1882.12.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 35

Τῆς 15 Δεκεμβρίου 1882.

(Τετάρτη)

(Ὥρᾳ 2 Μ. Μ.)

(Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν κυρίων βουλευτῶν· ἀπαρτίας δὲ γενομένης, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι βουλευταὶ, νὰ μὴ κάθηται πλέον τις εἰς καθίσματα κάτωθεν τοῦ Προεδρείου καὶ παρὰ τὸ βῆμα· ἀπαγορεύεται εἰς τὸ ἑξῆς. Λάβετε, κύριοι, τὰς θέσεις σας, θὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκρίνονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ πληρωμῆς χρηματικοῦ γραμματίου ὑπ’ ἀριθμὸν 2,527 διὰ βοηθήματα πρὸς τοὺς ἐκ τοῦ σεισμοῦ παθόντας ἐν Κορίνθῳ. Θὰ τυπωθῇ. (Ὅρα Παράρτημα). — Ὁ Γεώργιος Χ. Σαράτζης, στρατιωτικὸς συνταξιοῦχος ἐξ Ὑπάτης, ζητεῖ ὅπως τῷ αὐξηθῇ ἡ ἐκ δραχμῶν 17 σύνταξις, διότι παθὼν τὴν ὅρασιν ἀδυνατεῖ νὰ πορισθῇ τὰ πρὸς τὸ ζῆν ἄλλως.— Ὁ κ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον διὰ μίαν ἀναφοράν.

§3Ν. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἑκατὸν ὀγδοήκοντα φοιτηταὶ τοῦ Πολυτεχνείου μὲ παρεκάλεσαν νὰ καθυποβάλω τὴν ἐνυπόγραφον ἀναφοράν τῶν εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, καὶ νὰ ὑψώσω φωνὴν περὶ τῶν δικαίων παραπόνων των, ὥστε ἡ Σ. αὕτη Βουλὴ νὰ λάβῃ συμπάθειαν καὶ συστήσῃ τὴν ἀναφορὰν τῶν παραπονουμένων φοιτητῶν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἀναφορῶν, ἵνα αὕτη συστήσῃ ἐνθέρμως πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Παιδείας τὴν θεραπείαν τῶν κακῶς κειμένων ὡς πρὸς τὴν διοργάνωσιν τοῦ Πολυτεχνείου. Τὰ παράπονα τῶν φοιτητῶν τοῦ Πολυτεχνείου συνίστανται εἰς τὰ ἑξῆς· ὅτι, ἀφοῦ τὸ Ἔθνος ἀπέκτησε κυκλώπειον μέγαρον Πολυτεχνείου, ἐν τούτοις ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἀπὸ τῆς συστάσεώς του στερεῖται τῶν ἀναγκαίων ἐργαλείων, βιβλίων καὶ τῶν ἀναγκαίων ἐπὶ τῇ ἐπιστημονικῇ διδασκαλίᾳ ἐπιστημόνων διδασκάλων, ὥστε οἱ ἐν τῷ ἐν Ἀθήναις Πολυτεχνείῳ διδασκόμενοι φοιτηταὶ, ὕστερον ἀπὸ πολλὰ ἔτη, ἅπερ κατατρίβουσιν εἰς τὰς σπουδάς των, ἐξερχόμενοι, καίτοι ἔχοντες ἀνὰ χεῖράς των πτυχία, παραγκωνίζονται ἐν τῇ κοινωνίᾳ, καὶ προτιμῶνται νέοι τινὲς, οἵτινες ἐταξείδευσαν μέχρι Μασσαλίας ἢ τῆς Νεαπόλεως, ὡς φέροντες πτυχία τῆς Ἑσπερίας Εὐρώπης, καὶ ὡς νομιζόμενοι, ὅτι ἐσπούδασαν λόγου χάριν τὴν τεκτονικὴν καὶ ἄλλας τέχνας, «Ἰδείῃσι πραπίδεσσι», τουτέστιν ἐπιστημονικώτατα. Ἡ τοιαύτη ἔλλειψις τοῦ νὰ στερῆται τὸ Πολυτεχνεῖον ἐργαλείων καὶ Διδασκάλων εἶναι οὐσιώδης καὶ πρὸς ζημίαν τοῦ Ἔθνους, καθότι αἱ τέχναι εἰς τὸ Ἔθνος μας εἶναι τὸ μόνον ζωτικὸν στοιχεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Σ. Κυβέρνησίς μας πρέπει νὰ προσηλώσῃ τὴν διάνοιάν της, καθ’ ἃ λέγει καὶ ὁ τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος φιλόσοφος Πλάτων, «Τὴν γεωργίαν καὶ βιομηχανίαν ἐν τῇ κοινωνίᾳ ὡς ἠθοποιὸν καὶ πλουτοποιὸν ἀγαπήσας, συνέστησα τὴν πρακτικὴν καὶ θεωρητικὴν διδασκαλίαν τοῖς γε νοῦν ἔχουσιν». Κολακεύομαι ὅθεν νὰ πιστεύσω, ὅτι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ θέλουσιν ἐκ παντὸς τρόπου θεραπεύσει τὰς ἀναποφεύκτους ἀνάγκας τοῦ ἐν Ἀθήναις Πολυτεχνείου, ἵνα καταρτισθῇ τέλειον πρὸς τὴν σπουδὴν τῶν βιομηχάνων φοιτητῶν, καὶ νὰ δύνανται οἱ πτωχοὶ φοιτηταὶ νὰ σπουδάζουν ἐν Ἀθήναις, χωρὶς νὰ ἀναγκάζωνται νὰ ἀπέρχωνται, κατατρυχόμενοι ὑπὸ μυρίων στερήσεων, εἰς τὴν Εὐρώπην πρὸς τελειοποίησιν καὶ πλουτισμὸν τῶν γνώσεών των. Παρακαλεῖται καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὅπως εὐαρεστούμενος συστήσῃ τὴν ἀναφορὰν τῶν φοιτητῶν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἀναφορῶν, ἵνα ἐνεργηθῶσι τὰ πρέποντα ἐπὶ τοῦ ζωτικοῦ τούτου ζητήματος τῆς κοινωνίας, καθότι τότε ἡ κοινωνία εὐδαιμονεῖ, ὅταν γράμματα καὶ τέχναι καλλιεργῶνται δεόντως. Κύριοι βουλευταὶ, παρακαλῶ εὐμενῶς νὰ μὲ ἀκροασθῆτε. Πρόκειται νὰ σύρω τὴν συμπάθειάν σας ἐπὶ τῶν δυστυχημάτων τῆς ὀρφανῆς πατρὸς καὶ μητρὸς θυγατρὸς τοῦ ποτὲ Μεθοδίου, ἀγωνιστοῦ τοῦ 1821. Ὡς μαρτυρεῖται ἀπὸ τοὺς διαπρεπεῖς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ὁπλαρχηγοὺς, οἷον Μαυρομιχάλας, Νικηταρὰν κλπ. καὶ κατόπιν, ἀποκατασταθέντων τῶν Ἑλληνικῶν πραγμάτων, ὁ εἰρημένος Μεθόδιος προσήνεγκε ποικίλας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος. Εἶναι λοιπὸν ἄδικον ἡ ἐπιζῶσα ἄγαμος θυγάτηρ του νὰ στερῆται ξηροῦ καὶ μουχλιασμένου ἄρτου. Διὸ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συμπαθήσῃ εἰς τὰ δεινὰ τῆς ἀναξιοπαθούσης θυγατρὸς τοῦ ἀγωνιστοῦ Μεθοδίου καὶ συστήσῃ θερμῶς τὴν ἀναφοράν της εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια καὶ τῇ ἀποδοθῇ βοήθημά τι χρηματικὸν τακτικῶς κατὰ μῆνα διὰ Β. Διατάγματος, πρὸς συντήρησιν τῆς ζωῆς της, διότι εἶναι ἀξιολύπητον νὰ βλέπῃ τις ἐν Ἀθήναις τῶν ἀγωνιστῶν τὰ τέκνα νὰ ἀποθνήσκωσιν ἐλεεινῶς τῆς πείνης.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀναφορὰ τοῦ «Ἐργατικοῦ Συνδέσμου τῶν Λιθογλύφων» παραπονουμένων, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρόκειται νὰ συμφωνήσῃ μὲ Ἑταιρίαν ἐδῶ ξένην πρὸς λιθόστρωσιν τῶν ὁδῶν τῆς πρωτευούσης δι’ ὑλικοῦ ἀπὸ τῆς ἀλλοδαπῆς ἐνεχθησομένου, ἤτοι διὰ τῆς λάβας τοῦ Βεζουβίου.

§5ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δουζίνας ἔχει τὸν λόγον.

§7ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν, κύριοι, τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν παρετήρησα εἰς τὴν μερίδα τῶν κεκλεισμένων χρήσεων, ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχει ὑπὸ κεφάλαιον 2, ἄρθρον 2, μοὶ φαίνεται, τοῦ 1880 δαπάνη, περὶ ἧς, δὲν ἀναφέρεται πότε καὶ ποῦ ἐγένετο. Ἔχων λοιπὸν ἀνάγκην, ὅπως τὴν πληροφορίαν δώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ποιοῦμαι περὶ τούτου τὸν λόγον. Καὶ ἐπειδὴ παρίστασθε περίεργοι νὰ πληροφορηθῆτε τίνα ἀφορᾷ, μάθετέ το, ἵνα τὸ μελετήσητε· εἶναι κεφάλαιόν τι περὶ δαπάνης 348 δραχμῶν πρὸς διατροφὴν τῶν βασιλοπαίδων.

§8ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχει τοιοῦτόν τι.

§9ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν τὸ εἴδετε;

§10ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι.

§11ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ. Καὶ ἐγὼ δὲν γνωρίζω τι περὶ τούτου. Ἐάν τι ὑπάρχῃ, ἐδόθη συνεπεία διαταγῆς τοῦ πρὸ ἐμοῦ Ὑπουργοῦ. Ἀνήκει εἰς τὰς κεκλεισμένας χρήσεις καὶ ἔπρεπε νὰ γραφῇ εἰς τὸν Προϋπολογισμόν.

§12ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν γνωρίζει, λέγει, καὶ ἐν τούτοις μᾶς παρουσιάζει μὲ τὴν ὑπογραφήν του πιστοποιημένον προϊόν μελετῶν του, ἵνα ψηφίσωμεν. Λοιπὸν εἶναι 348 δραχμαὶ ἔξοδα ἐπὶ τοῦ εὐδρόμου «Μιαούλη», πρὸς διατροφὴν τῶν βασιλοπαίδων, ὡς ἡ κατάστασις λέγει· νὰ ἴδωμεν λοιπὸν τὴν κατάστασιν. Πρέπει νὰ προσέξωμεν, πρέπει νὰ ἤμεθα πολὺ προφυλακτικοὶ, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἠμποροῦν νὰ γίνωνται χορηγίαι ποῦ καὶ ποῦ, ξέρω ἐγώ; καὶ πρέπει εἰς τὴν κεφαλὴν, ἀμέσως ἅμα προέβαλε ταύτην ὁ ὄφις, νὰ κτυπήσωμεν δυνατὰ, διὰ νὰ ἀποκόψωμεν αὐτοῦ τοῦ πράγματος τὴν ἕξιν, διὰ νὰ μὴ γίνωνται τοιαῦται δαπάναι. Λοιπὸν σημειώσατέ το, παρακαλῶ· εἶναι εἰς τὸ φύλλον τῶν κεκλεισμένων χρήσεων, ὑπὸ αὔξοντα ἀριθμὸν 5, Κεφάλαιον 2, ἄρθρον 2 τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1880. Νὰ προσαχθῇ λοιπὸν ἡ κατάστασις. Ἐνταῦθα δὲ ἐπὶ τοῦ βήματος παραγενόμενος, ἤθελον ἐρωτήσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν εἰς ποῖον ἀποτέλεσμα εὑρισκόμεθα ἐπὶ τῆς μελέτης τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν ἐκλεκτέων τύπων πολεμικῶν σκαφῶν πρὸς κατάρτισιν τῶν ναυτικῶν μας παρασκευῶν· δεύτερον, ἐὰν ἡ ἐπὶ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου Ἐπιτροπὴ προσεκλήθη ἵνα μετάσχῃ τῆς ἐπὶ τῷ προδιαληφθέντι τέλει δαπάνης, ἢ ἐὰν ἐκείνη ἔκαμε καμμίαν αἴτησιν περὶ τούτου· ἀγνοοῦμεν δὲ ὁλοσχερῶς ἤδη τὰ κατ’ αὐτὴν, διότι ἐν ὅσῳ ἔζη ὁ μακαρίτης Νικόδημος, ἐβλέπομεν ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν ἐν ταῖς ἐφημερίσι κἄποιαν κατάστασιν τῆς διαχειρίσεως τῶν περὶ Ἐθνικοῦ Στόλου κεφαλαίων, ἀπὸ τοῦ θανάτου ὅμως ἐκείνου ἀγνοοῦμεν παντάπασι τί ἐγένετο τὸ χρῆμα τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου. Λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς παρακαλεῖται νὰ μᾶς πληροφορήσῃ περὶ τούτου, ἐὰν ἐργάζεται ἤδη καὶ τί μελετᾷ ἡ Ἐπιτροπή.

§13ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Κατ’ ἔτος γίνεται ἡ λογοδοσία τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ἐθνικοῦ στόλου δημοσιεύεται κατ’ ἔτος εἰς τὰς ἐφημερίδας.

§14ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν ἔχει κἀμμίαν σχέσιν τὸ Ὑπουργεῖον μὲ αὐτήν;

§15ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Κἀμμίαν.

§16ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Καὶ ὁ προορισμὸς αὐτῆς ποῖος εἶναι;

§17ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Νὰ συντρέχῃ τὸν Ἐθνικὸν Στόλον.

§18ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ περὶ τῶν ἡμερῶν παρουσίας τοῦ παντὸς εἴδους προσωπικοῦ τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ (θόρυβος).

§19ΤΙΝΕΣ. Δὲν τὸ ἐνοήσαμεν.

§20ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Θὰ τὸ ἐξηγήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Ἕν ἄλλο, κύριοι. Ἐγὼ, ὅπως εἶμαι εἰς τὴν Ἐπαρχίαν μου καὶ ἐξέρχομαι εἰς τὴν ἀγορὰν, καθ’ ὅμοιον τρόπον ἔρχομαι καὶ ἐδῶ, καὶ ὅπως εἶναι ὁ νοῦς μου ἔξω, ὁ αὐτὸς εἶναι καὶ ἐδῶ μέσα· ἀλλὰ πολλοὶ ἄλλως μὲν ἔξω φερόμεθα, ἄλλως δὲ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Λοιπὸν ὅλοι, ὅταν ἐν ταῖς Ἐπαρχίαις διατελῶμεν, καὶ ὅσοι ἔξω συζητῶμεν, ἅπαντες ἔχομεν κοινὸν πόθον, τὴν λῆξιν τῶν δεινῶν τῶν ἐπιστράτων, εἴτε φυγοστράτων, εἴτε λιποτακτῶν. Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης νομίζω, ὅτι πάντες ἀγωνίζεσθε, καὶ ἐγὼ πρὸς τοῦτο ὑπέβαλον Νομοσχέδιον. Δὲν βλέπω ὅμως τὴν Βουλὴν προβαίνουσαν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ τοῦ Νομοσχεδίου ἢ ἀναγράφουσαν αὐτὸ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Φαίνεται λοιπὸν, ὅτι εἰς τοὺς συνεπαρχιώτας μας, ὅταν παραπονῶνται, κατ’ ἰδίαν λέγομεν ὅτι θὰ φροντίσωμεν, ἀλλ’ ὅταν ἔρχεται ἡ στιγμή, οὐδόλως φροντίζομεν.

§21ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Νὰ ἐγγραφῇ.

§22ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὑποβάλλω λοιπὸν πρότασιν, ὅπως ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον τὸ Νομοσχέδιόν μου αὐτό.

§23ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Μάλιστα, μάλιστα. (Δεξιόθεν οὐδεμία φωνή).

§24ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὥστε λοιπὸν ἐγὼ θαῤῥαλέως θὰ λέγω πρὸς τοὺς ἤδη πρὸς ἐμὲ ἀπευθυνομένους πάσχοντας συμπολίτας μου, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θέλει νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῶν ἐντεῦθεν πονούντων. Τώρα σᾶς ὑπενθυμίζω τὸ περὶ ἀπομαχικοῦ Ταμείου Νομοσχέδιον.

§25Γ. ΡΟΥΦΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Εἶναι ἕτοιμον· ἐμελετήθη, ἐτελείωσεν ἡ Ἐπιτροπὴ τὴν ἐργασίαν της, ὑπεγράφη. Τώρα τὸ ἐπεξεργαζόμεθα διὰ τελευταίαν φορὰν μήπως ἔχῃ κανὲν σφάλμα.

§26ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐσύστησα ἄλλοτε ἀναφορὰν περὶ παροχῆς περιθάλψεως ἐκ τοῦ περὶ ναυαγῶν κονδυλίου τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἰς συμπολίτην μου, οὗ τὸ πλοῖον συνετρίβη καὶ κατεποντίσθη ὑπὸ ἀγνώστου, ἐν νυκτὶ, ταχυδρομικοῦ ἀτμοπλοίου, καὶ οὐδὲν τῷ ἐδόθη ἐκ τοῦ κονδυλίου ἐκείνου τῶν δραχμῶν 10,000, ἐπὶ λόγῳ, ὅτι τοῦτο ἦν προεξηντλημένον, καὶ ἐγὼ ἐζήτησα τὴν κατάστασιν καὶ τὴν προσαγωγὴν τῶν ἀποδείξεων ποῦ ἐδαπανήθη.

§27Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν τὸ ἠξεύρω διόλου αὐτό.

§28ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Λοιπὸν αὖθις παρακαλῶ νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν πᾶν δικαιολογητικὸν τῆς δαπάνης τῶν χρημάτων αὐτῶν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρξῃ παράπονον καὶ διὰ τὸν συμπολίτην μου αὐτόν.

§29Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν ἐδαπανήθησαν παρὰ ἐπὶ τῇ βάσει εἰδοποιήσεων καὶ ἐγγράφων τῶν Προξενικῶν Ἀρχῶν· ἀφ’ ὅτου ἐγὼ εἶμαι Ὑπουργός, δὲν ἐδαπανήθη οὔτε λεπτὸν ἐπὶ τῇ βάσει χρησιμοποιήσεως ἐντὸς τοῦ τόπου....

§30ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Προχθὲς, κύριε Πρόεδρε, εἴχομεν ὑποβάλει ἀναφορὰν περὶ............ ἐτυπώθη; διότι μεταξὺ τῶν διανεμηθεισῶν δὲν τὴν εἶδον. Παρακαλῶ νὰ παραγγείλητε εἰς τὸ Γραφεῖον νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§32Γ. ΚΟΡΠΑΣ. Πρό τινων ἡμερῶν, κύριοι, ἐστάλη πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς καὶ ἀνεγνώσθη τηλεγράφημα ἐκ Κύθνου, φέρον ἑπτὰ ἢ ὀκτὼ, ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ὑπογραφὰς κατοίκων τῆς νήσου ἐκείνης, δι’ οὗ ἐδήλουν οὗτοι, ὅτι ἀποδέχονται καὶ ἐπιδοκιμάζουσι τοὺς νέους φόρους, οὓς ἡ Κυβέρνησις ἔθεσε χάριν τοῦ ἰσοζυγίου τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα, ὅτι τὸ τηλεγράφημα τοῦτο διὰ τὸ εὐάριθμον τῶν ὑπογραφῶν αὐτοῦ προεκάλεσε καὶ τὴν ἱλαρότητά τινων. Οὔτε κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ τηλεγραφήματος, οὔτε κατόπιν, ὅτε ὁ ἔντιμος συνάδελφός μου ἔλαβε τὸν λόγον ἐπ’ αὐτοῦ, οὔτε ἐγὼ ἠθέλησα νὰ εἴπω τι, διότι ἐφρόνουν καὶ ἐξακολουθῶ νὰ φρονῶ, ὅτι τὰ τηλεγραφήματα ταῦτα εἴτε ἐπιδοκιμάζουσι, εἴτε ἀποδοκιμάζουσι τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, εἰσὶν ἀνάξια λόγου, διότι ἡμεῖς μόνον οἱ Ἀντιπρόσωποι τῶν Ἐπαρχιῶν ἔχομεν τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἀποδεχθῶμεν ἢ νὰ ἀποῤῥίψωμεν αὐτά. Καὶ σήμερον δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἀνακοινώσω τηλεγράφημα εἴτε ἐπιδοκιμάζον, εἴτε ἀποδοκιμάζον, ἀλλὰ καθ’ ἣν στιγμὴν εἰσηρχόμην εἰς τὴν Βουλὴν, μοὶ ἐπεδόθη τηλεγράφημα ἐκ Κύθνου, φέρον τὰς ὑπογραφὰς δύω ἐκ τῶν ὑπογεγραμμένων ἐν τῷ τηλεγραφήματι ἐκείνῳ, δι’ οὗ μὲ παρακινοῦσι νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι αἱ ὑπογραφαὶ αὐτῶν εἶναι πλαστογραφημέναι.

