1884.03.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 67

τῆς 15 Μαρτίου 1884.

(Πέμπτη)

Ὥρᾳ 3 Μ. Μ. (Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μεσσηνέζης ἔχει τὸν λόγον.

§2ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, αὐτὰ τὰ πράγματα, τοῦ περιβόλου τούτου ἡ ὄψις ἀποδεικνύουσιν, ὅτι ἡ Πολιτεία περιέστη ἐν διχοστασίᾳ. Τίς ὁ ἐπὶ τῇ λυπηρᾷ ταύτη καταστάσει εὐθυνόμενος δὲν ἐξετάζω, τῆς περὶ τούτου ἐρεύνης μὴ δυναμένης νὰ θεραπεύσῃ τὸ κακὸν, διότι κατὰ τὰ φαινόμενα τὰ πράγματα ἐτράπησαν ὁριστικὴν δυστυχῶς τὴν τοιαύτην τροπήν. Ἀλλὰ τῆς Πολιτείας διχοστατούσης καὶ τῶν καιρῶν δεινῶν ὄντων, δέον ἕκαστος νὰ κανονίσῃ καὶ νὰ ὁρίσῃ τὴν θέσιν αὑτοῦ, διότι κατὰ τὸν νόμον τοῦ Σόλωνος «ἄτιμος εἶναι ὁ ἐν στάσει μηδετέρας μερίδος γενόμενος». Κύριοι, δηλῶ κατ’ ἐπανάληψιν μετὰ τοῦ θάῤῥους τοῦ ἁρμόζοντος εἰς πολιτευτὴν συναισθανόμενον τὴν ὁποίαν ἀναλαμβάνει εὐθύνην πράττων ἐν τοιαύταις περιστάσεσιν, ὅτι θὰ παραμείνω μετὰ τῶν ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, διότι εἰς τοῦτο ἐκλήθην, διότι ἐνταῦθα εὕρηται τὸ κατὰ Σύνταγμα στήριγμα τῆς ἐννόμου τάξεως. Ἀποκρούω, ἀποδοκιμάζω, καταδικάζω τὴν πολιτείαν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλόγιστον οὖσαν καὶ ὡς πρὸς τὴν διαχείρισιν τῶν οἰκονομικῶν καὶ ὡς πρὸς τὴν σύνταξιν τῶν στρατιωτικῶν τοῦ Τόπου δυνάμεων, καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν καὶ ὡς πρὸς τὴν ὅλην διοίκησιν· δὲν παραδέχομαι ὅμως ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ τραπῇ ὁ Τόπος τὴν ἔκνομον ὁδὸν, ὅπως καταλύσῃ τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ἔκνομον ὁδὸν, ἣν φαίνονται δυστυχῶς ἀσπαζόμενοι οἱ ἀποχωρήσαντες ἀξιότιμοι συνάδελφοι. Ἀποφασίζων ὅμως νὰ παραμείνω ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ ὅπως ἐκπληρώσω τὸ καθῆκόν μου, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ περιορισθῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖα διὰ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν διοίκησιν τοῦ Κράτους, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως ἁπάντων τῶν ἄλλων νομοθετημάτων εἰς ὁμαλωτέραν περίστασιν.

§3Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ μηνὸς περίπου ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως ἐν τῷ Κράτει γεωργικῶν Σχολῶν.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν εἶναι καιρὸς περὶ τοιούτων.

§5Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μετὰ τῆς συνοδευούσης αὐτὸ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τυπωθὲν διενεμήθη ἤδη καὶ τὸ ἔχετε, κ. Βουλευταί, ὑπ’ ὄψιν σας. Φρονῶ, ὅτι εἶναι ὅλως περιττὸν νὰ καταδείξω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σπουδαιότητα τοιούτου νομοσχεδίου, διότι πάντες κατανοεῖτε κατὰ πόσον αἱ Σχολαὶ αὗται θὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν πρόοδον καὶ ἀνάπτυξιν τῆς γεωργίας, ἥτις δυστυχῶς παρ’ ἡμῖν ὑστερεῖ ἔτι κατὰ πολύ. Ἑπομένως ὅ,τι θέλω παρακαλέσει τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν εἶναι νὰ τεθῇ τὸ νομοσχέδιον μεταξὺ τῶν πρώτων ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ὅπως ἐπιτευχθῇ ἡ ἐπιψήφισίς του κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον (Θόρυβος), ἀφοῦ ἐκτὸς τῆς σπουδαιότητος, ὡς προεῖπον, καὶ τοῦ ἐπωφελοῦς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ οὔτε μακρὰς συζητήσεις θέλει προκαλέσει τοῦτο, οὔτε ἡ δαπάνη πρὸς συντήρησιν τῶν Σχολῶν αὐτῶν θὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ Δημόσιον, διότι αὕτη θὰ καταβάλληται ἐκ τῶν ἐνιαυσίων τόκων τοῦ κληροδοτήματος τοῦ φιλογενοῦς ἀειμνήστου Τριανταφυλλίδου.

§6ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά, ἀρκετά (θόρυβος).

§7ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πετσάλη, δὲν ἀπαιτεῖ καμμίαν συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον αὐτό.

§8ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἀπαιτεῖ μεγάλην συζήτησιν μάλιστα (θόρυβος).

§9ΠΟΛΛΟΙ. Μετὰ τὸν Προϋπολογισμόν.

§10Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι λυπηρὸν, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ἀξιεπαίνως κατήρτισε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, χρησιμοποιήσασα οὕτω ἐπωφελῶς τὸ κληροδότημα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τόσα ἔτη ἔμενε νεκρὸν, νὰ ἀναβάλλεται ἡ ἐπιψήφισίς του.

§11Σ. ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐσκόπουν νὰ προτείνω, κύριοι, ἀκριβῶς αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Αἰγιαλείας κ. Μεσσηνέζης. Εἶναι ἀνάγκη, φρονῶ, νὰ ἐπιψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχουν σχέσιν καὶ συνάφειαν μὲ τὸν Προϋπολογισμόν. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἓν νομοσχέδιον, κατὰ τοῦ ὁποίου δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίῤῥησις καὶ εἶναι εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, τὸ περὶ ἀπαγορεύσεως βοσκῆς ἐντὸς σταφιδαμπέλων καὶ ἀμπέλων εἶναι κατεπείγουσα ἀνάγκη νὰ ἐπιψηφισθῇ καὶ αὐτό.

§12ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ποῦ ἐξεύρετε ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε καὶ δαπανᾶται ὁ καιρὸς εἰς μάτην.

§14ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Πρέπει ν’ ἀφήσητε τὴν διεύθυνσιν τῶν συζητήσεων εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§15ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν μείνῃ καιρὸς, θὰ περάσῃ καὶ αὐτό.

§16ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νὰ ἐπιψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαῖα διὰ τὸν Προϋπολογισμὸν (θόρυβος). Δὲν πρέπει νὰ ἐρχώμεθα νὰ δημοκοπῶμεν (θόρυβος). Ἂν ὑπολείπεται καιρὸς, τότε θὰ ἐπιψηφισθῶσι καὶ τὰ ἄλλα νομοσχέδια.

§17ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§18Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι, κύριοι, ὅτι ὁ κ. Μεσσηνέζης ἐχαρακτήρισε τὴν πρότασίν μου δημοκοπικήν.

§19ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν ἐννοῶ ὑμᾶς, ἐγὼ γενικῶς ὡμίλησα.

§20Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, περὶ τοῦ ὁποίου ἐγὼ ἔκαμα λόγον, ὑπάρχει ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει (Θόρυβος), ἐζήτησα δὲ μόνον ὅπως προταχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§21ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν, διάταξιν κ. Πρόεδρε.

§22ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριοι Βουλευταὶ, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βώλου βουλευτὴς ἐζήτησε, κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν, τὴν προσαγωγὴν τῆς ἐκθέσεως τοῦ παρὰ τοῖς ἐνταῦθα Ἐφέταις Ἀντεισαγγελέως, εἰς ὃν ἀνετέθη ἡ ἐπιτήρησις τῆς παραδόσεως τοῦ γραφείου τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐνταῦθα Ἐφετῶν. Κατὰ δυστυχίαν σήμερον δὲν εἶμαι εἰς θέσιν, ὡς προχθὲς ὑπεσχέθην, νὰ καταθέσω τὴν ἔκθεσιν ταύτην, διότι παρατηρήσας ἐξ αὐτῆς ὅτι ἀνωμαλίαι καὶ ἐλλείψεις προέκυψαν περὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ Γραμματέως, εἶχον θεωρήσει καθῆκόν μου νὰ ἐπιστρέψω αὐτὴν πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα μετὰ τῆς παραγγελίας νὰ προβῇ εἰς τὴν οἰκείαν ἀνάκρισιν. Τούτου ἕνεκα δὲν ἔχω εἰς χεῖράς μου τὴν εἰρημένην ἔκθεσιν, ἥτις δὲν μοὶ ἐπεστράφη ἀκόμη. Ἔσπευσα ὅμως ἐν τῷ μεταξὺ, νὰ ζητήσω ἀντίγραφον τῆς ἐκθέσεως ταύτης, τὸ ὁποῖον εὐθὺς ὡς λάβω, θὰ καταθέσω εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς.

§23ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐπιτραπήτω νὰ ποιήσωμαι παράστασίν τινα τῷ κ. Ὑπουργῷ τῆς Δικαιοσύνης. Παρακαλῶ αὐτὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν αὐτοῦ εἰς τὰ τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης εἰς τὴν Ἐπαρχίαν τῆς Αἰγιαλείας. Ἐν Ἐπαρχίᾳ ἀρκούντως ἀνεπτυγμένῃ ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις εἶναι ἐπιτετραμμένον ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης νὰ ἦνε ἀνατεθειμένη ἐπὶ μῆνας ἤδη εἰς ἕνα Πάρεδρον καὶ Συμβολαιογράφον εὐτελεστάτου χαρακτῆρος καὶ ἀνικανότατον; Διατί τοιαύτη διάκρισις, κ. Πρόεδρε, μεταξὺ τῶν διοικουμένων;

§24ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Τὸ παράπονον τοῦ κ. Μεσσηνέζη εἶναι λίαν βάσιμον. Ἐν Αἰγίῳ πράγματι δὲν ὑπάρχει νῦν Εἰρηνοδίκης· ἀλλ’ ἡ ἔλλειψις αὕτη δὲν πρέπει ν’ ἀποδοθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι δύω κατ’ ἐπανάληψιν μετετέθησαν αὐτόσε Εἰρηνοδίκαι, καὶ ὁ εἷς διὰ ἕνα λόγον καὶ ὁ ἄλλος διὰ ἄλλον δὲν ἠθέλησαν νὰ μεταβῶσιν εἰς τὴν θέσιν των. Τελευταῖος διωρίσθη ὁ κ. Μάγκελ, ὅστις διὰ λόγους ἀτομικούς, ἀλλ’ οὐχὶ ἀνυποστάτους, ζητεῖ νὰ λάβῃ ἄλλην θέσιν.

§25ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ τί πράττει ἡ Κυβέρνησις;

§26ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἐξήγησα τὸν λόγον, δι’ ὃν δὲν μετέθη Εἰρηνοδίκης εἰς Αἴγιον· ἐννοεῖται δὲ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἥτις ἐννοεῖ οἴκοθεν τὸ καθῆκόν της, θὰ ἐκτελέσῃ αὐτό.

§27ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Συμφώνως μὲ τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα τῶν καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος ἐκπαιδευτηρίων τῆς μέσης καὶ ἀνωτέρας ἐκπαιδεύσεως λεπτομερῆ, περιέχοντα τὸν ἀριθμὸν τῶν διδασκόντων καὶ διδασκομένων. Κατὰ τὸν πίνακα αὐτὸν ἐν μὲν τῷ Πανεπιστημίῳ ὑπάρχουσι 52 Καθηγηταὶ καὶ 2611 φοιτηταί· εἰς τὰ 31 Γυμνάσια, 252 Καθηγηταὶ καὶ 4117 μαθηταί, καὶ εἰς τὰ 294 Ἑλληνικὰ Σχολεῖα διδάσκαλοι 577 καὶ μαθηταὶ 12,973. Ὑποβάλλω ἐπίσης πίνακα τῶν καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος Μονῶν καθὼς καὶ τῶν διὰ τὸ ἔτος 1883 προϋπολογισθέντων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῶν Μονῶν αὐτῶν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς νέας νομισματικῆς μονάδος. Τὸ προσωπικὸν τῶν ἐν ὅλαις ταῖς Μοναῖς μοναχῶν, δοκίμων καὶ λοιπῶν ὑπηρετῶν ἀνέρχεται εἰς 3,751, ἐξ ὧν μοναχοὶ 1789, μοναχαὶ 222, δόκιμοι ἄῤῥενες 638, δόκιμαι θήλειαι 74 καὶ ὑπηρέται 1028. Τὰ μὲν προϋπολογισθέντα ἔσοδα τῶν Μονῶν ἀνέρχονται 2,380,065 καὶ 5)00, τὰ δὲ προϋπολογισθέντα ἔξοδα εἰς 1,570,106 καὶ 53 0)0, ὑπάρχει δὲ πλεόνασμα δραχμῶν 810,900.

§28ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη τί ἐγένετο;

§29ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Δὲν εἶναι εὔκολος ἡ ἐξέτασις τῶν προηγουμένων ἐτῶν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ ἐκλογὴ Μεσσήνης, τῆς ὁποίας ἡ ἔκθεσις διενεμήθη ἀπὸ χθές. Τὸ Τμῆμα προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἔκθεσις. (Ἀναγινώσκεται).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§32ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Μεσσήνης νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Μεσήνης καὶ νόμιμον βουλευτὴν αὐτῆς τὸν κ. Κωνστ. Μποῦτον. Ἄν ἦνε παρὼν νὰ προσέλθῃ νὰ ὁρκισθῇ.

§34ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι παρών.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ σιγαροχάρτου. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς πρώτην συζήτησιν).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τῶν νόμων περὶ τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν τοῦ Νομοσχεδίου. (Ἀναγινώσκεται τὸ πρῶτον ἄρθρον).

§37ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ γνωστοποιήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ πόσον ἐπαυξάνονται τὰ ἔξοδα τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας διὰ τοῦ Νομοσχεδίου τούτου.

§38ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ἤθελον ὑποβάλει τὴν παρατήρησιν ὅτι, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, οἱ τέσσαρες Ἰατροί, περὶ τῶν ὁποίων προβλέπει τὸ ἄρθρον πρῶτον τοῦ νομοσχεδίου τούτου, δὲν θεωροῦνται ἐπαρκεῖς διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ ὅτι διὰ νὰ ἐνεργηθῇ ἀνέτως ἡ ὑπηρεσία, πρέπει εἰς ἕκαστον Ἀστυνομικὸν Τμῆμα νὰ ὑπάρχῃ εἷς ἰατρὸς, ὥστε οἱ ἰατροὶ νὰ γένωσιν 7.

§39ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς ὅ,τι λέγει ὁ παρὼν νόμος, διότι πρέπει ν’ ἀποβλέψωμεν καὶ εἰς τὴν οἰκονομίαν. Διὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζήτησεν ὁ κ. βουλευτὴς Αἰγιαλείας, θὰ φέρωμεν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν πίνακα ἐμφαίνοντα ἀκριβῶς τὰ ἔξοδα.

§40ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Πολὺ καλά.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ πρῶτον ἄρθρον, ὡς ἀνεγνώσθη, νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ πρῶτον ἄρθρον. (Ἀναγινώσκεται τὸ δεύτερον ἄρθρον).

§42ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 2ον ἐδ. 4 διορίζονται ἰατροὶ οἱ πρωτεύσαντες ἐν διαγωνισμῷ ἢ ἐπιτυχόντες ἐν δοκιμασίᾳ. Ἀμφότερα, κύριοι, ταῦτα διὰ τοὺς ἐπὶ ἔτη ἐξασκοῦντας τὸ ἰατρικὸν ἐπάγγελμα εἶναι ὀλίγον ὀχληρὰ, ὅταν πρόκειται νὰ συναγωνισθῶσι μετ’ ἄλλων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὸν αὐτὸν χρόνον τῆς ἐξασκήσεως τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος. Διὰ τοῦτο ἤθελον προτείνει ἀντὶ τῆς τριετοῦς ἐξασκήσεως, τὴν ὁποίαν καθιερώνει τὸ νομοσχέδιον, τὴν ἑπταετίαν ἢ ὀκταετίαν, καὶ τοιουτοτρόπως ἠθέλομεν ἀποφύγει τὰς ἀπαιτήσεις τῶν μόλις εἰσελθόντων εἰς τὸ ἰατρικὸν στάδιον καὶ ἠθέλομεν ἔχει ὑπαλλήλους μᾶλλον πεπειραμένους.

§43ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§44ΧΟΪΔΑΣ. Ἤκουσα ὅτι ὁ μουσικὸς γεννᾶται, ὅτι ὁ ποιητὴς γεννᾶται, ἀλλὰ δὲν ἐγνώριζον ὅτι γεννᾶται καὶ ὁ διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας. Ὑποθέσατε ὅτι εἶνε εἷς εὐφυής, ἀλλ’ εἶναι φαῦλος καὶ διορίζεται ὑπὸ φαύλης Κυβερνήσεως, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχουν προσόντα. Ὥστε φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῶσι προσόντα.

§45ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δυνατὸν, νομίζω, νὰ τεθῶσι προσόντα, τὰ ὁποῖα ἔχουν πολλοὶ, ὥστε μεταξὺ αὐτῶν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τὴν ἐκλογήν.

§46ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ γενικὸν κανόνα αἱ ἀνώταται θέσεις δὲν ὑποβάλλονται εἰς τὰς περὶ προσόντων διατάξεις· τοῦτο ἐτηρήθη καὶ ἐν τῷ νόμῳ περὶ προσόντων τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων, ταὐτὸ καὶ ἐν τῷ νόμῳ περὶ προσόντων δημοσίων λειτουργῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῶν ἀνωτάτων θέσεων πρέπει νὰ ἦνε ἐλευθέρα περὶ τὴν ἐκλογήν.

