἰδιαιτέρως πρὸς τοὺς εἰσερχομένους ἐκλογεῖς, εἴτε ἐνόσῳ ἵσταντο παρὰ τῇ τραπέζῃ πρὸς εὕρεσιν τῶν ὀνοματεπωνύμων των, εἴτε ὅταν ἠκολούθουν αὐτοὺς μέχρι τῶν καλπῶν, ἕνα μόνον ἐπιδιώκοντες σκοπὸν νὰ διαλάθωσι τὴν προσοχήν μου καὶ ὑποκλέπτωσιν εὐκαιρίαν πρὸς ἐκλιπάρησιν ψήφου· 4) κατεγίνοντο αὐστηρότητα ἐπιδεικνυόμενοι ν’ ἀποβάλλωσιν ἐκ τοῦ καταστήματος πάντας τοὺς μὴ ἀνήκοντας εἰς τὴν μερίδα των τοὺς παραμένοντας αὐτόθι προσωρινῶς μετὰ τὴν ψηφοφορίαν, ἐνῷ εἰς τριπλάσιον ἀριθμὸν φίλων των ἐπέτρεπον τοῦτο, καὶ τότε μόνον ἀπεμάκρυνόν τινας ἐκ τούτων, οὐχὶ δ’ ἅπαντας, ὅτε τοῖς ὑπεδείκνυον τὸ ἄνισον καὶ συνεπῶς ἄδικον μέτρον· 5) εἰσήγαγον πρὸς ψηφοφορίαν ἐκ τῆς ἑτέρας τοῦ καταστήματος θύρας, τῆς προωρισμένης διὰ τὴν ἔξοδον, περὶ τοὺς 15 ψηφοφόρους, ἐξ ὧν οἱ πλεῖστοι ἦσαν πρεσβύται καὶ ἀσθενεῖς διὰ τοιαύτην εἴσοδον τῶν ὁποίων δὲν ἀντέστην, ἀλλὰ πλὴν τούτων εἰσήγαγον καὶ ὑγιεῖς ἐν ἀγνοίᾳ καὶ ἐναντίον τῆς γνώμης μου, τοῦτο δ’ ἔπραξαν, ἵνα ἐπιδεικνύωσιν ἰσχὺν χάριν ἐκλογικῆς κερδοσκοπίας· 6) ἐγκαταλιπόντες ὡς ἐῤῥέθη, τὰ ἐν γένει κύρια καθήκοντά των εἰς τὸν γραμματέα τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοὺς βοηθούς του, εἶχον ἐστραμμένην ἅπασαν τὴν προσοχήν των κυρίως καὶ πρὸ πάντων πρὸς ψηφοθηρίαν, εἰσήγαγον δὲ καὶ τρεῖς ἑτέρους νεανίας ὡς βοηθοὺς πρὸς ἀνακούφισιν τοῦ γραμματέως, τινὲς τῶν ὁποίων βοηθῶν ἐπιδίωκον εὐκαιρίαν πρὸς ψηφοθηρίαν. Ἕνεκα τῆς ἀνωτέρω φατριαστικῆς καὶ παρανόμου ἐνεργείας τῶν πλειονοψηφούντων μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς ἠναγκάσθην νὰ διατελῶ εἰς διηνεκῆ κίνησιν καὶ προσοχήν, προσπαθῶν νὰ παρευρίσκωμαι καὶ ἐπιβλέπω κατὰ τὸ ἐφικτὸν εἰς τὰ διάφορα σημεῖα ἐντὸς τοῦ καταστήματος· ἀφορήτου ὅμως καταστάσης τῆς συμπεριφορᾶς αὐτῶν, περὶ τὴν 3 ὥραν μ. μ. ὑπέδειξα αὐτοῖς τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ Νόμου καὶ τοὺς προέτρεψα ἐντόνως νὰ λάβωσι τὴν οἰκείαν θέσιν περιορισθῶσι δὲ εἰς τὰ καθήκοντά των, ἀλλ’ οὗτοι ἐδείχθησαν μὲν πρὸς στιγμὴν ὑποχωρήσαντες, κατόπιν ὅμως τῇ ἐπινεύσει τοῦ ὑποψηφίου Σ. Δραγούμη ἐξηκολούθησαν τὴν αὐτὴν περίπου πλημμελῆ πορείαν μέχρι πέρατος τῆς ψηφοφορίας. Φρονῶ δὲ, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ὑποστῶσι ποινικὴν καταδίωξιν μόνον τὰ ἀνωτέρω μὴ ἐντελῶς συνειδότα καὶ ἐμπαθῶς διατιθέντα μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ὡς αὐτουργοὶ τῶν ἀνωτέρω πράξεων, ἂν μὴ συγκαταταχθῇ μετ’ αὐτῶν συγχρόνως καὶ ὁ πολυτρόπως ἐνισχύσας αὐτοὺς ἠθικὸς αὐτουργός.»

§121ΤΙΝΕΣ. Νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις, διότι εἶνε 12 παρὰ 5 καὶ ὁ κ. Μαυρομαρᾶς λέγει, ὅτι ἔχει νὰ εἴπῃ πολλὰ ἀκόμη.

