1884.12.08

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23

Τῆς 8 Δεκεμβρίου 1884.

(Σάββατον)

Ὥρᾳ 5 Μ. Μ. (Ἀπαρτίας γενομένης περὶ ὥραν 5 παρὰ 20 λεπτὰ, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐπεκυρώθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τηλεγράφημα ἐξ Ἁγυιᾶς τοῦ καπνοπώλου Κοτσούκη, παραπονουμένου κατὰ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου, ὅτι παρανόμως δὲν ἐπιτρέπει εἰς αὐτὸν τὴν κοπὴν τοῦ καπνοῦ, ἐνῷ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος κόπτει καπνὸν ἀφορολόγητον. Ἀναφορὰ Βιργινίας Ῥαφτοπούλου· ὁ σύζυγος αὐτῆς, ὑπάλληλος τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, προσβληθεὶς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ ἀποβιώσας, κατέλιπεν αὐτὴν ἐντελῶς ἀβοήθητον καὶ μητέρα πολλῶν τέκνων, καὶ ζητεῖ βοήθειαν. Ἐπερώτησις τοῦ Βουλευτοῦ Ἄργους Ζωγράφου παρακαλοῦντος τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἀληθεύῃ τὸ περὶ παρανόμου συγκροτήσεως τοῦ Ἐπαρχιακοῦ Συμβουλίου Ἄργους ἐκ μέρους τοῦ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου καὶ ἂν ἀπεβλήθη ὁ τακτικὸς Ἐπαρχιακὸς Σύμβουλος, προσελήφθη δὲ ἀντ’ αὐτοῦ ἀναπληρωματικὸς ὁ Δημ. Δροῦτσος, καταδικασθεὶς ἐπὶ κακουργήματι, καὶ τί ἐνήργησεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ὁ κ. Τζάνες ἔχει τὸν λόγον.

§2Δ. ΤΖΑΝΕΣ. Ἠναγκάσθην χθὲς τὸ ἑσπέρας νὰ ἀποχωρήσω τῶν συνεδριάσεων καὶ νὰ μὴ παρευρεθῶ κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν κατ’ ἀρχὴν τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου· καὶ δηλῶ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι, ἂν κατὰ τὴν πέμπτην ὥραν μ. μ. πάντοτε σχηματίζεται ἀπαρτία, θὰ ἐξακολουθῶ νὰ ἀπουσιάζω, καθόσον ὑποφέρω καὶ ἔχω ῥητὴν διαταγὴν τοῦ ἰατροῦ, ὅπως πέραν τῆς ἑβδόμης ἑσπερινῆς ὥρας μὴ μένω ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀναπνέων τὴν ὅπως σχηματίζεται ἀτμοσφαῖραν ἐν αὐτῇ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος ὀφείλει νὰ βελτιώσῃ τὴν τοιαύτην κατάστασιν, χρώμενος ἁπάντων τῶν μέσων πρὸς τὸν ταχύτερον καταρτισμὸν τῆς ἀπαρτίας. Ἐν τούτοις δὲ, ἐπειδὴ δὲν παρευρέθην χθὲς τὸ ἑσπέρας κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν ψήφισιν τοῦ νόμου, ὀφείλω νά ἐκφέρω τὴν γνώμην μου τὴν ἑσπέραν ταύτην περὶ τοῦ Νόμου τούτου. Ὅτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ εἰσέλθω ἐν τῇ Βουλῇ ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἐπαρχίας Καλαμῶν, ἣν ἀντιπροσωπεύω, καὶ ὅτε διετέλουν φίλος τοῦ ἀειμνήστου Κουμουνδούρου ὑποστηρίζων τὴν πολιτικὴν ἐκείνου, καὶ τότε, προκειμένου περὶ ἐπιβολῆς φόρων, ἐδήλωσα, ὅτι δὲν θὰ ψηφίσω πώποτε οἱονδήποτε φόρον, ἐνόσῳ φόροι δὲν ἐπιβάλλονται ἴσοι πρὸς ὅλας τὰς τάξεις τὰς κοινωνικὰς τοῦ Τόπου. Δὲν δύναμαι, κύριοι, νὰ μὴ ἦμαι συνεπὴς εἰς τὴν δήλωσίν μου ταύτην, διότι δὲν θέλω νὰ ἀποτελέσω μέρος τοῦ οὐλαμοῦ, ὃν πρό τινος ἐσχημάτισεν ἀξιότιμός τις συνάδελφος. Θέλω νὰ ἦμαι συνεπής. Ἐκτὸς δὲ τούτων δὲν θὰ ψηφίσω τὸν ὑπὸ συζήτησιν Νόμον περὶ χαρτοσήμου, καθόσον αἰσθάνομαι, ὅτι ὁ Τόπος δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν πλέον νὰ ὑφίσταται φόρους μονομερῶς. Λοιπὸν τὸν ὑπὸ συζήτησιν οὔτε κατὰ τὰ καθέκαστα, οὔτε κατὰ τὰς λεπτομερείας αὐτοῦ, οὔτε καὶ κατ’ ἀρχὴν θέλω ψηφίσει. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ ἐκθέσω τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν ψηφίζω τὸν Νόμον. Ἰδίως δὲ ἐπιμένω εἰς τὴν ἰδέαν μου πάντοτε, ὅτι οὐδένα φόρον, εἰς οἱανδήποτε περίστασιν καὶ ἂν εὑρεθῶ εἰς τὴν Βουλὴν, θέλω ψηφίσει πρὶν ἢ ἐπιβληθῶσι φόροι ἴσοι πρὸς ὅλας τὰς κοινωνικὰς τάξεις τῆς Ἑλλάδος.

§3ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλαβον χθὲς τὴν ἑξῆς ἐπιστολὴν, τὴν ὁποίαν κρίνω εὔλογον ν’ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ἀντὶ νὰ ἀναφέρω τὰ ἐν αὐτῇ (ἀναγινώσκει). «Κεράσοβον, 2 Δεκεμβρίου 1884. Ἀξιότιμε φίλε, Χθὲς ἦλθον ἐνταῦθα, ὅπως συνεννοηθῶ μετὰ τοῦ κ. Καφφαντάρη καὶ σᾶς γράψομεν τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν ἰδίως τοῦ Δήμου Ἀπεραντίων καὶ ἰδίως τὴν καταπίεσιν, τὴν ὁποίαν ὑποφέρουν οἱ δημόται μου ἐκ τῶν Δημοσίων Εἰσπρακτόρων. Εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν διετάχθησαν δύω Εἰσπράκτορες Δημόσιοι συνοδευόμενοι μὲ πλέον τῶν 20 στρατιωτῶν, οἱ ὁποῖοι διέπραξαν καὶ διαπράττουν τὰ αἴσχιστα ἐναντίον τῶν φορολογουμένων· ἀφοῦ δὲν ἄφησαν οὐδεμίαν κότταν καὶ αἶγα ἐν τῷ Δήμῳ, ἐπὶ τέλους ἤρχισαν καὶ νὰ τοὺς πυροβολοῦν. Τὴν 26 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. οἱ στρατιῶται τῶν Εἰσπρακτόρων ἐπυροβόλησαν καὶ ἐπλήγωσαν τὸν Ἀθαν. Μουλαροκώσταν ἐκ Γρανίτσης, καὶ οὐδεμία καταδίωξις κατ’ αὐτῶν ἐγένετο. Ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρω ἃ διέπραξαν, ἠπείλησαν καὶ πολλὰς γυναῖκας, ὅπως τὰς προσβάλλουν ἐν .... Σᾶς σημειῶ τὰ ἑξῆς. Εἰς Μαπίσματα ἔφαγον 23 ὄρνιθας, εἰς Ῥαυτόπουλον πλέον τῶν 40, εἰς Βέλτζιστα 30, εἰς Γρανίτζα πλέον τῶν 20 καὶ εἰς τὰ λοιπὰ χωρία πλέον τῶν 100· ὅθεν εἶναι ἀνάγκη νὰ παραστήσῃς εἰς τὴν Βουλὴν τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ ν’ ἀπαιτήσῃς ὅτι ἕνεκα τῆς μεγάλης ἀχρηματίας, εἰς ἣν εὑρίσκεται ὁ κόσμος τοῦ Δήμου Ἀπεραντίων, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξοφληθῶσιν οἱ ὀφειλόμενοι πρὸς τὸ Δημόσιον φόροι καὶ νὰ δοθῇ κάποια ἀνακούφισις εἰς τοὺς δημότας αὐτοὺς, ἔστω καὶ εἰς ἄλλους τῆς Ἐπαρχίας Δήμους, ὅπως δυνηθοῦν καὶ πληρώσουν τοὺς φόρους των ἄνευ καταπιέσεων· ἂν ἄλλως, ἡ Κυβέρνησις ἂς διατάξῃ τοὺς Εἰσπράκτοράς της νὰ συλλάβουν αἶγας, πρόβατα καὶ λοιπὰ ζῷα πρὸς συμψηφισμὸν τῶν φόρων των, ἢ ἂς στείλῃ καὶ καπνέμπορον τουλάχιστον νὰ συλλέξῃ τὰ ὀλίγα καπνὰ, τὰ ὁποῖα ἔχουν εἰς τὸν Δῆμον αὐτὸν, διότι ἐκ τῶν Νομοσχεδίων τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἠδυνήθη κανεὶς νὰ πωλήσῃ ζῷα καὶ καπνὰ, διότι ὅλα μένουν ἀζήτητα, ἰδίως ὁ Δῆμος Ἀπεραντίων ἀπὸ αὐτὰ τὰ ζῷα καὶ καπνὰ ἔπιανε χρήματα· ἀφοῦ αὐτὰ ἐσταμάτησαν, ἐνεκρώθησαν καὶ πάντοτε μένουν νεκρωμένα.» Εὐτυχῶς, κύριοι, μέλος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι καὶ ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὰ τῆς Ἐπαρχίας ἐκείνης καὶ ἰδίως τὰ τοῦ Δήμου Ἀπεραντίων· πιστεύω ὅτι δύναται νὰ φαντασθῇ, ὅτι δύναται νὰ συλλογισθῇ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ κάτοικοι τοῦ Δήμου Ἀπεραντίων ἰδίως, καὶ ἂν ἦναι κατορθωτὸν διὰ τοιούτου τρόπου νὰ εἰσπραχθοῦν φόροι σήμερον ἐκεῖ· γνωρίζει ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου ὅτι μέχρι τοῦδε ὡς μόνη παραγωγὴ ἀξία λόγου ἦσαν τὰ καπνὰ ἐκεῖ. Τώρα ἡ Κυβέρνησις μᾶς λέγει ὅτι ἤνοιξε μίαν ὁδὸν δι’ αὐτὰ τὰ καπνὰ, ἀλλὰ φαίνεται ὅτι οἱ κάτοικοι ἐκεῖ δὲν δύνανται νὰ τὴν εὕρουν. Τὰ καπνὰ λοιπὸν μένουν ἀπώλητα, τὰ ὀλίγα ζῷα των μένουν ἀπώλητα· τώρα πηγαίνουν εἰσπράκτορες, τοὺς καταδιώκουν, τοὺς πυροβολοῦν· βλέπουν ὅτι ἔχουν ὀλίγας ὄρνιθας τρώγουν καὶ αὐτάς. Τέλος πάντων τὶ θὰ πράξουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἢ τί θὰ πράξετε σεῖς μὲ αὐτούς; Βλέπετε ὅτι αὐτοὶ δὲν ἐγκαλοῦν μὲ καμμίαν ἰδέαν κομματικὴν τὴν Κυβέρνησιν. Τί θὰ γίνῃ λοιπὸν μὲ αὐτὸν τὸν κόσμον; Δὲν βλέπετε, κύριοι, ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἀδύνατον; Καὶ τί περιμένετε; νὰ φθάσωμεν πλέον εἰς τὴν ἀντίστασιν; Καὶ ἂν ὑποτεθῇ, κύριοι, ὅτι κατορθόνετε τοιουτοτρόπως νὰ εἰσπράξητε, ποῖα θὰ ἦναι τὰ ἀποτελέσματα; Θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐντελὴς ἐξάντλησις· τὸ ἐρχόμενον θέρος δὲν θὰ ἔχουν νὰ σᾶς δώσουν τίποτε πλέον, θὰ ἔχωμεν ἴσως ἀποσύνθεσιν. Λοιπὸν πῶς ἀδιαφορεῖτε εἰς τοιαῦτα παράπονα, τὰ ὁποῖα σᾶς γίνονται εἰλικρινῶς; Γίνονται ἴσως αἱ καταδιώξεις καὶ κατὰ τῶν μὲν καὶ κατὰ τῶν δὲ, ἀλλὰ ποῦ θὰ φθάσῃ αὐτὸ τὸ κακόν; Σᾶς λέγουν, στείλατε, πάρετε τὰ ζῷά των καὶ τὰ καπνά των τέλος πάντων, ἀλλὰ μὴ τοὺς πυροβολεῖτε, μὴ θέλετε νὰ τοὺς φυλακίσητε, διότι δὲν ἔχουν νὰ πληρώσουν· μὴ στέλλετε τοὺς εἰσπράκτορας μετὰ στρατιωτῶν πολλῶν, ὥστε νὰ φάγουν καὶ τὰς ὀλίγας ὄρνιθας, τὰς ὁποίας ἔχουν. Ἔχουν καπνὸν καὶ αἶγας, ἃς τὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις· ἰδοὺ τί σᾶς λέγουν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ κἄποιαν πρόνοιαν.

