1884.03.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 65

τῆς 12 Μαρτίου 1884.

(Δευτέρα)

Ὥρα 3 μ. μ.

(Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τηλεγράφημα Παπαδοπούλου, ἐμπόρου ἐκ Βόλου, παραπονουμένου κατὰ τοῦ ἀστυνόμου Παγασσῶν, ὅτι ἄνευ οὐδεμιᾶς αἰτίας διαῤῥήξας θύραν ἀποθήκης, ἀφῄρεσε 50 βαρέλια πυρίτιδος· παρακαλεῖ νὰ ἐνεργηθῶσι τὰ δέοντα. Τηλεγράφημα ἐκ Βόλου τῶν Μεχμὲτ Βέη, Γιουσοὺφ Ἐφένδη, Ἰζὲτ Ἐφένδη καὶ Ἰβραὴμ Ἀγᾶ, παραπονουμένων κατὰ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου, ὅτι δὲν θέλει νὰ ἐξετάσῃ καὶ ἀναγνωρίσῃ τίτλους ἐπισήμους τῶν ἰδιοκτησιῶν των. Ἀναφορὰ τῆς χήρας Τριανταφυλλιᾶς Γεωργίου Βαρκῆ Μπασδέκη, λεγούσης, ὅτι εἶναι χήρα τοῦ κατὰ τὰ 1854 διαπρέψαντος ὁπλαρχηγοῦ Γεωργίου Μπασδέκη, ὅτι εἶναι ἤδη εἰς τὰ ἔσχατα τοῦ βίου της, καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ τῇ παράσχῃ ἀνάλογον συνδρομὴν πρὸς συντήρησίν της. Ὁ κ. Ρουσσόπουλος, βουλευτὴς Λακεδαίμονος, ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ περὶ εἰσπράξεων τῶν δημοσίων ἐσόδων νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα). Ὁ κ. Δραγούμης ἔχει τὸν λόγον.

§2ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐννέα ἐκ τῶν πρώτων ἀγωνιστῶν τῆς Κρήτης, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα εἶναι εἰς πάντας ὑμᾶς γνωστά, ὑποβάλλουσιν εὐσεβάστως εἰς τὴν Βουλὴν τὸ παράπονον, ὅτι καίτοι εἶναι εἰς αὐτοὺς ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν πατρίδα καὶ νὰ ζήσωσιν ἐκεῖ ἀνέτως ὁπωσοῦν, ἐν τούτοις ἐνταῦθα ἀπὸ ἐτῶν ἀπολαμβάνουσι μόνον 100 ἢ 90 παλαιὰς δραχμὰς, ἤτοι 90 ἢ 82 νέας μηνιαῖον χορήγημα, δηλαδὴ τόσον ὀλίγον ὥστε δὲν ἐπαρκεῖ αὐτοῖς οὐδὲ εἰς τὰ ἀπολύτως ἀναγκαῖα. Ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι, οἵτινες δὲν ἀπολαμβάνουσιν ἀντάξια τῶν θυσιῶν καὶ τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν, ἀλλὰ λαμβάνοντες ὁπωσδήποτε περισσότερα, δὲν ἠθέλησαν νὰ ὑπογραφῶσιν ἐν τῇ ἀναφορᾷ, ἵνα μὴ ἐπιβαρύνωσι τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ἀναγνωρίζουσι πάντες, ὅτι προθύμως συνεισφέρει πάντοτε ὑπὲρ αὐτῶν. Παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς νὰ διαβιβάσῃ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τοὺς βουλευτὰς, ἐὰν συναινῶσι, νὰ ψηφίσωσιν ὑπὲρ αὐτῆς.

§3ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς, διότι αἱ προσενεχθεῖσαι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπηρεσίαι τῶν ἀνδρῶν τούτων καὶ αἱ προσδοκώμεναι τοιαῦται, εἶναι τοσαῦται, ὥστε πᾶσα θυσία ὑπὲρ αὐτῶν εἶναι δεδικαιολογημένη.

§4ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἀρκετὴ εἶναι ἡ ἀποζημίωσις, τὴν ὁποίαν λαμβάνουν.

§5ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, κἀγὼ παρακαλῶ θερμῶς εὐαρεστουμένη ἡ Βουλὴ νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀναφορὰν τῶν ἀρχηγῶν τῆς ἡρωϊκῆς νήσου Κρήτης, τῶν σκαπανέων, λέγω, ἐκείνων, τῶν ἀγωνισθέντων ἐπανειλημμένως ὑπὲρ τῆς ἑνώσεως τῆς Κρήτης μετὰ τῆς Ἑλλάδος, καὶ εἶναι ἔγκλημα τοὺς τοιούτους ἀγωνιστὰς νὰ τοὺς ἐγκαταλείψωμεν ἐν μέσῳ τῆς βασιλευούσης νὰ ἀποθνήσκωσιν ἕνεκα τῆς στυγερᾶς πείνης. Διὸ προτείνω καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τοῖς χορηγήσῃ ἀπὸ 250 δραχμὰς μηνιαίαν σύνταξιν, ὅπως οἰκονομῶσι τὰ πρὸς τὸ ζῇν ἀναγκαῖα, καθόσον ἕνεκα τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν ἐδωδίμων καὶ ἐνοικίων ἐν Ἀθήναις, ὁ βίος κατήντησε λίαν δαπανηρός. Ἡ παράκλησίς μου αὕτη ἔχει καὶ πολιτικὸν ἀποτέλεσμα εἰς τὸ μέλλον, ὅταν ὀψέποτε ἤθελε παρουσιασθῇ εὐκαιρία νέων ἀγώνων ἐν Κρήτῃ, νὰ εὑρεθῶσι καὶ ἄλλοι μιμηταὶ ἀντάξιοι ἀγωνισταὶ ὑπὲρ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς νήσου καὶ ἑνώσεως αὐτῆς τῇ Ἑλλάδι, βέβαιοι ὄντες ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι οἱ ἐπιζῶντες ἀγωνισταὶ ἢ τὰ τέκνα αὐτῶν, θὰ ἀπολαμβάνωσιν ἀφειδῶς τὸν ἐπιούσιον ἄρτον ἐκ τῆς μητρός των Ἑλλάδος.

§6ΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι βουλευταί, πρό τινων ἡμερῶν εἶχον ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν· τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τυπωθὲν διενεμήθη εἰς τὴν Βουλήν. Ἐπειδὴ ἀφορᾷ τὴν ὕπαρξιν ἐν τῷ στρατῷ πολλῶν ἀξιωματικῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἡλικία ἡ ἐν τῷ μητρῴῳ δὲν εἶναι ἡ πραγματική, καὶ ἐπειδὴ δὲν δύνανται ν’ ἀποδείξωσι τὴν πραγματικήν των ἡλικίαν ἐλλείψει ληξιαρχικῶν βιβλίων καὶ λοιπῶν ἀποδεικτικῶν μέσων, μολονότι κατέγειναν καὶ οὐδὲν εὗρον, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐγγραφὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ἐπισπεύσῃ, εἰ δυνατόν, τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ σήμερον ἢ αὔριον τοὐλάχιστον.

§7ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§8ΕΤΕΡΟΙ. Μετὰ τὸν Προϋπολογισμόν.

§9ΦΛΕΣΣΑΣ. Εἶναι ἄδικον, κύριοι βουλευταί, ν’ ἀπομακρυνθῶσι τοῦ στρατοῦ καὶ νὰ θεωρῶνται συνταξιοῦχοι ἄνθρωποι τοιοῦτοι καὶ νὰ ζημιοῦται τὸ Δημόσιον οὐκ ὀλίγα, ἐνῷ ἡ ἡλικία των καὶ ἡ εὐεξία τοῦ σώματός των εἶναι κατάλληλα πρὸς ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατῷ.

§10ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νὰ τεθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει καὶ κατὰ τὴν σειρὰν νὰ συζητηθῇ.

§11Κ. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὴν Μεγάλην Ἑβδομάδα.

§12ΦΛΕΣΣΑΣ. Μετὰ τοῦτο, κύριοι, ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν τύπωσιν αὐτοῦ.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ.

§14ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Κύριοι, πρὸ πολλοῦ νομίζω, ὅτι ὤφειλε ν’ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν σπουδαιότατον ἀντικείμενον. Τὸ ἀντικείμενον τοῦτο ἀφορᾷ ὁλόκληρον τὴν κοινωνίαν, ἰδίως δὲ τὰς ζωτικωτέρας τάξεις, τὸ ἐμπόριον, τὴν γεωργίαν, καὶ τὴν βιομηχανίαν. Γνωρίζετε, ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ δανείου περὶ ἄρσεως τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, αἱ Τράπεζαι ὄχι μόνον περιώρισαν τὰς πιστώσεις, ἀλλὰ καταδιώκουν καὶ ἀπηνῶς τοὺς διαφόρους πιστούχους, οἱ ὁποῖοι ὀφείλουσιν εἰς αὐτούς· γνωρίζετε δὲ ποίας ἀνάγκας ἔχει καὶ τὸ ἐμπόριον, καὶ ἡ βιομηχανία, καὶ ἡ γεωργία· πολλαὶ σταφίδες πολλῶν μερῶν ἔμειναν ἐντελῶς ἀκαλλιέργητοι ἕνεκα τοιούτου λόγου, πολλοὶ ἔμποροι ἐπτώχευσαν καὶ ἄλλοι ηὐτοχειριάθησαν· ἐπίσης καὶ ἡ βιομηχανία πάσχει σπουδαίως. Θὰ παρακαλέσω ἑπομένως καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ποία μέτρα ἔλαβε δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν, καὶ τὴν Βουλὴν νομοθετικῶς νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῆς θεραπείας αὐτῆς. Ποία εἶνε ἡ πρόνοια τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ νὰ λάβῃ; Ὑπάρχει ἐδῶ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῆς προσωπικῆς κρατήσεως· γνωρίζετε δὲ, ὅτι πολλοὶ ὀφειλέται ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωσιν ἀπὸ τὸ δικαστήριον ἀναστολὴν καταδιώξεως. Ἀφοῦ χορηγῆται τοιαύτη, κατὰ μείζονα λόγον δυνάμεθα νὰ ἀναστείλωμεν τὰ μέτρα τῆς καταδιώξεως ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει αὐτὴ ἡ κατάστασις, καὶ μέχρι τῆς ἐποχῆς καθ’ ἣν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπέλθῃ μία κίνησις εἰς τὰς συναλλαγάς. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω εἰς τὸ σεβαστὸν τοῦτο Σῶμα. Τὸ ἕτερον ζήτημα εἶναι τὸ ἑξῆς. Πρὸ πολλοῦ ἡ Ἱερὰ Σύνοδος εἶχεν ὑποβάλει εἰς τὴν Κυβέρνησιν πρότασιν περὶ νόμου, ὅστις ἀφορᾷ τὴν μόρφωσιν καὶ τὴν ἀξιοπρεπῆ συντήρησιν τοῦ Κλήρου. Διατί, κύριοι, ἐνῷ καὶ αὕτη παρῆλθε σχεδὸν ὁλόκληρος ἡ Σύνοδος τῆς Βουλῆς, δὲν εἰσήχθη τοιοῦτον νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν; Ὁ Κλῆρος, νομίζω, ὅτι εἶναι θεσμὸς ἐκ τῶν ἀπολύτως οὐσιωδῶν εἰς τὴν ὕπαρξιν τῆς Πολιτείας. Καὶ ἄλλοι θεσμοὶ ὑπάρχουσιν ἐπίσης, ἀλλὰ καὶ ὁ Κλῆρος δύναται νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἠθικοποίησιν τῆς κοινωνίας. Τὸν δὲ Κλῆρόν μας γνωρίζετε ὅλοι εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται· ἀφοῦ δὲ ὑπάρχῃ τρόπος νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις αὕτη, διατί νὰ μὴ εἰσαχθῇ ἔκτοτε νομοσχέδιον τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἀντικρούσῃ οὐδεὶς ἐν τῇ Βουλῇ, διότι ἀφορᾷ τὴν ὕπαρξιν αὐτὴν τῆς κοινωνίας; Μετὰ ταῦτα παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπειδὴ εἰσήγαγε Νομοσχέδιον περὶ συστάσεως Γεωργικῆς Σχολῆς, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ μακαρίτου συμπολίτου μου Τριανταφυλλίδου, νὰ διατάξῃ νὰ προσαχθῇ ἡ διαθήκη αὐτοῦ, καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα τοῦ Πανεπιστημίου, διὰ νὰ ἴδωμεν τί συμβαίνει, καὶ ποῦ εἶναι δίκαιον νὰ διατεθῇ τὸ κληροδοτηθὲν ποσόν.

§15ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§16ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ποῖον στάδιον εὑρίσκονται αἱ διαπραγματεύσεις αὐτῆς μετὰ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως περὶ ἐλαττώσεως τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν ἐν Γαλλίᾳ τῆς Ἑλληνικῆς σταφίδος. Τὸ ζήτημα τοῦτο, κύριοι, εἶναι σπουδαιότατον, πρόκειται περὶ τῆς τύχης ἰδίως τῶν σταφιδοφόρων ἐπαρχιῶν. Ἐποιήσαμην τὴν ἐπερώτησιν ταύτην μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν της, καὶ ἐργάζεται δραστηρίως ὑπὲρ τῆς αἰσίας λύσεως τοῦ ζητήματος· εἰ καὶ εἶχον τοιαύτην πεποίθησιν, ἐν τούτοις ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἐπισήμως εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αἱ πρὸ πολλοῦ ἀρξάμεναι διαπραγματεύσεις αὗται, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο τῆς ἐλαττώσεως τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν σπουδαίως θέλει ὀφελήσει ὁλόκληρον τὸ Κράτος καὶ ἰδίως τὰς σταφιδοφόρους ἐπαρχίας. Ὡσαύτως ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἐὰν καὶ πότε θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Νόμος περὶ διαφορικῶν τελῶν, τοῦ ὁποίου πάντοτε ἕως τώρα ἀνεβλήθη ἡ ἐκτέλεσις καὶ ποίαν σχέσιν θὰ ἔχῃ ὁ Νόμος οὗτος μὲ τὸ νέον δασμολόγιον, τὸ ὁποῖον, ἀγνοῶ, ἐὰν κατηρτίσθη, καὶ ἐὰν θὰ ὑποβληθῇ ἤδη εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς. Λόγον ποιούμενος περὶ τοῦ νέου δασμολογίου, παρατηρῶ ὅτι οἱ ἐν Πειραιεῖ ἔμποροι, καὶ ἴσως καὶ ἄλλων μερῶν, εἰσήγαγον πολλὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα ἐπληροφορήθησαν ὅτι ἐπιβαρύνονται διὰ τοῦ νέου δασμολογίου, καὶ ἐποιήσαντο προμηθείας διὰ ἓν καὶ δύω ἔτη ὅπως κερδοσκοπήσωσιν ὥστε κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο τὸ νέον δασμολόγιον καὶ ψηφιζόμενον θὰ μένῃ ἄνευ πρακτικοῦ ἀποτελέσματος, διὰ τοῦτο ἐπιθυμῶ νὰ μάθω ἐὰν θὰ ὑποβληθῇ ἤδη κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον, διὰ νὰ παύσῃ ἡ ματαίωσις αὐτοῦ διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ἐπιβαρυνομένων εἰδῶν. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως περὶ ἐλαττώσεως τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν, ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἐῤῥέθη ἐξωδίκως καὶ ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἡ ἐπιψήφισις αὐτὴ καὶ μόνη τοῦ Νόμου περὶ διαφορικῶν τελῶν ἤθελε παρεμποδίσει τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς ἡμετέρας. Αὐτὸ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθές· ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις δὲν ἠρνήθη νὰ ἔλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑφισταμένου τοῦ Νόμου περὶ διαφορικῶν τελῶν· ἐγὼ δὲν δέχομαι τοῦτο, ἀλλ’ ἐῤῥέθη ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ ἐπιθυμῶ νὰ διευκρινισθῇ ἐὰν ἦναι ἀληθὲς τὸ τοιοῦτον, ὅτι ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις δὲν στέργει νὰ ἔλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις, ὑφισταμένου τοῦ Νόμου ἐκείνου. Ἐγὼ ἤκουσα ἀπὸ τοῦ βήματος τοῦ κ. Προέδρου εἰπόντος, ὅτι ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις θέλει νὰ ἔλθῃ καὶ ἦλθεν εἰς διαπραγματεύσεις καὶ ὅτι ὁ Νόμος οὐδόλως ἐκώλυεν αὐτήν, ἀλλ’ ἔκτοτε δὲν ἐμάθομεν ἐπισήμως πλειότερόν τι τούτου.

