1882.11.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 20

Τῆς 20 Νοεμβρίου 1882.

(Παρασκευὴ)

Ὥρᾳ 3 Μ. Μ. (Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ Γαργαλιάνων ἔλαβον τὸ ἑπόμενον τηλεγράφημα: «Σεβαστὸν Πρόεδρον Βουλῆς Βαλαωρίτην, Ἀθήνας. Ἐπιδοκιμάζοντες οἰκονομικὰ μέτρα Κυβερνήσεως, σκοπὸν ἔχοντα ἰσοζύγιον Προϋπολογισμοῦ κ. τ. λ. (Ἀναγινώσκεται). Τηλεγράφημα ἐξ Ἁγυιᾶς. (Ἀναγινώσκεται). Ἕτερον ἐξ Ἁγυιᾶς (Ἀναγινώσκεται).

§2ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ ἕτερον τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀναγινώσκω. «Στεφανίδην καὶ Μοσχοβάκην, Βουλευτὰς Ἁγυιᾶς, Ἀθήνας. Διερμηνεύσατε αἰσθήματα ἁπάσης ἐπαρχίας Ἁγυιᾶς. Ἐκφράσατε ἐνθουσιασμὸν ἡμῶν δι’ εὐεργετικὰ μέτρα Κυβερνήσεως ὑπὲρ ἰσοζυγίου Προϋπολογισμοῦ, γενομένου χάριν εὐημερίας καὶ πραγματικῶν ἀναγκῶν Κράτους.» Ὑπογεγραμμένοι εἶναι διάφοροι οἰκοκυραῖοι καὶ λοιποί.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τηλεγράφημα ἐκ Φιλιατρῶν. (Ἀναγινώσκεται). Ὁ Δημήτρ. Χρονόπουλος, κάτοικος Τριπόλεως, παραπονεῖται, διότι συνεπείᾳ μηνύσεων, τὰς ὁποίας ἔδωκε κατὰ διαφόρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων, δὲν ἐνηργήθησαν αἱ δέουσαι ἀνακρίσεις, καὶ ζητεῖ τὴν ἀποστολὴν εἰδικοῦ πρὸς τοῦτο ἀνακριτοῦ. Οἱ ἀμπελοκτήμονες τοῦ δήμου Κυμέων ἐξαιτοῦνται τὴν μὴ παραδοχὴν τοῦ Νομοσχεδίου περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου τοῦ δήμου Κυμαίων ἀνὰ 2 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, καθόσον ἡ ἐκεῖ καλλιέργεια ἀπαιτεῖ δαπάνας περισσοτέρας τῶν ἄλλων μερῶν.

§4ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δοθείσης εὐκαιρίας ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, θὰ ὑπενθυμίσω μίαν παράκλησιν, τὴν ὁποίαν προχθὲς ἔκαμα, ὑποβαλὼν τὰ ψηφίσματα τῶν δημοτικῶν συμβουλίων Κυμαίων καὶ Κοτυλαίων, δηλαδὴ νὰ τυπωθῶσι τὰ ψηφίσματα ταῦτα καὶ διανεμηθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν, διότι θέλει ἰδεῖ ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ὑπολογίζοντες ἐπακριβῶς πόσον ἀναβαίνει ἡ παραγωγικὴ ἀξία τοῦ οἴνου, ἀποδεικνύουσι διὰ τῶν πραγμάτων, ὅτι ὁ φόρος τῆς παραγωγῆς, ὁ ἐπιβαλλόμενος διὰ τοῦ Νομοσχεδίου, εἶναι ἐξοντωτικὸς τῆς ἀμπελοφυτείας.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀμπελοκτήμονες καὶ οἰνοπῶλαι Μεσολογγίου παραπονοῦνται κατὰ τῆς μελετωμένης φορολογίας ἐπὶ τῶν οἴνων· ὡς ἐκ τούτου δὲ δὲν θὰ δυνηθῶσιν εἰς τὸ μέλλον νὰ καλλιεργήσωσι τὰς ἀμπέλους των, διότι, κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς, τοὺς ὁποίους κάμνουν, μόλις δρ. 6.50)00 μένουσι διὰ τὸν ἰδιοκτήτην ἐξ ἑκάστου στρέμματος.

§6ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὑποβάλλω, κύριοι, τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν (Ἀναγινώσκει). (Ὅρα Παράρτημα.)

§7ΤΣΑΧΤΣΙΡΗΣ. Παρακαλῶ τὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ διὰ ποῖον λόγον καὶ ἐν τίνι δικαιώματι παρήγγειλεν εἰς τὰς Ἀρχὰς καὶ ἔλαβον ἀναγκαστικῶς τὰς βιβλιοθήκας τῶν ἱερῶν Μονῶν τῶν Μετεώρων καὶ Δοσίχου· νὰ παρουσιάσῃ κατάλογον τῶν παραληφθέντων βιβλίων καὶ τοῦ εἴδους.

§8Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ πόσοι ὑπαξιωματικοὶ ἐδήλωσαν, ὅτι ἀποδέχονται νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ σχολεῖον τῶν ὑπαξιωματικῶν, πρὸς δὲ νὰ προσαγάγῃ, ἐὰν ὑπάρχῃ τοιαύτη, ἔγγραφον ἔκθεσιν τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ στρατοῦ τῆς Θεσσαλίας καὶ ἄλλων Σωματαρχῶν περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, διότι πλεῖστα ὅσα παράπονα ἀκούονται παρὰ πάντων τῶν ὑπαξιωματικῶν, τῶν ὑποχρεουμένων βιαίως νὰ ὑποταχθῶσιν εἰς διατάξεις Νόμου, ἀδικούσας αὐτοὺς, διότι οἱ πλεῖστοι αὐτῶν κέκτηνται ἤδη τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς, καὶ ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς προβιβασμοὺς ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων ἀξιωματικῶν, οἱ ἀξιωματικοὶ ἀναγκάζονται νὰ διαμένωσι δύω ἔτη ὑπηρετοῦντες ὡς ὑπαξιωματικοί, ἐνῷ ἀπὸ τοῦδε κέκτηνται τὸ δικαίωμα τῆς προαγωγῆς. Ἐπιφυλάσσομαι μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ νὰ ζητήσω παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν ἐπανόρθωσιν τοῦ γιγνομένου ἀδικήματος εἰς τοὺς κεκτημένους τὰ πρὸς προβιβασμὸν προσόντα ὑπαξιωματικούς. Παρακαλῶ πρὸς τούτοις τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν ὡς Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὁρίσῃ τὴν ἀναλογίαν τῶν διοδίων κατὰ τὸ νέον σύστημα, διότι ὅλοι οἱ ἐνοικιασταὶ τῶν διοδίων, τοὐλάχιστον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Ἀττικῆς, ἠθέλησαν νὰ ὠφεληθῶσι τὴν αὔξησιν τῶν 12% τῶν νομισμάτων καὶ δὲν δέχονται νὰ τοῖς δοθῇ ἡ δεκάρα πρὸς ἕνδεκα λεπτά. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ κανονισθῇ ἡ διατίμησις.

§9ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ἀναγωγὴ τῶν παλαιῶν εἰς νέας δραχμάς.

§10ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς ζητῶ. Προχθὲς ἔγεινε κατάχρησις τῶν ἐνοικιαστῶν εἰς τὸν Σταυρόν. Ἐπετέθησαν οἱ χωροφύλακες μετὰ τῶν ἐνοικιαστῶν καὶ ἀφήρεσαν τὴν κάππαν ἀπὸ ἕνα πτωχὸν χωρικόν, διότι ἀπήτουν νὰ τοὺς πληρώσῃ εἰς νέα καὶ οὐχὶ εἰς παλαιὰ λεπτά· ὅλοι οἱ ἔχοντες κάῤῥα, ζῶα καὶ ἁμάξας ζημιοῦνται οὕτω 12%· τοῦτο εἶναι ἄδικος καὶ παράνομος φορολογία.

§11ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θὰ μεριμνήσω νὰ κανονισθῇ ἡ διατίμησις διὰ τῆς ἀναγωγῆς τῶν παλαιῶν εἰς νέας δραχμάς. Διατυπώσατε ἐγγράφως τὰς ἐπερωτήσεις σας.

§12ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παρακαλῶ νὰ ληφθῶσιν ἐκ τῶν πρακτικῶν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Συζήτησις ἐπὶ τοῦ Ἀπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον. Ἡ ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ Ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται, «ὅτι ἡ διαχείρισις τοῦ Ταμείου τῆς Βουλῆς ἔχει καλῶς καὶ συνίστησιν εἰς αὐτὴν τὴν παραδοχὴν καὶ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Ἀπολογισμοῦ». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. —Ἡ συζήτησις τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἐνεστῶσαν Σύνοδον ἀναβάλλεται διὰ τὴν ἐρχομένην Δευτέραν, διότι ἔχω νὰ κάμω τινὰς παρατηρήσεις.

§14ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ βουλευταὶ πολλάκις προσέρχονται ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ, φέροντες μεθ’ ἑαυτῶν τοὺς ἐπενδύτας των, τὰς ὀμβρέλας των καὶ καθεξῆς. Ποῦ νὰ τὰς τοποθετήσωμεν; Συνέβησαν δυσάρεστά τινα ἐκ τῆς ἀφαιρέσεως αὐτῶν. Ἀνεφέρθημεν εἰς τὸν κύριον Ἔφορον τοῦ Βουλευτηρίου, ἀλλὰ μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος αὐτός, ἀλλὰ μόνον ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Λοιπὸν εἶναι πρᾶγμα, διὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια.

§15ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ἔχει ἄδικον, κύριε Πρόεδρε.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ συστάσεως Ταμείου τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως.

§17ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κρίνω καλόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ προταχθῇ τὸ Νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς δημοτικοῦ φόρου τῆς Ἐπαρχίας Βώλου ἐπὶ τῶν παραγομένων ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν, διότι τοῦτο θὰ ἔχῃ ὀλιγωτέραν συζήτησιν.

§18ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Λοιπὸν ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§20ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§21Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλοῦμεν μόνον ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς ἐκθέσῃ προφορικῶς κἂν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Νόμου καὶ τὸν σκοπὸν αὐτοῦ.

§22ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ σκοπὸς τοῦ Νόμου εἶναι πολὺ ἁπλοῦς. Οἱ Δῆμοι σήμερον δὲν ὑφίστανται· ἐὰν ὑφίσταντο, βεβαίως ἤθελον ἐπιβάλει τὴν φορολογίαν ταύτην κατὰ τὴν ἄδειαν, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ἐκ τοῦ δημοτικοῦ Νόμου τοῦ Κράτους. Κατὰ τὸν Νόμον τὸν ἰσχύοντα ἐν τῷ Κράτει, οἱ Δῆμοι δύνανται νὰ ἐπιβάλωσι φόρους μέχρι 2%, ὁ δὲ Βῶλος ἅπας ἔχει ἐσοδείαν ἐλαίου σπουδαίαν· φυσικὴ ἄρα συνέπεια, ὅτι οἱ Δῆμοι τῆς Ἐπαρχίας Βώλου ἤθελον ἐπιβάλει δημοτικὸν φόρον ἐπὶ τοῦ ἐλαίου καὶ ἐπὶ τῶν ἐλαιῶν. Μὴ ὑφισταμένων ἤδη Δήμων, δὲν ἐπιβάλλεται ὁ φόρος οὗτος. Ἐὰν δὲ ἀφήσωμεν νὰ παρέλθῃ ἡ ἐποχὴ αὕτη, ὅταν συστηθῶσιν οἱ Δῆμοι, δὲν θὰ δυνηθῶσι τὸ ἔτος τοῦτο νὰ ἐπιβάλωσι τὸν φόρον. Διὰ τοῦτο εἰσάγεται Νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον εἰσπράττεται ὁ φόρος οὗτος ὑπὸ τοῦ Δημοσίου καὶ κατατίθεται ἐν τῷ Δημοσίῳ Ταμείῳ· ὅταν δὲ συστηθῶσιν οἱ Δῆμοι, τὸ προϊὸν τοῦτο τοῦ φόρου θέλει διανεμηθῆ μεταξὺ τῶν Δήμων τῆς Ἐπαρχίας, ἀναλόγως τῆς παραγωγῆς ἑκάστου.

§23ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀποβλέπει ὅλους τοὺς Δήμους;

§24ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μάλιστα. Αἱ ἄλλαι Ἐπαρχίαι δὲν ἔχουσι σπουδαίαν ἐσοδείαν ἐλαίου, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐπιβάλλομεν τὸν φόρον εἰς τὰς ἄλλας Ἐπαρχίας.