§4Ν. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τοῦ Ἰω. Ἀρβανητογιάννη, αἰτουμένου τὴν ὑπὲρ αὐτοῦ ἀντίληψιν τῆς Βουλῆς τῶν ἀντιπροσώπων. Ὁ κ. Ἀρβανητογιάννης, ἐν ἡμέραις, καθ’ ἃς ἐξετιμῶντο οἱ ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους ἀγῶνες, ἠγωνίσθη ὑπὲρ τῆς Πατρίδος, ὑποστὰς καὶ πολλὰς ὑπὲρ τῆς μεγάλης καὶ ἱερᾶς ὑπὲρ τοῦ Γένους ἰδίας θυσίας, πλούσιος ὢν τότε· ἤδη δὲ διατελῶν ἐν πενίᾳ καὶ στερούμενος καὶ τῆς ὁράσεώς του, εὑρίσκεται εἰς τὴν θλιβερὰν ἀνάγκην νὰ ἐπικαλῆται τὴν ἀρωγὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ στερῆται τοὐλάχιστον καὶ τῶν ἀπολύτως πρὸς συντήρησίν του ἀναγκαίων μέσων. Φρονῶ, ὅτι οὐ μόνον εἶναι δίκαιον καὶ πρέπον νὰ συστηθῇ παρὰ τῶν Ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους ὁ ἀναφερόμενος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ ὑπέρτατον ἱερὸν καθῆκον καὶ ὑψίστη πολιτικὴ ὑποχρέωσις ἐπιτάσσει, ἵνα οἱ τοσοῦτον ὑπὲρ τοῦ Γένους ἐργαζόμενοι μετὰ παραδειγματικῆς θυσίας, ἀμείβωνται ἐπαρκῶς.

§5ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§6ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὑποβάλλω τὴν ζητηθεῖσαν κατάστασιν περὶ τῶν διατεθέντων χρημάτων ἐκ τῶν εἰσπραχθέντων ἐκ τοῦ δανείου τῶν 170 ἑκατομμυρίων. Ἐπίσης δὲ καὶ λογαριασμὸν τοῦ δανείου τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας. Ὑποβάλλω προσέτι νομοσχέδιον περὶ συστάσεως εἰδικῶν ἀποθηκῶν διὰ τὴν πώλησιν τοῦ ἅλατος. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὸ ἅλας θέλει ἐξακολουθεῖ πωλούμενον εἰς τὰς γενικὰς ἀποθήκας ἀντὶ 10 λεπτῶν, εἰς δὲ τὰς εἰδικὰς ἁλαταποθήκας, τὰς διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου συστηθησομένας, τὸ ἅλας θέλει πωλεῖσθαι ἀντὶ 13½ λεπτῶν. (Ὅρα Παράρτημα).

§7ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ διατάξῃ νὰ τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσιν αἱ σήμερον ὑπὸ τοῦ Πρωθυπουργοῦ κατατεθεῖσαι πληροφορίαι. Καὶ λαμβάνω ἀφορμὴν διὰ ν’ ἀπευθύνω τὴν παράκλησιν ταύτην, διότι εἰσέτι δὲν διενεμήθη ὁ πίναξ, ὁ παριστῶν τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χρήσεως τοῦ 1883, καί τοι πρὸ πολλοῦ κατατεθεὶς ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου, δηλαδὴ ὁ πίναξ ὁ δηλῶν τὰ πραγματοποιηθέντα ἔσοδα ἐντὸς τῆς χρήσεως τοῦ 1883 καὶ τὰ πληρωθέντα ἔξοδα τῆς χρήσεως αὐτῆς.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὑπὸ τὰ πιεστήρια, ἀλλ’ ἡ κατάταξις τῶν πινάκων εἶναι διεξοδική.

§9ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Σχολείου τῶν Βιομηχανικῶν Τεχνῶν· συνοδεύεται μὲ ἔκθεσιν καὶ εἶναι ἔντυπον. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψει ὅσον τάχιστα. (Ὅρα Παράρτημα).

§10ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος ἐν Κεφαλληνίᾳ περὶ ποιμνιοβοσκῆς· ἐπιφυλάσσομαι δὲ κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ νὰ ἐκθέσω τοὺς λόγους, οἵτινες μὲ ὑπεχρέωσαν νὰ ὑποβάλω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. (Ὅρα Παράρτημα).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη ἀνάγνωσις εἰς τὰ καθ’ ἕκαστα τοῦ περὶ χαρτοσήμου νομοσχεδίου. (Ἀναγινώσκονται καὶ ψηφίζοντα ἐν ἕκαστον χωριστά τὰ ἄρθρα 1, 2, 3, 4).

§12ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 5.

§13ΤΡΑΚΑΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δηλώσῃ ἂν δέχηται τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς τοὺς στίχους τοῦ χαρτοσήμου, διότι ἡ Ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ νὰ ἦναι 30 στίχοι.

§14ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θέλομεν ὑποβάλει τὰς τροποποιήσεις, εἴτε τὰς συμφωνούσας πρὸς τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς εἴτε καὶ ἄλλας.

§15Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἂν σκέπτεται νὰ ὑποβάλῃ τὰς ζητηθείσας πληροφορίας ναὶ ἢ οὔ, ἢ ἂν ἀποφεύγῃ τὸ φῶς. Δὲν πιστεύω νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην τοῦ Βουλευτοῦ Μεγαρίδος, ὅτι αἱ πληροφορίαι αὗται εἶναι περιτταὶ, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι οἱ Βουλευταὶ γινώσκουσι τὸν Νόμον.

§16ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι ζητοῦνται παρὰ τοῦ κ. Φιλαρέτου, συνεκεντρώθησαν, ἀπετέλεσαν δὲ ἔγγραφον ἐξ 20 σελίδων. Ἐνόμισα ὅτι, ἐὰν τὸ ὑπέβαλλον χειρόγραφον καὶ διετάσσετο ἡ τύπωσις ὑπὸ τοῦ Προεδρείου, θὰ ἐβράδυνε περισσότερον ἡ πλήρης αὐτοῦ διεκπεραίωσις ὅπως ᾖ χρήσιμον πρὸς πάντας, ἢ ἂν τὸ Ὑπουργεῖον αὐτὸ τὸ παρέδιδεν εἰς τὸ Τυπογραφεῖον. Ἐλπίζω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον θὰ ἔχῃ ἤδη περαιώσῃ τὴν διόρθωσιν· ἑπομένως τὴν Δευτέραν θὰ τὸ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν Βουλὴν ἔντυπον.

§17ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ φέρῃ καὶ θὰ δεχθῇ τροπολογίας ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου τοῦ χαρτοσήμου, καὶ ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ ἔχω τροπολογίας πολλὰς, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὑποστηρίξω τὰς τροπολογίας μου ταύτας κατὰ τὰς ἑπομένας συζητήσεις.

§18ΤΙΝΕΣ. Χθὲς ὅμως ἐψηφίσατε ὑπὲρ τοῦ Νομοσχεδίου.

§19ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Ἐψήφισα ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ Νομοσχεδίου, ἀλλὰ θέλω ὑποστηρίξει τὰς ἰδέας μου καὶ τὰς τροπολογίας μου.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρ. 5 ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§21ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 6–14 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρ. 15,)

§23ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ παρατηρῶ τὰ ἑξῆς. Γινώσκετε, ὅτι καὶ ὁ Ἐμπορικὸς Νόμος ἐπιδιώκει, καὶ οἱ ἔμποροι ἐθίζουσι νὰ ἐκδίδωσι συναλλάγματα ἐν πολλοῖς ἀντιτύποις, ἤτοι συναλλαγματικὴ πρώτη, δευτέρα, τρίτη, τετάρτη κτλ. Κατὰ δὲ τὸ ἄρθρ. τὸ αὐτὸ ποσὸν θέλει τότε φορολογεῖται πολλάκις, ὅπερ ἄδικον· τοῦτο γίνεται, ἵνα πολλάκις μὴ δολιεύηται ὁ Νόμος. Καλὸν εἶναι νὰ γίνῃ σκέψις, ἵνα καὶ ἡ φορολογία πράγματι ποιῆται ἀσφαλῶς, καὶ ἐπανειλημμένως φόρος νὰ μὴν ἐπιβάλληται ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ποσοῦ. Ἴσως δὲ δύναται νὰ προληφθῇ τὸ κακὸν δι’ ἄλλου μέσου· π. χ. δύνανται οἱ ἔμποροι νὰ ὑποχρεωθῶσι νὰ ἐκδίδωσι τὰς συναλλαγματικὰς ἐκ διπλοτύπου βιβλίου, τίθηται δὲ τὸ γραμματόσημον καὶ ἐπὶ τοῦ στελέχους καὶ τοῦ διπλοτύπου κατὰ τὸ ἥμισυ ἐφ’ ἑκάστου. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου δύναται νὰ γίνῃ ἡ ἐξέλεγξις ἀντιτύπου συναλλαγματικῆς μὴ ἐχούσης χαρτόσημον, διὰ τῆς παραβολῆς πρὸς τὸ στέλεχος. Ταύτας τὰς σκέψεις ὑποβάλλω, ἵνα μελετηθῇ τὸ ζήτημα καὶ ληφθῇ πρόνοια περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 15 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρ. 16).

§24ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιβάλλεται φόρος ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος τῶν ἀνωνύμων ἑταιριῶν, ὅστις εἶναι ὡρισμένος εἰς 3%· ἤδη δὲ βλέπω, ὅτι μεταβάλλεται ὁ φόρος οὗτος καὶ τίθεται 2%.

§25ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν καταργεῖται αὐτὸς ὁ φόρος, ἀλλὰ μόνον ἐπιβάλλεται ἕτερος φόρος. Ὁ φόρος αὐτὸς ἀναφέρεται εἰς τὸ ἄρθρ. 21 τοῦ Νόμου τοῦ 1873, ἡ διάταξις δὲ αὕτη μένει ἐν ἰσχύϊ. Ἰδοὺ δὲ τὶ λέγει ἡ διάταξις αὕτη (ἀναγινώσκει). Τὸ ἄρθρ. αὐτὸ μένει ἐν ἰσχύϊ.

§26ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Θέλω καὶ ἐγὼ νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου· εἴδομεν ἐδῶ, ὅτι πληρώνουν φόρον 2% τὰ μερίσματα τῶν ἀνωνύμων μετοχῶν, τὰ ὁποῖα δίδουν αἱ Τράπεζαι. Ὑπάρχουσι δὲ δύω εἴδη μετοχῶν, ἀνώνυμοι καὶ ὀνομαστικαί· αἱ μὲν ὀνομαστικαὶ χρησιμεύουν δι’ ἐκείνους, οἵτινες ἔχουν 5 ἢ 10 μετοχὰς, ἢ εἰς ἓν εὐεργετικὸν κατάστημα ἀνήκουσιν ἐκ τῶν μερισμάτων, τῶν ὁποίων συντηρῶνται· αἱ δὲ ἀνώνυμοι εἶναι ἐκεῖναι, αἵτινες χρησιμεύουσι πρὸς ἐμπορίαν, ὑπάρχει δὲ μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ τῶν μὲν καὶ τῶν δέ. Εἶναι λοιπὸν δίκαιον ἀντὶ τῶν 2%, τὸ ὁποῖον τίθεται εἰς τὰ μερίσματα τῶν ἀνωνύμων μετοχῶν, νὰ τεθῇ 4%. Μόναι αἱ μετοχαὶ αὗται, ἐπαναλαμβάνω, χρησιμεύουσι διὰ τὸ ἐμπόριον· διὰ τὰς ὀνομαστικὰς δὲ μετοχὰς νὰ μένῃ τὸ 2%. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρ. 16 καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 17).