§122ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἔχω ἀκόμη νὰ ὁμιλήσω πολλὴν ὥραν.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις καὶ ἐπαναλαμβάνεται τὴν 5 ὥραν μ. μ. (Ὥρα 12 παρὰ 5 τῆς μεσημβρίας). Ἐξακολούθησις τῆς Συνεδριάσεως 27. Ὥρα 5 Μ. Μ.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, εἰς τὰς θέσεις σας, ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ. Νὰ ἀνοίξωσι τὰ θεωρεῖα· (ἀνοίγονται). Ὁ κ. Κουμουνδοῦρος ἔχει τὸν λόγον.

§125Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Προκειμένου, κύριοι, νὰ ἔχωμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ξηροχωρίου τὴν Τρίτην, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ζητήσῃ τηλεγραφικῶς πληροφορίας ἀπὸ τοὺς Δημάρχους Κρεμαστῆς Λαρίσσης τοῦ Δήμου Φθιώτιδος (ἀναγινώσκει). Παρακαλῶ ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὰς Ἀρχὰς Ξηροχωρίου· (ἀναγινώσκει). Ἐλπίζω, ὅτι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ θὰ εὐαρεστηθῶσι ταχέως νὰ μᾶς δώσωσι τὰς πληροφορίας αὐτὰς διὰ νὰ τὰς ἔχω, διότι εἶνε ἀναγκαιόταται.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μεγαρίδος. Ὁ κ. Μαυρομαρᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§127ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἠκούσατε, κύριοι, τὴν ἔκθεσιν τοῦ Δικαστικοῦ Ἀντιπροσώπου, ὅστις παρεστάθη εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Δήμου Μεγάρων.

§128ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ Δικαστικοῦ Ἀντιπροσώπου ἀφορᾷ τὰς παραβιάσεις κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς σύμφωνα μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον;

§129ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἡ ἔκθεσις εἶνε ἐξ ἐκείνων, τὰς ὁποίας κάμνουσιν ὅλοι οἱ Δικαστικοὶ Ἀντιπρόσωποι.

§130ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὁ νόμος λέγει, ὅτι ἐπὶ τόπου πρέπει νὰ γίνηται ἔκθεσις. Ὑπάρχει τοιαύτη ἔκθεσις;

§131ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὄχι. Εἶνε τῆς 12 Ἀπριλίου (θόρυβος). Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ εἴπω ἄλλο τι ὡς πρὸς τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν, εἰμὴ ὅ,τι ἔγραψα ὡς Εἰσηγητὴς καὶ ὅ,τι παρεδέχθη τὸ Τμῆμα, ὅ,τι ἦτο ἀληθῶς ἀποδεδειγμένον ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν τοῦ Δικαστικοῦ αὐτοῦ Ἀντιπροσώπου, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ πλήρη ἀπόδειξιν. Ἐνώπιον, κύριοι, τοῦ Τμήματος ἐνεφανίσθη ὁ ἀποτυχὼν καὶ πρῶτος ἐπιλαχὼν Γεώργιος Μαλέας· αὐτὸς ἀνέπτυξε καὶ ἄλλας ἐνστάσεις, αἵτινες δὲν ἀναφέρονται ἐγγράφως. Μεταξὺ τούτων ἀνέφερε δύο σπουδαιότατα γεγονότα· πρῶτον, ὅτι ὁ κύριος Δραγούμης εἶναι μέλος τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρίας, ὅτι ἐν τῷ ναῷ τῆς Δήμητρος ἐν τῇ Ἐλευσῖνι ὑπάρχουσιν ἔνοικοι, οἵτινες κατοικοῦσιν οἰκίσκους, τοὺς ὁποίους εἶχον ἀποζημιωθῆ, ὅτι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, τοὺς ὁποίους ὀνομάζει ὀνομαστὶ, καί τοι ἀποζημιωθέντες, μὅλα ταῦτα μένουσιν ἀκόμη εἰς τοὺς οἰκίσκους· ὅτι κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἐπηρεάσθησαν πολὺ ἀπὸ τὸν ἐκεῖ ἐπιστάτην τῆς Ἑταιρίας Φίλιον καὶ ἐπιέσθησαν διὰ νὰ ψηφίσωσι τὸν Δραγούμην. Ἔρχομαι ὅμως εἰς ἑτέραν ἔνστασιν, τὴν ἀπόδειξιν τῆς ὁποίας μοὶ παρέσχεν ὁ κ. Δραγούμης. Ὁ Μαλέας ἐνώπιον τοῦ Τμήματος εἶπεν, ὅτι διὰ Κυβερνητικῆς συνδρομῆς ὁ κύριος Δραγούμης ἐπέδρασε πολὺ ἐπὶ τοῦ πνεύματος τῶν ἐκλογέων ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον νὰ λάβωσιν ἀποζημιώσεις ἕνεκα καταλήψεως τῶν ἰδιοκτησιῶν αὐτῶν ὑπὸ τοῦ Σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Πελοποννήσου. Γνωρίζετε δὲ, ὅτι αἱ ἀποζημιώσεις αὗται ὠφείλοντο ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν καὶ ὅτι καθυστεροῦντο μέχρι τοῦ παρελθόντος ἔτους. Τὸ Τμῆμα καθὼς καὶ ἐγὼ ὡς Εἰσηγητὴς ἠγνοοῦμεν τὰ περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ τῇ αἰτήσει τοῦ κυρίου Δραγούμη τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπέστειλε τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησε· νομίζω δὲ ὅτι τὰ ἔγγραφα αὐτὰ εἶναι κατ’ αὐτοῦ καὶ ὄχι ὑπὲρ αὐτοῦ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν βεβαιοῖ ὅτι τὴν 29 Μαρτίου, τουτέστιν 8 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ἐξεδόθησαν ἐντάλματα χρηματικὰ ἀποζημιώσεων τοιούτων 48,443 δραχμῶν.