§25Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, γνωρίζετε, ὅτι διὰ νὰ ἐπιβληθῇ οἱοσδήποτε δημοτικὸς φόρος πρέπει νὰ ἐπιβάλληται ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους πρὸς τοῦτο, ἤτοι ἀπὸ τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Νομάρχου κατὰ τὰς ἐλευθερίους διατάξεις τοῦ Δημοτικοῦ Νόμου. Ἡ Πολιτεία, δυνάμει τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους κέκτηται νὰ ἐξελέγχῃ καὶ νὰ φροντίζῃ νὰ μὴν ἐξαντλῶνται αἱ πηγαὶ τῶν πόρων τοῦ Κράτους, ἔχει τὸ καθῆκον νὰ νομοθετῇ καὶ προσδιορίζῃ διὰ νομοθετημάτων τὰ εἴδη, ἐφ’ ὧν δύναται νὰ ἐπιβάλῃ φόρους ἡ Δημοτικὴ Ἀρχὴ καὶ μέχρι τίνος ὁρίου· οὐδὲν ὅμως ἔχει ἡ Πολιτεία δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν φόρον ὑποχρεωτικῶς, διότι τότε ἡ Πολιτεία δὲν κάμνει ἄλλο παρὰ νὰ ἀφαρπάζῃ δημοτικὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα, πρὸς τὴν ἀποκέντρωσιν τείνουσα καὶ τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας προστατεύουσα ἡ Ἀντιβασιλεία, καθιέρωσε διὰ τοῦ Δημοτικοῦ Νόμου τοῦ 1834. Ὁ Δημοτικὸς νόμος, κύριοι, περιέχει τὰς αὐτὰς βάσεις μὲ τὰς τοῦ Συνταγματικοῦ Πολιτεύματος· ἐκεῖνοι δὲ, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἐπιδιώκουν τὴν ἐνίσχυσιν καὶ ἐπέκτασιν τῶν ἐλευθεριῶν, ὀφείλουσι νὰ φροντίζωσι περὶ τῆς ἠρέμα ἀποκεντρώσεως καὶ οὐχὶ περὶ τῆς περιστολῆς ἀνεγνωρισμένων δημοτικῶν δικαιωμάτων, ἤτοι περὶ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς συγκεντρώσεως. Βεβαίως ἡ ἀποκέντρωσις ἡ ὁλοσχερὴς εἶναι δύσκολος, καὶ μάλιστα εἰς Κράτη, τὰ ὁποῖα εἰσὶν ἀρτισύστατα καὶ δὲν ἐμορφώθησαν δεόντως· ἀλλὰ βαθμηδὸν δυνάμεθα νὰ τείνωμεν πρὸς τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν Δήμων ἀπὸ τῆς Κυβερνητικῆς ἀποῤῥοφήσεως τῶν δημοτικῶν δικαιωμάτων, καὶ νὰ καταστήσωμεν τοὺς Δήμους ἐντὸς τῶν δικαίων ὁρίων ἀνεξαρτήτους ἀπὸ τῆς Κυβερνητικῆς πιέσεως. Ἐπανερχόμενος εἰς τὸ κύριον ζήτημα, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι κατὰ τὸν Δημοτικὸν Νόμον οὐδὲν δικαίωμα ἔχει ἡ Πολιτεία νὰ ἐπιβάλῃ ὡρισμένους δημοτικοὺς φόρους ὑποχρεωτικῶς. Τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια μόνα εἶναι ἁρμόδια νὰ ἐπιβάλλωσιν ἀνεγνωρισμένους νομοθετικῶς δημοτικοὺς φόρους ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τοῦ Νομάρχου καὶ οὐδεὶς ἄλλος. Ἑπομένως διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, δι’ οὗ ὁρίζεται ὑποχρεωτικὴ ἐπιβολὴ φόρου δημοτικοῦ ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν ἐκ τῆς Ἐπαρχίας Βώλου ἄνευ προηγουμένης γνώμης τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων, ἀντεπεξερχόμεθα κατὰ τῶν δημοτικῶν δικαιωμάτων. Ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ὑπάρχει βεβαίως ἐξαίρεσις· ἀναγνωρίζω τοῦτο· ἔχει λόγον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καὶ ὁ λόγος του ὑπάρχει ὀλίγον ἰσχυρός. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἦναι τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια, κατὰ τὸν περὶ Δήμων νόμον, μέχρι τοῦδε κατηρτισμένα, δὲν ἠδύνατο τὸ Ὑπουργεῖον νὰ ζητήσῃ πληροφορίαν καὶ γνώμην ἀπὸ τὰ νῦν ὑφιστάμενα κατὰ τὴν Ἐπαρχίαν Βώλου Δημοτικὰ Συμβούλια; Καὶ πότε; Ὅταν τὸ Ὑπουργεῖον, ἀναγνωρίζον τὸ Δημοτικὸν Δυμβούλιον Λαρίσσης, τὸ ὁποῖον δὲν ἐξελέχθη, ἀλλὰ διωρίσθη ἀπὸ αὐτὸ τὸ Ὑπουργεῖον, τηρῇ σιγὴν ἐπὶ τῆς πανηγυρικῶς ἀναγνωρισθείσης ἐνταῦθα πράξεώς του, δι’ ἧς συνιστᾶται ὡς ὠφέλιμος καὶ ἀποδεκτὴ ἀπὸ τοῦ κοινοῦ ἡ προταθεῖσα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου νομισματικὴ μεταβολὴ καὶ τὰ προτεινόμενα νομοσχέδιά του περὶ αὐξήσεως καὶ ἐπιβολῆς νέων δημοσίων φόρων.

§26ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἔφερεν αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις;

§27Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις, παροῦσα κατὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοιαύτης πράξεως ἐπισημοποιηθείσης, ὤφειλε νὰ τὴν κατακρίνῃ ὡς ἀναρμοδίως ἐκδοθεῖσαν κτλ. Ἀλλὰ τὴν ἠνέχθη καὶ σιωπηρῶς τὴν ἀπεδέχθη καὶ τὴν ἀνεγνώρισε. Τοιαύτην ἀρχὴν ἔχω ἐγὼ, ὅστις εἶμαι ὑπὲρ τῶν δημοτικῶν ἐλευθεριῶν· τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια δὲν ἔχουσι τοιαῦτα δικαιώματα, δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀποφαίνωνται, ὅτι τὸν δεῖνα δημόσιον φόρον ἐγκρίνουσι καὶ τὸν δεῖνα δὲν ἐγκρίνουσιν. Εἶναι ὑπέρβασις καθηκόντων καὶ προφανὴς ἐπέμβασις εἰς τὰ καθήκοντα τῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἐν γένει τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσίας. Ἐὰν δὲ τοιαύτη ἀρχὴ ἐπικρατήσῃ, θέλει καταστῆ Κράτος ἐν Κράτει καὶ πραγματικὸς κυκεών.

§28ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τί θέλετε νὰ πράξῃ ἡ Κυβέρνησις; Τί ἐζητεῖτε παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει;

§29ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔπρεπε νὰ μᾶς φέρητε πρᾶξιν τοὐλάχιστον, εἴτε κατὰ πραγματικὸν, εἴτε κατὰ νομικὸν πλάσμα, νόμιμον (θόρυβος). Δὲν μὲ λανθάνει, ὅτι νῦν ὑπάρχει δυσχερὴς, δυσχερεστάτη, ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ζητῶ, διότι Δημοτικὰ Συμβούλια, ὅπως πρέπει νὰ ἦναι, δὲν ὑπάρχουσιν εἰς τὰς προσφάτως προσαρτηθείσας ἐπαρχίας τῆς Ἠπειροθεσσαλίας γνωρίζω, ὅτι εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ἐπὶ ὀκτὼ μῆνας, ἀφ’ ὅτου ἐγένετο ὁ νόμος, δὲν κατεστάθησαν Δῆμοι, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι παράλειψις οὐσιώδης. Ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ καταστήσῃ πρῶτον μέλημά της τὸν δημοτικὸν ὀργανισμὸν τῆς Ἠπειροθεσσαλίας καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ μέρη ἐκεῖνα ἀπὸ τὴν κακοδιοίκησιν καὶ νὰ τὰ ἐπαναγάγῃ ἀπὸ τὴν διοικητικὴν αὐθαίρετον παραλυσίαν εἰς τὴν ὁμαλὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα καὶ ἡμεῖς. Τὸ πρῶτον ἔργον τῆς Κυβερνήσεως ἦτο νὰ φροντίσῃ νὰ φέρῃ ὅσον τάχιστα καὶ εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα τὴν εὐνομίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν διέπεται καὶ ἡ λοιπὴ χώρα, οὐχὶ δὲ νὰ παραλείψῃ τὸ πρώτιστον τοῦτο καθῆκόν της, καὶ νὰ ἀφήσῃ τὰς Ἐπαρχίας ταύτας εἰς τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἦσαν ὑπὸ τὴν κυριαρχίαν τῆς Πύλης (θόρυβος). Ἀλλὰ ἀπαντοῦν: τί ζητεῖτε τὰ ἀδύνατα; Ἦτο δυνατὸν ἐντὸς ὀκτὼ μηνῶν νὰ ὀργανίσωμεν τὰ μέρη ἐκεῖνα; Ἦτο δυνατὸν ἐν τῷ διαστήματι τούτῳ νὰ καταρτίσωμεν τοὺς Δήμους; Λανθάνεται ὁ λέγων τοῦτο ἀπατᾶται. Ἐγὼ, ὅταν πέρυσιν ἡ Κυβέρνησις ἔφερε τὸν Νόμον περὶ ἀφομοιώσεως τῆς Ἑλληνικῆς Νομοθεσίας καὶ ἐν Ἠπειροθεσσαλίᾳ, ἐζήτησα, ὡς ἐνθυμεῖσθε, νὰ τεθῇ ἐν τῷ Νόμῳ προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας ἤθελον καταρτισθῆ οἱ Δῆμοι καὶ γείνωσι καὶ ἐκλογαί· ἐζήτουν νὰ ὁρισθῇ ἑξάμηνος προθεσμία. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως διὰ τῶν κυρίων Ὑπουργῶν τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀντέτεινε, λέγουσα ἐπιδεικτικῶς: διατί θέλετε νὰ μᾶς περιορίσητε νὰ καταρτίσωμεν τοὺς Δήμους καὶ νὰ κάμωμεν τὰς ἐκλογὰς ἐντὸς ἕξ μηνῶν; Ἡμεῖς δυνάμεθα ἐντὸς τριῶν μηνῶν νὰ καταρτίσωμεν ταῦτα καὶ νὰ ἔχωμεν τοὺς νέους Δημάρχους. Τοὺς εἶπον τότε, ὅτι πλανῶνται, διότι ὑπάρχουσι δυσχέρειαί τινες πρὸς τὴν κατάρτισιν τῶν Δήμων καὶ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν, ἀλλὰ διϊσχυρίσθησαν, ὅτι διὰ τῆς ἱκανότητός των δύνανται ἐντὸς τριῶν μηνῶν νὰ κατορθώσουν ὅλα ταῦτα. Νῦν ὅμως μετὰ ὀκτάμηνον μᾶς ἀπαντῶσιν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ, ὅτι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ κατορθώσωσιν οὐ μόνον τὴν ἐκλογὴν τῶν Δημάρχων καὶ τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων, ἀλλ’ οὐδ’ αὐτὴν τὴν κατάρτισιν τῶν Δήμων! Ἐπὶ Ἀντιβασιλείας ὅμως, κύριοι, καὶ ὁ Νόμος ὁ περὶ Δήμων ἐγένετο τάχιστα, καὶ αἱ Ἐπαρχίαι καὶ αἱ Δημοτικαὶ Ἀρχαὶ ὁλοκλήρου τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος ὠργανίσθησαν.

§30ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ὑπῆρχον οἰκογένειαι τότε· ὅλη ἡ Ἑλλὰς ἦσαν ὀλίγαι χιλιάδες ψυχῶν.

§31Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κύριος Πετσάλης ἦτο πολὺ νέος τότε, καὶ ἔχει δίκαιον νὰ λέγῃ ταῦτα. Κύριοι, ὅταν ἡ Ἀντιβασιλεία ἦλθε καὶ εὗρε τὸ Κράτος ἀνοργάνιστον ὅλως διόλου καὶ εἰς ὅλως ἀνώμαλον κατάστασιν, εὗρε τὸ Κράτος μόλις ἐξελθὸν μιᾶς ἐπαναστάσεως, μιᾶς καταστροφῆς γενικῆς, καὶ ἐν τούτοις ἐντὸς ἔτους ὠργάνισε τὰς Ἐπαρχίας, τὸν δὲ Ἰανουάριον τοῦ 1834 ἐδημοσίευσε τὸν περὶ Δήμων Νόμον καὶ συγχρόνως ἐπεδόθη εἰς τὰς ἐκλογάς.

§32ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὰ 1835 καὶ 1836 ἔγειναν.

§33ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Τὸ 1835 ἦσαν διωρισμένοι οἱ Δήμαρχοι.

§34Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σημειώσατε προσέτι, κύριοι, ὅτι τὸ πρᾶγμα ἦτο δυσχερέστατον εἰς ἐκείνην τὴν ἐποχὴν διὰ πλείστους οὐσιώδεις λόγους, τοὺς ὁποίους παραλείπω, διὰ νὰ μὴ καταχρασθῶ τὴν ὑπομονήν σας. Ἀλλὰ μᾶς εἶπεν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς εἰς ἀγόρευσίν του κατ’ ἄλλην ἡμέραν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀναβάλῃ τὰ περὶ διοικητικῆς συντάξεως τῶν προσαρτηθεισῶν Ἐπαρχιῶν, διότι ἔπρεπε νὰ ἐρωτήσῃ δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ, νὰ ζητήσῃ πληροφορίας ἀπὸ τὸν μὲν καὶ ἀπὸ τὸν δὲ, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς καταλλήλου καταρτίσεως τῶν Ἐπαρχιῶν καὶ Δήμων. Ἀπαντῶ πρὸς ταῦτα, ὅτι, ὅταν ἐξακολουθῇ νὰ ζητῇ πληροφορίας ἀπὸ τὸν μὲν καὶ δὲ, (μὲ συγχωρεῖτε, κύριοι βουλευταὶ, τῶν Ἐπαρχιῶν ἐκείνων, δι’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω εἴπει, διότι μὲ φέρει ἡ σειρὰ τῶν παρατηρήσεών μου καὶ οὐχὶ σκοπὸς προσβολῆς τινος), ὅταν ζητῶνται πληροφορίαι ἀπὸ τὸν μὲν καὶ ἀπὸ τὸν δὲ, ὅταν ἔχῃ τις ὑπ’ ὄψιν, ὅτι καὶ οἱ βουλευταὶ τῶν μερῶν ἐκείνων εἶναι ἄνθρωποι, ἔχοντες καὶ αὐτοὶ τὰς συμπαθείας καὶ ἀντιπαθείας των, συμφέροντα πολιτικὰ συγκρουόμενα, εὐκόλως κατανοεῖ, ὅτι τοιαύτη ἐνέργεια καὶ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως οὐδὲν ἄλλο ἀποτέλεσμα δύναται νὰ ἔχῃ εἰμὴ τὴν ἐκκρεμότητα τοσοῦτον ἐπείγοντος ἀντικειμένου καὶ τὴν διαιώνισιν καταστάσεως, ἀπαδούσης πρὸς τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τῶν μερῶν ἐκείνων καὶ ἐν γένει τοῦ Κράτους. Δύναται νὰ ἐξαγάγῃ ἕκαστος πολλὰ ἐκ τῆς ἀδικαιολογήτου ἐκκρεμότητος συμπεράσματα· ἐγὼ ὅμως δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω αὐτὴν εἰς πλάγιον σκοπὸν, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ παρατρέξω, ὅτι, ἐφ’ ὅσον βαδίζομεν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ συστήματος, τῆς ἐκζητήσεως τῆς γνώμης τοῦ μὲν καὶ δὲ, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἔλθωμεν εἰς ἀποτέλεσμα, καὶ θέλει διαιωνισθῆ ἡ διοικητικὴ παραλυσία τῶν μερῶν ἐκείνων ὡς ἐκ τῶν ἀντιθέτων πολιτικῶν συμφερόντων· διότι ἕκαστος πολιτευόμενος τῶν μερῶν ἐκείνων θέλει δίδει πληροφορίας ἀντιθέτους ἄλλων, καὶ θέλει ἐπιδιώκει τὸν καταρτισμὸν τῶν Δήμων συμφώνως πρὸς τὸ ἴδιον πολιτικὸν συμφέρον. Καὶ ὁ εἷς θέλει προτείνει νὰ συμπεριληφθῇ τὸ δεῖνα χωρίον εἰς Δῆμον τινὰ, ὁ ἕτερος, ὁ ἔχων ἀντίθετον συμφέρον, θέλει φέρει ἀντίῤῥησιν, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον, περισπώμενον ἀπὸ ἀντιθέτους φιλικὰς πληροφορίας, στηριζομένας ἐπὶ πολιτικῶν συμφερόντων, θέλει κρατεῖ τὰ περὶ δημοτικοῦ ὀργανισμοῦ τῶν Ἐπαρχιῶν μετέωρα, ἵνα ἀποφύγῃ φιλικὰ παράπονα κτλ. Ἐπιτρέπεται ὅμως τοιαύτη ἀδικαιολόγητος παράτασις τῆς ἀθλίας καταστάσεως τῆς Ἠπειροθεσσαλίας; Βεβαίως οὐχί· ἐπιβαρύνει δὲ μεγάλως τὸ Ὑπουργεῖον. Τὸ Ὑπουργεῖον ὤφειλε νὰ προβῇ εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν Ἐπαρχιῶν καὶ τῶν Δήμων ὅσον τάχιστα, τὰ δὲ τυχὸν ἡμαρτημένα ἠδύνατο νὰ διορθώσῃ κατόπιν, ὡς τοῦτο ἐξακολουθεῖ γινόμενον καὶ εἰς τοὺς ἐσχηματισμένους Δήμους τοῦ πρώην Βασιλείου. Τί μᾶς εἶπε χθὲς ὁ κύριος Πρωθυπουργός; Ἠθέλατε νὰ σᾶς φέρω ἐντὸς ὀκτὼ μηνῶν τὴν ἀποκατάστασιν αὐτὴν, νὰ διαιρέσω τοὺς δήμους, νὰ κάμω τὰς ἐκλογάς; Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ τοῦτο; Εἶναι ἀδύνατον· ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, προσέθηκεν, ὅτι, διὰ νὰ γείνωσιν ἐν Ἑπτανήσῳ ἡ διαίρεσις τῶν Δήμων καὶ αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ, παρῆλθον δύω ἔτη. Πρὸς ταῦτα ἀπαντῶ, ὅτι ἀληθῶς ὁ καταρτισμὸς τῶν Δήμων ἐν Ἑπτανήσῳ ἐβράδυνεν, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι τῆς αὐτῆς φύσεως μὲ τὸ ζήτημα τῆς Ἠπειροθεσσαλίας· διότι αἱ μὲν Ἐπαρχίαι αὗται τῆς Θεσσαλίας καὶ Ἠπείρου ἐδιοικήθησαν καὶ διοικοῦνται ὑπὸ Ἀρχῶν, ἀποῤῥεουσῶν ἐκ καταστάσεως, τὴν ὁποίαν μετὰ τὴν προσάρτησιν ἔπρεπε νὰ ἐξαλείψωμεν ὅσον τάχιστα. Πᾶσαι αἱ ἐκεῖ Δημοτικαὶ Ἀρχαὶ δὲν ἀντιπροσωπεύουσιν ἐκλογεῖς, ἀλλὰ τὸν τότε δεσπότην, τὸν Ὀθωμανὸν, ὑπὸ τὸ σκῆπτρον τοῦ ὁποίου διετέλουν, διοριζόμενοι ὑπ’ αὐτοῦ. Τοὐναντίον ὅμως εἰς τὴν Ἑπτάνησον ὑπῆρχε σύστημα ἄλλο, καὶ σύστημα ἴσως ἐλαττωματικὸν κατά τινας περιπτώσεις, ἀλλ’ ἐλευθεριώτερον κατ’ ἄλλας. Ἐκτὸς τούτων, ἐν Ἑπτανήσῳ ὑπῆρχεν ἐκλογικὸν σύστημα καὶ δημοτικὴ διοίκησις ἀποκεντρωτική.