§27ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἐὰν ἄνευ διακρίσεως θὰ ἦναι αὐτὸς ὁ φόρος τῶν εἰσιτηρίων μεταξὺ ἀτμοπλοίων καὶ σιδηροδρόμων.

§28ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι ὁ νῦν κείμενος Νόμος· κατάργησις γίνεται μόνον ἐπὶ τῶν Σιδηροδρόμων, ὅπου λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν μόνον τὸ ποσόν. (Γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ ἐπίλοιπα ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον).

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς ἕτερον ἀντικείμενον.

§30ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια ἐπικρατεῖ ἡ συνήθεια, καθ’ ἣν, ὅταν εἰσαχθῶσιν ἐνώπιον αὐτῶν συνθῆκαι μετὰ ξένου Κράτους, χάριν τῆς πρὸς αὐτὰ ὀφειλομένης ἁβροφροσύνης, νὰ προηγῆται ἡ περὶ αὐτῶν συζήτησις ἐκείνης παντὸς ἑτέρου ζητήματος, ἂν ἡ περὶ τῶν συνθηκῶν τούτων συζήτησις ὑπάρχῃ ὥριμος κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Ἐπειδὴ δὲ ἡ ὑποβληθεῖσα εἰς τὴν ψῆφον ὑμῶν συνθήκη μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας τυγχάνει ἤδη ὥριμος πρὸς συζήτησιν, διότι καὶ αὐτὴ ἡ περὶ αὐτῆς ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς διενεμήθη πρὸς ὑμᾶς, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω, ὅπως, ἂν ἡ Βουλὴ ἐγκρίνῃ, προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην.

§31ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἔχω ἀντίῤῥησιν εἰς τὴν ψήφισιν τῆς Συνθήκης μετὰ τῆς Γερμανίας ἀπόψε, διότι ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ πᾶσαν τὴν σχετικὴν ἀλληλογραφίαν, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν διάπραξιν τῆς Συνθήκης ταύτης, ἰδίως τὴν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν πρόσκλησιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ζητηθῶσιν αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων τῶν μεγάλων ἐμπορικῶν πόλεων τῆς Ἑλλάδος. Τὸ ἔπραξε τοῦτο; ἐὰν τὸ ἔπραξε, παρακαλῶ νὰ φέρῃ τὰς γνωμοδοτήσεις ταύτας, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν τὰ συμφέροντα τῆς ἐμπορικῆς τάξεως συνᾴδουσι πρὸς τὴν συνθήκην ταύτην.

§32ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἀττικῆς μὲ εἶχε προκαλέσει κατὰ τὴν προτελευταίαν Συνεδρίασιν νὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν προκειμένην συνθήκην· ἀλλ’ ἔγγραφα τοιαῦτα δὲν ὑπάρχουσιν ἐν τοῖς ἀρχείοις ἡμῶν, διότι ἡ διαπραγμάτευσις ἐγένετο ἐνταῦθα. Ἡ Γερμανικὴ Πρεσβεία μετὰ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως διημείψαντο ἀλληλογραφίαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, καὶ αὗται δύνανται νὰ ἔχωσι τοιαῦτα ἔγγραφα, ἡμεῖς ὅμως δὲν ἔχομεν. Οὔτε προεκαλέσαμεν δὲ τὰς γνωμοδοτήσεις τῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων ἐπὶ τῆς συνθήκης ταύτης, περιορισθέντες νὰ λάβωμεν ἁπλῶς πᾶσαν πληροφορίαν παρὰ τῶν ἱκανῶν νὰ μᾶς φωτίσωσιν ὡς πρὸς τὰ οἰκεῖα συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐμπορίου, ἀλλ’ ἐπαναλέγω, ὅτι ἐπισήμως δὲν ἐζητήσαμεν τὰς γνωμοδοτήσεις τῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων.

§33ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριοι, σᾶς ὁμολογῶ ὅτι ἡ ὁμιλία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν μὲ ἐξέπληξεν. Οὐδέποτε, πιστεύω, διεπράχθη συνθήκη ἐμπορικὴ μεταξὺ δύω Κρατῶν, πρὶν ἡ ὑπηρεσία φροντίσῃ διὰ παντὸς μέσου νὰ λάβῃ τὰς πληροφορίας ἐκείνας, αἵτινες θὰ συνετέλουν εἰς τὸ νὰ μορφώσῃ γνώμην ὡς πρὸς τὰ συμφέροντα τὰ ἐμπορικὰ, τὰ ὁποῖα ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ προασπίσῃ. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ζητήσῃ εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου, θὰ εὕρῃ ὅτι εἰς πάσας τὰς συνθήκας μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν ξένων Κρατῶν ὑπάρχουν γνωμοδοτήσεις τῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων· τὸ νὰ ὁμολογῇ δὲ σήμερον ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν ἐζήτησε τὴν γνώμην αὐτῶν καὶ ὅτι αὐτογνωμόνως προέβη εἰς διαπραγμάτευσιν τῆς συνθήκης, ἥτις πολλὰ συμφέροντα θέλει βλάψει, δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἐξηγήσω ἄλλως, παρὰ ὡς μίαν μεγάλην σπουδὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ νὰ εὐαρεστήσῃ τὴν Γερμανίαν μὲ θυσίαν τῆς ἐμπορικῆς καὶ ναυτικῆς τάξεως ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Τὴν Δευτέραν θέλω φέρει τὸν λόγον εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην.

§34ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔδειξε μεγάλην σπουδὴν περὶ τὴν διάπραξιν τῆς Συνθήκης· τοῦτο δὲ διότι ἤθελε νὰ ἐξασφαλίσῃ ὑπὲρ τοῦ Κράτους τὴν ὠφέλειαν τῆς ἐλαττώσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τῆς σταφίδος ἀπὸ 24 μάρκων εἰς 8. Ἄνευ τῆς ὑποσχέσεως ὅτι ἠθέλομεν διαπράξει τοιαύτην συνθήκην, δὲν ἠδυνάμεθα ν’ ἀπολαύσωμεν τοῦ ἀγαθοῦ τούτου. Ἀλλὰ πλὴν τούτου ἀπηλαύσαμεν καὶ ἑτέρου ἀγαθοῦ, τουτέστι τῆς ἐλαττώσεως τοῦ τέλους ἀπὸ 24 μάρκων εἰς 8 ἐπὶ τῶν σύκων, ἐπίσης καὶ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ τέλους ἐπὶ τῶν ἐλαιῶν ἀπὸ 60 μάρκων εἰς 30, ὡς καὶ τῆς ἐλαττώσεως ἄλλων τινῶν τελῶν. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς παρετήρησεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε πρὸ τῆς διαπράξεως τῆς Συνθήκης νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην τῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων καὶ φρονεῖ ὅτι τοῦτο πάντοτε ἐγένετο παρὰ τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων. Ἀλλὰ παρατηρῶ εἰς αὐτὸν ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐγὼ ἔλαβον γνῶσιν τῶν ἐν τῷ ἀρχείῳ τοῦ Ὑπουργείου, οὐδέποτε τοῦτο ἐγένετο, οὐδεμία πρόσκλησις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο πρὸς Ἐμπορικὰ Ἐπιμελητήρια, ὅπως ἀποφανθῶσι πρὸ τῆς διαπράξεως Συνθήκης· πιθανὸν νὰ ὑπάρχῃ τις, ἥτις μὲ διέφυγεν, ἀλλὰ κατὰ κανόνα τοῦτο δὲν ἐγένετο, ὑποθέτω δὲ ὅτι δὲν ἐγένετο διόλου. Ἐνῷ δὲ δὲν ἐγένετο παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, εἰξεύρω ὅτι ἐν τῇ προκειμένῃ Συνθήκῃ δὲν ἐγένετο οὐδὲ παρὰ τῆς Γερμανικῆς. Ἑπομένως, ἀφοῦ ἔγγραφα τοιαῦτα δὲν πρόκειται νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν ὡς μὴ ὑπάρχοντα, τὸ δὲ θέμα εἶναι ὥριμον, δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς Συνθήκης, διότι ὁ μόνος λόγος, τὸν ὁποῖον ἀντέταξεν εἰς τὴν πρόταξιν αὐτῆς ὁ κ. Βουλευτὴς, ἦτο ὅτι ἔπρεπε νὰ περιμείνωμεν τὴν προσαγωγὴν τῶν ἐγγράφων. Περὶ τοῦ κανονισμοῦ τῆς ἡμερησίας διατάξεως προκειμένου παρατηρῶ ὅτι εἶναι ὀρθὸν καὶ πάντοτε ἐπικρατεῖ ἐν τῇ ἡμετέρᾳ συνηθείᾳ ὡς καὶ ἐν τῇ τῶν ἄλλων Κοινοβουλίων, ὅπως αἱ πρὸς ξένα Κράτη διαπραττόμεναι Συνθῆκαι προτάσσωνται ὅταν εἶναι ὥριμοι πρὸς συζήτησιν. Ἑπομένως πρῶτον θέμα ἔσεται, τῇ ἐπινεύσει τῆς Βουλῆς, τὸ περὶ ἐγκρίσεως τῆς πρὸς τὴν Γερμανίαν Συμβάσεως. Ἀλλὰ πλὴν ταύτης ὑπάρχει καὶ ἄλλο Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχει τοιοῦτον περίπου χαρακτῆρα, καὶ ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐκπαιδευτικὴν ἀποστολὴν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ.

§35ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ποῖον ἐννοεῖτε;

§36ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν ἀποστολὴν ἐκ ξένου Κράτους ἀξιωματικῶν πρὸς ἐκπαίδευσιν τοῦ πολεμικοῦ ἡμῶν ναυτικοῦ. Ἐπειδὴ δὲ ἐν τούτῳ τῷ Νομοσχεδίῳ πρόκειται περὶ ἀποτελέσματος συνεννοήσεως πρὸς ξένον Κράτος, ἡ Βουλὴ θέλει θεωρήσει ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ προταχθῇ ἡ συζήτησις καὶ τοῦ Νομοσχεδίου τούτου. Μετ’ αὐτά, ἀφοῦ ἤδη ἐδημοσιεύθη ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, νομίζω ὅτι πρῶτον ἀντικείμενον συζητήσεως εἶναι ὁ Προϋπολογισμός. Τῆς συζητήσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ προτάσσεται πάντοτε γενικὴ συζήτησις περὶ τῆς καταστάσεως τῆς χώρας· νομίζω δὲ ὅτι ἐν τῇ γενικῇ ἐκείνῃ συζητήσει δύνανται νὰ συμπεριληφθῶσι πᾶσαι αἱ ἄλλαι, αἵτινες προανηγγέλθησαν, ἡ περὶ δανείου, ἡ περὶ τῶν στρατιωτικῶν πραγμάτων καὶ ἄλλαι· οὐδεὶς δύναται νὰ ἐμποδίσῃ, ὅπως ἐν τῇ γενικῇ συζητήσει τοῦ Προϋπολογισμοῦ δοθῇ πᾶσα ἀνάπτυξις εἰς οἱονδήποτε θέμα, ἰδίως εἰς τὸ θέμα τοῦ δανείου· τοῦτο εἶναι τόσον συναφὲς πρὸς τὸν Προϋπολογισμὸν, ὥστε δύναται ν’ ἀποτελέσῃ ἕνα κλάδον τῆς συζητήσεως ταύτης ἀκέραιον. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο συμφερώτερον καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ περιληφθῇ ἐν τῇ γενικῇ συζητήσει. Ἐὰν πάντες ἀσπάζωνται τὴν γνώμην ταύτην, ἐπειδὴ πρὸ τοῦ Προϋπολογισμοῦ πρέπει νὰ ψηφίσωμεν Νομοσχέδιά τινα πρὸς αὐτὸν συνδεόμενα, θὰ εὑρεθῇ τρόπος, ὅπως συνδυασθῇ κατὰ τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, τὰς εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἀφιερωμένας, ἡ συζήτησις τῶν Νομοσχεδίων ἐκείνων, διακοπτομένης τῆς συζητήσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ καθορισθῶσιν εἰδικαὶ ἡμέραι τῆς ἑβδομάδος, καθ’ ἃς θὰ προτάσσωνται τοῦ Προϋπολογισμοῦ αἱ τῶν Νομοσχεδίων τούτων ἀναγνώσεις. Ὑπάρχουσι καὶ ἕτερα Νομοσχέδια, ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ ἔδειξε διάθεσιν, ἵνα προταχθῶσιν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει· τοιαῦτα εἶναι τὰ δικαστικὰ Νομοσχέδια, ὡς καὶ ἄλλα τινά, περὶ ὧν ἐγένετο λόγος ἐν προηγουμέναις συνεδριάσεσι. Καίτοι πρέπει νὰ προβῶμεν εὐθὺς εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τοῦτο δὲν θέλει ἐμποδίσει, ὅπως κάθ’ ἡμέρας ὡρισμένας παρεντίθεται καὶ ἡ συζήτησις τῶν Νομοσχεδίων ἐκείνων.

