1882.10.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 4

τῆς 29 8βρίου 1882

(Παρασκευή).

Ὥρα 3 Μ. Μ. (Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπέστειλεν εἰς τὴν Βουλήν τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας. Νὰ γείνῃ ἡ κλήρωσις. (Γενομένης τῆς κληρώσεως ὑπὸ τοῦ Ἀντιπροέδρου κ. Ῥουσσοπούλου, ἔλαχεν εἰς τὸ 8ον Τμῆμα).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὰ μέλη τοῦ 8ου Τμήματος νὰ συνέλθωσιν αὔριον, ὅπως ἐξελέγξωσι τὴν ἐκλογὴν Ἠλείας. Ὁ κ. Σ. Πετμεζᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§3ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταί, μαθηταί τινες τῆς Στρατ. Σχολῆς ἀπεπέμφθησαν παρὰ τοῦ Διοικητοῦ σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, διότι δὲν εὐκολύνθησαν νὰ καταθέσωσι τὸ τίμημα τῶν διδάκτρων, καὶ δύω ἐξ αὐτῶν εἶναι μαθηταὶ τῆς τελευταίας τάξεως, τελειώνουν τὰς σπουδάς των, ὑπολείπεται δὲ αὐτοῖς τρίμηνον χρονικὸν διάστημα διὰ νὰ ἐξέλθωσιν εἰς τὸν στρατόν. Ἐὰν οἱ μαθηταὶ αὐτοὶ δὲν ἐπανέλθωσι, χάνουν τὸ στάδιον, τὸ ὁποῖον διέτρεξαν σπουδάζοντες ἐξ ἔτη· δὲν εἶναι δὲ καὶ εὔκολον νὰ ἐπιδοθῶσιν εἰς ἄλλο ἔργον, διότι ἡλικιώθησαν. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ καταστραφῶσιν αὐτοὶ οἱ νέοι, διότι δὲν δύνανται πλέον νὰ ἐπιχειρήσωσι τίποτε. Ἐννοῶ ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ μία οἰκονομία δηλ. ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τῆς Βουλῆς δὲν δύναται νὰ γείνῃ καμμία οἰκονομία, διότι ὁ νόμος εἶναι τοιοῦτος. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ εὐαρεστηθῇ, νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ἐπανέλθωσιν οἱ νέοι οὗτοι εἰς τὴν Σχολήν, ὁ δὲ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐξεύρῃ τὸ μέσον εἴτε διοικητικῶς εἴτε διὰ νόμου νὰ συμβιβάσῃ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν διὰ νὰ μὴ καταστραφῶσιν αὐτοὶ οἱ νέοι.

§4ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἔχει δικαιοδοσίαν ἡ Βουλὴ περὶ αὐτῶν τῶν πραγμάτων.

§5Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ θυσιάσητε αὐτοὺς τοὺς νέους!

§6Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀποφασίσῃ περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, καθόσον γίνεται μία ἀδικία ἡ ἑξῆς· τινὲς τῶν μαθητῶν εἰσιν ὑπότροφοι τῆς βασιλίσσης, ἕνεκα δὲ λόγων ἀγνώστων εἰς ἐμέ, χωρὶς νὰ εἰδοποιηθῶσιν οἱ γονεῖς ὅτι εἰς τὸ μέλλον οἱ ὑπότροφοι οὗτοι δὲν θὰ ἦναι, ἀπεπέμφθησαν. Οἱ γονεῖς, ἄλλοι μὲν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσουν τὸ ποσὸν τοῦτο, ἄλλοι δὲ εἶναι· ὁπωσδήποτε ἔπρεπε νὰ εἰδοποιήσῃ τὸ Αὐλαρχεῖον ὅτι θέλει παύσει ἡ ὑποτροφία εἰς τὸ μέλλον. Λοιπὸν ὑπάρχει ἀδικία, διότι οἱ γονεῖς δὲν εἰδοποιήθησαν, ἔπρεπε δὲ νὰ εἰδοποιηθῶσιν. Ὁπωσδήποτε αὐτὸ εἶναι, κατ’ ἐμὴν γνώμην, πρᾶξις ὅλως διόλου ἄδικος, ἀφορῶσα μόνον τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ὁποῖον παρακαλοῦμεν νὰ λάβῃ μίαν μέριμναν περὶ τούτων.

§7Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ποσὸν 3–4 χιλ. δρ. δὲν εἶναι, μοὶ φαίνεται, ἀντάξιον, ὥστε νὰ φανῇ φειδωλὴ ἡ Βουλή.

§8ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (πρωθυπουργός). Θὰ ἐξηγήσω, κύριοι, περὶ τίνος πρόκειται. Τὸ στρατιωτικὸν σχολεῖον τῶν Εὐελπίδων ἦτο ὠργανισμένον διὰ Β. Διατάγματος τοῦ 1860. Κατὰ τὸ Διάταγμα ἐκεῖνο, οἱ μαθηταὶ, οἱ ἐπὶ μίαν τριμηνίαν καθυστεροῦντες τὴν πληρωμὴν τῶν τροφείων, ἀπεβάλλοντο τῆς Σχολῆς ὑπὸ τοῦ Διοικητοῦ αὐτῆς, ὅστις ὤφειλε ν’ ἀναφέρῃ περὶ τῆς ἀποβολῆς εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Ἐν τῇ πρακτικῇ, εἴτε ὁ Διοικητὴς τῆς Σχολῆς δὲν ἀπέβαλλε τοὺς μαθητὰς ἐγκαίρως τοὐλάχιστον, εἴτε ἐὰν μετὰ μακρὰς καθυστερήσεις ἀπέβαλλέ τινα, ἐγίνετο ἔκκλησις εἰς τὸ ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον διέταττε τὴν ἐπάνοδον αὐτοῦ, στηριζόμενον εἰς τὴν φράσιν τοῦ Διατάγματος, καθ’ ἣν ὁ Διοικητὴς τῆς Σχολῆς ὀφείλει ν’ ἀναφέρῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Βεβαίως ἡ τοιαύτη ἀκύρωσις τῆς ἀποφάσεως τοῦ Διοικητοῦ ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου δὲν ἦτο κανονικὴ, ἐξ αὐτῆς δ’ ἐπήρχοντο ἐλλείμματα πολλῶν χιλιάδων δραχμῶν. Ὅτε ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, εὗρον καθυστέρημα ἐκ τῶν τότε ἐν τῇ Σχολῇ νέων 64 χιλιάδων δραχμῶν, καὶ ἔχων τοῦτο ὑπ’ ὄψιν, ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ὅπερ ἐπεψηφίσθη παρ’ αὐτῆς καὶ εἶναι ἤδη νόμος τοῦ Κράτους, προσέθηκα διάταξιν εἰς τὸ περὶ καθυστερήσεων ἄρθρον τοῦ Διατάγματος, καθ’ ὅ ὁ Διοικητὴς εἶναι ὑπόλογος ἐπὶ τῇ μὴ ἀποπομπῇ τοῦ μαθητοῦ, ἐὰν διατηρήσῃ αὐτὸν ἐν τῇ Σχολῇ μετὰ καθυστέρησιν ἐπὶ τριμηνίαν. Συνέπεια τῆς διατάξεως ταύτης ὑπῆρξεν, ὅτι ὁ Διοικητὴς τῆς Σχολῆς, ἀφοῦ εἰδοποίησε πάντας τοὺς καθυστεροῦντας, ὅτι θέλει προβῆ εἰς τὸ ἐπιβαλλόμενον αὐτῷ μέτρον, προέβη εἰς αὐτὸ εὐθύς. Κατόπιν τῆς ἀποφάσεως ταύτης ἐγένοντο πρὸς τὸ ὑπουργεῖον πολλὰ παράπονα. Πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ πέρυσι ψηφισθέντος περὶ τοῦ Σχολείου νόμου, οἱ καθηστεροῦντες νέοι ἦσαν, νομίζω, περὶ τοὺς 60, ὀφείλοντες τὸ ποσὸν τῶν 64 χιλιάδων δραχ. μετὰ δὲ τὴν παρέλευσιν τῆς τοῦ νόμου ἐκείνου τριμήνου διορίας περιωρίσθη ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν εἰς 10 καὶ μόνον, ὀφείλοντας 9,545 δραχμάς· ἀλλὰ καὶ ἐκ τούτων τῶν δέκα, οἱ πλεῖστοι ὑπέβαλον ἀναφορὰς δικαιολογητικάς· ἄλλοι μὲν ἰσχυρίσθησαν ὅτι εἶχον καταβάλει τὸ ποσὸν, ἀλλ’ ὅτι ὁ ἐπίτροπός των δὲν εἶχε λάβει τὴν εἰδοποίησιν, διότι, ἐπὶ ἐφαρμογῇ πρώτῃ τοῦ νόμου, δὲν ὑπῆρχέ τις κανονικῶς ἐντεταλμένος τὴν ἔγκαιρον πληρωμήν. Ὑπάρχουσιν οἱ δύω νέοι, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Ξηροχωρίου, εἰπὼν ὅτι ἡ βασίλισσα κατέβαλλε τὰ τροφεῖα, ἡ δὲ βασίλισσα ἦτο ἀποῦσα, δὲν εἶχε δὲ γείνει κοινοποίησις πρὸς τὸ Αὐλαρχεῖον περὶ τῆς ὀφειλῆς. Ὁπωσδήποτε ἐδόθησαν λόγοι ἱκανῶς σπουδαῖοι πρὸς ἐξήγησιν τῆς βραδυτῆτος. Ἀλλὰ τὸ γράμμα τοῦ νόμου εἶναι ῥητὸν, πρέπει δὲ νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι, ἂν ἐπέτρεπεν ὁ νόμος μέτρα ἐπιεικείας, θὰ ἐκινδυνεύομεν καὶ πάλιν νὰ ἴδωμεν τὰς αὐτὰς καθυστερήσεις ἐπαναλαμβανομένας, ἀλλὰ μέτρα ἐπιεικείας ὁ νόμος δὲν ἐπιτρέπει. Οὐχ ἧττον πρέπει ἀφ’ ἑτέρου νὰ μὴ παροραθῇ, ὅτι πρόκειται περὶ τῆς πρώτης ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, καὶ ὅτι κατ’ αὐτὴν εἶναι δυνατὸν νὰ συνέβησάν τινες παραλείψεις ἐκ τῆς μὴ ἐγκαίρου γνώσεως τῶν διατάξεων αὐτοῦ· τὸ δὲ ἀναμφήριστον εἶναι, ὅτι ἐκ τούτου κινδυνεύει νὰ καταστραφῇ τὸ μέλλον ἰδίως τῶν ἐκ τῶν ἀνωτέρων τάξεων ἀπολυομένων νέων. Φρονῶ ἄρα, ὅτι δυνάμεθα οὐχί ποτε, ὅπως πρότερον, δι’ ἀποφάσεως ὑπουργικῆς καθ’ ὑπέρβασιν λαμβανομένης, ἀλλὰ διὰ νόμου ν’ ἀναβάλωμεν ἐπὶ χρόνον βραχὺν τὴν ἐφαρμογὴν τῆς διατάξεως τῆς ἀφορώσης εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν νέων ἐπὶ τῇ καθυστερήσει. Κατὰ τὴν ἰδέαν ταύτην συνέταξα νομοσχέδιον ἔχον ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει). (Ὅρα Παράρτημα).

§9ΚΑΛΛΙΓΑΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριοι, ὑποβάλλων εἰς τὴν ὑμετέραν ἐπιψήφισιν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἐπιόντος ἔτους, ἐπικαλοῦμαι τὴν ὑμετέραν προσοχήν, ὅπως δυνηθῶ νὰ ἐξηγήσω τὰ ἀπροσδόκητα ἀποτελέσματα, εἰς τὰ ὁποῖα μετὰ θάῤῥους δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι εὐτυχῶς ἐφθάσαμεν. Ὅτε κατὰ πρῶτον ἀνῆλθον ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου, ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, προέταξα τρία ἀξιώματα, τὰ ὁποῖα τὸ ὑπουργεῖον προέθετο ν’ ἀκολουθήσῃ κατὰ τὴν διαχείρισιν τῶν οἰκονομικῶν, πλήρη ἔλεγχον, προπαρασκευὴν εἰς ἰσοῤῥοπίαν καὶ οἰκονομίαν ὅσον ἔνεστιν ἄνευ βλάβης τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων. Ἐκ τῶν τριῶν τούτων ἀξιωμάτων, τὸ δεύτερον, ἡ προπαρασκευὴ τῆς ἰσοῤῥοπίας ἐφαίνετο εἰς ἐμὲ πρᾶγμα ἀπίθανον, δύναμαι νὰ τὸ ὁμολογήσω. Ἐνόμιζον, ὅτι ἡ ἰσοῤῥοπία εἶναι ἡ πόῤῥω κειμένη γῆ τῆς ἐπαγγελίας, τὴν ὁποίαν ἴσως μακρόθεν ἐδυνάμεθα νὰ κατοπτεύσωμεν, ἀλλὰ πολὺς καιρὸς ἔμελλε νὰ παρέλθῃ ἕως ὅτου νὰ προσεγγίσωμεν πρὸς αὐτήν. Καὶ ἐν τούτοις, κατὰ τὸ σήμερον προσαγόμενον ἀποτέλεσμα, οὐ μόνον προσηγγίσαμεν, οὐ μόνον ἀπέβημεν ἐπὶ τῆς ἀκτῆς τῆς ἰσοῤῥοπίας, ἀλλ’ ἀνελπίστως προέβημεν καὶ περαιτέρω ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τῆς ἰσοῤῥοπίας. Βεβαίως εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναπτύξω τὰ καθέκαστα διὰ μακρῶν, ὅπως καταδείξω, ὅτι δὲν εἶναι πλάνη, ὅτι εἶναι ἀποτέλεσμα πραγματικὸν καὶ ὅτι μετὰ μαθηματικῆς ἀκριβείας ἀποδεικνύεται. Εἶναι φυσικόν, ὅτι ὅστις ὁρμᾶται ἐκ τοῦ τελευταίου πορίσματος τοῦ ψηφισθέντος προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους δύναται νὰ διστάζῃ, ἂν ἡ ἰσοῤῥοπία ἦναι πραγματική, ἂν ᾖναι πιθανὸν νὰ κατορθωθῇ εἰς τοσοῦτον μικρὸν χρονικὸν διάστημα. Ποῖον ἦτο τὸ τελευταῖον πόρισμα αὐτοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ; Ἐψηφίσαμεν ἔσοδα 68 ἑκατομμυρίων καὶ ἑκατοντάδας τινὰς χιλιάδων δραχμῶν, ἔξοδα δὲ 80 ἑκατομμυρίων καὶ χιλιάδας τινὰς δραχμῶν. Εἴχομεν λοιπὸν ἔλλειμμα προφανῶς ἀποδεδειγμένον 12 ἑκατομμυρίων. Εἰς αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα προσετέθη ἀκόμη καὶ ἄλλο ποσόν, προσετέθη τὸ ποσὸν ἑνὸς ἑκατομμυρίου φόρου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων, μὴ ψηφισθέντος. Τὰ 12 λοιπὸν ἔγειναν 13 ἑκατομμύρια. Ἐὰν οὐδὲν ἄλλο ἐδυνάμεθα νὰ πράξωμεν, ἐὰν ἔμενε τὸ πρᾶγμα ὅπως διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους εἶχε καθορισθῆ, τὸ ἔλλειμμα τοῦ προσεχοῦς ἔτους ἔμελλε νὰ ἦναι πολὺ ἀνώτερον. Καὶ ἔμελλε νὰ ἦναι πολὺ ἀνώτερον, διότι ἐν τοῖς ἐσόδοις τοῦ 1882 συμπεριλαμβάνεται ποσόν, τὸ ὁποῖον δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπαναλάβωμεν κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος, ἤτοι τὸ ἐκ τῆς νομισματοποιΐας ἔσοδον ἐκ 2,300,000 δραχμῶν· τὸ ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τοῦ ὑλικοῦ τοῦ Στρατοῦ 1,500, 000· ἐκ τῶν καταβολῶν τῶν κληρωτῶν 600,000, καὶ ἄλλα τινὰ, τὰ ὁποῖα διὰ μακρῶν εἶναι περιττὸν ν’ ἀπαριθμήσω, ἀρκεῖ μόνον νὰ μνημονεύσω ποσὸν περιεχόμενον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἐπαναλαμβανόμενον ἐκ τοῦ πρίν, ἐνῷ εἶναι ψευδὲς καὶ ἀνύπαρκτον, δρ. 1,500,000 ἐκ τῆς ἀνανεώσεως τῶν καθυστερουμένων χρεῶν· ὅση καὶ ἂν ἔγεινε φροντίς, ὅση καὶ ἂν κατεβλήθη ἐνέργεια περὶ αὐτῆς τῆς ἀνανεώσεως, δὲν ἀνεδείχθη ποσὸν ὑπὲρ τὰς 50,000 δραχμῶν. Ἄρα καὶ αὐτὸ τὸ ποσὸν εἶναι διαγραπτέον. Κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος ἔχομεν ἐλαιοφορίαν, καὶ ἡ συνέπεια εἶναι ὅτι κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος ἡ ἐλαιοφορία δὲν θέλει ὑπάρχει· ἰδοὺ λοιπὸν καὶ ἄλλο ἔσοδον ἐκ τοῦ ἐλαιοδεκάτου πλέον τοῦ ἑκατομμυρίου ἀφαιρετέον. Ὅλα ταῦτα προσεγγίζουσιν ὅπως ἐν τῷ πίνακι καταγράφονται καθέκαστα εἰς τὸ ποσὸν τῶν ἐννέα ἑκατομμυρίων καὶ ἑκατοντάδων τινῶν χιλιάδων δραχμῶν. Ἰδοὺ ἡμεῖς ἐνώπιον βαθυτέρου χάσματος ἢ ὅπως ἐν ἔτει 1882. Δὲν πρέπει ὅμως ν’ ἀποβλέψωμεν μόνον εἰς τὰς ἐγγεγραμμένας ἐν τῷ προϋπολογισμῷ προσόδους· πρέπει νὰ στρέψωμεν τὰ βλέμματα καὶ εἰς τὰ πράγματα. Εἰς τὰ πράγματα προσέχοντες, εὑρίσκομεν ὅτι σχεδὸν ἁπανταχοῦ ὑπάρχει αὔξησις· αὔξησις ἐν τῇ βεβαιώσει τῶν ἀμέσων φόρων, αὔξησις κατὰ τοὺς ἐμμέσους φόρους. Προσθέτομεν, ὅτι θέλει ὑπάρχει ἡ ἐν Ἑπτανήσῳ πρόσοδος ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἐλαίου. Ὅλα λοιπὸν ὁμοῦ, ἐὰν ἀθροίσωμεν τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ἄνω τῶν 300,000 δραχ. τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ζώων ἐπίσης σπουδαῖον ποσόν· ἐὰν προσθέσωμεν καὶ ἄλλας αὐξήσεις, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῶν ἤδη βεβαιωθέντων, ὡς θέλει ὑποβληθῆ πρὸς γνῶσιν τῆς Βουλῆς, ἔχομεν ποσὸν ἓξ ἑκατομμυρίων καὶ ἑκατοντάδων τινῶν χιλιάδων δραχμῶν. Ὥστε ἡ διαφορὰ εἶναι τριῶν ἑκατομμυρίων ἐπὶ ἔλαττον διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος· ἀντὶ λοιπὸν 68,000,000, τῇ προσθήκῃ αὐτῶν τῶν αὐξήσεων, ἔχετε μόνον 65 ἑκατομμύρια. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, ἥτις παρίσταται ἐνώπιον ὑμῶν, ἐπιβάλλουσα τὴν σύντονον προσοχὴν καὶ πᾶσαν ἐργασίαν καὶ μελέτην, ὅπως ἐξέλθωμεν ἐξ αὐτῆς τῆς ἀβύσσου. Τί εἶναι τὸ πρακτέον ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ; Νομίζει τις, ὅτι εὐκόλως δύναται νὰ ἐλαττώσῃ τὰς δαπάνας λέγων, ἰδοὺ ἔχω μόνην πρόσοδον 65 ἑκατομμυρίων, ἄρα διὰ νὰ ἐξισώσω τὰς δαπάνας πρὸς τὰ ἔσοδα πρέπει νὰ καταβιβάσω τὰ ἔξοδα, ἀποκόπτων 15 ἑκατομμύρια. Διὰ νὰ καταβιβάσωμεν τὰ ἔξοδα ἐπὶ 15,000,000, τί ἄλλο ἠθέλομεν πράξει εἰ μὴ νὰ διαλύσωμεν κατὰ τὸ πλεῖστον τὸν στρατὸν, νὰ περικόψωμεν πᾶσαν ὑπηρεσίαν καὶ ὅλην τὴν διοικητικὴν μηχανὴν νὰ ἀκρωτηριάσωμεν καθ’ ὅλους αὐτῆς τοὺς κλάδους; Ὑποθέτω, ὅτι ἐφθάσατε εἰς αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι τῷ ὄντι περιεκόψατε τὰς δαπάνας, αἵτινες ἠδύναντο νὰ περικοπῶσι, καὶ ὅτι περιεκόψατε 15,000,000. Νομίζετε, ὅτι μετὰ τὴν περικοπὴν τῶν 15,000,000 ἠθέλατε ἔχει ποσὸν 65,000,000 πρόσοδον; βεβαίως ὄχι. Ἡ διοικητικὴ μηχανὴ, ὅπως ἤδη ἔχει, εἶναι λίαν ἀτελής· ἐὰν θελήσητε τὸ ἐλάχιστον ν’ ἀφαιρέσητε, κατεστήσατε αὐτὴν ἀτελεστέραν, καὶ ὅταν ἡ διοικητικὴ μηχανὴ εἶναι ἀτελεστέρα, εἶναι προφανὲς ὅτι καὶ τὸ προϊόν αὐτῆς θέλει εἶναι ἀνάλογον· ἄρα κατὰ τὴν βεβαίωσιν καὶ κατὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων θέλετε ἔχει ἐλάττωσιν, ὥστε διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῶν ἐξόδων θέλετε πάλιν ὑποπέσει εἰς ἄλλο ἔλλειμμα. Ἐφύγατε τὸ πρῶτον ἔλλειμμα, περιεκόψαντες τὰς δαπάνας, καὶ ἐνομίσατε, ὅτι ἐφθάσατε εἰς τὴν ἰσοῤῥοπίαν· ἀλλὰ ἀντὶ τῆς ἰσοῤῥοπίας κατεστήσατε δεινοτέραν τὴν ἀνισοῤῥοπίαν, διότι προσεθέσατε καὶ τὴν κακὴν διοίκησιν. Τὴν ἄλλην ὁδὸν ἐτράπημεν, ὡς τὴν μόνην ἄγουσαν εἰς τὴν πραγματικὴν ἰσοῤῥοπίαν, διότι κατ’ οὐδὲν παραβλάπτεται ἡ λειτουργία τῆς διοικητικῆς μηχανῆς, ἀρκεῖ νὰ προστίθενται ἔσοδα ἄνευ καταθλίψεως, ἄνευ ἐξαντλήσεως τῶν δυνάμεων τοῦ ἐργατικοῦ λαοῦ καὶ τῆς γεωργικῆς τάξεως· ἀντὶ δὲ νὰ καταξηθῶμεν, παρέχομεν τὴν ἀπόδειξιν τῆς εὐρωστίας τῆς κοινωνίας. Μόνη ἡ κοινωνία, ἥτις δύναται νὰ διατηρήσῃ αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῆς ἰσοῤῥοπίας, μετὰ θάῤῥους ἐμβλέπει εἰς τὸ μέλλον, καὶ δύναται νὰ ἀναδεχθῇ πᾶν ἔκτακτον βάρος καὶ πᾶν ὅ,τι φέρουν αἱ περιστάσεις καὶ οἱ καιροί. Ποῖοι εἶναι ὅμως οἱ φόροι, οἵτινες, εἰσαγόμενοι κατὰ πρῶτον, δὲν μέλλουν ν’ ἀποβοῦν καταθλιπτικοί; Τὸν ἕνα ἐξ αὐτῶν γνωρίζετε ἤδη, διότι εἶχεν ὑποβληθῆ εἰς τὴν λήξασαν Σύνοδον, καὶ εἶχε φθάσει μέχρι τῆς τελευταίας ἀναγνώσεως, καὶ δὴ μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου, ὁ φόρος ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων, ὡς φόρος καταναλώσεως, ὅστις δὲν ἀπήντησε σπουδαίαν ἀντίῤῥησιν. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀντιλογίαν σπουδαίαν. Τοὐναντίον, ἐφαίνετο ὅλη ἡ Βουλή, τοὐλάχιστον κατὰ τὸ πλεῖστον αὐτῆς μέρος, ὅτι παραδέχεται καὶ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατὰ τὰ καθέκαστα τὸν φόρον. Ἐκρίθη ὅμως ἀναγκαῖον ν’ ἀναθεωρήσωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ δώσωμεν προσοχήν, μή ὁ νόμος δὲν λάβῃ πρόνοιαν περὶ ὅλων τῶν συμφερόντων, φέρων βλάβην τινὰ ἄνευ ἀνάγκης καὶ ἄνευ ὠφελείας τοῦ Κράτους. Διὰ τῆς ἀναθεωρήσεως ἐδέχθημεν τινὰς τροποποιήσεις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς αὐτῆς ἀρχῆς, ὡς ἐκ τούτου δὲν ἠδυνάμεθα πλέον νὰ συνεχίσωμεν τὰς ἑπομένας τρεῖς ἀναγνώσεις· διότι, ὅταν γίνεται ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου, δὲν ἐπιτρέπεται πλέον τροποποίησις. Διὰ τοῦτο εἰσάγομεν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον ἐκ νέου ἐξ ὑπαρχῆς, ὅπως ὑποβληθῇ εἰς τὴν τριπλῆν ἀνάγνωσιν καὶ ἐπιψήφισιν, καὶ τοιουτοτρόπως δοθῇ ἀφορμὴ εἰς ἐκτενεστέραν συζήτησιν. Εἴχομεν ὑπολογίσει τότε ἓν ἑκατομμύριον πρόσοδον, διότι εἴχομεν ὑπολογίσει ὅτι παρῆλθε μέρος τοῦ ἔτους καὶ ἐδυνάμεθα τότε κατὰ τὸ ὑπόλοιπον νὰ εἰσπράξωμεν τοσοῦτον μόνον ποσόν. Ἄρα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ διπλασιασμοῦ τοῦ φόρου εἰς λ. 50 δὲν ἀπέχομεν τοῦ πιθανοῦ, ἀναβιβάζοντες τὸ ἐξ αὐτοῦ τοῦ φόρου προϊὸν εἰς 2,000,000. Βλέπομεν δὲ καὶ ἐκ τῶν μελετῶν, ὅσαι ἔγειναν, καὶ ἐκ τῶν πληροφοριῶν, ὅσας ἐλάβομεν, ὅτι ἡ παραγωγὴ εἶναι σπουδαία. Ἔχομεν ἐκ τῶν στατιστικῶν ἐρευνῶν τὸ γεγονός, ὅτι ὑπὲρ τὰ 2 ἑκατομμύρια ὀκάδων ῥακίου ἐξάγεται κατ’ ἔτος, καὶ ἐκ τούτου βλέπετε ποία ἐδόθη ἀνάπτυξις εἰς τὰ ἐργοστάσια. Μετὰ τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος ἐμελετήσαμεν τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἴνου, ὑπὸ διττὴν ἔποψιν, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς καταναλώσεως. Ὁ ἔγγειος φόρος ἐπὶ τῶν ἀμπέλων, ὁ στρεμματικός, ἀποδεικνύεται ἐπαχθὴς καὶ δυσείσπρακτος, ἐνῷ παρέχει μεγάλας δυσκολίας εἰς τὴν βεβαίωσιν, διὰ καταμετρήσεως γεωμετρῶν καὶ ἐπανειλημμένων ἀναθεωρήσεων. Καθ’ ἡμέραν ἔχομεν ἀναφοράς, ὅτι ἀδικίαι γίνονται καὶ ὅτι ἄμπελοι ἀποξηρανθεῖσαι ἐξακολουθοῦσι νὰ φορολογῶνται, διότι ἐγένοντο ὁριστικοὶ οἱ κατάλογοι, ἐνῷ νέαι φυτεῖαι ἀμπέλων, μὴ δηλωθεῖσαι καὶ μὴ καταμετρηθεῖσαι ἐν καιρῷ, μένουν ἀφορολόγητοι· εἴτε καλὸς εἴτε κακὸς ὁ χρόνος, ὁ φόρος οὗτος χρεωστεῖται ἐξίσου. Ποῖον δὲ τὸ τελικὸν ἀποτέλεσμα; ὅτι ἐν τῷ προϋπολογισμῷ περιέχεται ἐκ στρεμματικοῦ φόρου τῶν ἀμπέλων ποσὸν περίπου 900,000 δραχμῶν, ἐξ ὧν κατὰ μέσον ὅρον εἰσπράττονται 400,000, ἐξ ὧν πάλιν πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν τὰς δαπάνας τῆς βεβαιώσεως καὶ τῆς εἰσπράξεως, ἀνερχομένας εἰς 150,000, ἑπομένως εἰς τὸ ταμεῖον εἰσέρχονται ἐξ αὐτοῦ τοῦ φόρου μόνον 250,000. Ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον εἶχε γείνει λόγος περὶ μετατροπῆς τοῦ φόρου τούτου. Τότε ἡ μελέτη δὲν εἶχε προχωρήσει ἀρκούντως. Προέλαβε μάλιστα ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ παρελθόντος ἔτους νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην, ὅτι προτιμότερον ἦτο νὰ καταργηθῇ ὁ στρεμματικὸς φόρος, μετατρεπόμενος εἰς φόρον ἐπὶ τοῦ οἴνου, καὶ αὐτὴν τὴν βάσιν ἐδέχθημεν, ὅπως ὡς ἔγγειος φόρος ἐπιβληθῇ τὸ ποσὸν 2 λεπτῶν κατ’ ὀκὰν ἐπὶ τοῦ οἴνου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἔλαττον τοῦ ἀποδιδομένου σήμερον κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ οἴνου, ὅπου ὁ φόρος ὁ ἔγγειος ἐπὶ τῶν ἀμπέλων λαμβάνεται κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν, ἐν ταῖς νήσοις καὶ ἐν Μεγάροις. Περίπου 3 λεπτὰ εἶναι ὁ φόρος σήμερον ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς, ἄρα τὰ 2 λεπτὰ εἶναι κατώτερα· αὐτὸς δὲ ὁ φόρος δὲν μέλλει νὰ ἦναι ἐπαχθὴς εἰς τὴν γεωργικὴν τάξιν καὶ εἰς τοὺς καλλιεργητὰς, διότι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὁ καλλιεργητὴς πωλεῖ τὸ γλεῦκος, ἑπομένως τὸν φόρον θὰ ἀποτίσῃ ὁ ἀγοραστὴς τοῦ οἴνου, ὡς συμβαίνει ἐπὶ τῶν φόρων τῆς καταναλώσεως. Ἂν τὸ νομοσχέδιον γείνῃ δεκτόν, ὁ φόρος οὗτος θὰ χρεωστῆται καὶ ὅταν ὁ οἶνος ἐξάγεται ἐκτὸς τοῦ Κράτους· προστίθεται ὅμως καὶ φόρος καταναλώσεως, ὁ ὁποῖος ἔτι ὀλιγώτερον ἐπιβαρύνει τὸν καλλιεργητήν· οὗτος ἐπιπίπτει ἐπὶ τοῦ καταναλωτοῦ, ὅστις δὲν θέλει αἰσθανθῆ τὸ βάρος, διότι παρ’ αὐτοῦ κατὰ μικρὸν πληρώνεται· ὁ φόρος τῆς καταναλώσεως εἶναι 3 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν· οὗτος προστιθέμενος εἰς τὰ 2 λεπτὰ τοῦ ἐγγείου φόρου συναποτελεῖ φόρον 5 λεπτῶν. Ὑπελογίσαμεν, ὅτι ἡ παραγωγὴ τοῦ οἴνου ἐν Ἑλλάδι δύναται νὰ ὑπολογισθῇ εἰς ποσὸν ἀνώτερον τῶν 100,000,000 ὀκάδων, καὶ νομίζομεν, ὅτι δὲν σφάλλομεν, ἑπομένως ἔχομεν 2,000,000 ἀμέσως ἐκ τῶν δύω λεπτῶν· ἂν δὲ προσθέσωμεν τώρα καὶ τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως καὶ ὑποθέσωμεν, ὅτι καταναλίσκονται οὐχὶ 100,000,000, ἀλλ’ 60,000,000, θὰ ἔχωμεν καὶ ἐκ τούτου 1,800,000 περίπου. Ἡ βεβαίωσις δὲν θέλει παρέχει τὴν δυσκολίαν, ἣν παρέχει ὁ στρεμματικὸς φόρος· καὶ προσέτι δὲν θέλει ἐπιβαρύνει τὴν παραγωγὴν οὐδὲ ἐκεῖνον, ὅστις οὐδὲν παρήγαγεν. Ἐνομίσαμεν δ’ ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν εἰς ἕκαστον καλλιεργητὴν ποσόν τι ἀφορολόγητον, 500 ὀκάδων, ὥστε νὰ καταστήσωμεν ὅσον ἔνεστιν ἐλαφρότερον τὸν φόρον. Τρίτον φόρον προτείνομεν ἐπὶ τοῦ καπνοῦ· ἐδώκαμεν προσοχὴν ὥστε νὰ μὴ καταθλίψωσιν ἢ παρενοχλήσωμεν τὴν παραγωγὴν ἢ φέρωμεν πρόσκομμα εἰς τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐμπορίου τοῦ καπνοῦ. Διὰ τοῦτο ἐδέχθημεν ὡς βάσιν τοῦ νόμου, ὅτι τὸ κόπτειν τὸν καπνὸν εἶναι ἀποκλειστικὸν δικαίωμα τοῦ Δημοσίου· διὸ οὐδεὶς δύναται νὰ ἔχῃ κοπτικὴν μηχανὴν, ἀλλὰ πρέπει νὰ παραδίδῃ τὸν καπνὸν εἰς τὴν Ἀρχὴν, ἥτις κόπτουσα αὐτὸν θὰ τὸν περιβάλλῃ μὲ ταινίαν, καὶ μόνον οὕτω δύναται νὰ πωλῆται ἐλευθέρως· ὁ μὴ κεκομμένος ἀνήκει εἰς τὸ ἐμπόριον, ὅπερ οὐδόλως παρενοχλεῖται εἰς τὰς κινήσεις αὐτοῦ. Ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ προϊόντος ἐκ τοῦ φόρου τούτου καθ’ ἡμᾶς εἶναι ὁ ἑξῆς: ὁ φόρος μέλλει νὰ ἦναι 3 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν, ὑπολογίζομεν δὲ, ὅτι ὡς ἔγγιστα ἡ παραγωγὴ ἡ ἐτησία ἀποφέρει ποσὸν 1,800,000, ἀφαιροῦμεν τὴν ἐξαγωγὴν 600,000 ὀκάδων, ἀλλὰ προσθέτομεν τὸ ἔξωθεν εἰσαγόμενον ποσὸν 70,000 ὀκάδων περίπου, ὥστε δυνάμεθα νὰ ὑπολογίσωμεν τὴν κατανάλωσιν εἰς 1,300,000, καὶ ἔχομεν ὡς προϊὸν ἐκ τοῦ καπνοῦ 4,000,000. Ἀλλ’ οὐδὲ εἰς τοῦτο ἐπηρκέσθημεν· ἐνομίσαμεν, ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ πρισθέσωμεν φόρον ὅλως ἀνεπαίσθητον ἐπὶ τοῦ σιγαροχάρτου, τοῦ ὁποίου τὴν ἐκποίησιν νὰ καταστήσωμεν προνόμιον τοῦ Δημοσίου ἀποκλειστικόν. Ὁ φόρος οὗτος προσδιορίζεται εἰς ἓν λεπτὸν ἀνὰ πέντε σιγαρόχαρτα· εἰς 20 λεπτὰ τὸ φυλλάδιον, τὸ περιέχον 100 σιγάρα.