§35ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κάθε Ἐπαρχία ἦτο Δῆμος, καὶ μολοντοῦτο ἔγειναν ἀκόμη λάθη.

§36ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖ ὑπῆρχεν ἓν Ἐπαρχιακὸν Συμβούλιον, καὶ τὸ Ἐπαρχιακὸν Συμβούλιον δὲν ὑφίστατο διὰ διορισμοῦ οὔτε τοῦ Ἁρμοστοῦ, οὔτε τῆς Κυβερνήσεως, ὡς τὰ λεγόμενα Δημοτικὰ Συμβούλια τῶν Ἐπαρχιῶν τῆς Ἠπειροθεσσαλίας. Ἐν Ἠπειροθεσσαλίᾳ ὑπάρχουσι Σύμβουλοι δημοτικοὶ διωρισμένοι, ἐν δὲ τῇ Ἑπτανήσῳ ἦσαν ὅλοι ἐκλελεγμένοι ὑπὸ τοῦ λαοῦ.

§37Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Διωρίζοντο καὶ τότε οἱ Δήμαρχοι.

§38ΖΑΦΕΙΡΙΑΔΗΣ. Καὶ οἱ Δήμαρχοι τῶν νέων Ἐπαρχιῶν δὲν διωρίζοντο ἀπὸ τῶν Ὀθωμανῶν ξένων, ἀλλ’ ἐξελέγοντο ἀπὸ τὸν λαόν.

§39ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἔχετε λάθος.

§40ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων, καὶ οὐχὶ νὰ εἰσαγάγῃ Νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ τοῦ ὁποίου ἄνευ προηγουμένης τοιαύτης γνώμης ἐπιβάλλεται ὑποχρεωτικῶς δημοτικὸς φόρος ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων ἐκ τοῦ τελωνείου Βώλου ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν πρὸς ὄφελος τῶν Δήμων τῆς Ἐπαρχίας Βώλου. Τοιοῦτον νομοθέτημα ἀντίκειται προφανῶς εἰς τὴν αὐθυπαρξίαν τῶν Δήμων· εἶναι προφανὴς καταπάτησις καὶ ἁρπαγὴ τῶν δημοτικῶν δικαιωμάτων. Τὰς παρατηρήσεις ταύτας δὲν ὡρμήθην νὰ φέρω ἀπὸ τὸν σκοπὸν νὰ καταστήσω ζήτημα τὴν προτεινομένην φορολογίαν, ἀλλὰ διὰ νὰ καταδείξω εἰς ποῖον δυσάρεστον σημεῖον μᾶς ἔφερεν ὁ μὴ ἔγκαιρος διοικητικὸς διοργανισμὸς τῆς Ἠπειροθεσσαλίας, ἐναντίον τῶν δοθεισῶν ἐπισήμων διαβεβαιώσεων περὶ τούτου. Καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἀναγνωρίζω, ὅτι εἰς ὃ σημεῖον περιῆλθον τὰ περὶ τούτου, ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῆς ἀπαιτουμένης μερίμνης καὶ προνοίας, εἶναι νῦν ἠναγκασμένη νὰ προέλθῃ εἰς τὴν ἔκκλησιν ταύτην καὶ ἡ Βουλή, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θέλει ἀπολεσθῆ μία πρόσοδος, ἡ ὁποία θέλει συντελέσει εἰς τὴν συντήρησιν τῶν Δήμων.

§41Ν. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ προλαλήσαντος κυρίου Σπήλιου Ἀντωνοπούλου περὶ τῶν Δήμων τῆς Ἐπαρχίας Βώλου, τῷ ἐνθυμίζω τὴν ἀπάντησιν τοῦ σκοτεινοῦ εἰδώλου πρὸς τὴν περίφρονα Πηνελόπειαν: «Τὴν δ’ ἀπαμειβόμενον προσέφη εἴδωλον ἀμαυρόν· οὐ μέν τοι κεῖνόν γε διηνεκέως ἀγορεύσω, Ζώει ὅγ’ ἢ τέθνηκε· κακὸν δ’ ἀνεμώλια βάζειν»· (Ὀδυσσείας λ. 837). Τουτέστι δι’ ἐκεῖνον δὲν δύναμαι νὰ σὲ εἴπω τώρα ἐὰν ζῇ ἢ ἀπέθανε, διότι εἶναι κακὸν νὰ λέγωμεν ματαίους λόγους». Οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος, μὴ γνωρίζων ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὸν τόπον τῆς Θετταλομαγνησίας, ἤτοι τῆς Ἐπαρχίας Βώλου, ἐπιχειρεῖ νὰ ὁμιλῇ περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα οὐδόλως ἐξήτασε· καὶ ἂν ἤθελε μάθει, ὅτι ἡ Ἐπαρχία Βώλου σύγκειται ἀπὸ 24 μεγάλης περιφερείας χωρία, στερούμενα ἀπὸ τῆς ἑνώσεως αὐτῶν εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα Δημάρχων καὶ Δημοτικῶν Συμβούλων, δὲν ἤθελε λέγει λόγους τοῦ ἀέρος. Ζητεῖ, λέγει ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος καὶ ὁ κύριος Δηλιγιάννης, γνωμοδότησιν τῶν Συμβουλίων περὶ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ Δημοτικοῦ φόρου ἐπὶ τῶν 2% τῶν ἐλαιῶν καὶ ἐλαίου, καὶ μὴ οὔσης τῆς τοιαύτης γνωμοδοτήσεως, θεωρεῖ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὑπαβαλλόμενον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὡς παράνομον. Ἀλλὰ Συμβούλια δὲν ὑπάρχουν, εἰμὴ μόνον ἐν τῇ πόλει Βώλου, καὶ τὸ Συμβούλιον τοῦτο δὲν ἀντιπροσωπεύει τὰς κοινότητας τῆς ὅλης Ἐπαρχίας Θετταλομαγνησίας. Ὅθεν ἡ Κυβέρνησις, πατρικῶς προνοοῦσα, ὑποβάλλει νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τοῦ ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν ὡς προσωρινὸν ἀσφαλιστικὸν μέτρον, μέχρι τῆς διαιρέσεως καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν Δημαρχικῶν περιφερειῶν, καὶ κατόπιν εἰς ἑκάστην Δημαρχίαν θέλει ἀποδοθῆ τὸ οἰκεῖον ποσοστὸν τοῦ συναχθέντος φόρου, πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ἀγαθοεργῶν πράξεων τῶν Δήμων· ὅθεν οἱ Θετταλομάγνητες εὐγνωμονοῦν τὰ μέγιστα τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις ἔλαβε πρόνοιαν περὶ τῆς φορολογίας τοῦ ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν τοῦ 1882, καθόσον εἰς τὸ ἑπόμενον ἔτος ὑπάρχει ἀφορία τῶν ἐλαιοδένδρων, καὶ ἂν δὲν ἤθελε προνοήσει περὶ τῆς εἰρημένης φορολογίας, οἱ Δῆμοι δὲν ἤθελον ἔχει τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως σχολείων, ὁδῶν καὶ ἄλλων κοινοτικῶν ἔργων, πρὸς εὐδαίμονα ἀποκατάστασιν τῶν Δημοτῶν. Ὅθεν οὐδόλως ἡ Κυβέρνησις παρανομεῖ, εἰσάγουσα ἐν τῇ Βουλῇ τὸ περὶ φορολογίας 2% νομοσχέδιον τοῦ ἐλαίου καὶ ἐλαιῶν διὰ τὸ ἔτος 1882 τῆς Ἐπαρχίας Βώλου ἀπευθείας, ἵνα χρησιμεύσῃ ὡς ἐξασφαλιστικὸν μέτρον ἀπέναντι τῶν πόρων τῶν νεοσταθησομένων Δημαρχιῶν. Ἀλλ’ ὑμεῖς, κύριοι Βουλευταὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, δὲν λαμβάνετε τὸν λόγον, ὡς κηδόμενοι δῆθεν τῆς κοινότητος τῆς Θετταλομαγνησίας, ἀλλὰ θέλετε ἐκ παντοίου τρόπου νὰ δυσφημίσητε τὴν Κυβέρνησιν ὡς παρανομοῦσαν, καὶ πάρητε ὑμεῖς τὴν Ἐξουσίαν· πλὴν τοῦτο δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ τὸ ἀποκτήσητε διὰ τῆς συκοφαντίας, ἀλλὰ διὰ τῆς νομίμου ὁδοῦ, καὶ ὅταν ἡ Κυβέρνησις παραβῇ τὴν σημαίαν τῆς εὐνομίας, ὡς λέγει ὁ σοφὸς Βίας «εὐνομίης ἴδμονα θῆκε πόλιν». Ὥστε φροντίσατε νὰ ἐπιλαμβάνεσθε ὑποθέσεως δικαίας, ἐξ ἧς νὰ προκύπτῃ ἡ κακοδιοίκησις τῆς Κυβερνήσεως, καὶ οὐχὶ νὰ ῥίπτητε λόγους εἰς τὸν ἀέρα, «ἀνεμώλια βάζειν», καὶ ὅτι δῆθεν ὑμεῖς εἶσθε οἱ ἄγρυπνοι φύλακες τῶν ἐλευθεριῶν, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ κατατρίβετε τὸν πολύτιμον χρόνον τῆς Βουλῆς διὰ μακρηγορίας, μὴ δυναμένης νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν σπουδαίων νομοθετημάτων. Εἴθε φωτίσοι ὑμᾶς ἡ θεία ἀντίληψις, καὶ ἐπέλθοι εἰς τὰς καρδίας ὑμῶν ὁ πατριωτισμὸς καὶ ἡ αὐταπάρνησις, καὶ οὕτως ἐπιτευχθῇ τὸ ἀγαθὸν πρὸς τὴν ταλαίπωρον Πατρίδα, χαλεπαίνουσαν ὑπὸ τῶν τέκνων της, δυστυχῶς.