§37ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Γερμανίας, ὅσον τὸ ἐπ’ ἐμὲ, δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν, ὅπως αὕτη προταχθῇ, διότι ἀφορᾷ εἰς τὴν ὀφειλομένην πρὸς ξένην Κυβέρνησιν ἁβροφροσύνην. Ἐν τῇ συζητήσει τῶν καθ’ ἕκαστον, οἱ ἔχοντες παρατηρήσεις δέον νὰ ὑποβάλωσιν αὐτάς· τὸ αὐτὸ φρονῶ καὶ διὰ τὴν ἑτέραν ὑπόθεσιν, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν πρόσκλησιν ξένων Ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ ἐκ Γαλλίας. Ὡς πρὸς τὴν πρότασιν ὅμως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τοῦ νὰ προταχθῇ πάσης ἄλλης συζητήσεως ἡ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ νὰ συγχωνευθῶσιν εἰς αὐτὴν ὅλα τὰ λοιπὰ ζητήματα, ἰδίως δὲ τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸ δάνειον, δικαιοῦμαι νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου, διότι γινώσκω πόσον εὔθικτος εἶναι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὁσάκις πρόκειται νὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ περὶ τῶν πράξεων αὐτοῦ ἠθικῶς, ἰδίως δὲ ὁσάκις ἀποδίδεται εἰς αὐτὸν ἐνέργεια, φέρουσα τὸν χαρακτῆρα ἢ πράξεως μὴ ἐννόμου, ἤ πράξεως μὴ συμφώνου πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Ὅτε ὑπέβαλον τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὸ δάνειον, ἐξήγησα καθαρῶς ἣν ἔχω πεποίθησιν, ὅτι ἐπὶ τοῦ δανείου αἱ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπισύρουσι κατ’ αὐτῆς πολιτικὴν καὶ νομικὴν εὐθύνην. Γνωρίζω καλῶς τὸ βάρος τῶν λέξεων τούτων, καὶ ἐν ἐπιγνώσει τοῦ βάρους ἐξήνεγκον ταύτας ἀπὸ τοῦ βήματος. Δὲν πιστεύω λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θ’ ἀποφασίσῃ νὰ φυγοστρατήσῃ εἰς συζήτησιν τοιαύτην, δὲν νομίζω δὲ περιπλέον ὅτι εἶναι εὔλογον τοιοῦτον εἰδικὸν ζήτημα, ἐφ’ οὗ ἐξηγέρθη τὸ δημόσιον φρόνημα, νὰ συγχωνευθῇ εἰς τὴν γενικὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἥτις εἶναι πέλαγος, εἰς ὃ δυνάμεθα νὰ πνιγῶμεν καὶ ἡμεῖς πάντες καὶ ἡ κοινὴ γνώμη μεθ’ ἡμῶν. Ἐκτὸς τούτου ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε ῥητῶς καὶ ἐπανειλημμένως, ὅπως ἡ συζήτησις αὕτη γίνῃ αὐτοτελῶς, οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ μετατρέψῃ τὴν ἀπόφασιν ταύτην τῆς Βουλῆς· δὲν δύναται δὲ, νομίζω, οὐδὲ διὰ προσφυγῆς εἰς τὴν πλειονοψηφίαν νὰ μετατρέψῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, διότι ἔχομεν τὸ δικαίωμα διὰ μυρίων τρόπων νὰ φέρωμεν τὸ ζήτημα. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, συμβουλεύω μάλιστα αὐτὸν, ἐν ὀνόματι τοῦ ἠθικοῦ συμφέροντος τῆς Κυβερνήσεως, ἧς εἶναι Πρόεδρος, νὰ δεχθῇ, ἵνα τὴν προσεχῆ Δευτέραν, μετὰ τὰς δύω συμβάσεις, ἄρξηται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου.

§38ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται ν’ ἀποφασίσωμεν ἐπὶ προτάσεως ἀφορώσης εἰς τὸν ἀποκλεισμὸν ταύτης ἢ ἐκείνης τῆς συζητήσεως. Ἡμεῖς, τοὐναντίον, εἴπομεν ὅ,τι εἶπε καὶ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Εὐρυτανίας, ὅτι θέλομεν τὴν συζήτησιν τοῦ παρ’ αὐτοῦ προβληθέντος θέματος ἀνυπερθέτως, οὐδ’ ἀντιλέγομεν ὅπως τὰ περὶ αὐτοῦ κανονίσωσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὸ ὑποκινοῦσι. Νομίζομεν ὅτι ὀρθότερον θὰ ἦτο, ἂν τὸ θέμα τοῦτο περιελαμβάνετο ἐν τῇ γενικῇ συζητήσει περὶ τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, ἧς συναφέστερον οὐδὲν, τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ δὲν εἶναι πρέπον κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην, καθ’ ἣν εἰσήχθη ὁ Προϋπολογισμὸς ἐγκαίρως, νὰ μὴ ψηφίσωμεν αὐτὸν πρὸ τοῦ τέλους τοῦ ἔτους, ἀλλὰ ν’ ἀναγκαζώμεθα, οὐχὶ πάντη μὴ συνταγματικῶς, νὰ δαπανῶμεν διὰ ψηφίσεως δωδεκατημορίων· νομίζομεν ὅτι θὰ ἦτο πρέπον νὰ καταβληθῇ πᾶσα προσπάθεια, ὅπως ὁ Προϋπολογισμὸς, καταλαμβάνων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὴν ἀνήκουσαν αὐτῷ θέσιν, ψηφισθῇ πρὸ τῆς λήξεως τοῦ ἔτους. Ἀλλὰ τοῦτο δύναται πᾶς Βουλευτὴς, πολλῷ μᾶλλον δύνανται πολλοὶ Βουλευταὶ νὰ τὸ ἐμποδίσωσιν, ἀρκεῖ νὰ παρατείνωσι τὰς συζητήσεις· ἀναντιῤῥήτως δὲ θὰ συνετέλει εἰς τὴν μὴ ἔγκαιρον ψήφισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὁ χωρισμὸς τοῦ ζητήματος περὶ δανείου ἀπὸ τῆς συζητήσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἀλλ’ ἂν οἱ προκαλέσαντες τὰ τοῦ ζητήματος τούτου θέλωσι ν’ ἀποχωρήσωσιν αὐτὸ ἀπὸ τῆς γενικῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν, καὶ ἂν θέλωμεν, νὰ ἐμποδίσωμεν τὸν χωρισμόν· διότι, συζητοῦντες οὗτοι περὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ προεισαγωγικῶς, δύνανται νὰ δώσωσι χαρακτῆρα εἰς τὰς περὶ τοῦ δανείου παρατηρήσεις αὐτῶν τοιοῦτον, ὥστε ν’ ἀποῤῥέῃ ἐξ αὐτῶν πρότασις διακεκριμένη ἀπὸ τῆς ἐκφραζούσης τὸ πόρισμα τῆς γενικῆς συζητήσεως. Σκοπὸς ἄρα τῶν παρ’ ἐμοῦ ῥηθέντων δὲν ἦτο ἡ δι’ ἀποφάσεως, κατὰ πλειονοψηφίαν καὶ μειονοψηφίαν λαμβανομένης, ταξινόμησις τῆς ἐργασίας ἡμῶν· τοὐναντίον, ἠθέλησα νὰ προκαλέσω πάντων ἀνεξαιρέτως τὴν συναίνεσιν εἰς τὸν παρ’ ἐμοῦ ὑποδειχθέντα τρόπον ἐργασίας· διότι, ἂν ὑπάρχωσιν οἱ διαφωνοῦντες, ἐννοεῖται ὅτι θὰ ἐπικρατήσωσιν, ἀφοῦ τὰ πράγματα εἶναι ὑπὲρ αὐτῶν. Ὥστε ἤδη φρονῶ, ὅτι δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εὐθὺς εἰς τὴν συζήτησιν τῆς συνθήκης μετὰ τῆς Γερμανίας, εὐθὺς δὲ κατόπιν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν ναυτικὴν ἀποστολήν.