§17ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (πρωθυπουργός). Ὁ ψηφισθεὶς Νόμος περὶ διαφορικῶν τελῶν οὐ μόνον δὲν ἠμπόδισε τὰς διαπραγματεύσεις πρὸς συνομολόγησιν συμβάσεως μετὰ τῆς Γαλλίας ἀλλὰ τοὐναντίον συνέτεινεν αὐτὸς κυρίως εἰς τὸ νὰ λάβωσιν αἱ διαπραγματεύσεις αὗται τροπὴν πρὸς τὴν ἐπιτυχίαν. Ὁ νόμος οὗτος περὶ διαφορικῶν τελῶν ἐψηφίσθη πρὸ χρόνου ἱκανοῦ. Ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἐπιληφθεῖσα κατόπιν τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ τῶν διαπραγματεύσεων, βεβαίως ἠξίου, ἐφ’ ὅσον διαρκῶσιν αἱ διαπραγματεύσεις, νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ὁ Νόμος, καὶ διὰ τοῦτο ἀνεβάλλετο ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ, ὑφισταμένων δὲ καὶ ἤδη τῶν διαπραγματεύσεων ἀνεβλήθη καὶ πάλιν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου, ἐπὶ τῇ ἐλπίδι αἰσίας ἐκβάσεως αὐτῶν· μόνον δὲ ἐὰν ἴδωμεν, ὅτι αἱ διαπραγματεύσεις αὗται δὲν δύνανται νὰ λήξωσιν εἰς ἀποτέλεσμα τοιοῦτον, θέλομεν ἐφαρμόσει τὸν Νόμον περὶ διαφορικῶν τελῶν. Ἔχω ὅμως τὴν ἐλπίδα — δύναμαι νὰ εἴπω καὶ τὴν πεποίθησιν — ὅτι δὲν θέλομεν περιέλθει εἰς τὴν ἀνάγκην ταύτην, διότι αἱ διεξαγόμεναι διαπραγματεύσεις διεξάγονται σπουδαίως καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ἀπολήξωσιν εἰς ἀποτέλεσμα, οἱαιδήποτε δὲ καὶ ἂν ἦνε αἱ δυσχέρειαι, δὲν εἶναι πιθανὸν ὅτι θέλουσιν ἐμποδίσει τὴν κατάρτισιν συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας, ὁποῖαι αἱ συμβάσεις, ἃς ἡ Γαλλία ἔχει καὶ πρὸς ἄλλα Κράτη. Εὔκολον θὰ ἦτο νὰ συνομολογηθῇ σύμβασις μετὰ τῆς Γαλλίας, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ παραιτηθῶμεν τοῦ ζητήματος τῆς σταφίδος· ἐὰν δὲν ἐπέμενεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ὅπως διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης ἐπιτευχθῶσιν ὠφελήματα ὑπὲρ τῆς σταφίδος, ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Γαλλίας θὰ ἦτο εὐχερεστάτη, ἀλλὰ δυσχερὴς καθίσταται ἕνεκα τῶν ἀπαιτήσεων τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐλαττωθῇ ὁ εἰσαγωγικὸς δασμός, ὁ ἐν Γαλλίᾳ ἐπιβαλλόμενος ἐπὶ τῆς σταφίδος· κατέστη δὲ ἔτι δυσχερεστέρα ἕνεκά τινος παρεμπεσούσης περιπλοκῆς ὡς ἔκ τινος Νομοσχεδίου ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Βουλὴν περὶ ἐπιβολῆς τέλους ἐπὶ τῶν ξηρῶν καρπῶν κατὰ τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὰς πόλεις τὰς ἐχούσας πληθυσμὸν ἄνω τῶν 4,000 ψυχῶν. Ἐνῷ πράγματι τὸ τέλος τοῦτο εἶναι ἐσωτερικὸς φόρος καταναλώσεως καὶ δὲν περιλαμβάνεται εἰς σύμβασιν δασμολογικὴν, οὐχ ἧττον διαπραγματευομένη ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις σύμβασιν μετὰ τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως περὶ εἰσαγωγικῶν τελῶν, δὲν δύναται νὰ παραβλέψῃ καὶ τὰ γινόμενα ὡς πρὸς τὴν ἐσωτερικὴν ἐν Γαλλίᾳ φορολογίαν τῆς σταφίδος, ἀφοῦ αὕτη διέλθῃ τὴν τελωνιακὴν γραμμήν. Ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις ἐν ἄλλῃ περιστάσει ἐδύνατο εὐχερέστερον ἴσως ν’ ἀποδεχθῇ τὰς προτάσεις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἢ σήμερον· διότι ἐπ’ ἐσχάτων ἀνεπτύχθη ἐν τῷ Γαλλικῷ Προϋπολογισμῷ ἔλλειμμα, καὶ διὰ παντὸς τρόπου προσπαθεῖ ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς τῆς Γαλλίας νὰ καλύψῃ τὸ ἔλλειμμα τοῦτο· ἐνῷ δὲ πρὸς τοῦτο ἐπιβάλλει νέους φόρους, εἶναι ἀπρόθυμος εἰς ἀποδοχὴν περιορισμῶν τῆς φορολογίας ἐπὶ τῆς σταφίδος. Αὗται εἶναι αἱ δυσχέρειαι, πρὸς ἃς ἔχομεν νὰ παλαίσωμεν ἐν ταῖς διαπραγματεύσεσιν· ἀλλ’ αἱ δυσχέρειαι αὗται δὲν κατέστησαν ἀνέφικτον τὴν ἐπιτυχίαν· ἐνόσῳ δὲ ὑπάρχει ἐλπὶς ἐπιτυχίας καὶ πεποίθησις, δύναμαι νὰ εἴπω, ἐπ’ αὐτὴν, βεβαίως τὰ διαφορικὰ τέλη δὲν θὰ ἐφαρμοσθῶσι· δύνανται νὰ ἐφαρμοσθῶσι μόνον ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἤθελον ἀποτύχει αἱ διαπραγματεύσεις. Ἀλλὰ συνάμα μετὰ τοῦ ζητήματος τούτου προβάλλεται καὶ ἕτερον ζήτημα, τὸ ἀφορῶν τὸ δασμολόγιον. Τὸ δασμολόγιον εἶναι ἀληθὲς, ὅτι κατηρτίσθη πρὸ πολλοῦ. Ἦτον ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ καταρτισθῇ νέον δασμολόγιον, διότι τὸ παλαιὸν δασμολόγιον κατηρτίσθη κατὰ τὸ 1867, ὅτε αἱ περιστάσεις αἱ βιομηχανικαὶ καὶ ἐμπορικαὶ ἦσαν διάφοροι τῶν σημερινῶν· ἀλλὰ πλὴν τῆς διαφορᾶς τῆς ἐπελθούσης ἐν γένει εἰς τὰ τῆς βιομηχανίας καὶ ἐμπορίας, τὸ δασμολόγιον τοῦτο μετεβλήθη ὡς ἐκ τῶν προσθηκῶν, αἵτινες ἔγειναν κατὰ διαφόρους ἐποχάς. Τοσαῦται ἐγένοντο προσθῆκαι δεκατημορίων ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἰς τὸ δασμολόγιον, ὥστε εἶναι ἤδη κατὰ 49% ἀνώτερον, ἢ ὅ,τι ἦτον ὅτε ἐψηφίσθη. Ἡ τοιαύτη δὲ προσθήκη, καίτοι ὁμοιόμορφος ὡς πρὸς τὸ ποσοστὸν, εἶναι ἄνισος, διότι προσθήκη γινομένη εἰς εἴδη πρώτης ἀνάγκης καὶ προσθήκη εἰς εἴδη πολυτελείας δὲν βαρύνει κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον. Ἀφοῦ δὲ τοσαῦται προσθῆκαι ἐγένοντο καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχον ἀνάγκαι βιομηχανικαὶ καὶ ἐμπορικαὶ, αἵτινες ἐπέβαλον τὴν ἀναθεώρησιν, αὐταὶ καὶ μόναι αἱ προσθῆκαι θὰ ἦσαν ἱκαναὶ ἵνα πείσωσι τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ ἔργον τῆς ἀναθεωρήσεως ἐπιβάλλεται. Ἐγένετο τὸ ἔργον τοῦτο διὰ μακρᾶς ἐργασίας καὶ ἦτον ἕτοιμον, δὲν ὑπεβλήθη ὅμως εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὸν λόγον, ὅτι τοιαύτη ἐργασία, ὑποβαλλομένη εἰς τὴν Βουλὴν, πρέπει νὰ γένηται ἀντικείμενον ἀμέσου συζητήσεως καὶ ταχυτάτης ἐπιψηφίσεως, ἵνα μὴ διατελῇ τὸ ἐμπόριον ἐν ἀμφιβολίᾳ. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀργολίδος παρετήρησεν, ὅτι τὸ δασμολόγιον τοῦτο ἐγένετο γνωστὸν, καὶ ἐκ τούτου τὸ ἐμπόριον ὁρμηθὲν ἐποιήσατο προμηθείας, αἵτινες θὰ καταστήσωσι διατάξεις τινὰς αὐτοῦ ἀτελεσφορήτους, ἀφοῦ προμήθεια ἐγένετο τῶν εἰδῶν, ἐφ’ ὧν ἐπῆλθον αἱ αὐξήσεις, δι’ ἔτος, ἢ διὰ δύω ἔτη. Ἡ παρατήρησις αὕτη ἀποδεικνύει πόσον ἀναγκαῖον εἶναι νὰ μὴ μείνῃ ἐκκρεμὴς ἐπὶ πολὺν χρόνον ἡ ἐργασία, ἀφοῦ γένηται γνωστή. Εὐτυχῶς ὡς πρὸς τὸ κακὸν, περὶ τοῦ ὁποίου ἐποιήσατο λόγον ὁ κ. βουλευτής, τοῦτο δὲν ὑπάρχει, διότι αἱ πληροφορίαι, ἃς εἶχον λάβει, οἱ προβάντες εἰς προμηθείας, ἦσαν ἐσφαλμέναι· δὲν θὰ ζημιωθῶσιν ἐκ τούτου σπουδαίως, διότι ἡ προμήθεια ὑπεβλήθη εἰς τὴν φορολογίαν, ἥτις θέλει ἐξακολουθεῖ ὑφισταμένη· ἡ μόνη αὐτῶν ζημία ἐντεῦθεν εἶναι, ὅτι προέβησαν προώρως εἰς τὰς προμηθείας ταύτας, τὸ δὲ Δημόσιον ἐξησφαλίσθη ἐπὶ τοσοῦτον κατὰ τοῦ λαθρεμπορίου, ἐὰν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐπὶ δύω ἔτη δὲν χωρεῖ περαιτέρω εἰσαγωγὴ εἰς τὴν ἀγοράν. Τὸ πρᾶγμα δὲν ἔλαβε τοιαύτας διαστάσεις, δὲν ἐγένετο τοσαύτη προμήθεια καὶ δὲν εἶναι τόσῳ μέγα τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον οἱ πατριῶται οὗτοι κερδοσκόποι διενοήθησαν νὰ ἐπενέγκωσιν εἰς τὴν Πολιτείαν. Ἡ τοιαύτη ὅμως ἐνέργεια ἀποδεικνύει πόσον προσεκτικοὶ πρέπει νὰ ὦμεν ἐν τοιούτοις θέμασι καὶ ὅτι δέον νὰ προβῶμεν τάχιστα εἰς τὴν ἐπιψήφισιν εὐθὺς μετὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ δασμολογίου. Ἐπετεύχθη ὅπως τὸ δασμολόγιον τοῦτο τηρηθῇ ἀπόῤῥητον, θέλομεν δὲ τὸ ὑποβάλει μετὰ δύω ἢ τρεῖς ἡμέρας, ἤδη ὅτε ἡ Βουλὴ δύναται νὰ λειτουργήσῃ, ἐλπίζω δὲ, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ἐπιληφθῆ τῆς συζητήσεως ταύτης ἐμβριθῶς, ἀλλὰ καὶ κατεπειγόντως, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν εἰσαγωγήν του, τοὐλάχιστον ὡς πρὸς ἐκεῖνα, ὡς πρὸς τὰ ὁποῖα δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ εὐθύς· ὡς πρός τινας ὅμως δασμοὺς, οἵτινες ἀπαιτοῦσι διδασκαλίαν διὰ τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ νέου συστήματος εἰς τὸ παλαιὸν, αὐτὸ τοῦτο τὸ δασμολόγιον θέλει περιλάβει τὰς διορίας, αἵτινες ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νέων δασμῶν. Εἶναι τοσοῦτον μᾶλλον ἀναγκαῖον τὸ δασμολόγιον τοῦτο νὰ ψηφισθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον, διότι, ὡς προεῖπον, ὑφίστανται διαπραγματεύσεις πρὸς τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν, πρὸς ἃς σχετίζεται τὸ δασμολόγιον. Εἰς τὰς διαπραγματεύσεις πρὸς τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν ἐπιδρᾷ τὸ ὑφιστάμενον δασμολόγιον, διότι πᾶσα παραχώρησις, ἣν ἤθελε ποιήσει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, θέλει γίνει ἐξ ἀφετηρίας τοῦ ὑφισταμένου δασμολογίου. Ἐὰν, κατὰ τὴν συνομολόγησιν τῆς συμβάσεως, ἔχωμεν τὸ ἤδη κείμενον δασμολόγιον ἐν ἰσχύϊ, αἱ παραχωρήσεις γινόμεναι ἐπ’ αὐτοῦ, θὰ γίνωσιν ἐπὶ βάσει οὐχὶ ἀσφαλεῖ, διότι τὸ δασμολόγιον τοῦτο εἶναι παροδικόν. Ἀλλὰ πλὴν τῶν διαπραγματεύσεων πρὸς τὴν Γαλλικὴν Κυβέρνησιν ἔχομεν διαπραγματεύσεις δασμολογικὰς καὶ πρὸς τὴν Γερμανικὴν, ἥτις ἔλαβε μέτρον εὐνοϊκώτατον περὶ τῆς Ἑλληνικῆς σταφίδος. Διαπραγματευθεῖσα καὶ ὑπογράψασα σύμβασιν πρὸς τὴν Ἰσπανίαν, περιέχουσαν διάταξιν περὶ ξηρῶν σταφυλῶν, καθ’ ἣν ἡ φορολογία ἐπ’ αὐτῶν ἐλαττοῦται ἀπὸ 24 μάρκων εἰς 8, ἀπεδέχθη αἴτησιν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐπιβάλῃ ἀπὸ τοῦδε εἰς τὴν Ἑλληνικὴν σταφίδα αὐτὸν τὸν ἠλαττωμένον δασμὸν, ἐπὶ τῷ ὅρῳ, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη ὅτι θέλει διαπραγματευθῆ καὶ ὑπογράψει σύμβασιν δασμολογικὴν, δι’ ἧς θέλει παραχωρήσει ἀντάλλαγμα τοῦ τοιούτου ἀγαθοῦ. Τὸ τοιοῦτο δὲ ἀγαθὸν εἶναι μέγα, διότι ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ εἰσαγομένου εἰς Γερμανίαν τῆς Ἑλληνικῆς σταφίδος ἡ ἐλάττωσις ἀπὸ 24 μάρκων εἰς 8 θέλει φέρει ὠφέλειαν ἑκατομμυρίου μάρκων καὶ πλέον. Ἀφοῦ ἡ Γερμανία προτείνασα ἑκατομμυρίου δασμολογικὴν παραχώρησιν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀπῄτησεν ὅπως καὶ ἡμεῖς παραδεχθῶμεν παραχωρήσεις τινὰς δασμολογικὰς πρὸς αὐτὴν, ἀπεδέχθη δὲ νὰ ἐφαρμόσῃ ἀπὸ τοῦδε τὸ μέτρον, καί τοι ἡμεῖς τὰ ἀνταλλάγματα δὲν τὰ παράσχομεν ἀπὸ τοῦδε, ἀλλὰ θὰ παράσχωμεν αὐτὰ ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τῆς συμβάσεως, ἡ διαπραγμάτευσις περὶ τῶν ἀνταλλαγμάτων προέβη ταχέως καὶ δὲν εἶναι ἀπίθανον νὰ ὑπογραφῇ ἡ σύμβασις, συνεδριαζούσης ἔτι τῆς Βουλῆς. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θέλομεν ὑποβάλει εὐθὺς τὴν σύμβασιν εἰς αὐτὴν, διὰ τῆς συμβάσεως δὲ θέλει ἐπιτευχθῆ ὡς πρὸς τὴν σταφίδα, ὅτι παγιοῦται τὸ ἀποκτηθὲν χορήγημα τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ τῶν 24 μάρκων εἰς 8, ἀλλ’ ἐπιτυγχάνομεν καὶ ἕτερον ὅτι, ἐνῷ ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Ἱσπανίας ἔχει διάρκειαν μέχρι τοῦ 1887, ἡ πρὸς τὴν Ἑλλάδα θὰ ἔχῃ διάρκειαν δεκαετῆ· ὥστε ἐξασφαλίζομεν τὴν διάρκειαν τοῦ ἠλαττωμένου δασμοῦ ἐπὶ δέκα ἔτη. Προσέτι διὰ τῆς συμβάσεως θὰ ἐξασφαλίσωμεν ἐπὶ δεκαετίαν καὶ ἄλλας ἐλαττώσεις παραχωρηθείσας ὑπὸ τῆς Γερμανίας εἰς ἄλλα Κράτη, οἷον ἐλάττωσιν δασμοῦ ἐπὶ τῶν σύκων. Παραχωροῦντες ἡμεῖς ἀπέναντι τῶν ὠφελειῶν τούτων ἐλαττώσεις, ἐφροντίσαμεν ἐν ταῖς διαπραγματεύσεσι τὰς ἐλαττώσεις ταύτας νὰ παραχωρήσωμεν ἐπὶ ἐκείνων ἀκριβῶς τῶν εἰδῶν, ἐφ’ ὧν τὸ νῦν δασμολόγιον παραδέχεται τὴν ἀρχὴν τῆς ἐλαττώσεως ἢ τῆς καταργήσεως τῶν δασμῶν, ὥστε πραγματικῶς διὰ τῶν παραχωρήσεων πρὸς τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν ζημία δὲν ἐπέρχεται κατὰ τὸ νέον δασμολόγιον, θὰ ὑπῆρχε δὲ ζημία, ἂν αἱ παραχωρήσεις αὗται ἐγίνοντο, ἰσχύοντος τοῦ παλαιοῦ δασμολογίου, διότι ἐν τῷ νέῳ δασμολογίῳ αἱ ἐλαττώσεις πᾶσαι αἱ παραχωρούμεναι εἰς τὴν Γερμανίαν ἀντισηκόνονται δι’ αὐξήσεως ἐπὶ ἄλλων εἰδῶν, ἐπὶ τῶν εἰδῶν τῆς πολυτελείας, ἐνῷ, ἐὰν ὑπογραφῇ ἡ σύμβασις πρὸς τὴν Γερμανίαν καὶ ἐπιψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου δασμολογίου, θὰ ἔχωμεν ἐξ αὐτῆς τὰς ἐλαττώσεις καὶ τὴν κατάργησιν φόρων, δὲν θὰ ἔχωμεν δὲ τὰ ἀντισηκώματα. Πάντα ταῦτα πείθουσι βεβαίως τὴν Βουλὴν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποβληθῇ τὸ παρασκευασθὲν δασμολόγιον εἰς αὐτὴν καὶ ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιληφθῇ αὕτη εὐθὺς μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς συζητήσεως καὶ ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ.

§18ΚΟΡΠΑΣ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν τῶν διευθυνόντων τὰ ἐν Ἑλλάδι ἐργοστάσια πυρείων ἐν Πειραιεῖ καὶ Κερκύρᾳ, διὰ τῆς ὁποίας παρακαλοῦσι καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν, ὅπως ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν συνάψει τὸ Δημόσιον μετ’ αὐτῶν σύμβασιν καθ’ ἃ ὁρίζει τὸ περὶ μονοπωλίου τῶν φωσφόρων Νομοσχέδιον, νὰ εὐρυνθῇ ὁ κύκλος τῆς ἀποζημιώσεως τῆς προβλεπομένης ὑπὸ τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ Νόμου. Ἐπιφυλάττομαι νὰ εἴπω τὰ δέοντα κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αἰγύπτου ἐμπορικῆς καὶ τελωνιακῆς συμβάσεως. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ Νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ δικαιώματος καταναλώσεως τοῦ μετὰ οἴνου ἢ γλεύκους ἀναμιγνυομένου οἰνοπνεύματος. (Ἀναγινώσκεται τὸ πρῶτον ἄρθρον).

§21ΝΟΜΙΚΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἂν καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν Νομοσχεδίου θὰ εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τοὺς προκρίνοντας νὰ ἐνεργῶσι τὴν μετ’ οἴνου ἀνάμιξιν τοῦ οἰνοπνεύματος κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἐν ἰσχύϊ Νόμου.

§22ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὸν ἐν ἰσχύϊ Νόμον ἐπιτρέπεται ἡ ἀνάμιξις οἰνοπνεύματος εἴτε ἐγχωρίου εἴτε ξενικοῦ μετὰ οἴνου ἀτελοῦς ἐπὶ τῷ ὅρῳ τῆς ἐξαγωγῆς μετὰ 15 ἡμέρας· οὗτος δὲ ὁ ὅρος καθίστα τὸ εὐεργέτημα τοῦ νόμου σχεδὸν ἀνωφελὲς, διότι ὡς πρὸς τοὺς οἴνους τοὺς παρασκευαζομένους δι’ ἐξαγωγὴν ἡ ἀνάμιξις μετ’ οἰνοπνεύματος ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον πρέπει νὰ γίνεται πολὺν χρόνον πρὸ τῆς ἐξαγωγῆς, ὅπως ὁ οἶνος οὗτος ἀναμιχθεὶς μετὰ οἰνοπνεύματος ὡριμάσῃ μετ’ αὐτοῦ καὶ κατόπιν γένηται ἡ ἐξαγωγή. Ἵνα ἐνθαῤῥύνωμεν τὴν βιομηχανίαν ταύτην τῆς οἰνοποιίας πρὸς ἐξαγωγὴν, ἐθεωρήσαμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν ἀνάμιξιν τοῦ οἰνοπνεύματος μετὰ οἴνου ἄνευ ὅρου οἱουδήποτε χρονικοῦ πρὸς τὴν ἐξαγωγήν· ἐκ τούτου δὲν διατρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ ἴδωμεν τὸν οὕτω μετὰ οἰνοπνεύματος ἀναμιχθέντα οἶνον καταναλισκόμενον ἐπὶ τόπου καὶ ἑπομένως τὴν φορολογίαν τοῦ οἰνοπνεύματος οὕτως ἐλαττουμένην, διότι εἶναι γνωστὸν, ὅτι μετὰ οἰνοπνεύματος ἀναμεμιγμένοι οἶνοι δὲν καταναλίσκονται παρ’ ἡμῖν, μόνον ὁ ἐξαγόμενος οἶνος ἀναμιγνύεται, ἀλλὰ καὶ ἐὰν καταναλίσκεται ὁ οἶνος μετὰ οἰνοπνεύματος ἐνταῦθα, πάλιν κακὸν δὲν θὰ ὑπάρχῃ· διότι ὁ φόρος ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος ἀφορᾷ εἰς τὴν φορολογίαν τοῦ οἰνοπνεύματος καὶ οὐχὶ τοῦ οἴνου, διὰ τοῦτο καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν βλέπομεν ὑποβαλλομένας εἰς τὴν Βουλὴν προτάσεις, ὅπως ἐπιτρέπεται ἡ ἀνάμιξις ἡ ἀτελὴς τοῦ οἰνοπνεύματος μετὰ οἴνου· ἐπράξαμεν ὅμως καὶ ἕτερόν τι, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄσχετον πρὸς τὸν νόμον περὶ φόρου καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων, ἀπηλλάξαμεν τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους τὸ οἰνόπνευμα τὸ ἀναμιγνυόμενον μετὰ οἴνων ἐγχωρίων. Μέχρι τοῦδε τὸ οἰνόπνευμα το εἰσαγόμονον ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ πρὸς ἀνάμιξιν μετὰ τῶν ἐγχωρίων οἴνων ὑπεβάλλετο εἰς φορολογίαν, ἀλλ’ ἤδη ἀπαλλάσσεται τὸ οἰνόπνευμα ἀπὸ τοῦ φόρου τῆς καταναλώσεως, ὅταν ἀναμιγνύηται μετὰ οἴνων, ἐθεωρήσαμεν δ’ ἀναγκαῖον ν’ ἀπαλλάξωμεν αὐτὸ οὐχὶ μόνον ἐκ τοῦ δασμοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐκ πάντων τῶν βαρῶν τῶν λιμενικῶν καὶ τῶν δημοτικῶν, οὕτω δὲ δίδομεν εἰς τὴν οἰνοποιίαν ἐνίσχυσιν. Δὲν ἠθελήσαμεν ὅμως διὰ τούτου νὰ μεταβάλωμεν τὰ τέως κείμενα. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Θήρας ἐρωτᾷ ἂν ἡ ὑπάρχουσα διάταξις μέχρι τοῦδε καθ’ ἣν δύναταί τις ν’ ἀναμίξῃ οἰνόπνευμα μετὰ οἴνου, πρὸς ἐξαγωγὴν ἐντὸς 15 ἡμερῶν, θέλῃ ἐξακολουθεῖ ἰσχύουσα. Ἔχει δὲ τοῦτο τὸ πρακτικὸν ἡ ἐρώτησις, ὅτι κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἐπιτρέπεται ἡ ἀνάμιξις οἰνοπνεύματος μετὰ οἴνου μέχρι 18 βαθμῶν ἑκατονταβάθμου, ἐνῷ κατὰ τὸν προηγούμενον νόμον ἐπιτρέπεται ἄνευ προσδιορισμοῦ βαθμοῦ· ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἐθέσαμεν τὸν προσδιορισμὸν τοῦ βαθμοῦ, διότι ἐννοοῦμεν νὰ μένῃ ἀφορολόγητον τὸ οἰνόπνευμα, ἐνόσῳ ἀναμιγνυόμενον μετὰ τοῦ οἴνου δὲν μετατρέπει αὐτὸν εἰς οἰνόπνευμα, ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἐξαγωγῆς ἐντὸς 15 ἡμερῶν, δὲν ἔχομεν λόγον νὰ μὴ δώσωμεν τὴν αὐτὴν ἀτέλειαν καὶ εἰς τὸν οἶνον τὸν ἀναμιχθέντα μετὰ πλειοτέρου οἰνοπνεύματος, διότι κατὰ τὸν κείμενον νόμον περὶ φόρου καταναλώσεως τοῦ οἰνοπνεύματος τὸ πρὸς ἐξαγωγὴν οἰνόπνευμα εἶναι ἀτελὲς, ὥστε καὶ ἐὰν ὁ οἶνος μετατραπῇ εἰς οἰνόπνευμα διὰ τῆς ἀναμίξεως μετὰ οἰνοπνεύματος, μένει ἡ ἕνωσις πάλιν ἀτελής. Εἶναι ἀνάγκη ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ἔχωμεν τὴν χρονικὴν ἐγγύησιν τῆς ἐξαγωγῆς ἐντὸς τῶν 15 ἡμερῶν, ὥστε ἡ διάταξις ἐκείνη διατελεῖ ἐν ἰσχύϊ κατὰ τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἔχει χρησιμότητα μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ παρόντος νόμου.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ 1 ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι)· Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ τὰ ἄρθρα 2, 3 καὶ 4 τοῦ νομοσχεδίου καθὼς καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μὴ κατασχέσεως τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων.

§25ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ δὲν ἀντίκειμαι εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, διότι τῷ ὄντι, ἐπιτρεπομένης τῆς κατασχέσεως τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων, ἐπέρχεται ταμιακὴ σύγχυσις καὶ πολλάκις δυσάρεστοι συνέπειαι διὰ τὸ Δημόσιον, τὸ ὁποῖον πολλάκις ἀναγκάζεται νὰ πληρώνῃ καὶ δὶς καὶ τρίς· ἀληθῶς γεννῶνται πολλάκις πολλὰ ζητήματα περὶ τοῦ συμμέτρου τῆς κατατάξεως τῶν κατασχόντων δανειστῶν καὶ περὶ τῆς προτεραιότητος αὐτῶν, περιπλέκοντα σπουδαίως τὴν ταμιακὴν ὑπηρεσίαν καὶ καταλήγοντα συνηθέστατα εἰς τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Δημοσίου εἰς πληρωμὰς ἀδικαιολογήτους. Ἀλλὰ νομίζω τὸ νομοσχέδιον ἀναγκαῖον καὶ δι’ ἕτερον λόγον, διότι ψηφισθέντος πρό τινος τοῦ νομοσχεδίου περὶ μὴ ἐκχωρήσεως τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων, ἔπρεπε νὰ ἐπέλθῃ ὁ παρὼν νόμος, ὅστις εἶναι ἀναγκαῖον καὶ ἀπαραίτητον συμπλήρωμα καὶ ἄφευκτον ἐπακολούθημα τοῦ νόμου ἐκείνου. Νομίζω ὅμως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς ἀπαγορεύσεως ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔχουσι τρόπον τινὰ κεκτημένα δικαιώματα ἐπὶ τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων, διότι ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ, ὅτι ἠδύναντο νὰ προβῶσιν εἰς τὴν κατάσχεσιν τῶν μισθῶν ἐδάνεισαν, ἢ τοὐλάχιστον, καὶ πρὸ πάντων ἐκεῖνοι, οἵτινες προέβησαν ἤδη εἰς κατασχέσεις δικαστικὰς πρὸς διεκδίκησιν τῶν ὀφειλομένων αὐτοῖς. Ἐκ τοῦ 3 ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου τούτου συνάγεται, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐννοεῖ ν’ ἀπαλλάξῃ καὶ ἐκείνους, ἐφ’ ὧν τοῦ μισθοῦ ἐπεβλήθησαν ἤδη κατασχέσεις (θόρυβος). Τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι παντάπασιν ἄδικον.

§26ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν.

§27ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ. Βεβαίως δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀναδρομικὴν δύναμιν, ἀλλὰ δύναται νὰ γεννηθῇ ζήτημα, ποία εἶναι ἡ ἀναδρομικὴ δύναμις ἐνταῦθα.

§28ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητεῖται ὑπάρχει ἐν τῷ νόμῳ.

§29ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ. Ὄχι· θὰ ὑπῆρχεν, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν τὸ 3 ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἀναφέρει μόνον τοὺς βουλευτὰς, τῶν ὁποίων τῆς ἀποζημιώσεως ἡ ἐνεργηθεῖσα ἤδη κατάσχεσις θεωρεῖται ἔγκυρος. Ἐγείρονται λοιπὸν δικαίως ἀμφιβολίαι, ἂν ἰσχύῃ ἡ διάταξις αὕτη ὡς πρὸς τὰς ἐπιβληθείσας κατασχέσεις εἰς τοὺς μισθοὺς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἢ μᾶλλον κατ’ ἐμὲ συνάγεται ρητῶς τὸ ἀντίθετον. Ὡς ἔχει τὸ 3 ἄρθρον, λίαν εὐλόγως δύναται ὁ δικαστὴς νὰ ἐκλάβῃ, ὅτι τὸ ἄρθρον ἀναφέρεται μόνον εἰς τοὺς βουλευτὰς καὶ οὐχὶ καὶ πρὸς τοὺς δημοσίους λειτουργούς. Ἀνάγκη ἄρα διασαφήσεως.

§30ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κηρύσσομαι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ Νομοσχεδίου τούτου, διότι καθιεροῦται δι’ αὐτοῦ προνόμιον ὑπέρμετρον, τὰ δὲ προνόμια ἀντιβαίνουν εἰς τὸ πνεῦμα τῆς ἐποχῆς, ἀντιβαίνουν εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἰσότητος, φοβοῦμαι δὲ ὅτι διὰ τῶν προνομίων τούτων μᾶλλον θὰ βλάψωμεν ἢ θὰ ὠφελήσωμεν τοὺς ὑπαλλήλους, διότι θὰ θέσωμεν αὐτοὺς ἐκτὸς τοῦ νόμου τῆς συναλλαγῆς.

§31ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἀντίκειμαι εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ εἰσαχθῇ τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ πρὶν ἢ κανονισθῶσιν οἱ μισθοὶ τῶν ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις ν’ αὐξήσῃ, διότι οἱ μισθοί, ὡς γνωρίζετε, σήμερον δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς. Ἑπομένως οἱ ὑπάλληλοι καθεκάστην λαμβάνουν ἀνάγκην πιστώσεων παρὰ τῶν καταστηματαρχῶν· ὁ μόνος δὲ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον εἰς τοὺς ὑπαλλήλους παρέχεται πίστωσις εἴτε ἐν Ἀθήναις εἴτε ἐν ταῖς Ἐπαρχίαις εἶναι ὁ λόγος ὅτι δύνανται οἱ πιστώνοντες αὐτοὺς ν’ ἀποζημιωθῶσιν ἐκ τοῦ μισθοῦ των. Ὁ νόμος οὗτος, τὸν ὁποῖον φέρετε σήμερον, εἶναι ἀπαγορευτικὸς καὶ ἐναντίος εἰς τὰς γενικὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου, διότι ἡ ἀνάγκη τῆς τακτοποιήσεως τῆς λογιστικῆς τοῦ Δημοσίου ὑπηρεσίας δὲν εἶναι λόγος σπουδαῖος νὰ μὴ κατάσχηται ὁ μισθὸς τῶν ὑπαλλήλων. Λοιπὸν ἐνῷ διὰ τοῦ νόμου φροντίζομεν νὰ τακτοποιήσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Ὑπουργείων, ἐξ ἄλλου ἀντὶ νὰ ὠφελήσωμεν, καταστρέφομεν τὴν τάξιν τῶν ὑπαλλήλων, διότι εἶνε ἀδύνατον νὰ ζήσουν ὑπάλληλοι ἂν οἱ πιστοῦχοι δὲν ἔχουν πεποίθησιν ὅτι δύνανται ὁπωσοῦν νὰ ἐξασφαλισθῶσιν ἐκ τῆς μισθοδοσίας των, ἅμα δὲ κοπῇ ἡ πίστωσις, οἱ ὑπάλληλοι δὲν θὰ δύνανται νὰ ζήσωσι, διότι σήμερον πολλοὶ ἔχουν σχεδὸν πωλήσει καὶ τὸν δεύτερον καὶ τὸν τρίτον μῆνα. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποσύρῃ τὸ Νομοσχέδιον, μέχρις οὗ αὐξήσῃ τοὺς μισθοὺς τῶν ὑπαλλήλων.