§33Δ. ΤΖΑΝΕΣ. Εἶμαι ἐκ τῶν πιστευόντων, ὅτι οἱ δικαστικοὶ λειτουργοὶ ἐν τῷ Κράτει οὐχὶ ἐν γένει, ἀλλ’ ἐν μέρει μικρῷ εἰσιν ἄξιοι κατακρίσεως, κατὰ τὸ πλεῖστον δὲ ἄξιοι ὑπολήψεως καὶ ὑποστηρίξεως. Τὴν Δικαιοσύνην τῆς πατρίδος θεωρῶ ὡς ἄγκυραν, διὰ τῆς ὁποίας πολλάκις ἐσώθημεν καὶ πρὸς τὴν ὁποίαν προσεφύγαμεν ὡς ἐπὶ ἐρείσματος σωτηρίας ἐν πολλαῖς περιστάσεσιν· ἀπόδειξις δὲ ὅτι ἀπεδώκαμεν τοῖς δικαστηρίοις τὴν ἐξασφάλισιν τῶν τιμαλφεστέρων δικαιωμάτων τοῦ λαοῦ. Διὰ τοῦτο λοιπὸν θεωρῶ ἀναγκαῖον ὅτι, ὁπόταν τις τῶν διαπρεπεστέρων λειτουργῶν τῆς Δικαιοσύνης ἐγκαταταλιμπάνῃ τὴν οἰκογένειαν αὐτοῦ ἕνεκα θανάτου νὰ προσέρχηται ἀρωγὸς ἡ Πατρὶς, καὶ ἐπὶ τούτῳ ἀπευθύνω θερμὴν παράκλησιν πρὸς τε τὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἅπασαν, ἵνα μεριμνήσῃ σπουδαίως περὶ τῆς ἀπορφανωθείσης οἰκογενείας τοῦ πρὸ μικροῦ μεταστάντος Προέδρου τοῦ ἐν Ναυπλίῳ Ἐρετῶν, τοῦ μακαρίτου Μ. Δρίβα, ὅστις ἐγκατέλιπε πολυμελῆ οἰκογένειαν καὶ δύναμαι εἰπεῖν ἐν στερήσει καὶ τῶν ἀπολυτοτέρων, διότι ἡ γλσίχρος σύνταξις, ἧς δικαιοῦται ἡ οἰκογένεια αὕτη, εἶναι ἀνεπαρκής. Καὶ πάλιν παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς οἰκογενείας αὐτῆς, ἥτις ἀπεστηρήθη πατρὸς λειτουργοῦ ἐπὶ 40 ὅλα σχεδὸν ἔτη ὑπηρετήσαντος τὴν Δικαιοσύνην τῆς πατρίδος χωρὶς νὰ δώσῃ τὸ δικαίωμα πρὸς οὐδένα νὰ μεμφθῇ αὐτόν. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς ὑποστηρίξεως τῆς οἰκογενείας τοῦ τοιούτου ἀνδρὸς θὰ ἐνθαῤῥύνῃ τοὺς ἡρωϊκῶς μαχομένους κατὰ παντὸς πειρασμοῦ λειτουργοὺς τῆς Δικαιοσύνης.

§34ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐπειδὴ ὁ συνάδελφός μου ἔκαμε λόγον περὶ δικαστικοῦ, ὅστις λαμβάνει ὁπωσδήποτε σύνταξιν, ἀναγκάζομαι καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω δύω λέξεις εἰς τὴν Κυβέρνησιν περὶ δικαστικοῦ ὑπαλλήλου, ὑπηρετήσαντος ἀρκετὰ ἔτη, καὶ οὗτινος ἐλλείπουσι μόνον ἓξ μῆνες πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ἐτῶν τῆς συντάξεως, ἄφησε δὲ ὀρφανά. Ὑπηρέτησεν εἰς διαφόρους δικαστικὰς θέσεις ἀνωτέρας, διετέλεσεν Εἰσαγγελεύς, Πρωτοδίκης καὶ Ἀντεισαγγελεὺς Ἐφετῶν, εἶναι ὁ ἄλλοτε Ἀντεισαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν Χατζηπανάγος. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ.

§35ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ διὰ τὸν κύριον Καρκαβέλαν.

§36ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ἐκπληρῶ τῷ ὄντι καθῆκον δικαιοσύνης, ὑποστηρίζων κἀγὼ ἐκθύμως τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος Βουλευτοῦ Καλαμῶν κυρίου Τζάνε. Θὰ ἐκπληρώσῃ δὲ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ἀκόμη τὸ ἑαυτῆς καθῆκον, ἐὰν λάβῃ ἰδιαιτέραν τινὰ πρόνοιαν περὶ τῆς οἰκογενείας τοῦ ἄρτι ἀποβιώσαντος Προέδρου τῶν ἐν Ναυπλίῳ Ἐφετῶν, τοῦ μακαρίτου Μιχαὴλ Δρίβα, ὅστις ὑπηρέτησεν εἰς τὴν δικαστικὴν ὑπηρεσίαν 32 ὁλόκληρα ἔτη ὡς Πρωτοδίκης, ὡς Πρόεδρος Πρωτοδικῶν, ὡς Ἐφέτης καὶ τελευταῖον ὡς Πρόεδρος Ἐφετῶν ἐπὶ 12 ἔτη μετ’ ἄκρας ἀμεροληψίας, εὐθύτητος καὶ τιμιότητος, καὶ μετὰ μεγάλης φιλοπονίας, εἰς ἣν μάλιστα ὀφείλεται ὁ πρόωρος θάνατος αὐτοῦ, ἐγκαταλιπὼν τὴν οἰκογένειάν του ἐν πληρεστάτῃ πενίᾳ, στερουμένην, δύναμαι εἰπεῖν, καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου. Δὲν ἐγκατέλιπε, κύριοι, εἰς αὐτὴν ἄλλο τι εἰμὴ μικρὰν καὶ γλίσχρον σύνταξιν ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου, καθόσον δὲν ἦτο μέτοχος τοῦ μετοχικοῦ Ταμείου τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων, ὡς μὴ ἐπαρκοῦντος τοῦ μισθοῦ του πρὸς συντήρησιν τῆς οἰκογενείας του, διὰ νὰ καταβάλῃ καὶ εἰς αὐτὸ τὴν ἀπαιτουμένην χρηματικὴν καταβολήν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐκπληρώσῃ καθῆκον ἐπιβαλλόμενον εἰς αὐτὴν καὶ ὑπὸ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὑπὸ τῆς φιλανθρωπίας, ἐὰν εὐαρεστηθῇ νὰ λάβῃ ἰδιαιτέραν πρόνοιαν περὶ τῆς οἰκογενείας τοῦ ἀνωτέρου τούτου δικαστικοῦ ὑπαλλήλου, ἀπονέμουσα εἰς αὐτὴν ἢ βοήθημα μόνιμον ἢ σύνταξιν ἀνάλογον, ὅπως διὰ τοῦ βοηθήματος τούτου καὶ τῆς ἰδιαιτέρας συντάξεως, τῆς ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου προερχομένης, δυνηθῶσι τὰ τέκνα του, εἰσέτι ἀνήλικα ὄντα, νὰ συντηρηθῶσι μετὰ τῆς χήρας μητρός των. Ἐλπίζω ἑπομένως, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅστις εἶχε τὴν ἀρίστην, καὶ πολὺ δικαίως, ἰδέαν περὶ τοῦ ἀνωτέρου τούτου δικαστικοῦ ὑπαλλήλου καὶ τὴν ὁποίαν κατὰ παράδοξον σύμπτωσιν ἐξέφραζεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καθ’ ἣν ἡμέραν ὁ μακαρίτης Δρίβας ἔκειτο νεκρὸς ἐν Ναυπλίῳ, ἐλπίζω, λέγω, ὅτι θέλει λάβει περὶ τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ τάχιστον καὶ ἀποτελεσματικὸν μέτρον.

§37Ν. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, κἀγὼ ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ Βουλευτοῦ Καλαμῶν κυρίου Τζάνε καὶ Παπαμιχαλοπούλου τοῦ νὰ συστήσῃ συμπαθῶς καὶ ἐνθέρμως ἡ Βουλὴ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως χορηγήσῃ βοήθημα εἰς τὴν πολυάριθμον οἰκογένειαν τοῦ ἀποβιώσαντος Δρίβα, χρηματίσαντος ἐπὶ 40 ἔτη ὡς Προέδρου Ἐφετῶν, καὶ ἐγκαταλείψαντος εἰς τὴν χηρεύουσαν οἰκογένειάν του ἔντιμον πενίαν. Εἶναι ἤδη καιρὸς κατάλληλος νὰ δείξῃ τὸ Ἔθνος, ὅτι τιμᾷ τὴν ἀρετὴν, καὶ διὰ τῆς τιμῆς ταύτης εὐελπίζομαι, ὅτι ἡ ἀνωμαλία τῆς δικαστικῆς πορείας θέλει ἐκλείψει ἐντελῶς· καθότι, ὅταν οἱ Δικασταὶ γνωρίζωσιν, ὅτι μετὰ τὸν θάνατόν των αἱ οἰκογένειαί των δὲν θέλουν μείνει ἀπροστάτευτοι, ἀφοσιοῦνται εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός των, εἰς τὴν ἀδέκαστον διανομὴν τῆς δικαιοσύνης ἐν τῇ κοινωνίᾳ. Διὸ παρακαλῶ θερμῶς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ εὐσπλαγχνισθῶσι φιλανθρώπως τὴν ἀξιολύπητον οἰκογένειαν τοῦ πρὸ μικροῦ ἀποβιώσαντος Δρίβα, ἵνα τῇ χορηγῶνται μηνιαίως τοὐλάχιστον ἀνὰ τριακόσιαι δραχμαὶ πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ βίου αὐτῆς. Τὰ δὲ λεγόμενα ἐκ μέρους τοῦ κ. Δουζίνα, ὡς πρὸς τὸ βοήθημα τοῦτο, δὲν πρέπει νὰ τὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, διότι αὐτὸς στερεῖται φιλανθρωπίας, καὶ οὐδέποτε ᾐσθάνθη τὴν πεῖναν, διότι εὐτυχῶς ῥοκανίζει πατρῴαν κληρονομικὴν περιουσίαν ἀνέτως.

§38ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐγὼ, κύριοι, δὲν ἐγνώρισα τὸν περὶ οὗ ὁ λόγος· ἀλλ’ ἐὰν, ὡς εἶπον, ἦτο ὑπογραμμὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὤφειλον, σεβόμενοι τὰς ἀρχὰς τοῦ ἀνδρὸς, νὰ μὴ ἐπρότεινον ἔκνομον χορηγίαν πρὸς χάριν του· ἐὰν δὲ που περιϊπταμένη ἐνταῦθα ἡ σκιὰ του, ἀντελαμβάνετο τῆς τοιαύτης συζητήσεως, καὶ ἤκουε τὰς περὶ αὐτοῦ ἀγορεύσεις, ἤθελε τὰς ἀποδοκιμάσει, διότι οἱ ὑπὲρ αὐτοῦ συνηγοροῦντες ζητοῦν παραβίασιν Νόμου. Δὲν εἶναι δὲ ἄλλως τε καὶ ἐπιτετραμμένον ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος, ἐνταῦθα συνεδριάζον, νὰ ἀπασχολῆται περὶ ἀτόμων· ἠθέλομεν μεταβληθῆ τότε εἰς συμβούλιον οἰκογενειακὸν, ὅπως παρέχωμεν εὐκολίας εἰς ἀπροστατεύτους οἰκογενείας. Μόνον περὶ τῆς εὐπορίας ἢ ἀπορίας ἑνὸς δύναται νὰ γείνῃ ἐνταῦθα λόγος, περὶ τῆς καλῆς ἢ κακῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως μόνου τοῦ λαοῦ. Ἐὰν ὁ λαὸς πένετα, νὰ περιορίζωμεν τοὺς φόρους. Κατὰ συνέπειαν ἡ πρότασις περὶ βοηθείας πρὸς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἀποβιώσαντος εἶναι ἀπαράδεκτος.

§39ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν, κύριοι, ἐγένετο λόγος περὶ τῶν προβιβασμῶν, τοὺς ὁποίους τελευταῖον ἐνήργησεν ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργός. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τότε εἶπε ῥητῶς, ὅτι τοὺς προβιβασμοὺς ἐνήργησεν ὄχι αὐθαιρέτως, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει δικαιολογητικῶν ἐγγράφων, καὶ τοῦτο διότι παρελείφθησαν οἱ ἀρχαιότεροι λόγῳ ἐλλείψεως προσόντων καὶ προεβιβάσθησαν οἱ νεώτεροι, ὡς ἔχοντες τὰ προσόντα. Ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀκριβεῖς, ἡ παράλειψις τῶν ἀρχαιοτέρων ἔλαβε χώραν δυνάμει ἑνὸς καταλόγου, ὁ ὁποῖος ὑπεβλήθη ὀνομαστικὸς εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἄνευ δικαιολογίας. Τοιοῦτον κατάλογον ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἠδύνατο, νομίζω, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον ἡ Στρατιωτικὴ Νομοθεσία ἐπιβάλλει εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τὴν ὑποχρέωσιν ἐπὶ ζητημάτων μικροτέρας ἀξίας νὰ συνοδεύῃ τὴν αἴτησιν πρὸς τὸν Βασιλέα διὰ δικαιολογητικῆς ἐκθέσεως. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, θέλων νὰ θέσῃ ἕνα ἀξιωματικὸν εἰς ἀργίαν, δὲν δύναται νὰ τὸ πράξῃ χωρὶς νὰ συνοδεύηται τὸ Διάταγμα ἀπὸ ἔκθεσιν ἐκτεταμένην τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ νὰ βασίζεται ἐπὶ ἐγγράφων τῶν προϊσταμένων Ἀρχῶν. Ἐνόσῳ δὲ τοιαῦτα ἔγγραφα δὲν ὑφίστανται, ὁ Βασιλεὺς καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν ἔχει ἀπὸ τὸν Νόμον νὰ μὴ θέσῃ τὴν ὑπογραφήν του εἰς τοιαῦτα Διατάγματα· ὅταν διὰ τὴν ἀργίαν, ἐκ τῆς ὁποίας διὰ τῆς τελευταίας τροποποιήσεως τοῦ νομοθετήματος δὲν προσγίνεται ἀδίκημα ἄλλο, παρὰ μόνον ἐλάττωσις τῶν ἀποδοχῶν καὶ ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον, ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς ὑποβολῆς δικαιολογητικῆς ἐκθέσεως, λέγω πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, πῶς ἐδέχθη ἀπὸ τὰς ὑφισταμένας Στρατιωτικὰς Ἀρχὰς νὰ τῷ ὑποβάλλουν καταλόγους αὐθαιρέτους χωρὶς νὰ τοὺς ἐπιστρέψῃ, χωρὶς νὰ ἐπιτιμήσῃ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐτόλμησαν νὰ ὑποβάλλουν τοιούτους καταλόγους, διὰ τῶν ὁποίων εἶπον ἁπλῶς: Ἀντώνιος Μαυρομιχάλης δὲν ἔχει τὰ προσόντα τοῦ προβιβασμοῦ, ὁ Πέτρος Δημητρίου δὲν ἔχει τὸ προσὸν τοῦτο; Ἀλλ’ ἀρκοῦν ταῦτα, κύριοι, διὰ νὰ παραγνωρίσουν δικαιώματα ἱερὰ ἀξιωματικῶν, ὑπηρετούντων κατὰ τὴν κρίσιν μου λίαν ἀξιεπαίνως ἐν τῷ στρατῷ; Εἶπε τότε ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἂν κατὰ τοὺς ἐνεργηθέντας τελευταῖον προβιβασμοὺς ἔλαβε χώραν παρεξήγησις ἢ ἐσφαλμένη πληροφορία τὰ ἀδικήματα θέλουν διορθωθῆ· ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς, ἐνῶ παρῆλθε πλέον τοῦ μηνὸς, οὐδεμία τοιαύτη διόρθωσις ἐγένετο· νομίζω δὲ καθῆκόν μου νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ ταχεῖαν καὶ ἀποφασιστικὴν μέριμναν, ἵν’ ἀπαλλάξῃ πολλοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς ἀμφιβόλου αὐτῆς καταστάσεως, διότι τοῦτο δίδει ἀφορμὴν εἰς πλαγίας ἐνεργείας, καὶ πλαγίας παρακλήσεις καὶ ἀντιπειθαρχικὰς ἴσως ἀντενεργείας ἐν τῷ στρατῷ. Καὶ ταῦτα καθόσον ἀφορᾷ τὰ περὶ προβιβασμῶν. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον συνεστήθη σχολὴ ὑπαξιωματικῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο τὰ σώματα τοῦ στρατοῦ μετὰ προηγουμένας ἐξετάσεις νὰ ἀποστείλουν τὰ κατάλληλα πρόσωπα. Ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως ὅμως τοῦ Νόμου αὐτοῦ καὶ πρὶν προσκληθῶσι τὰ στρατιωτικὰ σώματα νὰ ὑποβάλωσι τοὺς ὑπαξιωματικοὺς εἰς ἐξετάσεις, ἐγεννήθησαν ἀπορίαι καὶ προσεβλήθησαν κεκτημένα δικαιώματα, δυνάμει τῶν ὁποίων ὁ Νόμος αὐτὸς ἐθεωρεῖτο ἄδικος. Ἐπίστευον ὅτι μετὰ τὰ σχόλια, τὰ ὁποῖα ἐπῆλθον κατόπιν τῆς ἐκδόσεως τοῦ Νόμου αὐτοῦ, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀρυόμενος τὰς πληροφορίας του ἀπὸ τὰς Στρατιωτικὰς Ἀρχὰς, ἤθελε κατορθώσει, ὥστε εἴτε Νομοθετικῶς εἴτε Διοικητικῶς νὰ λάβῃ μέτρα, ἀπαλλάσσοντα τὰ σώματα ἀπὸ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθον ἀπό τινων μηνῶν. Ἡ προαίρεσις τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ διὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς Σχολῆς ἦτο ἀγαθή, ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ ἡ ἀγαθή προαίρεσις· οἱ διοικοῦντες τὰ Κράτη πρέπει νὰ συμβουλεύωνται τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐκ τοῦ σύνεγγυς γνωρίζουσι τὰ πράγματα, ὄχι μόνον κατὰ θεωρίαν, ἀλλὰ καὶ κατὰ πρᾶξιν. Μὲ τὸ σύστημα τῆς ὑποχρεωτικῆς ὑπηρεσίας ὁ συναγωνισμὸς μεταξὺ τῶν πολλὰ ἔτη ὑπηρετούντων καὶ τῶν ἐπὶ ὀλίγους μῆνας ὑπηρετούντων εἶναι ἀδύνατος, καὶ τοῦτο ὤφειλε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει ὁ κ. ὑπουργὸς, ἐὰν ἤθελε νὰ μεταφυτεύσῃ θεωρίας ἄλλων Κρατῶν, ὅπου ὑπάρχουν ἄλλαι ἰδέαι καὶ ἄλλα ἔθιμα. Δὲν ἠμπορεῖ σήμερον ἡ Ἑλλὰς νὰ μεταφέρῃ κανὲν σύστημα ἐντελὲς, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ προσκόπτῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ Τόπου, εἰς τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ὁ Τόπος ἔχει περὶ στρατοῦ, καὶ εἰς τὰ μέσα. Δὲν ἀρκεῖ ἡ ἀγαθὴ προαίρεσις τῶν Κυβερνώντων εἰς τὸ νὰ διοικῆται ὁ Τόπος ἐννόμως καὶ ἡσύχως· ἀποκτοῦνται εἰδικαὶ γνώσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ συντελῶσι πρὸς τὸν ἀγαθὸν σκοπὸν τῆς Κυβερνήσεως. Οὕτω ἐζήτησαν σήμερον, προκειμένου περὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν, νὰ μεταφυτεύσωμεν θεσμὸν, χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὰς βάσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται. Εἰς τὴν Γαλλίαν ἐσχηματίσθη Σχολὴ ὑπαξιωματικῶν, ἀλλ’ ἡ Γαλλία ἔχει σώματα αὐθύπαρκτα, ἐντὸς τῶν ὁποίων γίνεται πλήρης ἐκπαίδευσις· ὅταν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἠρώτησα μάλιστα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τί ἐξακολουθεῖ εἰσάγων μίαν προσωρινὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ὑπηγόρευσαν ἔκτακτοι περιστάσεις, διὰ τί καὶ κατὰ τὸ 1882 ἐννοεῖ νὰ ἐφαρμόσῃ ἕνα ὀργανισμὸν, ὁ ὁποῖος ὑπεβλήθη μόνον ἐκ τῶν τελευταίων ἐκτάκτων περιστάσεων, ὁ κ. Ὑπουργὸς μοὶ ἀπήντησε τότε, ὅτι ἡ στιγμὴ ἐκείνη ἦτο στιγμὴ ἐνεργείας, στιγμὴ ἐξαιρετικὴ, καθ’ ἣν δὲν ἐπετρέπετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μεταβάλῃ ὅσον κακὸν ὀργανισμὸν καὶ ἂν εἶχεν. Ἔκτοτε δὲν γνωρίζω ποῖα ἔκτακτα στρατιωτικὰ συμβάντα ἔλαβον χώραν, τὰ ὁποῖα ἐφόβησαν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μὴ ὑποβάλῃ ὀργανισμὸν πλήρη συντεταγμένον κατὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Τόπου καὶ ἐπὶ τῇ βάσει Εὐρωπαϊκῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἐζήτησαν νὰ εἰσαγάγωμεν τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν, ἥτις ἐν Γαλλίᾳ ἔρχεται κατόπιν ἐκπαιδεύσεως ἐντὸς τῶν συνταγμάτων, τὰ ὁποῖα παρ’ ἡμῖν δὲν ὑπάρχουν· ἐὰν δὲ ὑπάρχουν τάγματα, ἐκπαίδευσις ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει. Σήμερον ἐὰν τὰ διαδοθέντα ὦσιν ἀληθῆ, ἐπῆλθεν ἐκ μέρους τῶν ὑπαξιωματικῶν τῶν σωμάτων ἀπέναντι τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πλήρης ἄρνησις τὸ κατ’ ἀρχάς.