§39ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ τελευταία παρατήρησις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ εἶναι προτροπὴ νὰ προσέξωμεν νὰ μὴ παρεμβάλλωμεν προσκόμματα εἰς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Εἶναι ἀληθῶς παράδοξος ἡ ἀξίωσις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ νὰ συγχωνευθῇ ἡ συζήτησις τῆς περὶ διαχειρίσεως τῶν χρημάτων τοῦ δανείου ἐπερωτήσεως μετὰ τῆς γενικῆς συζητήσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ· εἶναι δὲ παράδοξος καὶ ἡ ἀπαίτησίς του, νὰ μὴ παρακωλύωνται αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς δι’ ἐπερωτήσεων, ἀφοῦ γνωρίζει, ὅτι οἱ ἐπερωτῶντες ἐνασκοῦσι δικαίωμα, τοῦ ὁποίου ἡ ἐνάσκησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευτελισθῇ ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας. Ἑπομένως ἐφ’ ὅσον οἱ ἐπερωτῶντες ἀξιοῦσι νὰ συζητήσωσιν, οὔτε ἡ πλειοψηφία τοῦ Κοινοβουλίου, οὔτε ἄλλος τις δύναται νὰ ἀρνηθῇ εἰς αὐτοὺς τὴν ἐνάσκησιν τοῦ δικαιώματός των. Τὴν Δευτέραν λοιπὸν θέλομεν προβῆ εἰς τὴν συζήτησιν τῆς περὶ δανείου ἐπερωτήσεως. Δὲν ἀντιλέγω εἰς τὸ νὰ συζητηθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ἡ μεταξὺ Γερμανίας καὶ Ἑλλάδος σύμβασις, εἴτε τὸ ἄλλο Νομοσχέδιον. Ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἐπεχείρησεν, οὔτε σκοπὸν ἔχει νὰ παρεμβάλῃ προσκόμματα εἰς τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλίου· ἀλλ’ ἡ Ἀντιπολίτευσις ὀφείλει νὰ μὴ ἀφίνῃ νὰ ἐπέρχεται σύγχυσις τῶν πραγμάτων, διότι ἡ σύγχυσις τῶν πραγμάτων συντελεῖ εἰς τὴν περικάλυψιν τῆς ἀληθείας, συντελεῖ οὐχὶ εἰς τὴν διαφώτισιν, ἀλλὰ εἰς τὴν διασκότισιν τῶν μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει καθῆκον νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ τοῦτο. Δὲν ἀντιλέγω λοιπὸν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς μεταξὺ Γερμανίας καὶ Ἑλλάδος συμβάσεως, παρακαλῶ ὅμως τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ἢ τὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, ἀφοῦ ἐθεώρησεν ἐντελῶς περιττὸν νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην τῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων, διὰ τῶν ὁποίων ἠδύνατο νὰ φωτισθῇ περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐμπορίου, καὶ πεισθῇ ἂν ἐξασφαλίζωνται διὰ τῆς μετὰ τῆς Γερμανίας συνθήκης, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακας, παριστῶντας λεπτομερῶς τὰ ὀφέλη, τὰ ὁποῖα ἐξησφαλίσθησαν ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος, καὶ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας εἰς ἀντάλλαγμα τῶν ὠφελειῶν τούτων πρόκειται νὰ ὑποστῇ ἡ Ἑλλάς. Ἔχομεν τὴν ἀναγγελίαν, ὅτι τὰ εἰσαγωγικὰ ἐν Γερμανίᾳ τέλη τῆς Ἑλληνικῆς σταφίδος, τῶν ἐλαιῶν, σύκων καὶ ἄλλων τινῶν προϊόντων ἠλαττώθησαν ἀπὸ 24 μάρκων εἰς 8· ἀναγκαῖον ὅμως εἶναι νὰ γνωρίζωμεν πόσον ποσὸν σταφίδος εἰσάγεται ἐν Γερμανίᾳ, πόσον δὲ ποσὸν σύκων ἢ ἄλλων προϊόντων, τῶν ὁποίων τὰ τέλη ἠλαττώθησαν, καὶ τίνες αἱ ἐκ τούτων ὠφέλειαι τῶν παραγωγῶν Ἑλλήνων. Ἐπιθυμοῦμεν ὡσαύτως νὰ μάθωμεν πόσον ποσὸν εἰδῶν τῆς Γερμανικῆς βιομηχανίας εἰσάγεται ἐν Ἑλλάδι, καὶ ἑπομένως πόσον χρημάτων θὰ στερηθῇ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν τῶν ἐκ τῆς Γερμανίας εἰσαγομένων βιομηχανικῶν προϊόντων. Ὅταν συνομολογῶνται ἐμπορικαὶ συμβάσεις, ὑπολογίζονται ἁπανταχοῦ ἂν αἱ προσγινόμεναι ζημίαι ἀντιστοιχῶσιν εἰς ἴσα ἀνταλλάγματα, καὶ τὸ πρώτιστον καθῆκον τοῦ Κοινοβουλίου εἶναι νὰ ἐρευνᾷ καὶ ἀνευρίσκῃ πόσαι αἱ ζημίαι, αἱ ὁποῖαι ἐπέρχονται ἐκ τῶν παραχωρήσεων, τὰς ὁποίας συνωμολογήσαμεν, καὶ ἂν αὗται ἀντιστοιχῶσιν εἰς τὰς παραχωρήσεις, τὰς ὁποίας ἀπεκτήσαμεν. Ὅθεν δὲν ζητοῦμεν τι δύσκολον, διότι αἱ πληροφορίαι ὑπάρχουσιν ἐν τοῖς ἀρχείοις τοῦ Ὑπουργείου. Ἐπεθύμουν νὰ μὴ τελειώσω πρὶν ἢ ἀπευθύνω μίαν παρατήρησιν καθιστῶσαν γνωστὸν κατὰ τί ἡμεῖς διαφωνοῦμεν ἐπὶ τούτων πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι ἐκπληροῦνται αἱ Συνταγματικαὶ διατάξεις, ἐὰν σπεύσῃ τὸ Κοινοβούλιον νὰ συζητήσῃ ὅσον οἷόν τε τάχιον τὸν Προϋπολογισμὸν καὶ παραδώσῃ αὐτὸν εἰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως πρὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ ἔτους. Ὅταν ὅμως οἱ Προϋπολογισμοὶ συντάσσωνται, συζητῶνται καὶ ψηφίζωνται τοιουτοτρόπως, ὥστε νὰ ἀναγκάζωνται αἱ Κυβερνήσεις νὰ καταλίπωσι τὸ ἓν τέταρτον τῶν ἐξόδων εἰς ἀδιαθέτους πιστώσεις, νὰ μὴ δύναται δὲ νὰ εἰσπράττῃ ὅλα τὰ ἔσοδα, καὶ νὰ μένῃ ποσὸν ἐσόδων μὴ εἰσπραχθὲν τὸ ἓν τέταρτον τῶν προϋπολογισθέντων ἐσόδων, τότε οἱ Προϋπολογισμοὶ οὗτοι εἰσὶν εἰκονικοί, οὐδεμία δὲ ἐγγύησις Συνταγματικὴ πληροῦται δι’ αὐτῶν. Τὸ δὲ Κοινοβούλιον, ὅπερ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων ἐπείσθη ἤδη περὶ τούτου, τὸ Κοινοβούλιον ἔχει καθῆκον νὰ δείξῃ τῷ ὄντι μεγαλειτέραν εὐλάβειαν πρὸς τοὺς Συνταγματικοὺς θεσμούς, οἵτινες μᾶς διέπουσι, καὶ νὰ ἐνασχοληθῇ μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως κατορθωθῇ ὥστε νὰ ψηφισθῇ ἐγκαίρως ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ ἐπιόντος ἔτους, ἀλλὰ Προϋπολογισμὸς, ὅστις νὰ διαφέρῃ ἀπὸ τοὺς Προϋπολογισμοὺς τῶν παρελθόντων ἐτῶν. Ἑπομένως ἡ Ἀντιπολίτευσις θέλει ἐργασθῆ πρὸς τοῦτο μετὰ πάσης προθυμίας, οὔτε διενοήθη ποτὲ νὰ παρεμβάλῃ προσκόμματα, τὰ ὁποῖα ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι εἶναι εἰς τὴν ἐξουσίαν αὐτῆς νὰ παρεμβάλῃ, καὶ ὅτι προκαλεῖ ἐπὶ τούτου συζητήσεις ματαίας.