§32ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§33Ν. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι, τὸ Νομοσχέδιον περὶ τοῦ ἀκατασχέτου τοῦ ¼ τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων πρὸς τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 885 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας εἶναι εὐεργετικὸν ὡς πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους, καθότι δι’ αὐτοῦ τοῦ νόμου ὁ μισθός των μένει τοῦ λοιποῦ ἄθικτος, καὶ ἀνέπαφος, καὶ πᾶς ὑπάλληλος θὰ ἦναι εἰς θέσιν νὰ κανονίσῃ τὰς οἰκονομίας του ἀναλόγως τῶν εἰσοδημάτων του, καὶ θὰ πράξῃ κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον, «θὰ ἐξαπλώνῃ τοὺς πόδας του ἀναλόγως τοῦ παπλώματός του»· ἑπομένως συνετῶς φερόμενος ὁ ὑπάλληλος δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ ὑποχρεοῦται εἰς τοκογλύφους δανειστάς, καὶ τέλος ἀφοῦ βλέπει, ὅτι ὁ μισθός του δὲν ἐπαρκεῖ ἀπέναντι τῶν ἀναγκῶν του, ἂς ἐγκολπωθῇ ἄλλο ἐπάγγελμα καὶ ἄλλον βίον, καὶ ἂς ἐνθυμηθῇ πᾶς ὑπάλληλος τὰς σοφὰς γνώμας τῶν ἀρχαίων τῆς Ἑλλάδος σοφῶν πρὸς ὁδηγίαν του «Ἅπαντα τὰ καλὰ τοῦ πονοῦντος γίγνεται, Ἅπανθ’ ὁ τοῦ ζητοῦντος εὑρίσκει πόθος. Ἐκ τοῦ φιλοπονεῖν γίγνεθ’ ὧν θέλεις κρατεῖν. Ἔργοις φιλόπονος ἴσθι, μὴ λόγοις μόνον. Ἰδίας ὁδοὺς ζητοῦσι φιλόπονοι φύσεις. Μοχθεῖν ἀνάγκη τοὺς θέλοντας εὐτυχεῖν. Πόνος γὰρ, ὡς λέγουσιν, εὐκλείας πατήρ· Σὺν μυρίοισι τὰ καλὰ γίγνεται πόνοις. Τὸ συνεχὲς ἔργον παντὸς εὑρίσκει τέλος.

§34ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Εἶμαι ἐναντίος τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι νομίζω ὅτι δι’ αὐτοῦ στεροῦμεν τοὺς ὑπαλλήλους πάσης πίστεως ἐν τῇ κοινωνίᾳ. Οἱ ὑπάλληλοι θέλουσιν αἰσθανθῆ ταχέως τὸ κακὸν καὶ θὰ εὑρεθῶσι πρὸ τηλικούτων ἀναγκῶν, ὥστε αὐτοὶ πρῶτοι θέλουσι ζητήσει τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου βραδύτερον. Πρὸ τοῦ νόμου τούτου δι’ ἄλλου νόμου ἀπηγορεύομεν τὰς ἐκχωρήσεις τῶν μισθῶν. Τώρα ἀπαγορεύομεν τὰς κατασχέσεις αὐτῶν. Ποῦ θὰ καταφεύγωσιν οἱ δανεισταὶ, ἵν’ ἀσφαλισθῶσι; Ποῦ δὲ οἱ ὑπάλληλοι ἵνα θεραπεύσωσιν ἐκτάκτους ἀνάγκας των; Εἰς τὴν ἐνεχυρίασιν βεβαίως τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας. Ἀλλὰ τότε δὲν θὰ ἐπέλθῃ βλάβη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν; Παρατηρῶ ἀκόμη ὅτι κυρία δικαιολογία τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως εἶναι αἱ δυσχέρειαι, αἱ παρουσιαζόμεναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν δικαιολογεῖ τὸ προσγινόμενον τοῖς ὑπαλλήλοις κακὸν, οἱ δὲ φρονοῦντες ὅτι διὰ τούτου παρέχουσιν ἀνακούφισιν εἰς αὐτοὺς, μὴ λησμονῶσιν ὅτι, ἐνῷ δὲν παρέχουσιν εὐκολίαν εἰς ἐκείνους, ὅσοι ἀπώλεσαν τὸ ¼ τῆς μισθοδοσίας των διὰ κατασχέσεως, γεννῶσι δυσχερείας ἀνυπερβλήτους εἰς ἐκείνους, ὅσοι ἐν τῷ μέλλοντι θὰ ἔχωσιν ἀνάγκην. Ὁ νόμος ὁ καταργῶν τὸ δικαίωμα τῆς κατασχέσεως ὑπάρχει καὶ εἰς εὐρωπαϊκὰς νομοθεσίας, ἀλλ’ εἰς νομοθεσίας Κρατῶν, ἐν οἷς ἡ θέσις τοῦ ὑπαλλήλου εἶναι μονιμοποιημένη, οὐχὶ δὲ ὅπως παρ’ ἡμῖν, ὅπου πολὺ συχνὰ λαμβάνει τὴν ἀνάγκην ὁ ὑπάλληλος νὰ πωλῇ τὴν μισθοδοσίαν του. Ποίαν ἀσφάλειαν λοιπὸν θέλει παρουσιάσει παρ’ ἡμῖν ὁ ὑπάλληλος, διὰ νὰ στηρίξῃ τὴν πίστιν του, ἥτις ἀπαιτεῖ βεβαίαν τινὰ περιουσίαν ὡς ἐγγύησιν; Πῶς θὰ ἐξοικονομήσῃ τὰς ἀπροβλέπτους μὲν, ἀλλὰ συνήθεις ἀνάγκας, ὅταν τὸν στεροῦμεν τοῦ δικαιώματος τῆς ἐκχωρήσεως, ὅταν τὸν στεροῦμεν τῆς πίστεως; Καλῶς λοιπὸν ἡ Πολιτικὴ Δικονομία ἐξησφάλισε τὰ ¾ τοῦ μισθοῦ, ἀφῆκε δὲ τὸ ¼ διὰ τοιαύτην ἀνάγκην. Δὲν διαφωνῶ δὲ καὶ ὡς πρὸς τὸ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ψηφίσωμεν ἡμεῖς τὸν νόμον τοῦ ἀκατασχέτου καὶ τοῦ ἀνεκχωρήτου τῆς ἀποζημιώσεως τῶν βουλευτῶν. Τοῦτο κατ’ ἐμὲ οὐδεμία Βουλὴ πρέπει νὰ κάμῃ, πάσης δὲ ἄλλης πλειότερον ὀφείλει νὰ μὴ κάμῃ τοῦτο ἡ παροῦσα.

§35ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει, κύριοι βουλευταὶ, ἀναντιῤῥήτως παρ’ ἡμῖν μεγάλη τάσις πρὸς τροποποίησιν τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας. Ἀποδεικνύεται τοῦτο οὐ μόνον ἐκ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, πλεῖστα περιεχούσης ἐκκρεμῆ νομοσχέδια, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν συνεχῶς ὑπὸ διαφόρων βουλευτῶν ὑποβαλλομένων προτάσεων. Ὑποθέτω, ὅτι ἡ τάσις αὕτη πηγάζει ἐκ τῆς πλημμελοῦς ἐφαρμογῆς πολλῶν νόμων, τὴν ὁποίαν πολλάκις ἀποδίδουσιν εἰς ἔλλειψιν αὐτῶν τῶν νόμων. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τοιαύτη τάσις βεβαίως δὲν εἶναι ἐπιδοκιμαστέα καὶ δύναται νὰ φέρῃ εἰς ἄτοπα. Φρονῶ, κύριοι, ὅτι μόνον, ὅταν ἀποδειχθῇ ἐκ πείρας καὶ σχηματισθῇ γενικὴ πεποίθησις περὶ τῆς πλημμελείας ἑνὸς νόμου, τότε καὶ μόνον πρέπει νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν μεταβολὴν αὐτοῦ· καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει μεγίστη πρέπει νὰ καταβάλληται φροντὶς, μὴ τυχὸν ἐπιδιώκοντες τὴν βελτίωσιν τῆς νομοθεσίας, προξενήσωμεν τοὐναντίον μείζονας ἐλλείψεις καὶ μεγαλείτερον χάος εἰς τὴν ὑπάρχουσαν νομοθεσίαν. Δύναμαι δὲ εἰπεῖν, ὅτι ἐν τῷ προκειμένῳ νομοσχεδίῳ δύναται νὰ παρατηρηθῇ τὸ φαινόμενον τοῦτο. Εἶναι, κύριοι, γενικὴ ἀρχὴ τοῦ δικαίου, ὅτι ὅλη ἡ περιουσία τοῦ ὀφειλέτου εἶναι ὑπέγγυος εἰς τοὺς δανειστὰς, διότι δὲν δύναται νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι ἔχει τις περιουσίαν πρὸ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν χρεῶν αὐτοῦ. Τῆς ἀρχῆς ταύτης ὑπάρχουσι καθιερωμέναι ἐν τῇ Πολιτικῇ Δικονομίᾳ ἐξαιρέσεις τινὲς, λόγῳ φιλανθρωπίας, περὶ τῶν ἐνδυμάτων τοῦ ὀφειλέτου, περὶ τῶν ἐργαλείων τῆς τέχνης αὐτοῦ καὶ τῶν τοιούτων, ἄλλαι δὲ λόγῳ δημοσίου συμφέροντος, καὶ τοιαύτη εἶναι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς κατασχέσεως τῶν ¾ τοῦ μισθοῦ, διότι ὁ ὑπάλληλος πρέπει νὰ λαμβάνῃ τὸν μισθόν του διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ προσφέρῃ ὅπως πρέπει τὴν ὑπηρεσίαν του εἰς τὸ Κράτος. Καὶ αὐτὴ ἡ νομοθεσία ἰσχύει τώρα ἐπὶ 50 ἔτη. Τί παρετηρήθη κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο; παρετηρήθη, ὅτι αἱ κατασχέσεις τοῦ ¼ τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων ἔδωκαν ἀφορμὴν εἰς μυρίας περιπλοκὰς τῆς ὑπηρεσίας, εἰς πολλοὺς κινδύνους καὶ ζημίας τοῦ Δημοσίου, ἀναγκασθέντος νὰ πληρώσῃ καὶ τοὺς κατασχόντας καὶ τὸν ὀφειλέτην. Ἀφ’ ἑτέρου παρετηρήθη, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι, θέλοντες ν’ ἀποφεύγωσι τὴν πληρωμὴν τῶν δανειστῶν αὐτῶν, προέβαινον εἰς εἰκονικὰς ἐκχωρήσεις τοῦ μισθοῦ αὐτῶν καὶ τοιουτοτρόπως ἀπέφευγον τὰς κατασχέσεις τῶν δανειστῶν. Βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι ὅλαι αὗται αἱ ἐκχωρήσεις ἦσαν εἰκονικαί. Οὕτως εἶχον τὰ πράγματα, ὅτε ἐγένετο σκέψις πρὸς διόρθωσιν τῶν ἀτόπων, καὶ πρὸ δύω ἐτῶν ὁ πρώην ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς κ. Καλλιγᾶς εἰσήγαγε νομοσχέδιον, καθ’ ὃ ἀπηγορεύθη ἡ ἐκχώρησις τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων. Ἐπήνεγκε τὸ μέτρον τοῦτο τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα; Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, θέλομεν ἴδει τὸ ἐναντίον, ὅτι ηὔξησαν μεγάλως αἱ κατασχέσεις ἕνεκα τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἐκχωρήσεως τῶν μισθῶν. Καὶ τούτου ἕνεκα ἰδοὺ νέος νόμος ἀπαγορευτικὸς τῶν κατασχέσεων· ὁ νόμος οὗτος κτυπᾷ τὸ κακὸν εἰς τὴν ρίζαν, δὲν δύναμαι δὲ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς κατασχέσεως προξενεῖ βλάβην εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, διότι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς κατασχέσεως ἐθεωρήθη πάντοτε ὡς εὐεργέτημα, ὡς συνδρομὴ τοῦ ὀφειλέτου καὶ οὐχὶ βλάβη αὐτοῦ. Ὁ κ. Χοϊδᾶς ὑποστηρίζει, ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς κατασχέσεως εἶναι βλάβη τοῦ ὀφειλέτου, ὑποστηρίζει δὲ συγχρόνως, ὅτι εἶναι βλάβη καὶ τοῦ δανειστοῦ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω πῶς τὰ δύω ταῦτα συμβιβάζονται. Ὁ ὑπάλληλος δὲν βλάπτεται, διότι λαμβάνει ἀμέσως πλήρη τὸν μισθόν του καὶ δύναται νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ· εἶναι βέβαιον ὅμως, ὅτι διὰ τὸν δανειστὴν εἶναι βλάβη. Ἀλλ’ εἶναι ἡ Πολιτεία ὑποχρεωμένη ἀπαρεγκλίτως νὰ διατηρῇ τοὺς δικονομικοὺς νόμους, διότι ἐκ τῶν μεταβολῶν ζημιοῦται ὁ μὲν ἢ ὁ δέ; Λοιπὸν οὐδὲν ἔχω κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Αἱ διατάξεις αὐτοῦ δὲν ἀπαντῶνται μόνον εἰς τὰ Ἔθνη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ναυπλίου, ἔχουσι τὴν θέσιν τῶν ὑπαλλήλων ἐξησφαλισμένην, διότι ἡ ἀπαγόρευσις τῆς κατασχέσεως εὑρίσκεται καὶ ἐν τῷ ἄρθρῳ 591 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας τῆς Ἰταλίας, ἔνθα δὲν πιστεύω νὰ ἦναι τόσον ἐντελῶς ἐξησφαλισμένη ἡ θέσις τῶν ὑπαλλήλων. Καὶ τοῦτο μὲν ὡς πρὸς τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς κατασχέσεως· ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διὰ ποῖον λόγον νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐκχωρήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες οὕτως ἠδύναντο νὰ ἐπαρκῶσιν εἰς τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς προέβαλε πρὸ ὀλίγου. Δὲν βλέπω τὴν δικαιολογίαν τῆς ἀπαγορεύσεως ταύτης καὶ τὴν θεωρῶ ὡς ἄδικον περιορισμὸν τῆς ἐλευθέρας διαθέσεως τῶν δικαιωμάτων τῶν ὑπαλλήλων. Ἀλλά, κύριοι, ἂν δὲν ἔχω τι νὰ εἴπω περὶ τῆς κατασχέσεως τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων, πληρέστατα συμμερίζομαι τὰς ὡραίας ἰδέας, τὰς ὁποίας ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς ἐξέφρασε περὶ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς κατασχέσεως τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως. Ἡ τοιαύτη ἀπαγόρευσις, ἡ τοιαύτη παραβίασις τῆς ἀρχῆς, ὅτι ἡ περιουσία τοῦ ὀφειλέτου ἀνήκει εἰς τοὺς δανειστάς του, παρ’ ἡμῶν αὐτῶν τῶν βουλευτῶν ψηφιζομένη, δύναται νὰ διεγείρῃ τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι ψηφίζομεν τὸν νόμον τοῦτον πρὸς ἀποφυγὴν τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ἰδίων ἡμῶν ὑποχρεώσεων. Ἔπειτα αἱ περιπλοκαί, αἱ λαμβάνουσαι χώραν εἰς τὴν κατάσχεσιν τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων, δὲν δύνανται νὰ συμβῶσι καὶ εἰς τὰς κατασχέσεις τῶν βουλευτικῶν ἀποζημιώσεων, διότι ἅπαξ τοῦ ἔτους καὶ οὐχὶ κατὰ μῆνα πληρώνονται, καὶ μεταθέσεις δὲν εἶναι δυναταί. Ἀλλ’ ἂν ὑποτεθῇ, ὅτι δικαιολογεῖται ἡ ἀπαγόρευσις τῆς κατασχέσεως τῶν ἀποζημιώσεων τῶν βουλευτῶν, διατί ἀπαγορεύομεν εἰς αὐτοὺς καὶ τὴν ἐκχώρησιν; Πληρέστατα λοιπὸν συμφωνῶ ὑπὲρ τῆς ἀπαγορεύσεως τῶν κατασχέσεων τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων, διαφωνῶ ὅμως ὡς πρὸς τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἐκχωρήσεως αὐτῶν, ὡς καὶ πρὸς τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς κατασχέσεως καὶ τῆς ἐκχωρήσεως τῶν βουλευτικῶν ἀποζημιώσεων. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐγένετο λόγος περὶ τοῦ ἄρθρου 3 καὶ περὶ τῶν κεκτημένων δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἔχωσιν οἱ ἤδη κατασχόντες, παρατηρῶ, ὅτι τὸ ἄρθρον 3 πληρέστατα ἐξασφαλίζει τὰ κεκτημένα δικαιώματα τῶν κατασχόντων, διότι λέγει ῥητῶς, ὅτι δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν αἱ πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου γενόμεναι κατασχέσεις, ὡς καὶ αἱ γενόμεναι ἐκχωρήσεις τῶν βουλευτικῶν ἀποζημιώσεων· εἶναι συγκεχυμένη ὀλίγον ἡ ἔκφρασις τοῦ ἄρθρου, ἀλλ’ ἡ ἔννοια αὐτοῦ εἶναι σαφής. Ἀλλ’ ὀρθὸν εἶναι ἆρά γε νὰ τηρήσωμεν τὰ κεκτημένα δικαιώματα τῶν κατασχόντων ἐπ’ ἄπειρον; Ἐγὼ ὡς πρὸς τοῦτο ἔχω ἀντίῤῥησιν· ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὰ κεκτημένα δικαιώματα πρέπει νὰ ἔχωσιν ἰσχὺν ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου δύω ἢ τριῶν ἐτῶν, ἵνα μὴ ἀποκλείωνται διαρκῶς οἱ λοιποὶ δανεισταὶ ὑπὸ ἐκείνων, οἵτινες ἐνήργησαν τὴν κατάσχεσιν πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου.

§36ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Ὅτι ἡ Πολιτεία δὲν σκοπεῖ μόνον νὰ ἀποζημιώσῃ τὸν ὑπάλληλον, ἀλλὰ σκοπεῖ νὰ τὸν καταστήσῃ ἀνεξάρτητον καὶ ἀξιοπρεπῆ ἐν τῇ Πολιτείᾳ, τοῦτο εἶναι ζήτημα κοινωνικὸν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετασθῇ. Ἵνα ἱκανοποιηθῇ ὁ ὑπάλληλος ὑπ’ αὐτὴν τὴν διττὴν ἔποψιν τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας, πρέπει νὰ λαμβάνῃ τὸν μισθόν του ἐπαρκῆ καὶ ἀκέραιον. Δυστυχῶς μόνον γλίσχρον ἀμοιβὴν δίδει ἡ Πολιτεία τοῖς ὑπαλλήλοις, καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ὀφείλουσι νὰ θεραπεύσωσι τὸ κακὸν τοῦτο. Ἀλλὰ τὸ νὰ λέγῃ τις, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτρέψητε τὴν ἐκχώρησιν καὶ ν’ ἀπαγορεύσητε τὴν κατάσχεσιν, εἶναι μία μείζων πρότασις, ἡ ὁποία ποσῶς δὲν φέρει εἰς τὸ συμπέρασμα τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ ἀξιοπρεπείας τοῦ ὑπαλλήλου. Ἀπ’ ἐναντίας διὰ νὰ τὸν ἔχητε ἀνεξάρτητον καὶ ἀξιοπρεπῆ, πρέπει ν’ ἀπαγορεύσητε τὴν κατάσχεσιν καὶ τὴν ἐκχώρησιν, καὶ δι’ αὐτὸ ὑπέβαλον τροπολογίαν, δι’ ἧς νὰ μὴ ἐπιτρέπηται οὔτε διὰ πληρεξουσίου νὰ λαμβάνῃ τις τὴν μισθοδοσίαν του, διότι καὶ τοῦτο εἶναι ὑπεκφυγὴ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς ἐκχωρήσεως. Εἶναι, κύριοι, τὸ οἰκτρότερον θέαμα νὰ βλέπῃ τις τὸν ὑπάλληλον δικαζόμενον πρὸς πλείονας δανειστὰς ζητοῦντας νὰ διανείμωσι τὸ τέταρτον τοῦ μισθοῦ του.

§37ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν καταργήσωμεν τὴν προσωπικὴν κράτησιν, δὲν ἐπράξαμεν τίποτε, διότι οἱ ὑπάλληλοι μὴ δυνάμενοι νὰ δανεισθῶσι καὶ νὰ δώσωσί τι ὡς ἀντάλλαγμα θὰ δώσωσι τὴν προσωπικήν των ἐλευθερίαν, καὶ ὁ δανειστὴς θὰ δύναται νὰ προσωποκρατήσῃ τὸν ὑπάλληλον. Τί ὑπάλληλον λοιπὸν θὰ ἔχετε; Καὶ τί ὠφελεῖ τότε τὸ παρὸν νομοσχέδιον; Θὰ ὑποβοηθήσῃ τὴν ὑπογραφὴν συναλλαγματικῶν, διότι δὲν ἔχουν ἄλλο μέσον, ἐνῷ ἐνόσῳ ὁ δανειστὴς εἶχε τὸ ¼ τῆς μισθοδοσίας, ἠδύνατο νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν κατάσχεσιν τοῦ προσώπου. Εἶμαι δὲ ἐναντίος τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς κατασχέσεως τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως. Ἡμεῖς δὲν πρέπει νὰ ὀχυρώμεθα ὄπισθεν τοῦ νόμου, ὃν ἡμεῖς αὐτοὶ κάμνομεν· διὰ τοιαύτης διατάξεως ὑποθέτομεν ἢ ὅτι ἔχομεν χρέη ἢ ὅτι μέλλομεν νὰ κάμωμεν τοιαῦτα. Ἡ ἀπαγόρευσις τῆς κατασχέσεως δὲν θὰ ὠφελήσῃ ἐπίσης καὶ τὸν βουλευτὴν, διότι θὰ ὑπογράψῃ συναλλαγματικὰς, καὶ τότε θὰ στερηθῆτε καὶ τῆς παρουσίας τοῦ βουλευτοῦ.

§38ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§39Ν. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀκατάσχετον τῆς ἀποζημιώσεως τῶν 2000 δραχμῶν τῆς διδομένης εἰς τοὺς βουλευτὰς, φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀναξιοπρεπὲς εἰς τὴν ὑπόληψιν καὶ ἀξιοπρέπειαν τῶν βουλευτῶν, καθότι τὸ τεκμήριον εἶναι, ὅτι οἱ ἐρχόμενοι βουλευταὶ εἰσὶν οἱ ἐξέχοντες κατά τε τὰς γνώσεις, τὴν πεῖραν καὶ πλοῦτον ἀπὸ τοὺς λοιποὺς συμπολίτας των, καὶ οὕτω ἐκλέγονται οἱ ἄριστοι μεταξὺ αὐτῶν· ἑπομένως πρέπει ἡ διάταξις αὕτη τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἀπαλειφθῇ ἐντελῶς, καὶ νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερον τὸ ποσὸν τῶν 2000 δραχμῶν εἰς τοὺς δικαιούχους δανειστὰς, ὅπως κατάσχωσι πρὸς ἱκανοποίησίν των ἀπέναντι ὀφειλέτου τινὸς βουλευτοῦ· καθότι ἄλλως θέλει νοηθῆ καὶ παρεξηγηθῆ τὸ ἀκατάσχετον ὑπὸ τῆς Κοινωνίας, ὅτι συνάζονται βουλευταὶ χρεωκόποι ἐν τῇ Βουλῇ μὴ πληρόνοντες τὰ χρέη των. Ἐρωτῶ ὑμᾶς, κύριοι, ποία ὑπόληψις θέλει ἀποδίδεσθαι εἰς τὰ νομοθετήματα χρεωκόπων βουλευτῶν; Διὰ ταῦτα χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις καὶ ἀφεθῇ εἰς πλήρη ἰσχὺν καὶ ἐνέργειαν ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 878 § 2 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας καὶ 885 κατὰ παντὸς ὀφειλέτου βουλευτοῦ, καὶ ὅστις δὲν ἔχει τὰ μέσα τοῦ ζῇν αὐταρκῶς, ἂς κυττάξῃ τὰς ὑποθέσεις του ἡσύχως, καθήμενος ἐν τῷ οἴκῳ του, καὶ τοιουτοτρόπως πολιτευόμενος, παύει πρόῤῥιζα ἡ σπουδαρχία κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς πολιτικῆς κονίστρας.