§42ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρόκειται διόλου περὶ δημοτικῶν ἐλευθεριῶν, καὶ νόμου περὶ δημοτικῶν ἐλευθεριῶν· ἀλλὰ, καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο, νομίζω, ὅτι αἱ παρατηρήσεις τοῦ προαγορεύσαντος κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεσσήνης δὲν θὰ ἐφηρμόζοντο εἰς τὴν περίστασιν ταύτην, διότι οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν, ὑποθέτω, φρονεῖ, ὅτι ὁ δημοτικὸς ἡμῶν νόμος, ὡς ἔχει, ἐξασφαλίζει τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης ὡμίλησεν ὡσανεί, ἐφαρμοζομένου τοῦ δημοτικοῦ ἡμῶν νόμου, ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν μετοχὴν θὰ εἶχεν εἰς τὰ τῶν φόρων· ἀλλ’ ἐνῶ ἡ προκειμένη πρότασις δὲν ἀφορᾷ εἰς δικαίωμα, χορηγηθησόμενον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀφορᾷ δὲ μόνον εἰς φόρον ἐπιβληθησόμενον διὰ νόμου, τοὐτέστι τῇ συμπράξει τῆς Βουλῆς, ὁ δημοτικὸς νόμος τῆς Ἑλλάδος ἐπιτρέπει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιβάλλῃ πάντα δημοτικὸν φόρον ἐντὸς τῶν ὅρων τοῦ δημοτικοῦ νόμου. Ἠξεύρετε, ὅτι, ἂν τὸ δημοτικὸν συμβούλιον δὲν ἐπιβάλῃ τοὺς φόρους, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπιβάλῃ, δύναται ὁ Νομάρχης νὰ καταχωρίσῃ αὐτοὺς ἐν τῷ προϋπολογισμῷ· καὶ ἔχει μὲν τὸ δικαίωμα τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον νὰ προσφύγῃ εἰς ἀνωτέραν Ἀρχὴν, ἀλλ’ εἰς ποίαν; εἰς αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν· ἑπομένως ποῖος ἐπιβάλλει τοὺς δημοτικοὺς φόρους; ἡ Κυβέρνησις ἐπιβάλλει τοὺς δημοτικοὺς φόρους. Ἐγὼ παραδέχομαι, ὅτι ὀρθὰ εἶναι ὅσα εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης περὶ τῆς ἀνάγκης δημοτικῶν ἐλευθεριῶν, ἀλλὰ δημοτικὰς ἐλευθερίας δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἔχομεν ἐν τῷ δημοτικῷ ἡμῶν νόμῳ ὅπως ὑπάρχει· ἀλλὰ καὶ ἂν εἴχομεν ὅλας τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας ἐν τῷ νόμῳ τῷ κειμένῳ, πάλιν δεδικαιολογημένη θὰ ἦτο ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλομεν, διότι δὲν πρόκειται περὶ διαρκοῦς μέτρου, πρόκειται περὶ μέτρου προσωρινοῦ, μεταβατικοῦ· ὁσάκις ὑπάρχει μεταβατικὴ κατάστασις, δέον νὰ λαμβάνωνται καὶ μεταβατικὰ μέτρα· ἐννοεῖτε, ὅτι, ἕως οὗ συστηθῶσιν οἱ νέοι δῆμοι, πρέπει, κηδεμονεύοντες τὸν μέλλοντα νὰ ὑπάρξῃ δῆμον, νὰ φροντίσωμεν περὶ τῶν δικαιωμάτων αὐτοῦ, διὰ νὰ μὴ διατελῶσιν ἔκθετα. Ποῖος δὲ κάλλιον ἠδύνατο νὰ κηδεμονεύσῃ αὐτὰ, ἢ ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία; Ἐὰν ἐζητοῦμεν νὰ κηδεμονεύσῃ αὐτὰ ἡ Κυβέρνησις, ἴσως μέχρι τινὸς θὰ ἠδύναντο νὰ ἔχωσιν ἐφαρμογήν τινα τὰ λεχθέντα παρὰ τοῦ Βουλευτοῦ ἐκ Μεσσήνης· ἀλλὰ προκειμένου νὰ κηδεμονεύσῃ τὸ Ἔθνος διὰ τῆς Βουλῆς, νομίζω, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐλαχίστη ἀντίῤῥησις. Καὶ τῷ ὄντι, ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης παρετήρησεν ἐν τέλει, ὅτι δὲν ἔφερε τὰς ἐνστάσεις του, διὰ νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, προσέθηκε μάλιστα, ὅτι θεωρεῖ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ ἀπαραίτητον, ἀλλὰ τὰς ἔφερε μόνον, ἵνα ὁμιλήσῃ περὶ τῆς βραδυτῆτος περὶ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Διατάγματος περὶ τῆς διαιρέσεως τῶν δήμων. Περὶ τούτου, ἐὰν ἦτο παρὼν κατά τινα παρελθοῦσαν συνεδρίασιν, ὅτε ἐγένετο λόγος περὶ τῆς βραδυτῆτος ταύτης, ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἐθεώρει περιττὸν νὰ ὁμιλήσῃ ἤδη, διότι καὶ ἡμεῖς τότε παρετηρήσαμεν, ὅτι εὐκολώτατον ἦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκδώσῃ τὸ Διάταγμα περὶ διαιρέσεως τῶν Δήμων, ὄχι μετὰ ἕξ μῆνας, ὄχι μετὰ τρεῖς μῆνας, ἀλλὰ καὶ μετὰ τρεῖς ἡμέρας, διότι ὑπάρχει τρόπος καὶ τρόπος τοῦ κανονίζειν τὰ τοιαῦτα ζητήματα. Ἐὰν δὲν ἦτο ἀναγκαῖον νὰ συμβουλευθῶμεν οἱονδήποτε εἰς τὰ τῆς διαιρέσεως τῶν Δήμων, τὸ πρᾶγμα ἦτο ἁπλούστατον· δὲν εἴχομεν παρὰ νὰ ἀνοίξωμεν τὸν χάρτην, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ νὰ χαράξωμεν τὰς γραμμὰς, τὰς ὁποίας θεωροῦμεν πρεπούσας. Ἂν ὅμως ἦναι πρέπον τὴν διαίρεσιν τῶν Δήμων, ἐνῷ τὴν ἐκτελεῖ ἡ Κυβέρνησις, πράγματι διὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ τὴν ὑπαγορεύῃ αὐτὸς ὁ λαὸς, τότε δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν προτέρων νὰ εἴπῃ τις πόσος καιρὸς θὰ χρειασθῇ. Ὅτε ἐγίνετο ἡ συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τοῦ Νόμου, δυνάμει τοῦ ὁποίου γενήσεται ἤδη ἡ διαίρεσις, δύω Ὑπουργοὶ εἶπον, ὅτι θὰ ἦτο ἴσως δυνατὸν νὰ γείνῃ ἡ διαίρεσις καὶ μετὰ τρεῖς μῆνας· τὰ πράγματα ἀπέδειξαν, ὅτι ἐχρειάσθη περισσότερος χρόνος τῶν τριῶν μηνῶν. Ἀλλὰ διατί ἐχρειάσθη; διότι αἱ πρῶται πληροφορίαι ὑπεβλήθησαν εἰς βάσανον, ἥτις ἀπέδειξεν, ὅτι χρήζουσι πλείονος ἐξετάσεως. Ἀπεστάλη τὸ πρῶτον σχέδιον ἐπὶ τόπου, ἐγένετο ἐξέτασις, ἦλθον ἄλλαι παρατηρήσεις, τῇ πρωτοβουλίᾳ ἄλλων πολιτῶν ἐστάλησαν νέαι παρατηρήσεις, πάντα δὲ ταῦτα παρεβλήθησαν πρὸς ἄλληλα καὶ ἐφθάσαμεν ἤδη εἰς σχέδιον, τὸ ὁποῖον φαίνεται ὁριστικὸν, διότι ἐλάχισται μόνον πληροφορίαι ὑπολείπονται ἵνα προβῶμεν εἰς τὴν ἔκδοσιν Διατάγματος. Τὸ ἄλλο σύστημα, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ φέρῃ εἰς ἀποτέλεσμα ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν, εἶναι τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἠκολούθησεν ἡ Ἀντιβασιλεία, καὶ τὸ ὁποῖον ἐπῄνεσε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης, καὶ εἶναι ἡ πρώτη φορὰ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἤκουσα ἐπαινούμενον τὸ σύστημα τῆς ἐνεργείας ἐκείνης, διότι ἐγὼ βεβαίως κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἤμην μάρτυς τῶν γενομένων, ἀλλὰ, καθ’ ὅσον γνωρίζω τὴν ἱστορίαν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἠξεύρω, ὅτι ἡ Ἀντιβασιλεία, ἡ ὁποία κατὰ πολλὰ ὠφελίμως εἰργάσθη, κατὰ ἓν εἰργάσθη κακῶς καὶ ἐπροκάλεσε τὴν ἀντίδρασιν τοῦ τόπου, ὅτι ἐθεώρησε τὸν τόπον μὴ ἔχοντα προηγούμενα, μὴ ἔχοντα ἱστορίαν καὶ παραδόσεις, καὶ ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐργασθῇ ἐπ’ αὐτοῦ ὡς ἐπὶ λευκοῦ χάρτου, λαμβάνουσα τοὺς θεσμοὺς ξένων Ἐπικρατειῶν καὶ ἐφαρμόζουσα τὰ τῶν θεσμῶν ἐκείνων ἐν Ἑλλάδι, ὡς ἂν μὴ εἶχεν ἡ Ἑλλὰς ἰδίαν ὕπαρξιν προγενεστέραν. Ὡς ἐκ τούτου προῆλθε τότε ἡ μεγάλη ἐκείνη ἀντίδρασις, ἥτις ἐπήνεγκεν ἀποτελέσματα, τῶν ὁποίων ἔτι καὶ σήμερον αἰσθανόμεθα τὰς συνεπείας. Ἀλλὰ καὶ οὕτω πως ἐργασθεῖσα, θεωρήσασα, ὅτι δὲν εἶχεν ἀνάγκην τῆς συμπράξεως τοῦ λαοῦ, ὅτι δὲν εἶχεν ἀνάγκην νὰ προσαρμόσῃ τὰς θεωρίας πρὸς τὰ πράγματα, διότι πράγματα δὲν ἐθεώρει, ὅτι ὑπῆρχον τότε ἐν Ἑλλάδι, πάλιν δὲν ἔφθασεν εἰς ἀποτέλεσμα, οὔτε ἐντὸς τριῶν μηνῶν, οὔτε ἐντὸς ὀκτὼ μηνῶν. Σήμερον, ὁμιλοῦντες περὶ τῆς μήπω γενομένης διαιρέσεως τῶν Δήμων τῶν νέων Ἐπαρχιῶν, ὁμιλοῦμεν κατόπιν ἐνεργείας, ἥτις ἐγένετο ὑπὸ πάντων τῶν ἐνδιαφερομένων εἰς τὰ τῶν Δήμων ἐκείνων, καὶ οἵτινες ἐκ τούτου δὲν δύνανται νὰ ἔχωσιν οὐδὲν παράπονον διὰ τὴν μικρὰν ἡμῶν βραδυτῆτα. Γινώσκοντες δὲ τοῦτο, δὲν δύνανται παρὰ νὰ ἐννοῶσιν, ὅτι ἠθέλομεν παραβιάσει τὸ καθῆκον ἡμῶν, ἐὰν ἄνευ τῆς τοιαύτης ἐργασίας ἠθέλομεν προβῆ εἰς τὴν διαίρεσιν τῶν Δήμων, ἐπιζητοῦντες μόνον τὴν ταχύτητα.

§43ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Μάλιστα.

§44ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μὴ ὑπαρχόντων ἄρα τῶν Δήμων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ μὴ ληφθῇ πρόνοια περὶ τῆς συντηρήσεως αὐτῶν, ὅταν σχηματισθῶσιν. Οἱ φόροι, τοὺς ὁποίους καλεῖται ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ, ἐν ἐλλείψει δημοτικῶν Συμβουλίων ἁρμοδίων, ὅπως πράξωσι τὸ ἔργον τοῦτο, εἶναι αὐτοὶ ἐκεῖνοι οἱ φόροι, τοὺς ὁποίους ὁ δημοτικὸς ἡμῶν Νόμος θεωρεῖ ὡς τοὺς καταλλήλους, εἶναι αὐτοὶ ἐκεῖνοι οἱ φόροι, τοὺς ὁποίους, ἐὰν ὑπῆρχον οἱ Δῆμοι, θὰ ἠδύναντο νὰ ἐπιβάλωσι τὰ δημοτικὰ Συμβούλια, καὶ ἐὰν δὲν ἐπέβαλλον τὰ δημοτικὰ Συμβούλια, θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιβάλῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἂν ἄρα ἀπομακρυνόμεθα ἤδη ἀπὸ τοῦ δημοτικοῦ Νόμου, ἀπὸ τοῦ Παλλαδίου τούτου τῶν δημοτικῶν ἐλευθεριῶν, ὡς τὸν ἐθεώρησεν ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης, ἀπομακρυνώμεθα ἀφαιροῦντες ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἓν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐκ τοῦ Νόμου θὰ εἶχε, καὶ ἀποδίδοντες τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὴν Νομοθετικὴν Ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν πιστεύω, ὅτι ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης δὲν δύναται νὰ θεωρῇ ὡς μὴ παρέχουσαν ἀποχρώσας ἐγγυήσεις καταλληλότητος ἐν τῷ θέματι τούτῳ.