§40ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ζητεῖ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος βουλευτής, ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ προηγουμένην συνεδρίασιν. Ὑπεβλήθη πίναξ τῆς ἐξ Ἑλλάδος εἰσαγωγῆς εἰς Γερμανίαν τῆς σταφίδος, ἐφ’ ὅσον ἦτο δυνατὸν νὰ ᾖ γνωστὸς εἰς τὴν ἡμετέραν τελωνιακὴν ὑπηρεσίαν ὁ προορισμὸς τοῦ ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου· διότι οἱ πίνακες οἱ ἡμέτεροι δεικνύουσι τοὺς λιμένας τοῦ κατάπλου τῶν ἐξαγόντων ἐντεῦθεν τὸ προϊὸν πλοίων, ἀλλὰ δὲν δεικνύουσι καὶ τὰς χώρας τοῦ τελικοῦ αὐτοῦ προορισμοῦ, ἤτοι τῆς καταναλώσεως. Πολλαὶ ἀποστολαὶ εἰς Γερμανίαν γίνονται οὐχὶ διὰ κατάπλων εἰς Γερμανικοὺς λιμένας, ἀλλὰ καὶ διὰ κατάπλων εἰς Ὀλλανδίαν, εἰς Τεργέστην, εἰς Βέλγιον, εἰς Ἀγγλίαν ἢ ἀλλαχοῦ. Ὁ πίναξ, ὃν ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν, περιέχει τοὺς τόπους, εἰς τοὺς ὁποίους ἐντεῦθεν ἀπεστάλη ἡ σταφὶς, πρέπει δέ τις νὰ λάβῃ διὰ τῶν Προξένων πληροφορίας ἰδικιτέρας, ἵνα πορισθῇ ἐξ αὐτῶν τὰ στοιχεῖα πρὸς καθορισμὸν τῶν εἰς τὴν Γερμανίαν ἀποληξάντων ποσῶν. Οὕτως ἐν παραδείγματι, ὅταν βλέπῃ τις, ὅτι εἰς Ὀλλανδίαν ἀπεστάλη ποσὸν ὀκτὼ ἢ ἐννέα ἑκατομμυρίων λιτρῶν σταφίδος, οἴκοθεν ἐννοεῖ, ὅτι τὸ πλεῖστον τελικὸν προορισμὸν εἶχε τὴν Γερμανίαν, ἀλλ’ εἰδικαὶ πληροφορίαι ἀπαιτοῦνται περὶ τοῦ ποσοῦ, ὅπερ πράγματι κατέληξεν ἐκεῖ. Ὡς πρὸς τὰ εἴδη δὲ τὰ ἐκ Γερμανίας εἰς Ἑλλάδα εἰσαγόμενα, ὧν ἡ συνθήκη κανονίζει τὸ τέλος ἢ ὑπὲρ ὧν ἀναγνωρίζει ἀτέλειαν, δὲν θεωρῶ, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη εἰδικῶν πληροφοριῶν μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Δασμολογίου, διότι τὸ νέον Δασμολόγιον περιέχει πάντα τὰ ἀναγραφόμενα ἐν τῇ συνθήκῃ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας, οὐδεμία δὲ γίνεται παραχώρησις πρὸς τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν διὰ τῆς συνθήκης ταύτης, ἥτις νὰ μὴ ἦναι σήμερον θεσμὸς κείμενος παρ’ ἡμῖν, πλὴν μιᾶς μόνης ὅλως ἀσημάντου ἐξαιρέσεως· εἶναι δὲ αὕτη ἡ ἀφορῶσα εἰς τὰ εἴδη ἐκ λευκῆς πορσελάνης, τελοῦντα κατὰ μὲν τὸ Δασμολόγιον μίαν δραχμὴν κατ’ ὀκὰν, κατὰ δὲ τὴν σύμβασιν 50 λεπτά. Τῆς λευκῆς πορσελάνης τὸ Δασμολόγιον εἶχεν ἐκ παραδρομῆς ὁρίσει τὸ τέλος εἰς μίαν δραχμὴν κατ’ ὀκὰν, ἐνῷ τὰ ἐξ αὐτῆς εἴδη ὡς κοινῆς χρήσεως θ’ ἀπέτινον οὕτω δασμὸν 40%, ὅπερ δὲν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰς βάσεις τοῦ Δασμολογίου· ἐδέχθημεν ἄρα ἐλάττωσιν τοῦ τέλους ἀπὸ μιᾶς δραχμῆς εἰς 50 λεπτά. Πάντα τ’ ἄλλα τὰ ἐν τῇ συνθήκῃ εἶναι ἤδη κείμενος νόμος ἐν τῷ Κράτει. Δὲν πρόκειται περὶ νεωτερισμοῦ, δὲν πρόκειται νὰ παραχωρήσωμέν τι, ὅπερ δὲν εἶναι ἤδη παρακεχωρημένον εἰς τὴν Γερμανίαν δυνάμει τοῦ Δασμολογίου. Διὰ τῆς συνθήκης ἀποκτᾷ ἡ Γερμανία ὡς πρὸς τοὺς δασμοὺς, τοὺς ἀναγεγραμμένους ἐν αὐτῇ ὑπὲρ τῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα εἰσαγομένων Γερμανικῶν προϊόντων, τοῦτο μόνον, ὅτι ἐπὶ δεκαετίαν δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ μεταῤῥυθμίσῃ τοὺς δασμοὺς τούτους αὐξάνουσα αὐτούς. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη πρακτικὴ σημασία τῆς ἀναγραφῆς τῶν δασμῶν τούτων ἐν τῇ συνθήκῃ. Ἀλλ’ εἰς τοῦτο μόνον ἀπέβλεψεν ἡ Γερμανία διὰ τῆς ἀναγραφῆς ἐν τῇ συνθήκῃ τῶν εἰρημένων δασμῶν; Εἶναι εὔλογον νὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ Γερμανία ἤθελεν ἀρκεσθῆ εἰς τὴν ἐν τῇ συνθήκῃ ἀναγραφὴν τῶν δασμῶν, ἂν ἡ ἀναγραφὴ οὐδὲν τῇ παρεῖχεν ἄλλο πλεονέκτημα, ἢ μόνην τὴν ὑποχρέωσιν τῆς Ἑλλάδος, ὅπως μὴ αὐξήσῃ τὰ τέλη ἐπὶ δεκαετίαν; βεβαίως οὐχί. Ἀλλ’ ὁ λόγος, δι’ ὃν οὕτως ἔχουσι τὰ τῆς συνθήκης, εἶναι ὅτι, καθ’ ἣν ἐποχὴν διεπραγματεύθη αὕτη, τὸ Δασμολόγιον τὸ νέον, δὲν εἶχεν ἔτι εἰσαχθῆ εἰς τὴν Βουλὴν· ἴσχυεν ἔτι τὸ παλαιὸν Δασμολόγιον, ὅτε ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ὑπέβαλε τὰς προτάσεις αὐτῆς περὶ τῶν περιληπτέων δασμολογικῶν ὅρων ἐν τῇ συνθήκῃ, οἱ δὲ ὅροι ἐκανονίσθησαν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ Δασμολογίου καὶ συνέπεσε πλεῖσται τῶν προτάσεων νὰ ὦσι σύμφωνοι πρὸς τὰς ἰδέας τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῶν ἐπενεκτέων μεταῤῥυθμίσεων εἰς τὸ Δασμολόγιον. Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς προτάσεις τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῷ καταρτισμῷ τοῦ νέου Δασμολογίου, ἠδυνήθημεν νὰ περιλάβωμεν ἐν αὐτῷ πάντα τὰ παρὰ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως ἀπαιτούμενα, δὲν λέγω πάντα τὰ ἀρχικῶς ὑπ’ αὐτῆς προταθέντα, διότι ὡς πρός τινα ἐξ αὐτῶν ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις δὲν ἐπέμεινεν. Ἡμεῖς περιελάβομεν ἐν τῷ νέῳ Δασμολογίῳ ὅσα συνεφώνουν πρὸς τὰς ἰδέας τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως περὶ τῶν ἐπενεκτέων εἰς τὸ παλαιὸν Δασμολόγιον μεταῤῥυθμίσεων, καὶ ταῦτα ἀνεγράφησαν ἐν τῇ συνθήκῃ. Ἂν δὲν εἶχε ψηφισθῆ τὸ νέον Δασμολόγιον, τινὰ τῶν ἀναγραφέντων ἐν τῇ συνθήκῃ θὰ ἦσαν διάφορα τῶν παρ’ ἡμῖν κειμένων, τουτέστι τῶν κανονιζομένων ὑπὸ τοῦ προηγουμένου Δασμολογίου, τινὰ δὲ θὰ ἦσαν σύμφωνα, διότι ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις εἶχεν ἐπιζητήσει διὰ τῆς συνθήκης δύω τινὰ, τὴν ἐλάττωσιν δασμῶν τινων ἐπὶ Γερμανικῶν προϊόντων καὶ τὴν παγίωσιν ἑτέρων, τουτέστι τὴν ὑποχρέωσιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ αὐξήσῃ διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου Δασμολογίου τὰ ἐπ’ αὐτῶν τέλη· ἔλαβον πᾶσαι αἱ ὑπὸ τῆς συνθήκης ἐπιβαλλόμεναι εἰς τὴν Ἑλλάδα δασμολογικαὶ ὑποχρεώσεις τὸν τύπον τῆς παγιώσεως τῶν κειμένων ἀντὶ τοῦ τύπου παγιώσεως ὃν εἶχον ὅτε προετάθησαν. Ἐπίσης καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐζήτησε παρὰ τῆς Γερμανικῆς, ὅπως τινῶν μὲν τελῶν τοῦ Γενικοῦ Δασμολογίου τῆς Γερμανίας ἀναγραφῇ ἐν τῇ συνθήκῃ τὸ ποσὸν ἠλαττωμένον, ἄλλα δὲ τέλη ἢ ἀτέλεια ἀναγραφῶσιν ἐν τῇ συνθήκῃ οἷα καὶ ἐν τῷ γενικῷ Δασμολογίῳ, ἵνα ἐξασφαλισθῇ οὕτως ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς ἐπὶ δεκαετίαν ἡ μὴ κατάργησις τῶν ἀτελειῶν, οὐδ’ ἡ αὔξησις τῶν ἀναγεγραμμένων τελῶν. Εἰς τὴν συνθήκην θέλετε εὕρει προσηρτημένους δύω πίνακας· ὁ εἷς ἐξ αὐτῶν περιέχει τὰ τέλη τῶν εἰς Γερμανίαν εἰσαγομένων Ἑλληνικῶν προϊόντων, ὁ ἕτερος περιέχει τὰ τέλη τῶν εἰς Ἑλλάδα εἰσαγομένων Γερμανικῶν προϊόντων, ἐφ’ ὅσον ἡ σύμβασις ἐγγυᾶται τὴν μὴ αὔξησιν τούτων ἢ ἐκείνων. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ταῦτα τὰ ἐκ τῆς συνθήκης ἀποκτώμενα δασμολογικὰ ὀφέλη ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ τῆς εἰς Γερμανίαν εἰσαγωγῆς. Ἐν τῷ πίνακι τῶν τελῶν τῶν εἰς Γερμανίαν ἐξ Ἑλλάδος εἰσαγομένων προϊόντων εὕρηνται ἐγγεγραμμένα τινὰ μὲν εἴδη, ὧν τὸ τέλος ἠλαττώθη ἀπὸ τοῦ ἐν τῷ γενικῷ Δασμολογίῳ τῆς Γερμανίας, τινὰ δὲ εἴδη, ὑπὲρ ὧν ἀναγράφεται ἀτέλεια. Ἡ συνθήκη ὅμως παρέχει καὶ ἄλλην ὠφέλειαν εἰς τὰ Ἑλληνικὰ προϊόντα, ὅτι πᾶσα παραχώρησις, γενομένη ἢ γενησομένη διὰ συνθήκης τῆς Γερμανίας πρὸς ἕτερον Κράτος, ἤδη ἀποκτᾶται καὶ ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος, ἐνῷ κατὰ τὰ μέχρι τοῦδε δὲν θὰ ἀνῆκεν εἰς αὐτὴν, διότι ἡ Ἑλλὰς δὲν συνεδέετο μετὰ τῆς Γερμανίας διὰ συνθήκης παρεχούσης ἀμοιβαίως εἰς τὰ δύω Κράτη τὰ δασμολογικὰ πλεονεκτήματα τῶν μᾶλλον εὐνοουμένων Ἐπικρατειῶν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐν συνθήκαις τῆς Ἑλλάδος μετὰ τῆς Πρωσσίας, τῆς Σαξωνίας, τοῦ Ἀννοβέρου καὶ τοῦ Ὀλδεμβούργου ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη διάταξίς τις περὶ ἀμοιβαίας παραχωρήσεως κεχορηγημένων πλεονεκτημάτων εἰς ἄλλα Κράτη, ἀλλ’ ἐπὶ τῷ ὅρῳ τῆς ἀντιπαραχωρήσεως ὑπὲρ τοῦ ἑτέρου Κράτους τῶν πλεονεκτημάτων, ἀνθ’ ὧν ἀπεκτήθησαν αἱ παραχωρήσεις, ἢ ἄλλων ἴσης ἀξίας. Οὗτος δ’ ὁ ὅρος κατέστρεφεν ἐντελῶς τὴν χρησιμότητα τῆς διατάξεως ἐκείνης· δὲν ὑπῆρχεν ἀναγεγραμμένη ἐν τῇ συνθήκῃ μετὰ τῶν τεσσάρων Γερμανικῶν Κρατῶν ἡ ἀπόλυτος ἀρχὴ τῆς ἀμοιβαίας παραχωρήσεως τῶν πλεονεκτημάτων τῶν μᾶλλον εὐνοουμένων Ἐπικρατειῶν· ὡς ἐκ τούτου, ὅτε ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ὑπέγραψε τὴν συνθήκην μετὰ τῆς Ἱσπανίας, δι’ ἧς ἠλαττοῦτο τὸ τέλος ἐπὶ τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος ἀπὸ 24 μάρκων εἰς 8, παρέστησεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ὅτι οὐδεμίαν ἔχει ὑποχρέωσιν ἵνα τὴν ἐλάττωσιν ταύτην ἐπεκτείνῃ καὶ ἐπὶ τῶν ἐξ Ἑλλάδος εἰσαγομένων σταφίδων, παρετήρησεν ὅμως συνάμα ὅτι θὰ ἦτο πρόθυμος νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ἰσχὺν τῶν δασμολογικῶν παραχωρήσεων τῆς συνθήκης ἐκείνης καὶ ἐπὶ τῶν ἐξ Ἑλλάδος εἰσαγομένων προϊόντων, ἂν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις παρεδέχετο τὴν ἀρχὴν τῆς συνομολογήσεως συμβάσεως ἐπὶ τῇ βάσει ἀμοιβαίων δασμολογικῶν παραχωρήσεων καὶ χορηγήσεως τῶν πλεονεκτημάτων τῶν μᾶλλον εὐνοουμένων Ἐπικρατειῶν. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔδωκε τὴν ζητηθεῖσαν ὑπόσχεσιν καὶ κατόπιν τῆς ὑποσχέσεως ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις δὲν περιέμενεν, ὅπως κυρωθῇ ἡ σύμβασις ἵνα χορηγήσῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ πλεονεκτήματα τῆς Ἱσπανικῆς συνθήκης, ἐχορήγησεν αὐτὰ εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης.

§41ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κατὰ ποίαν ἐποχὴν ἐγένετο τοῦτο;

§42ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εὐθὺς κατόπιν τῆς ὑπογραφῆς τῆς κυρώσεως τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Ἱσπανίας, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ τὸ ἐλάχιστον διάλειμμα μεταξὺ τῶν δύω πράξεων· ἐγένετο δὲ διὰ Διατάγματος Αὐτοκρατορικοῦ, κυρωθέντος βραδύτερον ὑπὸ τῆς Γερμανικῆς Βουλῆς· διότι δὲν ἠθέλησεν ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις οὐδὲ νὰ παρέλθῃ ὁ χρόνος, ὅστις ἤθελεν ἀπαιτηθῆ ἵνα λάβῃ τὴν ἄδειαν τοῦ Κοινοβουλίου, ἀλλὰ διὰ Διατάγματος ἐπεξέτεινε τὰ πλεονεκτήματα τῆς Ἱσπανικῆς συνθήκης εἰς τὴν Τουρκίαν καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, μετὰ ταῦτα δὲ ἐζήτησε παρὰ τοῦ Κοινοβουλίου τὴν ἔγκρισιν τοῦ Διατάγματος. Καὶ εἰς μὲν τὴν Ἑλλάδα παρεχώρησε τὰ πλεονεκτήματα ταῦτα κατόπιν τῶν ἐξηγήσεων, τὰς ὁποίας ἔλαβε παρὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, εἰς δὲ τὴν Τουρκίαν, διότι καὶ μετὰ τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως εὑρίσκετο εἰς διαπραγματεύσεις περὶ συνομολογήσεως συνθήκης· ἡ δὲ Τουρκικὴ Κυβέρνησις, καίτοι ἦν κατηγγελμένη ἡ σύμβασις ἡ Γερμανοτουρκικὴ, ἐξηκολούθει χορηγοῦσα εἰς τὴν Γερμανίαν τὰ πλεονεκτήματα τῶν μᾶλλον εὐνοουμένων Ἐπικρατειῶν.

§43ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Εἰς τὰς 28 Ἰουλίου ἐγένετο ἡ σύμβασις τῆς Ἱσπανίας, κατόπιν τὸν Αὔγουστον ἤρξατο ἡ ἐκτέλεσις.