§40ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ μίαν στιγμήν. Εἶναι σήμερον προσδιωρισμένη ἡμέρα διὰ τοιαύτην ἐπερώτησιν; Σημειώσατε τώρα τί θὰ συμβῇ. Πάντα ὅσα λέγει ὁ κ. Μαυρομιχάλης εἶναι καθολοκληρίαν ἀβάσιμα, καὶ ἐγὼ ἐν τούτοις θὰ ἀπαντήσω μόνον τὸ Σάββατον, καὶ μέχρι τοῦ Σαββάτου θὰ πιστευθῇ, ὅτι ὑπάρχει ὑπόστασις εἰς τὰ λεγόμενα ταῦτα.

§41ΤΙΝΕΣ. Διὰ τί δὲν ἀπαντᾶτε ἀμέσως;

§42ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διότι θὰ ἦναι ἐναντίον τῶν κεκανονισμένων νὰ παρεμβάλλωμεν καθ’ ἑκάστην ξένα ἀντικείμενα.

§43Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ κάμω ἐπερώτησιν.

§44ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ναὶ, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡμέρα συζητήσεως σήμερον.

§45Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐὰν νομίζετε, ὅτι δύνασθε νὰ δεσμεύσητε τὸ δικαίωμα τοῦ λόγου, δὲν θὰ τὸ κατορθώσητε, διότι τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἶναι ὑπεράνω ὑμῶν.

§46ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ περιορίσῃ τὸν λόγον, ἀλλὰ νὰ τὸν τακτοποιήσῃ. Ἠμπορεῖ νὰ διατυπωθῇ ἡ ἐπερώτησις καὶ νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα.

§47Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρεδέχθημεν χάριν τῆς Κυβερνήσεως αἱ ἐπερωτήσεις νὰ γίνωνται ἐγγράφως, ἀλλὰ σήμερον ὁ κ. Μαυρομιχάλης ἠθέλησε νὰ κάμῃ μίαν ἐκτεταμένην ἐπερώτησιν.

§48Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ νὰ καθαρίζητε τὰ θέματά σας, διὰ νὰ γνωρίζωμεν καὶ ἡμεῖς οἱ συνάδελφοί σας οἱ στρατιωτικοὶ περὶ τίνος πρόκειται.

§49ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θεωρήσῃ κατεπείγουσαν τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Μαυρομιχάλη, δύναται νὰ ἀφήσῃ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ νὰ συζητήσῃ αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον, ἀλλ’ εἷς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν Βουλήν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περιορίσατε τὴν ἐπερώτησίν σας, κ. Μαυρομιχάλη.

§51Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀνάγκην τῆς κηδεμονίας οὐδενὸς, καμμία δὲ παρατήρησις δὲν δύναται νὰ μὲ ἀποτρέψῃ ἀπὸ τὸ καθῆκόν μου. Νομίζω λοιπὸν, κύριοι, ὅτι μετὰ τὰ λαβόντα χώραν, μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Νόμου περὶ συστάσεως Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν, μετὰ τὰς ἐπισήμους ἀναφορὰς, τὰς ὁποίας τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἔλαβεν, ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ λάβῃ μέτρον τι· ἐπειδὴ ὁ Νόμος τῇ δεσμεύει τὰς χεῖρας, καθῆκον ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἄρῃ διὰ νέου νομοθετήματος τὰς δυσκολίας ταύτας, καὶ ὀφείλει νὰ τὰς ἄρῃ διὰ τοὺς ὑπαξιωματικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὑπηρετοῦν εἰς τὸν στρατὸν λίαν εὐδοκίμως καὶ ἔχουσι πλήρη τὰ δικαιώματα τοῦ προβιβασμοῦ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, καὶ ἀφοῦ ἀναγράψῃ εἰς τοὺς πίνακας τοῦ προβιβασμοῦ τοὺς κεκτημένους τὰ δικαιώματα πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ Νόμου, τότε δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Νόμον περὶ συστάσεως Σχολῆς. Καὶ τὰ παράπονα αὐτὰ, κύριοι, εἶναι δίκαια, εἶναι εὔλογα, εἶναι πειθαρχικὰ, ὑπεστηρίχθησαν ἀπὸ τοὺς σωματάρχας, ἀπὸ τοὺς Ἀρχηγοὺς ὅλους ἀδιακρίτως, ἀλλὰ πρὸς τὰς παρατηρήσεις αὐτὰς ὅλας τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐκώφευσε. Μοὶ λέγει ὅτι δικαίωμά των ἦτο. Ναὶ δικαίωμα ἔχουν νὰ ψηφίζωμεν ὅ,τι θέλομεν, ἀλλὰ τὰ δικαιώματα τῶν νομοθετικῶν σωμάτων ὑπείκουν εἰς τὴν δικαιοσύνην. Ἡ κώφευσις εἰς τὰς παραστάσεις τῶν Στρατιωτικῶν Ἀρχῶν ἔφερεν ἀντιπειθαρχικὰ συμπτώματα εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, καὶ συμπτώματα τοιαῦτα, ὥστε ἐδέησεν οἱ σωματάρχαι, τοὺς ὁποίους ἀπαξιῶ νὰ ὀνομάσω, διότι δὲν φέρουν ἐντίμως τὴν θέσιν καὶ τὰ καθήκοντα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖ ὁ Νόμος, ἠναγκάσθησαν, διὰ νὰ προσέλθουν ὑπαξιωματικοὶ εἰς τὰς ἐξετάσεις, νὰ εἴπουν «προσέλθετε, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡμερόβιος, ὁ Νόμος αὐτὸς δὲν θὰ ἐκτελεσθῇ», ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου ὦσιν ἀκριβεῖς.

§52ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Τίποτε ἐξ ὅσων λέγετε δὲν εἶναι ἀληθές· καὶ ἡ Σχολὴ τῶν ὑπαξιωματικῶν θὰ συστηθῇ καὶ θὰ εὐδοκιμήσῃ.

§53Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τόσον εἶναι ἀληθῆ, ὥστε σήμερον εἰς τὰς φυλακὰς εὑρίσκονται ὑπαξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν ἀντιπειθαρχικοί.

§54Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶναι ἀληθῆ μεθ’ ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θέλει νὰ εἴπῃ, καὶ προκαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ τὴν ἀλληλογραφίαν, νὰ καταθέσῃ τὰς ἀναφορὰς τῶν σωματαρχῶν κατὰ τὰς νέας Ἐπαρχίας, νὰ καταθέσῃ τὴν ἀναφορὰν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Λαρίσσης, νὰ τὰς καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ ἐὰν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω ἐγὼ εἶναι ἀκριβές, ἢ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι ἀνακριβές. Οἱ σωματάρχαι κατ’ ἀρχὴν ἔκαμαν παραστάσεις τοῖς Ἀρχηγοῖς καὶ τοῖς εἶπον, ὅτι αὐτὸς ὁ Νόμος, ἂν πρόκηται νὰ ἐκτελεσθῇ ἀμέσως, θὰ παρουσιάσῃ μεγάλας δυσχερείας εἰς τὰ πράγματα, εἶναι δὲ καὶ ἄδικος ὡς πρός τινας ὑπαξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ Νόμου εἶχον πλήρη τὰ δικαιώματα διὰ τὸν προβιβασμὸν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ· αὐταὶ αἱ παραστάσεις ἐγένοντο κατ’ εὐθεῖαν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἄνευ οὐδενὸς πλαγίου λόγου, τὰς παραστάσεις αὐτὰς ἀνέλαβον αἱ ἀνώτεραι στρατιωτικαὶ Ἀρχαὶ καὶ συνεμερίσθησαν πληρέστατα αὐτὰς καὶ εἰσήγαγον τὴν ἀνάγκην τῆς μεταῤῥυθμίσεως αὐτοῦ τοῦ Νόμου εἴτε διοικητικῶς εἴτε νομοθετικῶς, καὶ ἀπόδειξις, ὅτι ὁλόκληρον σῶμα δὲν προσῆλθεν εἰς ἐξετάσεις, οἱ ὑπαξιωματικοὶ ὁλοκλήρου ὅπλου δὲν προσῆλθεν εἰς ἐξετάσεις...

§55ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ Διοικητής;

§56Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶναι ὁ Περ. Μαυρομιχάλης, ὁ ὁποῖος δὲν ἠθέλησε νὰ κάμῃ χρῆσιν τῶν μέσων ἐκείνων... Δυστυχῶς εἰς τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν ἔχομεν ἄτομα παρεισφρήσαντα ἀτόπως καὶ ἀνοικείως, ὅπως ἀνέφερον πρὸ ὀλίγου καὶ εἶπον, ὅτι αὐτοὶ, διὰ νὰ θελήσουν νὰ πείσουν τοὺς ὑπαξιωματικοὺς νὰ προσέλθουν εἰς ἐξετάσεις, τοῖς ὑπεσχέθησαν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡμερόβιος, πρέπει νὰ ὑποστοῦν τὰς ἐξετάσεις, διότι ὁ Νόμος αὐτὸς εἶναι ψεῦδος, καὶ μία ἄλλη Κυβέρνησις δὲν θὰ τὸν ἐκτελέσῃ. Καὶ αὐτοὶ οἱ σωματάρχαι, οἱ ὁποῖοι διὰ τοιούτων ἀνοικείων μέσων κατώρθωσαν νὰ προσαγάγωσι μέρος τῶν ὑπαξιωματικῶν εἰς τὰς ἐξετάσεις, δὲν γίνεται περὶ αὐτῶν λόγος, γίνεται περὶ ἐκείνου, τὸν ὁποῖον ἔφερεν ἐπίτηδες ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ τὸν ὑποβάλῃ εἰς ἀνάκρισιν· ποίου; ἐκείνου, ὁ ὁποῖος καθ’ ὅλα τὰ ἔκτακτα γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν ἀπὸ τὸν Ἰούνιον μέχρι σήμερον, ἔλαβε τὸ ἐνεργότερον μέρος, περὶ προσώπου, τὸ ὁποῖον ἐπολιτεύθη ἐπὶ πολλὰ ἔτη καὶ δὲν ἐνόησε ποτὲ τὰς ἰδέας του τὰς πολιτικὰς νὰ τὰς μεταφέρῃ εἰς τὸν στρατόν, ἐνόησεν, ὅτι, ὅταν διοικῇ, πρέπει νὰ ἐκτελῇ τὸ καθῆκόν του, οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦναι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ πολιτικὴ αὐτῆς. Δὲν ἐνόησεν ὁ σωματάρχης αὐτὸς νὰ προσλιπαρήσῃ τὴν συναίνεσιν καὶ τὰς ψήφους τῶν ἀξιωματικῶν, διότι εἶναι ἐκ τῶν σωματαρχῶν ἐκείνων, οἵτινες διήνυσαν τὸν στρατιωτικὸν αὐτῶν βίον ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ στρατιώτου μέχρι τοῦ Συνταγματάρχου. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ τοῦ σώματος αὐτοῦ μετὰ τὸ ἄκουσμα τῶν ἐξετάσεων ἀνεφέρθησαν ἱεραρχικῶς καὶ εἶπον, ὅτι μᾶς γίνεται αὐτὸ τὸ μέγα ἀδίκημα· τοσούτῳ ἦτο μέγα τὸ ἀδίκημα, ὅταν εἰς τοὺς τελευταίους προβιβασμοὺς ὑπαξιωματικοὶ τοῦ ἱππικοῦ, ἐπὶ πολλὰ ἔτη διανύσαντες τὸν στρατιωτιωτικὸν βίον ἐντίμως καὶ εὐδοκίμως, καὶ προβιβασθέντες τελευταῖον πρὸ δύω ἐτῶν, μένουν ἀκόμη εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, ὅταν νέοι πλουσίων οἰκογενειῶν, εὐπόρων καὶ προνομιούχων κατὰ συνέπειαν ἀποστέλλωνται εἰς τὴν Εὐρώπην ἐπὶ δύω ἔτη, καὶ ἐπανερχόμενοι εἰς τὴν Ἑλλάδα, λαμβάνουσι τὸν βαθμὸν τοῦ Ἀνθυπολοχαγοῦ.

§57ΜΙΑ ΦΩΝΗ. Αὐτὸς εἶναι ὁ Νόμος τοῦ Κράτους.

§58Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ναὶ εἶναι Νόμος τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ τὸ Κράτος ἔχει τὴν δικαιοσύνην τῶν Κυβερνώντων.

§59ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁ ἀνεψιός σας Μουρούζης, ὁ ὁποῖος ἐσπούδασεν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, εἶναι κακὸς ἀξιωματικός; Σεῖς παρευρέθητε εἰς τὰς ἐξετάσεις του καὶ ἐθαυμάσατε μάλιστα διὰ τὰς προόδους του.

§60Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μοὶ ὑπομιμνήσκει τὸν Ἀνθυπολοχαγὸν Μουρούζην· ὁ Μουρούζης ἐλθὼν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, δὲν ἠδίκησεν οὐδένα ἀνθυπασπιστήν· ἠδίκησε τὸ πολὺ δεκανεῖς καὶ λοχίας, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται σήμερον, καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν πλέον τῶν δύω ἐτῶν ὑπηρεσίαν, τοιούτους ἠδίκησεν· ὁ δὲ Ἀνθυπολοχαγὸς ὁ ὁποῖος εἰσέφρησεν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, δὲν ἠδίκησεν ἀνθυπασπιστάς, ἀλλὰ λοχίας, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται πρὸ 15 ἐτῶν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀληθὴς κατάστασις. Εἶπον ὅτι ὁ Διοικητὴς τῆς γʹ Ἱππαρχίας δὲν προσελιπάρησε τὴν συναίνεσιν, οὐδὲ μετεχειρίσθη τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα δυστυχῶς ἄλλοι μετεχειρίσθησαν διὰ νὰ ἦναι ἀρεστοὶ τῇ Κυβερνήσει. Ἀλλὰ Κυβέρνησις, σεβομένη ἑαυτὴν, ὤφειλε νὰ τοὺς περιφρονήσῃ· μόνον εἰς τὸ σῶμα τῆς γʹ Ἱππαρχίας ὁ Διοικητὴς τοῦ σώματος ἐνόησε νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν του ἄνευ οὐδεμιᾶς σχέσεως, οὔτε πρὸς ὑπαξιωματικούς, οὔτε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ οἱ ὑπαξιωματικοὶ μεθ’ ὅλας τὰς παροτρύνσεις καὶ διαταγὰς δὲν ἐπείσθησαν νὰ ἐκτελέσωσι τὴν διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεως· τὸ τελευταῖον μέτρον, τὸ ὁποῖον εἶχεν, ἦτο νὰ θέσῃ αὐτοὺς εἰς τὴν φυλακὴν, εἰς περιορισμόν. Ἀνηνέχθη καθ’ ὅλον τὸ διάστημα αὐτὸ εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Λαρίσσης, οὗτος δὲ ἐπεδοκίμασε πληρέστατα καὶ ὑπέβαλε σύστασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ ἄρῃ αὐτὰς τὰς δυσχερείας, αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἐκ τοῦ Νόμου.

§61ΣΤΑΪΚΟΣ. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα σώματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπρότειναν ὑπαξιωματικούς;

§62ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδὲν ὑπάρχει γνωστὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, οὐδ’ εἰς ἐμὲ ἀτομικῶς.

§63ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἀναγνωρίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔλαβον, εἶναι ἀνακριβής.

§64Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐθεώρησα λοιπὸν ἀναγκαῖον, κατόπιν τῶν ὅσων ἔλαβον χώραν, κατόπιν τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Νόμου αὐτοῦ, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ καὶ νὰ παρακαλέσω ὥστε αἱ δυσχέρειαι, αἱ ὁποῖαι προκύπτουσι διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς συστάσεως τῆς Σχολῆς, νὰ ἀρθῶσιν ἐπ’ ὠφελείᾳ οὐχὶ μόνον τῶν ἀτόμων ἀλλὰ καὶ αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας.

§65ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδεμία ὑπάρχει δυσχέρεια.

§66ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τοσοῦτον μᾶλλον πρέπει νὰ πεισθῇ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἐθεωρήθη παρ’ ἅπασι τοῖς πεπολιτισμένοις Κράτεσιν ὅτι, ἂν μοι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ μεταχειρισθῶ αὐτὴν τὴν λέξιν, ὅτι οἱ ἀγράμματοι ὑπαξιωματικοὶ — καὶ λέγων ἀγραμμάτους, ἐννοῶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν Γαλλικὰ, οἱ ὁποῖοι, δὲν γνωρίζουν Γεωμετρίαν, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν νὰ ἐξηγήσουν τὸν Ὅμηρον καὶ τὸν Εὐριπίδην, διότι οἱ ἄλλοι ὑπαξιωματικοὶ γνωρίζουν ὅλοι νὰ γράφουν καὶ νὰ ἀριθμοῦν—τὰ πεπολιτισμένα Κράτη ἤντλησαν δύναμιν ἀπὸ αὐτὴν τὴν τάξιν τῶν ἀνθρώπων, ἤντλησαν τοιαύτην δύναμιν, ὥστε ἐθεώρησαν ἀναγκαῖον τέκνα, μὴ ἔχοντα γονεῖς ἢ ἀγνοοῦντα αὐτοὺς, νὰ τὰ εἰσάξωσιν εἰς Σχολεῖον καὶ νὰ τὰ κάμωσιν ὑπαξιωματικοὺς ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι θὰ μείνουν μέχρι μιᾶς ἡλικίας 40–45 ἐτῶν ὑπαξιωματικοὶ, καὶ αὐτὸ τὸ σύστημα ηὐδοκίμησε καὶ λειτουργεῖ. Ὅταν δὲ Κράτη, ὁποῖα τὰ Εὐρωπαϊκὰ, ἀναγνωρίζουν αὐτὴν τὴν ἀνάγκην ἐν τῷ στρατῷ τῶν λεγομένων ὑπαξιωματικῶν ἀγραμμάτων, πῶς ἔρχεσθε σήμερον ἐν τῷ Τόπῳ τούτῳ νὰ παραγνωρίσητε...