§132ΠΑΠΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Πρὸς δικαιούχους;

§133ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἀμέσως θὰ σᾶς εἴπω. «Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν βεβαιοῖ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 14770 τῆς 12 Ἰουνίου ἐ. ε. ἐγγράφου του, ὅτι διὰ τὰ καταληφθέντα ὑπὸ τοῦ Σιδηροδρόμου κτήματα εἰς τοὺς Δήμους Μεγάρων καὶ Ἐλευσῖνος ἐξεδόθησαν χρηματικὰ ἐντάλματα ἀπὸ 29 Μαρτίου, 4 Ἀπριλίου καὶ 10 καὶ 14 Ἀπριλίου ἐ. ε. δραχμῶν 48,000· ἐκ τούτων δὲ 23 ἐντάλματα ἐξεδόθησαν τὴν 29 Μαρτίου καὶ 4 Ἀπριλίου, τὰ λοιπὰ 12 τὴν 10 Ἀπριλίου καὶ ἓν μόνον τὴν 14 Ἀπριλίου ἐ. ε. Τὰ ἐντάλματα ταῦτα ἐξεδόθησαν ἐν τάξει ἕκαστον ὑπὸ ἴδιον ἀριθμὸν καὶ δι’ ὡρισμένον ποσὸν δι’ ἕκαστον δικαιοῦχον, διότι τὰ ἔγγραφα ταῦτα προσέτι περιέχουν καὶ τὸν κατάλογον ὅλων τῶν δικαιούχων, οἱ ὁποῖοι ἀνάγονται εἰς 300.

§134ΠΑΠΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ὑπὲρ 300 δικαιούχων ἐξεδόθησαν ἐντάλματα 48,000 δραχμῶν;

§135ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Μάλιστα. Ὁ κύριος Μαλέας, ἐνισχύων τὴν ἔνστασίν του αὐτὴν, μᾶς εἶπεν ἐν τῷ Τμήματι, ὅτι ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ ποσὸν διενεμήθη εἰς ὅλους τοὺς δικαιούχους διὰ νὰ δώσωσι τὰς ψήφους των εἰς τὸν κύριον Δραγούμην διὰ τὰς ἀποζημιώσεις, αἵτινες καθυστεροῦντο εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν διαφόρων ἀγρῶν καὶ γηπέδων τῶν καταληφθέντων ὑπὸ τοῦ Σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Πελοποννήσου, προκύπτει δὲ ἐκ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 48,744 τῆς 10 Ἰουνίου ἐ. ε. ἐγγράφου τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ ἐν αὐτῷ πίνακος, ὅτι τὴν 10 Ἀπριλίου μέχρι τῆς 3 Ἰουνίου ἐπληρώθησαν δραχμαὶ 16,874.

§136ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχετε τὰ ἐντάλματα ἐπ’ ὀνόματι ἑνὸς ἑκάστου τῶν δικαιούχων;