§44ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ἔλαβε τὴν φροντίδα ὅπως οὔτ’ ἐπὶ μίαν ἡμέραν τὰ Ἑλληνικὰ προϊόντα εὑρεθῶσι κατὰ τὴν εἰς Γερμανίαν εἰσαγωγὴν ἐν ἥσσονι μοίρᾳ τῶν Ἱσπανικῶν, καίτοι περὶ τοῦ κυριωτάτου τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων, περὶ τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος προκειμένου, εἰσαγωγὴ ἐξ Ἱσπανίας οὐδεμία ἐγένετο, ἡ δὲ συμπερίληψις αὐτῆς ἐν τῇ Γερμανοϊσπανικῇ συνθήκῃ ἐγένετο τυπικῶς μετὰ τῆς κατηγορίας, ἐν ᾗ ἦν κατατεταγμένη ἐν τῷ δασμολογίῳ, ἐξ οὐδενὸς δ’ ὑπηγορεύθη λόγου οὐσιαστικοῦ. Τῆς Ἱσπανίας οὐδόλως ἐνδιαφερομένης περὶ τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος, ἡ περὶ αὐτῆς παραχώρησις πρὸς τὴν Ἱσπανίαν δὲν θ’ ἀνενεοῦτο ἐν νεωτέρᾳ συνθήκῃ κατὰ τὴν ῥητὴν περὶ τούτου δήλωσιν τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως, ἔχει δὲ διάρκειαν ἡ συνθήκη μόνον μέχρις Ἰουλίου 1887. Μέγα ἄρα εἶχε διαφέρον ἡ Ἑλλὰς, ὅπως ἡ περὶ σταφίδος δασμολογικὴ παραχώρησις ἀποκτηθῇ οὐχὶ ὡς συνέπεια τῆς πρὸς τὴν Ἱσπανίαν συνθήκης, δυνάμει τῆς περὶ τῶν πλεονεκτημάτων τῶν μᾶλλον εὐνοουμένων Κρατῶν διατάξεως, ἀλλ’ ὡς κυρία διάταξις συνθήκης τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὴν Γερμανίαν ἐπὶ διαρκείᾳ πολλῷ μακροτέρᾳ τῆς διαρκείας τῆς Γερμανοϊσπανικῆς συνθήκης. Ταύτην τὴν ἀξίωσιν τῆς Ἑλλάδος προθύμως ἀπεδέχθη ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις, καὶ ὁ ἠλαττωμένος ἐπὶ τῆς σταφίδος δασμὸς ἀνεγράφη ἐν τῇ συνθήκῃ ὡς ὑποχρέωσις τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν ἐφ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς συνθήκης. Ὅπως δ’ ἐν τῇ συνθήκῃ ἀνεγράφη ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἐπὶ τῆς σταφίδος δασμοῦ, οὕτως εὑρίσκετε ἀναγεγραμμένας ἐν τῷ πίνακι ἴσην ἐλάττωσιν τοῦ τέλους ἐπὶ τῶν σύκων καὶ ἐλάττωσιν ἀπὸ 60 μάρκων εἰς 30 τοῦ τέλους ἐπὶ τοῦ ἐλαίου. Πλὴν δὲ τούτων ἀναγράφεται ἐν τῷ πίνακι ἡ κατὰ τὸ γενικὸν Δασμολόγιον ὑφισταμένη ἀτέλεια ἄλλων τινῶν προϊόντων, ὧν γίνεται ἐξ Ἑλλάδος εἰσαγωγή, χάριν ἐξασφαλίσεως τῆς μὴ καταργήσεως τῆς ἀτελείας ἐφ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς συνθήκης. Εἰς ταῦτα προσθετέον τὰς ἐλαττώσεις τελῶν, τὰς ἐν συνθήκαις τῆς Γερμανίας πρὸς ἄλλα Κράτη ἀναγεγραμμένας ἢ ἀναγραφησομένας. Αἱ ἐν ταῖς νῦν ὑφισταμέναις συνθήκαις τῆς Γερμανίας δασμολογικαὶ ἐλαττώσεις, ἐξ ὧν δυνάμεθα νὰ πορισθῶμεν ὠφέλειαν, ἀνάγονται εἰς τὰ ἔλαια, ὧν ὁ συμβατικὸς δασμὸς εἶναι κατὰ 50% ἐλάσσων τοῦ γενικοῦ, εἰς τὰ λεμόνια, τὰ πορτοκάλλια, τὰ ῥόδια, τ’ ἀμύγδαλα καὶ εἰς ἄλλους καρποὺς, ὧν ὁ συμβατικὸς δασμὸς εἶναι τὸ τριτημόριον τοῦ γενικοῦ. Πασῶν τῶν ἐλαττώσεων τούτων θ’ ἀπολαύῃ ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὴν συνθήκην, καίτοι δὲν εἶναι ἀναγεγραμμέναι ἐν τῷ πίνακι, ὡς ἐκ τῆς διατάξεως τῆς χορηγούσης εἰς τὴν Ἑλλάδα πᾶν δασμολογικὸν πλεονέκτημα, κεχορηγημένον εἰς ἄλλα εὐνοούμενα Κράτη. Δὲν θεωρῶ λοιπὸν ὅτι ὑπάρχει ἀφορμὴ ἵνα ἀναβάλωμεν τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ κυροῦντος τὴν συνθήκην Νομοσχεδίου, περιμένοντες πληροφορίας οἵας δήποτε. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γορτυνίας, μὴ ἐναντιούμενος εἰς τὴν αʹ ἀνάγνωσιν σήμερον, ἀπῄτησεν ὅπως περιμένῃ ἡ Βουλὴ πληροφορίας πρὸ τῆς βʹ ἀναγνώσεως. Δὲν ἔχομεν δυσκολίαν νὰ φέρωμεν τοιαύτας πληροφορίας, ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει τι ἐλλεῖπον ἤδη, οὗτινος ἡ προσαγωγὴ νὰ ᾖναι τοσοῦτον ἀναγκαία, ὥστε νὰ πείσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ἀναβολὴν οἱανδήποτε.

§45ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δύναμαι νὰ προσθέσω εἰς τὰς πληροφορίας, τῶν ὁποίων νομίζω ἀναγκαίαν τὴν προσαγωγὴν, καὶ τὴν ἑξῆς: Ἐπειδὴ ἡ εἰσαγωγὴ τῶν Ἑλληνικῶν λεμονίων καὶ ἐλαιῶν εἰς Γερμανίαν εἶναι τοσοῦτον μικρὰ, ὥστε δὲν πρέπει νὰ παρασταθῇ ὡς ὄφελος παρεχόμενον, οὐδὲ νὰ ὑπολογισθῇ ὡς ἐλάττωσις τῶν ἐν Γερμανίᾳ εἰσαγωγικῶν τελῶν ἐπὶ τῶν προϊόντων τούτων· ἐπειδὴ δὲ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐλαίου ἡ εἰς Γερμανίαν εἰσαγωγὴ εἶναι μικρὰ, διότι τὸ Ἑλληνικὸν ἔλαιον δὲν δύναται νὰ συναγωνισθῇ πρὸς τὰ ἄλλα ἔλαια ἐν Εὐρώπῃ, χρήσιμα εἰς βρῶσιν, μόλις δὲ συναγωνίζεται πρὸς ἔλαια χρήσιμα διὰ μηχανάς, διὰ τοῦτο ἐνδιαφέρομαι νὰ ἔχω τὴν ἑξῆς πληροφορίαν: πόσα ἰδίως εἶναι τὰ ποσὰ, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀπηλλάγημεν νὰ πληρώνωμεν ἐπὶ τοῦ εἰσαγομένου εἰς Γερμανίαν ποσοῦ σταφίδος, καὶ πόσα εἶναι τὰ τέλη, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀπηλλάγημεν ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων σύκων. Ἐπειδὴ δὲ, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, ἤδη τὰ τέλη ταῦτα ἐλαττοῦνται κατὰ 16 μάρκα, μὲ ἀρκεῖ μόνον νὰ μάθω πόσον ποσὸν σταφίδος καὶ σύκων ἐκ τῶν ἀποστελλομένων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἰσάγεται εἰς Γερμανίαν. Σημειώσατε δὲ ὅτι τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας κατεθήκατε εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, οἱ πλεῖστοι τῶν κυρίων Βουλευτῶν δὲν τὰς γνωρίζουσι, μεταξὺ δ’ αὐτῶν εἶμαι καὶ ἐγὼ, διότι δὲν διενεμήθησαν.

§46ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν διενεμήθησαν αἱ προηγουμένως ὑπ’ ἐμοῦ ὑποβληθεῖσαι καταστάσεις, δὲν συντελεῖ εἰς θεραπείαν τῆς βραδυτῆτος τὸ ὅτι θέλω ὑποβάλει καὶ ἄλλας. Ὅ,τι ἀπ’ ἐμοῦ ἐξήρτητο, ἐγένετο ὡς πρὸς ἐκείνας τὰς πληροφορίας. Ὡς πρὸς δὲ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας νῦν ζητεῖτε, ταύτας δὲν θέλετε ἀνεύρει ἐν τοῖς ὑποβληθεῖσι παρ’ ἐμοῦ πίναξι, διότι οὗτοι ἀφορῶσιν εἰς τὴν ἐξ Ἑλλάδος ἐξαγωγὴν, ἥτις δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ πολὺ εἰμὴ μόνον ἐὰν συνδυασθῇ πρὸς ἄλλας πληροφορίας, αἵτινες δὲν δύνανται νὰ καταστρωθῶσιν ἐν πίνακι. Αἱ πληροφορίαι ὅμως, ἐφ’ ὧν ἐστηρίχθη ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, εἶναι αἱ ληφθεῖσαι ἐκ τῶν Γερμανικῶν γραφείων. Ἡ ἐν Βερολίνῳ Πρεσβεία διεβίβασεν ἡμῖν τοιαύτας πληροφορίας, ἐλάβομεν δὲ τοιαύτας καὶ παρὰ τῆς ἐνταῦθα Γερμανικῆς Πρεσβείας. Αἱ πληροφορίαι αὗται συνοψίζονται ἐν τῷ ἑξῆς πίνακι, καθ’ ὃν εἰσήχθη εἰς Γερμανίαν κατὰ τὸ 1880 ποσὸν 67,024 κανταρίων, τῷ 1881 83,109, τῷ 1882 80,631 καὶ τῷ 1883 94,569 κανταρίων σταφίδων.

§47ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σύκων;

§48ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Σῦκα ὀλίγιστα εἰσάγονται. Σῦκα εἰσάγονται πολλὰ εἰς Αὐστρίαν, διότι ἐκεῖ ὑπάρχει ἀνεπτυγμένη βιομηχανία κατεργασίας σύκων διὰ τὸν καφὲ, τὰ δὲ ἐκεῖ κατεργαζόμενα σῦκα εἰσάγονται εἶτα διὰ τῆς κατεργασίας μεταπεποιημένα εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ ἀλλαχοῦ· ἀπ’ εὐθείας ὅμως δὲν εἰσάγονται εἰς Γερμανίαν σῦκα Ἑλληνικὰ, διότι δὲν ἐπετεύχθη εἰσέτι ἐκεῖ ἡ παρὰ τῆς βιομηχανίας κατεργασία αὐτῶν πρὸς χρησιμοποίησιν διὰ τὸν καφὲ, ὁ δὲ δασμὸς ἦτο τοσοῦτον βαρὺς, ὥστε ἀπέβαινεν ἀπαγορευτικὸς πρὸς τὰ σῦκα τῶν Καλαμῶν, συναγωνιζόμενα πρὸς τὰ βαρυτιμότερα τῆς Σμύρνης. Ἐλπίζεται ὅτι ἡ ἐλάττωσις τοῦ τέλους εἰς τὸ τρίτον θέλει ἀνοίξει εἰς τὰ ἡμέτερα σῦκα νέαν ἀγοράν. Ἐπανερχόμενος εἰς τὰ τῆς σταφίδος, ἂν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὴν εἰς Γερμανίαν εἰσαγωγὴν κατὰ τὸ 1883, τουτέστι κατὰ τὸ λῆξαν ἔτος, ἀνερχομένην εἰς 94,869 κανταρίων, θὰ εἴχομεν, κατὰ τὸ τέως κείμενον τέλος τῶν 24 μάρκων, ποσὸν 2,276,856 μάρκων, ἃς θὰ ἐπλήρωνεν ἡ ἐξ Ἑλλάδος σταφὶς ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῶν εἰσαχθέντων κανταρίων, ἐφαρμοζομένης τῆς διατιμήσεως τῆς προϋπαρχούσης· κατὰ δὲ τὸ Δασμολόγιον, τὸ προσηρτημένον εἰς τὴν σύμβασιν καὶ ἐφαρμοζόμενον ἤδη ἐν Γερμανίᾳ δυνάμει τῆς συνεννοήσεως τῆς Ἑλλάδος πρὸς αὐτὴν καὶ τῆς ὑποσχέσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἤθελε συναφθῆ ἡ σύμβασις, ἐπιβάλλον δασμὸν μάρκων ὀκτώ, θὰ ἐπληρώνετο τέλος 758,952 μάρκων. Ἀφαιροῦντες τὰς 758,952 μάρκας, τὰς κατὰ τὰ νῦν κείμενα ἐπιβαλλομένας, ἀπὸ τῶν 2,276,836 μάρκων, αἵτινες θὰ ἐπληρώνοντο κατὰ τὸ τέως κείμενον γενικὸν Δασμολόγιον τῆς Γερμανίας, ἔχομεν διαφορὰν 1, 51 ,904 μάρκων, τουτέστιν εἰς δραχμὰς 1,898,634. Αὕτη εἶναι ἡ ὠφέλεια, ἧς ἀπολαύει ἡ εἰς Γερμανίαν ἐτησίως εἰσαγομένη Ἑλληνικὴ σταφὶς ἐκ τῆς ἐλαττώσεως, ἂν ὑποτεθῇ ὅτι ἡ ἐλάττωσις δὲν φέρει αὔξησιν εἰσαγωγῆς. Ἂν φέρῃ αὔξησιν εἰσαγωγῆς, ἡ πρόσθετος ὠφέλεια θὰ ἦναι διττὴ ἔκ τε τοῦ μεγαλειτέρου ποσοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἐλάττωσις τοῦ δασμοῦ, καὶ ἐκ τῆς ἀνοιγησομένης μεγαλειτέρας ἀγορᾶς εἰς ἐξόδευσιν τοῦ κυριωτέρου προϊόντος τῆς χώρας· φρονῶ δὲ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐλάττωσις τοσαύτη τοῦ τέλους, τουτέστι τῶν δύω τρίτων, νὰ μὴ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς τῆς Γερμανίας καὶ νὰ μὴ δώσῃ ὤθησιν ἐπαισθητὴν εἰς τὴν αὐτόθι κατανάλωσιν τοῦ προϊόντος· προσδιορισμὸς ὅμως τῆς αὐξήσεως τῆς εἰσαγωγῆς βεβαίως δὲν δύναται ἀπὸ τοῦδε νὰ γίνῃ εἰμὴ μόνον ἐξ εἰκασίας.