§67ΤΟΥΡΝΑΚΗΣ. Αὐτοὺς τοὺς παραλαμβάνουν καὶ τοὺς ἐκπαιδεύουν, δὲν εἶναι ἀγράμματοι αὐτοί.

§68Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐὰν προσεῖχεν ὁ ἔντιμος διακόψας με, δὲν ἤθελε μὲ διακόψει διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ἐτόλμησα νὰ ἐκφέρω τὴν λέξιν ἀγράμματοι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν σᾶς ἐξήγησα, καὶ λέγω ἀγραμμάτους τοὺς μὴ δυναμένους νὰ ἐξηγήσωσι τὸν Αἰσχύλον καὶ τὸν Ὅμηρον, τοὺς μὴ ἔχοντας γάντια καὶ μὴ δυναμένους νὰ κάμωσιν ὡραίας χωρίστρας. Εἶπον, κύριοι, ἐν ἀρχῇ ὅτι ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως ἦτον ἀγαθὴ καὶ δὲν τὴν ἀναιρῶ, τὴν ὑπεστήριξα, καὶ ἐζήτησα μάλιστα ἡ Σχολὴ αὕτη νὰ λάβῃ σύστασιν διὰ μονίμων Ἀξιωματικῶν, Διοικητοῦ, Ὑποδιοικητοῦ ἢ δυνατὸν καὶ διὰ μονίμων ὑπαξιωματικῶν· ἀλλὰ, κύριοι, εἰς τὴν πρακτικὴν ἡ ἐφαρμογὴ τῆς συστάσεως τῆς Σχολῆς δὲν δύναται παρὰ νὰ ἀπαντήσῃ δυσχερείας. Ἤλπιζον, καὶ τοσούτῳ μᾶλλον ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διότι τυγχάνει νὰ ἦναι πολίτης, ἤλπιζον, ὅτι δὲν ἐδύνατο νὰ προβῇ εἰς οὐδὲν μέτρον πρὶν ἢ ἀκούσῃ τοὺς εἰδικοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συζῶσι καὶ συνέζησαν, συνανεστράφησαν καὶ διέτρεχον καὶ τὸν κίνδυνον καὶ τὴν εὐτυχίαν νὰ συναποθάνωσιν μετ’ αὐτῶν· δὲν ἤκουσε τοὺς εἰδικοὺς ἀνθρώπους, διότι ἄν τοὺς ἤκουε ἐγκαίρως ἔκτοτε ἤθελεν ἀρθῇ αὐτὴ ἡ δυσκολία, καὶ ὑπὸ μίαν αἵρεσιν ἐπίστευσα πάντοτε ὅτι οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν οἱ μᾶλλον κατάλληλοι εἶναι οἱ πολιτικοὶ, διότι οὗτοι δὲν ἔχουν προσωπικὴν ἐκτίμησιν· ἡ ἔλλειψις δὲ τῆς προσωπικῆς ἐκτιμήσεως εἶναι εἷς γνώμων διὰ νὰ καθοδηγῆτε ὁ Ὑπουργὸς εἰς τὰς σκέψεις του καὶ ἀποφάσεις ἀπὸ Ἐπιτροπὰς, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι καὶ τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν αὐθεντίαν νὰ εἰσαγάγωσι τὰς ἀναγκαίας βελτιώσεις εἰς τὸν στρατόν· ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὅταν εἶναι στρατιωτικός, ἔχει ἄπειρα τὰ ἐλαττώματα ἡ προσωπική του ἐκτίμησις εἶναι μέγα σκάνδαλον διὰ τὸν Τόπον, καίτοι δύναται νὰ ἦναι ἁγνὴ καὶ ἀγαθή, ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ. Λέγω λοιπὸν ὅτι ἂν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τῇ ἰδιότητι αὐτοῦ μὴ ἔχοντος προσωπικῶς τὰς ἀναγκαίας γνώσεις καὶ ἐκτιμήσεις τῶν προσώπων καὶ τῶν πραγμάτων ἠδύνατο νὰ πληροφορηθῇ παρὰ τῶν ὑφισταμένων Στρατιωτικῶν Ἀρχῶν τὰ ἀντιπειθαρχικὰ αὐτῶν συμπτώματα, δὲν ἤθελον παρουσιασθῇ αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα, καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι μόλις τελευταῖον προσεκλήθησαν εἰς ἐξετάσεις ὑπαξιωματικοί, ἀφοῦ ὁ Νόμος πρὸ ἑνὸς ἔτους εἶναι ἐψηφισμένος.

§69ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐξ αἰτίας τοῦ μεθοριακοῦ ζητήματος.

§70Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν λέγω τὸ ἐναντίον· τοσούτῳ δὲ μᾶλλον νομίζω ἀναγκαῖον νὰ ἐπιστήσω τὴν σύντονον προσοχὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπὶ τοῦ σπουδαίου αὐτοῦ θέματος, διότι κυρίως οἱ ὑπαξιωματικοὶ αὐτοί, οἱ κεκτημένοι τὰ προσόντα τοῦ προβιβασμοῦ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, φέρουν τοιαύτην ἡλικίαν, ἡ ὁποία εἶναι μία ἐγγύησις, ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ προέλθουν εἰς ἀνωτέρους βαθμοὺς καὶ ἰδίως μετὰ τὸν Νόμον περὶ ἡλικιῶν. Οἱ ὑπαξιωματικοὶ αὐτοὶ σήμερον, οἱ κεκτημένοι τὰ προσόντα τοῦ προβιβασμοῦ, ἠξεύρουν νὰ ἀναγινώσκουν τὸν κανονισμόν, νὰ ἀριθμοῦν, ἔχουν φρόνημα στρατιωτικόν, ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ εἶναι ἀνίκανοι, δὲν εἶναι ἐπιδεκτικοὶ διὰ πλειότερον, διότι διανύουν ἄλλος μὲν τὸ 35, ἄλλος δὲ τὸ 40 ἔτος τῆς ἡλικίας των· ποῖον δὲ βαθμὸν θὰ καθέξουν; Εἶναι βαθμὸς διοικητικός, ὁ ὁποῖος ἕνεκα ἐλλείψεων θεωρητικῶν γνώσεων δύναται νὰ ἐπιφέρῃ ζημίαν εἰς τὸν στρατὸν ἢ εἰς τὸ Κράτος; ὁ βαθμὸς τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ μέχρι τοῦ Λοχαγοῦ εἶναι βαθμὸς ὑφιστάμενος, ὑποδεέστερος· διὰ τοῦτο νομίζω ἀναγκαῖον νὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὥστε τοὺς ὑπαξιωματικούς, τοὺς κεκτημένους τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς κατὰ τοὺς μέχρι πρὸ τῆς συστάσεως τῆς Σχολῆς κειμένους Νόμους, νὰ μὴ τοὺς συμπεριλάβῃ εἰς τὴν κατηγορίαν τῆς ὑποχρεώσεως νὰ διανύωσιν εἴτε ἓν εἴτε δύω ἔτη ἐν τῇ Σχολῇ καὶ μετὰ ταῦτα νὰ προαχθῶσι· διότι, ἐὰν ὁ κύριος Ὑπουργὸς δὲν πεισθῇ, θέλουσιν ἀναγκασθῆ αὐτὰ τὰ ἀναγκαῖα, τὰ πολύτιμα στοιχεῖα τοῦ στρατοῦ νὰ ἀφυπηρετήσωσιν ἢ ὑπηρετοῦντα νὰ ὑπηρετῶσιν ἐπιζημίως εἰς τὸ Κράτος. Ἄλλως τε, κύριοι, θέλω καταδείξει εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι ἔχει ἀνάγκην νὰ λάβῃ μέριμναν, ὥστε ὁ Νόμος αὐτὸς νὰ μεταῤῥυθμισθῇ, καὶ μέχρις οὗ φέρῃ νομοθετικῶς τὴν μεταῤῥύθμισίν του, θεωρῶ πρέπον ν’ ἀφήσῃ τοὺς παλαιοὺς Νόμους ἐν χρήσει, διότι παρετηρήθη ὅτι μετὰ τὴν σύστασιν τῆς Σχολῆς καὶ μετὰ τὴν ἔξοδον τῶν ὑπαξιωματικῶν αὐτῶν ἐκ τῆς Σχολῆς ὡς ἱκανῶν διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ θέλει εἰς τὴν πρακτικὴν ἀπαντήσει δυσχέρειαν σπουδαίαν, καὶ ἰδοὺ ποίαν· ὑποθέσατε ἕνα λοχίαν, ὁ ὁποῖος διανύει τὰ 2 ἔτη εὐδοκίμως ἐν τῇ Σχολῇ καὶ ὁ ὁποῖος ἐξέρχεται καὶ ἀναγράφεται εἰς τὸν κατάλογον τῶν προβιβαστέων, ἀλλὰ θέσις δὲν ὑπάρχει ἐν τῷ στρατῷ· αὐτὸς ὁ ὑπαξιωματικὸς κατὰ τὸν Νόμον θὰ μεταβῇ εἰς τὰ σώματα νὰ ὑπηρετήσῃ εἰς ἕνα λόχον, ἀλλ’ εἰς τὸν λόχον αὐτὸν εἶναι εἷς ἀνώτερος ὑπαξιωματικός, ὁ ὁποῖος τὸν διοικεῖ· ἰδοὺ ἀμέσως ἡ πρώτη δυσχέρεια. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡ ἐπερώτησίς μου, ἡ ὁποία ἀνεπτύχθη ἴσως πέραν τοῦ δέοντος, νομίζω εἶναι ἀναγκαία, διότι δὲν πρόκηται περὶ παρωνυχίδος, πρόκειται περὶ θεσμοῦ, τὸν ὁποῖον τὸ ἔθνος ἀγαπᾷ καὶ διὰ τὸν ὁποῖον δαπανᾷ πολλά. Τώρα θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τοῦ ἑξῆς. Ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ τῷ φορολογικῷ, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλε περὶ οἴνων, ἐξῄρεσε τὴν Ἑπτάνησον μόνον· νομίζω δὲ ὅτι ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους, ὑφ’ οὓς διατελοῦσιν οἱ οἶνοι τῆς Ἑπτανήσου, ὑπάγονται καὶ αἱ δύω Ἐπαρχίαι τῆς Λακωνίας, τὸ Γύθειον καὶ τὸ Οἴτυλον, αἱ ὁποῖαι φορολογοῦνται κατὰ τὴν ἐξαγωγήν· ἑπομένως ἡ ἐξαιρετικὴ διάταξις τοῦ Νόμου πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰς Ἐπαρχίας αὐτάς.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Συζήτησις τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§72ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσωμεν ὅ,τι χθὲς ἤρξατο, νὰ προταχθῶσι τὰ φορολογικὰ Νομοσχέδια.

§73ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ χθὲς εἴπομεν, ὅτι εἶναι ἀδιάφορον· δὲν ἔχομεν δυσκολίαν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ ἐπιβολῆς φόρου καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἴνων.

§75Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τουλάχιστον ἐγὼ δὲν ἔλαβον ἔκθεσιν τῆς ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς, ἀφορῶσαν εἰς τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ, καὶ πρὶν τοιαύτη ἔκθεσις ἔλθῃ, τὸ Νομοσχέδιον δὲν ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ.

§76ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὑπάρχει ἡ ἔκθεσις ἐπὶ τοῦ πρώτου Νομοσχεδίου· ἐπὶ πάσης τροπολογίας δὲν γίνεται νέα ἔκθεσις· δὲν εἶναι ζήτημα πιστώσεως, διὰ νὰ εἴπητε, ὅτι πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§77Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐννοεῖτε τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ ὡς τροπολογίαν τοῦ προηγουμένου;

§78ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Βέβαια.

§79Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀντιταχθῶ εἰς τὴν ἰδέαν του αὐτὴν, διότι τὸ Νομοσχέδιον τὸ νέον πᾶν ἄλλο πρᾶγμα ἠμπορεῖ νὰ λεχθῇ, ὅτι εἶναι ἢ τροπολογία ἐπὶ τοῦ πρώτου Νομοσχεδίου. Νομοσχέδιον αὐτοτελὲς, νέον, ἐπὶ νέων βάσεων, ἐπὶ νέων ἀρχῶν ὅλως διόλου, καὶ ὡς τοιοῦτον εἰσήχθη. Καὶ πῶς ἐπιγράφεται; Νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἴνων. Εἶναι δὲ βέβαιον, ὅτι δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ τροπολογία· καὶ κακὴ εἶναι αὐτὴ ἡ ἀρχὴ, τὴν ὁποίαν ἐπίσης θέλομεν νὰ καθιερώσωμεν εἰς αὐτὴν τὴν ἐποχὴν, ὡς τὴν καθιερώσαμεν καὶ πέρυσιν ἐπὶ ἑνὸς Νομοσχεδίου, ὅτι δυνατὸν, εἴτε τὸ Ὑπουργεῖον, εἴτε ὁ Βουλευτὴς, κατὰ τὴν δευτέραν καὶ πολλάκις κατὰ τὴν τρίτην συνεδρίασιν, νὰ φέρῃ νέον Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον νὰ ἀποκαλοῦν τροπολογίαν, διότι τότε ἀναιροῦμεν ῥητῶς τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ῥητῶς ἀπαιτεῖ ἐφ’ ἑκάστου Νομοσχεδίου τρεῖς συζητήσεις. Τὸ αὐτὸ ἐκάμαμεν πέρυσιν ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ διαχειρίσεως τῆς περιουσίας τοῦ Πανεπιστημίου· ἐνῷ ἐσυζητήσαμεν δὶς τὸ Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν μας, εἰς τὴν γʹ συζήτησιν ἦλθε νέον Νομοσχέδιον, ὅλως διόλου διαφορετικὸν, καὶ ἐθεωρήθη ὡς τροπολογία καὶ συνεζητήθη ἅπαξ. Αὐτὸ τοῦτο θὰ συμβῇ, φαίνεται, καὶ τώρα, καὶ αὐτὸν τὸν σκοπὸν, φαίνεται, ἔχει καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, νὰ εἰσαγάγῃ ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ τῶν δαπανῶν τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, ἀλλ’ ἐγὼ θὰ ἀντιταχθῶ, διότι τοῦτο παραβιάζει ῥητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος. Καὶ τῳόντι οὐδέποτε ἄλλοτε ἐγένετο τοῦτο, καὶ ἀπορῶ πῶς τολμᾷ νὰ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὸ Νομοσχέδιον τὸ νέον, τὸ ὁποῖον ἀλλάζει ὅλως διόλου τὰς βάσεις καὶ τὴν ἐν γένει οἰκονομίαν τοῦ πρώτου, θεωρεῖται ὡς τροπολογία τοῦ πρώτου! Καὶ ποῦ εἶναι τὸ πρῶτον Νομοσχέδιον, καὶ τίς ἐξ ἡμῶν ἔχει τὸ πρῶτον Νομοσχέδιον ὑπ’ ὄψιν του, ὅταν ὁ ἴδιος Ὑπουργὸς τὸ ἐγκατέλιπεν εἰς τὴν τύχην του;

§80ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Εἶπεν, ὅτι τὸ ἀνακαλεῖ.

§81ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἦναι τροπολογία, ὡς διατείνεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, τότε ποῖον Νομοσχέδιον θὰ ἔχωμεν ὑπὸ συζήτησιν, τὸ πρῶτον Νομοσχέδιον; Ἐὰν δὲ ἔχωμεν ὡς κείμενον κατὰ τὴν συζήτησιν τὸ πρῶτον Νομοσχέδιον καὶ τὸ δεύτερον νὰ θεωρῆται ὡς τροπολογία, τότε ποίας διατάξεις τοῦ πρώτου Νομασχεδίου τροποποιεῖ ἑκάστη διάταξις τῆς τροπολογίας, δηλαδὴ τοῦ δευτέρου Νομοσχεδίου; Βλέπετε λοιπὸν τὸ ἄτοπον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ὑποπέσωμεν, ἐὰν θεωρήσωμεν ὡς τροπολογίαν τὸ δεύτερον Νομοσχέδιον, ἐνῷ τοῦτο εἶναι αὐτοτελές, ὅπως, ὅτε εἰσήχθη, εἶπε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀνακαλῶν τὸ πρῶτον Νομοσχέδιον καὶ εἰσάγων πρὸς ἀντικατάστασιν αὐτοῦ τὸ παρόν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, δὲν δύναται νὰ συναρμολογηθῇ τὸ πρῶτον Νομοσχέδιον μὲ τὴν ὡς τροπολογίαν θεωρουμένην ὑπὸ τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν δύναται παρὰ νὰ θεωρηθῇ ὡς αὐτοτελὲς Νομοσχέδιον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ θεωρήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡς τροπολογίαν· καὶ ἂν ἐπιμείνῃ εἰς τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς, θὰ πεισθῇ ἐκ τῆς συζητήσεως, ὅτι ἐπιχειρεῖ ἔργον δυσχερές.

§82ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δὲν ἐζήτησα ἐγὼ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν εἰς τὴν θέσιν, εἰς ἣν ἐτέθη τὸ Νομοσχέδιον. Χθὲς ἐξέφρασεν ἡ Βουλὴ τὴν θέλησίν της τοῦ νὰ τεθῇ εἰς αὐτὴν τὴν θέσιν, καὶ ὡς ἐκ τούτου καὶ ἐγὼ εἶμαι ἕτοιμος εἰς συζήτησιν. Τώρα προβάλλεται ὁ Κανονισμὸς καὶ τὸ Σύνταγμα. Τὸ Σύνταγμα ὁμιλεῖ μόνον περὶ πιστώσεων. Τὰ δὲ Νομοσχέδια δύνανται νὰ εἰσέλθωσι καὶ ἀπ’ εὐθείας εἰς συζήτησιν· ἀλλὰ, διὰ νὰ μὴ χρονοτριβῶμεν, ἐγὼ σᾶς λέγω: ἀναβάλετέ το, ἵνα ἔλθῃ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς. Σᾶς εὐχαριστεῖ; ὁρίστε.

§83ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως ἐπὶ τοῦ ζύθου καὶ τῶν πνευματωδῶν ἐν γένει ποτῶν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§85ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ζητῶ ἐγὼ τὸν λόγον.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίσατε.

§87Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριοι, ἐγὼ χθὲς ἐδήλωσα, ὅτι νομίζω ἀπρεπὲς νὰ τεθῇ φορολογία ἐπὶ οἱουδήποτε εἴδους, ἐὰν πρὶν δὲν βεβαιωθῶμεν ἡμεῖς καὶ αὐτὸ ἰδίως τὸ ἔθνος, δηλαδὴ ἡ μερὶς ἐκείνη αὐτοῦ, ἥτις πρόκειται νὰ φορολογηθῇ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπενεχθῶσι σπουδαῖαι οἰκονομίαι, Δυνάμεθα, κύριοι, νὰ ἐπενέγκωμεν πολλὰς καὶ μεγίστας οἰκονομίας εἰς τὸν ὑπέρογκον καὶ σπάταλον Προϋπολογισμὸν, ὃν εἰσήγαγεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπιμένει νὰ ψηφισθῇ, ἐνῷ ἀτυχῶς ἡ Βουλὴ ἴσως δὲν εὑρίσκεται εἰς κατάστασιν νὰ συζητήσῃ αὐτὸν ἐπὶ μακρὸν καὶ σπουδαίως, καὶ νὰ ἐπιφέρῃ ἀποτελεσματικῶς τὴν μεταβολὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§88ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰσήχθη πρὸ δύω μηνῶν.