§45ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὴν συζήτησιν πᾶσαν ἔρευναν τῶν γενομένων ἐπὶ τῆς ἐποχῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος κατηρτίσθη, καὶ ἡ Ἀντιβασιλεία ἀνέλαβε τὴν Κυβέρνησιν αὐτοῦ, πᾶσαν ἔρευναν περὶ τῶν γενομένων κατὰ τὴν ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ νῆσοι τοῦ Ἰονίου προσετέθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἐκανονίσθησαν τὰ τῆς διοικήσεως αὐτῶν. Εἶναι ματαιοπονία, ἴσως εἶναι ἔργον μᾶλλον ἱστορικὸν νὰ ἐξετάσῃ τις ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἐπολιτεύθη ἡ Ἀντιβασιλεία, ἂν ἐξησφάλισε τὰ μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης κεκτημένα δικαιώματα τοῦ τόπου, ἂν συνέχισε τὰς παραδόσεις αὐτοῦ, ἂν εἰσήγαγεν εἰς τὴν χώραν ξένους θεσμοὺς ἐπὶ βλάβῃ τοῦ τόπου. Ἀπορῶ δὲ διατί ἀναμιγνύονται ὅλαι αὐταὶ αἱ ὑποθέσεις πρὸς σύγχυσιν περισσοτέραν τοῦ ἀντικειμένου, περὶ τοῦ ὁποίου προκαλεῖται ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ. Πρόκειται διὰ τοῦ Νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ἡ Κυβέρνησις, νὰ νομοθετηθῇ φόρος τις πρὸς ὄφελος τῶν Δήμων τῆς ἐπαρχίας Βώλου· τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα· καὶ ἡ πρώτη ἐντύπωσις, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὸν ἀναγινώσκοντα τὸ Νομοσχέδιον, εἶναι διατί ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία καλεῖται νὰ ψηφίσῃ φόρους δημοτικούς, ἐνῷ, κατὰ τὴν ὑπάρχουσαν Νομοθεσίαν, τοὺς φόρους τοὺς δημοτικοὺς ψηφίζει ἄλλη Ἀρχή, ὑπὸ τοῦ Νόμου καθισταμένη. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι τοῦτο γίνεται, διότι ἡ περίοδος, τὴν ὁποίαν διανύομεν, εἶναι περίοδος ἐξαιρετικὴ, διαβατικὴ, διότι δὲν ὑπάρχουν δημοτικαὶ Ἀρχαὶ ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ. Ἐγὼ ἀνέγνων εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς Κυβερνήσεως Διατάγματα, τὰ ὁποῖα, ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἐκδοθέντα, ἄνευ νομοθετικῆς ἐντολῆς καθίστων Δήμους ἐν ταῖς προσαρτηθείσας χώραις· ἀνέγνων ὅμως καὶ πράξεις ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, γενομένας δυνάμει τοῦ Νόμου περὶ ἀφομοιώσεως, δυνάμει τῶν ὁποίων πράξεων κατεστάθησαν Δῆμοι ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς Θεσσαλίας. Ἐὰν λοιπὸν ὑπάρχωσι Δῆμοι ἐν Θεσσαλίᾳ, ἂν οἱ Δῆμοι οὗτοι ἀντιπροσωπεύωνται δι’ Ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι κατεστάθησαν δυνάμει ἐξαιρετικοῦ τινος Νόμου, οὐχὶ καθ’ ὃν τρόπον ἐγκαθίστανται αἱ δημοτικαὶ Ἀρχαὶ εἰς τοὺς λοιποὺς Δήμους τοῦ Κράτους, διατί δὲν προσφεύγομεν εἰς αὐτὰς τὰς Ἀρχὰς, διατί δὲν ἀφίνομεν αὐτὰς τὰς Ἀρχὰς νὰ ἐκτελῶσι τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ὁ Γενικὸς Νόμος περὶ Δήμων ἀνέθηκεν εἰς αὐτάς; Ἐν πρώτοις, ἀφοῦ ὑπάρχουσι Δῆμοι, ὑπάρχουσι δημοτικὰ Συμβούλια ἐν Θεσσαλίᾳ, ὑπάρχουσι δημοτικαὶ Ἀρχαί· ἐὰν ὑπάρχωσι δημοτικὰ Συμβούλια, δυνάμει τῶν Νόμων, πρέπει τὰ δημοτικὰ αὐτὰ Συμβούλια νὰ ψηφίσωσι τοὺς φόρους, ὁ Νομάρχης νὰ ἐπιθεωρήσῃ τὰς ἀποφάσεις τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῶν τυχὸν γενησομένων ἐφέσεων κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Νομάρχου. Ἀλλὰ, κύριοι, βλάπτει ἂν ἀντὶ τῶν δημοτικῶν Συμβουλίων κληθῶμεν ἡμεῖς νὰ ψηφίσωμεν; βλάπτει κατὰ τοῦτο, ὅτι ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν τίποτε, ὅτι ἡμεῖς οἱ Ἀντιπρόσωποι καλούμεθα νὰ μεριμνήσωμεν περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ὄχι νὰ ἀναμιγνυώμεθα εἰς τὴν διοίκησιν τῶν Δήμων, διότι οὕτω τυραννοῦμεν, διότι ἁρπάζομεν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν ὁ Νόμος ἀπέδωκεν εἰς ἄλλα Σώματα, διαχειριζόμενα αὐτὴν, καὶ ἀφαιροῦμεν τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν ὁ Νόμος ἔδωκεν εἰς τὰς μικρὰς αὐτὰς ὁμάδας, ἐκ τῶν ὁποίων ἀποτελεῖται τὸ Κράτος. Ὅταν τις δὲν ἔχῃ ὑπὸ τοῦ Νόμου δικαίωμα ν’ ἀποφασίζῃ ἐπὶ ὑποθέσεώς τινος, ἐπιλαμβανόμενος αὐτῆς, ἁρπάζων τὴν ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν οἱ Νόμοι ἔδωκαν εἰς ἄλλους νὰ ἀποφασίζωσιν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἀφαιρεῖ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ὁ Νόμος ἔδωκεν εἰς ἄλλους καὶ ἀντικαθιστᾷ τὴν ἰδίαν αὐτοῦ θέλησιν, ἐναντίον τοῦ Νόμου, εἰς τὴν θέλησιν ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ὁ Νόμος ἔταξε νὰ ἀποφασίζωσιν ἐπὶ ὑποθέσεων ὡρισμένων. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἐξέθηκε καὶ ἄλλην θεωρίαν. Νομίζω, ὅτι καὶ αὐτὴ εἶναι ξένη ἀπὸ τὸ προκείμενον Νομοσχέδιον, καὶ ἴσως δὲν πρέπει οὐδὲ νὰ γείνῃ περὶ αὐτῆς λόγος· εἶναι τόσον ξένη, ὅσον ξένα τοῦ Νομοσχεδίου ἦσαν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔλεγεν ὁ Βουλευτὴς Ἁγυιᾶς πρὸ ὀλίγου: Τίνες εἶσθε σεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔρχεσθε νὰ φέρετε ἀντιῤῥήσεις! σεῖς εἶσθε ἀπὸ ἄλλας ἐπαρχίας (ἱλαρότης). Αὐτὰ ὄχι μόνον δὲν εἶναι προσήκοντα, ἀλλὰ καὶ αἱ φράσεις, μὲ τὰς ὁποίας ἐκφέρονται, καὶ αἱ ἔννοιαι, μὲ τὰς ὁποίας συνοδεύονται, δὲν ἁρμόζουσιν εἰς τὰ μέλη τῆς Βουλῆς. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς λοιπὸν παρετήρησεν, ὅτι ὑποστηρίζομεν οὕτω τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας, διότι τὸ δημοτικὸν σύστημα εἶναι σύστημα τυραννικόν. Σᾶς εἶπεν ὁ Πρωθυπουργὸς: νομίζετε, ὅτι οἱ Δῆμοι ἐπιβάλλουσι φόρους; οὐχὶ οἱ Δῆμοι, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐπιβάλλει αὐτούς· λοιπὸν, ἐὰν ἡμεῖς ἐξετελοῦμεν τὸν Νόμον περὶ Δήμων, ἐμέλλομεν νὰ νομοθετήσωμεν ἡμεῖς ἡ Κυβέρνησις τοὺς φόρους· ἀλλ’ ἡμεῖς, λίαν φιλελεύθεροι, γενναιόφρονες, παραιτοῦμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ καλοῦμεν ὑμᾶς τοὺς Ἀντιπροσώπους. Ἂν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς νομίζῃ, ὅτι ἡ διατήρησις τῆς κατὰ τὸν ἰσχύοντα περὶ Δήμων Νόμον ἐποπτείας τῆς Πολιτείας ἐπὶ τῆς κινήσεως καὶ τῆς ζωῆς τῶν Δήμων ἀναστέλλει τὴν κίνησιν καὶ τὴν ζωὴν αὐτῶν, δὲν θεραπεύει τὸ κακὸν προτείνουσα εἰδικὸν Νομοσχέδιον διὰ τοὺς φόρους τῶν Δήμων τῆς ἐπαρχίας Βώλου. Ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ φέρῃ Νομοσχέδιον νὰ προτείνῃ τὴν κατάργησιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἐποπτείας ταύτης τῆς Πολιτείας. Ἐνόσῳ ὅμως ὁ Νόμος περὶ Δήμων ὑπάρχει, καὶ ὁ Νόμος οὗτος δὲν εἶναι ἐκ τῶν Νόμων ἐκείνων, τοὺς ὁποίους δυνάμεθα νὰ τροποποιῶμεν ἑκάστοτε ἐπὶ τῶν κατὰ μέρος συζητουμένων, ὁ Νόμος περὶ Δήμων πρέπει νὰ λειτουργῇ καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βώλου. Καὶ δὲν λειτουργεῖ, νομίζω, ἐπὶ βλάβῃ τῆς ἐπαρχίας Βώλου, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουσι τὴν ἐπαρχίαν Βώλου, γνωρίζουσι κάλλιον ἡμῶν πῶς πρέπει νὰ ἐπιβαρύνωσι τὸ προϊὸν τοῦ ἐλαίου, τὸ προϊὸν τῶν ἐλαιῶν, ἂν μετὰ τῆς φορολογίας ταύτης δὲν πρέπῃ νὰ φορολογηθῶσι καὶ ἄλλα προϊόντα, παραγόμενα ἐκ τῆς ἐπαρχίας Βώλου. Ἡμεῖς δὲ οἱ συνελθόντες νὰ ἐξετάζωμεν καὶ ψηφίζωμεν τοὺς φόρους τοῦ Κράτους δὲν γνωρίζομεν τίποτε ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα· ψηφίζομεν ἐν ἀγνοίᾳ, καὶ ψηφίζοντες ἐν ἀγνοίᾳ, ἀναγκαζόμεθα ὅσοι ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ψηφίζωμεν ὑπὲρ τῶν Νομοσχεδίων της, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν διατί ψηφίζομεν, καὶ ὅσοι δὲν ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ψηφίζωμεν κατὰ τῶν Νομοσχεδίων, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν διατί ψηφίζομεν κατά· ἐντεῦθεν δὲ βλάπτονται ἰδίως οἱ Δῆμοι τῆς ἐπαρχίας Βώλου, ὑπὲρ τῶν ὁποίων πρόκειται. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι συμφωνότερον μὲ τὴν καθεστηκυῖαν Νομοθεσίαν, ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καλέσῃ τὰ δημοτικὰ Συμβούλια τῆς ἐπαρχίας Βώλου....

§46ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχουσι· τί νὰ καλέσῃ;

§47ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ ἀνέγνωσα εἰς μίαν ἐφημερίδα σήμερον, ὅτι ὁ Σουῒν ἀγᾶς καὶ ἄλλοι τινὲς εἶναι μέλη τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Τρικκάλων.

§48ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Τί σχέσιν ἔχουν τὰ Τρίκκαλα;

§49ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀνέγνων προχθὲς πρᾶξιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Βώλου.

§50ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Συγκειμένου ἐκ τοῦ Δημάρχου καὶ τριῶν Συμβούλων.

§51ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον.

§52ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Εἶναι δυνατὸν εἰς τρεῖς ἀνθρώπους νὰ ἐμπιστευθῇ;...

§53ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ συζήτησις αὕτη δὲν μετέχει πολιτικοῦ χαρακτῆρος. Κατὰ τὸν Νόμον περὶ Δήμων, ὁ Δῆμος βʹ. τάξεως ἔχει 12 Συμβούλους, ὁ Δῆμος αʹ. τάξεως ἔχει 18 Συμβούλους.

§54ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ὁ Δῆμος Βώλου εἶναι πρώτης τάξεως.

§55ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Λοιπὸν θὰ ἔχῃ 18 Συμβούλους, ἀλλ’ ὅταν φθάσωμεν εἰς τὴν κανονικὴν κατάστασιν· ἐνόσῳ ὅμως διατελοῦμεν εἰς τὴν διαβατικὴν κατάστασιν, ὁ Δῆμος Βώλου ἔχει τρεῖς ἀνθρώπους ὡς δημοτικοὺς συμβούλους· αὐτοὶ οἱ τρεῖς ἄνθρωποι νὰ σκεφθῶσιν, ὁ Νομάρχης νὰ δικάσῃ, καὶ οἱ τρεῖς Σύμβουλοι, ἐὰν θέλωσι, νὰ ἐφεσιβάλωσι τὴν ἀπόφασιν τοῦ Νομάρχου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§56ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ Βώλου ἀνήκει εἰς τὴν πόλιν τοῦ Βώλου, ἐνῷ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τοῦ Βώλου θὰ γείνουν 20 Δῆμοι. Πῶς εἶναι δυνατὸν τρεῖς ἄνθρωποι νὰ διοικῶσιν ὅλην αὐτὴν τὴν περιφέρειαν; Πῶς εἶναι δυνατὸν 20 Δῆμοι νὰ ἔχωσιν ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς τρεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους;

§57ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἐπαρχία ἡ ὑπόλοιπος τοῦ Βώλου πλὴν τοῦ Βώλου διαιρεῖται εἰς Δήμους· ποῖος τοὺς διοικεῖ;

§58ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ὅλη ἡ ἐπαρχία τοῦ Βώλου ἐξαρτᾶται ἐκ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ Βώλου.

§59ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀφοῦ λοιπὸν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον αὐτὸ τοῦ Βώλου διαχειρίζεται ὅλην τὴν ἄλλην ἐξουσίαν, τὴν ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπονεμομένην εἰς τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια, διατί νὰ μὴ ἐμπιστευθῆτε καὶ τώρα τὰ περὶ φορολογίας τοῦ ἐλαίου καὶ τῶν ἐλαιῶν;

§60ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Νὰ σᾶς εἰπῶ λοιπὸν ἐγὼ νὰ μάθετε τί τρέχει. Ἡ ἐπαρχία συνίσταται ἀπὸ 24 χωρία· τὰ χωρία αὐτὰ δὲν ἔχουσιν οὔτε Δημάρχους, οὔτε τίποτε· μόνον ἡ πόλις τοῦ Βώλου ἔχει ἕνα Δήμαρχον καὶ τρεῖς Συμβούλους· ὅλη ἡ ἄλλη Ἐπαρχία, ἡ ὁποία σύγκειται ἀπὸ 24 χωρία, δὲν προσῆλθε νὰ ψηφίσῃ ποτὲ τὸν Δήμαρχον τοῦ Βώλου. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπὸν οἱ τρεῖς Δημοτικοὶ Σύμβουλοι νὰ ψηφίσωσι διὰ τὰ συμφέροντα ὅλης τῆς Ἐπαρχίας τοῦ Βώλου;

§61ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Βουλευτὴς νομίζει, ὅτι γνωρίζει περισσότερα πράγματα περὶ τοῦ Βώλου καὶ τῆς Θεσσαλίας παρ’ ὅ,τι ἐγὼ γνωρίζω· δυστυχῶς γνωρίζει πολὺ ὀλιγώτερα. Ἦλθε νὰ μὲ διδάξῃ, ὅτι ἡ Ἐπαρχία Βώλου ἔχει 24 χωρία καὶ ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ Βώλου δὲν ἐξελέχθη δι’ ἐκλογῆς. Νομίζω, ὅτι, ὅταν ἔχετε μόνον τοιαύτας πληροφορίας νὰ δώσητε, καλὸν νὰ μὴ λέγετε ὅσα λέγετε. Ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Βώλου ὑπάρχει Δημοτικὸν Συμβούλιον· ἂν ὑπάρχῃ, ἔχει ὅλα τὰ δικαιώματα καὶ καθήκοντα τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων. Ἂν τὸ Δημοτικὸν αὐτὸ Συμβούλιον δὲν προῆλθεν ἐξ ἐκλογῆς, τοῦτο εἶναι ἀδιάφορον· ἕνεκα τῆς ἐξαιρετικῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται αἱ προσαρτηθεῖσαι χῶραι, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συστηθῶσι Δημοτικὰ Συμβούλια δι’ ἐκλογῆς, καὶ διὰ τοῦτο ἐπετράπη νὰ διοικῶσι τὰ ὑπάρχοντα Δημοτικὰ Συμβούλια. Ἂν λοιπὸν ὑπάρχωσι καὶ ἐξασκῶσιν ὅλην τὴν λοιπὴν διοίκησιν, τὴν ὁποίαν ὁ Νόμος ἀνέθηκεν εἰς τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια, δὲν ἐννοῶ διατί ἀφαιροῦμεν ἀπὸ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ Βώλου τὸν διορισμὸν τοῦ φόρου τούτου.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ. (Ὅρα Παράρτημα).