§137ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἐλᾶτε ἐδῶ καὶ παρατηρήσατε· εἶσθε λογιστικὸς (θόρυβος). Ὑπάρχει τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1273 χρηματικὸν ἔνταλμα τῆς 29 Μαρτίου 1885 ἐκ δραχμῶν 902· τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1274 καὶ πολλὰ ἄλλα, ὅλοι δὲ οἱ δικαιοῦχοι εἶναι 300. Λοιπὸν νομίζω ὅτι, ἐὰν τὸ φιλανθρωπικὸν κατάστημα τῆς Ἄρτης, κατὰ τὴν γνώμην ἑνὸς συναδέλφου, μετεβλήθη εἰς κομματαρχεῖον, δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι τὸ παρὸν εἶναι ἓν μεταλλεῖον διὰ τοὺς ἐκλογεῖς αὐτοὺς, τὸ ὁποῖον σπουδαίως ἐπέδρασεν εἰς τὴν ψῆφόν των, ὅταν ἔχετε τοσαύτας ποσότητας χρηματικὰς διατεθειμένας διὰ τῆς χειρὸς ἑνὸς ὑποψηφίου. Ναὶ μὲν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εἶχον δίκαιον νὰ ἀποζημιωθῶσιν, ἀλλὰ διατί τοσοῦτον χρόνον δὲν ἀπεζημιοῦντο; Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ἔλθῃ ἡ κατάλληλος στιγμή, διὰ νὰ λάβωσι τὸ δίκαιόν των, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ βεβαίως δὲν ἠμποροῦσε παρὰ νὰ ἦτο ὑπὲρ τοῦ κυρίου Δραγούμη. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, τοιαύτη ἐπίδρασις ἐπὶ τοῦ πνεύματος τῶν ἐκλογέων εἶναι ἐπιτετραμμένη; Βεβαίως ὄχι. Ὅταν θέλωμεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν οἱ Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους νὰ ἐκπηγάζωσιν ἐκ τῆς ἐλευθέρας καὶ ἀνεπηρεάστου θελήσεως αὐτοῦ, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἐκβιάζωμεν τὴν συνείδησιν τῶν ἐκλογέων ὅταν ἡ συνείδησις τῶν ἐκλογέων διὰ τοιούτων μέσων εἴτε χρημάτων, εἴτε ἄλλων οἱωνδήποτε δὲν ἀφίνεται ἐλευθέρα, ἀλλὰ δεσμεύεται, γίνεται δούλη, τότε πλέον καὶ ἀληθῆ Ἀντιπροσωπείαν δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν. Καταλήγων τὸν λόγον, κύριοι, σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι ἡ πλειονοψηφία τοῦ κ. Δραγούμη καὶ τοῦ πρώτου ἐπιλαχόντος κ. Μαλέα στηρίζεται εἰς 26 ψήφους, ὅτι ὁμολογουμένως ἑπτὰ ἀστυνομικοὶ κλητῆρες, τρεῖς γραμματεῖς Εἰρηνοδικείων, δύο ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν μετέβησαν ἐπ’ ἀδείᾳ εἰς τὰ Μέγαρα, τέσσαρες δὲ Μεγαρεῖς στρατιῶται ἐξελέχθησαν ἐπὶ τούτῳ καὶ ἀπεστάλησαν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν στρατιωτικὴν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν ἐν Μεγάροις· δύο μόνον ὑπάλληλοι παρῃτήθησαν, ὁ διευθυντὴς τοῦ Καπνοεργοστασίου Θηβῶν καὶ ὁ τηλεγραφητής, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα δὲν ἔχω πρόχειρον, ὅστις ἦτο ἐν Ἀθήναις, ὁ δὲ Κριεκούκης, καίτοι μετατεθεὶς εἰς Τῆνον πολὺ πρὸ τῶν ἐκλογῶν, δὲν μετέβη ἐκεῖ, ἀλλ’ ἔμεινεν εἰς Ἐλευσῖνα, ἐνεργῶν δραστηρίως ὑπὲρ τοῦ κυρίου Δραγούμη. Τοῦτο συνέβη καὶ εἰς πολλοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους. Λάβετε λοιπὸν ὑπ’ ὄψιν αὐτοὺς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι μετέβησαν ἐκεῖ, λάβετε ὑπ’ ὄψιν τοὺς νέους ὁδοστάτας, οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν ὑπὸ τοῦ κ. Δραγούμη· λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὴν ἐπίδρασιν τῶν ἐντοπίων ὑπαλλήλων, τὴν ὁποίαν ἐξήσκησαν κατὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ τὴν ὁποίαν βεβαίως δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε, διότι ὁ ἀνακριτής, καί τοι μὴ γινώσκων τὰ πρόσωπα, οὐχ ἧττον τὴν βεβαιοῖ, καὶ θέλετε ἔχει ἓν ἀποτέλεσμα ὅλως διόλου ἀλλοῖον παρ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἤδη. Ὅταν δὲ λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐν τῷ Τμήματι ἐξετέθησαν, ὅταν λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὰ Ἐλευσίνια ὄντως Μυστήρια, τὰ ὁποῖα ἐτελέσθησαν κατὰ τὴν ἐκλογὴν αὐτὴν ὑπὸ τοῦ κ. Δραγούμη, ὅταν ἀναλογισθῆτε καὶ τὸ μεταλλεῖον, τὸ ὁποῖον ἐτέθη εἰς ἐνέργειαν κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι ἡ ψῆφός σας θὰ ᾖναι ἀκυρωτική, καὶ ἑπομένως θὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν τῆς Μεγαρίδος διὰ τὸν κ. Δραγούμην.

§138ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περατωμένη. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ Τμήματος. Οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος ὡς πρὸς τὸν κ. Φιλάρετον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον ὡς πρὸς τὸν κ. Φιλάρετον, ὃν ἀναγνωρίζει ὡς νόμιμον Βουλευτήν.

§140ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐπειδὴ ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε συζητήσεως προέκυψεν ὅτι μόνον εἰς δύω Δήμους ἐγένοντο ἐπεμβάσεις, προτείνομεν νὰ διαιρεθῇ ἡ ψηφοφορία, καὶ πρῶτον νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν ἀποδέχεται τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς διὰ τὸν κ. Σ. Δραγούμην ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς ἄλλους Δήμους, ἔπειτα δὲ ὡς πρὸς τοὺς Δήμους Μεγάρων καὶ Ἐλευσῖνος, ὅπου κυρίως ἐγένοντο αἱ ἐπεμβάσεις.