§89ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις εἰσήγαγε τὸν Προϋπολογισμὸν πρὸ δύω μηνῶν, λέγουσιν· ὁ Προϋπολογισμὸς ἐβασανίσθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ μόλις πρὸ ἐλαχίστου χρόνου κατέστη δυνατὸν νὰ εἰσαχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Κατέστη δὲ δυνατὸν νὰ εἰσαχθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καθ’ ἣν ἀκριβῶς ἡ Κυβέρνησις ἐνόησεν, ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις δὲν ἠδύνατο, ὡς ἐκ τῶν ἐκτάκτων καὶ λυπηρῶν περιστάσεων, νὰ ἐπιφέρῃ τὰς σπουδαίας ἐκείνας μεταβολὰς καὶ ἀποδοκιμάσῃ τὴν σπάταλον πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο πρὸ πολλοῦ χρόνου νὰ δοκιμάσῃ τὴν δύναμίν της καὶ ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι εἶναι δύω πρὸς ἕν, ὡς κομπάζων εἶπεν ἀνακριβῶς ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἐγνώριζεν ἄριστα ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον ὅτι δὲν εἶναι δύω πρὸς ἕν, ἀλλ’ ὅτι καὶ ἐν τῇ Βουλῇ εἶχε χάσει τὴν πλειονοψηφίαν, καὶ ἐν τῷ ἔθνει εἶχε χάσει τὴν ἐμπιστοσύνην καὶ τὴν ὑπόληψιν αὐτοῦ. Ἠθέλησε διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν φορολογικῶν Νομοσχεδίων κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἑορτῶν, ὅτε πολλοὶ Βουλευταὶ ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἀνεχώρησαν εἰς τὰς Ἐπαρχίας των, νὰ ὑφαρπάσῃ τὰ ζητήματα αὐτὰ διὰ δύω σκοποὺς, οἵτινες ἀποτελοῦν ἕνα καὶ μέγαν τὸ νὰ κρατήσῃ τὴν Ἐξουσίαν. Δὲν ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν θέλει νὰ συζητηθοῦν ὁ Προϋπολογισμὸς καὶ τὰ φορολογικὰ Νομοσχέδια μετὰ τὰς ἑορτὰς, διότι γνωρίζει, ὅτι, ὅταν μεταβῶσιν οἱ βουλευταὶ εἰς τὰς Ἐπαρχίας των, ἐκεῖ θὰ ἔλθωσιν εἰς ἄμεσον συνάφειαν μετὰ τοῦ λαοῦ.

§90ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Δὲν θέλομεν νὰ ὑπάγωμεν (θόρυβος).

§91ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν τολμᾶτε, κ. Κοκέβη, νὰ ὑπάγετε εἰς τὰς Ἐπαρχίας σας, διότι, ἂν ὑπάγετε, θὰ ἴδητε τί ὁ λαὸς φρονεῖ περὶ τῶν φορολογικῶν Νομοσχεδίων τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα σεῖς θέλετε νὰ ψηφίσητε πρὸς βάρος τοῦ λαοῦ, τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύετε ἐνταῦθα. Ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ κρατήσῃ τοὺς Βουλευτὰς μακρὰν τῆς Ἐπαρχίας των, μακρὰν τῶν ἐντολέων των, ὅπως μὴ μεταβάντες ἐκεῖ φωτισθῶσι καὶ διδαχθῶσιν ὑπὸ τοῦ λαοῦ, ὅτι τὸ καθῆκον αὐτῶν εἶναι νὰ σπεύσωσιν εἰς Ἀθήναις μετὰ τὰς ἑορτὰς καὶ νὰ καταψηφίσωσι τὰ φορολογικὰ Νομοσχέδια καὶ καταψηφίσωσι τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις εἰσήγαγε τὴν σπατάλην καὶ τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς διανομῆς τῶν ρουσφετίων πρὸς βάρος τῶν φορολογουμένων. Ὁ λαὸς, κύριοι, δὲν θέλει νὰ ψηφίζεται Προϋπολογισμὸς, ὅστις γέμει νέων θέσεων, δημιουργηθεισῶν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἱκανοποίησιν προσώπων ἀχρήστων ὡς ἐπὶ τὸ πολύ. Ὁ λαὸς σᾶς ζητεῖ καλὴν διοίκησιν, οἰκονομίαν, ἀσφάλειαν καὶ ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τῶν ἀποσπασμάτων καὶ ἀπὸ τὴν φορολογίαν τῶν ἀποσπασμάτων καὶ τῶν Διοικητικῶν Ἀρχῶν, ἃς σεῖς ἐπιβάλλετε εἰς τὰς διαφόρους Ἐπαρχίας. Λυποῦμαι, διότι ἡ ἀντιπολίτευσις δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν σήμερον νὰ καυτηριάσῃ τὴν τόλμην τῆς Κυβερνήσεως, διότι τολμᾷ νὰ ἐπιβάλῃ τόσον ὑπέρογκα βάρη εἰς τὸν βαρέως ἤδη φορολογούμενον πολὺν πληθυσμὸν τῆς Ἑλλάδος. Ἔφερεν ἡ Κυβέρνησις φορολογικὰ Νομοσχέδια πολλά, καὶ βεβαίως ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῶν καθ’ ἕκαστα τῶν φορολογικῶν τούτων Νομοσχεδίων, θέλουν ὑποδειχθῆ αἱ ἐλλείψεις αὐτῶν. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι, κύριοι, νὰ λησμονήσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀφοῦ ἔφερε Νομοσχέδια, διὰ τῶν ὁποίων ὑποδεικνύει, ὅτι φορολογεῖ ὅλα ἐξ ἴσου τὰ εἴδη τῶν ἀμέσων φόρων, ἤτοι αὐξάνει τὴν φορολογίαν κατὰ 12% τῶν ἐπιτηδευμάτων, τῶν οἰκοδομῶν, τῶν ζώων, τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, καὶ ἐν γένει ὅλων τῶν φορολογουμένων εἰδῶν, ἠξεύρετε, κύριοι, ποῖον ἀφίνει ἀφορολόγητον; τὴν Τράπεζαν. Ἡ βιομηχανία φορολογεῖται, ὁ ἐργάτης, ὁ χωρικὸς, τὰ πάντα καὶ αὐτὰ τὰ ζῶα, καὶ τὰ μικρὰ καὶ τὰ ἐλάχιστα· αἱ ἀνώνυμαι Ἑταιρίαι δὲν φορολογοῦνται. Λέγουν, ὅτι αὐξάνει καὶ ἡ φορολογία τῶν Τραπεζῶν, διότι θὰ λάβουν καὶ ἀπὸ τὰς Τραπέζας φράγκα καὶ ὄχι δραχμάς. Δὲν εἶναι ἀληθὲς, κύριοι, καὶ εἶναι ἀπάτη, ἐὰν νομίζητε, ὅτι ἀπὸ τὰς ἀνωνύμους Ἑταιρίας θὰ εἰσπραχθῇ ὁ φόρος εἰς φράγκα καὶ ὄχι εἰς παλαιὰς δραχμὰς, ἑπομένως θὰ ἐπέλθῃ αὔξησις τοῦ φόρου. Νομίζετε, ὅτι εἰς τὰς ἀνωνύμους Ἑταιρίας θὰ αὐξηθῇ ὁ φόρος; οἱ πλεῖστοι ἐξ ὑμῶν τῶν κυβερνητικῶν λέγετε ἔξω, ὅτι αὐξάνετε καὶ τὸν φόρον τῶν Τραπεζῶν. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές.

§92ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Σεῖς μόνον ἀντιλέγετε.

§93ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ καὶ ἡ λογικὴ καὶ ἡ λογιστικὴ, κ. Καλλιγᾶ.

§94ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Ἐξηγήσατέ μας αὐτὸ, κ. Ζυγομαλᾶ.

§95ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ἀνωνύμων Ἑταιριῶν, κύριοι, εἶναι φόρος ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος· εἶναι νομίζω 3% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου· ἀφοῦ δηλ. ἀφαιρεθῶσιν ὅλα τὰ ἔξοδα, ὅλαι αἱ προμήθειαι, ὅλαι αἱ ἀμοιβαὶ κλπ. καθαρίζει ἓν κέρδος μικρὸν, καὶ ἀπὸ τοῦτο τὸ μικρὸν καθαρὸν κέρδος θὰ λάβητε 3%. Ἡ Τράπεζα σήμερον, καὶ ὅλαι αἱ ἀνώνυμαι Ἑταιρίαι, ἐγγράφουσιν ἐν τοῖς βιβλίοις αὑτῶν τὰ εἰσοδήματα εἰς παλαιὰς δραχμὰς, ἀπὸ τῆς 1 δὲ Ἰανουαρίου θὰ τὰ ἐγγράφωσιν εἰς νέας. Ἀλλ’ αἱ νέαι θὰ παριστῶσι τὸν ἀριθμὸν ἐλάσσονα τοῦ τῶν παλαιῶν, ὥστε καὶ ὁ φόρος, ὅστις θὰ ἦναι εἰς φράγκα, θὰ ἦναι ἐλάσσων τοῦ εἰς παλαιὰς δραχμὰς, δηλαδὴ ἔσται ἐλάσσων κατ’ ἀριθμητικὴν παράστασιν, κατ’ οὐσίαν ὅμως μένει ὁ αὐτὸς ὡς καὶ πρίν. Δὲν αὐξάνει ἑπομένως ἡ φορολογία τῶν Τραπεζῶν, οὔτε κατὰ ἓν δίλεπτον, οὔτε κατὰ ἓν ἑκατοστόν. Καὶ ὅμως αὐξάνομεν τὴν φορολογίαν τῶν αἰγῶν κατὰ ἓξ λεπτὰ, τὴν φορολογίαν τῶν προβάτων, ἐπίσης τὴν φορολογίαν τῶν ἵππων, τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ἐν γένει, κατὰ τὸν πλοῦτον, τὸν ὁποῖον θέλει νὰ σπαταλήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀποκρούουσα πᾶσαν λογικὴν οἰκονομίαν. Νῦν ἔρχομαι ἐπὶ τὸ Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἶναι πρῶτον ὑπὸ συζήτησιν. Καὶ πέρυσιν ἐπὶ μακρὸν ἐσυζητοῦμεν διὰ τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο. Πέρυσιν ἔφερεν ἡ Κυβέρνησις Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὁμολογῶ, ἂν ἐψηφίζετο, θὰ κατέστρεφε τὴν βιομηχανίαν τὴν ἀρτιγέννητο τῶν πνευματωδῶν ποτῶν καὶ τοῦ ζύθου. Προσεπαθήσαμεν πάσῃ δυνάμει νὰ καταπείσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὸ Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔφερεν, ἦτο καταστρεπτικὸν τῆς βιομηχανίας, καὶ κατέστρεφεν ἐκείνους, οἵτινες παράγουσι τὰ ποτὰ, τῶν ὁποίων ποιοῦνται χρῆσιν εἰς τὴν Ἀνατολὴν καὶ τὰ ὁποῖα δυνατὸν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ κατασταθῶσι μέγας παράγων πλούτου διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν παρεδέχετο τότε τὴν παρατήρησίν μου ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς κατασκευῆς διαφόρων ποτῶν ἄνευ λεβήτων. Ἰδοὺ τί λέγει: «Πῶς θὰ ἐκφύγῃ ὁ παντοπώλης; δυνατὸν νὰ ἔχῃ οἱονδήποτε μηχάνημα καὶ τὸ κοινότερον».

§96ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μόνον σεῖς δύνασθε νὰ κατασκευάσητε ῥακὴν ἄνευ μηχανήματος....

§97ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω.

§98ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι γνωστὸν αὐτὸ πῶς γίνεται πάντες ὁμολογοῦν, ὅτι ἀπαιτεῖται τοὐλάχιστον λέβης· ἐντὸς τῶν χειρῶν δὲν γίνεται.

§99ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κύριος Καλλιγᾶς δὲν παρεδέχετο, ὡς βλέπετε, πέρυσιν, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ κατασκευασθῇ ῥακὴ, ρούμι, κονιὰκ, μέντα, διάφορα ποτὰ, ἤτοι διὰ τῆς ψυχρᾶς μεθόδου, καὶ ἔλεγεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν λέβητες.

§100ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δοχεῖα.

§101ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Λέβητας, λέγουν τὰ πρακτικά. Ὁ κύριος Καλλιγᾶς διϊσχυρίζετο, ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον· δὲν ἠδύνατο εἰς τὰς παλάμας νὰ κατασκευασθῇ τὸ ῥοῦμι, ἢ τὸ κονιάκ. Παρῆλθον ὀλίγοι μῆνες καὶ ὁ κ. Καλλιγᾶς ἐμελέτησε καλλίτερα τὸ ζήτημα· κατῆλθεν ἴσως εἰς Πειραιᾶ καὶ περιῆλθεν ἐπὶ μακρότερον χρόνον τὰ καταστήματα καὶ ἐβεβαιώθη παρὰ τῶν καταστηματαρχῶν, ὅτι ἦσαν ἀληθέστατα τὰ ὅσα ἐγὼ εἶπον, καὶ ἐφέτος ὁ Νόμος, ὁμολογῶ, ἐπὶ τούτῳ ἐτροποποιήθη καὶ παρεδέχθη τὰς προτάσεις, τὰς ὁποίας πέρυσιν ἐπρότεινα ἐνταῦθα, ὄχι καθ’ ὅλα, ἀλλὰ κατὰ τὸ πλεῖστον μέρος, ἰδίως δὲ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ αὐτὸ τὸ ἀλκόλ, τὸ ἔξωθεν εἰσαγόμενον. Ὁ κύριος ὅμως Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς ἱκανοποίησεν ὅσον ἀφορᾷ τὴν μεταβολὴν ταύτην τοῦ Νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἐνόμισεν, ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ δι’ αὐτὸ ἀμοιβὴν καὶ ἐζήτησεν ἠξεύρετε ποίαν ἀμοιβήν; Τὸν διπλασιασμὸν τοῦ φόρου. Πέρυσιν ἐφορολόγει 25 λεπτὰ τὴν ὀκάν τὰ πνευματώδη ποτὰ, τὴν ῥακὴν ἰδίως· ἐφέτος ἀνεβίβασε τὸν φόρον εἰς πεντήκοντα (50) λεπτά. Τῶν πνευματωδῶν ποτῶν ἡ ἀξία κατὰ μέσον ὅρον δὲν εἶναι μείζων τῆς δραχμῆς 1 καὶ 20)00.

§102ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὄχι δά.

§103ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ναὶ, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι ὁ μέσος ὅρος, ὡς ἐπληροφορήθην ἐκ τῶν ἀρίστων καταστηματαρχῶν τοῦ Πειραιῶς, οἱ ὁποῖοι, ὅσον καὶ ἂν ἔχωσι συμφέρον, δὲν θὰ μοὶ εἶπον βεβαίως ψεύματα. Βεβαίως ὑπάρχει ῥακὴ τῆς ἀνωτάτης ποιότητος πρὸς 160%, ἀλλ’ ὑπάρχει 90%, ὅπως ἐπίσης καὶ ῥοῦμι καὶ ἄλλα ποτὰ κτλ. Κατὰ μέσον ὅρον ἡ ἀξία τῶν ποτῶν αὐτῶν τῶν κεχρωματισμένων καὶ μὴ εἶναι 1. 20)00, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τίθεται φόρος ἄμεσος 50 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Ἠξεύρετε, κύριοι, ποίαν ἀναλογίαν εἶχε πέρυσιν ὁ φόρος τῶν 25 λεπτῶν πρὸς τὴν ἀξίαν; 20 ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Ἤδη ἡ ἀναλογία εἶναι σπουδαία, πρωτάκουστος, 40%. Ἀλλ’ ὁ κ. Καλλιγᾶς δὲν ἐσυλλογίσθη τὴν φορολογίαν αὐτὴν, τοὺς καταστηματάρχας τοῦ Πειραιῶς, Πατρῶν, Κεφαλληνίας, Κερκύρας, Τριπόλεως; Σύρου καὶ ἐν γένει ὅλων τῶν μεγαλοπόλεων, ὅπου τόσοι καταστηματάρχαι καὶ καταστήματα ἐργάζονται νυχθημερὸν πρὸς ἐξαγωγὴν πνευματωδῶν ποτῶν καὶ εἰσαγωγὴν πλούτου.

§104ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δὲν φορολογεῖται ἡ ἐξαγωγή.

§105ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ποτὲ δὲν ἐφορολογήθη· δὲν πρόκειται κερὶ αὐτοῦ· φορολογεῖται ἡ ἐσωτερικὴ κατανάλωσις, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ δυνηθῶσι ν’ ἀνθέξωσι τὰ καταστήματα ταῦτα· Θὰ καταστραφῶσι ἀφεύκτως, θὰ κλείσωσι.

§106ΤΟΥΡΝΑΚΗΣ. Ἂς κλείσουν.

§107ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Λυποῦμαι ἀκούων βουλευτοῦ ἀδιαφοροῦντος, ἂν κλείσωσι τὰ καταστήματα καὶ καταστραφῇ ἡ βιομηχανία τῆς Ἑλλάδος. Ἂν παύσῃ ἡ βιομηχανία εἰσάγουσα χρῆμα, πόθεν θὰ πληρωθῆτε, κύριε Τουρνάκη; Δὲν ἐννοῶ, ὅτι ἀδίκως μισθοδοτεῖσθε, ἀλλὰ πόθεν θὰ πληρωθῆτε; Διὰ τοῦ φόρου αὐτοῦ, κύριοι, τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλετε, βλάπτετε τὴν βιομηχανικὴν ἀνάπτυξιν διότι, ἐνῷ πέρυσιν εἴχετε 25 λεπτὰ, φέτος θέτετε 50 τὴν ὀκᾶν, καὶ οὕτω νομίζω, ὅτι θέλει καταστραφῆ ἡ βιομηχανία. Νομίζετε, ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ βιομηχανία, τῆς ὁποίας τὰ κεφάλαια διὰ μὲν τὸ μεγαλείτερον κατάστημα ἀνέρχονται εἰς 800,000, διὰ δὲ τὸ ἐλάχιστον εἰς 250,000, καὶ κατὰ μέσον ὅρον ἕκαστον ἀξίζει 500,000 δραχμῶν; Οἱ βιομήχανοι τοῦ Πειραιῶς καὶ τῶν ἄλλων πόλεων καὶ οἱ φορολογούμενοι ἀρκούντως, λέγουσι, θέλομεν νὰ φορολογηθῶμεν, ἀλλὰ δικαίως, καὶ ἰδίως νὰ φορολογηθῶμεν εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ ᾖναι καταστρεπτικὴ ἡ φορολογία δι’ ἡμᾶς τοὺς ἐν τῇ μέσῃ θέσει παραγωγούς, διότι διὰ μεγάλης φορολογίας θὰ μᾶς καταστρέψητε καὶ δὲν θὰ μᾶς ἀφήσητε ν’ ἀναπτύξωμεν τὴν βιομηχανίαν. Δύω ἔντιμοι καταστηματάρχαι μὲ ἐπληροφόρησαν καλῶς, ὅτι ἀμφότεροι συννηνοοῦτο καὶ προετίθεντο ν’ ἀποτελέσωσι τὸ μεγαλείτερον κατάστημα τοῦ τοιούτου εἴδους, ἀξίας ἑκατομμυρίων καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο νὰ εἰσάξῃ εἰς τὴν Ἀνατολὴν τὴν κατανάλωσιν τῶν πνευματωδῶν ποτῶν τῶν ἑλληνικῶν καὶ ν’ ἀνταγωνισθῇ πρὸς τὰ πνευματώδη ποτὰ τῶν ξένων Ἐπικρατειῶν, ἀλλ’ ἐψυχράνθη ὁ ζῆλός των, καθόσον δὲν δύνανται νὰ συναγωνισθῶσι, διότι τοὺς φορολογεῖτε μεγάλως· 500,000 δραχμῶν κατὰ μέσον ὅρον εἴπομεν, ὅτι ἀπαιτοῦνται, διὰ νὰ ἔχῃ τις κατάστημα, τὸ ὁποῖον νὰ δυνηθῇ νὰ ἐργασθῇ.

§108ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἴπατε πρότερον, ὅτι οὔτε καταστήματα, οὔτε ἐργαλεῖα ἀπαιτοῦνται.

§109ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τώρα πρόκειται νὰ κάμω τὴν παραβολὴν τῆς μεγάλης βιομηχανίας πρὸς τὴν μικρὰν, τὴν ἐλαχίστην τῶν χωρίων καὶ κωμοπόλεων, ἔνθα παράγεται ρακή, πνευματώδη ποτὰ, δι’ ἐλαχίστης καταθέσεως κεφαλαίων. Ἡ βιομηχανία ἡ μεγάλη, εἶπον, ὅτι ἔχει ἀνάγκην 500,000 δραχμῶν κεφαλαίου πρὸς ἵδρυσιν καταστήματος πρὸς παραγωγὴν πνευματωδῶν ποτῶν. Τὰ ρακοκάζανα λεγόμενα, τὰ παράγοντα ρακὴν ἐν τοῖς χωρίοις καὶ κωμοπόλεσι, δὲν κοστίζουσι πλέον τῶν 500 ἢ 1000 δραχμῶν ἕκαστον.