§63ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Διὰ τρεῖς λόγους μοὶ ἐπιβάλλεται τὸ καθῆκον νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τῆς προκειμένης συζητήσεως. Αον, διότι πρόκειται περὶ Νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει φόρον εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Βώλου, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω. Βον, διότι τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο ὑπεβλήθη κατόπιν τῶν ἐπερωτήσεών μου, καὶ θεωρεῖται, τρόπον τινὰ, ὡς προκληθὲν παρ’ αὐτῶν· καὶ Γον, διότι ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἀττικῆς κύριος Ζυγομαλᾶς, μὴ γνωρίζων καλῶς τὰ περὶ τῆς ὑπαγορευσάσης τὸ Νομοσχέδιον ἀνάγκης, ὅτε ἤρξατο ἡ συζήτησις αὐτοῦ, ἐνόμισεν, ὅτι χάριν ἐμοῦ ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ! Τὸ πρῶτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται, εἶναι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο, ἐγκαίρως ἐνδίδουσα τὸ περὶ συστάσεως τῶν Δήμων Διάταγμα, ν’ ἀποφύγῃ τὴν ὑποβολὴν τοιούτου Νομοσχεδίου. Συμφωνῶ μὲ τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Μεσσήνης κύριον Ἀντωνόπουλον εἰς ὅσα εἶπε περὶ τούτου, τὰ ὁποῖα κρίνω περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω. Ἤκουσα μετὰ πολλῆς προσοχῆς τὸν ἀξιότιμον κύριον Πρωθυπουργόν. Ἀλλὰ, καίτοι ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου ὅλας τὰς σχετικὰς τῆς Κυβερνήσεως ἐνεργείας, ἐξακολουθῶ πιστεύων, ὅτι τὸ Διάταγμα περὶ συστάσεως τῶν Δήμων ἠδύνατο νὰ ἐκδοθῇ πρὸ μηνῶν. Ἀτυχῶς ὅμως δὲν ἐγένετο τοῦτο μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης· ἀλλὰ καὶ σήμερον ἐὰν ἐκδοθῇ, πάλιν θὰ ὑφίσταται ἡ ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ ἐπιβολῆς φόρου, διότι καὶ ἕως ὅτου γείνουν αἱ ἐκλογαὶ, ἡ ἐλαιοφορία θὰ ἔχῃ τελειώσει. Ἐξεταστέον ὅμως τὸ ἑξῆς: ἐὰν τὸ ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον προσκρούῃ εἰς τοὺς καθεστῶτας Νόμους ἢ εἰς τὸ Σύνταγμα. Ὅτι δὲν προσκρούει εἰς τὸ Σύνταγμα, εἶναι ἀναντίῤῥητον, καὶ διὰ τοῦτο καὶ οἱ προλαλήσαντες δὲν ὑπεστήριξαν τὸ ἐναντίον. Ἀλλ’ οὔτε εἰς διάταξίν τινα τοῦ Νόμου ἀντίκειται· καθιεροῦται ὅμως κακὴ ἀρχὴ καὶ κακὸν προηγούμενον διὰ τοῦ Νομοσχεδίου. Καὶ συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ ἐκ Μεσσήνης Βουλευτοῦ, ὅτι δὲν πρόκειται μόνον διὰ τὴν Ἐπαρχίαν Βώλου, ἀλλὰ διὰ τὸ κακὸν προηγούμενον. Παραδέχομαι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, ὅτι οἱ Δημοτικοί μας Νόμοι δὲν εἶναι ἀποκεντρωτικοί, ἀλλὰ οὐχ ἧττον ἔχομεν καὶ ἀποκεντρωτικάς τινας διατάξεις. Μία ἐξ αὐτῶν τῶν ἀποκεντρωτικῶν διατάξεων εἶναι, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπιβληθῇ δημοτικὸς φόρος, ἐὰν δὲν προκληθῇ ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ὁρίζει πόσος πρέπει νὰ ἦναι ὁ ἐπιβληθησόμενος φόρος, ἡ δὲ Κυβέρνησις δύναται ν’ αὐξομειώσῃ αὐτὸν, οὐδέποτε ὅμως ὑπερβαίνουσα τὸ ὡρισμένον ποσόν. Ἐξεταστέον ὅμως καὶ τοῦτο: ὑπῆρχον Δημοτικὰ Συμβούλια, διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ αὐτὸς ὁ τύπος καὶ διὰ νὰ μὴ καθιερωθῇ αὐτὸ τὸ κακὸν προηγούμενον; Ἤκουσα, κύριοι, τὰ περὶ τούτου λεχθέντα, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι τὰ πλεῖστα εἶναι ἀνακριβῆ. Ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἔχω, γνωρίζω, ὅτι ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἐπεκράτει τὸ ἑξῆς Δημοτικὸν σύστημα: εἰς τὰς κυριωτέρας τῶν πόλεων οἱ Δήμαρχοι διωρίζοντο· βεβαίως δὲ καὶ εἰς τὸν Βῶλον, ὡς μίαν ἐκ τῶν κυριωτέρων πόλεων, ὑπῆρχε Δήμαρχος, διορισθεὶς ὑπὸ τῆς Ὑψηλῆς Πύλης...

§64ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἐξελέγοντο ὑπὸ τοῦ λαοῦ, ἡ δὲ Κυβέρνησις διώριζε τὸν πλειονοψηφήσαντα.

§65ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἔχετε δίκαιον. Οἱ Δημοτικοὶ Σύμβουλοι ἐξελέγοντο ὑπὸ τοῦ λαοῦ, ὡς καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου μὲ πληροφορεῖ, τὸν δὲ πλειονοψηφοῦντα διώριζεν ἡ Πύλη Δήμαρχον. Τοῦτο δ’ ἐγένετο, ὡς προεῖπον, εἰς τὰς κυριωτέρας πόλεις. Ὁ Βῶλος ἔχει ὄχι 24 χωρία, ὡς ἐπεκράτησε νὰ λέγηται, ἀλλὰ 50 περίπου, ἐξ ὧν τὰ πλεῖστα εἶναι κωμοπόλεις μᾶλλον. Εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς κωμοπόλεις ἐγένετο ἐκλογὴ, ἐξελέγοντο δὲ ὑπὸ τοῦ λαοῦ,—διὰ τῆς βοῆς αὐτοῦ,— εἰς μουχτάρης, ἤτοι προεστὼς, ὁ ὁποῖος ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὸν ἰδικόν μας εἰδικὸν πάρεδρον· ἐξελέγοντο δὲ ταυτοχρόνως καὶ οἱ ἰχτιὰρ–ἀζάδες, οἱ ὁποῖοι ἀντιστοιχοῦν πρὸς τοὺς Δημογέροντας ἢ Δημοτικοὺς Συμβούλους. Οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοί μου δύνανται νὰ μὲ διορθώσωσιν, ἐὰν σφάλλω που. Ἐκτὸς τούτων, ἐξελέγοντο καὶ Ἐφορίαι τῶν Κοινοτήτων, αἱ ὁποῖαι ἐμερίμνων ἰδίως ὑπὲρ τῶν σχολείων, τῶν ἐκ τῶν κοινοτικῶν εἰσοδημάτων συντηρουμένων. Ὥστε Δημοτικὰ Συμβούλια ὑπῆρχον. Ὅτε ἐγένετο ἡ ἀφομοίωσις δι’ ἐκείνων τῶν Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα ἡ Βουλὴ ἠκύρωσεν, ἀνεγνωρίσθησαν αὐταὶ αἱ Δημοτικαὶ Ἀρχαί. Τοιουτοτρόπως οἱ Δήμαρχοι, οἱ Πάρεδροι καὶ οἱ Δημοτικοὶ Σύμβουλοι, οἵτινες εὑρέθησαν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἀφομοιώσεως, διετηρήθησαν ἐν ἰσχύϊ ὡς τοιοῦτοι. Μετὰ δὲ τὴν ἀκύρωσιν τῶν Διαταγμάτων καὶ δυνάμει τῆς ἀφομοιώσεως, εἰς τὰς κωμοπόλεις ἀνεγνωρίσθησαν μόνον οἱ μουχτάριδες ὡς πάρεδροι, οἱ δὲ ἰχτιὰρ ἀζάδες ἐξετοπίσθησαν ἐκ τοῦ ἀξιώματός των. Αὕτη, κύριοι, εἶναι ἡ κατάστασις τῶν Δημοτικῶν Ἀρχῶν ἐν ταῖς νέαις Ἐπαρχίαις, ἐντεῦθεν δὲ καὶ ἡ σύγχυσις· διότι σήμερον Δημοτικὰ Συμβούλια ἐν τῷ Δήμῳ Βώλου, ὁ ὁποῖος ἔχει 70000 περίπου κατοίκων, δὲν ὑπάρχουσιν ἄλλα ἐκτὸς τοῦ τῆς πόλεως Βώλου· δὲν δύναται ὅμως τις νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῆς πόλεως Βώλου, ἐκλεχθὲν μόνον διὰ τὸν Βῶλον, εἶναι τοιοῦτον καὶ ὅλης τῆς Ἐπαρχίας Βώλου. Ὅπως ὑπάρχουν λοιπὸν τὰ δημοτικὰ, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ μὴ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὴν ἀποκεντρωτικὴν ἐκείνην διάταξιν τοῦ Δημοτικοῦ Νόμου, ἴσως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προκαλέσωμεν μίαν γνωμοδότησιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Βώλου καὶ τῶν παρέδρων τῶν κωμοπόλεων. Ἀλλὰ ταῦτα περὶ τοῦ τύπου· ἡ οὐσία ὅμως τίς εἶναι; εἶναι ἡ ἑξῆς: εἴτε διὰ τὸν ἕνα λόγον, εἴτε διὰ τὸν ἄλλον, δὲν ἐξεδόθη μέχρι τοῦδε τὸ Διάταγμα περὶ συστάσεως τῶν Δήμων· οἱ Δῆμοι αὐτοὶ δὲν θὰ ἔχουν ἄλλο εἰσόδημα τόσον σπουδαῖον, ὅσον τὸ ἐκ τοῦ ἐλαίου καὶ τὸ ἐκ τῶν ἐλαιῶν. Τοῦτο τὸ εἰσόδημα ἤρχισεν, καὶ μετ’ ὀλίγον χρόνον λήγει ἡ ἐποχὴ τῆς παραγωγῆς. Ἀπὸ τὴν μίαν ἄκραν εἰς τὴν ἄλλην τῆς Ἐπαρχίας Βώλου ἀκούεται ὁ πόθος νὰ ἐκδοθῇ ταχέως τὸ Διάταγμα περὶ συστάσεως τῶν Δήμων, διὰ νὰ εἰσπραχθῶσιν οἱ ἐφετεινοὶ δημοτικοὶ φόροι· διότι, ὡς εἶναι γνωστὸν, τὸ ἑπόμενον ἔτος δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἐλαιοφορία καὶ ἑπομένως, ἐὰν δὲν ψηφισθῇ ὁ φόρος ἐφέτος, θὰ φέρῃ τοῦτο δυσκολίας εἰς τὰ οἰκονομικὰ τῶν Δήμων. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβέστατον· ἡ Ἐπαρχία Βώλου ἐπιθυμεῖ αὐτὸν τὸν φόρον ἐναντίον τῶν ὅσων ἐλέχθησαν ἐνταῦθα τὰς τελευταίας ἡμέρας κατὰ τῆς ἐπιβολῆς φόρων. Καὶ εἰς τὰς ἀναφορὰς, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον εἰς τὴν Κυβέρνησιν περὶ συστάσεως τῶν Δήμων, τοῦτο ἀναφέρεται εἰς ἐκ τῶν λόγων καὶ ἐγὼ, ὅταν ἐζήτησα τὴν ταχεῖαν τῶν Δήμων σύστασιν, τοῦτο ἀνέφερα ὡς ἕνα τῶν σπουδαιοτέρων λόγων. Συνοψίζων λοιπὸν, λέγω τὰ ἑξῆς: συμφωνῶ, ὅτι τὸ ζήτημα ἔχει τὴν σπουδαιότητά του, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὀπισθοχωρῶμεν, ἀλλὰ νὰ προοδεύωμεν, ἀφοῦ μάλιστα καὶ ὁ ἴδιος κύριος Πρωθυπουργὸς παραδέχεται, ὅτι οἱ Δημοτικοὶ Νόμοι δὲν πρέπει νὰ ἀπομακρύνωνται τοῦ ἀποκεντρωτικοῦ συστήματος· ἐὰν δὲ θεωρηθῇ ἀναγκαῖον διὰ νὰ μὴ ἀπομακρυνθῶμεν τῶν διατάξεων τοῦ Δημοτικοῦ Νόμου, ἀπαιτοῦντος γνωμοδότησιν, δύναται νὰ προκληθῇ μία γνωμοδότησις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου καὶ τῶν Παρέδρων. Ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς οὐσίας, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι...

§66ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Διατί νὰ προκληθῇ γνωμοδότησις;

§67ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Διὰ νὰ μὴ καθιερωθῇ κακὸν προηγούμενον.

§68ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ἀλλὰ, ἐὰν προκληθῇ ἡ γνωμοδότησις, τότε δὲν ὑπάρχει ἡ ἀνάγκη τοῦ Νομοσχεδίου, διότι δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐγκρίνῃ ἢ νὰ ὁρίσῃ τὸ ποσὸν τοῦ φόρου.

§69ΡΟΥΦΟΣ. Ἐὰν ἓν Δημοτικὸν Συμβούλιον ἀρνηθῇ τὴν ἐπιβολὴν παντὸς φόρου, τότε τί θὰ γείνῃ;

§70ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ ἄρνησις, καὶ τότε ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἐπιβάλῃ τὸν φόρον. Ὑποθέτω ὅμως, ὅτι δύνανται νὰ συμβιβασθῶσι τὰ πράγματα λόγῳ τοῦ κατεπείγοντος, καὶ διότι, ἐὰν δὲν ψηφισθῇ αὐτὸς ὁ φόρος, ἡ συντήρησις τῶν Δήμων ἔσεται δυσχερής...

§71Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Φιλάρετε, ἡμεῖς θὰ ψηφίσωμεν ὑπὲρ τοῦ Νομοσχεδίου· παρατηρήσεις μόνον ἐκάμαμεν.