§40ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀκριβῶς, κύριοι, αἱ λέξεις, δι’ ὧν κατέστρεψε τὸν λόγον ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ἁγυιᾶς μὲ ἠνάγκασαν νὰ ἀναβῶ τὸ βῆμα: διότι φρονῶ, ὅτι ἡ ἀποζημίωσις, ἡ χορηγουμένη εἰς τὸν βουλευτὴν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, ἐχορηγήθη ἀκριβῶς καὶ μόνον, ἵνα ἐπιτρέψῃ εἰς πάντας τοὺς βουλευτὰς, εἴτε εὐπόρους, εἴτε μὴ νὰ ἐκπληρώσωσι τὰ καθήκοντα αὑτῶν. Ἡ Συνέλευσις ἡ νομοθετήσασα τὸ Σύνταγμα ἠθέλησε νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν πτωχότατον, ἀρκεῖ νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίαν τὴν προκαλοῦσαν τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Ἐπαρχίας, ἥτις ἀποστέλλει αὐτὸν ἀντιπρόσωπον. Τὸ Σύνταγμα δὲν ἠθέλησεν ἀπὸ τοῦ μὴ εὐπόρου ἀντιπροσώπου, εἰς ὃν ἔδωκε τὴν ἀποζημίωσιν διὰ τὰ ἔξοδα τῆς ἀφίξεως, τῆς ἐπανόδου καὶ τῆς κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Συνόδου συντηρήσεως αὐτοῦ τε καὶ τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ, δὲν ἠθέλησε νὰ ἐπιτρέψῃ, ὥστε αὕτη νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπ’ αὐτοῦ. Δὲν εἶναι ἀμοιβὴ χορηγουμένη εἰς τὸν βουλευτὴν, ἀλλὰ χορηγία βοηθοῦσα αὐτὸν εἰς ἐκπλήρισιν τῶν καθηκόντων, ἣν εὐθὺς ὡς ἀφαιρέσητε ἀναγκάζετε τὸν βουλευτὴν νὰ μὴ ἐργασθῇ, νὰ μὴ ἀπομακρυνθῇ κἂν ἀπὸ τῆς ἀποστελλούσης αὐτὸν Ἐπαρχίας. Ὅθεν φρονῶ, ὅτι ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην κρινομένου τοῦ ζητήματος, τὸ ἀκατάσχετον τῆς ἀποζημιώσεως ἀποδεικνύεται σύμφωνον πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ Συντάγματος, διότι ἄλλως, διὰ τῆς κατασχέσεως, δύναται νὰ ἐμποδισθῇ ὁ βουλευτὴς ἀπὸ τῆς ἐκπληρώσεως τῶν ἐπιβαλλομένων αὐτῷ καθηκόντων. Νομίζω δὲ, ὅτι αὐτὸ τοῦτο δύναται νὰ λεχθῇ καὶ περὶ τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων· διότι κυρίως ὁ μισθὸς τοῦ ὑπαλλήλου χορηγεῖται αὐτῷ, ὅπως δύναται νὰ ἐκπληροῖ τὰ καθήκοντα τῆς ἀνατεθειμένης αὐτῷ ὑπηρεσίας. Ἀλλ’ ἂν ἐπιτρέπηται ἡ κατάσχεσις τοῦ διδομένου αὐτῷ μισθοῦ, ἀφαιρεῖται τὸ ἀναγκαῖον μέσον πρὸς ἐπιτυχίαν τῆς ὑπ’ αὐτοῦ ἐκπληρώσεως τῶν καθηκόντων τῆς ὑπηρεσίας, εἰς ἣν κυρίως ἀποβλέπει τὸ Κράτος. Παρατηρήσατε τί συμβαίνει ἐπὶ ἐργολάβων δημοσίων ἔργων. Ἔχομεν ἤδη νόμον, καθ’ ὃν ἀπαγορεύεται ἡ κατάσχεσις τῶν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου διὰ τὰ ἔργα ταῦτα παρεχομένων αὐτοῖς χρημάτων· μετ’ ὀλίγον δὲ θέλομεν ψηφίσει τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ ἐπεκτείνει τὴν ἀπαγόρευσιν ταύτην καὶ ἐπὶ ποσῶν ὀφειλομένων ὑπὸ τῶν ἐργολάβων εἰς προμηθείας ὑλικοῦ χρησίμου εἰς τὰ ἔργα ταῦτα. Ταῦτα δὲ διατί; διότι τὸ χρῆμα τὸ παρεχόμενον τοῖς ἐργολάβοις ὑπὸ τοῦ Δημοσίου δίδοται εἰς αὐτοὺς πρὸς ἐπιτυχίαν τῆς συντελέσεως τῶν ἔργων, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην τὸ Κράτος· ἂν δὲ διὰ κατασχέσεως ἢ ἐκχωρήσεως ἐκλίπωσιν ἀπὸ τοῦ ἐργολάβου τὰ πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου ἀναγκαῖα χρήματα, καθίσταται ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις, ἐξ ὧν προσδοκᾷ ὠφέλειαν τὸ Κράτος. Ἀλλ’ ἂν προκειμένου περὶ τοιούτου καθαρῶς ὑλικοῦ συμφέροντος τοῦ Κράτους, ἡ ἀνάγκη αὐτοῦ ἐπιβάλλει τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς κατασχέσεως τῶν εἰς τοὺς ἐργολάβους ὀφειλομένων, δύναταί τις νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη ἐπὶ τῆς ἀντιμισθίας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων δικαιολογεῖται πολλῷ περισσότερον, ὑπὸ τῆς πολλῷ τιμιωτέρας εἰς τὸ Κράτος χρησιμότητος τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν; Νομίζω, ὅτι ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην τὸ πρᾶγμα εἶναι σαφὲς καὶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ ψηφισθῇ.

§41ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδέποτε δύναται νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι τὸ Σύνταγμα ἐσκόπει νὰ ἀφήσῃ ἀκατάσχετον τὴν ἀποζημίωσιν τῶν βουλευτῶν, διότι ἤθελε τὸ διατάξει. Τὸ Σύνταγμα λοιπὸν ὑπήγαγε καὶ τὴν βουλευτικὴν ἀποζημίωσιν εἰς τὰς περὶ ἐκτελέσεως διατάξεις τοῦ νόμου, εἰς ἃς ὑπάγεται καὶ ἡ λοιπὴ περιουσία τοῦ πολίτου. Θέλοντες νὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς κατασχέσεως τῶν βουλευτικῶν ἀποζημιώσεων ἐνεργοῦμεν πρᾶξιν ἰδιοτελῆ, διὰ τῆς ὁποίας δεικνύομεν, ὅτι θέλομεν νὰ ἀποφύγωμεν τὰς νομίμους ὑποχρεώσεις μας, πρᾶξιν ἀντικειμένην εἰς τὴν φιλοτιμίαν τῶν Βουλῶν.

§42ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι οἱ μισθοὶ τῶν ὑπαλλήλων εἰσὶ γλίσχροι καὶ ἀνεπαρκεῖς. Νομίζω δὲ, ὅτι ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν ἐφ’ ὅσον δυνάμεθα πλειοτέραν ἀξίαν εἰς τοὺς μισθοὺς αὐτῶν, μέχρις ὅτου δυνηθῶμεν νὰ τοὺς αὐξήσωμεν· καὶ καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς κατασχέσεως νομίζω, ὅτι αὕτη συντελεῖ εἰς τοιοῦτον σκοπόν· ψηφίζοντες ὅμως ταύτην, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καταργήσωμεν τὸν ὑπάρχοντα νόμον, τὸν ἀπαγορεύοντα τὴν ἐκχώρησιν, διὰ νὰ εὐκολύνωμεν τὸν ὑπάλληλον ὁσάκις ἔχει νὰ θεραπεύσῃ ἔκτακτόν τινα καὶ ἐπείγουσαν ἀνάγκην.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύττεται περατωμένη ἡ συζήτησις.

§44ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτείνω τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως δι’ αὔριον.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἡ ἀναβολή.

§46ΤΙΝΕΣ. Δὲν ὑποστηρίζεται.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ περὶ τῆς ἀρχῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§48ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 1).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον πρῶτον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§50ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 2).

§51ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ν’ ἀπαλειφθῶσιν αἱ λέξεις «καὶ ἡ κατάσχεσις».

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει προσθήκην ὁ κ. Κασιμάτης. (Ἀναγινώσκεται).

§53ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Ἐπειδὴ ὑπάρχουσι πολλαὶ ἀντιῤῥήσεις, τὴν ἀποσύρω.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τώρα θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν ἐὰν παραδέχεται τὴν ἀπάλειψιν τῶν λέξεων «καὶ ἡ κατάσχεσις».

§55ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τινὲς ζητοῦσιν ὁλοκλήρου τὴν ἀπάλειψιν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ, ὅσοι δὲν θέλουσι τὸ ἄρθρον...

§57ΧΟΪΔΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζεται ἀπὸ 15; (ἐγείρονται πλέον τῶν 15). Ὑπάρχει μία τροπολογία τοῦ βουλευτοῦ Ναυπλίας. Λοιπὸν ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν θέλω ἐρωτήσει δι’ ἀναστάσεως, ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§59ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Μία ψηφοφορία νὰ γείνῃ τὸ ὅλον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.

§61ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ἐρωτήσητε κεχωρισμένως, διότι τινὲς θέλουσι τὴν κατάσχεσιν καί τινες δὲν θέλουσιν· ὥστε πρέπει πρῶτον νὰ ἐρωτήσητε περὶ τῆς ἀπαλείψεως τῶν λέξεων «καὶ ἡ κατάσχεσις».

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τῶν λέξεων «καὶ ἡ κατάσχεσις» παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι.

§63ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δύω ζητήματα, ἀπαγορεύεται ἡ κατάσχεσις ἕν, ἀπαγορεύεται ἡ ἐκχώρησις ἄλλο.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε νὰ θέσωμεν τὸ ζήτημα χωριστά.

§65ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἡ ἀπάλειψις τοῦ ἄρθρου, καὶ κατόπιν ἔρχεσθε εἰς τὰ ἄλλα.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, θέλομεν ἐρωτήσει χωριστὰ περὶ τῆς κατασχέσεως· ὅσοι θέλουσι ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον, συμφωνοῦν. Ἐπειδὴ προτείνεται ἡ διαίρεσις τοῦ ζητήματος, θὰ γείνῃ καὶ ἄλλη ψηφοφορία. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τῆς κατασχέσεως, δηλαδὴ οἱ θέλοντες νὰ ὑπάγωνται εἰς κατάσχεσιν, αὐτοὶ θέλουν τὴν ἀπάλειψιν τῆς κατασχέσεως, ὅσοι δὲ τὸ ἀκατάσχετον αὐτοὶ θέλουν τὴν διατήρησιν. Ὅσοι θέλουν τὸ ἀκατάσχετον λέγουσι ναί, ὅσοι θέλουν τὴν κατάσχεσιν λέγουσιν ὄχι· ἤτοι οἱ ὑποστηρίζοντες τὴν ἀπάλειψιν τῶν λέξεων «καὶ τὸ ἀκατάσχετον» λέγουσι ναί, οἱ θέλοντες τὸ ἐναντίον λέγουσιν ὄχι. (Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κ. Ρόκου Χοϊδᾶ).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν συνόλῳ ἐψηφοφόρησαν 133· 91 εἶπον ὄχι, 38 εἶπον ναὶ καὶ 4 ἠρνήθησαν ψῆφον, ὥστε ἡ πρότασις περὶ ἀπαλείψεως τῶν λέξεων «καὶ ἡ κατάσχεσις» ἀπεῤῥίφθη. Τώρα θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ὅλου ἄρθρου δι’ ἀναστάσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 2 ἄρθρον ὡς ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§68ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 3.

§69ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν σαφήνειαν τοῦ ἄρθρου νομίζω καλὸν ἡ φράσις «καὶ ἐκχωρήσεις» νὰ ἀπαλειφθῇ καὶ νὰ τεθῇ ἐν τέλει «τοῦτ’ αὐτὸ ἰσχύει καὶ ἐπὶ τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 2 ἐκχωρήσεων».

§70ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μάλιστα· ἂς προστεθῇ τοῦτο ἐν τέλει.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3ον μὲ τὴν τροποποίησιν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§72ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 4.

§73Ρ. ΧΟΪΔΑΣ. Ὅτι εἶμαι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ Νομοσχεδίου, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἐπαναλάβω· ἐπειδὴ ὅμως 91 ἀπεφάσισαν ἐναντίον 38 λεόντων τὸ ἐναντίον, δὲν πρέπει νὰ προσθέσω τίποτε. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ ἄρθρον τοῦτο ἀποφαίνεται, ὅτι «ἐπιτρέπεται κατάσχεσις ἐπὶ τοῦ ¼ τῶν μισθῶν τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν στρατιωτικῶν ἐν γένει παντὸς βαθμοῦ, καὶ τῶν δημοσίων ὑπηρετῶν δι’ ἀπαίτησιν διατροφῆς συζύγου, κατιόντων καὶ ἀνιόντων», παρακαλῶ τοὺς 91 καταψηφίσαντας ν’ ἀποδεχθῶσι μετὰ τοῦ Ὑπουργείου, ὅτι κατάσχεται κατὰ τὰς περιπτώσεις ταύτας, ἂν ὄχι τὸ ὅλον, ἀλλὰ τὸ ¼ καὶ τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως.

§74ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 μετὰ τῆς προσθήκης μετὰ τὸ «ἐπιτρέπεται κατάσχεσις ἐπὶ τοῦ ¼» τῶν λέξεων «τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως καί». Ὁμοίως γίνεται δεκτὸν τὸ 5 ἄρθρον καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς ἐκχωρήσεως καὶ κατασχέσεως τῶν παρὰ τοῦ Δημοσίου κλπ. ὀφειλομένων εἰς ἐργολάβους, προμηθευτὰς καὶ ἐργάτας.

§76ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Πᾶν ὅ,τι ἀντιβαίνει εἰς τὴν ἰσότητα ἐνώπιον τοῦ νόμου καὶ παρακωλύει τὴν ἐλευθερίαν τῆς διαχειρίσεως τῆς περιουσίας, δὲν ὠφελεῖ οὔτε τὴν Πολιτείαν, οὔτε τὴν κοινωνίαν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον κηρύσσομαι κατὰ τῆς ἀρχῆς καὶ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§78ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 1.

§79ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ λόγος τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ὁ ὁποῖος ἐκτίθεται καὶ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, ἀμφιβάλλω ἂν ἐκτείνηται καὶ εἰς ὅλα τὰ ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα κηρύσσονται ἀκατάσχετα, διότι τὸ ἄρθρον λέγει (ἀναγινώσκει)..... Τώρα, ἐάν τις χορηγήσῃ εἰς τὸ Δημόσιον ὄχι πλέον ὑλικά, ἀλλ’ ἄλλα εἴδη τρόφιμα λ. χ. τίς ὁ λόγος, δι’ ὃν ἀπαγορεύεται ἡ κατάσχεσις καὶ ἐπὶ τῆς ἕνεκα τοιαύτης χορηγήσεως ἀπαιτήσεως;

§80ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Ἡ σχέσις μεταξὺ ἐκτελέσεως καὶ κατασχέσεως φαίνεται καταφανής· ὁ ἐργολάβος δὲν ἔχει χρήματα ὅσα ἀπαιτοῦνται νὰ ἐκτελέσῃ ἓν ἔργον τοῦ Δημοσίου, ἀρχίζει μὲ μίαν προκαταβολὰν καὶ περιμένει νὰ εἰσπράξῃ καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν συνέχειαν τῆς ἐργασίας του (Θόρυβος).

§81ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου.

§82ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὡς εἶναι συντεταγμένον τὸ ἄρθρον ἀναφέρεται εἰς πᾶσαν προμήθειαν.

§83ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διὰ τοιαῦτα ἔργα.

§84ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ διασαφηνισθῇ.

§85ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νὰ διαγραφῇ τὸ «πρὸς δημοσίαν ὑπηρεσίαν» καὶ νὰ προστεθῶσιν ἐν τέλει τοῦ τελευταίου ἐδαφίου αἱ λέξεις «εἰς προμηθευτὰς ὑλικοῦ καὶ διὰ πᾶσαν προμήθειαν ἢ παροχὴν ὑλικοῦ διὰ τ’ ἀνωτέρω ἔργα».

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μετὰ τῆς τροπολογίας, ἣν ἠκούσατε, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται).

§87ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἰδοὺ τί συνέβη· δυνάμει τοῦ νόμου ΧΟΒʹ ἀπηγορεύετο ἡ κατάσχεσις τοιούτων ἀποζημιώσεων εἰς ἐργολάβους, ἐν τούτοις εὑρέθη πρόσωπον, τὸ ὁποῖον κατέσχε τὴν ἀποζημίωσιν αὐτὴν, ὁ δὲ ταμίας δὲν ἔδιδε τὰ χρήματα, ἂν δὲν ἐξεδίδετο ἀπόφασις.

§88ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὸν ΧΟΒʹ νόμον ὑπῆρχεν ἐξαίρεσις ὑπὲρ τῶν καταβαλλόντων ἐργασίαν ἢ ὑλικὸν, εἰς ἐκείνας δὲ τὰς ἐξαιρέσεις ἀφορᾷ ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλετε. Ἤδη οὐδεμία ὑπάρχει διάκρισις, οὐδὲ δύναται νὰ παρουσιασθῇ τὸ ζήτημα.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποκλειστικοῦ δικαιώματος τῆς εἰσαγωγῆς καὶ πωλήσεως τοῦ πετρελαίου.

§90ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὰ μονοπώλια, κύριοι, προσβάλλουσι τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἱερωτέρου δικαιώματος τοῦ ἀνθρώπου, τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐργάζεσθαι, προσβάλλουσι τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐμπορίας καὶ φορολογοῦσιν οὐ μόνον τὸν ἔχοντα, ἀλλὰ καὶ τὸν μὴ ἔχοντα, διότι εἰσὶ κατ’ ἐξοχὴν ἔμμεσοι φόροι, οἱ δὲ ἔμμεσοι φόροι ἔχουν τὸ τοιοῦτον ὀλέθριον ἀποτέλεσμα ὅτι φορολογοῦσιν οὐ μόνον ἐκεῖνον, ὅστις κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ Συντάγματος ὑπόκειται εἰς φορολογίαν, διότι κέκτηται περιουσίαν, ἀλλὰ φορολογοῦσι καὶ ἐκεῖνον, ὅστις στερεῖται περιουσίας καὶ ὅστις ἀποζῇ διὰ τῆς ἐργασίας του. Τὰ μονοπώλια εἶνε σύστημα, τὸ ὁποῖον ἄγει εἰς τὴν συγκέντρωσιν πλούτου εἰς τὰ Δημόσια ταμεῖα, ἀλλὰ συνάμα καταδικάζει τὴν κοινωνίαν εἰς καχεκτικὴν κατάστασιν καὶ προκαλεῖ κοινωνικὰς πληγάς. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι κακῶς ποιοῦντες οἱ διοικοῦντες τὸν Τόπον καταφεύγουσιν εἰς τὰ μονοπώλια. Καθιερώσαμεν ἤδη ἓν μονοπώλιον καὶ βλέπομεν ὅτι ἀγαθοὺς καρποὺς δὲν ἔφερεν· ἐμποδίσαμεν τὴν ἐλευθερίαν τῆς παραγωγῆς, τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐργάζεσθαι, τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου, χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὰ ἀγαθὰ, τὰ ὁποῖα προσεδόκα ἡ Κυβέρνησις. Ἔχουσι δὲ τὰ μονοπώλια καὶ τοῦτο τὸ κακὸν ὅτι συνεπάγουσι καταχρήσεις, διότι ἡ κοινωνία διατίθεται πάντοτε κατὰ τῶν μονοπωλίων, μὴ ἀνεχομένη τὰς παρακωλύσεις εἰς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐργάζεσθαι, καὶ διὰ τοῦτο συνωμόττουν πάντες ὅπως καταδολιευθῶσι τὰ μονοπώλια. Ἐντεῦθεν καταπιέσεις καὶ διαφθορά. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔχει πεποίθησιν εἰς τὴν τιμίαν διαχείρισίν του, καὶ δὲν ἀμφισβητῶ ὅτι ἡ περὶ τὰ οἰκονομικὰ διαχείρισίς του εἶναι ἄγρυπνος καὶ τιμία· ἀλλ’ ἅπαξ καθιερωθέντων τῶν μονοπωλίων, τίς δύναται νὰ ἐγγυηθῇ ὅτι πάντοτε θὰ διέπωνται τὰ τῆς Πολιτείας ὑπὸ ἀνθρώπων ἀγρύπνων περὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, ἐπιτηρούντων αὐστηρῶς τὴν διαχείρισιν τῶν τοῦ Δημοσίου, ὥστε νὰ μὴ γίνεται κατάχρησις; Διὰ τοῦτο λέγω ὅτι τὰ μονοπώλια αὐτὰ δύνανται μεθαύριον νὰ δώσωσι χώραν εἰς μεγάλας καταχρήσεις πρὸς βλάβην καὶ τῶν πολιτῶν καὶ τοῦ Δημοσίου. Τὰ τοιαῦτα ἱδρύματα καὶ τὰ τούτοις παρόμοια ἐπήνεγκον κοινωνικὰς νόσους εἰς τὴν Εὐρώπην, καὶ δὲν πρέπει ἑπομένως νὰ καταφύγωμεν εἰς αὐτὰ κατ’ ἀπομίμησιν (θόρυβος). Δὲν δύναμαι νὰ διαμφισβητήσω ὅτι ἡ Βουλὴ διέγραψε τὴν πορείαν της καὶ ὅτι πᾶσα συζήτησις εἶναι περιττὴ καὶ ἴσως ἔπρεπε νὰ τηρῶ σιγὴν, ἀλλ’ εἶναι ζητήματα, ἐφ’ ὧν ἕκαστος ὀφείλει νὰ ἔχῃ ἰδίαν γνώμην, καὶ ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου ἐν ὀλίγοις, ἀφοῦ παραμένω ἐν τῷ περιδόλῳ τούτῳ. Τὰ μονοπώλια, κύριοι, εἰσὶ χρήσιμα ὅπως συγκεντροῦται εἰς τὰς χεῖρας ὀλίγων καὶ τοῦ Δημοσίου τὸ χρῆμα τῶν πολλῶν τῶν πενομένων μάλιστα, καὶ ἐντεῦθεν αἱ κοινωνικαὶ πληγαὶ, ὑφ’ ἃς στενάζει ἤδη ἡ Εὐρώπη, καὶ διὰ τοῦτο παρατηρεῖται τανῦν ὅτι ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις συσκέπτονται ὅπως ἐξεύρωσι μέσον νὰ προλάβωσι τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἀπειλουμένων ἐξεγέρσεων τῶν λαῶν. Αἱ Κυβερνήσεις ἐνόμισαν, ὅτι ἠδύναντο νὰ ἐκμυζῶσι τοὺς ἱδρῶτας τοῦ λαοῦ ἐπὶ τῇ προφάσει ὅτι προπαρασκευάζουσι τὸ μεγαλεῖον αὐτοῦ, τοῦτο δὲ ἤγαγε τὴν Εὐρωπαϊκὴν κοινωνίαν εἰς τὴν κοινωνικὴν καχεξίαν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν διατελεῖ καὶ σφαδάζει τόγε νῦν. Ἐσκέφθην πάντοτε καὶ ἐπεπόθησα ὅπως ἡ Ἑλλὰς χαράξῃ πορείαν, ἥτις νὰ μὴ ἦναι ἀπομίμησις καὶ ἀντιγραφὴ τῆς πορείας, ἣν ἠκολούθησε καὶ ἀκολουθεῖ ἡ Εὐρώπη ἕνεκα ἄλλων περιστάσεων ἐν αἷς εὑρέθη, ὑπὸ τὰς ὁποίας κατ’ ἀνάγκην καὶ δι’ οὗ ἐπεθύμουν ἐν Ἑλλάδι νὰ τεθῶσιν ὑγιέστεραι βάσεις, ἵνα μὴ φθάσωμεν εἰς τὴν νοσηρὰν κοινωνικὴν κατάστασιν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν διατελεῖ ἡ Εὐρώπη. Τὸ Σύνταγμα καθιεροῖ τὴν ὑγιεστέραν ἀρχὴν, ἐπὶ τῆς ὁποίας δύναται νὰ στηριχθῇ ἡ φορολογία, καὶ καθ’ ἣν φορολογεῖται ἕκαστος ἀναλόγως τῆς περιουσίας του· ἑπομένως πρέπει νὰ ἔχῃ τις περιουσίαν ἵνα φορολογηθῇ, καὶ περιουσίαν, ἥτις νὰ ἐπαρκῇ εἰς τὴν ὕπαρξίν του. Ὅταν τὸ οἰκονομικὸν οἰκοδόμημα ἑνὸς Ἔθνους στηρίζηται ἐπὶ τῶν ἀμέσων φόρων, τότε, ἐπειδὴ τὸ Κράτος ἀναζητεῖ τίς ὁ ἔχων, τίς ὁ παράγων, ποῖον τὸ καθαρὸν κέρδος, προβαίνει εἰς δικαίαν φορολογίαν, καὶ δὲν φορολογεῖται τότε ὁ μὴ ἔχων, καὶ δὲν ἐπέρχεται τότε ἡ ἀγρία πάλη, ἥτις διεξάγεται ἤδη εἰς τὴν Εὐρώπην μεταξὺ τοῦ πλουσίου καὶ τοῦ πτωχοῦ, μεταξὺ τοῦ ἔχοντος καὶ μὴ ἔχοντος. Δὲν ἔχει δ’ οὕτως, ὅταν ἐπικρατῇ τὸ σύστημα τῶν ἐμμέσων, διότι τότε φορολογοῦνται οἱ πολλοὶ οἱ μὴ ἔχοντες καὶ φορολογοῦνται, ὅπερ ἀπαίσιον, ὅσον καὶ οἱ ἔχοντες, θὰ ἀγοράσῃ τὸν ἄρτον ὁ βαθύπλουτος, θὰ φορολογηθῇ, καὶ θὰ φορολογηθῇ ὅσον καὶ ὁ πτωχός· Θὰ καπνίσῃ τὸ σιγάρον του ὁ πλούσιος καὶ θὰ φορολογηθῇ ὅσον καὶ ὁ πτωχός, ὁ ὁποῖος ἐργαζόμενος δι’ ὅλης τῆς ἡμέρας, κεκμηκὼς, νομίζει ὅτι εὑρίσκει ἀνακούφισίν τινα, διότι καπνίζει ἓν σιγάρον καὶ βλέπει ἐξερχόμενον τὸν καπνόν. Ἡ τοιαύτη δ’ ἰσότης εἶναι σκληρὸς ἐμπαιγμὸς ὡς πρὸς τὸν πτωχὸν τὸν φορολογούμενον ἐπὶ τοῦ ἐκ τῶν ἱδρώτων τῆς προσωπικῆς ἐπιπόνου ἐργασίας του ὅσον ὁ πλούσιος. Τὸ Κράτος δὲν δικαιοῦται κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην νὰ φορολογήσῃ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τὰ μέσα τῆς ὑπάρξεως, πορίζεται δ’ αὐτὰ ἐκ τῆς προσωπικῆς του ἐργασίας· φορολογοῦν δ’ αὐτὸν ἀδίκως, καθίστησι αὐτὸν ἐχθρὸν τῆς κοινωνίας καὶ ὠθεῖ αὐτὸν εἰς τὸ ἔγκλημα, καὶ οὕτω φθάνομεν εἰς τὰ κοινωνικὰ ζητήματα τὰ ἐπασχολοῦντα σήμερον σύμπασαν τὴν Εὐρώπην. Διὰ ταῦτα θὰ διαπράξωμεν κάλλιον, ἂν ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ σύστημα τῆς ἀμέσου φορολογίας, καταργοῦντες τὸ σύστημα τῆς φορολογίας ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, καὶ νὰ ἐπιβάλωμεν μίαν φορολογίαν δικαίαν ἐπὶ τῶν πλουσίων κεφαλαιούχων, τῶν γαιοκτημόνων, διότι ὁ ἔχων κεφάλαιον τὴν γῆν ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλῖναι, ἔχει τὸ κτῆνός του, ἔχει τοὺς καρπούς του, ἔχει τέλος τὴν ὕπαρξίν του, ἀλλ’ ὁ ἀστὸς, τὸν ὁποῖον φορολογεῖτε διὰ τῶν ἐμμέσων, δὲν ἔχει πολλάκις οὔτε στέγην, οὔτε ἄλλην περιουσίαν πλὴν τῆς ἐργασίας του, ὅταν δὲ τὸν φορολογῆτε ὑπερμέτρως, κηρύσσεται ἐχθρὸς τῆς κοινωνίας, καὶ ὅπερ ὀλέθριον καὶ δι’ αὐτὸν καὶ διὰ τὴν Πολιτείαν.