§10ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἀρχίζομεν τὸ τσιμποῦκι.

§11ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὁ καπνίζων τσιμποῦκι θὰ πληρώσῃ τὸν φόρον τοῦ καπνοῦ τὰς 3 δραχμάς, ὥστε μὴ ταράττεσθε· δι’ ἓν λεπτὸν δὲν θὰ θυσιάσητε τὴν ἡδονὴν νὰ καπνίσητε πέντε σιγάρα, ἐὰν αἰσθάνεσθε σεῖς τὰς ἡδονὰς (ἱλαρότης). Γνωρίζομεν, ὅτι εἰσέρχεται σιγαρόχαρτον ἐν Ἑλλάδι κατὰ μέσον ὅρον 120,000 ὀκάδων· ἡ μία ὀκᾶ χάρτου δίδει 4,200 περίπου σιγάρα· λοιπὸν πολλαπλασιάζοντες τὰς 129 χιλ. διὰ τῶν 4, 200, φθάνετε εἰς ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς δώσῃ φόρον ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου περίπου. Ὁ χάρτης αὐτὸς θέλει φέρει ἔμβλημα τῆς Κυβερνήσεως, καὶ οὕτως εὐκόλως θὰ ἐξελέγχηται ὁ καπνίζων τὸν χάρτην μὴ φέροντα τὸ ἔμβλημα. Ἀθροίζοντες τοὺς φόρους τούτους, σχεδὸν φθάνομεν εἰς τὴν ποθουμένην ἰσοῤῥοπίαν, ὑπερβαίνομεν δὲ ταύτην μεταβάλλοντες εἰς νέας δραχμὰς ἐκείνους τοὺς φόρους, οἵτινες μέχρι τοῦδε ἐπληρώνοντο εἰς παλαιάς. Ἐὰν διέλθητε ὅλους αὐτοὺς τοὺς φόρους, οὐδόλως καταπιεστικοὺς ἢ ἐπαχθεῖς ὡς βαρύνοντας τὴν κατανάλωσιν, ἢ συνισταμένους εἰς τὴν μετατροπὴν τῆς παλαιᾶς δραχμῆς εἰς νέαν, ἤτοι διὰ τῆς προσθήκης 12%, ἵνα εἴπωμεν τὸ πρᾶγμα σαφέστερον, οὐδαμοῦ θέλετε εὕρει κατάθλιψιν. Ὁ φόρος τῶν ἀροτήρων βοῶν γνωστὸν εἶναι, ὅτι δὲν εἶναι βαρύς. Ἡ γενομένη αὔξησις κατὰ τὸν τελευταῖον νόμον, τὸν εἰσαχθέντα παρὰ τοῦ παρόντος ὑπουργείου, ἔδωκε λίαν εὐάρεστα ἀποτελέσματα, διότι ὑπερέβημεν κατὰ 300,000 δραχμῶν τὰ προϋπολογισθέντα, καὶ οὐδαμόθεν ἠκούσαμεν τὸν ἐλάχιστον γογγυσμὸν ὑπὸ τῆς τάξεως τῶν γεωργῶν. Τί θέλει συμβῆ; αἱ 5 δραχμαὶ θὰ γείνουν 5 καὶ 60 καὶ οὕτω καθεξῆς. Ὡσαύτως ὁ φόρος ἐπὶ τῶν ζώων ἔδωκε πλεόνασμα, καὶ ἔχομεν πανταχόθεν τὴν πληροφορίαν, ὅτι οὐδαμῶς ἐφάνη ἐπαχθὴς ἡ αὔξησις τῶν 5 λεπτῶν. Ἔρχεται ὁ φόρος ἐπὶ τῆς σταφίδος· ἠδύνατό τις νὰ διστάσῃ περὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου τούτου, ἐὰν αἱ περιστάσεις δὲν ἐδείκνυον τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς, ὡς σταθερὰν, διότι ἡ χρῆσις, ἡ γενομένη ἐν Γαλλίᾳ, ἀπεδείχθη τόσον ἐπικερδὴς, ὥστε, κατὰ τὴν ὁμολογίαν αὐτῶν τῶν Γάλλων, καὶ περὶ τούτου παραπέμπω εἰς τὰς ἐκθέσεις, ὅσαι γίνονται συχνάκις περὶ καλλιεργείας τῶν ἀμπέλων εἰς τὴν Bevue agricole, ἐξ ὧν θέλετε πεισθῆ, ὅτι ἐν Γαλλίᾳ, καὶ ἂν ἀκόμη ἀπαλλαγῇ ἡ χώρα ἀπὸ τῆς μάστιγος τῆς φυλλοξήρας, οὐχ ἧττον θέλει συμφέρει ὁ οἶνος ἐκ τῆς σταφίδος· καὶ σήμερον τοσαῦτα κέρδη ἔχει ἡ ἐπιχείρησις, ὥστε βλέπομεν, ὅτι αἱ τιμαὶ ἐν Γαλλίᾳ τοῦ ἐκ σταφίδος οἴνου εἶναι 35 φράγκα τὸ ἑκατόλιτρον, ὁμολογοῦσι δὲ οἱ Γάλλοι οἰκονομολόγοι, ὅτι ἐν τοῖς χρόνοις, καθ’ οὓς εἶχον οἶνον ἐξ ἀμπέλων ἐγχωρίων, ἡ τιμὴ τοῦ οἴνου τῆς κοινῆς χρήσεως δὲν ἐτιμᾶτο 35 φράγκα, εἶναι μάλιστα βέβαιον ὅτι καὶ 15 φράγκα πληρωνόμενος ὁ οἶνος ἐν Γαλλίᾳ, πάλιν δίδει κέρδος. Τὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι αὐτὸ τὸ προϊὸν ἠσφάλισε τὴν ὕπαρξίν του, καὶ δύναται ν’ ἀνταμείβῃ τοὺς καλλιεργητὰς σταθερῶς, ὥστε ἡ προσθήκη τοῦ 12% ἐπὶ 13 καὶ 15 νὰ μὴ φέρῃ τὴν ἐλαχίστην αἴσθησιν. Ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν ποῖος εἶναι ἐναντίος νὰ γείνῃ αὔξησις; ἔγεινε μάλιστα καὶ περὶ τούτου λόγος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον. Μήπως ὁ φόρος τῶν ἐπιτηδευμάτων εἶναι βαρύς; Ὅταν διέλθητε ὅλους τοὺς φόρους, βλέπετε, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ 12% δὲν θὰ ταράξῃ εἰμὴ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ ταράττωνται ἢ ἐπιθυμοῦν νὰ ταράττωσιν ἄλλους, καὶ οὐχὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κρίνουσι περὶ τῶν ἰδίων συμφερόντων ἐμφρόνως, λέγω ἐμφρόνως, διότι πᾶσα θυσία εἶναι κατωτέρα τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἰσοῤῥοπίας. Ὅταν τὸ ἔθνος φθάσῃ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον νὰ καταστήσῃ τὴν ἰσοῤῥοπίαν πραγματικὴν, ἔδωκε τὴν ἀπόδειξιν τῆς ζωτικότητός του, ἠνόρθωσε τὴν ὑπόληψίν του καὶ ἔδειξεν, ὅτι εἶναι ἔθνος τοῦ μέλλοντος, καὶ οὐχὶ ἔθνος μαραινόμενον, τὸ ὁποῖον αἱ Δυνάμεις, οὕτως εἰπεῖν, ἐδημιούργησαν, ἀλλὰ δὲν ἔχει ἐν ἑαυτῷ τὰ στοιχεῖα τῆς ζωῆς καὶ τοὺς ὅρους τῆς ὑπάρξεως. Ἐννοεῖτε ὡς ἐκ τούτου πῶς ἐξηγεῖται καὶ τὸ ἕτερον μέτρον τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ νέου νομίσματος ἀπὸ τοῦδε. Ἡ αὔξησις ἐγένετο πρὸ καιροῦ εἰς τοὺς ἐμμέσους φόρους, καθ’ οὓς ἀντὶ παλαιῶν δραχμῶν ὀφείλονται νέαι· διατί φαίνεται παράδοξον ν’ αὐξήσουν καὶ οἱ ἄμεσοι φόροι; μήπως ἐγεννήθη γογγυσμὸς, διότι ηὔξησαν οἱ ἔμμεσοι φόροι ἐκ παλαιῶν εἰς νέας δραχμάς; καὶ οὐ μόνον ηὔξησαν, ἀλλ’ ἐγένετο καὶ προσθήκη ἑνὸς δεκάτου, καὶ οὐδεὶς γογγυσμός. Ἐδείχθη μάλιστα ἡ ζωτικότης τοῦ ἔθνους; διότι αἱ δημοσιευθεῖσαι καταστάσεις τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεων ἀποδεικνύουν καθ’ ἑκάστην αὔξησιν, καὶ βλέπετε, συγκρίνοντες τὸ παρελθὸν πρὸς τὸ παρὸν ἔτος, διαφορὰν 3 ἑκατομμυρίων καὶ ἐπέκεινα πρὶν συμπληρωθῇ τὸ ἔτος· δὲν ἔχομεν τ’ ἀποτελέσματα, εἰμὴ μέχρι Σεπτεμβρίου. Κατὰ τὸν Ὀκτώβριον, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, αἱ εἰσπράξεις θὰ ἦναι πολλῷ ἀνώτεραι. Μὴ ἀπελπιζώμεθα ὅτι τὸ ἔθνος δὲν ἔχει δυνάμεις, ὅτι δὲν ἔχει πόρους· ἂς ἐμβλέψωμεν εἰς τὰ μεγάλα συμφέροντα τοῦ ἔθνους καὶ ἂς ἔχωμεν τὴν γενναιότητα νὰ χορηγήσωμεν τὰ μέσα νὰ ἀνορθώσῃ τὴν πίστιν του, νὰ καταστῇ σεβαστὸν, ὡς εἶναι ὅλα τὰ ἔθνη, τὰ ὁποῖα ἠνόρθωσαν τὴν οἰκονομικήν των κατάστασιν. Ἂν ὑπολογίσωμεν ὅλα ταῦτα, φθάνομεν εἰς τὴν ἰσοῤῥοπίαν καὶ πέραν αὐτῆς· ἀλλὰ πρὶν ἀναφέρω τὰ ποσὰ, εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω δύω λέξεις περὶ τοῦ Διατάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου εἰσήχθη ἡ ἐφαρμογὴ προϋπάρχοντος νόμου, νόμου, ὁ ὁποῖος καὶ ἄνευ τοῦ Διατάγματος, κατὰ τὴν πρόνοιαν τοῦ πρὸ ἡμῶν ὑπουργείου, ἔμελλε νὰ λάβῃ ἐφαρμογὴν τὴν 1 Ἰανουαρίου μοιραίως.