§110ΚΑΛΛΙΓΑΣ. 100.

§111ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ σᾶς δίδω 500, 1000, διὰ νὰ μὴ ἔχητε παράπονον. Αὐτὰ παράγουν, κύριοι, ἄνευ τῆς ἐλαχίστης δαπάνης, ἐνῷ ἕκαστον μέγα κατάστημα ἔχει ἀνάγκην 40,000 δραχμῶν κατ’ ἔτος εἰς τόκους διὰ τὰ κεφάλαια, τὰ καταβαλλόμενα εἰς τὴν βιομηχανίαν αὐτῶν τῶν ποτῶν.

§112ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἴπατε, ὅτι καὶ ἄνευ καταστημάτων δύναται νὰ γείνῃ ρακὴ καὶ ἄλλα ποτά· ὥστε δὲν χρειάζονται τὰ καταστήματα.

§113ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Αὐτὸ ἦτο πέρυσιν· ἐφέτος τὸ διωρθώσατε, διότι φορολογεῖτε καὶ τὸ ἐξωτερικὸν ἀλκὸλ, δι’ οὗ καὶ μόνου γίνεται ἡ ψυχρὰ λεγομένη κατασκευὴ, καὶ ἂν μὲ ἀκούσητε, θὰ διορθώσητε καὶ ἄλλα φέτος.

§114ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἐγὼ διώρθωσα τὸ Νομοσχέδιον, ἀλλὰ σεῖς δὲν διορθόνετε τὴν ἀντίφασιν.

§115ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἐννοεῖτε. Οἱ ἐν τοῖς χωρίοις λέβητες παράγουν σοῦμα, οἰνόπνευμα δηλαδὴ ὀλίγων βαθμῶν, νομίζω 20.

§116ΚΑΛΛΙΓΑΣ. 15 ἕως 16.

§117ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Αὐτὸ τὸ οἰνόπνευμα τὸ φορολογεῖ ὁ κ. Καλλιγᾶς 2 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζει ἢ προσποιεῖται, ὅτι δὲν γνωρίζει, ὅτι, ἅμα ἐκ νέου τὸ οἰνόπνευμα αὐτὸ εἰσαχθῇ εἰς τοὺς λέβητας, εἰς τὰ ρακοκάζανα καὶ γείνῃ δευτέρα ἀπόσταξις, ἔχουσιν οἰνόπνευμα 40 βαθμῶν, εἰς τὸ ὁποῖον ρίπτουν ὀλίγην σάχαριν, καὶ τὸ πίνει ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§118ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἰς 40 βαθμοὺς ἀδύνατον.

§119ΤΟΥΡΝΑΚΗΣ. Ἐπίετε ποτὲ 40 βαθμῶν οἰνόπνευμα;

§120ΜΟΥΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ρακὴ εἶναι 18 ἕως 19 βαθμῶν.

§121ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τόσον καλλίτερα διὰ τὰ ἐπιχειρήματά μου· ἂν θέλετε 19 βαθμοὺς, ἀκόμη καλλίτερον, ἀλλὰ βλέπω, ὅτι δὲν ἐννοούμεθα· ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τοῦ πυκνομέτρου τοῦ Gaylussac καὶ σεῖς ἀποβλέπετε εἰς τὸ τοῦ Cartière. Μὲ τὴν πρώτην λοιπὸν ἢ μὲ τὴν δευτέραν ἀπόσταξιν κατασκευάζουν τὴν σούμαν 19 ἕως 20 βαθμῶν, ἤτοι 40 τοῦ ἑκατονταβάθμου, μὲ ὀλίγην σάχαριν, μὲ ὀλίγον γλυκάνισον ἢ μαστίχην, καὶ κατασκευάζουσι τὴν ρακὴν, τὴν ὁποίαν καταναλίσκουσιν εἰς διάφορα χωρία καὶ εἰς τὰς πόλεις· αὐτὸ λοιπὸν τὸ φορολογεῖ 2 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, διότι πάντοτε ὡς σούμα θὰ παρουσιάζεται αὕτη· ἀλλ’ ὁ ἕτερος βιομήχανος, ὁ ὁποῖος ἐδαπάνησε 500,000 δραχμὰς εἰς μηχανὰς, διὰ νὰ κατασκευάσῃ τὴν ρακήν, ἡ ὁποία εἶναι καλλιτέρα καὶ καθαροτέρα, μὲ τέχνην, μὲ ἐπιστήμην, ὁ ὁποῖος ἔχει προσθέτους δαπάνας ὅλων τῶν τόκων τῶν 500,000 δραχμῶν, οἱ ὁποῖοι κατ’ ἔτος φθάνουν εἰς 40,000 δραχμὰς πρὸς 8%, φορολογεῖται μὲ 50 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ ὁ ἄλλος, ὁ μὴ ἔχων τὰς δαπάνας αὐτῆς πληρώνει μόνον 2 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Ὑπάρχει ἀδικώτερον πρᾶγμα;

§122ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Αὐτὸς ὁ ἄλλος εἶναι ὁ λαός.

§123ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὅταν ὁμιλῶ περὶ τοῦ λαοῦ, δὲν διαιρῶ αὐτὸν εἰς τάξεις· σεῖς θέλετε νὰ διαιρέσητε εἰς τάξεις καὶ νὰ καταστρέψητε τὴν βιομηχανίαν τῆς μιᾶς τάξεως. Πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος ἐν τῇ Ἀνατολῇ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τῆς ἀναπτύξεως τῆς βιομηχανίας τῶν οἴνων, τῶν οἰνοπνευμάτων, τῶν ὑφασμάτων καὶ τῶν νημάτων. Ἄνευ τῆς ἀναπτύξεως τῶν βιομηχανιῶν αὐτῶν, ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ εἰσαγάγῃ πλοῦτον, διαρκῶς δὲ θὰ ἐξέρχεται ἐκ τῆς Ἑλλάδος τὸ χρῆμα, ἵνα δαπανᾶται εἰς τὴν Ἀγγλίαν, τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Γερμανίαν διὰ τὰ εἴδη, ἅπερ εἰσάγομεν.

§124Κ. ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἄν αὐτὰ, τὰ ὁποῖα λέγετε, ἦναι ἀληθῆ, τότε ἡ μεγάλη βιομηχανία δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ, ἀφοῦ λέγετε, ὅτι μέχρι τοῦδε οἱ κατασκευασταὶ πνευματωδῶν ποτῶν, οἱ μικροὶ, πωλοῦν εὐθηνότερα. Νομίζω, ὅτι εἰς τοὺς ὑπολογισμούς σας ὑπάρχει σφάλμα.

§125ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Καραπάνος δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐννοήσῃ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ ἡ μεγάλη βιομηχανία, ὅταν ἡ μικρὰ παράγῃ τόσον ἄφθονον πρᾶγμα. Σήμερον ἀντέχει, κ. Καραπάνε, διότι ἡ διαφορὰ τῆς ἀξίας τῆς ρακῆς, τῆς παραγομένης παρὰ τῆς μεγάλης βιομηχανίας, πρὸς τὴν ρακὴν, τὴν παραγομένην διὰ τῆς μικρᾶς, εἶναι τριάκοντα ἢ τεσσαράκοντα λεπτῶν· ἀλλ’ ὅταν ἐπέλθῃ ἡ φορολογία, ἡ μὲν ρακὴ τῆς μεγάλης βιομηχανίας θὰ τιμᾶται 1,20, καὶ 50 ὁ φόρος, 170, ἡ δὲ ἄλλη θὰ τιμᾶται 92 λεπτὰ, ὁ δὲ καταναλωτὴς θὰ παραβλέψῃ ὡς πρὸς τὴν ποιότητα ἕνεκα τῆς εὐθηνίας.

§126ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὴν αὐτὴν περίπου διαφορὰν εὑρισκόμεθα.

§127ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν τὸ ἐννοεῖτε, ἀφοῦ λέγεσθε καὶ ἐντριβὴς περὶ τὰ οἰκονομικά. Ἡ ρακὴ λοιπὸν, ἡ κατασκευαζομένη ὑπὸ τῆς μικρᾶς βιομηχανίας ἐν τοῖς χωρίοις, θὰ συναγωνισθῇ πρὸς τὴν ρακὴν τῆς μεγάλης, καὶ ἐπειδὴ ἡ φορολογία εἰς τὴν μικρὰν εἶναι ἐλαχίστη, διότι ὡς σούμα θὰ πωλῆται, ἡ κατανάλωσις αὐτῆς, καίτοι κατωτέρας ποιότητος, θὰ διαδοθῇ ἀνὰ πᾶσαν τὴν Ἑλλάδα, ἡ δὲ παραγωγὴ τῶν μεγάλων καταστημάτων, διὰ τὴν ἵδρυσιν τῶν ὁποίων τοσαῦτα ποσὰ χρηματικὰ ἐδαπανήθησαν, δὲν θὰ ἀνθέξουν καὶ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον τὸ ἓν μετὰ τὸ ἄλλο θὰ κλείουν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπελόγισεν, ὅτι θὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τὸν φόρον τῶν οἰνοπνευμάτων περίπου 2,000,000 δραχμὰς, δηλαδὴ ἔθεσεν ὡς ὅρον μίαν δραχμὴν κατὰ ψυχήν. Ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχουσι 2,000,000 ψυχῶν περίπου, ὑποτίθεται δὲ, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπελόγισεν, ὅτι ἐν Ἑλλάδι καταναλίσκεται ποσὸν οἰνοπνευμάτων 4,000,000. Ἐπὶ τῇ βάσει ταύτη ἂς ὑπολογίσωμεν πόσαι ὀκάδες ἀναλογοῦσιν εἰς ἕκαστον πίνοντα πράγματι οἰνόπνευμα, διότι εὐτυχῶς, κύριοι, ἐν τῇ πατρίδι μας αἱ γυναῖκες οὔτε οἶνον πίνουσιν, οὔτε πνευματώδη ποτὰ, ὥστε αὐταὶ πρέπει νὰ ἐξαιρεθῶσι.

§128ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Πίνουν μπίραν.

§129ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ μπίρα καταναλίσκεται εἰς ἐλάχιστον ποσὸν καὶ δὲν ἔχει σημασίαν· δὲν πιστεύω αἱ εἰσπράξεις τοῦ Δημοσίου ἀπὸ τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ ζύθου ν’ ἀνέλθωσι τὰς 30,000 δραχμάς. Ἂν ἀφαιρέσωμεν λοιπὸν τὰς γυναῖκας, αἵτινες εὐτυχῶς δὲν πίνουσιν, ἂν ἀφαιρέσωμεν τοὺς παῖδας, οἵτινες δὲν πίνουν οὔτε οἶνον, οὔτε ρούμιον, οὔτε ρακὴν, ἂν ἀφαιρέσωμεν καὶ τοὺς μὴ πίνοντας πνευματώδη ποτὰ, διότι ταῦτα εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν πίνονται παρὰ τοῦ πλήθους, ὅπως εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ τὴν Ρωσσίαν, ὅπου εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ πίνωσιν ἕνεκα τοῦ κλίμακος, ὁ ἀριθμὸς τῶν πινόντων πνευματώδη ποτὰ εἶναι ἐλάχιστος, καὶ ἐγὼ ἀμφιβάλλω ἂν ἀνέρχηται εἰς 100,000, πόσαι ὀκάδες ἀναλογοῦσιν εἰς ἕκαστον κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς σας; 40 ὀκάδες ρακῆς, ρουμίου, καὶ κανιάκ. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ πίῃ ἄνθρωπος τόσον ποσὸν οἰνοπνεύματος χωρὶς νὰ καῇ; Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι ἐν Ἑλλάδι 4,000,000 δὲν καταναλίσκονται. Καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, δὲν δύνανται νὰ καταναλωθῶσιν ἐν Ἑλλάδι πλέον τῶν 2,500,000 ὀκάδων πνευματωδῶν ποτῶν· καὶ ἐξ αὐτῶν πόσα νομίζετε, ὅτι παράγει ἡ μεγάλη βιομηχανία; τοῦτο εἶναι γνωστὸν, διότι ἕκαστος καταστηματάρχης ἔχει τὰ βιβλία του, ἐν οἷς γράφει κατ’ ἐνιαυτὸν καὶ κατὰ μῆνα τὸ παρ’ αὐτοῦ ἐξαγόμενον καὶ εἰς ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν διδόμενον ποτόν. Ἀποβλέπων εἰς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω παρὰ δύω λίαν ἀξιοτίμων καταστηματαρχῶν, οἵτινες ὡς ἀντιπρόσωποι ὅλων τῶν καταστηματαρχῶν τοῦ Πειραιῶς καὶ τῶν διαφόρων πωλητῶν, ἦλθον νὰ μὲ φωτίσωσι, παρατηρῶ, ὅτι ἡ μεγάλη βιομηχανία παράγει μόλις τὰ 25% ἐκ τοῦ ὅλου καταναλισκομένου ποσοῦ, παράγει δηλαδὴ 600,000 ἕως 700,000 ὀκάδες ποτῶν· τὸ ὑπόλοιπον πόθεν εὑρίσκεται; ἀπὸ τὴν μικρὰν βιομηχανίαν, ἀπὸ τὰ ρακοκάζανα, τὰ ὁποῖα εὐφυέστατα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ κ. Χρηστόπουλος, ἐφρόντισε νὰ γνωμοδοτήσῃ, ὅπως ἀπαλλαχθῶσιν ὁλοσχερῶς πάσης φορολογίας, δηλαδὴ καὶ τῶν 2 λεπτῶν, διότι δὲν πιστεύω σπουδαίως νὰ φρονῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ φορολογηθῶσιν αὐτὰ πλειότερον· ἡ διπλασίασις τοῦ πέρυσι προταθέντος φόρου θὰ φέρῃ τὴν καταστροφὴν τῆς βιομηχανίας ταύτης, οὐ μόνον ἐκ τῆς φορολογίας ἐπὶ τῶν λεβήτων καὶ τῶν μηχανῶν, ἀλλὰ καὶ ὡς ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τῆς καταναλώσεως, τὴν ὁποίαν θὰ φέρῃ ἡ αὔξησις τοῦ φόρου. Ὁ ὑπέρογκος φόρος τῶν 50 λεπτῶν κατ’ ὀκᾶν θὰ ἀναγκάσῃ τοὺς οἰνοπώλας, παντοπώλας καὶ τοὺς ἄλλους καταστηματάρχας, νὰ αὐξήσωσι τὴν τιμὴν ἑκάστης δόσεως. Σήμερον τοιαῦτα εἴδη πωλοῦνται ἀντὶ 5 λεπτῶν κατὰ δόσιν, μία δὲ ὀκὰ π. χ. ρακῆς δὲν δύναται νὰ δώσῃ εἰς τὸν μικροπωλητὴν πλειότερον τῶν 2 δραχμῶν. Σήμερον θὰ κοστίζῃ εἰς τὸν παραγωγὸν σχεδὸν 2 δραχμὰς, θὰ τὴν πωλήσῃ περισσότερον, ὥστε ὁ οἰνοπώλης, ἔχων τόσα ἄλλα βάρη καὶ φόρον ἐπιτηδεύματος βαρὺν, θὰ δίδῃ τὴν δόσιν, ἀντὶ 5 λεπτῶν, 10. Νὰ ἐλαττωθῇ ἡ δόσις εἶναι ἀδύνατον, διότι ὅλοι, πιστεύω, ἐπίετε ρακὴν καὶ γνωρίζετε, ὅτι ἡ δόσις εἶναι ἐλαχίστη· τότε ὁ πτωχὸς, ὅστις ὑπάγει νὰ πίῃ ἕνα ρακὶ ἢ ἕνα ρούμι, ὅπως ζεσταθῇ τὸν χειμῶνα, θὰ συλλογίζηται τὰ 10 λεπτὰ, οὔτε θὰ μεταβαίνωσι φίλοι νὰ κάμωσι φιλοφρονήσεις, τοιουτοτρόπως δὲ εἰς τὰ διάφορα μικρὰ καταστήματα θὰ μένῃ ὑπόλοιπον οἰνοπνευμάτων, δὲν θὰ καταναλίσκεται ὁλόκληρον τὸ ποσὸν, ἑπομένως δὲν θὰ λάβῃ ἀνάγκην ὁ μικρέμπορος νὰ ζητήσῃ παρὰ τοῦ παραγωγοῦ, καὶ οὕτω θὰ ἀναγκασθῇ νὰ μὴ παραγάγῃ πλέον. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς φρονεῖ, ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ εἰσπράξῃ πλέον τῶν 2,000,000, καὶ αὐτὸ τὸ ποσὸν ἀνέγραψεν εἰς τὸν Προϋπολογισμόν. Κύριοι, μεγαλειτέρα ἀπάτη, μεγαλειτέρα πλάνη, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ. Οὐ μόνον δὲν καταναλίσκεται τόσον ποσὸν οἰνοπνευμάτων, ὥστε νὰ παραγάγῃ τὸ ποσὸν τοῦτο, ἀλλ’ ὁ τρόπος τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως εἶναι οὕτω συντεταγμένος, ὥστε τὰ ἤδη εὑρισκόμενα μεγάλα ποσὰ οἰνοπνευμάτων εἰς τὰς ἀποθήκας παρὰ τῶν ἐχόντων συμφέρον, εἶναι τοιαῦτα, ὥστε βεβαίως ἐφέτος ὁ φόρος ἀμφιβάλλω ἂν θὰ ἀνέλθῃ εἰς 200,000. Φορολογεῖται ὁ λέβης, ὁ ἄμβυξ· ὁ μικρέμπορος ὅμως ἔχει ἀποθηκεύσει 10 καὶ 30 βαρέλας ρακῆς καὶ ρουμίου, διέθεσεν ὅσον ποσὸν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ, καὶ νὰ δανεισθῇ ἔστω καὶ ἐπὶ μεγάλῳ τόκῳ, διὰ νὰ προμηθευθῇ μεγάλα ποσὰ πνευματωδῶν ποτῶν· διότι, ἅμα τῇ ἐπιβολῇ τοῦ φόρου τούτου, ἕκαστος καταστηματάρχης, δι’ ἑκάστην βαρέλαν θὰ ἔχῃ κέρδος 50%, καὶ τὸν φόρον αὐτὸν θὰ ὠφεληθοῦν οἱ μικροὶ καταστηματάρχαι, καὶ οὕτω ὁ ἐφετεινὸς φόρος τοῦ κ. Καλλιγᾶ ᾤχετο ἀπιών. Κύριοι, τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν εἶναι κομματικὸν, ἐνδιαφέρει πάντας, ἰδίως ἐκείνους, οἵτινες, ἐκ τῶν μεγαλοπόλεων προελθόντες, ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ ἀποδείξωσιν εἰς τοὺς ἐκλογεῖς ὅτι, εἰσελθόντες ἐν τῇ Βουλῇ, δὲν ἀπέβλεψαν εἰς κόμματα ὅσον ἀφορᾷ, τὴν φορολογίαν τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ εἰς τὸ συμφέρον τῆς Πολιτείας, συμβιβαζόμενον πρὸς τὸ συμφέρον τῆς βιομηχανίας. Διατί νὰ θέλετε νὰ καταστρέψητε τὴν βιομηχανίαν; Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχῃ πάθος ἐναντίον αὐτῆς· ἂν ἀναμιμνήσκεται, ὅτι ὁ Πειραιεὺς, ὅστις ἔχει μεγάλα τοιαῦτα καταστήματα καὶ πολλὰ, ἀπεδοκίμασεν αὐτὸν εἰς τὰς τελευταίας ἐκλογὰς, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δίκαιον, διότι τρέφει μνησικακίαν κατὰ τοῦ Πειραιῶς, νὰ συντελέσωμεν ὅλοι, ὥστε νὰ ἐκδικηθῇ ὁ κ. Καλλιγᾶς, βουλευτὴς ἐπιτυχὼν καὶ γενόμενος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Αὐτὸ, κύριοι, εἶναι ἄδικον. Ἂν ὑπῆρχε καὶ ἐβασίλευεν ἡ δικαιοσύνη εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος δεσπόζει ἐπὶ τῶν λοιπῶν συναδέλφων του, θὰ ἐδέχοντο, ὅπως τεθῇ καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν ταύτην φορολογία οὐχὶ τόσον μεγάλη, καὶ ἐπὶ τῆς πραγματικῆς καταναλώσεως· ἐὰν ἠρχόμεθα φορολογοῦντες τὴν βιομηχανίαν ταύτην ἀπὸ 10 λεπτὰ τὴν ὀκὰν ἢ 20, νομίζω, ὅτι εἶναι φορολογία ἀρκετὴ καὶ θὰ φέρῃ πλειότερον εἰσόδημα εἰς τὸ Δημόσιον, παρὰ ἐὰν φορολογήσωμεν πρὸς 50· διότι, ἐὰν φορολογήσωμεν πρὸς 20 λεπτὰ, κανεὶς δὲν θὰ διατρέξῃ τὸν κίνδυνον τοῦ λαθρεμπορίου καὶ τῆς παραβάσεως τῶν φορολογικῶν Νόμων, ὅπως εἰσαγάγῃ λαθρεμπορικῶς τὰ διάφορα ποτὰ, οὕτω δὲ ἡ μεγάλη βιομηχανία θὰ δυνηθῇ νὰ συναγωνισθῇ πρὸς τὴν βιομηχανίαν τῶν ἄλλων Κρατῶν, καὶ μάλιστα τῆς Ἰταλίας, ἡ ὁποία εἶναι ἐγγυτέρα ἡμῶν.