§72ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐὰν δὲ, λέγω, ὑπάρχωσιν οἱ πολεμοῦντες τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου τούτου, εἴτε ὡς παρανόμου, εἴτε ὡς καθιεροῦντος κακὸν προηγούμενον, νομίζω, ὅτι δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἱκανοποίησις, ἐὰν προστεθῇ εἰς τὸ Νομοσχέδιον, ὅτι ἡ χρῆσις αὐτοῦ τοῦ φόρου δὲν δύναται νὰ γείνῃ, ἐὰν δὲν προηγηθῶσι ψηφίσματα τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων.

§73ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πᾶσαι αἱ ἀντιῤῥήσεις, αἵτινες ὑπεβλήθησαν κατὰ τοῦ Νομοσχεδίου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ πᾶσαι αἱ παρατηρήσεις, αἱ ἀναγόμεναι εἰς τὴν δημοτικὴν κατάστασιν τῆς Ἐπαρχίας Βώλου, πᾶσαι μοὶ ἐφάνησαν ἐντελῶς μάταιαι καὶ περιτταὶ, ἰδίως δὲ παράδοξος ἡ ἀντίῤῥησις, ὅτι ἔπρεπε πρῶτον νὰ ἐρωτηθῇ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τῆς περιφερείας, πρὶν ἢ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου. Ἰδοὺ δὲ διατί. Ὁ Νόμος τῆς ἀφομοιώσεως εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐπεξέτεινε τὴν Ἑλληνικὴν Νομοθεσίαν ἅπασαν εἰς τὰς νέας Ἐπαρχίας, ἀλλ’ ὅπου ἦτον ἀνάγκη ἰδιαιτέρων ἢ προσωρινῶν διατάξεων, προενόησεν εἰδικῶς περὶ αὐτῶν. Ἰδίως δὲ καθ’ ὅσον προέκειτο περὶ δημοτικῆς φορολογίας, τὸ ἄρθρον 4 τοῦ Νόμου ῥητῶς διέταξεν, ἵνα «μέχρι τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν νέων Δημοτικῶν Ἀρχῶν ἐξακολουθῇ ἐν τοῖς ὑφισταμένοις Δήμοις ἡ αὐτὴ, ὡς πρότερον, Δημοτικὴ φορολογία. Ἀλλ’ ἐν τῷ ἀμέσως ἑπομένῳ ἐδαφίῳ, αὐτὸ ἐκεῖνο τὸ ἄρθρον ποιεῖται ἐξαίρεσιν καὶ ἐπιβάλλει φόρους Δημοτικοὺς νέους. Ὅπου ἠθέλησεν ὁ Νόμος ἐκεῖνος, διαρκούσης τῆς μεταβατικῆς καταστάσεως, νὰ καινοτομήσῃ καὶ νὰ μὴ ἀφήσῃ ὑφιστάμενα τὰ τέως κρατοῦντα, καὶ ἰδίως ἐπὶ δημοτικῶν φόρων, ἐκανόνισε τὰ περὶ αὐτῶν ἰδιαιτέρως. Τί δὲ ἄλλο ἔπραξε σήμερον ἡ Κυβέρνησις ἢ νὰ ὑποβάλῃ Νομοσχέδιον, ἐπεκτεῖνον εἰς ἄλλο κεφάλαιον δημοτικῆς φορολογίας τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ περὶ ἀφομοιώσεως Νόμου, ἐπειδὴ ἀπεδείχθη ἡ ἀνάγκη νέων δημοτικῶν εἰσπράξεων; Ἡ Κυβέρνησις ἄρα, τοῦτο πράξασα, ἔπραξε συμφώνως πρὸς τὸν περὶ ἀφομοιώσεως τῶν νέων Ἐπαρχιῶν νόμον.

§74Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μετὰ προσοχῆς ἤκουσα τοῦ τελευταίου καταβάντος τοῦ βήματος, καὶ νομίζω, ὅτι ἀκριβῶς ὅσα εἶπε εἶναι ἀρκετὰ, διὰ νὰ μὴ δικαιολογήσουν τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ Νομοσχεδίου, περὶ οὗ πρόκειται. Τῳόντι εὑρισκόμεθα εἰς ἔκτακτον κατάστασιν καθόσον ἀφορᾷ τὰς νέας Ἐπαρχίας, ἀλλ’ εἰς ἔκτακτον κατάστασιν ὑπάρχει φόβος νὰ καταστήσωμεν καὶ τὰς παλαιὰς Ἐπαρχίας, καθόσον σήμερον ἔχομεν σύγχυσιν γενικὴν, διότι καὶ εἰς τὰς Ἐφημερίδας τῆς Κυβερνήσεως βλέπομεν τοῦτο καὶ τὰ τηλεγραφήματα καὶ ψηφίσματα τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων ἀποδεικνύουν τὴν σύγχυσιν αὐτὴν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐτέθημεν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος. Καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν, ὅτι τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια ἀποφαίνονται ὑπὲρ τῶν φόρων, τοὺς ὁποίους μόνη ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ· καὶ διὰ τοῦτο βλέπομεν, ὅτι ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὰ δικαιώματα τῶν Δήμων. Ἀλλ’ ἐὰν ἦναι ἀνάγκη, χάριν τῆς ὑπάρξεως τῶν Δήμων εἰς τὰς νέας Ἐπαρχίας, νὰ ἐπιβληθῇ φορολογία τις, πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ μόνον ἐπὶ τῆς Ἐπαρχίας Βώλου; Δέν εἶναι ἀνάγκη τῆς ὑπάρξεως τῶν Δήμων ὅλης τῆς Θεσσαλίας; Καὶ καθὼς προβλέπομεν διὰ τοὺς Δήμους τῆς ἐπαρχίας Βώλου, δὲν πρέπει νὰ προβλέψωμεν καὶ διὰ τοὺς Δήμους ὁλοκλήρου τῆς Θεσσαλίας; Πρῶτον αἱ Δημοτικαὶ εἰσφοραὶ ἐπιβάλλονται ἐξ ἴσου εἰς ὅλα τὰ εἴδη τῶν ἀμέσων φόρων, καὶ ἐπιβάλλονται ἐξίσου συνεπείᾳ ἰδίας διατάξεως τοῦ Δημοτικοῦ Νόμου. Ὁ Νόμος περὶ δημοτικῶν φόρων τοῦ 1847 ἐν ἄρθρῳ 6 λέγει· «ἡ δημοτικὴ εἰσφορὰ ἐπιβάλλεται ἐξίσου ἐφ’ ὅλων τῶν πραγμάτων·» διατί; διότι ὅλοι οἱ δημόται πρέπει νὰ συνεισφέρωσιν ἀναλόγως τῆς περιουσίας τῶν ἀμέσων φόρων των διὰ τὴν συντήρησιν τῶν Δήμων, διότι ὅλοι οἱ δημόται ἐκ τῶν καλῶν, τὰ ὁποῖα ἡ δημοτικὴ διοίκησις ἔχει, ὠφελοῦνται. Ἐν τίνι δικαιώματι λοιπὸν ἐρχόμεθα ἡμεῖς νὰ ἐπιβάλωμεν φόρον δημοτικὸν εἰς ἓν μόνον εἶδος; Ἐν τίνι δικαιώματι ἐπιβάλλομεν τὸν φόρον τὸν δημοτικὸν μόνον εἰς τὰς ἐλαίας καὶ τὸ ἔλαιον; Καὶ ἐντεῦθεν δὲν θὰ ἐγερθῶσι παράπονα; Μ’ ὅλας τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔδωκαν οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἐκ τῆς Ἐπαρχίας Βώλου, δὲν δύναμαι ποτὲ νὰ πιστεύσω, ὅτι Ἐπαρχία, ἔχουσα πληθυσμὸν πεντήκοντα, ὅπως εἶπον, χιλιάδων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἔχῃ ἄλλα εἰσοδήματα παρὰ μόνον τὸ εἰσόδημα τοῦ ἐλαίου. Λίαν δὲ ὀρθῶς μετὰ τὴν ἀφομοίωσιν, ἥτις ἐπῆλθεν, ἀνέπτυξε τὸ ζήτημα ὁ ἐκ Γόρτυνος Βουλευτὴς, ὅτι οὔτε ὁ μέγας ἀριθμὸς τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων, οὔτε ὁ τρόπος, καθ’ ὃν ἐξελέχθησαν, οὔτε ἡ περιφέρεια τοῦ Δήμου, ἐὰν ἦναι ἴση μὲ τὴν Ἐπαρχίαν, οὐδὲν τούτων δύναται ν’ ἀποκλείσῃ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον τοῦ δικαιώματος ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀνεγνωρίσθη διὰ τοῦ Νόμου τῆς ἀφομοιώσεως τοῦ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον τῷ ἐπιβάλλουσιν οἱ Δημοτικοὶ Νόμοι. Ἡμεῖς ἀνεγνωρίσαμεν διὰ τῆς ἀφομοιώσεως τὴν ὕπαρξιν τῶν Δημάρχων καὶ τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων. Καὶ πῶς ἐννοεῖτε σεῖς; ἐννοεῖτε ὅτι οἱ Δήμαρχοι μὲν ὑφίστανται, τὰ Δημοτικὰ δὲ Συμβούλια, τὰ ὁποῖα ἐξελέχθησαν, — ἀδιάφορον κατὰ τίνα τρόπον καὶ τύπον, — αὐτὰ εἶναι ἀναρμόδια νὰ ἀποφασίσωσι περὶ ἐπιβολῆς φόρων; Αὐτὰ εἶναι τὸ ἁρμοδιώτερα, διὰ νὰ ἀποφανθῶσι καὶ ἐπιβάλωσι τὸν φόρον. Καὶ ἐὰν τὸ εἰσόδημα τοῦ ἐλαίου ἦναι τὰ 7)10 ὅλων τῶν εἰσοδημάτων, ἐπίσης ὀφείλουν νὰ φορολογηθοῦν καὶ τὰ 3)10· διότι ἐνδεχόμενον ἐγὼ νὰ ἦμαι πτωχὸς καὶ νὰ ἔχω μόνον εἰσόδημα τὸ ἔλαιον, καὶ ὁ ἄλλος νὰ ἦναι πλούσιος καὶ νὰ ἔχῃ μεγάλα εἰσοδήματα ἀπὸ τὸν οἶνόν του, ἀπὸ τοὺς δημητριακοὺς καρπούς του κλπ. Τί ζητεῖτε λοιπὸν νὰ κάμητε; Ζητεῖτε νὰ βάλετε φόρον εἰς ἐμὲ τὸν πτωχὸν, καὶ ὁ κύριος Καρτάλης, ὅστις δύναται νὰ ἔχῃ ζῶα, σίτους κλπ. νὰ μὴ πληρώσῃ τίποτε. Δὲν ἠρνήθη κανεὶς, κύριοι, οὔτε ἠμφισβήτησεν, ὅτι οἱ Δῆμοι πρέπει νὰ ἔχουν τοὺς πόρους, διὰ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ἀνάγκας τὰς δημοτικάς. Περὶ τούτου δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφισβήτησις, καὶ οὐδεὶς θέλει φέρει ἀντίῤῥησιν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αὐτὸ ἠδύνατο νὰ γείνῃ κανονικώτερον, καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη κανενὸς Νόμου. Ἀλλὰ ἐκεῖ ὅπου λέγετε, ὅτι εἰς ὅλα τὰ ἄλλα εἴδη θὰ ἐπιβληθῇ φόρος, κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐπιβληθῇ φόρος εἰς τὰ ἄλλα εἴδη;

§75ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχουσι.

§76Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀφοῦ ἐπεβλήθησαν οἱ ἄλλοι φόροι, διατί δὲν ἐπεβάλλετο καὶ αὐτός;

§77ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἐπεβλήθησαν ἤδη.

§78Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν περὶ δημοτικῶν φόρων, καὶ πρέπει νὰ ἐννοῆτε περὶ τίνος ὁμιλοῦμεν· καὶ δημοτικὸν φόρον δὲν δύναται νὰ ἐπιβάλῃ κανεὶς ἄλλος, παρὰ μόνον τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια, τὴν ἐποπτείαν τῶν ὁποίων ἔχει μόνον ἡ Κυβέρνησις· πρέπει δὲ τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια νὰ ψηφίζωσι τοὺς φόρους καὶ ὄχι ἡ Διοίκησις. Παρ. χάριν, ἐὰν ἓν Δημοτικὸν Συμβούλιον ἤθελεν ἀποφανθῆ, ὅτι οἱ φόροι, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἐπιβληθῶσι, πρέπει νὰ ἦναι 1% ἢ ½%, τότε ἡ Διοίκησις λέγει, ὅτι, ἐπειδὴ ὑπάρχουν ἀνάγκαι εἰς τὸν τόπον, δὲν ἐπιτρέπω τοῦτο καὶ τροποποιῶ τὴν ἀπόφασιν καὶ ἐπιβάλλω 2%. Οὐδέποτε ὅμως ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Διοίκησις μόνη, χωρὶς ν’ ἀποφανθῇ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, νὰ εἴπῃ: ἐπιβάλλω φόρον. Καὶ ἐγὼ παραδέχομαι τὴν ἰδέαν σας, ὅτι δὲν γνωρίζομεν ἡμεῖς, καὶ ὅτι σεῖς γνωρίζετε· ἀλλ’ ἀκριβῶς τοῦτο δὲν μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλωμεν φόρον, τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐπιβάλουν οἱ ἁρμόδιοι. Καὶ τί ἄλλο ὑποστηρίζομεν ἡμεῖς; ὅτι διὰ τῶν ἁρμοδίων, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὰς ἀνάγκας, πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ ὁ φόρος. Αὐτὸς εἶναι ὁ πρῶτος λόγος. Ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ἐναντίοι. Βεβαίως δὲν θέλομεν νὰ καταστρέψωμεν οὔτε τοὺς Δήμους, οὔτε τὰς δημοτικὰς ἀνάγκας, ἀλλὰ πρέπει νὰ γίνωνται τὰ πράγματα κατὰ τοὺς καθεστῶτας Νόμους.

§79ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Ἡ δημοτικὴ διαίρεσις εἰς τὸν Βῶλον δὲν ἐπῆλθε, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς σᾶς εἶπε. Τί ἔπρεπε λοιπὸν νὰ συμβῇ; ἔπρεπε νὰ μείνωσιν οἱ Δῆμοι ἐστερημένοι παντὸς φόρου; Ὁ πόρος δὲ, τὸν ὁποῖον ἔχουσιν οἱ Δῆμοι, δὲν εἶναι παρὰ μόνον αἱ ἐλαῖαι καὶ τὸ ἔλαιον. Ὁ Νόμος δὲν εἶναι παρὰ ἀσφαλιστικός, καὶ δὲν ἀφορᾷ εἰμὴ μόνον εἰς τὸ ἔλαιον. Αὐτὸς ὁ φόρος θὰ κατατεθῇ εἰς τὸ δημόσιον Ταμεῖον, καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ Νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα ποῖος δύναται νὰ τὸν ἐπιβάλῃ· τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον; ἀλλὰ δυνάμει τοῦ Νόμου περὶ ἀφομοιώσεως δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα; Ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ τὸν ἐπιβάλῃ; βεβαίως ὄχι. Διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸν Νόμον, διὰ νὰ ψηφισθῇ, διότι, εἶπον, οὔτε τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, οὔτε ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο νὰ ἐπιβάλῃ αὐτὸν τὸν φόρον.