§141Κ. ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Νομίζω ὅτι, τούτου γενομένου ἀποδεκτοῦ, πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ συζήτησις. Ὅταν ἀπ’ ἀρχῆς τὸ ζήτημα ἔλαβε τοιαύτην τροπήν, δὲν δύναται νὰ τεθῇ ζήτημα περὶ ἀκυρότητος δύω Δήμων, διότι τοιοῦτόν τι δὲν προέκυψεν ἐξ ὅλης τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία μᾶς ἀπασχολεῖ ἀπὸ τῆς πρωΐας, οὔτε ἡ ἔκθεσις τοῦ Τμήματος τοιοῦτόν τι προτείνει. Δὲν ἔχομεν οὐδαμοῦ τοιοῦτον πόρισμα· δὲν δυνάμεθα ἐδῶ νὰ θέτωμεν ζητήματα κατὰ συνθήκην καὶ νὰ προτείνωμεν μερικὰς ἀκυρώσεις. Πρέπει τὸ ζήτημα νὰ τεθῇ: ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἔγκυρος ἢ ἄκυρος ὡς πρὸς τὸν Στέφ. Δραγούμην;

§142ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐπροτείναμεν τὴν πρότασιν τοῦ χωρισμοῦ, διότι ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψεν, ὅτι μόνον εἰς τοὺς δύο δήμους ἐγένοντο ἐπεμβάσεις παρὰ τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς, καθ’ ὃ μαρτυρεῖ καὶ ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. Κατσάμπα. Εἰς τὸν Δῆμον Ἐλευσῖνος ἐγένοντο μεταθέσεις καὶ ἐπηρεάσθη οὐσιωδῶς τὸ ἀποτέλεσμα.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζεται ἡ πρότασις τοῦ χωρισμοῦ;

§144ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§145ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐπειδὴ ἐκ τῆς συζητήσεως δὲν προέκυψε τοιοῦτον θέμα χωρισμοῦ, ἔχομεν νὰ λάβωμεν τὸν λόγον· θὰ συζητήσωμεν. Ἄν ἡ πλειοψηφία θέλῃ τὸν χωρισμὸν, εἶναι κυρία νὰ τὸ πράξῃ, ἀλλὰ θὰ γίνῃ ἐκ νέου συζήτησις.

§146ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς Μεγαρίδος προτείνεται ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας τοῦ Τμήματος, λόγῳ ὅτι ἡ διαφορὰ τῶν 26 ψήφων, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ὁ κ. Δραγούμης πλέον τοῦ ἐπιλαχόντος, ματαιοῦται διὰ ψηφοφορίας ἐκλογέων ἀκύρου, ἥτις ἐπεκτείνεται ἐφ’ ὅλης τῆς Ἐπαρχίας. Αἱ ἔρευναι τοῦ κ. εἰσηγητοῦ στρέφονται καθ’ ὅλην τὴν περιφέρειαν τῆς Ἐπαρχίας, ἣν περιῆλθε, διὰ νὰ ἀνεύρῃ τὰς 26 ψήφους τὰς νοσηρὰς, ἐξ οὗ προτείνει τὴν ἀκύρωσιν δι’ ὅλην τὴν Ἐπαρχίαν καὶ οὐχὶ διὰ τὸ Τμῆμα Αʹ ἢ Βʹ, ἵνα ζητηθῇ ἡ ἀκύρωσις αὐτὴ ἰδιαιτέρως. Διὰ τοῦτο οὔτε ἐν τῷ Τμήματι ἐπροτάθη τοιαύτη ἔνστασις, οὔτε συνεζητήθη τοιαύτη ἰδέα, οὔτε ἐν τῇ Βουλῇ ἐπροτάθη καθ’ ὁλοκληρίαν μερικὴ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς. Ὡμίλησεν ὁ Εἰσηγητὴς ἐπ’ ἀρκετὴν ὥραν, ἐπέμεινεν εἰς τὴν ἀκύρωσιν αὐτῆς, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθη οὐδαμοῦ νὰ συναγάγῃ συμπέρασμα προτάσεως ἀκυρώσεως μέρους τῆς ἐκλογῆς. Τὸ τοιοῦτον λοιπὸν θεωρῶ ἀντικείμενον εἰς τὸ πόρισμα τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία μᾶς ἀπασχολεῖ σήμερον.