§47ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὴ ἡ τακτικὴ ἐπικρατεῖ εἰς τοὺς ἄλλους νόμους, ἀλλὰ δὲν ἕπεται ὅτι εἶνε καὶ ὀρθή. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 3, 4, 5, 6, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7. (Ἀναγινώσκεται).

§49ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἤθελε συμβάλει εἰς τὴν καλὴν κατάρτισιν τῆς Ἀστυνομίας καὶ ἤθελεν ἐξυπηρετήσει καὶ ἄλλας ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, ἐὰν ὡς πρὸς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς ἐπιτρέπεται νὰ διορίζωνται ἀμέσως εἰς τὴν βʹ. κατηγορίαν τῶν κλητήρων, εἰς δὲ τὴν αʹ. κατηγορίαν νὰ διορίζωνται οἱ στρατιῶται οἱ ὑπηρετήσαντες κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ 10 ἕως 15 ἔτη.

§50ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν συζητοῦμεν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ 7ον ἄρθρον;

§52ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Κατόπιν ἐγένοντο δεκτὰ τὰ ἄρθρα 8, καὶ 9).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 10. (Ἀναγινώσκεται).

§54ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σημειωθῇ, ὅτι εἰς τὴν σύνταξιν ὑπάγονται καὶ οἱ κτηνίατροι. Ὁ κ. Τασούλης εἰς τὴν Ἀστυνομίαν ὑπηρετεῖ ἐπὶ 22 ἔτη, αὐτὸς θὰ χάσῃ τὰ δικαιώματά του;

§55ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Στεφανίδη ὑπάγεται εἰς τὸ 19ον ἄρθρον.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ 10ον ἄρθρον;

§57ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11ον. (Ἀναγινώσκεται).

§59ΚΟΡΠΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν εἰς τὰ ἔτη τῆς ὑπηρεσίας λογίζεται καὶ ὁ χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον τυχὸν ὑπηρέτουν πρότερον.

§60ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὑπολογίζεται.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 11ον;

§62ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 12 καὶ 13 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§63ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ συστήσητε εἰς τοὺς κ. βουλευτὰς νὰ παραμένωσιν ἐντὸς τῆς αἰθούσης. Τὴν προχθὲς ἐγένετο ἡ παρατήρησις ὅτι ἐπεψηφίζετο σπουδαῖον νομοσχέδιον, χωρὶς ἡ Βουλὴ νὰ ἦνε ἐν ἀπαρτίᾳ· καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι δὲν ἐγένετο ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας καὶ ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν γίνεται ἡ ἔνστασις αὕτη ὅ,τι ψηφίζεται ψηφίζεται νομίμως, οὐχ ἧττον ἕνεκα τῆς ἐκτάκτου θέσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ Κοινοβούλιον, νομίζω ὅτι ἤθελεν εἶσθαι καλὸν οἱ βουλευταὶ νὰ ὑποβάλλωνται εἰς μείζονα θυσίαν καὶ νὰ παραμένωσιν ἐντὸς τοῦ περιβόλου, ὅπως μὴ γίνωνται τοιαῦται παρατηρήσεις. Ὅταν δὲ μοὶ ἐγένετο ἐκείνη ἡ παρατήρησις εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐγὼ δὲν ἔκαμον τὴν ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας, ἀλλὰ μετὰ τὸ τέλος τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ Νομοσχεδίου ἐκείνου ἐζήτησα νὰ γίνῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως· ἐγένετο ἡ ψηφοφορία, ἡ Βουλὴ εὑρέθη ἐν ἀπαρτίᾳ καὶ οὕτω πανθ’ ὅσα ἐγένοντο καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου ἐνεκρίθησαν, ὥστε ἡ παρατήρησις ἐκείνη κακῶς μοὶ ἐγένετο καὶ μὲ τρόπον μὴ ἀκριβῆ εἰς δημόσια φύλλα, τὰ ὁποῖα, κακῶς ποιοῦντα, θέλουν νὰ παραμορφώνουν τὰ πράγματα καὶ νὰ ἐπιβάλλουν θέλησιν εἰς τὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ μάλιστα νὰ ἐπιβληθῶσιν εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐσυνείθισαν νὰ ὑποβάλλωνται εἰς ἀξιώσεις ἀδίκους τοῦ μὲν καὶ τοῦ δέ.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ προσέλθωσι πάντες οἱ κύριοι βουλευταὶ εἰς τὴν αἴθουσαν. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον 14 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§65ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 15. (Ἀναγινώσκει).

§66ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐννοεῖ δικαστικὰ ἔργα τῆς Ἀστυνομίας;

§67ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὰ τῆς ἀνακρίσεως.

§68ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀρθοτέρα θὰ ἦνε ἡ ἔκφρασις ἂν τεθῇ «ἐπὶ τῶν ἔργων τῆς Δικαστικῆς Ἀστυνομίας».

§69ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον 16, 17 καὶ 18).

§70ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 19. (Ἀναγινώσκει).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Στεφανίδου ἡ ἑξῆς· (Ἀναγινώσκεται).

§72ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῇ. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 19, 20, 21 22, 23 καὶ 24).

§73ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ἂν ἦνε δυνατόν, νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὸν νόμον αὐτὸν διάταξις ὑποχρεοῦσα τοὺς κλητῆρας τῆς Ἀστυνομίας, οἵτινες ἀνέρχονται εἰς 400 τὸν ἀριθμόν, δὶς τοῦ μηνός, νὰ ἀσκῶνται περὶ τὸ ρίμμα. Νομίζω, ὅτι ἡ Πολιτεία ὀφείλει πάντα Ἕλληνα νὰ καθιστᾷ, εἰ δυνατόν, ἱκανὸν καὶ ἐπιτήδειον περὶ τὴν ἐπιτυχῆ χρῆσιν τῶν ὅπλων. Τοιαύτη δὲ δύναμις ἐκ 400 ἀνδρῶν δὲν πρέπει νὰ παροραθῇ καὶ δέον κατὰ συνέπειαν νὰ ἀσκῶνται εἰς ὡρισμένας ἡμέρας. Τὰ τῆς ἐκτελέσεως κανονίζονται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος.

§74ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οἱ κλητῆρες οἱ ἀστυνομικοὶ ὡς καὶ οἱ τελωνοφύλακες πρέπει νὰ ὀργανισθῶσιν εἰς σώματα στρατιωτικὰ ἀνήκοντα εἰς τὴν ἐφεδρείαν κεχωρισμένως ἀπὸ τῶν ἄλλων σωμάτων· τοῦτο ἐγένετο καὶ γίνεται ἐν Γαλλίᾳ· κατὰ τὰ ἐκεῖ δὲ γενόμενα παρασκευάζεται νομοσχέδιον συμπληρωτικὸν τοῦ νόμου περὶ ἐφεδρείας ὡς πρὸς τὰ δύω ταῦτα σώματα.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν διὰ τὸ σύνολον τοῦ Νομοσχεδίου.

§76ΧΟΪΔΑΣ. Τὸ σύνολον νὰ ψηφισθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (θόρυβος). Δὲν θέλετε; Ὑποβάλλω ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ βουλευτοῦ Ρόκκου Χοϊδᾶ).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες 134. Εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ. Ἐρωτῶ ἐπὶ τοῦ συνόλου. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαιρέσεως τῶν φυλακῶν καὶ τῆς διοικήσεως αὐτῶν.

§78ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἀπευθύνω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον καὶ καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὸ προηγούμενον νομοσχέδιον τοῦ νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν κοινωνίαν κατὰ πόσον διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ διὰ τῆς τροποποιήσεως, ἡ ὁποία ἐπέρχεται εἰς τὴν σχετικὴν ὑπηρεσίαν, ἐπαυξάνουν τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους.

§79ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς τὴν βʹ συζήτησιν.

§80ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιφυλλάσσομαι εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων φρονῶ, ὅτι ἅπασαι αἱ φυλακαὶ πρέπει νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§81Ρ. ΧΟΪΔΑΣ. Συμφωνῶ μετὰ τοῦ συναδέλφου μου καὶ θέλω καὶ ἐγὼ λάβει τὸν λόγον καὶ διὰ μακρῶν ὁμιλήσει ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν· σήμερον ὅμως ὑποβάλλω τὴν πρότασιν περὶ ἀπαλείψεως τῶν ἑξῆς λέξεων ἐκ τοῦ ἄρθρου 1: «ἡ διὰ χρέη προσωπικὴ κράτησις ἐν ἰδίαις φυλακαῖς». Ὅταν ἡ Βουλὴ προτίθηται νὰ ψηφίσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλλῃ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, περὶ τίνος προσωπικῆς κρατήσεως γίνεται ἐνταῦθα λόγος;

§82ΤΙΝΕΣ. Ὅταν καταργηθῇ, τότε δὲν θὰ ὑπάρχῃ λόγος.

§83Ρ. ΧΟΪΔΑΣ. Πρέπει νὰ καταργηθῇ πρὸ παντὸς ἄλλου, διότι εἶναι ἔγκλημα κατὰ τῆς ἐλευθερίας τῆς μητρὸς Ἑλλάδος.

§84ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδή, καὶ ὅταν παραδεχθῶμεν τὴν κατάργησιν τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, θὰ δεχθῶμεν καί τινας ἐξαιρέσεις, νομίζω, ὅτι δέον νὰ μείνῃ ἡ διάταξις αὕτη.

§85Ρ. ΧΟΪΔΑΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τούτου ἡ Βουλή.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι προτιμότερον, κ. βουλευτὰ, ν’ ἀφήσητε νὰ σκεφθῇ ἐπὶ τῆς προτάσεώς σας ἡ Βουλή, καὶ εἰς τὴν βʹ συζήτησιν νὰ ψηφίσῃ ἐπ’ αὐτῆς.

§87Ρ. ΧΟΪΔΑΣ. Εἶνε ὅλοι ὑπὲρ τῆς καταργήσεως, κύριε Πρόεδρε· ἡ ἰδέα ἐμελετήθη καὶ ὡρίμασε πρὸ πολλοῦ.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν περὶ ἀπαλείψεως τῶν λέξεων «ἡ διὰ χρέη προσωπικὴ κράτησις ἐκτελεῖται ἐν ἰδίαις φυλακαῖς», παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ πρότασις ἀπεῤῥίφθη. (Εἶτα γίνονται δεκτὰ δι’ ἀναστάσεως ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 1–13).

§89ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἄλλοτε παρετήρησα, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον, ὅπως ἕκαστον τῶν εἰσαγομένων νομοσχεδίων συνοδεύηται ὑπὸ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ἐξηγούσης μίαν πρὸς μίαν ἁπάσας τὰς διατάξεις αὐτῶν· ἄλλως, καθίσταται δύσκολον ν’ ἀνεύρῃ τις ποῖος ὁ σκοπὸς τοῦ Νόμου καὶ κατὰ πόσον αἱ περιεχόμεναι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διατάξεις εἶναι κατάλληλοι πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ σκοποῦ τούτου. Ἐνταῦθα βλέπομεν διατάξεις περὶ πειθαρχικῆς καταδιώξεως· ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ μάθω, διατί ἀντὶ τοῦ Συμβουλίου τῶν Πλημμελειοδικῶν, τὸ ὁποῖον ἐπέβαλλε μέχρι τοῦδε τὰς ποινὰς ταύτας, ὁρίζεται ὅλη αὐτὴ ἡ διαδικασία, τὴν ὁποίαν ἠκούσατε ἀναγινωσκομένην;

§90ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θ’ ἀπαντήσω ἐπὶ τούτου εἰς ἑτέραν συζήτησιν. (Εἶτα γίνονται δεκτὰ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου 14–19 καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τῆς τροφοδοσίας τῶν πληρωμάτων τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ.

§92ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. Μεσσηνέζη ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα ἐπὶ τοῦ προηγουμένου νομοσχεδίου, δηλαδὴ ἐπιθυμοῦμεν νὰ γνωρίζωμεν κατὰ πόσον αἱ δαπάναι τοῦ Κράτους θὰ αὐξηθῶσι καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀναγινώσκεται. (Εἶτα γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ προβιβασμοῦ καὶ μισθοδοσίας τῶν πληρωμάτων τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ Νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ ψηφίζονται τὰ ἄρθρα αὐτοῦ 1–9 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§94ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 10. (Ἀναγινώσκει).

§95ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα τὸ ἄρθρον λέγει «οἱ ὑπάρχοντες κελευσταὶ, οἱ ἔχοντες δεκαετῆ ὑπηρεσίαν, κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου»· νὰ προστεθῇ εἰς τὴν λέξιν «ὑπηρεσίαν» ἡ λέξις «κελευστοῦ», ὅπως ἀποστρατεύωνται μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυποπλοιάρχου οἱ ἔχοντες δεκαετῆ ὑπηρεσίαν κελευστοῦ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10ον μετὰ τῆς προσθήκης, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα 11–13 καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§96ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ οἱ νόμοι, οἱ τροποποιοῦντες τὴν ναυτικὴν ἡμῶν ὑπηρεσίαν, συζητοῦνται εἰς μάτην, διότι οἱ βουλευταὶ δὲν εἶναι εἰδικοί, ἵνα γνωρίζωσι κατὰ πόσον ἡ μία διάταξις ἢ ἡ ἄλλη εἶναι χρήσιμος ἢ ὄχι· ἔπρεπε πρὶν ἢ ἐπιψηφισθῶσι νὰ ἀποσταλῶσιν εἰς ἐπιτροπὴν συγκειμένην ἐκ τῶν καλλιτέρων ναυτικῶν, τοὺς ὁποίους ἔχομεν, καὶ μετὰ μίαν ἔκθεσιν αὐτῶν λεπτομερῆ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς.

§97ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰ νομοσχέδια καταρτίζονται ἐν τοῖς Γραφείοις τοῦ Ὑπουργείου, ὑποβάλλονται εἰς Ἐπιτροπὴν, βασανίζονται καὶ κατόπιν εἰσάγονται εἰς τὴν Βουλήν· ἐν τῇ Βουλῇ ὑπάρχει Ἐπιτροπή, εἰς ἣν παραπέμπονται, συγκειμένη ἐκ τῶν ἁρμοδιωτέρων τῶν ἐν τῇ Βουλῇ· ἐὰν οὗτοι δὲν νομίζωσι πρέπον νὰ μελετῶσι ταῦτα, τοῦτο δὲν ἐμποδίζει τὴν Βουλήν, ὅπως ἐπιψηφίζῃ αὐτά· ἄλλως τε ἕκαστος δύναται νὰ ὑποβάλῃ τὰς παρατηρήσεις αὐτοῦ καὶ θέλομεν ἀμέσως τῷ δώσει πᾶσαν ἐξήγησιν.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ΗΝΒʹ Νόμου περὶ ναυτικῆς στρατολογίας. (Ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰ ἄρθρα 1, 2, 3 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§99ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκει).

§100ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα προτείνεται νὰ προστεθῇ «ἐκτὸς χορηγουμένης ἔτι πενταδράχμου ἀμοιβῆς κατὰ μῆνα εἰς τοὺς πτυχιούχους ναύτας». (Εἶτα ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 4 μετὰ τῆς γενομένης προσθήκης καὶ τὰ ἄρθρα 5–11 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§101ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μεταξὺ τῶν ἄρθρων 11 καὶ 12 νὰ προστεθῇ ἄρθρον, ὅπερ ἔσται 12, τὸ ἑξῆς· «Αἱ τῶν ἐθελοντῶν κατατάξεις καὶ ἀνακατατάξεις ἐνεργοῦνται παρὰ τῶν Ναυτικῶν Ἀρχῶν κατὰ τὰ περὶ τούτου κανονισθησόμενα διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος». (Γίνεται δεκτὸν τὸ προστεθὲν ἄρθρον 12, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 13).

§102ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐν τοῖς ἄρθροις τοῖς ὧδε ἀναγεγραμμένοις παρελείφθη τὸ ἄρθρον 14 καὶ πρέπει νὰ προστεθῇ μετὰ τὸ 13.

§103ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν πιστεύω νὰ καθίσταμαι φορτικὸς, ἐὰν παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ αὐξάνωνται αἱ δαπάναι τοῦ Κράτους καὶ κατὰ πόσον, καὶ ἂν αὗται ἐμπεριέχωνται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, ἢ θὰ γείνῃ δήλωσις.

§104ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑποβληθέντων νομοσχεδίων· θέλομεν ὅμως ὑποβάλει δήλωσιν περὶ τροποποιήσεων τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, κατασταθησομένων ἀναγκαίων ὡς ἐκ τῆς μὴ ψηφίσεως τινῶν ἐκ τῶν νομοσχεδίων. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 13 καὶ 14 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΛΖʹ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ ἄρθρον 1, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 2).

§106ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς τὸν πίνακα τοῦτον θὰ προτείνω τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει). (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ὅπως ἐτροποποιήθη, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 3).

§107ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα πρέπει νὰ προστεθῇ τὸ ἑξῆς ἐδάφιον (ἀναγινώσκει). Τοῦτο διότι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐξεδόθησαν Διατάγματα κανονίζοντα τὰ τῆς χωροφυλακῆς· ταῦτα περιέχουσι καὶ μὴ ὀργανικὰς διατάξεις, τουτέστι κανονίζουσιν ἀντικείμενα, περὶ ὧν δὲν ἔπρεπε νὰ προνοήσῃ νόμος. Ἀλλὰ τὰ Διατάγματα ἐκεῖνα γενόμενα κατὰ τὰ 1833, θεωροῦνται ὡς νόμοι, ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ μεταβολὴ αὐτῶν εἰμὴ νομοθετικῶς· τὸ κώλυμα τοῦτο ἐνομίσαμεν ὠφέλιμον ν’ ἄρωμεν διὰ διατάξεως ἐν τῷ νόμῳ, ἐπιτρεπούσης τὴν διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος τροποποίησιν τῶν μὴ ὀργανικῶν διατάξεων τοῦ κανονισμοῦ.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τέλει τοῦ 3 ἄρθρου θὰ προστεθῇ τὸ ἐδάφιον αὐτό. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 3 ἄρθρον καὶ ἀναγινώσκεται τὸ 4).

§109ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐνταῦθα ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσαγάγῃ πίνακα τῶν δαπανῶν, τὰς ὁποίας θὰ κάμῃ ἕνεκα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ.

§110ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θέλω προσαγάγει τὸν πίνακα, ἀλλὰ λέγω ἀπὸ τοῦδε ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι ἐλαχίστη, διότι σήμερον ἡ γραφικὴ ὑπηρεσία ἐκτελεῖται ὑπὸ στρατιωτῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν. Σκοπὸς τῆς διατάξεως ταύτης εἶναι ὁ στρατιώτης καὶ ὁ ὑπαξιωματικὸς νὰ περιορίζωνται εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, αἱ δὲ γραφικαὶ ν’ ἀνατίθενται εἰς πολίτας καὶ νὰ μὴ χρησιμεύωσιν εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς ὡς μέσον ὑπεκφυγῆς τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν. Ἐνόσῳ ἐνεργοῦνται αἱ γραφικαὶ ὑπηρεσίαι παρὰ ὑπαξιωματικῶν καὶ στρατιωτῶν, ὑφίσταται ὁ στρατὸς τὴν ζημίαν ὅτι οὗτοι ἐπιδιώκουσιν ἀποσπάσεις εἰς γραφικὰς ὑπηρεσίας καὶ πρὶν ἔτι καταρτισθῶσι στρατιωτικῶς καὶ πολλάκις πρὶν ἢ διέλθωσιν ὁλόκληρον τὴν σειρὰν τῶν ἀσκήσεων. Ἡ κατάχρησις αὕτη εἶναι ἐπιβλαβεστάτη καὶ καθ’ ἑαυτὴν καὶ διὰ τὸ παράδειγμα. Πάντα ταῦτα ἐκλείπουσι διὰ τοῦ μέτρου τῆς προσλήψεως πολιτῶν ἀντὶ στρατιωτικῶν εἰς τὰς γραφικὰς ὑπηρεσίας, ἡ δὲ διαφορὰ τῆς δαπάνης εἶναι ἐλαχίστη.

§111ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς εἶναι ἐλαχίστη ἡ διαφορά, ἀφοῦ τὰς κενουμένας θέσεις καταλαμβάνουσι πολῖται, οἵτινες θὰ μισθοδοτοῦνται;

§112ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οἱ στρατιωτικοὶ θὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὰς τάξεις, καταλαμβάνοντες ἐν αὐταῖς ἅπερ ἡ ἀπόσπασις αὐτῶν καταλείπει ἤδη κενά. Αἱ θέσεις, ἃς οὗτοι θὰ καταλάβωσιν ἐν ταῖς τάξεσιν, εἶναι ἀναγεγραμμέναι ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ὅπως ἀναγεγραμμέναι εἶναι καὶ αἱ γραφικαὶ θέσεις. Ἡ πραγματοποιουμένη οἰκονομία ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἀπὸ τῶν τάξεων τῶν ἐν τῷ ὀργανισμῷ καὶ τῷ Προϋπολογισμῷ ἀναγεγραμμένων ὁπλιτῶν, εἶναι ζημία τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς Πολιτείας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς βʹ συζήτησιν).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν ἀποφοιτώντων ἐκ τοῦ σχολείου τῶν ὑπαξιωματικῶν. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου, ἀναγινώσκεται δὲ τὸ ἄρθρον 1).

§114ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ἐζητήθησαν ἐξηγήσεις κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ εἶπον τότε ὅτι οὐδόλως πρόκειται ἐν αὐτῷ περὶ ἐξετάσεων θεωρητικῶν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἐξετάσεων πρακτικῶν καὶ περὶ τῆς βεβαιώσεως τῆς ἱκανότητος, ἥτις παρέχει τὸ κατὰ τὸν κείμενον νόμον ἀπαιτούμενον προσόν. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ ἐπικρατοῦσιν ἐνδοιασμοὶ παρὰ πολοῖς ὅτι οἱ ἐξετασταὶ δύνανται νὰ μετατρέψωσι τὰς ἐξετάσεις ἀπὸ πρακτικῶν εἰς θεωρητικὰς, δὲν ἔχω δυσκολίαν ἵνα ἀποδεχθῶ, ὅπως τὰ πράγματα μείνωσιν ὡς ἔχουσι καὶ τὰ προσόντα ἐξετάζωνται παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ. Ἐνομίσαμεν, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο διὰ νόμου νὰ ἐκανονίζομεν τὸν τρόπον καθ’ ὅν ἤθελον ἐξετασθῆ τὰ προσόντα· ἐὰν δὲ ὁ τρόπος οὗτος δίδῃ ἀφορμὰς εἰς ἐνδοιασμοὺς, δὲν ἔχω δυσκολίαν ν’ ἀφαιρέσω τὴν διάταξιν, ἵνα μείνωσιν ὡς τὰ πράγματα εἶχον. Καὶ μεθ’ ἃς ἔδωκα ἐξηγήσεις κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν ἐξηκολούθησαν ὑφιστάμενοι οἱ ἐνδοιασμοὶ, ὥστε δέον νὰ μεταῤῥυθμισθῇ τὸ ἄρθρον, διαγραφομένων τοῦ 1ου ἐδαφίου καὶ τοῦ τελευταίου ἐδαφίου· ἐν δὲ τῷ 2ῳ καὶ 3ῳ ἐδαφίῳ τῶν πρώτων γραμμῶν, μεθ’ ἃ τὸ ἄρθρον ἀποτελεῖται ἐκ τῶν δύω τούτων ἐδαφίων, καταρτιζομένων οὕτω (ἀναγινώσκει). (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς βʹ συζήτησιν. Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ μορφώσεως τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ οἰκονομικοῦ σώματος. (Ὡσαύτως γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν εἰς βʹ. συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως προπαρασκευαστικῶν ὑπαξιωματικῶν σχολείου καὶ τὰ ἄρθρα 1, 2, 3. Ἀναγινώσκεται δὲ καὶ τὸ 4 ἄρθρον).

§115ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον αὐτὸ πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον, διότι δὲν ἐννοῶ διατὶ νὰ προτιμῶνται τὰ τέκνα τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων.

§116ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Τῶν ἀγωνιστῶν ἐὰν ἔλεγε, μάλιστα.

§117ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος, ὅτι θὰ ἐδικαιοῦντο προτιμήσεως τὰ τέκνα τῶν ἀγωνιστῶν θὰ ἦτον ὀρθὴ, ἂν τὰ τέκνα τῶν ἀγωνιστῶν ἠδύναντο νὰ ἔχωσι τὴν ἡλικίαν τὴν ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου ὁριζομένην, ἀλλὰ τέκνα ἀγωνιστῶν 16 ἐτῶν δὲν ὑπάρχουσι. Προκειμένου περὶ προπαρασκευῆς ὑπαξιωματικῶν, νομίζω ὅτι οἱ ἀφιερώσαντες τὸν βίον αὐτῶν εἰς τὸν στρατὸν, δικαιοῦνται προτιμήσεως, ὅπως συνεχίσωσι διὰ τῶν τέκνων των τὴν ἐν αὐτῷ ὑπηρεσίαν. Ὅλοι ἀναγνωρίζομεν ὅτι οἱ μισθοὶ τῶν στρατιωτικῶν ὡς καὶ οἱ τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων εἶναι γλίσχροι, ὅτι δὲν ἐπαρκοῦσιν εἰς τὴν συντήρησιν τῆς οἰκογενείας καὶ ὅτι δέον νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ αὐξήσεως μισθῶν. Δὲν ἀποδεικνύει τοῦτο ὅτι καθῆκον ἔχομεν νὰ ἐπωφεληθῶμεν ἐκ τῆς παρουσιαζομένης εὐκαιρίας, ὅπως παράσχωμεν αὐτοῖς ἀνακούφισίν τινα διὰ τῆς τοποθετήσεως τῶν τέκνων των ἐν τῷ στρατῷ;

§118Σ. ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν αὐτὸ γίνεται.

§119ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παντοῦ γίνεται.—Ἀφοῦ ἐλάβομεν τὸ μέτρον τοῦτο περὶ τῶν ἀξιωματικῶν, πρέπει κατὰ δεύτερον λόγον νὰ τὸ λάβωμεν καὶ διὰ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους, διότι καὶ οὗτοι εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν ὡς ὑπηρετοῦντες τὸ Δημόσιον καὶ ἀποζημιούμενοι γλίσχρως, μὴ δυνάμενοι ὡς ἐκ τούτου νὰ δώσωσι τὴν προσήκουσαν ἀνατροφὴν εἰς τὰ τέκνα αὐτῶν. Ἄλλως, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν εἶναι 240 καὶ ὅτι ἴσως δυνηθῶμεν νὰ αὐξήσωμεν καὶ τὸν ἀριθμὸν τοῦτον, ὥστε νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν σχολὴν ὅσοι πλείονες, ἀφοῦ πλειόνων χρήζομεν ὑπαξιωματικῶν. Ἀμφιβάλλω ἐὰν θὰ παρουσιασθῇ εὐθὺς ὁ ἀριθμὸς πρὸς πλήρωσιν τῆς σχολῆς διότι δὲν θὰ ἀποφασίσωσι πολλοὶ νὰ ἀφιερώσωσι δύω ἔτη ἀποκλειστικῶς εἰς σπουδὰς, ἵνα γίνωσι μετὰ ταῦτα ὑπαξιωματικοί. Ἐν τούτοις ἔχομεν τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ εὐδοκιμήσῃ ὁ νόμος, καὶ ἐπὶ τῇ ἐλπίδι ταύτῃ προεσχεδιάσαμεν τὰ τῆς ἐκτελέσεως αὐτοῦ διὰ τρόπου ἐπιτρέποντος τὴν ἐν ταῖς ἑστίαις αὐτῶν ἐξέτασιν τῶν ὑποψηφίων, τουτέστιν ὅπως μὴ προσέλθωσιν ἐνταῦθα ἵνα ἐξετασθῶσιν, ἀλλὰ γίνωνται κατὰ νομοὺς αἱ ἐξετάσεις, γένηται δὲ καὶ κατ’ ἀναλογίαν ἡ κατανομὴ τῶν κατατακτέων μεταξὺ τῶν νομῶν. Ἐὰν ὑπάρξῃ μεγάλη προθυμία πρὸς κατάταξιν, θὰ δεήσῃ νὰ σκεφθῶμεν τότε περὶ ἱκανοποιήσεως τῶν ἀπαιτήσεων μεταξὺ δὲ τῶν διαφόρων τρόπων, δι’ ὧν δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο, ἴσως ὁ καταλληλότερος εἶναι ἡ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κατατακτέων ἀπὸ 240 εἰς 400 ἢ καὶ 500, διότι τοσοῦτος ἀριθμὸς εἶναι ἀναγκαῖος εἰς τὸν στρατόν.

§120ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Αἱ Ἐπαρχίαι αἱ νέαι δὲν ἔχουν οὔτε ὑπαλλήλους, οὔτε στρατιωτικοὺς· δὲν ὑπάρχει καὶ δι’ αὐτοὺς καμμία θεραπεία;

§121ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εὐτυχῶς ἐκ τῶν νέων Ἐπαρχιῶν καὶ ἀξιωματικοὶ πολλοὶ ὑπάρχουσι καὶ ὑπάλληλοι, ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχον, τὰ τῆς σχολῆς εἶναι οὕτω κατηρτισμένα, ὥστε δὲν νομίζω ὅτι ἡ προτίμησις, ἡ διδομένη εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαλλήλους διὰ τὰ τέκνα αὐτῶν, θέλει ἀποκλείσει πολλοὺς ἄλλους. Ἀλλ’ ἐὰν ἴδωμεν ὅτι ἀποκλείονται, δυνάμεθα νὰ θεραπεύσωμεν τὸ κακὸν διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ. Νομίζω, ὅτι ταῦτα πρέπει ν’ ἀφεθῶσιν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν, καὶ εἰς τὴν ἄλλην Σύνοδον, ὅτε θὰ ὑπάρχῃ ἀρχὴ ἐκτελέσεως, θέλομεν ὁδηγηθῇ ἐκ τῶν πραγμάτων περὶ τῶν ἐπενεκτέων μεταῤῥυθμίσεων.

§122ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἤθελεν εἶσθαι καλλίτερον, ἂν ἡ διδομένη προτίμησις εἰς τοὺς υἱοὺς τῶν στρατιωτικῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων περιορισθῇ εἰς τὸ ἥμισυ τῶν μαθητῶν· ἂν δὲν παραδεχθῶμεν τοῦτο, θὰ ἔχωμεν τὸ ἄτοπον ν’ ἀπομακρύνωμεν ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν τοὺς υἱοὺς τῶν μὴ στρατιωτικῶν καὶ τῶν μὴ ὑπαλλήλων, οἵτινες δυσκόλως θὰ ἐπιδιώξωσι τὴν ἐν αὐτῷ εἰσαγωγὴν των, γνωρίζοντες ἐκ τῶν προτέρων ὅτι θὰ προτιμηθῶσι τὰ τέκνα τῶν στρατιωτικῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων. Ἡ προτίμησις, περιοριζομένη εἰς τὸ ἥμισυ καὶ ἀφίνουσα τὸ ἕτερον ἥμισυ ἐλεύθερον διὰ πάντα αἰτοῦντα, θέλει εἶσθαι οὐ μόνον δικαιωτέρα, ἀλλὰ καὶ λυσιτελεστέρα εἰς τὴν εὕρεσιν τῶν καταλλήλων διὰ τὴν Σχολὴν μαθητῶν.

§123ΣΤΑΪΚΟΣ. Φαίνεται ἡ λέξις «προτίμησις» εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία προεκάλεσε συζήτησιν, ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε νὰ προκληθῇ. Δὲν πρόκειται περὶ εἰσαγωγῆς υἱῶν ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς κατατάξεως υἱῶν τῶν μᾶλλον πενομένων ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὰ μέσα πρὸς ἀνάπτυξιν τῶν τέκνων των. Ἄλλως τε, κύριοι, οὐδεὶς ἀξιωματικὸς εὔπορος θὰ πέμψῃ ἐκεῖ τὸ τέκνον του, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Καλαντζόπουλος ἐξεγείρεται, ὁ ὁποῖος εἶναι ἀπὸ στρατιωτικὴν Ἐπαρχίαν.

§124ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ἀπαλειφθῇ τότε τὸ ἄρθρον.

§125ΣΤΑΪΚΟΣ. Ὄχι· πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, διότι πρέπει νὰ προτιμηθῇ ὁ ἀξιωματικὸς ὁ πενόμενος, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησε τὴν πατρίδα του καὶ δὲν ἔχει τὰ μέσα πρὸς ἀνάπτυξιν τῶν τέκνων του. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ διάκρισίς τις.

§126ΙΣΧΟΜΑΧΟΣ. Ἔχει συμφέρον, κύριοι, ὁ στρατὸς, ὅπως καταρτισθῇ σῶμα ὑπαξιωματικῶν ὅσον τὸ δυνατὸν μᾶλλον πεπαιδευμένων. Ὑπάρχουν δὲ, κύριοι, πολλοὶ ὑπαξιωματικοὶ γεγηρακότες, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ γίνουν ἀξιωματικοὶ, διότι δὲν ἔχουν τὰ προσόντα· πρέπει λοιπὸν νὰ συντρέξωμεν τὰ τέκνα αὐτῶν, ἵνα μὴ ἀσπασθῶσιν ἕτερον ἐπάγγελμα, καὶ ἔχει συμφέρον τὸ Κράτος νὰ ἔχῃ φυτώριον ἐξ οἰκογενειῶν στρατιωτικῶν, καὶ διὰ τοῦτο πρέπει νὰ προτιμηθῶσιν αἱ οἰκογένειαι αὗται. Ἄλλως τε δὲ, κύριοι, οὐδέποτε ἀξιωματικὸς εὔπορος θὰ στείλῃ τὸν υἱόν του εἰς τὴν Σχολὴν αὐτὴν, θέλει τὸν κατατάξει εἰς τὴν σχολὴν τῶν Εὐελπίδων ἢ ἀλλαχοῦ. Μόνον οἱ ἔχοντες ἀπόλυτον ἀνάγκην θὰ στείλωσι τὰ τέκνα των εἰς αὐτήν.

§127ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὴν ἰδέαν, ἣν παρατηρῶ ἐπικρατοῦσαν ἐν τῇ Βουλῇ, προτείνω ἵνα τροποποιηθῇ ἡ φράσις οὕτω· «προτιμῶνται μέχρι τοῦ ἡμίσεος τοῦ ἀριθμοῦ οἱ υἱοὶ τῶν ἀξιωματικῶν....»

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 4 ὅπως ἐτροπολογήθη;

§129ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον 5 καὶ τὰ ὑπόλοιπα τοῦ Νομοσχεδίου καθὼς καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως διατάξεών τινων τοῦ Νόμου ΩΚΒʹ περὶ λογιστικοῦ τοῦ στρατοῦ. (Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν καὶ τ’ ἄρθρα 1, 2, 3, 4, 5 καὶ 6 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§131ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Προτείνω ἐνταῦθα πρόσθετον ἄρθρον 7 μεταξὺ τοῦ 6 καὶ τοῦ 7 τοῦ Νομοσχεδίου. (Ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον). Τοῦτο διότι οἱ προϊστάμενοι τῶν οἰκονομικῶν ἐπιμελητηρίων ἔχουσι καθήκοντα παρὰ τοῖς δικαστηρίοις, ἔχουσι δὲ καὶ καθήκοντα ἐπιθεωρητῶν, ἐπιθεωροῦσιν ἄρα αὐτοὶ ἑαυτοὺς ἢ ἰσοβάθμους ἑαυτῶν καὶ εἶναι ὀρθότερον νὰ ἐπιθεωρῶνται παρ’ ἀνωτέρων.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκούσατε τὸ πρόσθετον ἄρθρον. Παραδέχεται ἡ Βουλή;

§133ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ τὰ ἑπόμενα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἔπειτα εἰς βʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως προκαταβολῆς εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν).