§130Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶμαι, κύριοι, κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ Νομοσχεδίου· θέλω καὶ ἐγὼ συντελέσει εἰς τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Τόπου, ὅπως διὰ νέων φόρων δυνηθῶμεν, ἂν μὴ φθάσωμεν, τοὐλάχιστον νὰ πλησιάσωμεν—διότι νὰ φθάσωμεν εἶναι ἀδύνατον—εἰς τὸ ἰσοζύγιον τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ θέλω οἱ φόροι οἱ ἐπιβληθησόμενοι νὰ ἦναι δίκαιοι, νὰ ἦναι μεμελετημένοι, νὰ ἦνα προϊὸν καὶ μεγάλης μελέτης καὶ τῆς γνώσεως τῶν πραγμάτων, ἐφ’ ὧν ἐπιβάλλομεν τὸν φόρον. Ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐσπευσμένως ἔφερεν ὅλα τὰ φορολογικὰ Νομοσχέδια, εἶναι περιττὸν νὰ τὸ ἐπαναλάβω, διότι τὰ πράγματα ἀπέδειξαν, ὅτι αὐτὸς ὁ ἴδιος ἠναγκάσθη ταχέως τὰ πλεῖστα αὐτῶν νὰ ἀνακαλέσῃ, τὰ ἄλλα δὲ νὰ μεταβάλῃ καὶ νὰ καταστήσῃ αὐτὰ ἀγνώριστα. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, ὁ κύριος Καλλιγᾶς εἰσήγαγε Νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῶν πνευματωδῶν ποτῶν, ὅλως ἀντίθετον πρὸς τὸ Νομοσχέδιον, ὅπερ παρουσίασεν ἐφέτος· διότι ὁ κύριος Καλλιγᾶς πέρυσιν ἔφερε Νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἐξῄρει ἀπὸ πάντα φόρον τὸ σπίρτον, τὸ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενον εἰς τὸ Κράτος, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι τοῦτο ἤθελε χρησιμεύσει μόνον καὶ μόνον εἰς τὰ Φαρμακεῖα. Φαντασθῆτε ὁποίαν ἰδέαν εἶχεν ὁ κύριος Καλλιγᾶς, νὰ ἦναι ὅλη ἡ Ἑλλὰς ἀσθενὴς, ὅπως χρησιμεύσῃ τὸ σπίρτον, τὸ εἰσερχόμενον ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν, διὰ τὰ Φαρμακεῖα τῆς Ἑλλάδος!.

§131ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἰς τοὺς οἴνους, εἶπον...

§132Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ εἰς τὰ Φαρμακεῖα. Ἐφέτος ὅμως ἤλλαξε γνώμην καὶ ἐπιβάλλει πλείονα φόρον καὶ δικαίως 50% τὴν ὀκὰν ἐπὶ τοῦ εἰσαγομένου σπίρτου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι τὸ νὰ συζητηθοῦν τὰ Νομοσχέδια εἶναι ἀνάγκη καὶ πρέπει νὰ καταθέσῃ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν τὸν ὀβολὸν τῆς γνώσεως, ἣν ἔχει ἐφ’ ἑκάστου τῶν εἰδῶν, ἐφ’ ὧν πρόκειται νὰ ἐπιβάλωμεν φόρους, διότι οὐδεὶς δύναται νὰ καυχηθῇ, ὅτι εἶναι πανδαήμων. Ἡ ῥακὴ προέρχεται ἀπὸ πολλὰ εἴδη· προέρχεται πρῶτον ἐκ τῶν στεμφύλων, προέρχεται ἐκ τῆς σταφίδος τῆς μὴ ἐμπορευσίμου, προέρχεται ἐκ τῶν σύκων τῶν μὴ ἐμπορευσίμων, προέρχεται ἐκ τῶν σταφυλῶν, ὅπου αἱ σταφυλαὶ εἶναι εὐθηνόταται, καὶ αὐτὸ τὸ οἰνόπνευμα, τὰ παραγόμενον ἀπὸ τὰς σταφυλὰς, εἶναι τὸ καλλίτερον ὅλων τῶν ἁπλῶν οἰνοπνευμάτων, καὶ δύναταί τις νὰ τὸ μεταχειρισθῇ καὶ ἄνευ τῆς δευτέρας ἀποσταλάξεως, καὶ δὲν ἔχει οὐδεμίαν ἀποφοράν, ἐνῷ ἡ σοῦμα, ἡ προερχομένη ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα εἴδη, ἔχει ἀποφοράν τινα· προέρχεται ἐκ τῆς κριθῆς, προέρχεται ἐκ τοῦ ἀραβοσίτου, προέρχεται ἐκ τοῦ ζαχαροκαλάμου, προέρχεται ἀπὸ τὰ χαρούπια καὶ ἀπὸ πολλὰ ἄλλα εἴδη. Τὸ Νομοσχέδιον ἐπιβάλλει φόρον εἰς τὴν πρώτην ἀποστάλαξιν, τὴν προερχομένην ἐκ τῶν ἀκατεργάστων εἰδῶν τῆς πρώτης ὕλης, δύω λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ὅταν εἶναι βαθμῶν 16 ἕως 20— διότι πρέπει νὰ προσέξωμεν πολὺ εἰς τοὺς βαθμούς·—ἂν ὅμως ἐκ τῆς πρώτης ἀποσταλάξεως ἡ σοῦμα, ἡ ὁποία ἐξέρχεται, ἔχῃ βαθμοὺς 36 ἕως 40, τότε ὁ φόρος αὐτὸς ἀναβιβάζεται εἰς 50 λεπτά. Καὶ ὑπάρχουν σήμερον μηχανήματα, δι’ ὧν ἐκ τῆς πρώτης ὕλης ἀμέσως δυνάμεθα νὰ ἀποσταλάξωμεν σούμαν, φέρουσαν τοὺς βαθμοὺς 36 ἕως 40, ὅπως ὑπάρχει ῥακοσταλακτήριον τοιοῦτον ἐν Κερκύρᾳ. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐπιβάλωμεν τὸν φόρον, ἀλλὰ νὰ ἐπιβάλωμεν, χωρὶς νὰ βλάψωμεν τὴν βιομηχανίαν τὴν ἐγχώριον, ἥτις ἀναπτύσσεται γιγαντιαίοις βήμασι, καὶ ἥτις τρέφει σχεδὸν ὅλην τὴν Ἀνατολὴν διὰ τῶν οἰνοπνευμάτων. Πρέπει νὰ σκεφθῶμεν ἂν τὸ Νομοσχέδιον, ὅπερ εἰσήγαγεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, στηρίζεται ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης ἐκείνης, ἣν χθὲς ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἀνέπτυξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Χθὲς ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, ὁμιλῶν περὶ τῶν καπνῶν, εἶπεν, ὅτι ὁ ἐπιβαλλόμενος φόρος εἰς τοὺς ἔξωθεν εἰσαγομένους καπνοὺς εἴτε εἰς φύλλα, εἴτε κεκομμένος, εἴτε εἰς σιγάρα, πρέπει νὰ ἦναι ἀνώτερος τοῦ ἐπιβαλλομένου εἰς τὸν ἐγχώριον καπνὸν φόρου. Διατί εἶπε τοῦτο; ὄχι διότι θέλομεν, εἶπε, νὰ ἀποκλείσωμεν ἢ νὰ περιορίσωμεν τὸ ἐμπόριον τῆς Γαλλίας, ἢ τῆς Ἀγγλίας, ἢ τῆς Αὐστρίας, ἀλλὰ μόνον καὶ μόνον ἀναχωροῦντες ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς δικαιοσύνης· καὶ ἡ δικαιοσύνη, εἶπε καὶ ἀνέπτυξεν ἀπὸ τοῦ βήματος πολὺ ὀρθῶς ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, ἀπαιτεῖ ὁ φόρος αὐτῶν τῶν εἰσαγομένων εἰδῶν νὰ ἦναι μεγαλείτερος, διότι τὸ ποιὸν τῶν καπνῶν αὐτῶν εἶναι πολὺ ἀνώτερον τοῦ ποιοῦ τῶν καπνῶν τῶν παραγομένων ἐν Ἑλλάδι. Λοιπόν, ὅταν αὐτὴν τὴν ἀρχὴν τῆς δικαιοσύνης, ἣν ἠθελήσατε νὰ ἐφαρμόσητε ἐπὶ τοῦ εἰσαγομένου ἔξωθεν καπνοῦ, θεωρῆτε ὡς ἀρχὴν ἀπαράβατον, διατί τὴν παραβιάζετε εἰς τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο; Τί παρατηρεῖτε εἰς τὸ Νομοσχέδιον, ὅπερ εἰσήγαγεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν; παρατηρεῖτε, ὅτι ἐπὶ ὅλων τῶν πνευματωδῶν ποτῶν, τῶν εἰσερχομένων ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν, ἐπιβάλλεται ὁ αὐτὸς φόρος, ὅστις ἐπιβάλλεται ἐπὶ τοῦ σπίρτου, τοῦ κοινοῦ σπίρτου τῆς πρώτης ἀποσταλλάξεως, ὅπερ παράγεται ἐντὸς τοῦ Τόπου. Παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε ἂν τοῦτο λέγεται δικαιοσύνη· ἂν τὸ κονιὰκ, ἂν τὸ ῥοῦμι, ἂν τὸ ῥοσόλιον, ἂν ὅλα αὐτὰ τὰ πολύτιμα ποτὰ, τὰ liquers κοινῶς λεγόμενα, ἔχουν τὴν αὐτὴν τιμὴν καὶ ἀξίαν, ἣν ἔχει ἡ κοινοτάτη ῥακὴ, ἡ παραγομένη ἐντὸς τοῦ Τόπου.

§133ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Αὐτὰ πληρώνουν εἰσαγωγὴν 50 καὶ...

§134Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὰ πληρώνουν λέγει ὁ κύριος Καλλιγᾶς εἰσαγωγὴν, ὡς νὰ μὴ τὸ ἤξευρον· ἀλλ’ αὐτὸν τὸν παραλληλισμὸν καὶ τὴν σύγκρισιν θὰ κάμω, κύριε Καλλιγᾶ, καὶ θὰ ἰδῆτε, ὅτι δὲν ἠκολουθήσατε τὴν δικαιοσύνην, καὶ τοῦτο πρὸς ζημίαν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς. Ἡ ῥακή, ἣν πίνουσιν ὅσοι ἔχουν τὴν συνήθειαν, ἔχει πέντε λεπτὰ τὸ ποτήριον· τὸ κονιὰκ ἔχει 35 καὶ 40· ποία εἶναι λοιπὸν ἡ διαφορά; τὸ ἑπταπλάσιον, εἶναι ἡ διαφορὰ τῆς ἀξίας τῆς ῥακῆς ἀπὸ τοῦ κονιάκ· ἐπίσης καὶ ἐκ τῶν πολυτίμων ἄλλων liquers, τὰ ὁποῖα μεταχειρίζονται οἱ πλούσιοι μόνον εἰς τὰς τραπέζας των. Ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι ὅλη ἡ προσπάθεια τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν σήμερον εἶναι μόνον καὶ μόνον νὰ ἐπιβάλῃ φόρον εἰς τὴν κατωτάτην τάξιν, τὴν δὲ τάξιν τῶν πλουσίων νὰ τὴν ἀφήσῃ ἀφορολόγητον! Εἶμαι λοιπὸν, εἶπον, ὑπὲρ τῆς φορολογίας, ἀλλὰ θέλω πραγματικὴν φορολογίαν, θέλω φορολογίαν, δι’ ἧς νὰ δυνηθῶμεν νὰ εἰσπράξωμεν πραγματικῶς, ὄχι μόνον νὰ λέγωμεν, ὅτι ἔχομεν νὰ εἰσπράξωμεν, χωρὶς νὰ δυνηθῶμεν νὰ εἰσπράξωμεν, νὰ βλάψωμεν δὲ μόνον τὴν βιομηχανίαν. Ἡ ῥακὴ ἀποσταλάζεται, καθὼς εἶπον, πρῶτον ἀπὸ τὴν ἀκατέργαστον πρώτην ὕλην, κατόπιν ἀποσταλάζεται ἐκ δευτέρου, διϋλίζεται καὶ ἐκ τρίτου, μέχρις οὗ καταστῇ πόσιμος καὶ εὔχρηστος· ἀλλὰ τὴν ῥακὴν τὴν ἐκ τῆς πρώτης ἀποσταλάξεως, τὴν λεγομένην σούμαν, τὴν μεταχειρίζονται εἰς τὰ πλεῖστα τῶν χωρίων, τὴν δὲ ῥακὴν τὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τῶν 36–40 βαθμῶν τὴν μεταχειρίζονται ἐπίσης, διότι ἑνώνουσι μίαν ὀκᾶν ῥακῆς τοιαύτης μετὰ μιᾶς ὀκᾶς ὕδατος καὶ τὴν μεταχειρίζονται ἐπίσης εἰς τὰ χωρία, πρὸ πάντων δὲ εἰς τὰς νέας Ἐπαρχίας Ἔχομεν ἀκόμη καὶ τὴν ἐκ τῆς πρώτης ἀποσταλάξεως ῥακὴν τὴν ἐκ τῶν σταφυλῶν· αὐτὴ, σᾶς εἶπον καὶ πρότερον, ὅτι εἶναι ἡ πολυτιμοτέρα καὶ ἐξάγεται κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὴν Ἐπαρχίαν τῆς Κορινθίας τοῦ κυρίου Τουρνάκη, τῆς Τριπόλεως καὶ εἰς ὀλίγας ἀκόμη Ἐπαρχίας, καὶ τὸ ποσὸν τὸ ἐξαγόμενον ἀνέρχεται κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ἐξωδίκους, ἃς ἔχω, εἰς 40 χιλιάδας βαρέλας καὶ πλέον. Ῥακὴ τοιούτσυ εἴδους, προερχομένη ἐκ τῶν σταφυλῶν, εἶναι πόσιμος καὶ εὔχρηστος, ἄνευ δευτέρας ἀποστάξεως, καὶ εἰς τὴν ἐκλεκτοτέραν τάξιν, διὰ τῆς προσθήκης extrait μαστίχης καὶ ἐλαίων. Ἔχομεν τὰ διϋλιστήρια, τὰ ὁποῖα μεταβάλλουν τὴν σούμαν αὐτὴν καὶ τῶν δύω εἰδῶν εἰς ῥακὴν καλλιτέραν, ἣν μεταχειρίζονται εἰς τὰς πόλεις καὶ αἱ ἀνώτεραι τάξεις· ποῖα καὶ πόσα εἶναι αὐτὰ τὰ διϋλιστήρια; εἶναι ἀδύνατον νὰ προσδιορίσωμεν, διότι ἀρχίζουν τὰ διϋλιστήρια αὐτὰ ἀπὸ χωρητικότητος πέντε ὀκάδων μέχρις 20 καὶ χιλίων καὶ εἶναι ἄπειρα καὶ ἄδηλα. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἓν παράδειγμα καὶ θὰ ἐπικαλεσθῶ μάλιστα τὴν μαρτυρίαν τοῦ κυρίου Μουτζοπούλου. Ὑπῆρχε ῥακοπώλης τις ἐν Πειραιεῖ, Καλλιάτης λεγόμενος, ὅστις ἐπώλει ῥακὴν πρώτης ποιότητος, καὶ ὅστις δὲν ἠγόραζε ποτὲ ῥακὴν ἀπὸ τὰ μεγάλα καταστήματα τοῦ Πειραιῶς. Οἱ καταστηματάρχαι τοῦ Πειραιῶς ἔμειναν περίεργοι νὰ μάθωσι πόθεν προμηθεύεται ῥακὴν αὐτὸς ὁ Καλλιάτης, καὶ τὴν πωλεῖ μάλιστα εἰς εὐθηνοτέραν τιμὴν παρ’ ὅτι τὴν ἐπώλουν τὰ μεγάλα καταστήματα, ἅτινα ἦσαν βεβαρυμένα διὰ κεφαλαίων καὶ διαφόρων ἄλλων βαρῶν. Μετέβαινον λοιπὸν οἱ ἴδιοι εἰς τὸ κατάστημα τοῦ Καλλιάτου καὶ ἔπινον ῥακὴν, ἣν εὕρισκον ὄχι μόνον ἴσην, ἀλλὰ καὶ ἀνωτέραν ἐκείνης, ἣν αὐτοὶ κατεσκεύαζον καὶ ἀπεστάλαζον ἐν Πειραιεῖ. Ὁ Καλλιάτης ἰσχυρίζετο, ὅ,τι τὴν ῥακὴ τὴν προμηθεύεται ἀπὸ τὴν Χίον ἀπ’ εὐθείας· οἱ καταστηματάρχαι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πιστεύσουν, ὅτι ῥακὴ, προερχομένη ἐκ τῆς Χίου, ἦτο δυνατὸν νὰ πωλῆται εἰς τὴν τιμὴν, εἰς ἣν ἐπώλει αὐτὴν ὁ Καλλιάτης Δὲν εἶναι οὕτω, κύριε Μουτζόπουλε;

§135ΜΟΥΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§136Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λοιπὸν ἐπέμενον οἱ καταστηματάρχαι, κατέβαλον κόπους, ἵνα ἐξιχνιάσωσι πόθεν προήρχετο ἡ ῥακή, ἣν κατηνάλισκεν ὁ Καλλιάτης, καὶ κατηνάλισκεν εἰς μεγάλην ποσότητα ἐν Πειραιεῖ. Κατώρθωσαν τότε εἴτε διὰ δωροδοκίας, εἴτε ἄλλος πως, ἀδιάφορον, καὶ ἀνεκάλυψαν, ὅτι ὁ Καλλιάτης εἶχε ῥακοσταλακτήριον, ὅπερ μόλις περιελάμβανεν εἴκοσιν ὀκάδας σούμας, καὶ ἐκ τῆς σούμας ἐκείνης ἐπρομηθεύετο ῥακήν.

§137ΜΟΥΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔπερνε ῥακὴ τῆς Χίου καμωμένην, καὶ εἶχε καὶ καζάνι ἰδιαίτερον.....