§12ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν δὲν ἀνεβάλλετο καὶ πάλιν.

§13ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἐὰν δὲν εὑρίσκετο τοιοῦτος νοῦς, ὁ ὁποῖος νὰ τὸ ἀναβάλῃ. Νὰ ψηφίζωμεν νόμους καὶ ἔπειτα νὰ ψηφίζωμεν νὰ τοὺς ἀναβάλλωμεν, αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν θεωρεῖτε ὡς τὸ ἰδανικόν σας· ἐγὼ δὲν συμμερίζομαι αὐτὸ τὸ ἰδανικόν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πολιτικὸς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὅταν ψηφίζῃ νόμον, ψηφίζει αὐτὸν διὰ νὰ μὴ τὸν ἀναβάλλῃ· εἶναι εἰς τὴν κατωτάτην βαθμίδα ὁ ἐρχόμενος νὰ ψηφίζῃ νόμους πρὸς ἁπλῆν ἐπίδειξιν, διὰ νὰ θέτῃ αὐτοὺς ὑπὸ τὸν μόδιον ἢ νὰ ἐγκλείῃ εἰς τὸ ἑρμάριόν του. Ἐὰν ἦναι ὀρθὸς ὁ νόμος, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ· ἐὰν ἦναι ψευδὴς, πρέπει νὰ καταργηθῇ· ἀλλ’ ὁ νόμος εἶναι ὀρθὸς, διότι τί εἶναι τὸ νόμισμα τῆς παλαιᾶς δραχμῆς ἐν Ἑλλάδι; εἶναι πραγματικὸν νόμισμα; Ὅταν λέγετε δραχμὴν, ἐννοεῖτε ὑπάρχουσαν δραχμὴν, ἀλλ’ ἡ παλαιὰ δραχμὴ εἶναι λογιστική. m nnaic de compte· ὅταν λέγωμεν 10 δραχμάς 100 δραχ., ποῖον εἶναι τὸ μέσον τῆς παραστάσεως; Τὸ ἀληθὲς εἶναι ὅτι νόμισμα ἔχομεν τὴν νέαν δραχμὴν, καὶ συμβάσεις συνωμολογήσαμεν καὶ παρεκαθήσαμεν εἰς τὰς Συνόδους τῆς Λατινικῆς Ἑνώσεως· ἀλλὰ διατί παρεκαθήσαμεν, διὰ νὰ ἐξαπατήσωμεν; διὰ νὰ εἴπωμεν ἔπειτα ὅτι τοὺς νόμους ἐκλείσαμεν ἐν ἰδιαιτέρῳ ταμείῳ; νομίζετε αὐτὰ σπουδαῖα; Ἀλλ’ ἰδοὺ τί συμβαίνει. Ἐφηρμόσαμεν τὸν νόμον τοῦ 67 ὅπως ὑπάρχει, ἐν αὐτῷ δὲ προβλέπονται τὰ ἑξῆς: ὅτι, ἅμα τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου, ὁ φόρος τοῦ χαρτοσήμου μετατρέπεται ἀπὸ παλαιᾶς δραχμῆς εἰς νέαν αὐτοδικαίως, καὶ ἐκ τούτου ἔπεται, ὅτι ἤδη ἀπὸ τῆς 1 9βρίου τὸ χαρτόσημον, τὸ ὁποῖον ἠγόραζέ τις διὰ παλαιᾶς δραχμῆς, πρέπει νὰ ἀγοράζῃ διὰ νέας. Ἡ αὔξησις εἶναι καὶ ἐδῶ 12%· ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον 12 τοῖς ἑκατὸν, διότι δι’ ἑτέρου νόμου τοῦ 77 προσετέθη ἓν δεκατημόριον, ὥστε ἀντὶ μιᾶς δραχμῆς δίδομεν 1. 10· ἐὰν τώρα μετατραπῇ τὸ 1,10 εἰς νέας δραχμὰς, τί μέλλει νὰ συμβῇ; θὰ πληρώνωμεν 1 νέαν δραχμὴν καὶ περιπλέον 12 ἢ 10 λεπτὰ· τοῦτο εἶναι ἐπαχθὲς, καὶ διὰ τοῦτο κατεπειγόντως εἰσάγομεν νομοσχέδιον πρὸς κατάργησιν τῆς προσθήκης τοῦ δεκατημορίου, δι’ ὃ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ὅπως τὸ ταχύτερον δεχθῇ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ, ὥστε ὁ φόρος νὰ μετατραπῇ μόνον ἀπὸ παλαιᾶς δραχμὰς εἰς νέας, οὕτω δὲ θέλει ὠφεληθῆ μόνον δύω λεπτὰ τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ὡς ἐκ τούτου ἐν τῷ προϋπολογισμῷ δὲν συμπεριελάβομεν αὐτὸ τὸ δεκατημόριον ἐκ τοῦ χαρτοσήμου, ἀλλὰ περιωρίσθημεν εἰς μόνην τὴν αὔξησιν τῶν δύω λεπτῶν κατὰ δραχμὴν, καὶ οὕτως αὐξάνοντες καὶ ἀθροίζοντες ὅλα ἐκεῖνα τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἐνώπιόν σας, εὑρίσκομεν, ὅτι ἔχομεν προσθήκην ἐσόδων ἐκ νέων δραχμῶν 12 ἑκατομμυρίων. Ἐὰν τὰ 65,000,000 τὰ ἀναγάγωμεν εἰς νέας δραχμάς, διότι ὁ προϋπολογισμὸς ὑποβάλλεται εἰς νέας δραχμάς, ἔχομεν 60,000,000 καὶ ἑκατοντάδας τινὰς χιλιάδων, καὶ ἂν προσθέσωμεν τὰ 13,200,000, φθάνομεν εἰς τὸ ποσὸν ἐσόδων 73,113,610 νέων δραχμῶν. Τί γίνονται τὰ ἔξοδα; Τὰ ἔξοδα εἴπομεν, ὅτι ἀνῆλθον κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἰς 80,436,000· πρέπει νὰ προσθέσωμεν ὅμως τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας θεωροῦμεν ἀναγκαίας ὡς προερχομένας εἴτε ἐξ ὑποχρεώσεων, εἴτε διὰ τὰς ὑπηρεσίας. Δὲν ὑπελογίσθη καλῶς τὸ χρεωλύσιον τῶν δανείων, διὸ ἀνεφάνη διαφορὰ περίπου 700,000 δραχμῶν. Ὑπηρεσίαι νέαι, δηλ. διὰ νόμων ψηφισθεῖσαι, ὅπως ὁ προξενικὸς νόμος, ἢ προτεινόμεναι ὅπως ὁ νόμος περὶ δασῶν, καὶ ἄλλαι τινὲς ὑπηρεσίαι ἀναγκαῖαι ἀπαιτοῦν αὔξησιν 2,315,000 παλαιῶν δραχμῶν. Φθάνομεν λοιπὸν εἰς ποσὸν 82,751,000 παλαιῶν δραχμῶν. Ἀλλὰ γίνονται ἐκπτώσεις ἐκ τῶν ἐξόδων, ὅσα ἀποδεικνύονται μὴ πραγματοποιούμενα, 2,671,000, καὶ τοιουτοτρόπως μένουν αἱ δαπάναι 80,080,000, αἵτινες ἀναγόμεναι εἰς νέας δραχμὰς ἀπαρτίζουσι τὸ ποσὸν 72,072,000 νέων δραχμῶν. Ἰδοὺ τὸ πλεόνασμα ἑνὸς ἑκατομμυρίου καὶ ἑκατὸν χιλιάδων. Εἶπον, ὅτι γίνεται αὔξησις δαπανῶν, ὅτι αἱ δαπάναι αὗται ἀνάγονται καὶ εἰς τὸν προξενικὸν κλάδον, ὅστις θὰ φέρῃ καὶ ἀνωτέραν πρόσοδον, καὶ προτείνονται καὶ νέαι δαπάναι διὰ τὴν δασονομικὴν ὑπηρεσίαν. Ἐπαναφέρω λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὑποβληθὲν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, περὶ δασῶν, ἀναθεωρηθὲν καὶ αὐτὸ καὶ μεταβληθὲν εἰς σπουδαῖα μέρη, τὸ ὁποῖον θὰ συντελέσῃ οὐ μόνον πρὸς αὔξησιν τῶν προσόδων ἀλλὰ συγχρόνως μέλλει νὰ διασώσῃ ἀνεκτίμητον περιουσίαν τοῦ ἔθνους, τὴν περιουσίαν τῶν δασῶν, ἡ ὁποία καθ’ ἡμέραν καταστρέφεται. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναπτύξω τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς ἤδη γνωστόν, ἀλλ’ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει δώσει μεγάλην προσοχὴν νὰ μὴ μετακινήσῃ λίθον τινὰ ἐξ αὐτοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ νὰ συνεργασθῇ εἰς τὸ σπουδαῖον ἀποτέλεσμα, τοῦ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἰσοζύγιον καὶ νὰ ὑπερβῶμεν αὐτό. Ποῖα μέλλουν νὰ ἦναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἰσοῤῥοπίας; Μόλις δύναταί τις νὰ περιγράψῃ αὐτὰ καὶ νὰ προσδιορίσῃ τὰ ἐντεῦθεν εὐεργετήματα. Δὲν εἶναι τὸ πλεόνασμα τοῦτο τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσδοκῶμεν· ὑπάρχει καὶ ἄλλο προσδοκώμενον, τὸ ὁποῖον βεβαίως θὰ προέλθῃ διὰ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ τελωνιακοῦ δασμολογίου. Ὅπως ἔχει τὸ δασμολόγιον, δὲν δύναται πλέον νὰ ὑπάρξῃ, εἶναι ἀναχρονισμός. Εἶναι ἀδύνατον νὰ σχηματίσητε ἐξ αὐτοῦ γνώμην ποῖον ἐπιβάλλεται τελωνιακὸν βάρος, ποῖον τὸ εἰσπραττόμενον τέλος, ποία ἡ ἀναλογία τοῦ τέλους ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ ἐμπορεύματος. Ἅπαξ διὰ παντὸς προσδιωρίσθη κατ’ εἶδος ὀνομαστὶ ὁ ἐπιβληθεὶς τελωνιακὸς φόρος, καὶ ὅταν ἤλλαξαν αἱ τιμαί, ἐξέλιπε καὶ ἡ ἀναλογία κατὰ κράτος καὶ ῥιζηδόν. Ἐὰν μελετήσητε τὸ δασμολόγιον, δύνασθε νὰ εὕρητε, ὅτι ὑπάρχουν εἴδη, τὰ ὁποῖα τελωνίζονται πρὸς 15%, ἐνῷ ἄλλα πρὸς 35%. Καμμίαν διάκρισιν δὲν βλέπετε σπουδαίαν τῆς πρώτης ὕλης καὶ τῶν προϊόντων τῆς βιομηχανίας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι αὐτὸ τὸ δασμολόγιον εἶναι συνέπεια ἀντιδράσεως. Ἄλλοτε εἴχομεν κατ’ ἐκτίμησιν τέλη πρὸς 10%, ἀλλ’ ἐπλεόνασεν ἡ κατακραυγὴ κατὰ τῶν ἀνίσων καὶ ἀδίκων ἐκτιμήσεων, τῶν γινομένων ἑκάστοτε διαφόρως παρ’ ἑκάστου Τελώνου κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτῷ ἢ κατὰ τὴν εὔνοιαν αὐτοῦ ἢ τὴν δυσμένειαν. Ὡς ἐκ τούτου ἐκρίθη προτιμότερον τὸ δασμολόγιον, τὸ εἰδικῶς προσδιορίζον τὸ τέλος ἑκάστου εἴδους, καὶ ἐκ τούτου ἐγεννήθη τὸ δασμολόγιον, τὸ ὁποῖον σχεδὸν δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι ὁμοιάζει μὲ τὸ ὀνομαστικὸν τοῦ Πολυδεύκους. Ἔχετε, ὀνοματολογίαν