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ ταμείων καὶ τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ.

§135ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀποσύρῃ τὰ νομοσχέδια αὐτὰ διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Πρῶτον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ σχετίζεται πρὸς τὸ περὶ εἰσπράξεως τῶν καθυστερούντων, τὸ ὁποῖον εἶναι καταστρεπτικώτατον διὰ τὸν Τόπον, οὐχὶ διότι ἐπιθυμῶ οἱ ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου νὰ μὴ καταδιώκωνται, ἀλλὰ δι’ ἄλλους σπουδαιοτάτους λόγους. Οἱ νόμοι, τοὺς ὁποίους ἐψήφιζεν ἑκάστοτε ἡ Βουλή, καὶ οἱ νόμοι τοὺς ὁποίους ψηφίζομεν ἡμεῖς, ἕνεκα τῆς ἀμελείας τῶν κατ’ ἐπαρχίας Ἀρχῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων, εἴτε τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, δὲν περιήρχοντο εἰς γνῶσιν τοῦ λαοῦ· ἑπομένως δὲν ἐγνώριζεν ὁ φορολογούμενος τὰς συνεπείας ἑνὸς ἑκάστου νόμου, εἴτε ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, εἴτε ἐπὶ τῶν δηλώσεων τῶν γαιῶν, εἴτε ἐπὶ ἄλλων φόρων, καὶ ἐν τῇ ἀγνοίᾳ των εὑρίσκονται ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου, χωρὶς πράγματι νὰ ὀφείλουν· διότι πολλοί, χωρὶς νὰ ἔχωσιν ἀροτριῶντα κτήνη, ἕνεκα τῆς ἀγνοίας τοῦ Νόμου δὲν ὑπέβαλον τὰς ἀνηκούσας ἐνστάσεις διαγραφῆς καὶ ἔχουν γραφῆ ὡς φορολογούμενοι ἐν τοῖς φορολογικοῖς καταλόγοις, καὶ σᾶς φέρω παράδειγμα τὸ ἑξῆς. Ἡ Βουλὴ ἐψήφισε Νόμον περὶ διανομῆς τῆς ἐθνικῆς γῆς καθὼς καὶ περὶ διαθέσεως τῶν ἐθνικῶν κτημάτων, ἀλλ’ οἱ Νόμοι αὐτοὶ δὲν ἐχρησίμευσαν διόλου διὰ τὸν λαόν· ὁ πρῶτος περὶ διανομῆς ἐθνικῆς γῆς ἐχρησίμευσεν εἰς ἐκείνους, οἵτινες εἶχον τὰ μέσα μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διένειμον μεταξὺ των τὰς γαίας, ὁ δὲ ἄλλος κόσμος ἐγένετο δουλοπάροικος εἰς πολλὰς ἐπαρχίας. Ὁ νόμος περὶ δηλώσεως εἶναι πέτρα σκανδάλου διὰ τὸ ἔθνος, διότι ἐνῷ ἔδωκε δικαίωμα εἰς τοὺς κατόχους νὰ δηλώσωσι μέχρι μιᾶς προθεσμίας, ὥρισε μετὰ ταῦτα, ὅτι δύνανται νὰ δηλώσωσι καὶ οἱ μὴ κάτοχοι· ψηφίζεται ἀπὸ τὴν ἰδίαν Βουλὴν ἄλλος νόμος παραχωρῶν νέαν προθεσμίαν εἰς τοὺς κατόχους, οἱ ὁποῖοι ἐδήλωσαν τὰς αὐτὰς γαίας, τὰς ὁποίας εἶχον δηλώσει οἱ μὴ κάτοχοι, ἀμφότεροι δὲ πληρώνουν εἰς τὸ Δημόσιον καὶ εἶναι ὀφειλέται δόσεων. Ἐπίσης τὰς αὐτὰς γαίας εἰς μείζονας ἢ μικροτέρας ἐκτάσεις μὲ διάφορα ὅρια ἔχουν δηλώσει διάφορα ἄλλα πρόσωπα καὶ εἶναι καὶ οὗτοι ὀφειλέται, χωρὶς νὰ ἔχωσι τίποτε εἰς χεῖράς των. Δι’ αὐτὰς τὰς δόσεις καλοῦνται νὰ πληρώσωσιν εἰς τοὺς εἰσπράκτορας καὶ εἰς τοὺς ταμίας, καὶ εἶναι πλήρης ἡ σύγχυσις. Τὸ Δημόσιον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος τοῦ ὀφείλει, ἀλλὰ καὶ ὁ Λαὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ Δημόσιον τὴν κατοχὴν τῶν δηλωθεισῶν γαιῶν. Πῶς ζητεῖ τὸ Δημόσιον νὰ πληρώνουν, ἀφοῦ πωλεῖ ἀέρα καὶ δὲν λαμβάνουν τίποτε οὔτε ἐλπίζουν νὰ λάβουν; παραχωρητήρια ἔλαβε καὶ ὁ κάτοχος καὶ ὁ μὴ κάτοχος, ἀλλὰ κανεὶς δὲν ἔλαβε πράγματι τίποτε. Αὐτὸ τὸ ζήτημα καὶ ἄλλοτε ἦλθεν εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι δὲ λυπηρὸν εἰς τοὺς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι ψηφίζουν τοὺς νόμους, νὰ μὴ ἔχωσι συνείδησιν τοῦ τί ψηφίζουν. Ὀφείλει λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις προηγουμένως νὰ φέρῃ ἐκκαθάρισιν, διότι ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐκκρεμὴς ἡ κατάστασις τῶν πολιτῶν, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ζητήσῃ παρ’ αὐτῶν τίποτε. Δύνασθε νὰ ψηφίσετε τὸν Νόμον, ἀλλὰ θὰ πράξητε πρᾶξιν ἀδικωτάτην καὶ σκληροτάτην διὰ τὸν Λαόν· διότι θὰ ἐπιφέρητε δήμευσιν οὐχὶ πλέον τῆς περιουσίας, ἀλλὰ τῶν προσώπων.

§136ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ Νομοσχέδιον τὸ ὑπὸ συζήτησιν δὲν περιέχει τι, ἐξ ὅσων ἀνέφερεν ὁ κ. βουλευτής· πραγματεύεται περὶ τῶν καθηκόντων καὶ τῶν ὑποχρεώσεων τῶν ταμιακῶν ὑπαλλήλων, περὶ τῶν χορηγητέων ἐκ τοῦ Δημοσίου ταμείου ποσοστῶν ἐπὶ τῶν εἰσπραττομένων δημοσίων ἐσόδων καὶ περὶ τῆς διανομῆς τῶν ποσοστῶν τούτων, οὐδόλως δὲ μεταβάλλει τὰς ὑποχρεώσεις τῶν ἐκ φόρων ἢ ἐξ ἀποκτήσεως ἐθνικῶν γαιῶν ἢ φυτειῶν ὀφειλόντων. Αἱ παρατηρήσεις αὐτοῦ ἀφορῶσιν εἰς τὸ κατόπιν νομοσχέδιον καὶ ἐκεῖ θ’ ἀπαντήσωμεν.

§137ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ὑπάρχει τὸ 1ον ἄρθρον.

§138ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὐτὸ ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ὑπηρεσίαν, ἤτοι εἰς τὰ ἐκ τοῦ Δημοσίου ταμείου χορηγούμενα ποσοστὰ ἐπὶ τῶν πληρωθέντων ἐκ τοῦ νέου δὲ καθορισμοῦ τῶν ποσοστῶν ὡς καὶ ἐκ τῆς μεταῤῥυθμίσεως τοῦ τρόπου τῆς διανομῆς αὐτῶν προσδοκῶμεν βελτίονα εἴσπραξιν, διότι ἡ καταλληλοτέρα διαῤῥύθμισις τῶν ποσοστῶν ἐπιδρᾷ καὶ ἐπὶ τὴν πρόσκτησιν χρησιμωτέρων ὑπαλλήλων καὶ ἐπὶ τὴν τελεσφορωτέραν ἐνέργειαν αὐτῶν. Τὸ ἕτερον νομοσχέδιον ἀφορᾷ εἰς τὴν τροποποίησιν τοῦ περὶ εἰσπράξεων νόμου, καὶ ἐκεῖ θέλομεν ὁμιλήσει περὶ τῶν θεμάτων, περὶ ὧν ὑπέβαλε παρατηρήσεις ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παραδέχθη. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 1, 2, 3 καὶ 4.)

§140ΦΩΤΗΛΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα.)

§141ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐλαττώσωμεν τὰ αὐξανόμενα ποσοστὰ, πρέπει ν’ ἀναγράψωμεν ὡς εἶχον τὰ ἐλαττούμενα ἢ καταργούμενα· διότι τὰ ποσοστὰ ἐκ δημοσίων ἐσόδων, δι’ ὧν τὴν εἴσπραξιν οἱ ταμίαι ἢ οἱ εἰσπράκτορες δὲν καταβάλλουσι κοπιώδη ἐργασίαν, καταργοῦνται ἢ ἐλλατοῦνται· τοιαῦτα δ’ εἶναι τὰ ποσοστὰ ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων ἐκ τοῦ χαρτοσήμου, ἐλαττούμενα ἀπὸ 1¼% εἰς ¼%, ἀφοῦ ὡς πρὸς τὸ χαρτόσημον οἱ μὲν εἰσπράκτορες οὐδεμίαν καταβάλλουσιν ἐργασίαν, οἱ δὲ ταμίαι οὐδὲν ἄλλο πράττουσιν ἢ νὰ παραδίδωσιν αὐτὸ εἰς τοὺς αἰτοῦντας. Ἐπίσης τὰ ποσοστὰ ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων ἐκ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀνωνύμων Ἑταιριῶν, αἵτινες οὐδένα κόπον παρέχουσιν εἰς τοὺς ταμίας, διότι οἱ ἰσολογισμοὶ τῶν Ἑταιριῶν περιέχουσι καὶ τὴν ἐκκαθάρισιν, οὐδ’ εἶναι δυνατὸν νὰ διακινδυνεύσῃ ἡ εἴσπραξις, διότι αἱ ἀνώνυμοι Ἑταιρίαι παρέχουσι πᾶσαν ἀσφάλειαν. Ἡ ἐκ τοιούτων ἐλαττώσεων καὶ καταργήσεων διαφορὰ ἀνέρχεται ἐτησίως εἰς 80 χιλιάδας δραχμῶν, τὰς ὁποίας προσεθέσαμεν εἰς τὰ ἄλλα ποσοστὰ πρὸς ἀντιστάθμισιν. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ διαταραχθῇ ὁ γενόμενος ἀναλογισμός.

§142ΦΩΤΗΛΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§143ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§144ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι μία τῶν κυριωτέρων τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἴσως χάριν κυρίως τῆς διατάξεως ταύτης ὑποβάλλεται τὸ νομοσχέδιον· διότι ἤδη οἱ εἰσπράκτορες λαμβάνουσι τὰ ⅘ τῶν ἐν γένει εἰσπράξεων, ἀποδιδομένου τοῦ ¼ εἰς τοὺς ταμίας, ταῦτα δὲ τὰ ⅕ διανέμονται μεταξὺ αὐτῶν ἀδιακρίτως, εἴτε ἱκανοὶ ὦσιν, εἴτε ἀνίκανοι, εἴτε ὀκνηροί, εἴτε φιλόπονοι. Διὰ τῆς τοιαύτης διανομῆς τῶν ποσοστῶν δὲν δυνάμεθα νὰ ἐλπίσωμεν, οὔτε ὅτι θὰ ἔχωμεν καλοὺς εἰσπράκτορας, οὔτε ὅτι οἱ ὑπάρχοντες θὰ ἀναπτύξωσι πάντα τὸν ζῆλον αὐτῶν, διότι οὐδὲν ἔχουσι συμφέρον· ὅ,τι πράξουσι, θὰ τὸ πράξωσιν ἐκ τοῦ ἠθικοῦ ἐλατηρίου τοῦ καθήκοντος, καὶ τὸ ἐλατήριον τοῦτο δυστυχῶς δὲν εἶναι ἐπαρκές. Ἐθεωρήθη πάντοτε ὑπὸ τοῦ νομοθέτου, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ προστίθεται εἰς τοῦτο καὶ τὸ ὑλικὸν ἐλατήριον τοῦ συμφέροντος. Τὸ ἐλατήριον τοῦτο ὁ κείμενος νόμος ἀμελεῖ ἐντελῶς, ἐνῷ κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο τοῦ νομοσχεδίου ὁ ἱκανὸς καὶ ζηλωτὴς θὰ λαμβάνῃ πλειότερα τοῦ ὀκνηροῦ καὶ φυγοπόνου. Οὐ μόνον δὲ ὡς πρὸς τὴν διανομὴν μεταξὺ τῶν εἰσπρακτόρων εἶναι δικαία ἡ διάταξις, ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τὴν διανομὴν μεταξὺ τῶν εἰσπρακτόρων καὶ τῶν ταμιῶν· διότι ἐνῷ μέχρι τοῦδε ὁ ταμίας ἀπελάμβανε τὸ ἓν πεμπτημόριον, πολλάκις μὴ ἐκτελῶν σπουδαίαν ἐργασίαν, ὡς παρετηρήθη πρὸ ὀλίγου ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων, ἤδη θὰ ἀπολαμβάνῃ μόνον τὸ δεκατημόριον· ἑπομένως αὐτὴ αὕτη ἡ παρατήρησις τοῦ κ. βουλευτοῦ ἀποδεικνύει, ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ ληφθῇ ἡ πρόνοια αὕτη καὶ ἀφαιρεθῇ μέρος ἀπὸ τῶν ποσοστῶν τοῦ ταμίου καὶ ἀποδοθῇ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πράγματι ἐργάζονται ὑπὲρ τῆς εἰσπράξεως. Ὥστε συνιστῶ τῇ Βουλῇ νὰ ψηφίσῃ τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὡς ἔχει, διότι κυρίως ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ κεῖται ὁ λόγος τῆς ὑποβολῆς τοῦ παρόντος νομοσχεδίου.

§145ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Λεβαδείας εἶναι ὀρθοτάτη, δὲν βλέπω δὲ πῶς ἐλλείπει τὸ ὑλικὸν συμφέρον τῶν εἰσπρακτόρων κατὰ τὴν ἰσχύουσαν νομοθεσίαν. Οἱ εἰσπράκτορες ἤδη διανέμονται τὰ ποσοστὰ ἀπὸ ὁλόκληρον τὸ παρ’ αὐτῶν εἰσπραχθὲν ποσόν· ὥστε ἕκαστος ἐξ αὐτῶν ἔχει συμφέρον νὰ εἰσπράξῃ ὅσον ἔνεστι περισσότερα, ἵνα αὐξηθῇ τὸ κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον ἅπαντες θὰ διανεμηθῶσιν. Ἡ δὲ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου οὐδὲν ἄλλο θέλει προκαλέσει ἢ συμπαιγνίας μεταξὺ ταμιῶν καὶ εἰσπρακτόρων. (Εἶτα ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 8 ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 9).

§146ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπειδὴ ἡ ἐργασία τῶν ὑποταμιῶν ηὔξησε πολὺ, ἰδίως μάλιστα ἐσχάτως ἕνεκα τῶν νέων φόρων ἐπὶ τῆς καταναλώσεως, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιτραπῇ, ἵνα ἡ πώλησις σφραγιστοῦ χάρτου ἀνατίθηται εἰς γραμματέα τοῦ Κεντρικοῦ ταμείου, οὐχὶ πρόσθετον, ἀλλ’ ἐκ τῶν ὑπαρχόντων· περὶ τούτου ὅμως πρέπει νὰ διαλάβῃ ἡ διάταξις, ἵνα ὁ γραμματεὺς δίδῃ ἐγγύησιν. Προτείνω ἑπομένως, ὅπως ἐν τέλει τοῦ αʹ ἐδαφίου προστεθῇ «ἐπίσης διὰ Β. Διατάγματος δύναται ν’ ἀνατεθῇ ἡ πώλησις σφραγιστοῦ χάρτου εἰς γραμματέα τινὰ τοῦ Κεντρικοῦ ταμείου, ὀφείλοντα νὰ δώσῃ ἐγγύησιν ἴσην πρὸς τὴν ὑπὸ τῶν ταμιῶν γʹ τάξεως διδομένην». Κατόπιν δὲ τούτου ἐν τῷ βʹ ἐδαφίῳ νὰ προστεθῶσιν αἱ λέξεις «καὶ σφραγιστοῦ χάρτου» καὶ ἐν τῷ γʹ ἐδαφίῳ «ἢ τὴν πώλησιν σφραγιστοῦ χάρτου». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 9 μετὰ τῶν προσθηκῶν τούτων καὶ τὰ ἑπόμενα ἄρθρα 10, 11 καὶ 12 ὡς ἔχουσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ).