§91ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κύριος βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας ἐξήτασε τὸ ζήτημα τῶν τριῶν μονοπωλίων τῶν προτεινομένων ἀπὸ γενικωτέρας καὶ ὑψηλοτέρας ἀπόψεως· ἐθεώρησεν ὅτι πρέπει ν’ ἀποκρούσῃ τὰ μονοπώλια ὅπως καὶ ἐν γένει τὸ σύστημα τῆς ἐμμέσου φορολογίας κατὰ προτίμησιν τῆς ἀμέσου, ὅτι ἔπρεπε μᾶλλον νὰ φορολογήσωμεν τὸν γεωργὸν παρὰ τὸν ἀστόν. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὰ μονοπώλια συμφωνῶ μετὰ τοῦ κυρίου βουλευτοῦ, εἶμαι καὶ ἐγὼ κατ’ αὐτῶν ἀποδεχόμενος αὐτὰ μόνον ἐξαιρετικῶς, καὶ θέλω ἐξηγήσει διατί φρονῶ, ὅτι ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ εἶναι ἀποδεκτὰ ἐξαιρετικῶς τὰ μονοπώλια. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὰς ἰδέας αὐτοῦ περὶ προτιμήσεως μᾶλλον τῶν γεωργῶν πρὸς φορολογίαν παρὰ τοὺς ἀστοὺς διαφωνῶ.

§92ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὡς βάσιν εἶπον ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν ἄμεσον φορολογίαν, καὶ οἱ ἀστοὶ ἔχουν κτήματα.

§93ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἴπατε ὅτι ἔχων τις γῆν, ἐξ ἧς παράγει, ἔχει θετικόν τι, ἐνῷ ἡ ἄλλη ἀπολαυὴ δὲν εἶναι θετική, ταύτην τὴν διάκρισιν οὐδόλως ἀποδέχομαι κατ’ ἀρχήν. Ἐν Ἑλλάδι ἰδίως θεωρῶ, ὅτι ἡ πρωτίστη βιομηχανία εἶναι ἡ γεωργία καὶ ὅτι οἱ θέλοντες νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν βιομηχανίαν, πρέπει νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν Γεωργίαν, διότι ἡ Γεωργία διὰ τῆς καταργήσεως τῆς δεκάτης δὲν κατέστη ἀσίδοτος· τοὐναντίον, καὶ ἡ φορολογία τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν εἶναι βαρεῖα σχετικῶς πρὸς τὴν ἐν ἄλλοις Κράτεσι φορολογίαν. Ἡ βιομηχανία ἡ μεγάλη παρ’ ἡμῖν εἶναι ἐντελῶς ἀσίδοτος καὶ δικαίως, δὲν κατακρίνω τοῦτο· τὴν ἀσιδοσίαν τῆς βιομηχανίας θεωρῶ συμφέρουσαν, οὐχὶ ὅμως τὴν προστασίαν αὐτῆς διὰ τῆς φορολογίας ἄλλων. Ἀποδεχόμενος λοιπὸν τὸ σύστημα τῆς φορολογίας τῆς ἐμμέσου κατὰ προτίμησιν τῆς φορολογίας τῆς ἀμέσου, ἄνευ ὅμως τῆς ἀσιδοσίας τῆς γεωργίας, θεωρῶ ὅτι ὀρθὰ εἰσὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προτείνονται, καὶ ἀπεδέχθη ἡ Βουλὴ μέχρι τοῦδε πρὸς ἐλάττωσιν τοῦ φόρου τῆς γεωργίας, καὶ τὴν ἀντικατάστασιν αὐτῆς διὰ φόρου ἐμμέσου. Τὰ μονοπώλια δὲν ἤθελον παραδεχθῆ δι’ οὓς λόγους ἀνέφερεν ὁ κύριος βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας, ὅτι ἡ ἐμπορία πρέπει νὰ ᾖναι ἐλευθέρα, ὅτι ἄνευ τῆς ἐλευθερίας δὲν δύναται νὰ λάβῃ πλήρη τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς, καὶ ὅτι εἶναι ἄτοπον τὸ Κράτος ν’ ἀφαιρῇ ἀπὸ τοῦ ἰδιώτου τὴν ἐργασίαν ἐκείνην, ἥτις ἀνήκει εἰς αὐτόν, τὴν ἀπόκτησιν τῶν εἰδῶν ἐν τῷ τόπῳ τῆς παραγωγῆς, τὴν μεταφορὰν αὐτῶν ἐνταῦθα καὶ τὴν πώλησιν κατὰ τρόπον, ὅστις καθιστᾷ τὰ προϊόντα προσιτὰ εἰς τὴν κοινωνίαν. Ταῦτα δὲν εἶναι ἔργα τοῦ Κράτους, καὶ ἡ Πολιτεία μόνον ἐξαιρετικῶς δύναται νὰ ἐπιλαμβάνεται τοιούτων ἔργων καὶ πότε; μόνον ὅταν ὡς πρὸς φορολογίας τινὰς θεωρεῖ, ὅτι τὸ μονοπώλιον εἶναι τὸ καταλληλότερον μέσον πρὸς ἐπιβολὴν τοῦ φόρου, ἄνευ βλάβης τῆς κοινωνίας, πρόκειται δὲ καὶ περὶ εἴδους, τὸ ὁποῖον οὔτε ἔλαβεν, οὔτε δύναται νὰ λάβῃ μεγάλην ἐμπορικὴν ἢ βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν ἐν τῇ χώρᾳ. Μονοπώλια ἐν Ἑλλάδι ἔχομεν μέχρι τοῦδε δύω, ἔχομεν τὸ ἄρτι ἐπιβληθὲν τοῦ σιγαροχάρτου καὶ τὸ ἐπιβληθὲν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου μονοπώλιον τοῦ ἅλατος. Καὶ τὸ μὲν τοῦ σιγαροχάρτου, μεθ’ ὅσα καὶ ἂν εἶπεν ὁ κύριος βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας, εὐδοκίμησε, διότι ἄνευ οὐδεμιᾶς δαπάνης τοῦ Δημοσίου ἔχομεν ἀπολαβὴν σπουδαιοτάτην, σχεδὸν ἐξησφαλίσθη ἡ ἀπολαβή, τὴν ὁποίαν, ὅτε τὸ πρῶτον ὑποβάλομεν τὸ νομοσχέδιον, ὑπελογίσαμεν. Ὡς πρὸς τὸ μονοπώλιον τοῦ ἅλατος ἀποδέχομαι, ὅτι εὑρίσκουσιν αἱ κατὰ τοῦ μονοπωλίου ἀρχαὶ πολλὴν τὴν ὑποστήριξιν ἐν τῷ τρόπῳ, καθ’ ὃν τοῦτο διαχειρίζεται παρ’ ἡμῖν, διότι ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου τούτου δὲν ὑπάρχουσιν οἱ ἐξαιρετικοὶ λόγοι, οἵτινες ὑπάρχουσιν ὡς πρὸς τὰ φωσφόρα, τὸ πετρέλαιον, καὶ τὰ παιγνιόχαρτα.

§94ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Καὶ ἡ ἐκκοπὴ τοῦ καπνοῦ εἶναι μονοπώλιον.

§95ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ὡς πρὸς τὸν καπνόν, οὐχὶ ὅτι ἀποτελεῖ μονοπώλιον, ἀλλ’ ὅτι μόνον τὴν ἐκκοπὴν ἀνέλαβε τὸ Κράτος, καὶ διὰ τοῦτο τὸ παρέλειψα, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀκρίβειαν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ὅτι ὑπάρχει τὸ μονοπώλιον τῆς κοπῆς, τὸ ὁποῖον θεωρῶ ἐπιτυχόν, διότι βλέπω, ὅτι ἡ κοπὴ τοῦ καπνοῦ διεξάγεται πολὺ εὐθηνότερον ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἢ ὑπὸ τῶν ἰδιωτῶν, καὶ τοῦτο ἀπεδείχθη, διότι ὑπὸ τοῦ νόμου ἐπιτρέπεται καὶ ὑπὸ τῶν ἰδιωτῶν κοπή, οἱ δὲ ἰδιῶται δὲν ἠδυνήθησαν νὰ συναγωνισθῶσι πρὸς τὸ Δημόσιον· ὀλίγοι ἐζήτησαν νὰ συστήσωσιν ἰδιαίτερα καταστήματα κοπῆς, ἀλλὰ παρῃτήθησαν πεισθέντες, ὅτι δὲν ἠδύναντο οὐδὲ ἐπὶ ἀνωτέρᾳ δαπάνῃ τῆς τοῦ Δημοσίου νὰ διεξαγάγωσιν ὡς αὐτὸ τὴν ἐργασίαν, διότι ἐνῷ τὸ Δημόσιον κόπτει τὸν καπνὸν ἀντὶ 50 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν, εἰς ἐκείνους ἐστοίχιζε μίαν δραχμὴν καὶ εἴκοσι λεπτά. Περὶ τοῦ ἅλατος παραδέχομαι, ὅτι τὰ κακὰ τοῦ μονοπωλίου εἶναι καταφανῆ, καὶ διὰ τοῦτο, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ σκέψεως πρὸς ἀντικατάστασιν τοῦ μονοπωλίου τοῦ ἅλατος δι’ ἄλλου τινὸς συστήματος, θὰ ἐθεώρουν λίαν σκόπιμα τὰ ῥηθέντα παρὰ τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας κατὰ τῶν μονοπωλίων, διότι ἐκεῖ εὑρίσκουσι τὴν ἐφαρμογήν των· προκειμένου ὅμως περὶ τῶν μονοπωλίων, περὶ ὧν ἤδη συζητοῦμεν, τουτέστιν ἐπὶ τοῦ πετρελαίου, ἐπὶ τῶν χημικῶν πυρείων καὶ ἐπὶ τῶν παιγνιοχάρτων, τὰ κακὰ τοῦ μονοπωλίου ποῦ τὰ εὑρίσκομεν; Ἀνέφερεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας ὡς πρῶτον κακὸν τὸν περιορισμὸν τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας τῆς ἐγχωρίου. Προκειμένου περὶ πετρελαίου, ἐγχωρίαν βιομηχανίαν πετρελαίου οὔτε ἔχομεν, οὔτε δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν. Παρέστη ἐπ’ ἐσχάτων βιομηχανία τις, σχετιζομένη πρὸς τὸ πετρέλαιον, ἀλλὰ βιομηχανία λαθρεμπορική· διότι τὸ ὑπάρχον Δασμολόγιον εἶχεν ἑρμηνευθῆ διὰ τρόπου, ὅστις ἐπέτρεπε τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ ἀκαθαρίστου πετρελαίου σχεδὸν ἀτελῆ. Τοῦτο κατ’ ἐμὲ ἦτο παρερμηνεία, καὶ ὅταν εἰς ἐμὲ, ὡς Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὑπεβλήθη τὸ ζήτημα, ἀπεφάνθην ὑπὲρ τῆς ἑρμηνείας τοῦ περὶ πετρελαίου ἄρθρου τοῦ Δασμολογίου, τῆς μὴ ἐπιτρεπούσης τὴν διάκρισιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου πετρελαίου ἀπὸ τοῦ ἐπὶ τοῦ καθαροῦ, ἀλλ’ ὑπαγούσης καὶ τὸ ἀκάθαρτον εἰς τὸ τέλος τοῦ καθαροῦ. Ἐπὶ τῇ προτέρᾳ ὅμως ἑρμηνείᾳ στηριχθέντες τινὲς, ἐσύστησαν κατάστημα πρὸς καθαρισμὸν τοῦ ἀκαθαρίστου πετρελαίου, σχεδὸν ἀτελοῦς εἰσαγομένου. Ἐκ τῆς ἐργασίας δὲ ταύτης διενοοῦντο νὰ ὠφεληθῶσι τὸ βαρύτατον τέλος τὸ ἐπὶ τοῦ πετρελαίου. Τοῦτο δὲν εἶναι βιομηχανία, οὐδὲ θὰ ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ καὶ ν’ ἀναπτυχθῇ κατὰ τὴν ἄρτι δοθεῖσαν, ὀρθῶς κατ’ ἐμὲ, ἑρμηνείαν εἰς τὰ τοῦ δασμοῦ τοῦ πετρελαίου. Περὶ βιομηχανίας ἄρα πετρελαίου δὲν πρόκειται, ὥστε αὐτὴ ἡ κατὰ τῶν μονοπωλίων σκέψις δὲν χωρεῖ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Περὶ ἐμπορίας δὲ πετρελαίου, ποίαν ἀνάπτυξιν δύναται παρ’ ἡμῖν νὰ λάβῃ σπουδαίαν ἡ ἐμπορία τοῦ πετρελαίου, καὶ τίνα περιορισμὸν φέρομεν; Εἰδικοὶ ἔμποροι τοῦ πετρελαίου ἐν Ἑλλάδι δὲν δύνανται νὰ ὑπάρξωσιν. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ὑπῆρξε ποτὲ κέντρον ἐμπορίας πετρελαίου· ὑπάρχουσιν ἐν Εὐρώπῃ λιμένες τινὲς, καταστάντες κέντρα ἐμπορίου ξενικοῦ πετρελαίου, τοῦ Ἀμερικανικοῦ πετρελαίου· οὕτως ἡ Τεργέστη καὶ ἡ Γενούη εἶναι ἐμπορικὰ κέντρα πετρελαίου, εἰσαγομένου ἐξ Ἀμερικῆς, καὶ διὰ τῶν δύω τούτων λιμένων παραδιδομένου εἰς τὴν κατανάλωσιν τῶν περὶ τὴν Μεσόγειον. Ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς δὲν ἠδυνήθη νὰ παράσχῃ πρόσφορον ἔδαφος τοιαύτης ἐργασίας, οὐδὲ θὰ ἦναι τοῦτο δυνατὸν καὶ ἐν τῷ μέλλοντι. Ἡ Τεργέστη παρέχει πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα δὲν δύναται νὰ παράσχῃ ἡ Ἑλλὰς καὶ δι’ ἄλλους λόγους, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἐλεύθερον ἐκεῖ ἐμπόριον, διότι εἶναι ὅλη ἡ Τεργέστη διαμετακόμισις. Τὸ πετρέλαιον ἑπομένως ἐμπορεύονται ἐνταῦθα οἱ ἀφορῶντες εἰς τὴν ἐπιτόπιον κατανάλωσιν. Τὴν λιανικὴν πώλησιν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον δὲν θέλει περιορίσει· ἡ διαφορὰ ἔσται ὡς πρὸς τοὺς λιανικῶς πωλοῦντας, ὅτι ἀντὶ νὰ ἀγοράζωσιν ἐν Ἀμερικῇ, ἢ ἐν Τεργέστῃ, ἢ ἐν Γενούῃ, θ’ ἀγοράζωσι παρὰ τοῦ Δημοσίου. Τὰ τῶν τιμῶν δ’ ἐκ τοῦ μονοπωλίου δὲν μεταβάλλονται, διότι ὡς πρὸς τὸ πετρέλαιον αἱ τιμαὶ ἐν Ἀμερικῇ εἶναι ὡρισμέναι· ὑπάρχουσι πολλὰ καταστήματα παράγοντα πετρέλαιον, ἀλλὰ τὰ καταστήματα ταῦτα εἶναι συνεννοημένα πρὸς ἄλληλα καὶ ἔχουσιν ὡρισμένας τιμὰς τὰς αὐτὰς δι’ ὅλα, ὥστε ἀγοράζεται τὸ πετρέλαιον κατὰ τιμολόγια ὡρισμένα, ὅπως θ’ ἀγοράζηται κατόπιν τὸ πετρέλαιον παρὰ τοῦ μονοπωλίου ἐπὶ τιμολογίων, στηριζομένων ἐπὶ τῶν Ἀμερικανικῶν, διότι καὶ τὸ μονοπώλιον, τὸ συνιστώμενον ἤδη, τιμὴν τοῦ πετρελαίου ὁρίζει τὴν τιμὴν τῆς ἀρχικῆς ἀγορᾶς, προσθέσει τῶν ἐξόδων τῆς μεταφορᾶς, τῶν τελῶν τῶν νῦν καταβαλλομένων καὶ προσέτι 10% τὸ πολὺ λόγῳ φύρας καὶ ἐξόδων διαχειρίσεως. Ὥστε κατ’ οὐδὲν μεταβάλλεται ἡ θέσις τῶν λιανικῶς πωλούντων. Χονδρικῶς δ’ ἀγοράζοντες παρ’ ἡμῖν ὀλίγιστοι ὑπῆρχον, οὐδὲ ἠδύνατο ἡ τοιαύτη ἐμπορία νὰ ἀναπτυχθῇ τοσοῦτον, ὥστε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, προκειμένου περὶ καταλληλοτέρας φορολογίας διὰ τοῦ μονοπωλίου. Περὶ τῶν παιγνιοχάρτων, νομίζω, ὅτι καὶ ὁ κ. βουλευτὴς εἶπεν ὅτι παραιτεῖ τὰς ἀντιῤῥήσεις του. Ἂν ὑπῆρχε βιομηχανία παιγνιοχάρτων παρ’ ἡμῖν σπουδαίως ἀνεπτυγμένη, ἔπρεπε νὰ προστατευθῇ. Ὑπάρχει βιομηχανία τις παιγνιοχάρτων ἐνταῦθα, ἀλλ’ αὕτη ὄχι μόνον δὲν θέλει βλαφθῇ ἐκ τοῦ μονοπωλίου, ἀλλ’ ἐξ ἐναντίας δύναται καὶ νὰ ὠφεληθῇ, διότι τὸ μονοπώλιον τὸ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως διαχειριζόμενον δύναται νὰ παράσχῃ εἰς τὰ καταστήματα προτίμησιν, ἐφ’ ὅσον ταῦτα εἶναι ἱκανὰ νὰ παράγωσιν ὁμοίας ποιότητος καὶ περίπου εἰς ὁμοίας τιμὰς προϊόντα πρὸς τὰ ἐξωτερικά. Ἐὰν ὑπῆρχεν ἐνταῦθα ἀνεπτυγμένη βιομηχανία, ἢ ἐὰν ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ ἀνεπτυγμένη βιομηχανία, συναγωνιζομένη πρὸς τὴν ξενικὴν βιομηχανίαν τῶν παιγνιοχάρτων, θὰ ἐνόουν πληρέστατα τὴν ἀντίῤῥησιν, ὅτι δὲν πρέπει διὰ μονοπωλίων νὰ παρεμποδίσωμεν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας ταύτης· ἀλλὰ τοιαύτη βιομηχανία, δυναμένη νὰ συναγωνισθῇ πρὸς τὴν ξενικὴν βιομηχανίαν τῶν παιγνιοχάρτων, βεβαίως δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ, ἐλλειπόντων πρὸς τοῦτο πάντων τῶν στοιχείων παρ’ ἡμῖν. Καὶ χημικῶν πυρείων βιομηχανία ὑπάρχει ἐνταῦθα, ἀλλ’ ἐν τοῖς σπαργάνοις. Ὑπάρχουσι δύω καταστήματα, παράγοντα πυρεῖα, καὶ τὰ ὁποῖα ἴσως δὲν εἶδόν ποτε οἱ κύριοι βουλευταί· ἀλλ’ ἡ παραγωγὴ αὐτῶν εἶναι ἀσήμαντος καὶ τὰ πυρεῖα τὰ παραγόμενα ποιότητος ὅλως προστίχου. Τὰ καταστήματα ταῦτα δύνανται ἴσως νὰ ὠφεληθῶσιν ἐκ τοῦ μονοπωλίου, διότι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ πᾶν τὸ συμφέρον ἵνα παράσχῃ εἰς αὐτὰ τὸ μέσον τοῦ νὰ καταναλίσωσι τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα πρότερον κατηνάλισκον, καὶ νὰ παράγωσι καὶ καλλίτερα, ὡς ἔχοντα βέβαιον καταναλωτήν. Ὥστε οὐδὲν τῶν κακῶν τῶν ἐγκειμένων ἐν τοῖς μονοπωλίοις δύναται νὰ θεωρηθῇ ὑπάρχον ἐν τοῖς μονοπωλίοις τούτοις· ἀφοῦ δὲ διὰ τοῦ μονοπωλίου δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν φορολογίαν πολλῷ βελτίονα ἢ δι’ ἄλλου συστήματος, δὲν ἔχομεν λόγον ἵν’ ἀποφύγωμεν αὐτὸ μόνον διότι ὀνομάζεται μονοπώλιον. Ἡ ὠφέλεια, ἣν προσδοκῶμεν ἐκ τῶν μονοπωλίων, εἶναι σπουδαία· τὸ πετρέλαιον φορολογεῖται ἤδη καὶ φορολογεῖται βαρέως· δὲν πρόκειται δ’ ἤδη διὰ τοῦ μονοπωλίου νὰ ἐπιβάλλωμεν νέον φόρον, ἀλλ’ ἐλπίζομεν διὰ τῆς μεταβολῆς τοῦ τρόπου τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ φόρου τούτου νὰ ἔχωμεν μεγαλειτέραν εἴσπραξιν. Αὐτὸς ὁ νόμος ῥητῶς διαγράφει τὰ τῶν τιμῶν, ὅπως δὲ διαγράφει αὐτὰς, ἕκαστος δὲν δύναται ἢ νὰ ἔχῃ τὴν πεποίθησιν, ὅτι καὶ αἱ τιμαὶ θὰ ἦναι κατώτεραι τῶν νῦν καὶ τὸ εἶδος θὰ ἦναι καλλίτερον. Αἱ τιμαὶ θὰ ἦναι αἱ τῆς ἀρχικῆς ἀγορᾶς, προσθήκῃ τῶν ἐξόδων τῆς μεταφορᾶς, τοῦ δασμοῦ καὶ προσέτι 10% δι’ ὅλα τὰ ἔξοδα· ταῦτα δὲ πάντα ἐλεγχόμενα καὶ προσδιοριζόμενα ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Θὰ ἔχωμεν ἄρα πετρέλαιον καθαρὸν, πρᾶγμα ἴσως ἄγνωστον ἐν Ἑλλάδι, αὐτὸ δὲ τὸ καθαρὸν πετρέλαιον πωλούμενον εἰς τιμὴν κατωτέραν ἐκείνου, εἰς ἣν σήμερον πωλεῖται τὸ μὴ καθαρόν. Ἐνῷ δὲ θὰ ἔχωμεν τοιουτοτρόπως ἐλάττωσιν φόρου, θὰ ἔχωμεν μεγαλειτέραν εἴσπραξιν, διότι ὁσονδήποτε καὶ ἂν θεωρήσῃ τις, ὅτι δὲν θ’ ἀποφέρωσι τὰ ἀποτελέσματα τὰ ἐπαγγελλόμενα τὰ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου διαγραφόμενα μέτρα, δὲν δύνανται νὰ μὴ προσθέσωσι σπουδαῖον ποσὸν εἰς τὰ τέως εἰσπραττόμενα. Πάντα τὰ προϋπάρχοντα μέτρα θὰ ἐξακολουθῶσιν ὑφιστάμενα· θὰ ἐξακολουθῇ ὑφισταμένη ἡ τελωνιακὴ ἐπίβλεψις, ἡ ἀποδειχθεῖσα ἀνεπαρκής. Σήμερον τελωνίζονται 2,000,000 περίπου ὀκάδων πετρελαίου· πόσον δὲ καταναλίσκει ὁ Τόπος; Περὶ τούτου εἶναι ἀδύνατον νὰ εἴπομέν τι βέβαιον. Κατά τινας καταναλίσκομεν 10,000,000, κατ’ ἄλλους 8,000,000, κατ’ ἄλλους 5,000,000. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε φαίνεται, ὅτι τὸ τελωνιζόμενον ποσὸν εἶναι ἔλασσον τοῦ ἡμίσεος, ἢ ἴσως καὶ τοῦ τρίτου, τοῦ καταναλισκομένου. Θὰ διατηρήσωμεν ἄρα ὡς πρὸς τὴν εἰσαγωγὴν πάσας τὰς ὑπαρχούσας ἐγγυήσεις, τί δὲ προσθέτομεν; προσθέτομεν τὴν ἐγγύησιν ἐπὶ τῆς καταναλώσεως, ὅτι τὸ πετρέλαιον τὸ ἐν τῷ μέλλοντι καταναλισκόμενον θὰ φέρῃ πάντοτε σφραγῖδα, καὶ ἑπομένως καὶ ἀφοῦ διέλθῃ τὴν τελωνιακὴν ζώνην, θὰ εἶναι διηνεκῶς ὑπὸ ἐπιτήρησιν κυβερνητικήν. Δύναται καὶ ἡ ἐπιτήρησις αὕτη νὰ εἶναι ἀνεπαρκὴς, ἀλλὰ βεβαίως θέλει πολὺ ἐπιπροσθέσει εἰς τὴν ὑπάρχουσαν ἐγγύησιν. Κατὰ πόσον θέλει καταργήσει ἐντελῶς τὴν λαθρεμπορίαν δὲν δυνάμεθα βεβαίως νὰ εἴπωμεν, ἀλλ’ εἶναι μεγάλη ἐλπὶς ὅτι θέλει τὴν καταργήσει σχεδὸν ἐντελῶς· διότι ὁ θέλων νὰ λαθρεμπορευθῇ ἐν τῷ μέλλοντι δὲν θὰ διατελῇ ἐν ταῖς εὐνοϊκαῖς περιστάσεσιν, ἐν αἷς διατελεῖ ὁ νῦν λαθρεμπορευόμενος τὸ πετρέλαιον. Σήμερον ἀγοράζων τις πρὸς λαθρεμπορίαν πετρέλαιον εἰς λιμένα τινὰ ξένον παρακείμενον εἰς τοὺς ἑλληνικοὺς λιμένας, δὲν ἔχει ἄλλην φροντίδα ἢ πῶς νὰ παραβιάσῃ τὴν τελωνιακὴν ζώνην· εὐθὺς ὡς παραβιάσῃ αὐτὴν εἶναι ἀπηλλαγμένος ἄλλου κινδύνου. Ὁ νόμος ὁ τελωνιακὸς ἀπαιτεῖ πρὸς ὕπαρξιν λαθρεμπορίου νὰ παρακολουθήσῃ ὁ ὑπάλληλος τὸ εἰσαγόμενον λαθρεμπορικῶς· ἂν δὲν τὸ παρακολουθήσῃ καὶ κατόπιν πεισθῇ ὅτι τοῦτο εἶναι τὸ λαθραίως εἰσαχθὲν, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ τὸ συλλάβῃ πλέον ὡς λαθρεμπόριον. Εἰς τὸ ἑξῆς θὰ ἔχωσιν οἱ τελωνιακοὶ ὑπάλληλοι τὰ αὐτὰ δικαιώματα περὶ πετρελαίου, τὰ ὁποῖα εἶχον μέχρι τοῦδε, ἀλλὰ τὸ οὕτως εἰσαχθὲν πετρέλαιον δὲν θὰ εἶναι πλέον ἐλεύθερον· ὁ εἰσαγαγὼν αὐτὸ θὰ ὑπόκειται εἰς δευτέραν ἐργασίαν πολλῷ δυσχερεστέραν τῆς πρώτης, θὰ προσφέρῃ εἰς τοὺς λιανικῶς πωλοῦντας εἶδος, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτοὶ πρέπει νὰ λαθρεμπορευθῶσι, πρέπει νὰ συναλλαχθῇ πρὸς λιαγοπώλας, οἵτινες θὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψιν ὅτι θὰ λαθρεμπορευθῶσι λιανικῶς, καὶ ὅτι καθ’ ἑκάστην ἡμέραν θὰ ὑπόκεινται εἰς ἐπιβλέψεις καὶ ἐλέγχους. Ταῦτα πάντα παρέχουσι σπουδαίαν ἐλπίδα ὅτι ἀντὶ τοῦ ποσοῦ τῶν δύω ἑκατομμυρίων θέλομεν δυνηθῆ νὰ φορολογήσωμεν ποσὸν διπλάσιον ἢ τριπλάσιον. Ἄν ὑποτεθῇ ὅτι ἀντὶ τῶν δύω ἑκατομμυρίων ὀκάδων, φορολογοῦμεν πέντε ἑκατομμύρια,—δὲν λέγω ὀκτὼ ἢ δέκα ἑκατομμύρια, λέγω πέντε ἑκατομμύρια, διότι εἶναι ἀδύνατον ἀπὸ τοῦδε νὰ ὁρίσωμέν τι ἀκριβὲς—, ἂν φορολογήσωμεν τρία ἑκατομμύρια ἐπὶ πλέον τῶν νῦν φορολογουμένων, ποία εἶναι ἡ προσθήκη; Εἰς ἡμίσειαν δραχμὴν ἂν ὑπολογήσωμεν κατ’ ὀκᾶν τὴν εἴσπραξιν ἐκ τοῦ δασμοῦ, ὁ ὁποῖος σήμερον ἐπιβάλλεται μετὰ τῶν ἄλλων ἐκ τοῦ μονοπωλίου ἀπολαυῶν τοῦ Δημοσίου, ἰδοὺ ἀμέσως ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον. Ἀλλ’ ἂν εἶναι 10,000,000, ἡ ἡμίσεια δραχμὴ μᾶς δίδει 5,000,000. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπολογίσωμεν ἐπὶ εἰσπράξεως τεσσάρων ἑκατομμυρίων οὐδ’ ἐπὶ τριῶν· ἀλλὰ καὶ ἐπὶ εἰσπράξεως δύω ἢ ἑνὸς ἑκατομμυρίου μόνον ἂν ὑπολογίσωμεν, δὲν εἶναι μέγα τὸ καλόν; καὶ δὲν εἶναι μέγα τὸ καλὸν ὅτι περιωρίσαμεν τὴν λαθρεμπορίαν; Νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ θεωρήσωμεν ὅτι τὸ μονοπώλιον ἐπὶ τοῦ πετρελαίου θέλει ἐξασφαλίσει τὴν εἴσπραξιν τοῦ ὅλου ποσοῦ· ἀλλὰ ποῖον εἶναι τὸ ποσὸν τοῦτο; Πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι μεθ’ ὅλας τὰς προσπαθείας ἵνα τὸ ἐξακριβώσωμεν δὲν ἠδυνήθημεν νὰ πληροφορηθῶμεν ἔστω καὶ κατὰ προσέγγισιν. Ἐπὶ τῶν παιγνιοχάρτων σήμερον διὰ τῆς ὑπαρχούσης φορολογίας ἀπολαμβάνομεν περὶ τὰς 100,000 δραχμῶν. Εἶναι δὲ πανθομολόγητον ὅτι ἐλάχιστοι εἶναι οἱ νῦν φορολογούμενοι, ὅτι τὰ πλεῖστα τῶν εἰς κατανάλωσιν παραδεδομένων παιγνιοχάρτων εἶναι ἀφορολόγητα. Ἄν τὸ σύστημα τοῦ μονοπωλίου δυνηθῇ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν φορολογίαν τοῦ πλείστου μέρους τῶν ἐν χρήσει, τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον θέλει εἰσπράξει τὸ Δημόσιον θέλει εἶσθαι σπουδαῖον, διότι προκειμένου περὶ ἐπιβολῆς μονοπωλίου εἰς τὰ παιγνιόχαρτα, οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος ἵνα πράξωμεν ὡς πρὸς αὐτὰ ὅ,τι πράττομεν εἰς τὸ πετρέλαιον, τουτέστι νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ ποσὸν τῆς φορολογίας τὸ προϋπάρχον· δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν πολὺ μεγαλύτερον τέλος, τὸ ὁποῖον δὲν προσεθέτομεν μέχρι τοῦδε, διότι ὅσον ηὐξάνετο τὸ τέλος τοσοῦτον διὰ τῆς λαθρεμπορίας ἠλαττοῦτο ἡ εἴσπραξις. Ὅταν ὅμως διὰ τοῦ μονοπωλίου περιβάλωμεν δι’ ἐγγυήσεων τὴν εἴσπραξιν, δυνάμεθα νὰ αὐξήσωμεν τὴν φορολογίαν. Ἐπὶ δὲ τῶν χημικῶν πυρείων ἔχομεν τὸ προηγούμενον τῆς Γαλλίας. Ἐν Γαλλίᾳ ὁ φόρος οὗτος ἐπεβλήθη ἐν ἐκτάκτῳ ἀνάγκῃ, ἀναγνωριζόμενος ὑπὸ τῶν ἐπιβαλόντων αὐτὸν ὡς φόρος κακός· διότι ὁ φόρος οὗτος ἐν Γαλλίᾳ εἶχε τὰς ἰδιότητας ἐκείνας τῶν μονοπωλίων, ὧν ἕνεκα ταῦτα καταδικάζονται. Ἀλλὰ παρ’ ἡμῖν ὁ φόρος οὗτος δὲν ἔχει τὰς ἰδιότητας ἐκείνας, καὶ τούτου ἕνεκα θέλει δυνηθῆ νὰ ἐπιβληθῇ ἐνταῦθα πολλῷ εὐχερέστερον καὶ ἐπιτυχέστερον ἢ ἐν Γαλλίᾳ. Ἐν Γαλλίᾳ κατὰ τὴν πρώτην περίοδον τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ τὸ μονοπώλιον τῶν χημικῶν πυρείων σχεδὸν ἀπέτυχε, διότι ἐτύγχανεν ἀντιδράσεως παρὰ τῶν ἐχόντων τὸ ἀντίθετον συμφέρον βιομηχάνων. Ἐνταῦθα τοιοῦτον ἀντίθετον συμφέρον δὲν ὑπάρχει. Ἀπέτυχε προσέτι διότι ἦτο ἐν Γαλλίᾳ εὐχερὴς ἡ λαθραία κατασκευή, ἐνῷ παρ’ ἡμῖν δὲν εἴδομεν αὐτὰ κατασκευαζόμενα οὐδὲ ἐν ἐλευθέρᾳ ἐμπορίᾳ. Ἀλλὰ προσέτι ἀπέτυχε κατὰ τὴν πρώτην περίοδον ὁ φόρος ἐπὶ τῶν πυρείων ἐν Γαλλίᾳ καὶ διότι εἶχεν ἐκμισθωθῆ, ἐνῷ παρ’ ἡμῖν πάντα ταῦτα τὰ μονοπώλια προτείνονται ὑπὸ τὴν διαχείρισιν τῆς Κυβερνήσεως· καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐνόησα εἰς τί ἀφώρων αἱ παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας, ὁμιλήσαντος περὶ μεγάλου πλούτου, τὸν ὁποῖον ἐκ τῶν μονοπωλίων βλέπει συγκεντρούμενον εἰς ὡρισμένα ἄτομα. Ἄν ἐπρόκειτο τὰ μονοπώλια νὰ ἐκχωρηθῶσιν εἰς ἄτομα, ἠδύνατο νὰ ὑποτεθῇ ὅτι τὰ ἄτομα ταῦτα ἤθελον πραγματοποιήσει κέρδη, ἀλλὰ τὰ νομοσχέδια τὰ ὑποβαλλόμενα δὲν ἐπιτρέπουσι τὴν ἐκχώρησιν τῶν μονοπωλίων τούτων εἰς ἄτομα.