πραγμάτων, καὶ αὐτὴ ἡ ὀνοματολογία φορολογεῖται· ὥστε συμβαίνει ἐνίοτε τὸ αὐτὸ πρᾶγμα νὰ φέρῃ δύω ὀνόματα καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον νὰ φορολογῆται ὑπὸ τὸ ἓν ὄνομα, κατ’ ἄλλον δὲ ὑπὸ τὸ ἄλλο, διότι ὁ Νομοθέτης, ἐν ἀμηχανίᾳ, κατέταξεν ἐμπόρευμα ὅπως ἔτυχε. Σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα· λάβετε καθ’ ὑπόθεσιν τὴν κατηγορίαν «ὑφάσματα». Μεταξὺ τῶν ὑφασμάτων βλέπετε «σάκκοι πέτσινοι τῶν παίδων διὰ τὸ σχολεῖον.» Τοιοῦτον εἶναι τὸ δασμολόγιον. Ἀλλὰ πῶς ἠδύνατο νὰ γείνῃ ἡ ἀναθεώρησις; νὰ καλέσωμεν τινὰς ἐμπόρους, διὰ νὰ φωτισθῶμεν ἐξ αὐτῶν; Ἕκαστος ἔμπορος ἔμελλε νὰ συνηγορήσῃ ὑπὲρ τοῦ ἐμπορεύματός του, ὡς ἀδικουμένου, καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ κυκεῶνος οὐδὲν ἠδύνατο νὰ προέλθῃ συμπέρασμα. Ἠκολουθήσαμεν λοιπὸν ἄλλην ὁδὸν βραδυτέραν, ἀλλ’ ἀσφαλεστέραν. Εἰργάσθημεν εἰς τὴν στατιστικὴν καὶ προέβημεν εἰς ἀποτελέσματα σπουδαῖα, διότι ἔχομεν ἤδη τώρα τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους τὴν πρώτην ἑξαμηνίαν πλήρη τῆς κινήσεως τοῦ ἐμπορίου καθ’ ὅλα τὰ τελωνεῖα τοῦ Κράτους καὶ μέχρι τοῦ Αὐγούστου, ἐντὸς ὀλίγου δὲ θέλομεν ἔχει καὶ τοῦ 7βρίου, καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος δημοσιεύονται ὑπὸ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως οἱ πίνακες, ὥστε ἕκαστος δύναται νὰ κρίνῃ, ἐξ ἰδίων, τί εἰσάγεται εἰς τὴν Ἑλλάδα πρὸς κατανάλωσιν καὶ ἐκ ποίων χωρῶν. Δεύτερον ἐταξινομήσαμεν ὅλα τὰ εἰσαγόμενα συστηματικῶς κατὰ τὸ παράδειγμα ὅλων τῶν εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν, ὅπως ὑπάρχει ἐν Αὐστρίᾳ, ἐν Ἰταλίᾳ, ἐν Γαλλίᾳ· δὲν λέγω ἐν Ἀγγλίᾳ, διότι ἐκεῖ, ὡς γνωστὸν, δὲν ὑπόκεινται εἰς τέλος, εἰμὴ 7 ἢ 8 κατηγορίαι, περιλαμβάνουσαι 50 εἴδη. Ἤδη ἐταξινομήσαμεν συστηματικῶς ὅλα τὰ εἰσαγόμενα καὶ ἐσχηματίσαμεν πίνακα, τὸν ὁποῖον παρεδώκαμεν εἰς τοὺς ἐμπόρους. Ἡ ταξινόμησις αὕτη βάσιν ἔχει τὴν διαίρεσιν τῶν εἰσαγομένων εἰς δύω μέρη, εἰς πρώτας ὕλας, καὶ εἰς προϊόντα τῆς βιομηχανίας. Αἱ πρῶται ὗλαι διαιροῦνται εἰς ζωϊκάς, φυτικὰς καὶ ὀρυκτάς· ἐπίσης καὶ τὰ τῆς βιομηχανίας, καὶ οὕτω μεθοδικῶς οὐδὲν ἀποκλείεται· τὰ πάντα περιλαμβάνονται, καὶ ἕκαστον εἶδος ἔρχεται εἰς τὴν οἰκείαν αὐτοῦ θέσιν, ὥστε ἀρκεῖ μόνον νὰ ἔχῃ τις ὀλίγας γνώσεις, διὰ ν’ ἀνεύρῃ ἀμέσως ὅ,τι ζητεῖ, ἐνῷ κατὰ τὸ ἡμέτερον δασμολόγιον πρέπει νὰ μαντεύσῃ ποῖον ὄνομα ἐδόθη εἴτε ἀρχαῖον, εἴτε τῆς καθωμιλημένης ὑπὸ τοῦ Νομοθέτου· ἐκαλέσαμεν εἰς ἕκαστον Τελωνεῖον ἐπιτροπὰς δεκαμελεῖς μονίμους, διὰ νὰ προσδιορίσουν τὴν ἀρχικὴν τιμὴν τῶν πραγμάτων, γινομένης ἀναθεωρήσωσι ὡς καθ’ ἕκαστον ἔτος, διότι αἱ τιμαὶ παραλλάσσουσιν, ἀλλ’ ἑκάστοτε τὸ δασμολόγιον θέλει φέρει καὶ τὴν ἀρχικὴν τιμὴν καὶ τὴν ἑκάστου ἔτους. Ἀφοῦ καταρτισθῶσιν ὅλαι αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν ἐπιτροπῶν, θέλομεν συγκεντρώσει αὐτὰ καὶ θέλομεν εὕρει τὸν μέσον ὅρον. Θέλομεν εὕρει λοιπὸν ποία εἶναι κοινὴ ἀξία ἑκάστου πράγματος ὡς ἔγγιστα, καὶ τότε θέλομεν ἐξετάσει ἐν τῷ δασμολογίῳ ποῖος εἶναι ὁ σήμερον τελωνιακὸς δασμὸς, ἂν ἔχῃ ἀναλογίαν, καὶ ἂν ὑπάρχῃ λόγος ὥστε τὸ δεῖνα πρᾶγμα νὰ φορολογῆται 15% καὶ τὸ ἕτερον 35%, ἂν πρέπῃ νὰ ἐπιτρέψωμεν τὸν ἀρχικὸν κανόνα νὰ μὴ ὑπερβῶμεν τὸ 10%. Δυνάμεθα νὰ δεχθῶμε, τὸ 12, τὸ 15, ἀλλὰ διατί νὰ γίνεται διάκρισις καὶ διατί κατηγορίαι τινὲς νὰ μὴ εὑρίσκωνται ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἰσονομίας; Ἐλπίζω, ὅτι δὲν θέλει βραδύνει τὸ ἔργον τοῦτο, καὶ τότε δυνάμεθα καὶ ἐντὸς αὐτῆς τῆς Συνόδου νὰ φέρωμεν ἀναθεώρησιν τοῦ δασμολογίου. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι διὰ τῆς ἀναθεωρήσεως ταύτης θέλομεν πλησιάσει πρὸς τὴν ἐξίσωσιν τῶν ἐπικειμένων βαρῶν εἰς ἕκαστον εἶδος, καὶ οὕτω θέλομεν φθάσει εἰς νέαν αὔξησιν, ἥτις δὲν μέλλει νὰ ἦναι καταπιεστικὴ, ἐνῷ μέλλει νὰ προσθέσῃ εἰς τὰ ἔσοδα νέον ποσόν. Διὰ ποίαν αἰτίαν φιλοτιμούμεθα νὰ ἀναδείξωμεν πλεονάσματα; μόνον χάριν ἐπιδείξεως, ἢ διὰ νὰ γεννήσωμεν συζητήσεις περὶ τοῦ πιθανοῦ ἢ τοῦ ἀπιθάνου; Νομίζω, ὅτι, ἂν μελετήσητε τὸν ὑποβαλλόμενον προϋπολογισμὸν, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἀφῃρέθησαν ὅλα τὰ μὴ πραγματικά. Ἤδη ἐμνημόνευσα τὸ ποσὸν τοῦ 1½ ἑκατομμυρίου ἐξ ἀνανεώσεως καθυστερούντων, τὸ ὁποῖον ἠδυνάμεθα πάλιν νὰ ἐπαναλάβωμεν, ἐὰν ἠθέλομεν νὰ ἐξογκώσωμεν τὴν στήλην τῶν ἐσόδων. Ἔχετε προφανῆ ἐγγύησιν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς, ὅπως ὑπεβλήθη, προσεγγίζει εἰς τὴν πραγματικότητα, ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὃν ὑπεβάλομεν διὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος. Εἴδετε νὰ φέρωμεν ἐκτάκτους πιστώσεις ἢ ἀναπληρωτικάς; Κατὰ τὸ παρελθὸν ὁ προϋπολογισμὸς παρίστανεν ἔλλειμμα μέτριον, ἀλλὰ μικρὸν κατὰ μικρὸν ἐπεσωρεύοντο ἔκτακτοι πιστώσεις καὶ ἀναπληρωτικαὶ, δι’ ὧν προσετίθεντο 10 ἢ 20%, καὶ ἡ ἀνισοῤῥοπία ἔφθανεν εἰς τὸ ἔπακρον. Θέλομεν φέρει καὶ ἡμεῖς ἔκτακτον πίστωσιν, ἀλλὰ ποσοῦ ὑποδεεστέρου τῶν δραχμῶν 100000 δι’ ἐλαχίστας ἀνάγκας, τὰς ὁποίας βεβαίως εἶναι ἀδύνατον νὰ προϋπολογίσῃ τίς μέχρι λεπτοῦ. Δυνάμεθα λοιπὸν μετὰ θάῤῥους νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς, ὅπως ὑποβάλλεται, εἶναι πραγματικὸς καθ’ ὅλα, καὶ ὅτι ἡ μελέτη, ἥτις ἔγεινεν, ἀπέβλεψε κυρίας εἰς τὸ νὰ μὴ παραστήσωμέν τι, τὸ ὁποῖον δὲν μέλλει νὰ καταδειχθῇ σύμφωνον μὲ τὴν ἀλήθειαν. Ὅταν ἦναι τοιοῦτος ὁ προϋπολογισμὸς, τὰ καταδεικνυόμενα περισσεύματα εἶναι πραγματικὰ, καὶ δύνασθε εὐκόλως νὰ μαντεύσητε ποῖαι παμμέγισται συνέπειαι παρακολουθοῦσι. Δότε 2 ἐτῶν ἰσοῤῥοπίαν καὶ πλεόνασμα, καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐῤῥέθη, — δὲν γνωρίζω ἂν ἐῤῥέθη σπουδαίως, περιμένω ὅμως νὰ μάθω ἐὰν πολιτικός τις ἀνὴρ, ὅστις προΐσταται ἐπὶ τῆς πολιτικῆς σκηνῆς, δύναται ν’ ἀναλάβῃ ὑποστηρίζων ὅτι δύναται νὰ γείνῃ ἀμέσως ἡ ἄρσις τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, εἶναι συνέπεια ἀπαραίτητος, φυσικὴ καὶ ἄλογος. Ἤκουσα συζητούμενα τὰ κακὰ τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, ὡς ἂν ὑπάρχῃ τις λέγων, ὅτι δὲν εἶναι μέγιστον κακὸν, διότι ἀφαιρεῖ 15% παρ’ ἑκάστου φορολογουμένου καὶ μὴ φορολογουμένου. Τὸ ζήτημα τῆς ἄρσεως τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας εἶναι ζήτημα ἀριθμῶν. Διὰ ν’ ἀρθῇ ἡ ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία δὲν ἀρκεῖ μόνη ἡ προαίρεσις. Κατὰ τὰ συμπεφωνημένα, χρεωστεῖται πρὸς ἄρσιν αὐτῆς ἡ ἀπόδοσις περίπου 70,000,000. Διὰ ποίων μέσων θέλετε τ’ ἀποδώσει; διὰ στόμφου λόγων, δι’ ὑποσχέσεων, ἢ ἐπαγγελιῶν, ὅτι δυνάμεθα νὰ πράξωμέν τι καὶ μετὰ τῆς Εὐρώπης καὶ ἄνευ τῆς Εὐρώπης, ἅμα δυνάμεθα νὰ ἄρωμεν τὴν ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν καὶ διὰ χρημάτων καὶ ἄνευ χρημάτων; Ὡς εἶπον ὅμως, δότε σταθερὸν προϋπολογισμὸν πλεονάσματος ἐπὶ δύω ἔτη καὶ ἀνορθώσατε τὴν πίστιν τῆς Ἑλλάδος. Δὲν λέγω, ὅτι διὰ τῶν πλεονασμάτων αὐτῶν θέλετε ἀποσβέσει μέγα ποσὸν ἐκ τῶν 70,000,000, ὄχι· ἀλλὰ δὲν θέλετε τὸ αὐξήσει. Ἐστερεώσατε τὴν πίστιν τῆς Ἑλλάδος; Ἀμέσως εὑρίσκονται δάνεια εἰς τιμὰς συμφερούσας, ὄχι μόνον διὰ τὰ 70,000,000, διότι τοῦτο δὲν ἀρκεῖ, διότι τότε τὰ 24,000,000, τὰ ὁποῖα σήμερον φέρει ὁ προϋπολογισμὸς ὡς χρεωλύσιον, θέλουν γείνει ἴσως 30,000,000, καὶ ὅταν γείνουν 30, ἀπωλέσθη ἡ ἰσοῤῥοπία. Ἀλλ’ ἄλλο ἀποτέλεσμα προσδοκᾶται· τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τροπῆς τῶν δανείων. Τὰ ἡμέτερα δάνεια συνομολογήθησαν ὑπὸ βαρυτάτους ὅρους. Αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς συνομολογήσεως αὐτῶν περιέχει βαρεῖαν πλάνην, ὅτι δῆθεν συμφέρει εἰς τὸ ἔθνος δάνειον χρεωλυτικὸν ἐπὶ βραχυπροθέσμῳ ἀποσβέσει. Ἰδοὺ ποῦ ἐλανθάσθημεν, διότι διὰ ποίων χρημάτων πληρώνομεν τὸ χρεωλύσιον; Μήπως ἔχομεν περισσεύματα; ὄχι. Πληρώνομεν διὰ νέων δανείων, ὑποβαλλόμενοι εἰς νέα χρέη, καὶ τοιουτοτρόπως χωροῦμεν βαθύτερον εἰς τὸν κρημνόν, ἀναλαμβάνοντες ἐπὶ τῶν ὤμων ἡμῶν μεγαλείτερον τὸ βάρος. Τὸ 5% τῆς Ἑλλάδος σήμερον, ὅτε ὁπωσοῦν ὑπάρχει καλλιτέρα ὑπόληψις μετὰ τὴν προσάρτησιν, τιμᾶται 67 ἐν Παρισίοις, ἐν Λονδίνῳ, ἐνῷ τὸ Ἰταλικὸν 5% τιμᾶται 92. Πληρώνομεν λοιπὸν 100 λαμβάνοντες 6, διὰ νὰ ἀποσβέσωμεν χρεωλύσια. Ἐὰν συνομολογήσωμεν τροπὴν δανείων οὐχὶ ἐπὶ βραχείᾳ ἀποσβέσει, διότι καὶ ἀποσβεννύον ἀνανεώνει καὶ τὸ ἔθνος θέλει ἔχει πάντοτε χρέη, ποῖον ἔθνος δὲν ἔχει χρέη, ἀμέσως μειοῦμεν τὸ χρεωλυτικὸν ποσὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Συμφέρον τοῦ ἔθνους εἶναι νὰ διαμερίζῃ τὰ βάρη, ὅταν ἐπιχειρῇ ἔργα, τῶν ὁποίων τ’ ἀποτελέσματα εἶναι ὠφέλιμα εἰς πλείους γενεάς. Ἡ προσάρτησις δὲν εἶναι ὠφέλιμος εἰς ὅλας τὰς ἐπερχομένας γενεὰς, ἄρα εἶναι δίκαιον τὸ ἐντεῦθεν βάρος νὰ ὑποστῇ μία μόνη γενεά; Μήπως τὰ μεγάλα ἔργα σιδηροδρόμων, λιμένων, δὲν εἶναι ὠφέλιμα εἰς τὰς ἐπερχομένας γενεάς; δὲν πρέπει καὶ ἐκεῖναι νὰ συμμερισθοῦν τὸ βάρος; Λοιπὸν δότε μακροχρόνιον χρεωλύσιον, συνομολογήσατε δάνειον ἐπωφελὲς, καὶ τὰ 24,000,000 θὰ γείνουν 20, θὰ γείνουν 18, 15, καὶ ὅταν ἀνακουφίσητε τὸν προϋπολογισμὸν κατὰ 6 καὶ 8 ἑκατομμύρια, εἶσθε εἰς κατάστασιν νὰ συνομολογήσητε δάνειον εἰς χρυσὸν, δι’ οὗ ἀποσύρεται ὅ,τι εἰσήχθη ἐκ τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, ἐνῷ πλέον τῶν 24,000,000 ὁ προϋπολογισμὸς δὲν φέρει βάρος. Οὕτω μόνον δύνασθε νὰ προσθέσητε 5 ἑκατομμύρια διὰ τὸ δάνειον τῶν 70,000,000 πρὸς ἄρσιν τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας ἄνευ διαταράξεως τῆς ἰσοῤῥοπίας τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐκ τούτων ἀποδεικνύεται, ὅτι τὸ ἔθνος ἔχει δυνάμεις. Ἀποβλέψατε εἰς τὴν Ἰταλίαν. Τί ἔπραξεν ἡ Ἰταλία, διὰ νὰ ἐξέλθῃ τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας; Μήπως ἐν ἀκαρεῖ εἶπεν, ἡ ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία πρέπει νὰ ἐκλείψῃ, καὶ ἐξέλιπεν; ἐνήργησε μετὰ μεγίστης περισκέψεως, συνωμολόγησε δάνειον εἰς χρυσὸν, καὶ πάλιν διστάζει ἂν ἦναι εἰς κατάστασιν ν’ ἄρῃ τὴν ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν, δυσπιστεῖ, διότι αἴρει μὲν τὴν ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν, ἀλλ’ ὁ χρυσὸς γίνεται ὑπερόριος, καὶ τότε πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ πάλιν εἰς τὴν ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν. Πῶς θὰ ἐξέλθῃ αὐτοῦ τοῦ πλημμελοῦς κύκλου; Δι’ αὐτὸ ἀνέβαλλεν, ἐνῷ ἔχει τὸν χρυσὸν ἐν τῷ ταμείῳ πρὸ 8 μηνῶν, ἀλλὰ καθόσον ἐπῆλθον κυματισμοὶ πολιτικοὶ, οἵτινες ἐγέννησαν δισταγμοὺς περὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Ἰταλίας, δὲν ἔφθασεν ἀκόμη εἰς τὸ ἴσον τὸ 5%, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἦναι εἰς τὸ ἴσον, διότι τὸ 5% τῆς Γαλλίας ἔχει 116, ἐνῷ τῆς Ἰταλίας ἔχε 92, δηλ. 24% διαφοράν. Εἶναι δίκαιον νὰ ὑπάρχῃ τόσῳ μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ Γαλλίας καὶ Ἰταλίας; ἐν τοσούτῳ ὑπάρχει· διὰ τοῦτο ἡ Ἰταλία ἀναβάλλει μέχρι τοῦ Ἀπριλίου, ὅτε ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ ἀρθῇ ἡ πολιτικὴ κατάστασις τῆς Ἰταλίας, καὶ τότε θὰ ἀνυψωθοῦν τὰ Ἰταλικὰ χρεώγραφα· καὶ τί σημαίνει τοῦτο; ὅ,τι καὶ σήμερον παρ’ ἡμῖν συμβαίνει, ὅτι ἐνόσῳ τὰ Ἰταλικὰ χρεώγραφα δὲν εἶναι εἰς ὑψηλὴν τιμὴν, φέρονται πρὸς πώλησιν εἰς τὴν Ἰταλίαν, καὶ διὰ τῆς πωλήσεως αὐτῆς ὁ χρυσὸς γίνεται ὑπερόριος. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει παρ’ ἡμῖν· διὰ ποίαν αἰτίαν ἐνταῦθα ὁ χρυσὸς ὑπερτιμᾶται; τὴν λίραν ἀγοράζομεν 31,60, διὰ ποίαν αἰτίαν, ἐνῷ ἔχομεν προϊὸν πλουσιώτατον ἐξαγόμενον αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ἐνῷ δι’ αὐτοῦ τοῦ προϊόντος μέλλουν νὰ εἰσέλθουν 50 ἑκατομμύρια εἰς τὴν Ἑλλάδα; διότι ὅλα αὐτὰ τὰ χρεώγραφα πανταχόθεν εἰσρέουν καὶ πωλοῦνται εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐκ τῶν Ἀθηνῶν δὲ τὸ ἀντίτιμον στέλλεται εἰς τὴν Εὐρώπην. Ὑποθέσατε, ὅτι τὰ Ἑλληνικὰ χρεώγραφα λαμβάνουσι τιμὴν· ἀμέσως ἐξέρχονται καὶ ἐπανέρχεται ὁ χρυσός· ἐκερδοσκόπησαν ἐπὶ τῶν Αἰγυπτιακῶν χρεωγράφων οἱ κάτοχοι Ἑλληνικῶν, διὰ νὰ κερδοσκοπήσωσι δὲ ἠγόρασαν τὰ Αἰγυπτιακὰ καὶ ἐπώλησαν τὰ Ἑλληνικά· καὶ τὰ Ἑλληνικὰ ποῦ ἐστάλησαν; οὐχὶ εἰς Παρισίους, οὐχὶ εἰς Λονδῖνον, ἀλλ’ εἰς τὰς Ἀθήνας. Δώσατε τιμὴν εἰς τὰ χρεώγραφα, ποία εἶναι ἡ συνέπεια; Θὰ ἔχωμεν χρυσόν. Λοιπὸν ἡ τιμὴ τῶν χρεωγράφων εἶναι τὸ γνώρισμα τῆς ὑπάρξεως ἢ ἐλλείψεως χρυσοῦ ἐν ἑκάστῳ τόπῳ, καὶ ὅσῳ ὑψωμένη εἶναι ἡ τιμὴ τῶν χρεωγράφων, τόσῳ εὐκολώτερον δύνασθε νὰ φθάσητε εἰς τὴν ἄρσιν τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας. Ἐνόσῳ δὲν εἶσθε εἰς τὸ 92 τῆς Ἰταλίας, δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι αἴρετε τὴν ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν; Ποῦ εἶναι τὸ μέσον καὶ τὰ χρήματα; Αὐτὰ λέγω, ὅπως καταδείξω εἰς τὸ ἔθνος πόσον σπουδαῖον εἶναι νὰ δεχθῶμεν γενναίως τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ βάρους τῶν φόρων ὅσους προτείνομεν, διότι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον σήμερον φαίνεται βάρος, αὐτὸ ἐντὸς ὀλίγου μέλλει νὰ ἦναι ἀνακούφισις, διότι μέλλει νὰ καταστήσῃ ὑγειᾶ τὴν κοινωνίαν, ἐνῷ ὁ φορολογούμενος μέλλει ν’ ἀποκτήσῃ πλείονας δυνάμεις. Αἱ δυνάμεις τῆς κοινωνίας εἶναι τὸ ἄθροισμα τῆς δυνάμεως ἑνὸς ἑκάστου, καὶ ὅταν ἡ κοινωνία ἦναι ἐν εὐημερίᾳ, εὐημεροῦσι καὶ τὰ ἄτομα· τότε θέλει ἐπιτευχθῆ ἡ ἄρσις αὐτοῦ τοῦ ὀλεθρίου κακοῦ, τὸ ὁποῖον πιέζει τὸ ἐμπόριον καὶ παρακωλύει πᾶσαν ἐπιχείρησιν. Μὴ νομίσωμεν λοιπὸν, ὅτι σήμερον διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ πρόκειται περὶ ζητήματος πολιτικοῦ· πρόκειται περὶ τοῦ μεγάλου συμφέροντος τοῦ ἔθνους, ὅστις δὲ ἀγαπᾷ τὸ ἔθνος, πρέπει νὰ ζητήσῃ νὰ ἐνισχύσῃ αὐτό· (χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἀκροατηρίων). Παραδίδω, κύριε πρόεδρε, αὐτὰ τὰ νομοσχέδια καὶ ἐπιφυλάττομαι νὰ φέρω τὸ περὶ σιγαροχάρτου καὶ τὸ περὶ χαρτοσήμου, παρακαλῶ δὲ νὰ τυπωθῇ τὸ περὶ χαρτοσήμου ὅσον ἔνεστι ταχύτερον, διὰ νὰ μὴ φορολογῶμεν πλέον τοῦ δέοντος καὶ ἐπὶ μακρὸν ἐκείνους, τοὺς ὁποίους πρέπει ν’ ἀπαλλάξωμεν.