§147Ν. ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἡ συζήτησις τοῦ εἰσηγητοῦ εἶνε πρόσφατος, περιεστράφη ἐπὶ πολλῶν ζητημάτων, ἀλλὰ κυρίως περιωρίσθη εἰς τὸ γεγονὸς, ὅτι 20 περίπου ὑπάλληλοι ἔλαβον ἀδείας ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρεστάθησαν εἰς τὰ διάφορα Τμήματα τῆς ἐκλογῆς, αὐτοὶ δὲ διὰ τῆς ψήφου των καὶ τῆς ἐπιῤῥοῆς των, ἣν ἐξήσκησαν ἐπὶ τῶν συγγενῶν των καὶ τῶν φίλων των, ἔφερον τὸ ἀποτέλεσμα ὡς πρὸς τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ κ. Δραγούμη. Αὐτὸ εἶνε τὸ κύριον ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ εἰσηγητὴς καὶ περὶ αὐτὸ ἐστράφη ἡ συζήτησις κατὰ τῆς ἐκλογῆς. Ἄν λοιπὸν τοσοῦτον γενικῶς ἔθεσε τὸ ζήτημα ὁ εἰσηγητὴς, ἂν οὐδεμίαν διάκρισιν ἔκαμε καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ Τμήματα καὶ τοὺς Δήμους, πῶς δύναται σήμερον ἡ Βουλὴ νὰ θέσῃ πρότασιν ἂν εἰς τὸ Α ἢ Β Τμῆμα ἐπηρεάσθη τὸ ἀποτέλεσμα ὡς πρὸς τὸν Δραγούμην, καὶ μάλιστα πρότασιν, ἀντίθετον καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ εἰς τὴν πρότασιν τοῦ Τμήματος καὶ εἰς τὴν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε σήμερον ὁ εἰσηγητὴς, καὶ εἰς ὅλα τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἀνεπτύχθησαν ἐνώπιόν μας; Δὲν ἐννοῶ δὲ διατί νὰ διαιρεθῇ, ἀφοῦ ἅπασα ἡ ἐκλογὴ προσβάλλεται, ἀφοῦ ἡ ἐπιῤῥοὴ ἡ Κυβερνητικὴ, ἂν παραδεχθῶμεν τοιαύτην ἐπέμβασιν, δὲν δύναται νὰ περιορισθῇ ἐδῶ ἢ ἐκεῖ, ἀλλ’ ὑποτίθεται ὅτι ἐπεξετάθη εἰς ὅλην τὴν Ἐπαρχίαν. Διατί θέλετε νὰ προβῶμεν εἰς τοιαύτην πρότασιν, ἡ ὁποία ἔχει ἐν ἑαυτῇ τὸ ἄτοπον καὶ δὲν φέρει τὸ πόρισμα τῆς συζητήσεως; Ἂν φρονῆτε, ὅτι πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ἐκλογή, ὀφείλετε νὰ καλέσητε ἅπασαν τὴν Ἐπαρχίαν, ὅπως ἀποφανθῇ περὶ τοῦ ἀληθοῦς φρονήματός της, ἐνῷ διὰ τοιαύτης ψηφοφορίας δεικνύετε ὅτι θέλετε ν’ ἀκυρώσητε τὰ Τμήματα ἐκεῖνα, κατὰ τὰ ὁποῖα δύναται νὰ εὑρεθῇ εἰς ἥσσονα θέσιν ἀπὸ τοὺς ἀντιπάλους του. Διατί νὰ μὴ ἔχητε τοὐλάχιστον τὴν γενναιότητα νὰ καλέσητε ὅλην τὴν Ἐπαρχίαν καὶ ἀκούσητε ἐκ νέου παρ’ αὐτῆς τὴν θέλησίν της ὡς πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους της; Ἐὰν ἤθελεν ὑπάρξει τοιαύτη ἔνστασις, ἐνόουν τοιοῦτον χωρισμὸν, ἀλλὰ ὡς ἔρχεται ἡ πρότασις, δὲν νομίζω ὅτι περιποιεῖ τιμὴν εἰς τὴν Βουλήν.

§148ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Οἱ προλαλήσαντες ἔχουσι δίκαιον κατὰ τοῦτο, ὅτι ἐγὼ τῷ ὄντι ὡς εἰσηγητὴς ἐξενεγκὼν τὸ πόρισμα τῶν σκέψεών μου, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλήν, συνήγαγον ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν 26 ψήφων ἀλλοιοῦται ἐκ τῆς συῤῥοῆς τῶν διαφόρων ὑπαλλήλων εἰς Μέγαρα καθ’ ὅλους τοὺς δήμους ἐκτὸς τοῦ Δήμου Ἐρυθρῶν· ἀλλ’ ἡ σημερινὴ συζήτησις μετήλλαξε τὰ πράγματα καὶ ἀπεκάλυψεν εἰς ἐμὲ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἠγνόουν· προσήχθησαν ἔγγραφα ἐπίσημα, τὰ ὁποῖα καταγγέλλουσιν ὅτι τριακόσιοι ἄνθρωποι, ἀνήκοντες εἰς τὸν Δῆμον Ἐλευσῖνος καὶ Μεγαρίδος, ἐπηρεάσθησαν, λαβόντες χρηματικὰς ἀποζημιώσεις, αἵτινες καθυστεροῦντο εἰς αὐτοὺς ἐπὶ δύο ἢ τρία ἔτη. Ἑπομένως, ἐὰν θέσητε κατὰ μέρος τοὺς 7 ἐργάτας τοῦ Ναυστάθμου, οἵτινες ἀνῆκον εἰς τὸν Δῆμον Σαλαμῖνος, καὶ 2 ἢ 3 οἵτινες μετέβησαν εἰς τὸν Δῆμον Εἰδυλλίας, τὸ πᾶν περιστρέφεται εἰς τὸν Δῆμον Μεγαρέων καὶ εἰς τὸν Δῆμον Ἐλευσῖνος. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, κύριοι, ἔχω τὴν πεποίθησίν μου, εἶμαι ἀκυρωτικὸς δι’ ὅλους τοὺς Δήμους ἐκτὸς ἴσως τοῦ Δήμου Ἐρυθρῶν· ἀλλ’ ἡ Βουλὴ εἶνε κυρία νὰ εἴπῃ, δέχομαι ὅτι αὐτὸ τὸ ἐκλογικὸν Τμῆμα εἶνε ἔγκυρον, ἐκεῖνο δὲ ἄκυρον. Δὲν εἶνε τὰ ζητήματα τὰ ἐκλογικὰ ἀδιαίρετα, οὔτε ἐξ ὑποκειμένου, οὔτε ἐξ ἀντικειμένου, καὶ δὲν εἶνε οὔτε ὡς πρὸς τοὺς ὑποψηφίους, οὔτε πρὸς τὰ ἐκλογικὰ Τμήματα. Ἔργον λοιπὸν τῆς Βουλῆς καὶ δικαίωμα εἶνε νὰ εἴπῃ, δέχομαι τὴν ἀκύρωσιν τοῦ Α Δήμου, δὲν δέχομαι τὴν ἀκύρωσιν τοῦ Β Δήμου· ἑπομένως δύναται νὰ διαιρέσῃ τὸ ζήτημα ἀξιολογώτατα.