§147ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κατὰ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον διὰ Β. Διατάγματος θέλει ἐπιτραπῆ εἰς κατηγορίαν τινὰ ταμιῶν νὰ καταβάλλωσι τὴν ἐγγύησίν των καὶ εἰς κτήματα. Νομίζω, ὅτι καλὸν ἤθελεν εἶσθαι νὰ συμπεριληφθῶσι καὶ οἱ εἰσπράκτορες εἰς τὴν διάταξιν ταύτην· τοῦτο δὲ προτείνω ὄχι μόνον χάριν τῶν εἰσπρακτόρων, ἀλλὰ καὶ χάριν τῆς ὑπηρεσίας, διότι μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ παρόντος νόμου, ἡ ὑπηρεσία ἐνδέχεται νὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην ν’ ἀποβάλῃ πολλοὺς εἰσπράκτορας πεπειραμένους, ὅσοι δὲν θὰ δύνανται νὰ μεταβάλωσι τὴν κτηματικὴν αὑτῶν ἐγγύησιν εἰς χρηματικήν.

§148ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δεχθῶμεν τὴν ἐπέκτασιν τοῦ εὐεργετήματος τούτου καὶ ἐπὶ τοὺς εἰσπράκτορας, διότι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον αἱ κτηματικαὶ ἐγγυήσεις τῶν εἰσπρακτόρων δὲν εἶναι πραγματικαί· ἕνεκα δὲ τοῦ εἰκονικοῦ τῶν ἐγγυήσεων περιλαμβάνεται ἡ διάταξις αὕτη ὑποχρεοῦσα πάντας εἰς κατάθεσιν χρεωγράφων, ὅπερ κατ’ οὐδὲν ζημιοῖ τὸν καταθέτοντα, διότι ἀπολαμβάνει οὗτος πλήρεις τοὺς τόκους. Βεβαίως δύναται νὰ ὑπάρξῃ ὡς πρός τινας δυσκολία τις εἰς ἀπόκτησιν τῶν χρεωγράφων τούτων, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ τοιαύτη δυσκολία, προκειμένου περὶ τοσοῦτον μικροῦ ποσοῦ, δὲν θὰ ἦναι δυσυπέρβλητος, ὅταν ὁ εἰσπράκτωρ εἶναι πρόσωπον τίμιον· ὁ τοιοῦτος θὰ δυνηθῇ νὰ εὕρῃ τὸν δανείσοντα, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ἔχει ἰδίαν περιουσίαν. (Ψηφίζονται τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων.

§150ΦΩΤΗΛΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§151ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἐκτὸς ὅσων ὑπέβαλον κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προηγουμένου περὶ ποσοστῶν νομοσχεδίου, σήμερον ὑποβάλλω καὶ αὖθις ὅτι εἶνε ἀνάγκη νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα, καὶ ἂν δὲν μελετηθῇ καλῶς, νὰ μὴ ὑποβληθῇ εἰς ψήφισιν τῆς Βουλῆς. Ἐκτὸς τῶν ἄλλων ὀφειλετῶν, οἵτινες ἀναφέρονται ἐντὸς τοῦ νομοσχεδίου, ἠξεύρετε ποῖοι εἶναι οἱ ὀφειλέται ἐκ ποινικῶν προστίμων; δὲν εἶνε οἱ πράγματι λιπομάρτυρες, οὔτε οἱ πράγματι ἐγκληματίαι, εἶνε μόνοι οἱ ἀσχολούμενοι εἰς τὰ ἔργα των φιλήσυχοι πολῖται. Ἐπειδή, ὡς γνωρίζετε ὅλοι, τὸ ποινικὸν σύστημα τὸ ἰδικόν μας ἔχει τὴν ἀρχὴν νὰ δίδῃ ὅλην τὴν πίστιν τῆς ἐπιδόσεως τῆς κλήσεως τῆς ποινικῆς ἢ τοῦ κατηγορητηρίου εἰς μόνην τὴν βεβαίωσιν τοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος, γνωρίζετε ὅτι εἷς κλητὴρ δύναται νὰ ἀφήσῃ μίαν κλῆσιν καὶ ἐκεῖνος, ὅστις καλεῖται, ἐὰν δὲν προσέλθῃ εἰς τὸ Δικαστήριον, καταδικάζεται εἰς πρόστιμον. Πολλαὶ ὅμως Ἐπαρχίαι δὲν ἔχουσι τὰ μέσα, ὅπως συντηρήσωσι τοὺς κατοίκους των καὶ ἀναγκάζονται οὗτοι νὰ μεταβαίνωσιν εἰς ἄλλας Ἐπαρχίας, ὅπως ἐξοικονομήσωσι τὰ πρὸς τὸ ζῆν, πολλοὶ δὲ καὶ διαχειμάζουσιν εἰς ἄλλας Ἐπαρχίας. Δὲν ἐξετάζεται παρὰ τοῦ Δικαστηρίου, διότι τοιοῦτος ὁ Νόμος, ἐὰν ὁ κάτοικος τῆς Ἐπαρχίας Α ἀπεδήμει εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Β, ἥτις δύναται νὰ ἦναι 10 ἡμέρας μακρὰν ὅταν τῷ ἐπεδόθη ἡ κλῆσις· ἀρκεῖ ὁ κλητὴρ νὰ ἀφήσῃ τὴν κλῆσιν εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἀποδημοῦντος, καὶ ὁ ἀτυχὴς πολίτης ἐν πάσῃ ἀγνοίᾳ καταδικάζεται νὰ πληρώσῃ πρόστιμον· δι’ αὐτὸ ἤδη τὸ πρόστιμον ψηφίζεται ὁ προκείμενος Νόμος. Τἄλλα τὰ ἀνέπτυξα προηγουμένως. Κύριοι, τὸ Δημόσιον ἔχει ὅλα τὰ μέσα νὰ εἰσπράττῃ τὰ ὀφειλόμενα αὐτῷ, ἐκεῖνοι δὲ οἵτινες δὲν ἔχουν τὰ μέσα εἶναι οἱ ἰδιῶται, οἵτινες καὶ ἀδικούμενοι δὲν δύνανται νὰ εὕρουν τὸ δίκαιόν των. Πρέπει νὰ ἐξετασθῶσιν ὅλα τ’ ἄλλα ζητήματα, πρέπει πρῶτον νὰ ληφθῶσιν ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ ἰδιώτου, πρέπει νὰ δώσῃ τὸ παράδειγμα τῆς πίστεως πρῶτον τὸ Δημόσιον, πληρῶνον ὅπου ὀφείλει, χωρὶς νὰ βασανίζῃ τοὺς πολίτας, παρέχον πᾶν ὅ,τι ἐκ δηλώσεων ἢ ἐκ δημοπρασίας ἠγόρασαν, νὰ κανονισθῇ πραγματικῶς τίνες εἶναι οἱ πράγματι ὀφειλέται τοῦ Δημοσίου, καὶ τότε νὰ καταδιωχθῶσιν, ἀλλ’ ὄχι διὰ τοῦ Νόμου αὐτοῦ· ὑπάρχουν ἄλλα μέσα καταλληλότερα, οἷον ἐκεῖνος ὅστις ὀφείλει, νὰ γίνῃ Νόμος νὰ μὴ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐκλέγῃ οὔτε νὰ ἐκλέγηται, οὔτε νὰ παρίσταται ἐπὶ Δικαστηρίου πρὸς ἐπιδίωξιν ἀπαιτήσεών του. Πρέπει νὰ τεθῶσι τοιαῦται ποιναὶ, αἵτινες νὰ ἐξαναγκάζωσι τὸν πολίτην νὰ πληρώνῃ τὴν ὀφειλήν του, ὄχι διὰ τοῦ εἰσπράκτορος καὶ τοῦ χωροφύλακος, ἀλλὰ διὰ τῶν στερήσεων. Ἀλλὰ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἀφορᾷ μόνον εἰς τὴν ταχεῖαν εἴσπραξιν· ἀλλὰ δύναται τὸ Δημόσιον νὰ εἰσπράξῃ δι’ αὐτοῦ; ὄχι· διότι πάλιν θὰ συμβῇ, ὅ,τι συμβαίνει καὶ σήμερον· οἱ πραγματικοὶ ὀφειλέται καὶ ἔχοντες τὰ μέσα θὰ ἀποφεύγουν τὴν πληρωμὴν, οἱ δὲ μὴ ὀφειλέται αὐτοὶ θὰ καταδιώκωνται, καὶ θὰ ἐπιτείνεται οὕτω ὁ μαρασμὸς τῆς μεσαίας καὶ ἰδίως τῆς γεωργικῆς τάξεως. Κύριοι, ἀνεξαρτήτως τῆς εὐθύνης, τὴν ὁποίαν φέρομεν σήμερον—διότι ἡμεῖς μόνοι θὰ ψηφίσωμεν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον—πρέπει πρὸ πάντων νὰ μελετήσωμεν ἐὰν ὡς νόμος φέρῃ τὰ ἀπαραίτητα στοιχεῖα τοῦ δικαίου καὶ ἴσου, καὶ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ ἄνευ τῆς βλάβης πολιτῶν μὴ ὀφειλόντων· ὅπως εἶνε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν φέρει τὸν χαρακτῆρα αὐτὸν, διότι, καθὼς προχθὲς σᾶς εἶπον καὶ γνωρίζετε ὅλοι, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ περιέχει διατάξεις ἀφορώσας τὰς δόσεις ἐκ δηλώσεων γαιῶν, τὰς ὁποίας δὲν κατέχουσιν οἱ δηλώσαντες, καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες δὲν εἶναι πράγματι ὀφειλέται, θὰ γίνωσιν ὀφειλέται ὡς ἐκ τῆς ἀτελείας τοῦ νομοσχεδίου, καὶ ἐνῷ δὲν ἔχουν τίποτε, θὰ κινδυνεύσουν νὰ χάσουν ὄχι πλέον τὰς γαίας τὰς ὁποίας ἐδήλωσαν, διότι οὐδέποτε κατέλαβον αὐτὰς, ἀλλὰ θὰ κινδυνεύσουν νὰ πωλήσουν τὰ πραγματικὰ κτήματά των, ὅπως πληρώσωσι τὸ φόρον, τὸν ὁποῖον δὲν ὀφείλουσι καὶ τὰς δόσεις τῶν γαιῶν, τὰς ὁποίας δὲν ἔχουν. Ἕνεκα λοιπὸν αὐτῶν τῶν λόγων εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίος τοῦ νομοσχεδίου καὶ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀναβάλῃ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ, τὴν δὲ Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ πρῶτον νὰ ἐξομαλύνῃ ἁπάσας τὰς δυσχερείας καὶ περιπλοκὰς, εἰς ἃς καθ’ ἑκάστην ὑπόκεινται οἱ πολῖται καὶ, ἀφοῦ ἐξασφαλίσῃ αὐτοὺς, κατόπιν νὰ προβῇ εἰς τὴν ψήφισιν ὁσονδήποτε αὐστηρῶν Νόμων.

§152ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὑπάρχει ἀνάγκη κρείττονος μελέτης τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Τὸ Δημόσιον ἔχει κατὰ τοὺς κειμένους νόμους μέσα, ὅπως εἰσπράξῃ μέχρι τελευταίου λεπτοῦ πᾶν ὅ,τι ὀφείλεται αὐτῷ ὑπὸ τῶν φορολογουμένων πολιτῶν. Ἀρκεῖ ἡ διαχείρισις νὰ εἶνε ἄγρυπνος ἡ τῶν οἰκονομικῶν Ἀρχῶν, ἡ καταδίωξις νὰ γίνηται ἐπιμελῶς καὶ ἀμερολήπτως, καὶ ἐγγυῶμαι εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δύναται νὰ συνάξῃ εἰς τὰς ἐπαρχίας ἰδίως μέχρι τελευταίου ὀβολοῦ ὅλους τοὺς φόρους. Ἐὰν ἡ διοίκησις εἶνε δικαία, ἄγρυπνος καὶ ἀμερόληπτος, διὰ τῶν κατασχέσεων, διὰ τῶν προσωπικῶν κρατήσεων, διὰ τῶν εἰσπρακτόρων δύναται τὸ Δημόσιον νὰ εἰσπράξῃ τὰ πάντα. Οἱ εἰσπράκτορες ἐν Ἑλλάδι, ἀνήκοντες εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐπὶ δραστηριότητι διακρινομένων πολιτῶν, εἰσὶν ἱκανοί, ἐλεύθεροι ἀφιέμενοι καὶ καλῶς διευθυνόμενοι, νὰ καταστήσωσιν ἀδύνατον τὴν καθυστέρησιν. Δυστυχῶς ὅμως ἀνήκουσιν καὶ εἰς τὰ τοπικὰ πολιτικὰ κόμματα καὶ ταῦτα ὑπηρετοῦντες ὑπὸ τὴν ὁποίαν φέρουσιν ἰδιότητα καθίστανται ὄργανα καταθλιπτικὰ, ὄργανα καταπιέσεων καὶ δημεύσεων. Ὁ εἰσπράκτωρ, ὡς ἔχουσι νῦν τὰ πράγματα, εἶνε ἀληθὴς μάστιξ διὰ τὸν φορολογούμενον, διότι δὲν περιορίζεται εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν πράγματι ὀφειλομένων, ἀλλὰ καταπιέζει εἰς τρόπον ἀπίστευτον. Γνωρίζω ταμίας, οἵτινες εἰς τὸ διάστημα ἑνὸς ἔτους, χάρις εἰς τὰς τοιαύτας καταπιέσεις, διένειμαν μετὰ εἰσπράκτορος ἑνὸς καὶ μόνου 6,000 δραχμάς.

§153ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐμοίρασαν τὰ ποσοστά.