§80ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ Νόμου προτείνεται ἡ ἐπιβολὴ δημοτικοῦ φόρου εἰς τοὺς Δήμους τῆς ἐπαρχίας Βώλου. Ζήτημα ἐγεννήθη, ἦτο ἀνάγκη νὰ ἐκδοθῇ Νόμος περὶ τούτου, ἢ ἤρκουν οἱ ὑπάρχοντες καὶ λειτουργοῦντες Νόμοι; Ἠκούσατε, κύριοι, ὅτι ὑπὸ τῶν φρονούντων, ὅτι ἐπαρκεῖς εἰσιν οἱ ὑπάρχοντες Νόμοι, δύω συστήματα ἐφαρμογῆς τοῦ φόρου ἐπροτάθησαν. Ὑποστηρίζουν τινὲς, ὅτι διὰ τοῦ ὑπάρχοντος Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἔπρεπε νὰ ἐπιβληθῇ ὁ φόρος· ἀλλ’ ἀντετάχθη, ὅτι ἀμφίβολος εἶναι ἡ δικαιοδοσία τοῦ Συμβουλίου τούτου, ὡς καὶ ἡ τοπικὴ ἔκτασις τῆς περιφερείας του. Τοὐναντίον ὑπεστήριξεν ἐμμέσως ὁ προαγορεύσας κύριος Δραγούμης, ὅτι ὁ φόρος πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ κατὰ τοὺς ἰσχύοντας πρὸ τῆς ἑνώσεως περὶ φορολογίας Νόμους, διότι τὸ ἄρθρον 4 τοῦ περὶ ἀφομοιώσεως Νόμου διετήρησεν ἐν ἰσχύϊ τὴν προτέραν δημοτικὴν φορολογίαν. Ἀλλ’ ἀμφιβολία δύναται νὰ ἐγερθῇ ἂν ἐν τῇ διετηρήσει περιέχεται καὶ ἡ ἐπιβολὴ νέου φόρου. Ὁπωσδήποτε ἀμφισβήτησις σπουδαία ἐγείρεται περὶ τοῦ νομίμου τρόπου τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου, περὶ οὗ πρόκειται, δυνάμει τῶν ἰσχυόντων Νόμων. Ἐν τῇ ἀμφισβητήσει ταύτῃ βλάπτει τίποτε πρὸς νομιμωτέραν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου νὰ εἰσαχθῇ νέος περὶ τούτου Νόμος; Ὅλοι οἱ δημοτικοὶ φόροι δυνάμει Νόμων ἐπιβάλλονται· ἂν δὲ οἱ ὑπάρχοντες Νόμοι ἀναθέτωσι τὸ ἔργον τοῦτο εἰς δημοτικὰς καὶ διοικητικὰς Ἀρχὰς, οὐδὲν τὸ κωλύων, εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις, νὰ καταφύγωμεν αὖθις εἰς τὴν πηγὴν πάσης φορολογίας, ἤγουν εἰς τὴν Νομοθετικὴν Ἐξουσίαν. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἕτεροι λόγοι, δι’ οὓς ἦτο ἀναπόφευκτον νὰ ἐπιβληθῇ ὁ φόρος διὰ νέου Νόμου· εἶναι δὲ οὗτοι ὅτι τὸ Νομοσχέδιον δὲν πραγματεύεται μόνον περὶ ἐπιβολῆς τοῦ φόρου, ἀλλὰ καὶ περὶ εἰσπράξεως αὐτοῦ καὶ περὶ διανομῆς αὐτοῦ. Ἀληθῶς ὁ φόρος θὰ ἐπιβληθῇ ὑπὲρ ὅλων τῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βώλου σχηματισθησομένων Δήμων· ἑπομένως πρέπει νὰ προσδιορισθῇ καὶ πῶς γενήσεται ἡ μεταξὺ αὐτῶν διανομή. Ὁ προσδιορισμὸς οὗτος δὲν ἠδύνατο νὰ γείνῃ ἄνευ Νόμου. Ὁ Νόμος λοιπὸν εἶναι ἀναγκαῖος, καὶ ἵνα ἐκλείψῃ πᾶσα ἀμφιβολία περὶ τῆς νομιμότητος τοῦ φόρου καὶ διότι εἰσάγει νέας διατάξεις, αἱ ὁποῖαι μόνον διὰ Νόμου δύνανται νὰ εἰσαχθῶσιν. Οὐδεὶς λοιπὸν ὑπάρχει λόγος οὔτε κατ’ οὐσίαν, οὔτε κατὰ τύπους κωλύων τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Νομοσχεδίου.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ Νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκονται τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3 τοῦ Νομοσχεδίου καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§82ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Μετὰ τὸ τρίτον ἄρθρον, προτείνω καὶ 4ον ἄρθρον πρόσθετον ὡς ἑξῆς: «Ὁ παρὼν Νόμος ἰσχύει ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς καταχωρίσεως αὐτοῦ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, καὶ μόνον διὰ τὴν ἐφετεινὴν παραγωγήν».

§83ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐγγραφῇ τὸ «διὰ τὴν ἐφετεινὴν παραγωγὴν», διότι θὰ γεννηθῇ ἀμφιβολία. Πιθανόν τις τὰς ἐλαίας του νὰ μὴ τὰς πωλήσῃ ἐφέτος (θόρυβος). Ἡ Βουλὴ κατόπιν παρεδέχθη καὶ τὸ πρόσθετον 4ον ἄρθρον, ὡς καὶ τὸ σύνολον εἰς ά. συζήτησιν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ συστάσεως Ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως.

§85ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου θέλω ζητήσει πληροφορίας τινάς. Κατ’ ἀρχὴν, κύριοι, δὲν εἶμαι ἐναντίος τῆς συστάσεως εἰδικοῦ Ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἡ ὁμόφωνος ὅμως σύστασις τῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς ἐπεξεργασθείσης τὸ ὑπὸ συζήσιν νομοσχέδιον, τοῦ ν’ ἀπαλλαχθῶσιν οἱ Δῆμοι ἀπὸ τῆς εἰσφορᾶς πρὸς συντήρησιν τῶν δημοτικῶν σχολείων, μοὶ δίδει ἀφορμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν νὰ μοὶ δώσῃ τὰς ἑξῆς πληροφορίας. Πιστεύω δὲ ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, καθὼς καὶ ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐμελέτησαν τὸ νομοσχέδιον ὑπὸ ὅλας αὐτοῦ τὰς φάσεις, καὶ ἑπομένως δὲν θέλουν δυσκολευθῆ νὰ μᾶς δώσωσι τὰς ἑξῆς πληροφορίας (ἀναγινώσκει).

§86ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς τὴν γʹ συζήτησιν.

§87ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητῶ πίνακας, οὐχὶ προφορικὰς πληροφορίας.

§88ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἦναι, πιστεύω, εἰς θέσιν κατὰ τὴν γʹ συζήτησιν νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας περὶ τοῦ πιθανοῦ ποσοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον νομίζει, ὅτι θ’ ἀνέλθῃ τὸ ἐνεργητικὸν τοῦ Ταμείου, ὅταν ἐφαρμοσθῇ ὁ νέος Νόμος. Μετὰ τὴν προσθήκην δηλ. τῶν 800,000 δραχ. ποῖαι νομίζει κατὰ προσέγγισιν ὅτι θὰ ἦναι αἱ εἰσπράξεις ἐκ τοῦ ἑνὸς τετάρτου ἐπὶ τῶν δημοτικῶν φόρων, ἐκ τῶν 5% τῶν εἰσοδημάτων τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας, ἐκ τῶν κληροδοτημάτων, ἅτινα δύναται νὰ διαθέσῃ τὸ Ὑπουργεῖον ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως κτλ. ὥστε ἡ Βουλή, γνωρίζουσα τὰ ποσὰ ταῦτα, νὰ δυνηθῇ νὰ κρίνῃ ἂν οἱ πόροι, οὓς ὁρίζει χάριν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀνταποκρίνωνται εἰς τὰς διαθέσεις της. Βεβαίως ἀκρίβεια περὶ τὰ ποσὰ ταῦτα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ, ἀλλ’ ἀρκεῖ νὰ γνωρίζωμεν αὐτὰ καὶ κατὰ προσέγγισιν μόνον.

§89ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Θέλω προσπαθήσει νὰ φέρω τὰς πληροφορίας ταύτας εἰς τὴν Βουλὴν ὅσον τὸ δυνατὸν ἀκριβεῖς. Λυποῦμαι, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ φέρω ἀκριβεῖς ἐντελῶς. Ποῖον τὸ αἴτιον, θὰ σᾶς τὸ εἰπῶ. Εἰς ἐκεῖνο μόνον, τὸ ὁποῖον ἐν κεφαλαίῳ ἐξήτασεν ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος, παρατηρῶ, ὅτι οἱ Δῆμοι συνεισφέρουσι περίπου ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον ὑπὲρ τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀναγινώσκεται τὸ Νομοσχέδιον περὶ συστάσεως Ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ τὰ ἄρθρα αὐτοῦ 1, καὶ 2.

§90ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς τὴν 5ην παράγραφον τοῦ ἄρθρου 3ου παρακαλῶ νὰ γείνῃ ἡ ἑξῆς προσθήκη «Οἱ τόκοι καὶ τὰ εἰσοδήματα τῶν κατὰ τὰς νέας Ἐπαρχίας κληροδοτημάτων, δωρεῶν, ἢ περιουσιῶν μοναστηριακῶν, ἢ κοινοτικῶν, ὡρισμένων διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν» αὐτὸ νὰ τεθῇ ὡς 5ον ἐδάφιον, καὶ τὸ 5ον τοῦ σχεδίου νὰ γείνῃ 6ον καὶ οὕτω καθεξῆς.

§91ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§92ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἔχει ἔκθεσιν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ γνωμοδοτεῖ ὅπως ἀπαλλαχθῶσιν οἱ δῆμοι πάσης εἰσφορᾶς ὑπὲρ τοῦ Ταμείου.

§94ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριοι, ἡ πρότασις αὕτη ἀντιβαίνει εἰς τὸ Σύνταγμα.

§95ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Τουλάχιστον ν’ ἀπαλλαγῶσιν ἐκ τῶν προσθέτων βαρῶν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3ον ὡς ἐτροποποιήθη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4ον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§97ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς τὴν τελευταίαν γραμμὴν τοῦ ἄρθρου 5ου ὑπάρχει ἓν τυπογραφικὸν λάθος· χρειάζεται «ἐκλογικοῖς καταλόγοις ἐγγεγραμμένων κατοίκων τοῦ χωρίου». Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 5ον, 6ον, 7ον, 8ον, 9ον, 10ον, 11ον, 12ον, καθὼς καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§98ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως μετὰ τῶν ἄλλων πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἐζήτησαν οἱ ἄλλοι ἀξιότιμοι Βουλευταὶ, νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ μᾶς φέρῃ καὶ προϋπολογισμὸν τῆς δαπάνης, ἣν ἀπαιτεῖ ἡ σύστασις πλήρους Δημοτικοῦ Σχολείου.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ προσθήκης ὑπαλλήλων εἰς τὸ Τελωνεῖον Πειραιῶς. (Ἀναγινώσκεται τὸ Νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν πληρωμάτων τῶν ἀτμοτελωνίδων. Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ 1ου ἄρθρου.

§101ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Αἱ δραχμαὶ εἶναι παλαιαὶ ἢ νέαι;

§102ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Αἱ δραχμαὶ εἶναι παλαιαὶ, διότι τὸ Νομοσχέδιον εἶναι ὑπογεγραμμένον πρὶν ἀποφασισθῇ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νέου συστήματος· θὰ γείνῃ ἑπομένως ἡ ἀναγωγή.

§103Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ τὰς αἰτίας ἕνεκα τῶν ὁποίων προτείνει ν’ αὐξηθῶσιν οἱ μισθοί.

§104ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Αἱ ἀτμοτελωνίδες πράγματι ἐπέφερον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν τελωνειακὴν σπουδαίαν ὠφέλειαν διὰ τῆς ἐπιτηρήσεως, ἀλλ’ αὐταὶ ἔχουν ἀνάγκην πληρωμάτων, οἱ δὲ μισθοὶ, ὡς ἦσαν κεκανονισμένοι, δὲν ἱκανοποίουν τοὺς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ὥστε συχνὰ ἐδίδοντο παραιτήσεις, καὶ ἅμα εὕρισκον οἱ ἐν αὐτῇ ἄλλην ὑπηρεσίαν ἐγκατέλειπον τὴν τοῦ Δημοσίου. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἤμεθα αὐστηροί, ἐνῶ πρέπει νὰ ἤμεθα, διότι εἶναι ἀκατάπαυστος ἡ ὑπηρεσία καὶ ἡ ἐν τῇ θαλάσσῃ διαμονή· ἅμα δὲ φανῶμεν αὐστηροὶ, ἀμέσως προφασίζονται, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐξακολουθήσωσι λαμβάνοντες τόσον ὀλίγον μισθόν. Ἡμεῖς, ὡς θέλετε ἰδεῖ καὶ ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ, προτείνομεν νὰ αὐξήσῃ καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀτμοτελωνίδων, διότι ηὔξησαν καὶ τὰ παράλια καὶ ἔχομεν ἀνάγκην περισσοτέρων μέσων ἐπιτηρήσεως· ἐὰν δὲ ἐρευνήσητε τὴν ὑπηρεσίαν, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἕκαστος Τελώνης ζητεῖ ἀτμοτελωνίδα. Ἐπειδὴ λοιπὸν ἔχομεν τοὺς ἀνθρώπους τῶν ἀτμοτελωνίδων ἀκαταπαύστως εἰς ἐνέργειαν καὶ οὐδέποτε ἐπιτρέπομεν νὰ μένωσι εἰς λιμένα, ἀλλὰ πάντοτε νὰ ᾖναι εἰς κίνησιν, διὰ τοῦτο πρέπει νὰ τοὺς ἀνταμείβωμεν ἀναλόγως.

§105ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Πληρώνονται ὀλιγώτερον τῶν ναυτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς ἐμπορικὰ πλοῖα;

§106ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Πολὺ ὀλιγώτερον. Ἀναγινώσκεται τὸ Νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς πρώτην συζήτησιν.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχομεν ἄλλην ἐργασίαν. (Διαλύεται ἡ συνεδρίασις· ὥρᾳ 6ῃ).