§149ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἡ Βουλὴ δὲν δύναται παρὰ νὰ παραδεχθῇ τὴν διαίρεσιν τοῦ ζητήματος.

§150ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§151ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐῤῥέθη καὶ τοῦτο παρὰ τοῦ Εἰσηγητοῦ, ὅτι καίτοι ὁ Εἰσηγητὴς συνεζήτησεν ἐν συνόλῳ τὴν ἐκλογὴν ταύτην, καίτοι ὁ Εἰσηγητὴς ἐν τῇ ἐκθέσει του καὶ τῇ ἀγορεύσει του συνεπέρανεν ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ὅλης ἐκλογῆς, οὐδὲν ἧττον δύναται νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν διαίρεσιν. Οἱ Ἄγγλοι λέγουν: ἓν μόνον δὲν δύναται νὰ κάμῃ ἡ Βουλή, τὴν γυναῖκα νὰ κάμῃ ἄνδρα. Ἐν τούτοις ἐδῶ τὰ πάντα γίνονται. Ἐπροτάθη ἀπὸ τὸ Τμῆμα, συνεζητήθη ἐντὸς τῆς Βουλῆς μία ἐκλογὴ ἐν τῷ συνόλῳ αὐτῆς καὶ εἰς τὴν ὥραν τῆς ψηφοφορίας λέγει: σταθῆτε θὰ διαιρέσω τὸ ζήτημα. Τί συνέβη ἐδῶ; Τὸ Τμῆμα προτείνει τὴν ἀκύρωσιν τῆς ὅλης ἐκλογῆς διὰ λόγους γενικούς· συνεζητήθη τὸ ζήτημα ἐν τῇ Βουλῇ ἐκ μέρους τοῦ Εἰσηγητοῦ διὰ λόγου γενικοῦ. Ἠκούσατε μίαν λέξιν νὰ σᾶς εἴπῃ ἰδιαιτέρως διὰ τὸν δεῖνα Δῆμον, καὶ νὰ σᾶς ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν σας, καὶ νὰ εἴπητε, ναὶ εἶναι τὸ δεῖνα πρᾶγμα εἰς τὸν δεῖνα Δῆμον, καὶ δὲν εἶναι εἰς τοὺς ἄλλους, καὶ ἑπομένως τὸ γνωρίζομεν; Ἐὰν ἐπροτείνετε τοιοῦτό τι, ἠθέλομεν συζητήσει. Ὁ κ. Χοϊδᾶς σᾶς εἶπε πρὸ ὀλίγου, ἀλλὰ διέκοψε τὴν ὁμιλίαν του, διότι ἐνόμισεν ὅτι ἦτο ὥριμος νὰ ψηφισθῇ ἡ ὅλη ἐκλογὴ τῆς Μεγαρίδος, τώρα μετὰ τὴν κήρυξιν τῆς λήξεως τῆς συζητήσεως διακόπτεται ἡ συζήτησις, διὰ νὰ μᾶς ἀντιταχθῶσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἤθελον ἀντιταχθῆ εἰς τὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλον Δῆμον. Ἡ πλειονοψηφία δύναται νὰ τὸ πράξῃ, ἔχει τὸν ἀριθμὸν, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἂς γείνῃ καὶ αὐτὸ καὶ ἂς προσθέσωμεν ἀκόμη ὅτι, καθὼς διεξάγονται ἐφέτος αἱ ἐξελέγξεις, οὐδέποτε διεξήχθησαν.

§152Α. ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ ἐκλογὴ, κύριοι, προσεβλήθη λόγῳ Κυβερνητικῶν ἐπεμβάσεων· ἂν δὲ ἐγένοντο διάφοροι λεπτομερεῖς συζητήσεις περὶ τῶν τοπικῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἐπηρέασαν τὴν ἐκλογὴν εἰς ἕκαστον Δῆμον, τοῦτο δὲν διαιρεῖ, κατ’ ἐμὲ, τὴν βάσιν καὶ τὴν τακτικὴν, ἡ ὁποία ἀπεδείχθη εἰς τὰς ἐκλογάς· διότι, ἂν παραδεχθῆτε ὅτι ἐγένοντο ἐπεμβάσεις, δὲν εἶναι ὁ βαθμὸς τῶν ἐπεμβάσεων τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ κηρύξῃ ἄκυρον τὴν ἐκλογὴν, ἀλλὰ τὸ γενικὸν μέτρον τῶν ἐπεμβάσεων. Ἂν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ ὅτι Κυβερνητικαὶ ἐπεμβάσεις δὲν ὑπῆρξαν καθ’ ὅλην τὴν Ἐπαρχίαν, δύναται νὰ ἐρωτηθῇ: Ἔλαβε χώραν εἰς τὸν Δῆμον Μεγαρέων τὸ ἐλάττωμα τοῦτο; Διὰ νὰ εἴμεθα λοιπὸν δικαιολογημένοι, πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ τὸ διαιρετὸν μόνον εἰς τὸν Δῆμον Μεγαρέων.