§96ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐκεῖ ἀπολήγουσι πάντοτε.

§97ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδὲ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀκριβὴς ἡ παρατήρησις, ἣν διακόπτων με μοὶ ἀπευθύνει ὁ κ. Μεσσηνέζης, ὅτι ἐκεῖ ἀπολήγουσι πάντοτε τὰ μονοπώλια, διότι τὸ κυριώτερον τῶν γνωστῶν μονοπωλίων, τὸ ἐπιτυχέστερον εἶναι τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ τὸ ἐν Γαλλίᾳ, καὶ τοῦτο δὲν παρεχωρήθη εἰς ἄτομα. Ἐπίσης μονοπώλιον τοιοῦτον ἐγένετο ἐν Ῥωμουνίᾳ ἐκχωρηθὲν εἰς ἄτομα, ἀλλ’ ἀμέσως μετὰ τὴν ἀπόδοσιν αὐτοῦ εἰς τὸ Δημόσιον ἐδιπλασιάσθη ἡ πρόσοδος. Ὥστε δὲν νομίζω, ὅτι τὰ προηγούμενα ταῦτα ἐνδεικνύουν τὸν κίνδυνον, ὅτι τὰ μονοπώλια θέλουσι παραχωρηθῆ εἰς ἄτομα· ἐξ ἐναντίας, θεωρῶ, ὅτι τὰ μονοπώλια ταῦτα θέλουσι διατηρηθῆ πάντοτε ὑπὸ τὴν διαχείρισιν τοῦ Δημοσίου, διότι ἡ διαχείρισις αὐτῶν εἶναι εὐχερεστάτη. Ἄν παρεῖχε δυσχερείας ἡ διαχείρισις τῶν μονοπωλίων τούτων, θὰ ἦτο τοῦτο ἀπόδειξις, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιβληθῶσι. Δι’ αὐτὸ τοῦτο τὰ μονοπώλια ταῦτα ἐξαιρετικῶς δύνανται νὰ ἐπιβληθῶσι, διότι πρόκειται περὶ προμηθείας πραγμάτων, τὰ ὁποῖα οὐδεμίαν παρουσιάζουσι δυσχέρειαν, εἴτε ὡς πρὸς τὴν ἀπόκτησιν εἴτε ὡς πρὸς τὴν ἀποθήκευσιν καὶ διανομὴν αὐτῶν κατόπιν πρὸς λιανικὴν πώλησιν. Πάντα ταῦτα εἶναι παρ’ ἡμῖν εὐχερῆ. Ἐν Γαλλίᾳ ὅμως ὡς ἐκ τῆς ἀνθούσης βιομηχανίας τῶν χημικῶν πυρείων πρὸ τοῦ μονοπωλίου ὑπῆρχον αἱ δυσχέρειαι πᾶσαι, τὰς ὁποίας ἡ βιομηχανία ἐκείνη ἡ καταστραφεῖσα ἐκ τοῦ μονοπωλίου ἀντέταξεν εἰς αὐτό. Καὶ ἐν τούτοις ἐν αὐτῇ τῇ Γαλλίᾳ εἴδομεν τὸ μονοπώλιον ἐπιβληθὲν πρῶτον ὡς μέτρον κακὸν, διατηρούμενον ἤδη καὶ ἐπιτυγχάνον, διότι ἤδη ἀνενεώθη ἡ παραχώρησις, ἡ ἐργολαβία τοῦ μονοπωλείου διὰ νέαν περίοδον, ἀνενεώθη δὲ μετ’ αὐξήσεως τοῦ εἰσοδήματος τοῦ Δημοσίου, ὅπερ ἀποδεικνύει, ὅτι οἱ ἀναλαβόντες τὴν ἐπιχείρησιν κατὰ τὴν πρώτην περίοδον, ἐπείσθησαν, ὅτι δύνανται νὰ πραγματοποιήσωσι κέρδος. Ἂν δὲ κατὰ τὰς ἀναλογίας τὰς ἐν Γαλλίᾳ ἐκτιμήσωμεν τὴν ἀπολαυὴν τὴν ἐν Ἑλλάδι, βλέπομεν ὅτι τὸ κέρδος ἔσται ἱκανῶς σπουδαῖον· διότι κατὰ τὴν πρώτην περίοδον ἐν Γαλλίᾳ ἐπλήρονον οἱ ἐργολάβοι τοῦ μονοπωλίου εἰς τὸ Δημόσιον δεκαὲξ ἑκατομμύρια, ἤδη δὲ προσέθηκαν ἕνεκα τοῦ προσδοκωμένου κέρδους ποσόν τι ἑκατομμυρίων διαβαθμιζόμενον ἐν τῇ πενταετίᾳ. Ὥστε ἂν καὶ τὸ κέρδος τῆς ἑταιρίας προσθέσωμεν εἰς τὸ ποσὸν τὸ καταβαλλόμενον πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ ὑπολογίσωμεν περίπου εἰς 20 ἑκατομμύρια τὴν ἐκ τοῦ μονοπωλίου ἀπολαυὴν ἐν Γαλλίᾳ ἐπὶ 38 ἑκατομμυρίων ψυχῶν, βλέπομεν, ὅτι παρ’ ἡμῖν δυνάμεθα ἐπὶ τῇ αὐτῇ ἀναλογίᾳ νὰ ἀπεκδεχώμεθα τὴν εἴσπραξιν ποσοῦ ἑνὸς ἑκατομμυρίου ἐκ τοῦ φόρου τούτου. Ἐν Γαλλίᾳ τὸ μονοπώλιον τῶν πυρείων προσέκοψε καὶ εἰς ἄλλας δυσχερείας, προερχομένας ἐκ τῆς ἀναμίξεως τοῦ ἐργολάβου εἰς τὰ τῆς καταδιώξεως τῶν λαθρεμπορευομένων. Οἱ ἐργολάβοι πλεονεκτοῦντες κατεδίωκον ἁπανταχοῦ, κατεδίωκον οὐ μόνον παρὰ τοῖς λιανικῶς πωλοῦσιν, ἀλλὰ καὶ παρὰ τοῖς κατόχοις, καὶ διὰ τοῦτο συνέταξαν ἀπειρίαν πρωτοκόλλων, ἅτινα ἐξήγειρον τὴν ἀγανάκτησιν τῆς Κοινωνίας κατὰ τοῦ νόμου. Ἠναγκάσθη ὅμως ἡ Πολιτεία νὰ λάβῃ μέτρα κατὰ τῆς τοιαύτης ἐνεργείας τῆς ἑταιρίας. Ταῦτα δὲ πάντα εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν συντάττοντες τὸ νομοσχέδιον, ὥστε τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἐν Γαλλίᾳ, καὶ τὰ ὁποῖα ἐθεράπευσαν τὸ προϋπάρχον κακὸν, ἤδη εἶναι ἐγγεγραμμένα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, καὶ δὲν διατρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ ὑποστῶμεν τὰ αὐτά. Τούτων ἕνεκα θεωρῶ, ὅτι, καίτοι τὰ μονοπώλια εἶναι καταδικαστέα κατ’ ἀρχὴν, οὐδεὶς ὑπάρχει λόγος ἵνα μὴ ἐπιψηφίσωμεν τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐξαιρετικῶς ἐπιβάλλουσι τὴν διὰ μονοπωλίου εἴσπραξιν φόρων, οἵτινες κατ’ οὐδὲν σχεδὸν θὰ ἐπιβαρύνωσι τὸν Λαόν, κατά τι ἀπεναντίας θὰ ἀνακουφίσωσιν αὐτόν, καὶ ἰδίως ὡς πρὸς τὸ πετρέλαιον, εἰς δὲ τὸ Δημόσιον ὑπόσχονται σπουδαίαν ἀπολαυὴν, δι’ ἧς θὰ ἐπέλθῃ ἑτέρα ἀνακούφισις τοῦ λαοῦ, διότι ὅ,τι δὲν λάβωμεν ἐντεῦθεν, βεβαίως εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ τὸ λάβωμεν ἄλλοθεν.

§98ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὀλίγα πρὸς δικαιολόγησιν τῆς γνώμης μου. Πλανᾶται ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς τὰς σκέψεις του· τὸ πετρέλαιον καὶ τὰ πυρεῖα εἶναι ἀντικείμενα γενικῆς χρήσεως· καὶ εἰς τὴν τελευταίαν καλύβην εὕρηται σήμερον πετρέλαιον καὶ πυρεῖα· ἄρα τὸ πετρέλαιον καὶ τὰ πυρεῖα εἶναι ἀντικείμενον εὐρυτάτου ἐμπορίου. Δὲν εἶναι ὀλίγοι οἱ ἐμπορευόμενοι τὸ πετρέλαιον καὶ τά πυρεῖα, εἶναι ἄπειροι. Δὲν εἶναι ἓν καὶ μόνον τὸ εἶδος τοῦ πετρελαίου καὶ τῶν πυρείων, εἶναι διάφορα· διὰ τοῦτο ὑπάρχει συναγωνισμὸς εἰς τὸ ἐμπόριον. Ἀγοράζοντες σήμερον οἱ ἐμπορευόμενοι αὐτὰ τὰ εἴδη, ἐὰν ἔχουν κεφάλαια, κομίζουσιν εἰς ὡρισμένας ἐποχὰς πετρέλαιον ἢ πυρεῖα καὶ ὠφελοῦνται ἐκ τούτου. Εἶναι λοιπὸν ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα δίδουν ἀφορμὴν εἰς εὐρυτάτην ἐμπορικὴν κίνησιν καὶ εἰς εὐρυτάτην κίνησιν κεφαλαίων. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἀληθὲς ὅ,τι παρετήρησεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι καθόσον ἀποβλέπει αὐτὰ τὰ δύω εἴδη, τὸ μονοπώλιον δὲν βλάπτει βλάπτει καὶ σπουδαίως. Τὰ κακὰ, τὰ ὁποῖα παρετήρησεν ὅτι ἔχει τὸ ἅλας, θὰ γίνουν καὶ εἰς τὰ δύω αὐτὰ ἀντικείμενα. Τί εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καθιστᾷ τὸ μονοπώλιον τοῦ ἅλατος λίαν ἐπιζήμιον εἰς τὴν Κοινωνίαν; Εἶναι ὅτι κατὰ πᾶσαν στιγμὴν δὲν δύναταί τις νὰ ἔχῃ εἰς τὴν διάθεσίν του τὸ ἅλας, ὅτι ὁ ἔμπορος, ὁ λαμβάνων εἰς μίαν δεδομένην στιγμὴν ἀπὸ τὰς ἀποθήκας τοῦ Δημοσίου τὸ ἅλας, τὸ μεταφέρει εἰς μέρος ὅπου δὲν ὑπάρχει συναγωνισμὸς, διότι δὲν εἶναι ἐλεύθερον τὸ ἐμπόριον, ὥστε κατὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ πορίζεται ὁ θέλων τὸ ἀντικείμενον αὐτό· διὰ τοῦτο βλέπει τις πολλάκις εἰς τινα χωρία πωλούμενον ἀκριβώτατα τὸ ἅλας, καὶ τὸ ἅλας εἶναι σπουδαιοτάτη τροφὴ καὶ διὰ τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὰ ζῷα. Μὴ ἀμφιβάλλετε, ὅτι καὶ τὸ πετρέλαιον θὰ ἦναι αὔριον ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον θὰ παρέχῃ μεγάλας δυσκολίας εἰς τοὺς θέλοντας νὰ προμηθεύωνται αὐτό. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θέλει, λέγει, νὰ ὑποστηρίξῃ τὸν Τόπον ἀπὸ τὴν νοθείαν τοῦ πετρελαίου· ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν μοὶ κάμει τὴν χάριν νὰ μοὶ εἴπῃ πῶς θὰ προφυλάξῃ τὸν Τόπον ἀπὸ τὴν νοθείαν, τὴν ὁποίαν ὁ ὑπάλληλός του ὁ ὁποῖος θὰ διωρισθῇ τῇ συστάσει ἐμοῦ καὶ τοῦ ἄλλου, καὶ ὅστις ἠμπορεῖ νὰ ἦναι ἄνθρωπος, ὅστις νὰ μὴ ἔχῃ συνείδησιν, θὰ πράξῃ.....

§99ΤΙΝΕΣ. Δὲν πιστεύομεν.