§49ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν ὅτι δὲν ἐνθυμεῖται ἂν ζητῆται ἡ γνώμη τῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων ἢ ὄχι. Ἀφίνω τὸ ζήτημα ὅπως εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν ἀναπτύξω τοὺς λόγους, δι’ οὓς πρέπει νὰ ζητῆται ἡ γνώμη τῶν Ἐμπορικῶν Ἐπιμελητηρίων· ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ καὶ πληροφορίας ῥητάς, ὄχι μόνον περὶ τῶν εἰσαγομένων ἐν Γερμανίᾳ Ἑλληνικῶν εἰδῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν Γερμανικῶν εἰδῶν τῶν εἰσαγομένων ἐν Ἑλλάδι, τὰ ὁποῖα ἐπλήρονον τέλος διὰ τοῦ παλαιοῦ Δασμολογίου, σήμερον δὲ μένουν ἀτελῆ. Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἴδωμεν τὴν διαφορὰν καὶ τὴν ζημίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰ Γερμανικὰ εἴδη, διὰ νὰ ἴδωμεν τὰς παροχάς, αἵτινες ἐγένοντο πρὸς τὴν Γερμανίαν. Πρωτοφανὴς εἶναι ὁ τρόπος τῆς συντάξεως τῆς συνθήκης ταύτης. Ὄχι μόνον δὲν ἐζητήθη ἡ γνώμη τῶν ἐμπορικῶν πόλεων τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ ἐγένετο Νόμος χωρὶς νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Σᾶς ὡμολόγησεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὸν πρωτοφανῆ τρόπον τοῦ νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὸ Δασμολόγιον τὸ Ἑλληνικὸν τοὺς ὅρους συνθήκης ἀγνώστου εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον. Τί ἀνάγκην ἔχει νὰ σπεύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ κυρώσῃ τὴν συνθήκην; Ἡ συνθήκη ὑπάρχει, εἶναι πραγματοποιημένη, ὅλα τὰ τέλη ἠλαττώθησαν, καὶ ὅ,τι ἐπρόκειτο νὰ πάθῃ ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία, τὸ ἐμπόριον καὶ ἡ ναυτιλία, τὸ ἔπαθον ἤδη, ὥστε αὐτὴ ἡ σπουδὴ πρὸς ἐπιψήφισιν εἶναι ὅλως ματαία. Ἐὰν ῥίψητε, κύριοι, ἓν βλέμμα εἰς τὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα ἄφησεν ἀτελῆ, θὰ ἴδητε ὅτι εἶναι εἴδη βιομηχανίας, δηλαδὴ εἶναι ἡ καταδίκη τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας εἰς τὸ μέλλον. Θέλομεν νὰ γνωρίζωμεν τὰς θυσίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ἐκ τῶν Γερμανικῶν προϊόντων, διὰ νὰ ἴδωμεν τί ἀπέδωκεν ἡ Γερμανία ὡς ἀντάλλαγμα, καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ δυσχέρειαν νὰ φέρῃ αὐτά· ἀρκεῖ νὰ φέρῃ σημείωσιν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ παλαιοῦ Δασμολογίου περὶ τῶν εἰσαγομένων ἐκ Γερμανίας προϊόντων, καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ φέρῃ τὰς πληροφορίας αὐτὰς πρὸ τῆς τρίτης συζητήσεως.

§50ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Αἱ παραχωρήσεις, εἰς τὰς ὁποίας ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις προέβη πρὸς τὴν Γερμανίαν, δὲν εἶναι ἄξιαι κἄν νὰ θεωρηθῶσιν ὡς πραγματικαὶ παραχωρήσεις. Τοῦτο δὲ ὄχι μόνον διότι πᾶσαι αὗται εὕρηνται ἤδη παραδεδεγμέναι ἐν τῷ γενικῷ δασμολογίῳ ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ διότι πᾶσαι αἱ παραχωρήσεις αὗται, ἂν διέλθητε τὸ Δασμολόγιον, θὰ ἴδητε, ὅτι ὑπάγονται εἰς τὰς ἐν αὐτῷ ἀναγεγραμμένας γενικὰς ἀρχάς, τῶν ὁποίων ἑπομένως τυγχάνουσιν ἀναγκαῖαι συνέπειαι. Ὥστε, ἂν τοῦτο οὕτως ἔχῃ, ὀφείλετε νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι εἰς οὐδεμίαν πραγματικὴν παραχώρησιν προέβημεν ἡμεῖς πρὸς τὴν Γερμανίαν, διότι καὶ ἄνευ τῶν παραχωρήσεων τούτων, τῶν διὰ τῆς συμβάσεως τοιούτων γενομένων, θὰ ἐπήρχοντο οἴκοθεν εἰς τὴν Γερμανίαν αἱ ἐξ αὐτῶν ὠφέλειαι. Αἱ γενικαὶ δὲ αὗται ἀρχαὶ, αἵτινες διήκουσι διὰ τῶν ἐν τῷ Δασμολογίῳ ἡμῶν λεπτομερειῶν, εἰσὶ περίπου αἱ ἑξῆς: Ἤτοι πρῶτον, ὅτι τὰ ὑλικά, τὰ σκεύη καὶ αἱ παντὸς εἴδους μηχαναί, ὅσαι χρησιμεύουσιν εἴτε εἰς τὴν κατασκευὴν καὶ τὴν ἐνέργειαν τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας, εἴτε εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν διαφόρων κλάδων τῆς βιομηχανίας καὶ ἰδίως τῆς ναυπηγίας καὶ τῆς γεωργίας, ἀφίνονται ἐλεύθερα τέλους· δεύτερον, ὅτι ὅσα μέσα εἶναι συντελεστικὰ πρὸς ἀνάπτυξιν τῆς τέχνης καὶ τῆς ἐπιστήμης ἀφίνονται ἐλεύθερα τέλους, καὶ τρίτον, ὅτι ὅλα τὰ προϊόντα ἐκεῖνα τῆς ξένης βιομηχανίας, ὅσα εἶναι κοινῆς χρήσεως καὶ ἀφορῶσι κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον εἰς τὴν θεραπείαν τῶν πρώτων ἀναγκῶν, ἐπιβαρύνονται μὲ ἀναλόγως μετριώτερα τέλη. Ἐξετάζοντες δὲ ἤδη ἀνὰ ἕν, ὅλα τὰ ἀντικείμενα, ὅσα περιέχονται εἰς τὸν ὑπὸ στοιχεῖον Β κατάλογον, θέλετε εὕρει, ὅτι πάντα ταῦτα ὑπάγονται εἰς τὰς μνημονευθείσας γενικὰς ἀρχὰς καὶ δὲν ἀποτελοῦσιν ἑπομένως ἰδιαιτέρας καὶ ἐξαιρετικὰς πρὸς τὴν Γερμανίαν παραχωρήσεις. Τούτων δὲ οὕτως ἐχόντων, δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε τὴν ὠφέλειαν, τὴν ἐκ τῆς συνθήκης ταύτης ὑπὲρ ἡμῶν προκύπτουσαν, καὶ τίνας περισσοτέρας πληροφορίας θέλετε, ἵνα πεισθῆτε περὶ τούτου; Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς σᾶς ἀπηρίθμησεν ὅλα τὰ διάφορα ἀντικείμενα, ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα ἐπῆλθεν ἐλάττωσις τέλους καὶ εἰς τὰ ὁποῖα συνίσταται τὸ ὑπὲρ ἡμῶν ἀποκτηθὲν κέρδος. Ἀλλὰ καὶ ταῦτα ἂν δὲν ἦσαν, δὲν ἀρκεῖ εἰς ἡμᾶς τὸ κέρδος τὸ ἐκ τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ἐπ’ αὐτῆς τέλους ἀπὸ 24 μάρκα τὰ ἑκατὸν χιλιόγραμμα εἰς 8 μόνον, δηλ. ἀπὸ 150 περίπου δραχμῶν τὴν χιλιάδα εἰς 50 μόνον, ἤτοι εἰς τὸ ⅓ τοῦ πρότερον πληρονομένου τέλους; Τὸ κέρδος τοῦτο, νομίζω, καὶ μόνον ἤρκει ἐντελῶς ν’ ἀποδείξῃ τὸ ἐπωφελὲς, τὸ λίαν ἐπωφελὲς τῆς συνθήκης ταύτης καὶ νὰ καταστήσῃ περιττὰς πάσας τὰς ἄλλας πληροφορίας, τὰς ὁποίας ζητεῖτε περὶ τοῦ ποσοῦ τῶν εἰς τὴν Γερμανίαν εἰσαγομένων σύκων καὶ λοιπῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων. Τῆς κυρίας δὲ ταύτης καὶ σπουδαιοτάτης ὠφελείας, τῆς ἐκ τῆς σταφίδος ἀποδεδειγμένης οὔσης, αἱ περαιτέρω συζητήσεις δὲν φαίνονται εἰς ὑμᾶς ἐντελῶς περιτταὶ καὶ μάταιαι;

§51ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Χαίρω πολὺ διότι ἤρχισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ δεικνύῃ ἐνδιαφέρον καὶ περὶ σταφίδος.

§52ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Ὤ! ὤ! ὤ!

§53ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μάλιστα, κύριοι, ἂν ἐφρόντιζε περὶ σταφίδος, ἔπρεπε νὰ φροντίσῃ ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ ὄχι εἰς τὴν γωνίαν ἐκείνην ὅπου εἰσάγεται ἀσήμαντον ποσόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μᾶς παρενόησεν· ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ μάθωμεν τί ἐζημιώθη τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, τί εἰσέπραττεν ἐκ τοῦ παλαιοῦ Δασμολογίου καὶ τί σήμερον· αὐτὸ δὲ εἶναι σήμερον εὐκολώτατον. Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ῥίψῃ βλέμμα εἰς τὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα ἀφῆκεν ἀτελῆ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς συνθήκης ταύτης, θὰ ἴδῃ ὅτι πλάκες σιδήρου, ῥάβδοι, γωνίαι καὶ πολλὰ ἄλλα εἴδη κατειργασμένου σιδήρου εἰσέρχονται ἤδη ἀτελῶς, δηλαδὴ ἅπασα ἡ βιομηχανία τοῦ Πειραιῶς καταστρέφεται. Παρέχεται ἀτέλεια εἰς τὰ νήματα τὰ μάλλινα, ἤδη ὅτε ἤρχισε νὰ λειτουργῇ παρ’ ἡμῖν ἡ νηματουργία· κατόπιν θὰ ἴδητε ὅτι ἐλαττόνει καὶ εἰς πολλὰ ἀφαιρεῖ τοὺς δασμοὺς εἰς τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ οἰνοπνεύματα, δηλαδὴ ἡ οἰνοπνευματοποιΐα, ἥτις ἤρχισε νὰ ἀναπτύσσεται ἐν Ἑλλάδι, καταστρέφεται δι’ αὐτῆς τῆς συνθήκης, καὶ δὲν θέλετε νὰ μάθωμεν ὁποῖον εἶναι τὸ ἀντάλλαγμα, τὸ ὁποῖον ἐδόθη εἰς τὴν συνθήκην αὐτήν! (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, τὸ κυροῦν τὴν σύμβασιν μετὰ τῆς Γερμανικῆς Κυβερνήσεως εἰς ά. συζήτησιν. Ὁμοίως εἰς ά. ἀνάγνωσιν, τὸ περὶ Ναυτικῆς ἀποστολῆς Νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον).

§54ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Εἶναι 8 ἡ ὥρα, κ. Πρόεδρε.

§55ΧΟΪΔΑΣ. Δὲν εἶναι ἀπαρτία.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 8 καὶ 20 λεπτὰ μ. μ.