§154ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν εἶνε τὰ ποσοστὰ, εἶνε ἡ καταπίεσις ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου αἱ λεγόμεναι εὐκολίαι, ἃς παρέχει δῆθεν ὁ εἰσπράκτωρ μὴ εἰσπράττων ἀμέσως τὸ ὅλον τοῦ φόρου. Ἀλλ’ ἡ εὐκολία αὕτη στρέφεται κατὰ τοῦ φορολογουμένου, διότι ἄλλος εἰσπράκτωρ διαδέχεται τὸν πρῶτον, καὶ οὕτως ὁ φορολογούμενος ἐκτίθεται εἰς νέας καταδιώξεις. Τούτων δ’ οὕτως ἐχόντων, ἐὰν θελήσωμεν εἰς τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα παρέχουσιν ἡμῖν οἱ κείμενοι νόμοι πρὸς εἴσπραξιν τῶν φόρων, νὰ προσθέσωμεν καὶ ἄλλα δρακόντεια μέτρα, ὁποῖα δὲν πιστεύω οὐδαμοῦ νὰ ἐνομοθετήθησαν, τότε θὰ κηρύξωμεν τὸν πόλεμον κατὰ τῶν φορολογουμένων, θὰ γεννήσωμεν χάσμα μεταξὺ πολιτῶν καὶ Πολιτείας, καὶ τὸ τοιοῦτον βεβαίως δὲν δύναται νὰ συντελέσῃ οὔτε εἰς τὴν καλὴν καὶ ἐπιτυχῆ διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας, οὔτε εἰς τὴν εἴπραξιν τῶν φόρων. Τὸ τοιοῦτον θὰ προκαλέσῃ ἐπὶ τέλους σύστασιν τῶν πολιτῶν κατὰ τοῦ Δημοσίου. Ὅταν τὸ Δημόσιον παρίσταται ὡς διώκτης ἀπηνὴς τῶν φορολογουμένων, ἀγανάκτησις καὶ ἀπελπισμὸς καταλαμβάνουσιν αὐτοὺς καὶ εὐκόλως γεννῶνται συστάσεις μεταξὺ αὐτῶν πρὸς παρακώλυσιν τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων, ὁδηγοῦσαι πολλάκις καὶ εἰς τὴν χρῆσιν τῆς βίας. Ὅθεν τὰ μέσα ταῦτα τὰ δρακόντεια ἀντὶ νὰ ὁδηγήσωσιν εἰς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις, θὰ ὁδηγήσωσιν εἰς ἀποτελέσματα λυπηρὰ καὶ ὡς πρὸς τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων, καὶ ὡς πρὸς τὴν τήρησιν τῆς δημοσίου τάξεως. Νομίζω ὅτι, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ὑπαλλήλων, ἐὰν καταστήσῃ αὐτοὺς ὑπευθύνους, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἴσπραξιν, καὶ ἐπιτηρῇ μετὰ προσοχῆς καὶ αὐστηρότητος αὐτοὺς, μὴν ἔχετε ἀμφιβολίαν, ὅτι θὰ εἰσπράττωνται ὅλοι οἱ φόροι. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πολυάσχολος ὢν καὶ μὴ ἐγκύψας εἰς τὰ ἐσωτερικὰ, δὲν γνωρίζει ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῶν Ταμείων καὶ τῶν Ἐφορειῶν. Αἱ συνεχεῖς μεταβολαὶ εἰς τὸ προσωπικὸν καὶ τῶν Ταμείων καὶ τῶν Ἐφορειῶν, ἰδίως δὲ τῶν Ἐφορειῶν, ἐπήνεγκον τοιαύτην κατάστασιν, καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὰς σχέσεις τοῦ Δημοσίου μετὰ τῶν πολιτῶν, καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὸ κτηματολόγιον, ὥστε εἶνε ἀδύνατον νὰ ἐξακριβώσῃ τις τὴν ἀλήθειαν, ἐὰν δὲν καταφύγῃ εἰς μέσα, τὰ ὁποῖα νὰ εἶνε δυνατὸν νὰ καταστήσωσιν ἐφικτὴν τὴν ἀνακάλυψιν τῆς ἀληθείας· ἀλλ’ ὅπως σήμερον ἔχουσι τὸ προσωπικὸν τῆς ὑπαλληλίας καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Κράτους, δὲν δύναται νὰ ἀνακαλυφθῇ ἡ ἀλήθεια. Γνωρίζω ὅτι εἰς τὴν Ἐφορείαν τοῦ Αἰγίου δὲν δύναται νὰ εὕρῃ τις τὴν σήμερον ἢ ἐλάχιστα ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων νὰ εἶνε δυνατὸν νὰ μάθῃ ἐπακριβῶς τὰ τῶν δηλώσεων καὶ τὰ τῶν παραχωρήσεων. Δεινὰ τὰ παθήματα τῆς ὑπηρεσίας ἐκ τῶν συνεχῶν πολιτικῶν μεταβολῶν. Διατρέχομεν περίοδον πειραμάτων. Θέλει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ φροντίσῃ νὰ τακτοποιήσῃ τὴν ὑπηρεσίαν εἰς τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ ἀταξία, ἥτις φέρει αὐτὴν εἰς τὴν ἀδυναμίαν νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν της, ἂς βαδίσῃ τὴν ὁποίαν ὑποδεικνύω ὁδόν. Ἐννοῶ δὲ ὡς πρὸς τὸ μέλλον νὰ πολιτευθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τρόπον μὴ ἐπιτρέποντα τὴν μεροληψίαν ἢ τὴν κατάχρησιν, καὶ ἐξαναγκάζοντα τοὺς οἰκονομικοὺς ὑπαλλήλους εἰς τὴν ἀκριβῆ ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν, καὶ τότε δὲν θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ καταφύγῃ εἰς δρακόντεια μέτρα, ὅπερ θὰ δώσῃ ἀφορμὴν εἰς μεγάλας καταχρήσεις, καὶ ἀντὶ νὰ ὠφελήσῃ μᾶλλον θὰ βλάψῃ τὸ Δημόσιον καὶ τοὺς πολίτας. Δὲν μοὶ φαίνεται νὰ εἶνε ὀρθὸν νὰ ἐξαναγκάσωμεν τὸν πολίτην νὰ εἶνε ἐχθρὸς τῆς Πολιτείας, διότι Κυβέρνησις καὶ πολίτης δέον νὰ συμπράττωσι. Δὲν νομίζω δὲ ὅτι εἶνε ὀρθὸν νὰ κάμωμεν τὸν πολίτην νὰ τρέμῃ ἀπέναντι τῆς Ἐξουσίας, ἀλλ’ ὀφείλομεν ν’ ἀνυψώσωμεν τὸ φρόνημα τοῦ πολίτου καὶ νὰ διδάξωμεν αὐτὸν νὰ εἶνε πρόθυμος εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών του. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἐπὶ Συνελεύσεως, ὅτε, νομίζω, ἦτο Πρόεδρος ὁ ἐν μακαρίᾳ τῇ λήξει Διομήδης Κυριακοῦ, συζητουμένου, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἐκλογικοῦ, εἶχε προτείνει οὗτος, ὅτι πᾶς ὅστις δὲν ἤθελε προσαγάγει ἐνώπιον τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἀπόδειξιν ὅτι ἐπλήρωσε τοὺς φόρους του, νὰ μὴν ἔχῃ δικαίωμα νὰ ἐκλέγῃ καὶ νὰ ἐκλέγηται. Τοῦτο ἤθελε φέρει τὸν φορολογούμενον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του εἰς τὴν Πολιτείαν διὰ νὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ Πολιτεύματος· ἐὰν δὲ φαινόμενος δύστροπος καὶ ἐπιλήσμων τοῦ καθήκοντός του πρὸς τὴν Πολιτείαν, ἤθελεν ἀποφύγει τὴν ἐκπλήρωσιν αὐτῶν, δικαίως ἤθελεν ἀποκλείεσθαι τοῦ δικαιώματος νὰ λαμβάνῃ μέρος εἰς τὰ τῆς Πολιτείας. Τότε ἐγὼ ἀντετάχθην, διότι ἐθεώρησα ὅτι ἠθέλομεν διατρέξει στάδιον πολιτικῆς πάλης κομματικῆς, καὶ ἐνόμισα ὅτι δὲν ἦτο φρονήσεως ἔργον νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἡ ἐφορεύουσα τὴν ἐκλογὴν Ἐπιτροπὴ ἠδύνατο νὰ κρίνῃ περὶ τῆς ἱκανότητος τῶν ἐκλογέων, κρίνουσα περὶ τῆς πληρωμῆς ἢ μὴ πληρωμῆς τῶν φόρων αὐτῶν, ὅπερ ἠδύνατο νὰ στερήσῃ πολλοὺς τοῦ δικαιώματος τῆς ψήφου, καὶ διὰ τοῦτο πεισμόνως ἀντετάχθην εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Κυριακοῦ. Ἐὰν τὰ πράγματα τῆς Πολιτείας τραπῶσιν τοιαύτην ὁδὸν ὥστε οἱ νόμοι νὰ λειτουργῶσιν εὐκολώτερον, ἐὰν ὑπάρξῃ διοίκησις ἀμερόληπτος καὶ δικαία, τότε καὶ ὁ πολίτης θὰ ἀναγνωρίζῃ τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις του, καὶ τότε εὐκόλως θὰ ἐπιτύχωμεν ὅτι ἅπαντες ἐπιζητοῦμεν. Λοιπὸν ὅταν φθάσωμεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, τὰ πάντα εὐκόλως τακτοποιοῦνται. Ἔχω δὲ πληρεστάτην τὴν πεποίθησιν καὶ διαβεβαιῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ὅτι διὰ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα χορηγεῖ ὁ ἰσχύων νόμος, εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ εἰσπράξῃ ὁ Ταμίας, ὅταν θέλῃ, ὄχι μόνον ὅ,τι ἔχει λαμβάνειν τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ καὶ ὅ,τι δὲν ἔχει λαμβάνειν. Θὰ ἦνε ἀδικώτατον νὰ παραδεχθῆτε τὴν ἀρχὴν, ὅτι δύναται ὁ Ταμίας, διότι ὁ πολίτης καθυστέρησε τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου, (καὶ πολλάκις προέρχεται τοῦτο ἐκ δυστυχημάτων καὶ ὅτε εἶναι ἄξιος τοῦ ἐλέους καὶ τοῦ ἐλαχίστου κατὰ μείζονα λόγον τῆς Πολιτείας), ὅτι δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκποίησιν τῆς οἰκίας του καὶ πάσης περιουσίας ἄνευ τῆς τηρήσεως τῶν διατυπώσεων, τὰς ὁποίας ὁρίζουσιν οἱ κοινοὶ νόμοι, προκειμένου περὶ τῆς ἐκποιήσεως τῆς περιουσίας τῶν πολιτῶν κατ’ αἴτησιν τῶν δανειστῶν αὐτῶν. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἔργον δικαιοσύνης τὸ τοιοῦτον. Λοιπὸν πρέπει νὰ προσπαθήσωμεν ὅπως διὰ τῶν ἐν ἰσχύι καταναγκαστικῶν μέσων εἰσπράξωμεν πᾶν τὸ ὀφειλόμενον, καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὸν πρῶτον Ταμίαν, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι καθυστέρησεν ὁ φορολογούμενος τὴν πληρωμὴν ὀφειλῆς τινος, νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἄνευ αὐστηρῶν διατυπώσεων ἐκποίησιν τῆς περιουσίας του. Διὰ τοῦτο συμφωνῶ καὶ ἐγὼ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ μελετηθῇ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον κάλλιον. Ἀρκετὰ μέσα ἔχει ἡ Κυβέρνησις ὅπως ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς Πολιτείας. Ἐψηφίσαμεν φόρους, δάνεια, διάφορα νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα παρέχουσι εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἄφθονα τὰ μέσα. Καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ ὀρθὸν νὰ συμφωνήσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν προτεινομένην ἀναβολήν.

§155ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀκούων τις τῶν κ. βουλευτῶν ὁμιλούντων κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ὑπέθετεν ὡς ἐκ τῶν ἐπανειλημμένων ἐκφράσεων αὐτῶν περὶ δρακοντείων διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ὅτι εὕρηται ἐν αὐτῷ νέον τι, ὅτι παραχωροῦνται δι’ αὐτοῦ δικαιώματα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἢ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοῦ, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον πρότερον· καὶ ὅμως οὐδὲν δικαίωμα παραχωρεῖται νέον διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου.

§156ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὸ 40 τὸ 60 δὲν εἶναι νέον;

§157ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι νέον, ἀλλ’ εἴπομεν ὅτι εἰς τοῦτο δὲν ἐπιμένομεν· εἶναι τυχαία ἡ διάταξις καὶ διὰ τοῦτο ἀφαιρεῖται· περὶ ἐκείνης δὲν πρόκειται ἤδη, εἶναι λεπτομέρεια ἐγκαταλειφθεῖσα, ὥστε εἰς τὸν κ. Μεσσηνέζην εἶναι περιττὸν νὰ ἀπαντήσω, ἀφοῦ ἀρκεῖται εἰς ταῦτα.

§158ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ ἐγνώριζον. Δεύτερον εἶναι καὶ τὸ περὶ ἐκποιήσεως.

§159ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδεμία ὑπάρχει νέα διάταξις περὶ ἐκποιήσεων. Ὑπάρχει μόνον, ὡς προεῖπον, ἡ διάταξις, καθ’ ἣν ὁ καθυστερῶν τὴν πληρωμὴν ὀφειλῆς ὑποβάλλεται εἰς πληρωμὴν προστίμου 20 τοῖς ἑκατὸν μετὰ παρέλευσιν τῆς πρώτης τριμηνίας ἀπὸ τῆς προσκλήσεως, 40% μετὰ παρέλευσιν τῆς βας τριμηνίας καὶ 60% μετὰ παρέλευσιν τοῦ ἔτους. Τοῦτο ἐθεωρήθη ὑπερβολικόν. Ἡμεῖς περιελάβομεν αὐτὸ, διότι ἐνομίσαμεν, ὅτι οἱ ὀφείλοντες, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὰς συνεπείας τῆς καθυστερήσεως, εὐκόλως ἤθελον ἀποφύγει τὴν πληρωμὴν τοῦ προστίμου πληρώνοντες ἐγκαίρως, ἀλλ’ ἀφοῦ καὶ διὰ μικροτέρου προστίμου δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, ἐδείχθημεν πρόθυμοι εἰς περιορισμὸν αὐτοῦ καὶ κατεστήσαμεν τοῦτο γνωστὸν, ἐνομίζομεν δὲ ὅτι κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν δὲν ἤθελε γίνει λόγος περὶ διατάξεως, ἣν ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ μεταβάλῃ. Ὁ νόμος περὶ ἀροτριώντων κτηνῶν κανονίζει τὰ περὶ τούτου ἄλλως, ὑποβάλλων τὸν καθυστεροῦντα εἰς πληρωμὴν 12% καὶ προσθέτου φόρου 20%. Ἐνταῦθα εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ἐλαττώσωμεν τὸ πρόστιμον κατωτέρω ἔτι τοῦ περὶ ἀροτριώντων κτηνῶν κεκανονισμένου, καὶ ἀντὶ 20, 40 καὶ 60%, νὰ ὁρίσωμεν 15 καὶ 20%. Εἰς τὰ ποσὰ δὲν ἔγκειται ἡ σπουδαιότης, ἀρκεῖ νὰ ὁρισθῇ τι πρόστιμον δίκαιον καὶ ἐπιεικές· ὥστε περὶ τούτου συζήτησις δὲν χωρεῖ. Πλὴν τούτου, εἶπεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας, χορηγεῖται ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου δικαίωμα ἐκποιήσεως. Οὐδὲν τοιοῦτο δικαίωμα χορηγεῖται· ὁ κ. βουλευτὴς πρέπει νὰ μὴ ἀνέγνωσε τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ μόνον νὰ ἤκουσε τὰ περὶ αὐτοῦ ῥηθέντα. Δὲν χορηγεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου νέον δικαίωμα· τὰ δικαιώματα τὰ προϋπάρχοντα διετηρήσαμεν ἐν ἰσχύι, κανονίσαντες μόνον τὰς διατυπώσεις. Ἰδοὺ τὰ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. (Ἀναγινώσκει). Κατὰ τὸν κείμενον Νόμον χορηγοῦνται 5 ἑβδομάδες, τὸ Νομοσχέδιον χορηγεῖ 40 ἡμέρας, δηλαδὴ 5 ἡμερῶν διορίαν ἐπὶ πλέον. Ἀλλὰ διατί πολεμεῖται τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Διατί θεωρεῖται ὅτι θέλει ἐξαναγκάσει εἰς πληρωμήν; διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, χρησιμεύοντα καὶ εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας, παραστήσαντος ὅτι ἀρκεῖ νὰ διευθύνωνται καλῶς οἱ ὑπάλληλοι, νὰ διορίζωνται καλοὶ ὑπάλληλοι καὶ διὰ τῶν κειμένων Νόμων ἐπιτυγχάνεται ἡ πραγματοποίησις τῶν εἰσπράξεων. Τοῦτο δὲν ἀρκεῖ καὶ τοῦτο γινώσκουσιν οἱ καθυστεροῦντες τὰς ὀφειλὰς αὐτῶν, καὶ διὰ τοῦτο θέλουσι νὰ μείνωσι τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν. Ὁπωσδήποτε καὶ ἂν διευθύνωνται οἱ ὑπάλληλοι, καὶ οἱανδήποτε ἱκανότητα ἂν ἔχωσι, θ’ ἀποφύγωσιν οἱ ὀφειλέται τὴν πληρωμὴν, ἐνόσῳ μένουσιν ἀτροποποίητοι αἱ νῦν ἀπαιτούμεναι διατυπώσεις. Γερμανοὺς ὑπαλλήλους ἂν ἔχωμεν, ἀδύνατον νὰ κατορθώσωμεν διὰ τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ὑπάρχοντος, ὃν καὶ δὲν δυνάμεθα ν’ αὐξήσωμεν, ὅπως ἓν ταμεῖον ἀπευθύνῃ εἰδικὰς προκλήσεις εἰς 40,000 ὀφειλέτας καὶ καταρτίσῃ εἰδικὰς περιγραφὰς 40,000 κτημάτων. Ἔν τισιν ἐπαρχίαις ἔχομεν κατὰ δεκάδας χιλιάδων τοὺς ὀφειλέτας, ἵνα δυνηθῶμεν ἄρα νὰ ἐξαναγκάσωμεν αὐτοὺς εἰς πληρωμὴν, δύω τινὰ εἶναι ἀναγκαῖα· πρῶτον νὰ γίνῃ πρὸς αὐτοὺς εἰδικὴ πρόσκλησις, καὶ δεύτερον νὰ γίνῃ εἰδικὴ περιγραφὴ τοῦ κτήματος. Ποῖα δὲ εἶναι αὕτη ἡ εἰδικὴ περιγραφή; Ἰδοὺ τί ἀπαιτεῖ ὁ Νόμος· «Ἡ περιγραφὴ θέλει περιλαμβάνει τὸ ὄνομα, ἐπώνυμον καὶ τὴν κατοικίαν τοῦ ἰδιοκτήτου, τὸ εἶδος, τὰ ὅρια καὶ τὴν ἔκτασιν τοῦ κτήματος, τὸν Δῆμον, τὸ χωρίον καὶ τὴν θέσιν, ἔνθα κεῖται, τὰ περιεχόμενα ἐν αὐτῷ δένδρα κατ’ εἶδος, τὰ δικαιώματα, τὰ βάρη, τὰς δουλείας, τὴν ἀξίαν καὶ τὴν ἀκαθάριστον καὶ καθαρὰν αὐτοῦ πρόσοδον ὡς ἔγγιστα. Ἐὰν εἶναι οἰκοδομὴ, συνοπτικὴν περιγραφὴν τῶν συστατικῶν αὐτῆς». Ὁ κύριος βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας φρονεῖ ὅτι, ἂν ἦτο Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἤθελε κατορθώσει ἐπὶ 40,000 κτημάτων ἐν μιᾷ ἐπαρχίᾳ νὰ πραγματοποιήσῃ τοιαύτας περιγραφάς! Εἶναι δυνατὰ ταῦτα; Εἶναι πρακτικὸν νὰ ἐπαγγελλώμεθα ταῦτα, ἐνόσῳ ὑπάρχει Νόμος τοιοῦτος; Ὅ,τι ἡ τοιαύτη κατάστασις προκαλεῖ, δὲν εἶναι ἡ ἐπαύξησις τῶν ὑποχρεώσεων τῶν ὀφειλετῶν, ἣν οὐδεὶς ἔχει δικαίωμα ἵνα προτείνῃ, ἡμεῖς δὲ οὐδὲ πόῤῥωθεν διενοήθημεν, ἀλλ’ εἶναι ἡ ἁπλοποίησις τῶν διατυπώσεων ὅπως καταστῇ ἐφικτὴ ἡ διεξαγωγὴ τῶν προαπαιτουμένων εἰς ἐξαναγκασμὸν τοῦ ὀφειλέτου πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑφισταμένων ὑποχρεώσεων αὐτοῦ καὶ πρὸς ματαίωσιν πάσης αὐτοῦ ἀποπείρας ὅπως καλυφθῇ ὄπισθεν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Νόμου τοῦ 1871 πρὸς ἀποφυγὴν τῆς πληρωμῆς. Τοῦτο εἶναι νέα ὑποχρέωσις; ἀλλὰ πιστεύω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει καθῆκον νὰ προστατεύῃ τοὺς θέλοντας ν’ ἀποφύγωσι τὴν ἀπότισιν τῶν ὑποχρεώσεών των.

§160ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν τὸ λέγετε προσωπικῶς δι’ ἐμέ.

§161ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι. Οὐδὲν λέγω ἐνέχον τι προσωπικὸν, καὶ δὲν βλέπω πῶς δύναται νὰ θεωρηθῇ ὁ λόγος μου ὡς προσωπικός. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ πράγματος λέγων, ὅτι τὸ Νομοσχέδιον ἀφορᾷ εἰς δύω τινὰ, εἰς τὴν ἁπλοποίησιν τῶν κατὰ τὴν ἐκποίησιν καὶ εἰς τὴν ἁπλοποίησιν τῶν κατὰ τὴν πρόσκλησιν. Αὗται εἶναι αἱ δύω βάσεις τοῦ Νομοσχεδίου· ἐὰν τυχὸν περιέχῃ ἄλλας διατάξεις, αἵτινες ἤθελον θεωρηθῆ αὐστηραὶ, εἴμεθα πρόθυμοι νὰ τὰς μεταῤῥυθμίσωμεν. Τὰ κείμενα ἐξακολουθοῦν ἔχοντα ἰσχὺν ἐφ’ ὅσον δὲν......