§100ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὰ ἠξεύρομεν ὅλοι πῶς γίνονται τὰ τοιαῦτα. Λοιπὸν πῶς θὰ προλάβητε τὰς νοθείας τῶν τοιούτων ὑπαλλήλων καὶ θὰ προφυλάξητε ἐξ αὐτῶν τὴν κοινωνίαν; Ἐπιχειρεῖτε, κ. Πρωθυπουργέ, τὰ λίαν δύσκολα ἂν ὄχι τ’ ἀδύνατα ἐν Ἑλλάδι. Ἀδύνατον νὰ προλάβητε τὴν νοθείαν καὶ τοῦ παιτρελαίου καὶ τῶν πυρείων. Πῶς εἶναι δυνατὸν, διαπραχθησομένης ὑπ’ αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων ἢ τῶν προμηθευτῶν αὐτῶν ἢ καὶ τῶν κατασκευαζόντων αὐτά; Αὐτὸ εἶναι σπουδαιότατον διὰ τὸν πολίτην. Ὑπόσχεται ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ προμηθεύσῃ τὰ πυρεῖα εἰς τιμὴν μικροτέραν;

§101ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν τὸ εἶπον αὐτό.

§102ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Θὰ φορολογήσετε τότε τὸν λαὸν διὰ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον εἶναι τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης, καὶ θὰ τὸν φορολογήσητε σκληρῶς. Ἀλλὰ, λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι δὲν ἐνόησε πῶς τὸ μονοπώλιον εἶναι μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου ἀποκτοῦν τινὲς πλοῦτον βαθύν. Καὶ ὅμως τυγχάνει γνωστὸν τοῖς πᾶσιν, ὅτι οἱ διαχειριζόμενοι τὰ μονοπώλια εὐκόλως συνεννοοῦνται μετὰ τῶν παραγόντων ἢ καὶ ἐμπορευομένων τὰ τῶν μονοπωλίων εἴδη, καὶ πλουτοῦσι, πλουτοῦσι καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ, ἐνῷ οἱ πολλοὶ οἱ φορολογούμενοι γυμνιτεύουσι καὶ πεινῶσιν. Ἐν Αἰγύπτῳ ἐκ τῶν μονοπωλίων ἐσχηματίσθησαν αἱ μεγάλαι περιουσίαι πολλῶν ὁμογενῶν. Προσέξατε, παρακαλῶ, εἰς τὰς παρατηρήσεις μου ταύτας, διότι διὰ τῶν τοιούτων οἰκονομικῶν μέτρων θὰ κατασταθῆτε παραίτιοι μεγάλων εἰς τὸν Τόπον δυστυχημάτων. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι οἱ ἔμμεσοι φόροι ἔχουν αὐτὸ τὸ ἐλάττωμα, ὅτι φορολογοῦσιν ἐξ ἴσου τούς τε πλουσίους καὶ τοὺς πτωχοὺς, ὅπερ ἄδικον, καὶ ὅτι τὰ μονοπώλια δίδουσι χώραν εἰς καταχρήσεις, διὰ τῶν ὁποίων σχηματίζονται κολοσσιαῖαι περιουσίαι, τῶν πολλῶν καταδικαζομένων εἰς σκληρὰν πενίαν. Ἰδοὺ, κύριοι, διατί ἀπησχόλησα ὑμᾶς διὰ τῶν ὅσων εἶπον περὶ μονοπωλίων καὶ ἐμμέσων φόρων. Οὕτω δ’ ἐξεπλήρωσα ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἐπιβάλλει τὸ τοῦ ἀντιπροσώπου καθῆκον.

§103ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§104ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶμαι βεβαίως ὁ ἁρμόδιος, οὐδὲ ὁ δυνάμενος νὰ φέρω τὰς δεούσας ἐπικρίσεις ἐπὶ τῶν προκειμένων Νομοσχεδίων, ἀλλ’ ἀφοῦ, δυστυχῶς, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἠδύναντο νὰ ἐκπληρώσωσιν ἐπιτυχῶς τὸ καθῆκον τοῦτο, δὲν εὑρίσκονται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἐνόμισα, ὅτι μοὶ ἐπιβάλλεται τὸ καθῆκον νὰ ὑποβάλω περὶ αὐτῶν συντόμους τινὰς παρατηρήσεις. Δὲν ἔχω ἀνάγκην, κύριοι, νὰ ἐξετάσω θεωρητικῶς τὴν σύστασιν τῶν μονοπωλίων, διότι καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπεδοκίμασε καὶ κατέκρινε ταῦτα, ἰσχυρίσθη δὲ μόνον, ὅτι τὰ μονοπώλια, τὰ ὁποῖα εἰσάγει διὰ τῶν τριῶν ἐκκρεμῶν Νομοσχεδίων, ἠδύναντο καὶ πρέπει νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς γενικῆς κατὰ μονοπωλίων κατακρίσεως. Ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὑπέβαλε πρὸς ὑποστήριξιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ του καὶ ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἠδυνήθην νὰ πεισθῶ, ὅτι δύναται νὰ δικαιολογηθῇ ἡ ἐξαίρεσις τῶν μονοπωλίων, περὶ ὧν πρόκειται. Ἄν καλῶς ἐνθυμοῦμαι, οἱ λόγοι, ἐφ’ ὧν ἐστηρίχθη ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ σύστασις μονοπωλίων, ὁσάκις δι’ αὐτῶν ἐπιζητεῖται ἡ πραγματοποίησις τῆς ἐπιβαλλομένης εἰς τὰ ἀντικείμενα τοῦ μονοπωλίου φορολογίας, καὶ ὁσάκις δὲν παρακωλύεται ἐξ αὐτῶν ἡ ἰδιωτικὴ ἐργασία, καὶ ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐμπορίου. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰγιαλείας βουλευτὴς ἀρκούντως, νομίζω ἀπέκρουσε τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸ μονοπώλιον τοῦ πετρελαίου, περὶ οὗ πρόκειται, δὲν προσβάλλει δῆθεν τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐργασίας, καὶ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου. Φρονῶ, κύριοι, ὅτι οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει κατάστημα ἐμπορικὸν, ὅτι δὲν ὑπάρχει παντοπωλεῖον, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ μετέρχηται συγχρόνως καὶ τὴν ἐμπορίαν τοῦ πετρελαίου, ἐκτὸς δ’ αὐτῶν καὶ πλάνητες ἀκόμη ἔμποροι ἐμπορεύονται εἰς τὰς ὁδοὺς τὸ ἐμπόρευμα τοῦτο.

§105ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δὲν παρεμποδίζεται ἡ λιανικὴ πώλησις.

§106ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ναὶ, ἀλλ’ ὁ πωλῶν λιανικῶς προμηθεύεται χονδρικῶς καὶ ἡ σύστασις τῶν μονοπωλίων καθιστᾷ πᾶσαν κερδοσκοπίαν, καὶ πᾶσαν ἀγορὰν χονδρικὴν ματαίαν. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας ἐπαρκῶς ἐξέθεσεν ὅλας τὰς στενοχωρίας καὶ πιέσεις, αἱ ὁποῖαι θέλουσιν ἐπέλθει ὡς ἀναγκαία συνέπεια τῆς συστάσεως τοῦ μονοπωλίου τούτου, καὶ εἰς αὐτὰ τὰ κέντρα, ἔνθα θέλουσι συστηθῆ αἱ ἀποθῆκαι τῶν πετρελαίων, ὡς καὶ τὴν μεγάλην δυσκολίαν τῆς μεταφορᾶς αὐτοῦ εἰς τὰ ἀπώτατα σημεῖα τοῦ Κράτους. Γνωστὸν εἶναι ὅτι πολλαχοῦ ὑπάρχουσιν ἀποθῆκαι ἅλατος, καὶ ὅμως τίς ἀγνοεῖ τὰς δυσκολίας τῆς μεταφορᾶς καὶ τὴν ἐντεῦθεν ὑπερτίμησιν τῆς ἀξίας τοῦ ἅλατος εἰς τὰ ἀπόκεντρα σημεῖα τοῦ Κράτους! Ἕνεκα τούτων φρονῶ, ὅτι καὶ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου ἐμποδίζει καὶ τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐργασίας καὶ τὰ ἀτοπήματα θέλει ἔχει παντὸς ἄλλου συστήματος μονοπωλίου. Ἀλλὰ, ἐὰν πραγματοποιηθῇ, λέγουσι, θὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν εἴσπραξιν τοῦ δασμοῦ, τὸν ὁποῖον δὲν δυνάμεθα ἤδη νὰ ἐπιτύχωμεν ὡς ἐκ τοῦ λαθρεμπορίου. Δὲν εἶναι, κύριοι, μόνον τὸ πετρέλαιον τὸ ἐπιβαρυνόμενον δι’ ὑπερόγκων φόρων, καὶ ἐὰν πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς φορολογίας ἐπιτρέπεται καὶ νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν σύστασιν μονοπωλίων, δὲν βλέπω τὸν λόγον διατί νὰ μὴ συστήσωμεν τοιαῦτα καὶ ἐπὶ τοῦ καφὲ καὶ ἐπὶ τῆς ζακχάρεως καὶ ἐπὶ ἄλλων ἀποικιακῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς προσποριζόμεθα, καὶ περὶ τῶν ὁποίων οὐδεμία ὑπάρχει ἐγχώριος βιομηχανία ἢ παραγωγή. Μήπως καὶ ἐπὶ τούτων δὲν ἐνεργεῖται σπουδαῖον λαθρεμπόριον; Ἐὰν ὑπάρχῃ λαθρεμπόριον, χρέος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἐκτείνῃ τὰς δυνάμεις αὐτῆς, νὰ ἐπαυξήσῃ τὰ ἐξασφαλιστικὰ μέτρα, ἵνα τὸ καταπαύσῃ. Ἀλλὰ τὸ λαθρεμπόριον δὲν εἶναι λόγος ἀποχρῶν πρὸς σύστασιν μονοπωλίου ἀντιβαίνοντος καὶ εἰς τὴν ἐπιστήμην καὶ εἰς τὸ συμφέρον τῆς κοινωνίας. Ἀλλ’ ἆρά γε θέλομεν ἐπιτύχει καὶ τὰ ἐπικερδῆ ἐκεῖνα ἀποτελέσματα, χάριν τῶν ὁποίων προβαίνομεν εἰς τὴν σύστασιν μονοπωλίου; Θέλομεν ἐπιτύχει τὴν προμήθειαν πετρελαίου καλῆς ποιότητος καὶ τὴν ἐκ τῆς πωλήσεως αὐτοῦ εἴσπραξιν ἀνωτέρου ποσοῦ ἐκείνου τὸ ὁποῖον εἰσπράττεται ἐν τοῖς τελωνείοις; Ὅσην βεβαιότητα καὶ ἂν ἔχῃ ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι τὸ πετρέλαιον, τὸ ὁποῖον θέλει πορισθῆ ἔστω ποιότητος ἀνωτέρας ἐκείνης τὴν ὁποίαν τὸ ἐμπόριον προσπορίζει, δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ὡς ἀσφαλῆ τὴν πεποίθησιν αὐτοῦ. Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι οὐδέποτε τὸ Δημόσιον δύναται νὰ ἐπιτύχῃ εἰς τὰς προμηθείας του μᾶλλον τῶν ἰδιωτῶν· καὶ ἐὰν δὲ ὑποτεθῇ, ὅτι εἷς ἄνθρωπος ὡρισμένος θέλει φθάσει εἰς ἀποτέλεσμα τοιοῦτον, τίς δύναται νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι τοῦτο θέλει συμβαίνει διαρκῶς ἐν τῇ ἀδιακόπῳ μεταβολῇ τοῦ προσωπικοῦ τῆς ὑπαλληλίας τοῦ Κράτους ἀπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ μέχρι τοῦ τελευταίου ὑπαλλήλου; Καὶ ὅταν γνωρίζωμεν ὅτι πράγματα, προμηθευθέντα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐν στιγμαῖς ὑπερτάτης ἐθνικῆς ἀνάγκης καὶ πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς ὑπάρξεως τοῦ Κράτους, ἀπεδείχθησαν ἄχρηστα ἢ κακῆς ποιότητος, δυνάμεθα νὰ ὦμεν ἀσφαλεῖς ὅτι ἐκεῖνο τὸ πετρέλαιον, τὸ ὁποῖον θὰ πορισθῇ ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἔχῃ ὅλας τὰς ἰδιότητας, τὰς ὁποίας ἐξέθεσεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως; Καὶ ἂν ἐκ τῆς πρώτης πηγῆς δὲν ἐπέλθῃ καταδολίευσις, δὲν εἶναι πιθανὸν ὅτι αὕτη θέλει ἐπέλθει εἰς τὰ διάφορα στάδια τῆς καταναλώσεως, εἰς τὰς ἀποκέντρους ἀποθήκας, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις θέλει συστήσει; Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ταῦτα ὅλα ἀποφύγωμεν, ἐξασφαλίσαμεν ἆρά γε τὴν πρόσοδον, τὴν ὁποίαν ἐπιζητοῦμεν; Ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ποῖα ἆρά γε θὰ εἶναι τὰ ἔξοδα διὰ τῶν ὁποίων θέλει ἐπιβαρύνει τὸ Κράτος, ἵνα κατορθώσῃ τὴν τοιαύτην προμήθειαν καὶ κατανάλωσιν τοῦ πετρελαίου; Ποῖα τὰ ἔξοδα τῆς προμηθείας, τὰ ἐνοίκια τῶν ἀποθηκῶν, οἱ μισθοὶ τῶν ὑπαλλήλων; Ἂν λογαριάσητε ὅλα τὰ ἔξοδα ταῦτα καὶ ἂν λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ μονοπώλιον οὐδόλως καθιστᾷ ἀδύνατον τὸ λαθρεμπόριον, διότι δύναται νὰ ὑπάρξῃ καὶ συνεννόησις τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων μετὰ τῶν λαθρεμπόρων, πρέπει νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ τοιούτου μονοπωλίου εἶναι πρᾶξις, εἰς τὴν ὁποίαν μετὰ μεγάλου δισταγμοῦ πρέπει νὰ προβῶμεν. Θέλει ὑποβάλει τὸ Δημόσιον εἰς μεγάλα βάρη, χωρὶς νὰ ἦναι ἐκ τῶν προτέρων βεβαία ἡ ἐπιτυχία τῆς εἰσπράξεως. Λέγετε ὅτι τὰ ἔξοδα τῆς ἀποκοπῆς τοῦ καπνοῦ ὑπερβαίνουν τὰ 50% καὶ ἴσως ὑπερβῶσι καὶ τὰ 60· ἀλλ’ ἐὰν διὰ τοιούτων ἐξόδων πρόκηται νὰ ἐπιτύχωμεν καὶ τὴν πρόσοδον τοῦ πετρελαίου, οὐδεὶς δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι φόρος τοιοῦτος δύναται νὰ τύχῃ τῆς ἐπιδοκιμασίας τῆς ἐπιστήμης καὶ πρέπει νὰ τύχῃ τῆς ἡμετέρας ἐπιψηφίσεως. Ταῦτα λέγω ἐν γένει περὶ τῶν μονοπωλίων, ἰδίως ἤθελον νὰ ὑποβάλω παρατηρήσεις, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ μονοπώλιον τῶν πυρείων. Ἡ περὶ αὐτῶν βιομηχανία εἰσήχθη ἤδη εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐπιδιώκεται ἡ ἐπέκτασις αὐτῆς, ἑπομένως τὸ μονοπώλιον ἐπὶ τῶν πυρείων θέλει παραβλάψει καὶ τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν. Τὸ μονοπώλιον τοῦτο εἰσήχθη καὶ ἐν Γαλλίᾳ, ἀλλ’ ἐν στιγμαῖς ὑπερτάτης ἐθνικῆς ἀνάγκης, ὀλίγους δὲ ἔχει τοὺς ὑπερασπιστάς. Χθὲς, κύριοι, ἀνέγνωσα συγγραφέα τοῦ 1879, τὸν Baulieu, ὅστις μετὰ χλευασμοῦ ὁμιλεῖ περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διενοήθησαν νὰ ἐπιβάλλωσι φορολογίαν ἐπὶ τῶν πυρείων. Ἀπόκειται εἰς τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Βουλῆς ἐν τῇ ἀπουσίᾳ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ μελετήσῃ ἐμβριθῶς καὶ δεόντως τὰς ὑποβληθείσας παρατηρήσεις καὶ ν’ ἀποφασίσῃ ὅ,τι νομίσει ὀρθὸν καὶ συμφέρον εἰς τὸ Ἔθνος, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν, ὅτι αὐτὴν καὶ μόνην βαρύνει ἅπασα ἡ εὐθύνη τῶν ἀποφάσεών της.

§107ΧΟΪΔΑΣ. Μία ἰδέα δύναται νὰ δικαιολογήσῃ ὑμᾶς ν’ ἀποδεχθῆτε τὰς ἰδέας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὡς πρὸς τὸ μονοπώλιον τοῦ πετρελαίου. Θέλει τὸ πετρέλαιον νὰ περιέλθῃ εἰς χεῖράς του, διότι φοβεῖται μήπως οἱ ἀντίπαλοί του μεταβληθῶσιν εἰς.... καὶ καύσουν αὐτὸν καὶ ὑμᾶς, ἢ θέλει τὸ πετρέλαιον ἵνα πυρπολήσῃ ὁλόκληρον τὴν Ἀνατολὴν καὶ κατακαύσῃ καὶ τοὺς ἐξωτερικοὺς καὶ ἐσωτερικοὺς ἐχθρούς· μόνον τοιαύτη ἰδέα δύναται νὰ δικαιολογήσῃ τοιαύτην ἀπόφασιν ἐναντίον τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς Ἑλλάδος, τῆς μητρὸς τῆς ἐλευθερίας.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσεται περατωμένη ἡ συζήτησις. Θὰ ἐρωτήσω περὶ τῆς ἀρχῆς.

§109ΧΟΪΔΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (θόρυβος). Μὴ μὲ ἀναγκάζητε, κύριοι, νὰ ὑποβάλω ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας (θόρυβος). Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, κ. Πρόεδρε. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Γίνεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ κ. Ρόκου Χοϊδᾶ).

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες 129· Θὰ ἐρωτήσω ἤδη ἐπὶ τῆς ἀρχῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀνεγνώσθησαν τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3 καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§111ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 4 (ἀναγινώσκει.)

§112ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Πληροφοροῦμαι ὅτι ὑπάρχει ἐν Πειραιεῖ κατάστημα πρὸς καθαρισμὸν τοῦ πετρελαίου....

§113ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ κατάστημα τοῦτο καὶ ἐὰν δὲν ψηφισθῇ ὁ νόμος, θ’ ἀναγκασθῇ ν’ ἀπέλθῃ, διότι δὲν ἔχει στάδιον ἐνεργείας· ἤδη εἰργάζετο στηριζόμενον εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ ἀκαθαρίστου πετρελαίου, ἀφοῦ δὲ καὶ τοῦτο κατὰ ἑρμηνείαν, προηγουμένως δοθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου, πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸν αὐτὸν δασμὸν τοῦ καθαροῦ, οὐδὲν κέρδος δύναται νὰ ὑπάρξῃ, οὔτε στάδιον καθαρισμοῦ ἐνταῦθα, διότι ὁ καθαρισμὸς τοῦ πετρελαίου γίνεται εὐθηνότερος ἐν τῇ Ἀμερικῇ.

§114ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὡς ἐκ τῆς διατάξεως ταύτης δύνανται νὰ προκύψωσιν ἀδικίαι εἰς τοὺς ἐμπόρους τοὺς ἔχοντας πετρέλαια· διότι τὰ πρόσωπα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνατίθεται ἡ ἐκτίμησις, δὲν εἰσὶ τὰ ἁρμόδια νὰ κρίνωσι περὶ τῆς ποιότητος καὶ τῆς ἀξίας. Καὶ ναὶ μὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα οὗτοι νὰ ἐξαγάγωσι τὸ πετρέλαιον, ὅπερ κατέχουσι, καὶ νὰ ἐκλέξωσιν ἄλλην ἀγορὰν πρὸς πώλησιν, ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν δαπανῶν καὶ τόκων, δι’ ὧν ἐπεβαρύνθη τὸ εἶδος, θὰ προστεθῶσι καὶ τὰ ἔξοδα τῆς ἐξαγωγῆς, καὶ βεβαίως θὰ ὑποχρεωθῶσι διὰ νὰ ὑποστῶσι μικροτέραν ζημίαν νὰ τὸ παραχωρήσωσιν εἰς τὸ Δημόσιον. Τοὐλάχιστον εἰς τοὺς προτιμήσοντας νὰ ἐξαγάγωσιν αὐτὸ, δίκαιον εἶναι νὰ τοῖς ἀποδίδεται ὁ καταβληθεὶς δασμὸς καὶ λοιπὰ δικαιώματα. Δευτέραν παρατήρησιν, ἣν ἔχω νὰ ὑποβάλω, εἶναι ὅτι ὁρίζεται προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας δύνανται νὰ δηλώσουν ἐὰν θὰ τὸ παραδώσωσιν εἰς τὸ Δημόσιον ἢ ὄχι, ἤτοι νὰ σκεφθῶσιν ἐὰν προτιμῶσι νὰ ἐξαγάγωσιν αὐτὸ ἢ νὰ τὸ παραχωρήσωσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν· ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ προθεσμία αὕτη εἶναι μικρὰ, διότι ἐντὸς τῶν 30 ἡμερῶν ὀφείλουσι νὰ τύχωσι τῆς ἐκτιμήσεως, ἤτοι τῆς ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις θὰ προσδιορίσῃ τὴν προσφερομένην ὑπὸ τοῦ Δημοσίου ἀξίαν καὶ ἡ ὁποία δύναται νὰ γίνῃ γνωστὴ κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἢ καὶ τὴν τελευταίαν καθ’ ἣν λήγει ἡ προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας ὑποχρεοῦνται νὰ ἐξαγάγωσι τὸ πετρέλαιον. Ὅθεν φρονῶ ἀναγκαῖον νὰ προσδιορισθῇ δευτέρα προθεσμία διὰ τὴν ἐξαγωγὴν, καθὼς νομίζω ὅτι θὰ ἦτο καλὸν ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ μὴ προσδιορίζῃ εἰς πρῶτον καὶ τελευταῖον βαθμὸν τὴν τιμὴν ἢ καὶ βάσις τῆς τελευταίας τιμῆς νὰ τεθῇ ἡ τρέχουσα, τοσοῦτον μᾶλλον, καθ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν τοῦ πωλουμένου πετρελαίου.

§115ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ προσδιοριζομένη ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου Ἐπιτροπὴ, ὅπως ἐκτιμήσῃ τὰ τοῦ πετρελαίου, φρονῶ ὅτι παρέχει πάσας τὰς ἐγγυήσεις, συνίσταται ἐκ δημοσίων λειτουργῶν οἰκονομικῶν, διοικητικῶν καὶ δικαστικῶν, ἐθεωρήθη δὲ, ὅτι δὲν ἦτο συμφέρον καὶ εἰς αὐτὸν τὸν ἔμπορον νὰ περιέχῃ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀντιπρόσωπον αὐτοῦ, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὰ λοιπὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς θὰ ἐξήταζον ἐξ ἀντιθέσεως πρὸς αὐτὸν τὰ τῆς ἀξίας τοῦ πετρελαίου, ἐνῷ Ἐπιτροπὴ ἐκ δημοσίων λειτουργῶν συγκροτουμένη πρὸς ἐκτίμησιν, αἰσθάνεται, ὅτι ἔχει τὸ καθῆκον οὐ μόνον νὰ προστατεύσῃ τὸν Δημόσιον, ἀλλὰ καὶ τὸν ἔμπορον, διότι δὲν συνιστᾶται πρὸς πίεσιν αὐτοῦ, ἀλλὰ πρὸς ἀπροσωπόληπτον ἐξεύρεσιν τοῦ δικαίου. Οἱ ὑπάλληλοι δὲ οὗτοι θέλουσιν ἔχει πάσας τὰς ὁδηγίας παρὰ τῆς προϊσταμένης Ἀρχῆς περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ὀφείλουσι νὰ διεξαγάγωσι τὰ τῆς ἐκτιμήσεως. Ὁ προσδιορισμὸς τῆς τιμῆς ἀπολύτως δὲν δύναται νὰ γείνῃ, διότι ἡ τιμὴ μεταβάλλεται κατ’ ἐποχὰς, πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν τιμὴν τοῦ πετρελαίου τῆς ἐποχῆς τῆς ἐκτιμήσεως· ἀλλ’ ὑπάρχει διαφορὰ καὶ εἰς τὴν δύναμιν τοῦ πετρελαίου καὶ εἰς τὸν βαθμὸν τῆς νοθείας. Ἂν προσδιωρίζομεν τιμὴν, οὐδεμίαν θὰ εἴχομεν ἀσφάλειαν κατὰ τῶν νοθειῶν. Ὡς πρὸς τὴν ποιότητα τοῦ πετρελαίου εἴμεθα εἰς τὴν θέσιν νὰ κανονίσωμεν πᾶσαν λεπτομέρειαν, διότι τὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου παρεσκευάσθησαν πάντα. Τὸ ἐν χρήσει πετρέλαιον εἶναι τοῦ αὐτοῦ τίτλου· ὑπάρχουσι πετρέλαια ἔχοντα ἀνώτερον ἢ κατώτερον εἰδικὸν βάρος καὶ μεγαλειτέραν ἢ μικροτέραν φλογιστικὴν δύναμιν, ἀλλὰ τὸ ὑπὸ τῶν Ἀμερικανικῶν διυλιστηρίων ἀποστελλόμενον εἰς τὰς περὶ τὴν Μεσόγειον χώρας ἔχει κεκανονισμένην δύναμιν φλογιστικὴν καὶ ὡρισμένον εἰδικὸν βάρος· δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν ἀπολύτως νὰ ὁρισθῶσι ταῦτα· εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ ὁρισθῇ ἡ κατὰ δεδομένον χρόνον τιμὴ τοῦ πετρελαίου τῆς κεκανονισμένης ποιότητος καὶ νὰ δοθῶσιν ὁδηγίαι εἰς τοὺς συγκροτήσοντας τὰς Ἐπιτροπὰς, καθιστῶσαι τὴν νοθείαν ἀσύμφορον· ἰδίως ὅμως, ὡς εἶπον, πρέπει νὰ ἀποφεύγωμεν τὴν προταθεῖσαν ἐκ τῶν προτέρων διατίμησιν τοῦ πετρελαίου ἄνευ διακρίσεως ποιότητος, διότι ἄλλως εὐρὺ ἀνοίγομεν τὸ στάδιον εἰς τὰς νοθείας. Ὡς πρὸς τὴν ἑτέραν παρατήρησιν τοῦ κ. βουλευτοῦ, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τὴν διορίαν, νομίζω, ὅτι ὁ συνδυασμὸς τοῦ 4ου καὶ 9ου ἄρθρου δεικνύει, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ὁρίσωμεν ἕτερόν τι, διότι τὸ 4ον ἄρθρον λέγει «ἐντὸς τῆς διορίας ἑνὸς μηνὸς», τουτέστιν ἄρχεται ἡ παράδοσις καὶ ἐκτίμησις ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ μηνός· τὸ δὲ 9ον ἄρθρον ἐπρονόησεν, ὅπως ὑπάρχῃ ὁ καιρὸς, ἵνα κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ μηνὸς ὦσιν ἅπαντες ἕτοιμοι, ἵνα παραδώσωσι τὸ πετρέλαιον αὐτῶν, διατάξαν, ὅτι διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος προσδιορίζεται ἡ ἡμέρα, ἀφ’ ἧς ἄρχεται ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου. Θὰ ἦναι ἄρα γνωστὴ πρὸ καιροῦ ἡ ἡμέρα, ἀφ’ ἧς ἄρξεται ἡ μηνιαία διορία, ὥστε θὰ δυνηθῶσι πάντες εὐθὺς ἐπὶ τῇ ἰσχύσει τοῦ νόμου νὰ παραδώσωσι τὸ πετρέλαιον, ὑπολειπομένου οὕτως ὁλοκλήρου μηνὸς εἰς διεξαγωγὴν τῶν τοῦ αʹ. ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 4ου.