§138Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὸς διύλιζεν εἰς δευτέραν ἀποστάλαξιν τὴν σοῦμαν καὶ ἔκαμνε τὴν ῥακήν. Εἶχε λοιπὸν ῥακοσταλακτήριον 20 ὀκάδων, ἐξ οὗ ἐξῆγε τὴν ῥακήν. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἠδυνάμην νὰ ἀναφέρω καὶ ἄλλα παραδείγματα γνωστὰ ἄλλως εἰς ὑμᾶς. Καὶ εἰς τὴν οἰκογένειάν μας, ἐπειδὴ ἡ οἰκογένειά μας ἐξώδευε πολλὴν ῥακήν, εἶχεν ὁ θεῖός μας ῥακοσταλακτήριον καὶ ἐξήγαγε τοιαύτην. Τώρα διατί σᾶς τὸ λέγω τοῦτο; ἔχει τὸν λόγον του, καὶ ὁ λόγος εἶναι πολὺ σπουδαῖος· ἐπειδὴ, ὅταν ἔχωμεν ἀποδεδειγμένον, ὅτι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν τοιαῦτα ῥακοσαλακτήρια, ἅτινα κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτὸς δύνανται νὰ πληρωθῶσι καὶ νὰ ἀποσταλάξωσιν ὀκτάκις καὶ νὰ δίδουν ῥακὴν, καὶ αὐτὰ εἶναι, ἂν ὄχι ἀδύνατον, δυσκολώτατον ὅμως νὰ ἀνακαλυφθῶσι, τότε ἰδοὺ ὁ λόγος, ὅστις θὰ δυσχεράνῃ μεγάλως τὴν θέσιν τῶν μεγάλων καταστημάτων, διότι τὰ μεγάλα καταστήματα δὲν θὰ δύνανται νὰ ἀνταγωνισθῶσι πρὸς τὸ λαθρεμπόριον, οὕτως εἰπεῖν, ὅπερ θὰ μετέρχωνται ὅσοι θὰ διϋλίζουν διὰ τῶν μικρῶν διϋλιστηρίων τὴν ῥακήν. Πῶς λοιπὸν εἶναι δυνατὸν, ἀφοῦ θὰ διατρέχωμεν αὐτὸν τόν κίνδυνον, αὐτὴν τὴν πάλην, αὐτὸν συναγωνισμὸν τὸν ἄνισον, ἡ νεαρὰ ἡμῶν βιομηχανία νὰ ἀνθέξῃ; Δὲν εἶναι δυνατὸν ἔπειτα ἀπὸ τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ, παρὰ νὰ ὑποκύψῃ, καὶ θὰ ὑποκύψῃ ἀσφαλῶς καὶ βεβαίως. Τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ ἀκόμη, ὡς παρουσιάζεται, παρουσιάζει καὶ μεγάλα ἐλαττώματα διὰ τὴν ἀσφαλῆ βεβαίωσιν τοῦ φόρου καὶ ἐν αὐτοῖς τοῖς μεγάλοις ῥακοσταλακτηρίοις. Ὁ κύριος Ζυγομαλᾶς σᾶς εἶπεν, ὅτι ἐπὶ ῥακῆς ἢ σούμας 36 ἕως 40 βαθμῶν δύναται σήμερον ἡ τέχνη τῶν ῥακοπωλῶν νὰ κατασκευάσῃ τὴν ῥακὴν αὐτήν, χωρὶς νὰ διϋλίσῃ, χωρὶς νὰ τὴν ἀποσταλάξῃ ἐκ δευτέρου, ἢ νὰ ρίψῃ μόνον ζάχαριν καὶ ἔλαια ἀρωματικὰ καὶ αὐτὴν τὴν μαστίχην ἀκόμη, διότι ἡ μαστίχη, δὲν διαλύεται παρὰ μόνον διὰ τοῦ πυρὸς, διὰ τῆς βράσεως· ἀλλὰ σήμερον τί ἀνεκάλυψεν ἡ τέχνη τῶν ῥακοπωλῶν; οἱ ῥακοπῶλαι δύνανται νὰ κάμωσι αὐτὸ τὸ ἴδιον, ὅπερ σήμερον γίνεται εἰς τὸν ζωμὸν καὶ εἰς τὸ γάλα, τὸ ἐξ Εὐρώπης ἐρχόμενον, δύνανται δηλαδὴ νὰ συμπυκνώσωσιν εἰς μικρὰν ποσότητα ῥακῆς μεγάλην ποσότητα μαστίχης, καὶ αὐτὴν τὴν μικρὰν ποσότητα τὴν ῥίπτουν ἔπειτα εἰς τὴν ῥακὴν, ἡ ὁποία δὲν διϋλίσθη, δὲν ἀπεσταλάχθη, ἀλλ’ εἶναι τῆς πρώτης ἀποσταλάξεως, καὶ νὰ τὴν πωλῶσι ὡς ῥακὴν πρώτης ποιότητος· τί θὰ γίνεται τότε; θὰ γίνεται ἄλλο εἶδος λαθρεμπορίου, καὶ ὁ ἱκανώτερος καὶ ἔχων τὰ μέσα περισσότερα νὰ παλαίσῃ κατὰ τῶν ἄλλων διὰ τῆς λαθρεμπορίας αὐτῆς, διὰ τοῦ δόλου αὐτοῦ θὰ ἦναι ὁ κύριος τοῦ πεδίου. Ὑποθέσατε ἐργοστασιάρχην, δεχόμενον ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ποσότητά τινα σούμας 36 ἕως 40 βαθμῶν· ὁ ἐργοστασιάρχης αὐτὸς, δυνάμει τοῦ Νομοσχεδίου, ὅπερ ἔχομεν, θὰ ἀγοράσῃ φορολογημένην ἀπὸ δύω λεπτὰ τὴν ὀκᾶν ὅσην σούμαν θέλει, καὶ θὰ ἐξακολουθῇ νὰ διϋλίζῃ εἰς δευτέραν ἀποστάλαξιν τὴν σούμαν αὐτὴν, ἐνῷ τὴν πρώτην σούμαν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τὴν μεταβάλλει διὰ τοῦ τρόπου, τὸν ὁποῖον σᾶς ἀνέφερον, εἰς ρακὴν καὶ τὴν μεταπωλεῖ, καὶ θὰ εἴπῃ εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον καὶ εἰς τὸν Εἰρηνοδίκην καὶ τὸν Δήμαρχον, ὅτι «ἐγὼ διϋλίζω καὶ ἐξακολουθῶ νὰ ἀποσταλάξω τὸ σπίρτον, τὸ ὁποῖον ἔφερον ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ», ἐνῷ ὡς ρακὴν ἐπώλησεν ἤδη τοῦτο, διότι τὸ μετέβαλε διὰ τῆς τέχνης. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι τὸ ζήτημα δεῖται μελέτης καὶ μελέτης σπουδαίας, καὶ δὲν πρέπει νὰ ᾖναι ὁ κ. Καλλιγᾶς κατὰ τὸ λεγόμενον τόσον ζηλότυπος εἰς τὰς ἰδέας του, διότι ὅλοι ὑποστηρίζομεν τὸ Νομοσχέδιον, ἀλλὰ ὑποστηρίζομεν τὸ Νομοσχέδιον, ἵνα ἔχωμεν πραγματικὴν καὶ ἀληθῆ φορολογίαν καὶ χωρὶς νὰ καταστρέψωμεν τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν. Εἰς τὸ Νομοσχέδιον τὸ περυσινὸν ὁ κ. Καλλιγᾶς ρητῶς ἔλεγεν, ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς ἐπιβάλλεται ἐφ’ ἁπάσης τῆς παραγομένης καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ρακῆς· ἐφέτος τὸ Νομοσχέδιον δὲν ἔχει ρητῶς τὴν ρήτραν αὐτὴν, ἀλλ’ ὡς μᾶς παρετήρησεν ὁ κ. Σωτηρόπουλος, τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ, ὅπως ἤδη εἶναι συντεταγμένον, ἐπίσης νομίζω, ὅτι δὲν κάμνει κἀμμίαν ἐξαίρεσιν, καὶ πρέπει νὰ γνωσθῇ ἀκριβῶς ἐὰν ὁ κ. Καλλιγᾶς ἐννοῇ, ὅτι καὶ εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ φορολογία, ὅπως καὶ εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, ἐπὶ τῆς ρακῆς. Πῶς λοιπὸν, θὰ μοὶ εἴπῃ τις τότε, ὑποστηρίζεις μὲν ἀφ’ ἑνὸς τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων καὶ τοῦ ζύθου, καὶ διὰ τῶν ἐπιχειρημάτων σου ὅλων ἀντιστρατεύεσαι κατὰ τοῦ Νομοσχεδίου; Δὲν ἀντιστρατεύομαι, εἶμαι ὑπὲρ τῆς φορολογίας, καὶ θὰ ὑποστηρίξω διὰ τίνος τρόπου πρέπει νὰ φορολογηθῇ ἡ ρακή. Ὅ,τι δὲ εἶπον περὶ οἰνοπνευμάτων καὶ περὶ ρακῆς, ἡ Δικαιοσύνη, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθη χθὲς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀπαιτεῖ αὐτὸ τοῦτο νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπὶ τοῦ ζύθου, διότι βεβαίως ἡ μπίρα, ἂς τὴν εἴπωμεν οὕτω, τῆς Βιέννης, ἡ μπίρα τοῦ Μονάχου, ἡ μπίρα ἡ Ἀγγλικὴ, δὲν εἶναι ἡ μπίρα, ἣν ἔχομεν εἰς τὰς Ἀθήνας, καὶ πρέπει νὰ ὑποβληθῇ ἡ μπίρα ἐκείνη εἰς φόρον πολὺ ἀνώτερον ἀναλόγως τῆς ἀξίας ἣν ἔχει· καὶ συμμορφούμενοι οἱ κ. Ὑπουργοὶ πρὸς τὴν ἀρχὴν, ἣν χθὲς ὑπεστήριξαν, θέλουν, ἐλπίζω, αὐξήσει τὴν φορολογίαν εἰς τὰ πολυτιμότερα αὐτὰ ποτὰ, τὰ ὁποῖα ἄλλως δὲν ἠξεύρω τί ὠφελοῦν νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸν Τόπον. Σᾶς ἀπέδειξα λοιπὸν, ὅτι διὰ τῶν μικρῶν ἀποσταλακτηρίων, οἱ μικροὶ βιομήχανοι καὶ οἱ μικροὶ ρακοπῶλαι δὲν δύνανται παρὰ νὰ πολεμήσωσι, καὶ νὰ πολεμήσωσιν οὐσιωδῶς καὶ σπουδαίως τὰ μεγάλα βιομηχανικὰ καταστήματα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν ἐν Πειραιεῖ, ἐν Σύρῳ, ἐν Πάτραις καὶ ἐν Κερκύρᾳ, καὶ οὐχὶ μόνον νὰ τὰ πολεμήσωσιν, ἀλλὰ καὶ νὰ τὰ καταστρέψωσι. Καὶ ἐν τούτοις ἔχομεν ἀνάγκην τοῦ φόρου. Πῶς πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ; ἂς τὸ ἐξετάσωμεν. Αἱ δέκα ὀκάδες στεμφύλων (τζιπούρων) δίδουν μίαν ὀκᾶν σούμας, ἀπὸ 16 ἕως 20 βαθμῶν· τώρα αὐτοὶ οἱ βαθμοὶ νομίζετε, ὅτι εἶναι οἱ αὐτοὶ εἰς ὅλα; ὄχι· δώδεκα βαθμοὺς ἔχει τὸ ὕδωρ. Δὲν εἶναι οὕτω, κ. Μουτζόπουλε;

§139ΤΙΝΕΣ. Δέκα.

§140Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂς ᾖναι δέκα. Ἐὰν μία σοῦμα, ἔχουσα ἕνα βαθμὸν Α, ἔχει βʹ ἀξίαν, ἡ ἰδία σοῦμα, —κ. Μουτζόπουλε, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ βοηθήσετε, διότι ἔχετε πεῖραν τῶν πραγμάτων τούτων περισσοτέραν καὶ δὲν θὰ προσβληθῇ ἡ φιλοτιμία μου — λοιπὸν, ἐὰν ἡ σοῦμα ἔχῃ 15 βαθμοὺς, ἔχει ἀξίαν 30 λεπτῶν· ἡ ἔχουσα 16, ἔχει 30+15, τουτέστι δι’ ἕκαστον βαθμὸν, ὑπερτεροῦντα τὸν ἀμέσως κατώτερον, ἔχομεν αὔξησιν 15 λεπτῶν. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἐπουσιῶδες, εἶναι λίαν σημαντικὸν, καὶ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ. Ἀλλὰ βεβαίως πᾶς νομοθέτης, φέρων ἓν σύστημα φορολογίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ πλήρη, ἀκριβῆ δικαιοσύνην καὶ ἰσότητα κατὰ τὴν ἀπονομὴν τῶν φόρων. Οὐχ ἧττον τὸ ζήτημα εἶναι ἄξιον μελέτης σπουδαίας, καὶ διὰ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀρχῆς ὁρμώμενος, διὰ μὲν τὴν σοῦμαν ἀπὸ 16–20 βαθμῶν ἔθεσε φόρον 2 λεπτῶν, διὰ δὲ τὴν σοῦμαν ἀπὸ 36 ἕως 40, 50 λεπτῶν. Βλέπετε, ὅτι εἶναι δυσαναλογία μεταξὺ τῶν δύω καὶ πεντήκοντα λεπτῶν πολὺ μεγάλη, ἀλλ’ εἶναι δικαία διὰ τὸν λόγον, ὃν σᾶς ἀνέπτυξα πρότερον. Αἱ τρεῖς ὀκάδες σταφίδος ξηρᾶς θὰ σᾶς δώσουν μίαν ὀκᾶν σούμας, ὅτι τρεῖς ὀκάδες σταφυλῶν ἐπίσης μίαν ὀκᾶν σούμας, 3½ ὀκάδες σύκων, μὴ ἐμπορευσίμων, θὰ σᾶς δώσουν ἐπίσης μίαν, ἐπίσης 4 ὀκάδες ἀραβοσίτου ἢ 4½ ὀκάδες ἐκτεθλιμμένου ζαχαροκαλάμου ἢ 5½ ὀκάδες χαρουπίων θὰ σᾶς δώσουν μίαν ὀκᾶν σούμας. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι αὐτὴ ἡ πρώτη ἀκατέργαστος ὕλη, ἵνα σᾶς δώσῃ μίαν ὀκᾶν σούμας, ἀπαιτεῖται νὰ καταναλωθῇ ποσότης. Συλλογισθῆτε λοιπὸν ἓν ρακοσταλακτήριον, ὅπερ θέλει δίδει 200 ὀκάδες σούμας καθ’ ἡμέραν· ρακοσταλακτήριον μικρὸν, ἵνα ἐξαγάγῃ αὐτὰς τὰς 200 ὀκάδας σούμας, ἀπαιτεῖται νὰ δαπανᾷ τοὐλάχιστον 800 ὀκάδας ἀκατεργάστου πρώτης ὕλης εἰς τὸν λέβητα· λοιπὸν δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸν κατεργαζόμενον τὴν πρώτην ὕλην ν’ ἀποκρυφθῇ ἀπὸ τὸν ὀφθαλμὸν τῆς Ἐξουσίας, ὅπως μὴ τὸν φορολογήσῃ. Ἑπομένως τὴν φορολογίαν πρέπει νὰ θέσωμεν εἰς ἐκεῖνο τὸ μέρος, ὅπερ μᾶς ὑπόσχεται εὐκολώτερον καὶ ὀλιγοδαπανώτερον νὰ βεβαιώσῃ τὸν φόρον αὐτόν. Ὅθεν δέον νὰ τεθῇ εἰς τὴν πρώτην ὕλην, διότι οὕτω δὲν θὰ βλάπτωνται τὰ βιομηχανικὰ συμφέροντα τῶν μεγάλων καταστημάτων, καὶ θὰ εὑρίσκωνται ὅλοι οἱ καταστηματάρχαι ἀπέναντι μιᾶς καταστάσεως πραγμάτων. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὴν σούμαν τὸ ποσὸν τῶν 2 λεπτῶν, ὅταν αὐτὴ ἦναι βαθμῶν 16 ἕως 20 κατὰ τὸ Νομοσχέδιον, νὰ ἐπιβάλωμεν τὸν φόρον τῶν 20 λεπτῶν εἰς τὴν πρώτην ἀποστάλαξιν, καὶ νὰ ἀφήσωμεν τὴν βιομηχανίαν ἐλευθέραν νὰ κινηθῇ, διὰ δὲ τὸ σπίρτον, ὅπερ εἶναι 36–40 βαθμῶν, νὰ ἐπιβάλωμεν αὐτὸν τὸν ἴδιον φόρον, ὃν ἐπιβάλλει τὸ Νομοσχέδιον, τὸν φόρον τῶν 50 λεπτῶν. Τότε, ἀλλὰ τότε μόνον, θὰ ἔχωμεν ἀληθῆ φορολογίαν ἄνευ καταστροφῆς τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας, ὡς σᾶς ἀπέδειξα. Πλὴν, ἐκτὸς τούτου, ἐπιμένω πολὺ—καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ἴδιον ζήτημα—ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὰς τιμὰς τῶν διαφόρων οἰνοπνευμάτων, τῶν εἰσερχομένων ἔξωθεν, καὶ ἐκτιμῶν τὴν ἀξίαν ἑνὸς ἑκάστου τῶν οἰνοπνευμάτων τούτων, ἅτινα πρὸ πάντων μεταχειρίζεται ἡ πρώτη καὶ πλουσία τάξις, νὰ ἐπιβάλῃ τὸν φόρον, ὄχι νὰ ἐπιβληθῇ φόρος εἰς τὰ εἰσερχόμενα οἰνοπνεύματα ἴσος μὲ τὸν φόρον τὸν ἐπιβαλλόμενον εἰς τὴν πρώτην ἀποστάλαξιν, τῆς σούμας. Διὰ τὸν ἴδιον λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μᾶς ἀνέπτυξεν, ὅτι τὰ ξένα Κράτη δὲν δύνανται νὰ παραπονεθῶσιν, ὅταν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς δικαιοσύνης ἀναχωροῦμεν εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῶν τοιούτων φόρων;— τὸ ὁποῖον δύναται ν’ ἀντιτάξῃ ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐὰν τυχὸν, ὅπερ δὲν πιστεύω, παραπονεθῇ τι ἐκ τῶν ξένων Κρατῶν κατὰ τῆς αὐξήσεως τῆς φορολογίας τῶν εἰσερχομένων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ οἰνοπνευμάτων—πρέπει νὰ φέρῃ αὐτὴν τὴν ἐκτίμησιν τῆς ἀξίας τοῦ ἐγχωρίου οἰνοπνεύματος πρὸς τὴν ἀξίαν, ἣν ἔχουσιν τὰ ἐξωτερικὰ, καὶ νὰ μεταβάλῃ τὸν φόρον. Δὲν δυσκολεύομαι νὰ εἰπῶ, ὅτι, ἐὰν ἡ ῥακὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχῃ δύω δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, τὸ κονιὰκ ἔχει 14 φράγκα, 6, ἢ 7 φράγκα δι’ ἑκάστην φιάλην, διὰ καλὸ μάλιστα κονιὰκ 20 φράγκα, 30 φράγκα δύνασθε νὰ δώσητε. Λοιπὸν αὐτὸ τὸ κονιὰκ τῶν 20, τῶν 50 φράγκων, νὰ πληρωθῇ φόρον, ὡς πληρώνει καὶ ἡ σοῦμα ἡ ἐγχώριος; Νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀναλογία τοῦ τελωνειακοῦ δασμοῦ, ὅστις πληρώνεται εἰς τὰ Τελωνεῖα· ἀλλὰ πλὴν τοῦ φόρου τούτου, ὁ ἄλλος φόρος, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ διὰ τοῦ Νομοσχεδίου τούτου, πρέπει νὰ ἦναι φόρος δικαισύνης, πρέπει εἰς τὸ κονιὰκ νὰ ἦναι ἑξαπλάσια, εἰς τὸ ῥοῦμι τετραπλάσιος· πρέπει εἰς τὰ ρουσόλια ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, τὰ μὴ ἔχοντα μεγάλην ἀξίαν, νὰ ἦναι τοὐλάχιστον πενταπλάσιος, καὶ οὕτως ἔχομεν ἔργον δικαιοσύνης, κατὰ τὰς ἀρχὰς, ἃς χθὲς ἀνέπτυξαν αὐτοὶ οἱ ἴδιοι κ. Ὑπουργοί. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις, κύριοι, εἶχον νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου, τοῦ ἀφορῶντος τὴν φορολογίαν τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν καὶ τοῦ ζύθου. Πέπεισμαι, ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς θέλει μελετήσει καὶ τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ἐξέφερα, καὶ θέλει τὰς παραδεχθῇ, ὥστε νὰ ἐπιψηφίσωμεν φόρον, ὅστις νὰ δίδῃ ἀρκετὰ εἰσοδήματα εἰς τὴν Πολιτείαν, ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ προσβάλλῃ τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν· συνάμα νὰ παραδεχθῇ τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου, ἐπιβληθησομένου εἰς τὰ ποτὰ μεγαλειτέρας ἀξίας, ἅτινα εἰσέρχονται εἰς Τόπον.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἀναβάλλεται ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως. (Λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 6 καὶ 25 μ. μ.).