§153Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θαυμάζω τῷ ὄντι πῶς βουλευταὶ ἐγγηράσαντες ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ὑποβάλλουσι σήμερον πρότασιν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ζητηθῇ τὸ διαιρετὸν τῆς ψηφοφορίας. Οἱαδήποτε καὶ ἂν ὑπῆρξεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν, ἡ συζήτησις αὕτη ἀφίνει ἐντυπώσεις, καὶ αἱ ἐντυπώσεις αὗται εἶναι ὅλως διάφοροι ὡς πρὸς τὸν ἕνα καὶ ὡς πρὸς τὸν ἄλλον. Καὶ εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐπροτάθη καὶ διὰ τῆς ἐκθέσεως ἄλλο, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς συζητήσεως οἱ Δῆμοι, οἱ ὁποῖοι πρὸ πάντων προσεβλήθησαν, εἶναι ὁ Δῆμος τῶν Μεγαρέων καὶ ὁ Δῆμος τῆς Ἐλευσῖνος. Οὐδεμία κατηγορία ἐγένετο κατὰ τοῦ Δήμου τῆς Εἰδυλλίας, τοῦ Δήμου Ἐρυθρῶν καὶ τοῦ Δήμου Σαλαμῖνος· καὶ ἐγὼ ἐσχημάτισα πεποίθησιν ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀναθεωρήσωμεν τοὺς τρεῖς αὐτοὺς Δήμους· θὰ ἀναγκασθῶ λοιπὸν διὰ τῆς παραδοχῆς τοῦ ἀδιαιρέτου νὰ ψηφίσω ἐναντίον τῆς πεποιθήσεώς μου. Ἡ συζήτησις, εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἦτο γενικὴ, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὸν, ὡς εἶπεν ὁ προλαλήσας κύριος Ρικάκης, ὅτι περιεστράφη μόνον εἰς τὸν Δῆμον Μεγαρέων, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν Δῆμον Ἐλευσῖνος· διότι εἰς τὸν Δῆμον Ἐλευσῖνος πρὸ πάντων εἰσῆλθον τελωνοφύλακες καὶ ἀστυνομικοὶ κλητῆρες, καὶ μετεχειρίσθησαν καὶ τὰ μέσα τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρίας, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἰδιωτικὰ, ἀλλὰ Δημόσια. Λοιπὸν δὲν ἔχουσι καθόλου δίκαιον οἱ ἰσχυριζόμενοι, ὅτι δὲν δύναται τὸ ζήτημα νὰ διαιρεθῇ.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται τὸ διαιρετόν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ διαιρετοῦ εἰς τρεῖς καὶ δύο δήμους παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§155ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητεῖται τοῦτο ὑπὸ δεκαπέντε; (ἐγείρονται πολλοί.) Θὰ γείνῃ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἡ ψηφοφορία. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ διαιρετὸν τῆς ἐκλογῆς εἰς τρεῖς δήμους καὶ εἰς δύο λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι αὐτὸ λέγουσιν Ὄχι. (Ἐνεργεῖται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ψηφολεκτῶν κυρίων Ρόκου Χοϊδᾶ καὶ Γ. Κοριζῆ κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας.)

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 177· 102 εἶπον Ναὶ, 75 εἶπον Ὄχι, καὶ εἷς ἠρνήθη, ὥστε ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ διαιρετόν.

§158Κ. ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ἀφοῦ ἡ πλειονοψηφία παρεδέχθη τὴν γνώμην τοῦ διαιρετοῦ, τὸ διαιρετὸν τοῦτο πρέπει διηρημένον νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως.

§160ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Ρικάκη ἀποβλέπει εἰς τὸν δῆμον Μεγαρέων. Ὁ κύριος Ρικάκης ἰσχυρίσθη ρητῶς, ὅτι μόνον ὡς πρὸς τὸν δῆμον Μεγαρέων ἠδύνατο νὰ διαιρεθῇ τὸ ζήτημα, διότι μόνον ὡς πρὸς τὸν δῆμον τοῦτον ἐπροτάθησαν ἐνστάσεις τινές. Τὴν πρότασιν λοιπὸν ταύτην ὑποστηρίζομεν καὶ ἡμεῖς καὶ παρακαλοῦμεν νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Δήμου Μεγαρέων.

§161ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἡ γνώμη τοῦ κυρίου Ρικάκη ἀπεῤῥίφθη.

§162Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παραδεχθεῖσα ἡ Βουλὴ τὸ διαιρετὸν, δὲν δύναται νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ γείνῃ χωριστὴ ψηφοφορία διὰ τὸν Δῆμον Μεγαρέων.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γενομένου δεκτοῦ τοῦ διαιρετοῦ τῶν 5 δήμων, ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐὰν παραδέχεται τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τοὺς τρεῖς Δήμους, ἤτοι τοὺς Δήμους Σαλαμῖνος, Εἰδυλλίας καὶ Ἐρυθρῶν (ἐγείρονται πολλοί.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ ἀκύρου ἢ ἐγκύρου τῶν δύο Δήμων καὶ πρῶτον περὶ τοῦ Δήμου Μεγαρέων.

§165ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐγειρόμενοι.). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ Δήμου Μεγαρέων λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 175, ὑπὲρ τοῦ ἀκύρου 106, καὶ 68 κατὰ, ὥστε ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Μεγάρων. Οἱ παραδεχόμενοι ἤδη τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ Δήμου Ἐλευσῖνος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ Δήμου Ἐλευσῖνος. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 9ῃ Μ. Μ.)