§162ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 31 τοῦ ΥΛΣΤ Νόμου ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχῃ ἰσχύν;

§163ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βεβαίως ὁ Νόμος τοῦ 1871, πλὴν μόνων τῶν διατάξεων αὐτοῦ, ἃς εἰδικῶς τροποποιεῖ τὸ Νομοσχέδιον, μένει ἐν ἰσχύϊ. Τὰ οὐσιώδη τοῦ ὑποβαλλομένου τούτου Νομοσχεδίου ποῖα εἶναι; ἡ ἐπέκτασις τῆς γενικῆς προσκλήσεως καὶ ἐπὶ τοὺς πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλέτας ἐκ προστίμων, ἐκ χρηματικῶν ποινῶν, ἐκ δόσεων τιμήματος παραχωρηθεισῶν ἢ ἐκποιηθεισῶν γαιῶν καὶ κτημάτων καὶ ἐξ ἄλλων δημοσίων χρεῶν κατὰ δόσεις πληρωνομένων, καὶ ἡ κατάργησις τῆς λεπτομεροῦς περιγραφῆς τῶν πλειστηριαζομένων κτημάτων. Ἡ γενικὴ πρόσκλησις εἶναι ἀρχὴ τοῦ νόμου τοῦ 1871, ἀλλὰ δὲν ἐφηρμόζετο εἰς τὰς ὀφειλὰς, ἐφ’ ἃς διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπεκτείνεται. Ἤδη ἁπλοποιοῦμεν τὸν νόμον τοῦ 1871, ὑπάγοντες εἰς τὴν περὶ γενικῆς προσκλήσεως διάταξιν αὐτοῦ τὰς τότε παραλειφθείσας ὀφειλάς. Ἂν κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου τοῦ 1871 ἐλειτούργει ὁ νόμος περὶ διαθέσεως ἐθνικῆς γῆς καὶ φυτειῶν, δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἀμφιβολίαν, ὅτι θὰ περιελαμβάνοντο ἐν τῇ διατάξει περὶ γενικῶν προσκλήσεων καὶ αἱ ἐκ δόσεων γαιῶν καὶ φυτειῶν ὀφειλαὶ, διότι οἱ συντάκται τοῦ νόμου τοῦ 1871 ὑπέβαλον κατόπιν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, τὸ ὁποῖον δὲν ἐψηφίσθη, περιελάμβανε δὲ τὰς τάξεις, ἃς καὶ ἡμεῖς ἀναγράφομεν ἐνταῦθα.

§164ΦΩΤΗΛΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 14 λέγετε, ὅτι ἀναστέλλει τὰ καταδιωκτικὰ μέτρα, τὸ ὁποῖον μέχρι τοῦδε ἠδύνατο νὰ διατάξῃ ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν μόνον.

§165ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν περιορίζεται ἡ δικαιοδοσία τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν. Ἐν ἄρθρῳ 11ῳ πρόκειται μόνον περὶ ταμίου καὶ ταμιακῶν ὑπαλλήλων. Ἐὰν εὑρίσκεται διάταξις ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, μεταβάλλουσα τὰ κείμενα διὰ περιορισμοῦ ἢ ἀφαιρέσεως δικαιωμάτων τῶν ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου, εἶμαι πρόθυμος νὰ τὴν ἀφαιρέσω, λέγω δὲ τοῦτο γινώσκων, ὅτι δὲν ὑπάρχει. Ἐὰν τυχὸν, πλὴν τῶν δύω θεμελιωδῶν διατάξεων ὧν ἐμνήσθην, ὑπάρχουσιν ἄλλαι προκαλοῦσαι ἀντιῤῥήσεις, ὡς πρὸς ταύτας δὲν ἐπιμένομεν, διότι δὲν τὰς θεωροῦμεν οὐσιώδεις· τοιαύτη εἶναι ἡ διάταξις περὶ τοῦ κανονισμοῦ τοῦ προστίμου· εἴτε ἀπὸ 20 ἕως 60 τοῖς ἑκατὸν ὁρίσωμεν αὐτὸ, εἴτε ἀπὸ 10 ἕως 20 τοῖς ἑκατὸν, ὁ ὅρος ἔσται πάντως αὐθαίρετος· ἡ ἀρχὴ συνίσταται εἰς τὴν ἐπιβολὴν προστίμου, ἀλλ’ ὁ ὅρος τοῦ προστίμου δὲν εἶναι ζήτημα ἀρχῆς. Ὡς εἶπον, ὁ συντάκτης τοῦ νόμου τοῦ 1871, αὐτὸς οὗτος διὰ νομοσχεδίου, ὅπερ ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὰ τέλη τοῦ 1880, προέτεινεν, ὅπως ἐπεκταθῶσι καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις αἱ περὶ γενικῶν προσκλήσεων διατάξεις τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου τοῦ 1871· συντάκτης δὲ τοῦ νόμου καὶ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὁ κύριος βουλευτὴς ἐκ Τριφυλίας, οὗτινος ἡ ἀπουσία δὲν μοὶ ἐπιτρέπει ν’ ἀπαντήσω εἰς ὅσα εἶπε κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν, καθ’ ἣν παρέστη ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτε ἔψεξε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς ὑπερμέτρως αὐστηρὸν, ἐνῶ διαφέρει μὲν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον αὐτὸς ὑπέβαλεν, ἀλλὰ διαφέρει ὡς ἀσυγκρίτως ἐκείνου ἐπιεικέστερον. Πλὴν τῆς περὶ γενικῶν προσκλήσεων διατάξεως περιέχει ὁ νόμος τοῦ 1871 καὶ ἑτέραν διάταξιν περὶ τῆς διὰ τραπεζιτῶν ἢ ἐργολάβων εἰσπράξεως τῶν φόρων, καθ’ ἧς, ἀναγραφομένης ἐν τῷ παρόντι νομοσχεδίῳ, ἐγείρονται ἀντιῤῥήσεις. Περὶ τούτου ἐγένετο λόγος κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, ἐδείχθημεν δὲ πρόθυμοι καὶ ἐν τούτῳ καὶ ἐν ἄλλοις νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς γενομένας ἀντιῤῥήσεις. Αἱ γνῶμαι, ἃς τότε ἐξεφράσαμεν, συμπίπτουσιν ἐν πολλοῖς πρὸς τὰς προτάσεις τοῦ κ. βουλευτοῦ Λακεδαίμονος. Ὁ κύριος Ρουσσόπουλος ὑπέβαλε τροπολογίας, αἵτινες ἐτυπώθησαν καὶ διενεμήθησαν, βλέπω δ’ ἐν αὐταῖς ὅτι ἀποδέχεται περὶ τῆς δι’ ἐργολάβων εἰσπράξεως ὅ,τι καὶ ἐγὼ εἶμαι πρόθυμος νὰ παραδεχθῶ, τουτέστιν, ὅπως διαγραφῇ τὸ εἰς αὐτὴν ἀφορῶν ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου. Διαγράφοντες τὸ ἄρθρον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἀφίνομεν τὴν διάταξιν ἀκεραίαν ἐν τῷ νόμῳ τοῦ 1871, καίτοι οὐδέποτε ἐγένετο αὐτῆς χρῆσις.

§166Α. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὥστε οὔτε θὰ γίνῃ χρῆσις.

§167ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὴν διάταξιν περιελάβομεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἵνα συμπληρώσωμεν δευτερεύοντάς τινας ὅρους αὐτῆς, ἀλλ’ οὐδεμίαν ἔχομεν δυσκολίαν, ἵνα διαγράψωμεν τὸ ἄρθρον. Δὲν ἀπεδώσαμεν εἰς αὐτὸ οὐσιαστικὴν σημασίαν· ἐπρόκειτο ἁπλῶς νὰ βελτιώσωμεν τὴν διάταξιν τὴν ὑπάρχουσαν ἐν τῷ νόμῳ τοῦ 1871, καὶ δι’ αὐτὸ περιελάβομεν αὐτὴν, ἀλλ’ εὐθὺς ὡς γίνεται ἀντίῤῥησις καὶ προσπάθεια νὰ παρασταθῇ τὸ ἄρθρον ὡς ἐπιδιῶκον τὴν παραχώρησιν τῶν εἰσπράξεων εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα θὰ καταθλίβωσι τοὺς ὀφειλέτας, καὶ θὰ πλουτήσωσιν ἀπομυζῶντα καὶ τὴν τελευταίαν αὐτῶν ἰκμάδα, προτιμητέον νὰ διαγραφῇ, καίτοι δυστυχῶς πάντα ταῦτα δύνανται νὰ γίνωσι καὶ μετὰ τὴν διαγραφὴν, διότι ὑφίσταται ἐν τῷ νόμῳ τοῦ 1871 ἡ διάταξις, ἧς ὅμως οὐδεμία ἐγένετο χρῆσις. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως ἐνόσῳ καὶ οἱ παρουσιαζόμενοι ἐργολάβοι καὶ οἱ ὅροι τῆς ἐργολαβίας δὲν ἐγγυῶνται ὅτι οὐδεὶς θέλει πιεσθῆ. Ἡ διάταξις λοιπὸν, τῆς ὁποίας τὴν κατάργησιν ζητεῖ ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Λακεδαίμονος, δύναται νὰ καταργηθῇ· δεχόμεθα ἐπίσης, ὅπως τὸ πρόστιμον, ἀντὶ 30, 40 καὶ 60%, γίνῃ 10, 15 καὶ 20%. Εἰς τὸν ὅρον τοῦ προστίμου δὲν ἀποδίδομεν σημασίαν. Ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχῃ πρόστιμον, ὥστε ὁ μὴ ἀποτίνων κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ὀφειλῆς νὰ γινώσκῃ, ὅτι ζημιοῦται, καὶ ὅταν φθάσωμεν εἰς τὸ οἰκεῖον ἄρθρον συνεννοούμεθα περὶ τοῦ ὅρου. Ἐπίσης ὑπάρχει πρόστιμον καὶ ἐν ἄρθρῳ 7, οὗτινος ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Λακεδαίμονος προτείνει τὴν ἐλάττωσιν ἀπὸ 100–500 εἰς 20–200. Εἰς τὰς λεπτομερείας ταύτας ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει λόγον, ἵνα ἐπιμένῃ, διότι ἐξ αὐτῶν δὲν ἐξήρτηται ἡ ἐπίτευξις τοῦ σκοποῦ. Ἡ ἐπίτευξις τοῦ σκοποῦ ἐξήρτηται ἐκ τῶν δύο πρώτων ἄρθρων, ἐκ τῆς γενικῆς προσκλήσεως, καὶ ἐκ τῆς καταργήσεως τῆς εἰδικῆς περιγραφῆς, διότι μέχρι τοῦδε ἡ εἰδικὴ πρόσκλησις καὶ ἡ εἰδικὴ περιγραφὴ κατέστησαν τὸν νόμον περὶ εἰσπράξεων ἀτελεσφόρητον. Τὸ ζήτημα ἑπομένως τίθεται ὡς ἑξῆς, ἐὰν νομίζωμεν, ὅτι οἱ ὀφείλοντες εἰς τὸ Δημόσιον, κακῶς ὀφείλουσι, δικαιότερον εἶναι νὰ τοὺς ἀπαλλάξωμεν τῆς ὀφειλῆς· ἐὰν ὅμως νομίζωμεν, ὅτι ὀφείλουσι καὶ ὅτι πρέπει νὰ πληρώσωσι, δὲν ἐπιτρέπεται ν’ ἀποκρούσωμεν διατάξεις νομοθετικὰς κατ’ αὐτῶν μεταβαλούσας τὰ κείμενα, οὐδὲν παρεχούσας δικαίωμα εἰς τὴν καταδίωξιν μεγαλείτερον, ἀλλὰ μόνον καθιστώσας ἐφικτὴν τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἤδη ἐν νόμῳ ἀναγεγραμμένων δικαιωμάτων.

§168ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Διὰ τοὺς μὴ πραγματικῶς ὀφείλοντας;

§169ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοιαύτην περίπτωσιν δὲν ἐννοῶ. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ μὴ πραγματικὸς ὀφειλέτης, δὲν μεταβάλλεται ἡ θέσις του διὰ τοῦ νομοσχεδίου, διότι τοῦτο οὐδὲν νέον καθιεροῖ· ὁ μὴ πραγματικῶς ὀφειλέτης, ἐὰν δύναται νὰ καταδιωχθῇ διὰ τοῦ νόμου τοῦ 1871 δι’ εἰδικῆς προσκλήσεως, δύναται νὰ καταδιωχθῇ καὶ διὰ γενικῆς προσκλήσεως· ἐὰν δὲ δὲν δύναται νὰ καταδιωχθῇ κατ’ ἐκεῖνον τὸν νόμον, δὲν δύναται νὰ καταδιωχθῇ καὶ κατὰ τοῦτον· ἑπομένως δὲν πρόκειται ὡς πρὸς τοιαύτην περίπτωσιν, ἐὰν παρουσιάζεται, νὰ λάβωμεν νέον τι μέτρον, καὶ νὰ καταστήσωμεν καταδίωξιμον τὸν μὴ ὀφείλοντα. Τὸ νομοσχέδιον ἀφορᾷ ἰδίως εἰς τοὺς ἐκ δόσεων ὀφειλέτας· ἐὰν δ’ ὁ τρόπος, καθ’ ὃν ἐπραγματοποιήθη ὁ νόμος περὶ διανομῆς τῆς ἐθνικῆς γῆς καὶ περὶ φυτειῶν, ἔσχεν ἀποτέλεσμα, ὅτι ὑπάρχουσι συνάμα 2 ἢ 3 θεωρούμενοι ὀφειλέται δόσεων διὰ τὴν αὐτὴν γῆν ἢ φυτείαν, καὶ ἑπομένως καταδιωκτέοι, ἡ καταδίωξις γίνεται δυνάμει τοῦ κειμένου νόμου, τὸ δὲ νομοσχέδιον κατ’ οὐδὲν δύναται νὰ βλάψῃ, διότι αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἀφορῶσιν εἰς τὸ πρόσωπον, ἀλλ’ εἰς τὸ κτῆμα, ὡς διευκολύνουσαι τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ κειμένου νόμου, ὡς πρὸς τὸν πλειστηριασμὸν τοῦ κτήματος. Ἐὰν ὑπάρχωσι 2 ἢ 3 ὀφείλοντες ἐκ δόσεων διὰ τὸ αὐτὸ κτῆμα, ἐκεῖνος θέλει ζημιωθῇ ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, ὅστις κατέχει τὸ κτῆμα. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον θέλει ἐφαρμοσθῆ ὁ νόμος τοῦ 1871 ἄνευ τῆς παρ’ αὐτοῦ ἀπαιτουμένης εἰδικῆς περιγραφῆς τῆς γῆς ἢ τῆς φυτείας· ἑπομένως περὶ τοῦ κτήματος μόνου πρόκειται ἐν αὐτῷ· ἄν τις δὲν κατέχῃ τὸ κτῆμα, κατὰ τί δύναται νὰ τὸν βλάψῃ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου ἀφορῶν εἰς τὸ κτῆμα; Ἐκεῖνος μόνος θέλει βλαφθῆ ὅστις κατέχει τὸ κτῆμα.

§170ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς καὶ τὴν εἰδικὴν περιγραφήν;

§171ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ εἰδικὴ περιγραφὴ τοῦ κτήματος ὑποτίθεται οὖσα ὠφέλιμος εἰς τὸν ὀφειλέτην καὶ εἰς τὸ Δημόσιον καὶ ἑπομένως ἡ κατάργησις αὐτῆς εἶναι ζημία ἀμφοτέρων, διότι ἐκ τῆς εἰδικῆς περιγραφῆς ἐπέρχεται πλήρης γνῶσις τῆς ἀξίας τοῦ κτήματος, καὶ ἑπομένως ζωηρότερος συναγωνισμός· ἀλλ’ ὡς πρός τε τὸ Δημόσιον καὶ τὸν ὀφειλέτην, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα, ὡς ἔχει ἐν τοῖς πράγμασι καὶ ἠξεύρομεν, ὅτι οἱ συναγωνισθησόμενοι διὰ τὴν ἀπόκτησιν τοῦ κτήματος δὲν περιμένουσιν ἐκ τῆς εἰδικῆς περιγραφῆς νὰ μάθωσι περὶ αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐξ ἄλλων πληροφοριῶν, θὰ φροντίσωσι νὰ ὁδηγηθῶσι περὶ τῆς ἀξίας, διότι ἡ περιγραφὴ ἡ τυπικὴ ὑπαλλήλου, ὅταν μάλιστα πρόκηται περὶ 30 ἢ 40 χιλιάδων περιγραφῶν, τὰς ὁποίας ἐκτελεῖ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πρόσωπον, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ μεγάλην ἀξίαν. Νομίζω, κύριοι, ὅτι διὰ τὸν ἀπαθῶς κρίνοντα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι οὐδὲν ἔχει τὸ πιεστικόν· δύναται νὰ θεωρηθῇ τοὐναντίον ὡς συντελεστικὸν εἰς τὴν εἴσπραξιν, ἄνευ χορηγήσεως εἰς τὸ Δημόσιον οὐδενὸς νέου δικαιώματος κατὰ τοῦ ὀφειλέτου, ἀλλὰ διὰ μόνης ἁπλοποιήσεως τῶν ὑπαρχουσῶν διατάξεων. Ἐὰν ἀρνηθῶμεν τὴν ἄδειαν τῆς ἁπλοποιήσεως τῶν διατυπώσεων, δὲν θέλομεν πράξει ἄλλο τι, ἢ νὰ δώσωμεν εἰς τὸν ὀφειλέτην τὸ δικαίωμα νὰ μὴ πληρώσῃ, τοὐτέστι νὰ τῷ χαρίσωμεν τὴν ὀφειλήν. Ὅταν δὲ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πρόκειται περὶ ὀφειλῶν οὐχὶ φορολογουμένων, ἀλλ’ ἀγοραστῶν κτημάτων τοῦ Δημοσίου, οἵτινες ἀπέκτησαν αὐτὰ ἐπὶ τιμήματι λίαν μετρίῳ καὶ ὑπολογισμῷ τόκου μετριωτέρου διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν δόσεων....