§116ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὸ ἐξαχθησόμενον τυχὸν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πετρέλαιον καθ’ ἣν περίπτωσιν διαλαμβάνει τὸ ἄρθρον, θὰ ἐπιστραφῶσι τὰ καταβληθέντα τέλη εἰσαγωγῆς, καὶ κατὰ τίνα τρόπον;

§117ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ τέλους θὰ γείνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καθαροῦ πετρελαίου καὶ ἑπομένως τὸ ἀντίτιμον πάσης διαφορᾶς ποιότητος ἐπὶ ἔλαττον θὰ ἐκπεσθῇ ἐκ τοῦ ἐπιστραφησομένου τέλους. (Ἐνταῦθα γίνονται δεκτὰ ὡς ἔχουσι τὰ ἄρθρα 4, 5 καὶ 6).

§118ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 7. (Ἀναγινώσκει)...

§119ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνταῦθα ἀναφέρεται τὸ ἄρθρον εἰς προηγούμενον νόμον τῆς 13 Ἰουνίου τοῦ 1877, καὶ ἐκτὸς τῶν ποινῶν, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλει τὸ ἄρθρον 6, ἐφαρμόζει καὶ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἐκείνου.

§120ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι ἡ ποινικὴ καταδίωξις τοῦ λαθρεμπόρου.

§121ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου ἐκείνου τοῦ 1877 τιμωρεῖ ὡς λαθρέμπορον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος παραβιάζει ὡρισμένας μόνον διατάξεις τοῦ τελωνιακοῦ νόμου, ἤγουν τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 88 § αʹ καὶ 100· τώρα, ἐὰν πρόκηται ὄχι περὶ τῶν περιπτώσεων, ἃς προβλέπουσιν αἱ διατάξεις αὗται τοῦ τελωνιακοῦ νόμου, ἀλλ’ ἑτέρα τις περίπτωσις τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, π. χ. ἡ περίπτωσις τῶν πωλήσεων, θέλει τιμωρηθῇ καὶ ἡ περίπτωσις αὕτη καὶ μὲ τὰς ποινὰς τοῦ λαθρεμπορίου;

§122ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο μόνον περὶ τῶν περιπτώσεων τοῦ λαθρεμπορίου, ἦτο περιττὴ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 7, διότι ὁ νόμος τοῦ 1877 ἀναγράφει τὰ δέοντα· ἐπειδὴ ὅμως πρόκειται νὰ ἐφαρμόσωμεν τὰς ποινὰς ταύτας καὶ ἐν ταῖς περιπτώσεσι τοῦ νόμου τούτου, τουτέστι τῆς παρανόμου πωλήσεως καὶ οὐχὶ μόνον τῆς λαθραίας εἰσαγωγῆς, διὰ τοῦτο ἐπεκτείνεται ἡ ἰσχὺς τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου τοῦ 1877 καὶ ἐπὶ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τούτου.

§123ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἐγένετο ὑπολογισμὸς τοῦ ὅλου τῆς τιμωρίας, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται διὰ τῶν διατάξεων τούτων;

§124ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι ἡ αὐτὴ περίπου, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται καὶ εἰς τὸν λαθρέμπορον· διότι ἡ μὲν φυλάκισις εἶναι κοινή, τὴν δὲ ποινὴν τοῦ ὀκταπλοῦ τέλους ἀντικαθιστᾷ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ πρόστιμον 100 μέχρι 1000 δραχμῶν.

§125ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠδυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ὁρίζοντες προσέτι καὶ τὴν ποινὴν τῆς φυλακίσεως, χωρὶς νὰ παραπέμπωμεν εἰς ἄλλους νόμους.

§126ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Προτιμῶμεν καὶ ἐνταῦθα, ὅπως καὶ ἐν πᾶσι τοῖς νομοθετήμασι, τὸ σύστημα τῆς παραπομπῆς εἰς ἄλλους νόμους χάριν τοῦ ὁμοιομόρφου.

§127ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοῖς ἄρθροις τούτοις ὁμιλοῦμεν περὶ ποινῶν, προστίμων καὶ τῶν τοιούτων· ἐννοεῖται, ὅτι οἱ ἐκδικάσοντες τὰς ἀξιοποίνους ταύτας πράξεις θὰ ἦναι τὰ τακτικὰ δικαστήρια.

§128ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βεβαίως, ἀφοῦ ὁ νόμος δὲν ὁρίζει ἄλλως. (Εἶτα γίνονται δεκτὰ ὡς ἔχουσι τὰ ἄρθρα 7, 8 καὶ 9 καὶ τὸ σύνολον. Ψηφίζεται ἐπίσης ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ἡ ἀρχὴ καὶ ὡς ἔχουσιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3 τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀποκλειστικοῦ δικαιώματος τῆς κατασκευῆς, εἰσαγωγῆς καὶ πωλήσεως τῶν παιγνιοχάρτων).

§129ΚΟΡΠΑΣ. Εἶχον νὰ εἴπω τινὰ περὶ τῶν μονοπωλίων καὶ ἰδίως περὶ τοῦ μονοπωλίου τῶν πυρείων, ἀλλ’ ἡ ἀγόρευσις τοῦ συναδέλφου καὶ φίλου μου κ. Χοϊδᾶ μὲ ἀναγκάζει νὰ περιορίσω τὸν λόγον μου, ἵνα μὴ εἴπῃ καὶ περὶ ἐμοῦ ὅ,τι εἶπε περὶ τοῦ κ. Στεφανίδου, ὅτι ἀσχολοῦμαι περὶ πυρείων καὶ παιγνιοχάρτων· ἕτερος δὲ λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ ἀναγκάζει νὰ περιορίσω τὸν λόγον, εἶναι ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, βεβαιώσαντος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι ἡ ἐγχώριος βιομηχανία οὐ μόνον δὲν θέλει πάθει τι, ἀλλὰ καὶ θέλει ὠφεληθῆ. Ἐπειδὴ ἡ ἀναφορά, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον σήμερον, ἀφορᾷ εἰς τὸ 3 ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου περὶ χημικῶν πυρείων, καὶ ἐπειδὴ αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου ἐκείνου περιλαμβάνονται καὶ ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ ὡς ἄρθρον 4, κανονίζουσαι δ’ αὗται τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν καταστημάτων, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις δὲν συνάψῃ σύμβασιν μετ’ αὐτῶν, ἀναγκάζομαι νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου ὑποχρεοῦνται οἱ ἔχοντες ἐν Ἑλλάδι ἐργοστάσια παιγνιοχάρτων, ἂν δὲν συνάψωσι σύμβασιν μετὰ τοῦ Δημοσίου, κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ περὶ κατασκευῆς αὐτῶν, νὰ παραδώσωσιν εἰς τὸν ἁρμόδιον οἰκονομικὸν ἔφορον τὰ μηχανήματα, καὶ ἅπαν τὸ εἰς τὴν κατοχήν των ὑλικόν, ἀποζημιούμενοι μὲ τὴν ἀξίαν αὐτοῦ, προσδιοριζομένην κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ἀπὸ 20 Νοεμβρίου 1878 ΨΙΒʹ νόμου, ἢ νὰ ἐξαγάγωσι ταῦτα ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς ἁρμοδίας τελωνιακῆς Ἀρχῆς καὶ κατὰ τὰς διατυπώσεις τῶν τελωνιακῶν νόμων. Ἡ αὐτὴ δὲ ἀποζημίωσις εἶναι καὶ ἡ προβλεπομένη ἀπὸ τὸ 3 ἄρθρον τοῦ ἑτέρου περὶ χημικῶν πυρείων νομοσχεδίου. Τὸ ἄρθρον τοῦτο παραπέμπει εἰς τὸ 3 ἄρθρον τοῦ ἀπὸ 20 Νοεμβρίου 1878 ΨΙΒʹ νόμου, τὸ προβλέπον περὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν γαιῶν καὶ κτημάτων τῶν καταλαμβανομένων ὑπὸ τῶν ὁδῶν, ὅπερ ὁρίζει, ὅτι ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν δεχθῇ ὁ ἰδιοκτήτης τὴν ὁριζομένην ἀποζημίωσιν, ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τῶν παραγράφων 3, 4 καὶ 5 τοῦ ὑπὸ στοιχεῖον ΣΞΓʹ. νόμου περὶ ὁδοποιΐας, ὅστις ὡσαύτως δὲν ὁρίζει ἐπαρκῶς τὴν ἀποζημίωσιν, διὸ θέλω παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καθαρίσῃ τὴν ἀποζημίωσιν ταύτην καὶ οὐ μόνον ὁρίσῃ αὐτὴν σαφῶς, ἀλλὰ καὶ νὰ εὐρύνῃ τὸν κύκλον αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τῶν κτιρίων καὶ ἐπὶ ὅλων τῶν ἀντικειμένων τῆς βιομηχανίας ταύτης καὶ εἰς τὴν βιομηχανικὴν ἐνέργειαν ἐπὶ μίαν πενταετίαν τοὐλάχιστον, ὡς ἐγένετο ἐν Γαλλίᾳ κατὰ τὸ 1872, ὅτε εἰσήχθη ἐκεῖ τὸ μονοπώλιον τῶν φωσφόρων. Ἐπιθυμῶ λοιπὸν νὰ ἐρωτήσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν καὶ περὶ αὐτῶν τῶν καταστημάτων ὑφίσταται τοιαύτη πρόνοια, διότι τὸ ἄρθρον, ὡς ἀνέγνωσα αὐτὸ καὶ ὡς εἶναι διατετυπωμένον, δεικνύει ὅτι μόνα τὰ μηχανήματα καὶ τὸ ὑλικὸν θὰ ἀποζημιωθῇ, ἀλλ’ οἱ καταστηματάρχαι οὗτοι ὑπέστησαν μεγίστας ζημίας. Εἶναι ἀληθές, ὅτι εὑρίσκονται ἐν τοῖς σπαργάνοις τὰ ἐργοστάσια αὐτῶν, ἀλλ’ ἵνα προοδεύσωσιν ἀνάγκη πρῶτον νὰ ὑπάρξωσιν ἐν τοῖς σπαργάνοις, κατέβαλον δὲ τοσαῦτα μέσα πρὸς ἵδρυσιν τῶν καταστημάτων των οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, ὥστε ἐὰν ἀποκλεισθῶσιν ἐκ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐξασκεῖν τὴν βιομηχανίαν ταύτην, θὰ καταστῶσιν ἐντελῶς πένητες· ὑπέστησαν δὲ καὶ ζημίας, ζημίας δύω πυρκαϊῶν. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐμφορουμένη ὑπὸ τῶν ἰδεῶν, τὰς ὁποίας ἐξέθηκεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, θέλει παράσχει πᾶσαν εὐκολίαν, ὅπως ἐργασθῶσι καὶ τὰ καταστήματα ταῦτα ὡς τὰ ἐν Εὐρώπῃ, δὲν ἔχω δὲ καὶ οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον θέλει παράσχει πᾶσαν ἀποζημίωσιν· ἰδίως δὲ παρακαλῶ νὰ εὐρυνθῇ, ὡς εἶπον, ὁ κύκλος τῆς ἀποζημιώσεως καὶ νὰ μὴ περιορισθῇ μόνον εἰς τὰ μηχανήματα καὶ τὸ ὑλικόν.

§130ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὡς πρὸς μὲν τὴν διάθεσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει καὶ ὀφείλει νὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις ἀπέναντι τῶν καταστημάτων τούτων, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία. Ἂν οἱ καταστηματάρχαι δειχθῶσι καὶ αὐτοὶ εὐδιάθετοι, ἵνα ἔλθωσιν εἰς συμφωνίας ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ πρέποντος, θὰ τύχωσι πάσης συνδρομῆς παρὰ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀρκεῖ· ὁ νόμος πρέπει νὰ ἐξασφαλίζῃ ὑπὲρ τῶν καταστηματαρχῶν πάντα τὰ ἀνεγνωρισμένα δικαιώματα αὐτῶν· ἐὰν δὲν θέλωσι νὰ συναλλαγῶσι μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, πρέπει νὰ ἀποζημιωθῶσι. Διὰ τοῦτο ἀνεγράψαμεν τὴν διάταξιν ταύτην, καίτοι ἐλπίζομεν, ὅτι δὲν θὰ παρουσιασθῇ ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἐφαρμογὴ αὐτῆς. Κατὰ τὴν διάταξιν ταύτην ἀποζημιοῦνται οἱ καταστηματάρχαι διὰ τὰ μηχανήματα καὶ τὸ ὑλικὸν τὸ σχετιζόμενον πρὸς τὸ ἔργον των· δὲν περιελάβομεν δὲ διάταξιν περὶ ἀποζημιώσεως αὐτῶν διὰ τὰ κέρδη, διότι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχομεν μέχρι τοῦδε, ζημίας μόνον ἐνδεικνύουσι καὶ διότι ἡ ἐκτίμησις δύναται νὰ δώσῃ τι εἰς αὐτοὺς χάριν τῆς βιομηχανικῆς ἀξίας τῆς ἐπιπροσθέτου εἰς τὴν ἀξίαν τοῦ ὑλικοῦ καὶ τῶν μηχανημάτων. Ὅταν ἐπὶ τοιαύτη βάσει ἀποζημιωθῶσι, νομίζω, ὅτι δὲν δύνανται νὰ παραπονεθῶσιν. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὑπέστησαν καὶ πυρκαϊὰς, ἀλλὰ κατ’ οὐδεμίαν ἀρχὴν τοῦ δικαίου δύνανται ν’ ἀξιῶσιν ἐπὶ ταύταις ἀποζημίωσιν.

§131ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ἐργοστάσια τί θὰ τὰ κάμωσι;

§132ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔχουσι τὴν ἀξίαν των, ἔχουσιν ἀξίαν οἰκοπέδων, ἐξ ἧς δὲν ζημιοῦνται, διότι εἶναι αὕτη μεγαλειτέρα ἢ κατὰ τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν ἠγόρασαν τὰ καταστήματα.

§133ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἷς ἐξώδευσε 300,000 δραχμὰς διὰ νὰ κάμῃ τὸ κατάστημα, τί θὰ τὴν κάμῃ τώρα τὴν οἰκοδομήν;

§134ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἀναντιῤῥήτως θέλει λάβει πᾶσαν πρόνοιαν, ὅπως οὗτοι μὴ ζημιωθῶσι, καὶ ἐὰν πεισθῇ ὅτι οἱ καταστηματάρχαι δὲν θὰ θελήσωσι νὰ ἐπωφεληθῶσιν ἐκ τῆς περιστάσεως, δὲν θὰ ὑπάρχῃ σπουδαῖον κώλυμα ἵνα ἀγοράσῃ τὰ καταστήματα ἡ Κυβέρνησις. Ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ ἐπωφεληθῇ ἐκ τῆς περιστάσεως, ὅτε ἀπαγορεύεται εἴς τινας ἡ ἐξάσκησις τοῦ ἔργου των, ἵνα ἀγοράσῃ ἐπὶ μικρῷ ἀντιτίμῳ τὰ καταστήματα αὐτῶν, ἀρκεῖ καὶ οὗτοι νὰ μὴ θελήσωσι νὰ ἐπωφεληθῶσιν ἐκ τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἁπλῶς νὰ ζητήσωσι δικαίαν ἀποζημίωσιν καὶ θέλουσιν εὕρει πρόθυμον τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα τοὺς ἱκανοποιήσῃ. Ὡς εἶπον, ἐλπιζόμενον εἶναι ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἀφορμὴ ἵνα ἐφαρμοσθῇ τὸ ἄρθρον, διότι τὰ καταστήματα ἀρκεῖ νὰ ὑποβάλωσι προτάσεις εὐλόγους καὶ ἡ Κυβέρνησις θέλει παράσχει εἰς αὐτὰ εὐκολίας ἵνα ἐργασθῶσιν ἐν τῷ μέλλοντι, ὅσον ἐργάζονται καὶ ἤδη. (Γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 4, 5, 6, 7, 8, 9, ἀναγινώσκεται δὲ καὶ τὸ ἄρθρον 10ον).

§135ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 6, εἰς τὸ ὁποῖον παραπέμπει τὸ ἄρθρον 10ον (ἀναγινώσκει τὰ ἄρθρα 6, 8, 10) περιλαμβάνεται καὶ ὁ κάτοχος καὶ ὁ ἀγοράζων ἔστω καὶ ἓν δέμα παιγνιοχάρτων, ἑπομένως καὶ οὗτοι ὑποβάλλονται εἰς τὰς αὐτὰς ποινὰς μὲ τοὺς κατασκευάζοντας καὶ λαθραίως ἐμπορευομένους παραπεποιημένα παιγνιόχαρτα. Τοῦτο μοὶ φαίνεται ὑπερβολικὸν καὶ προτείνω ὅπως εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 10 δὲν πρέπει νὰ συμπεριληφθῇ ἡ ἁπλῆ κατοχὴ καὶ ἀγορὰ παιγνιοχάρτων· ὅθεν ὑποβάλλω τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 10. (Ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν του). Ἐκτὸς τούτου, ἤθελον συστήσει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ Διατάγματος, τοῦ ἀναφερομένου ἐν τῷ ἄρθρῳ 12, λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοὺς σημερινοὺς κατόχους, διότι οἱ πλεῖστοι ἐκ τῶν Ἑλλήνων ἔχουσιν ἤδη δεσμίδας τινὰς παιγνιοχάρτων. Νομίζω δὲ ἄδικον νὰ θεωρηθῶσιν οὗτοι ὡς λάθρα ἀγοράσαντες, καὶ ὑποβληθῶσιν εἰς τὸ παρὰ τοῦ ἄρθρου 8 ἐπιβαλλόμενον πρόστιμον.

§136ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν τελευταίαν παρατήρησιν τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης ἀπαντῶ, ὅτι, ἀφοῦ ἡ ἡμέρα τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Νόμου θέλει προσδιορισθῆ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος, ἔχουσι πάντα τὸν χρόνον ν’ ἀπαλλαγῶσι τῶν παιγνιοχάρτων. Ἐὰν κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην εὑρεθῶσι κατέχοντες παιγνιόχαρτα, ταῦτα θ’ ἀπεκτήθησαν παρ’ αὐτῶν μετὰ τὴν διὰ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου δοθεῖσαν πρὸς αὐτοὺς προειδοποίησιν· οὐδὲν ἄρα θὰ ἔχωσι δικαίωμα ἀποζημιώσεως διὰ τὰ οὕτως ἀποκτηθέντα. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος κατὰ τὸ κοινὸν δίκαιον 10 ἡμέρας μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν, ἡ παρατήρησις θὰ εἶχεν ἐφαρμογήν· ἀλλ’ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 12 καθιστᾷ εἰδικήν τινα πρόνοιαν περιττήν. Ὡς πρὸς δὲ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. βουλευτοῦ περὶ τῶν κατεχόντων καὶ ἀγοραζόντων παιγνιόχαρτα, ὅτι εἶναι αὐστηρὰ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 10, ἐὰν ἡ Βουλὴ συναινῇ, δὲν θὰ ἀποστέρξω τὴν ἐξαίρεσιν αὐτῶν ἀπὸ τῆς δευτέρας ποινῆς, ἤτοι τῆς φυλακίσεως. Κατὰ ταῦτα τὸ μὲν ἄρθρον 8 θὰ μείνῃ ἐφαρμοζόμενον εἰς πάντας, τοὺς ἐν ἄρθρῳ 6 καθοριζομένους, τὸ δὲ ἄρθρον 10ον, τὸ ἐφαρμόζον καὶ τὴν ποινὴν τῆς φυλακίσεως, θὰ ἰσχύῃ ὡς πρὸς πάντας τοὺς λοιποὺς πλὴν τῶν κατεχόντων καὶ ἀγοραζόντων. Δυνάμεθα ἄρα νὰ θέσωμεν ἐν ἄρθρῳ 10ῳ· «ἐξαιρέσει τῶν κατεχόντων καὶ ἀγοραζόντων πρὸς ἰδίαν χρῆσιν παιγνιόχαρτα.»

§137ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρετήρησα ὅτι ἐπὶ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς πράξεως ἐπιβάλλονται δύω ποιναί, πρόστιμον καὶ φυλάκισις, καὶ τὴν μὲν μίαν ποινήν, τὸ πρόστιμον, τὸ ἐπιβάλλει ὁ οἰκονομικὸς Ἔφορος, τὴν δὲ ἑτέραν, τὴν φυλάκισιν, τὴν ἐπιβάλλει τὸ δικαστήριον· ὁ πτωχὸς λοιπὸν ὁ πωλητὴς παιγνιοχάρτων ὑποβάλλεται εἰς δύω διαφόρους Ἀρχάς.

§138ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ τῶν λαθρεμπορίων τοῦτ’ αὐτὸ συμβαίνει· ἐπιβάλλονται δύω ποιναί, ὧν τὴν μὲν ἑτέραν ἐπιβάλλει ὁ Τελώνης, τὴν δ’ ἄλλην τὸ δικαστήριον. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦναι σύμφωνον πρὸς τὴν κειμένην νομοθεσίαν νὰ ἐξομοιωθῶσιν οὗτοι πρὸς τοὺς λαθρεμπόρους.

§139ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ τούτων καὶ τῶν λαθρεμπόρων, διότι ἐκεῖ εἶναι τὸ πολλαπλοῦν τοῦ τέλους, ἐδῶ δὲ πρόκειται περὶ ποινῆς.

§140ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ πολλαπλοῦν τοῦ φόρου εἶναι ὡρισμένον ὡς ποινή, ποινὴ δὲ εἶναι τὸ καταγινωσκόμενον εἴτε ὁρίζεται δι’ ἀριθμοῦ εἴτε διὰ πολλαπλασιασμοῦ ἑτέρου ἀριθμοῦ.

§141ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ λαθρεμπορίων χρησιμεύει πρὸς ἀποζημίωσιν, ἐνῷ ὁ κάτοχος παιγνιοχάρτων τιμωρεῖται μὲ δύω ποινάς.

§142ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Θὰ ὑποβάλλωνται καὶ εἰς τὸ πολλαπλοῦν οἱ ἔχοντες ἢ πωλοῦντες παιγνιόχαρτα;

§143ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐνταῦθα δὲν ὁμιλεῖ περὶ ποινῆς λαθρεμπορίου· τὸ νομοσχέδιον ἐν ἄρθρῳ 8 λέγει ῥητῶς ὅτι ἡ πρώτη ποινὴ ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῆς οἰκονομικῆς Ἀρχῆς, ἐνῷ ἡ τοῦ λαθρεμπορίου ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῆς τελωνιακῆς Ἀρχῆς· ἀναγράφον ὅμως ὅτι ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῆς οἰκονομικῆς Ἀρχῆς, οὐδὲν λέγει περὶ ποινῆς λαθρεμπορίου.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραπάνος ἐπιμένει;

§145ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν μου, καθόσον ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. (Κατόπιν γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 10, 11 καὶ 12 τοῦ νομοσχεδίου ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§146ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 8½ μ.μ.)