§172ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Οὐχὶ πάντοτε μετρίου.

§173ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι δικαιούμεθα τοιαῦτα ποιοῦντες νὰ ζημιώνωμεν τὸ δημόσιον ταμεῖον, διότι ἠξεύρετε ὅτι ἐξ ἑνὸς ἄρθρου τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐν ᾧ ἀναγράφομεν 4,500,000, δὲν κατορθώνομεν νὰ εἰσπράξωμεν πλέον τοῦ 1,000,000.

§174ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Διότι εἶναι ἰδανικά.

§175ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἠδύνανται νὰ ἦναι ἰδανικά, διότι τὸ νομοσχέδιον ἀφορᾷ εἰς κτήματα, δὲν ἀφορᾷ εἰς πρόσωπα· ἂν ἦναι ἰδανικά, δὲν θὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν ὁ νόμος· ἀλλὰ δὲν εἶναι δίκαιον νὰ κατακρατῶνται παρανόμως 3 καὶ 4 ἑκατομμύρια ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ Δημοσίου, τοιαῦτα δὲ προτείνοντες, δὲν δεικνύομεν τὴν ἀπαιτουμένην πρὸς τὸ Δημόσιον στοργήν. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι αἱ γαῖαι αὗται καὶ αἱ φυτεῖαι, πρὸ τοῦ νόμου, ἀπέφερον πρὸς τὸ Δημόσιον ποσὰ σπουδαιότατα, ὅτι οἱ κατέχοντες αὐτὰς ἐπλήρωναν ὡς φόρον ἐπικαρπίας ποσὰ τριπλάσια καὶ τετραπλάσια ἐκείνων, ἃ σήμερον καλοῦνται νὰ πληρώσωσιν ἀναγνωριζόμενοι συνάμα καὶ ὡς ἰδιοκτῆται. Ἐπλήρωναν ἐπὶ τῶν γαιῶν 15% ὡς δικαίωμα ἐπικαρπίας, ἑπομένως μετὰ τῆς δεκάτης 25%. Σήμερον δὲ ζητεῖται παρ’ αὐτῶν ἐκ τῶν 15% ν’ ἀποφέρωσι μόνα τὰ 5, καὶ ταῦτα ἐπὶ 27 ἔτη, μεθ’ ἃ παύει πᾶσα πληρωμή, ἐνῷ πρότερον ἐπλήρωνον 15% μηδὲν ἀποκτῶντες πραγματικὸν δικαίωμα ἐπὶ τοῦ κτήματος. Ἐνῷ ζητεῖται σήμερον ἁπλοποίησις διατυπώσεων, ἵνα οὗτοι ἐξαναγκασθῶσιν εἰς πληρωμὴν κατὰ τὰ κείμενα καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς αὐξήσεως ὑποχρεώσεων, ἀρνούμεθα πρὸς τὸ Δημόσιον τὴν αἰτουμένην ταύτην συνδρομήν! Ὅταν τοιαῦτα πράττωμεν, εἶναι μάταιον νὰ ὁμιλῶμεν περὶ οἰκονομιῶν καὶ ἰσοζυγίου, διότι οὕτω νομοθετοῦντες, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν διαῤῥύθμισιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους.

§176ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ οὐχὶ καμπτόμενος, ἀλλὰ θραυόμενος, κατὰ τὰ δημοσιογραφικὰ αὐτοῦ φύλλα, ὑπέβαλε νομοσχέδιον περιέχον διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ μὴ ἀποτίνων τὰ ὀφειλόμενα πρὸς τὸ Δημόσιον ὑποχρεοῦται νὰ πληρώνῃ 20, 40 καὶ 60%, περιέχον διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας δύναται ὁ ταμίας, χωρὶς νὰ περιγράψῃ τὸ κτῆμα, νὰ ἐκθέσῃ εἰς πλειστηριασμὸν τὴν περιουσίαν τοῦ ἄλλου, καὶ νὰ ἐπέλθωσι δίκαι καταστρεπτικαὶ μεταξὺ διαφόρων προσώπων· νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου παραχωρεῖται εἰς ἐργολάβους ὁ φορολογούμενος. Κατηργήσαμεν τὴν δεκάτην, ἵνα σώσωμεν τὸν φορολογούμενον λαὸν ἀπὸ τὴν παρουσίαν τῶν ἐνοικιαστῶν, καὶ ἐν τούτοις ὑποβάλλομεν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀποδίδεται λόγῳ ἐργολαβίας ἡ καταδίωξις τῶν ὀφειλετῶν, οἵτινες πολλάκις ὀφείλουσιν εἰς τὸ Δημόσιον κωλυθέντες νὰ πληρώσουν ἐξ ἀνωτέρας βίας! Καὶ ἐν τούτοις τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, κατὰ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, δὲν περιέχει πέραν τοῦ δέοντος αὐστηρὰς καταθλιπτικὰς διατάξεις. Ἤδη ἤκουσα τὸν κ. Πρωθυπουργὸν λέγοντα, ὅτι παραιτεῖται τῶν τοιούτων δρακοντείων διατάξεων, καὶ ἰσχυριζόμενον ὅτι τοῦτο εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσι. Πιθανὸν νὰ ἦτο γνωστὸν τοῦτο, κύριε Πρωθυπουργὲ, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουσι τὴν τιμὴν νὰ προσέρχωνται εἰς τὰς αἰθούσας σας, καὶ τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα εἰς ἀναζήτησιν ὑμῶν, διὰ τὸν ἕνα ἢ ἄλλον λόγον, ἀλλ’ εἰς ἐμὲ τὸν μὴ λαμβάνοντα τὴν τιμὴν ταύτην δὲν ἐγένετο γνωστὸν, ὥστε ἐντὸς τοῦ δικαίου μου ἐχαρακτήρισα τὸ νομοσχέδιον ὡς δρακόντειον, τοιαύτας περιέχον διατάξεις.

§177ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εὐθὺς ὡς μᾶς λέγετε τοῦτο, ὅτι δὲν ἐγνωρίζατε, δὲν ἔχω λόγον νὰ ἐπιμένω εἰς ὅ,τι εἶπον, ὥστε δὲν πρέπει νὰ ἐκλαμβάνητε, ὅτι εἶπόν τι μὲ σκοπὸν νὰ σᾶς πειράξω.

§178ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὅταν ὡμίλησα, ἐχαρακτήρισα τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου ὡς δρακοντείους· σήμερον μᾶς λέγετε, ὅτι παραιτεῖσθε· τότε βεβαίως τὸ νομοσχέδιον παύει τοῦ νὰ ἦναι δρακόντειον, εἶναι δὲ πάντοτε ἡ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται ἡ ἄνευ περιγραφῆς ἐκποίησις τῶν ἀκινήτων, δρακόντειος, δυναμένη σπουδαίως νὰ παραβλάψῃ τὰ ἔννομα συμφέροντα τῶν πολιτῶν, καὶ διὰ τοῦτο θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ὑποχωρήσητε ὡς πρὸς αὐτήν. Εἴπατε ὅτι εἰς ἑκάστην Ἐπαρχίαν ὑπάρχουσι χιλιάδες πολλαὶ ὀφειλετῶν. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχωσι οὔτε χίλιοι κατὰ πᾶσαν Ἐπαρχίαν· ὥστε, ὅταν ὁ Ταμίας θέλῃ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του δεόντως, εἶναι εὔκολον νὰ κάμῃ τὰς περιγραφὰς καὶ τὰς εἰδικὰς προσκλήσεις. Μὴ πιστεύετε, ὅτι δὲν εἰσπράττονται τὰ ὀφειλόμενα, διότι ὁ ταμίας δὲν δύναται νὰ κάμῃ τὴν περιγραφὴν ἢ διότι δὲν εἰμπορεῖ νὰ καταδιώξῃ τὸν φορολογούμενον· ὄχι, δὲν τὸν καταδιώκει, διότι δὲν τὸν ἀφίνω ἐγὼ, ὁ φίλος του. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος τῶν καθυστερήσεων, κύριε Πρωθυπουργὲ, καὶ ἐστὲ βέβαιος περὶ τούτου.

§179ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδεὶς θὰ μείνῃ ἀκαταδίωκτος.

§180ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν γνωρίζω εἰς τὸ μέλλον τὶ θὰ γείνῃ, ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι δὲν καταδιώκονται οἱ μὲν, καταδιώκονται δὲ οἱ δέ· εὔχομαι εἰς τὸ μέλλον νὰ ἰσχύσῃ ἡ δικαιοσύνη καὶ ἀμεροληψία, καὶ τότε μὴ ἔχετε οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι τὰ δημόσια ἔσοδα θὰ εἰσπράττωνται μέχρις ὀβολοῦ καὶ ὅτι πᾶς ὀφειλέτης τοῦ Δημοσίου, δυνάμενος νὰ πληρώσῃ, μόνον ἐὰν ὁ χωροφύλαξ ὑπάγῃ νὰ τὸν συλλάβῃ, ἵνα τὸν ὁδηγήσῃ εἰς τὰς φυλακὰς, θὰ πληρώσῃ. Τὰ κτήματα δὲ δὲν πρέπει νὰ ἐκποιῶνται τόσον εὐκόλως, καθόσον μάλιστα ὁ ἔχων κτῆμα θὰ εὕρῃ ἀμέσως χρήματα ὅπως πληρώσῃ, ἵνα μὴ ὁδηγηθῇ εἰς τὰς φυλακὰς. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι τὸν νόμον σας πρέπει νὰ τροποποιήσητε οὕτω πως, ὥστε νὰ μὴ ἦναι δρακόντειος διὰ τοὺς πολίτας. Ἐγὼ οὐδέποτε παρεκάλεσα ταμίαν νὰ μὴ καταδιώξῃ ὀφειλέτην, ὥστε δὲν ἐννοῶ διὰ τῆς παρακλήσεώς μου ταύτης νὰ διευκολύνω τὴν θέσιν τοῦ ὀφειλέτου, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ, ὅπως οἱ νόμοι μὴ ὦσι τοιοῦτοι, ὥστε νὰ διεγείρηται ἡ ἀντιπάθεια τοῦ λαοῦ κατὰ τῆς Πολιτείας. Μέχρι τοῦδε αἱ Κυβερνήσεις δὲν ὑπῆρξαν πατρικαὶ, δὲν ὑπῆρξαν ἀμερόληπτοι, καὶ διὰ τοῦτο ὑπάρχει παρὰ τῷ λαῷ μία καταφορὰ, μία ἀπέχθεια κατὰ πάσης Κυβερνήσεως, διότι ὁ Τόπος ἀπογυμνοῦται καθ’ ἑκάστην, φυγαδεύονται οἱ πολῖται. Ἕνεκα τῆς κακῆς ἐφαρμογῆς τῶν στρατολογικῶν νόμων καὶ ἕνεκα τῆς κακῆς ἐφαρμογῆς τῶν φορολογικῶν νόμων φυγαδεύονται κατ’ ἔτος χιλιάδες σφριγώντων νέων, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ καὶ ἐγὼ ὡς μέλος τοῦ Κοινοβουλίου νὰ μὴ προβαίνητε εἰς ψήφισιν νόμων αὐξανόντων τὴν διαμάχην, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῶν φορολογουμένων καὶ τοῦ Δημοσίου, μεταξὺ τῶν πολιτῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Ὑπάρχει πρότασις περὶ ἀναβολῆς.

§182Ρ. ΧΟΪΔΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ζητηθῇ ὑπὸ 15.

§184ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, ἵνα ἴδωμεν, ἐὰν εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ.

§185ΧΟΪΔΑΣ. Μάλιστα· διότι ἄλλως ὑποβάλλω ἐγὼ ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας. (Ἀναγινώσκεται ὀνομαστικὸς κατάλογος).

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες 131. Πρῶτον τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις περὶ ἀναβολῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ πρότασις ἀπεῤῥίφθη. (Εἶτα ψηφίζεται δι’ ἀναστάσεως ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὸ 1 ἄρθρον).

§187ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκει).

§188ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ἰδίως μετὰ τὴν πληροφορίαν, ὅτι θέλει ἰσχύει τὸ ἄρθρον 3 τοῦ νόμου ΥΛϚʹ, ἐγὼ ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν μου ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2. Τὰς δὲ τροπολογίας, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον εἰς τὰ ἄρθρα 5 καὶ 9, τὰς ὁποίας δὲν ἀποδέχεται ἴσως ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τὰς ἀναπτύξω αὔριον, διότι ἤδη παρῆλθεν ἡ ὥρα.

§189ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§190ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐνταῦθα τὸ ἄρθρον λέγει «τὰ κτήματα, ἐφ’ ὧν ἐνεγράφησαν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ὑποθῆκαι ἢ ἐφ’ ὧν ἐπεβλήθησαν φόροι....» Παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ διασαφηνίσῃ τί ἐννοεῖ διὰ τούτων.

§191ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Σκοπὸς τῆς διατάξεως εἶναι νὰ δύνηται τὸ Δημόσιον νὰ ἱκανοποιηθῇ πάντοτε ἐκ τοῦ κτήματος. Ὁ ἀγοράζων κτῆμά τι ἂς φροντίζῃ νὰ ἐξασφαλίζηται· εἶναι εἰδοποιημένος διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου, ὅτι ἐὰν τὸ κτῆμα ὀφείλῃ φόρους, εἶναι ὑπέγγυον ἵνα τοὺς πληρώσῃ.

§192ΦΩΤΗΛΑΣ. Κατά τὰς διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας λαμβάνεται πρόνοια περὶ τούτου. Ἐννοεῖτε ἤδη πάντα φόρον;

§193ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πάντα φόρον τοῦ κτήματος. (Εἶτα ψηφίζονται ὡς ἔχουσι τὰ ἄρθρα 2, 3, 4, 5 καὶ 6).

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Ρουσσοπούλου, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός.

§195ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ, κ. Πρόεδρε, μίαν παρατήρησιν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 7 «οὐδεὶς δύναται ν’ ἀπευθύνῃ αἴτησιν, ἀγωγὴν ἢ ἄλλην πρᾶξιν ἢ δήλωσιν ἐνώπιον δικαστηρίου ἢ ἄλλης οἱασδήποτε δημοσίας ἢ δημοτικῆς Ἀρχῆς σχετικὴν πρὸς τὸ ἐμπόριόν του, τὸ ἐπάγγελμά του ἢ τὴν βιομηχανίαν του, χωρὶς νὰ μνημονεύσῃ ἐπὶ τῶν πράξεων τούτων τὸν ἀριθμὸν καὶ ἡμερομηνίαν τῆς ἀδείας τοῦ ἐπιτηδεύματός του κτλ.». Τοῦτο εἶναι θλιβερὸν, διότι συμβαίνει νὰ ἦναι πολλοὶ σημειωμένοι εἰς τὸν φορολογικὸν κατάλογον ὑπὸ διάφορα ἐπαγγέλματα χωρὶς νὰ τὸν γνωρίζωσιν, ἢ συμβαίνει νὰ λείπῃ τις εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ νὰ τῷ γείνῃ μία κατάσχεσις ἐξ 100, 200 χιλιάδων δραχμῶν, δὲν θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ δήλωσιν;

§196ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ ἐνάσκησις τοῦ δικαιώματος πρέπει κατὰ τὸ ἄρθρον νὰ ἦναι σχετικὴ πρὸς τὸ ἐμπόριον, τὸ ἐπάγγελμα ἢ τὴν βιομηχανίαν του, ὥστε αὐτὴ αὕτη ἡ πρᾶξις ἀποδεικνύει, ὅτι μετέρχεταί τις ἐμπόριον, ἐπάγγελμα ἢ βιομηχανίαν καὶ ἑπομένως ὅτι ὀφείλει νὰ ἔχῃ ἄδειαν ἐπιτηδεύματος. Ἄλλως, κατὰ τὸν κείμενον νόμον, ἡ μὴ πληρωμὴ τοῦ φόρου ἐπιτηδεύματος ἐπάγεται τὴν παρεμπόδισιν τῆς ἐνασκήσεως αὐτοῦ.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πρόστιμον ἐμειώθη ἀπὸ 100–500, ὡς ἦτο πρότερον, εἰς 20–200. (Ψηφίζεται εἶτα τὸ ἄρθρον 7 μὲ τὴν μείωσιν τοῦ προστίμου ὡς ἄνω· τὸ ἄρθρον 8 μὲ τὴν μείωσιν τοῦ προστίμου ἀπὸ δραχμῶν 500, εἰς δραχμὰς 50–300 καὶ τὸ ἄρθρον 9 ὡς ἔχει).

§198ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 10. (Ἀναγινώσκει).

§199ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀντὶ τῶν 20% νὰ τεθῇ 10%, ἀντὶ τοῦ 40% νὰ τεθῇ 15% καὶ ἀντὶ τοῦ 60% νὰ τεθῇ 20%. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 10 μετὰ τῶν τροποποιήσεων καὶ τὰ ἄρθρα 11–13, ὡς ἔχουσι).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 14 ἀπαλείφεται. Ἄρθρον 15. (Ἀναγινώσκεται).

§201ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι πλέον «αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 1–13 τοῦ νόμου τούτου», ἀλλὰ «αἱ διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου». (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 15 μετὰ τῆς τροπολογίας ταύτης καὶ τὸ σύνολον).

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινέσει τῆς Βουλῆς λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 8 καὶ 15′ μ. μ.)