§14ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Τί ἔγεινεν ὁ χαλκός, διὰ τὸν ὁποῖον σᾶς ἠρωτήσαμεν χθές;

§15ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δὲν σᾶς δίδω ἀπάντησιν ἐπίσημον· ἐπιφυλάττομαι νὰ σᾶς δώσω αὐτὴν αὔριον, διότι μοῦ ἀρέσκει ν’ ἀπαντῶ μετ’ ἀκριβείας· δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω ὡς ἔγγιστα, διὰ νὰ κοιμηθῆτε ἥσυχος.

§16ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀδικοῦν τὴν κοινωνίαν, δὲν κοιμῶνται, οὐχὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὴν ὑπερασπίζονται.

§17ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἄλλην ἡμέραν κάμνομεν τὸν ἀγῶνα περὶ τιμῆς, τώρα περὶ χαλκοῦ. Σᾶς λέγω λοιπὸν ἐκ μνήμης ὡς ἔγγιστα, ὅτι παρηγγέλθη χαλκὸς περίπου 2,300,000 δραχ. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ χαλκοῦ ἤδη ἔφθασεν εἰς τὴν Ἑλλάδα ποσὸν 1,100,000. Αὐτὸς ὁ χαλκὸς ἐστάλη κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὴν Ἤπειρον καὶ τὴν Θεσσαλίαν; καὶ ἡ τελευταία ἄφιξις παρεδόθη εἰς τὸ κεντρικὸν ταμεῖον· μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, πρὸ 4 ἢ 5 ἡμερῶν τουτέστι, δὲν εἶχεν ἀκόμη ἀποφασισθῆ τί μέλλει νὰ γείνῃ. Ἅμα ἐξεδόθη τὸ Διάταγμα, ἐτηλεγράφησα πανταχοῦ νὰ κλείσουν τὰ ταμεῖα ὡς πρὸς τὸν χαλκόν, οἱ δὲ νομάρχαι καὶ οἱ ἔπαρχοι νὰ βεβαιώσουν τὸ ποσὸν τοῦ χαλκοῦ μέχρι τῆς πρώτης Νοεμβρίου· ἐβεβαιώθη δὲ μέχρι τοῦδε, ὅτι ὑπάρχει ἐξ αὐτοῦ τοῦ χαλκοῦ πλέον τῶν 500 000· ὥστε περιμένομεν 1,200,000· ἔχομεν καὶ εἰς τὰ Ταμεῖα πλέον τῶν 500,000· ἰδοὺ ἐν συνόλῳ 1,800,000.

§18ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καὶ παλαιὸς χαλκός.

§19ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Σᾶς ὁμιλῶ περὶ νέου χαλκοῦ, σᾶς λέγω δὲ ὅτι παλαιὸς χαλκὸς εἶναι ἐλάχιστος εἰς ὅλα τὰ Ταμεῖα, διότι πανταχόθεν μᾶς ἐζητήθη χαλκός, ἐκ Πατρῶν, ἐκ Κορίνθου καὶ ἐκ διαφόρων ἄλλων ἐπαρχιῶν, τὰς ὁποίας δὲν ἐνθυμοῦμαι. Τώρα τί διαφέρει ἂν ἦναι παλαιὸς χαλκός; δὲν θὰ ἔχῃ τὴν ἰδίαν τιμὴν ὁ παλαιὸς χαλκός; Ἐκ τῶν ἐρχομένων ἀποστολῶν καὶ τοῦ εὑρεθέντος ἐν τοῖς Ταμείοις χαλκοῦ εἶναι αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα· ἔχομεν 1,800 000· ὥστε ἠμπορεῖ νὰ κοιμηθῇ ἥσυχα ὁ κ. Δημητρακάκης.

§20ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς ὁμολογουμένως ὡς μέγας τεχνίτης ἢ μᾶλλον ὡς εἷς ἐξ ἐκείνων τῶν διασήμων ἐν Εὐρώπῃ ταχυδακτυλουργῶν ἐπιδεικνύων, ὅτι τὸ θαῦμα, τὸ ὁποῖον μέλλει νὰ παρουσιάσῃ εἰς τὸν κόσμον, εἶναι πράγματι θαῦμα, ἐπιδεικνύων καθαρὰς τὰς χεῖρας, σᾶς λέγει· ἰδοὺ, εἶναι θαῦμα· τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐγὼ τὸ κάμνω περίσσευμα, κατορθώνω τὴν ἰσοῤῥοπίαν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ σᾶς φέρω οὐχὶ ἓν, δύω ἢ τέσσαρα, ἀλλὰ δώδεκα ὅλα ἑκατομμύρια· τὰ ἐφευρίσκομεν, λέγει ἡ Κυβέρνησις, ὡς νὰ μὴ ἐγνωρίζαμεν, ὅτι θὰ καταφύγωσιν εἰς ἐκεῖνα τὰ παλαιὰ καὶ τετριμμένα τεχνάσματα. Αὔξησις τῶν φόρων καὶ τεχνικὴ μεταβολὴ τῶν παλαιῶν δραχμῶν εἰς νέας, ἰδοὺ τὸ μυστήριον, τὸ ὁποῖον ἐκάλυπτε τὴν πρόθεσιν τῆς κυβερνήσεως, ἀγαγούσης τὴν ἐφαρμογὴν τῆς μεταβολῆς τοῦ νομισματικοῦ συστήματος αἰφνιδίως· ἤθελε νὰ φέρῃ εἰς τὸ ἔθνος ἓν αἰφνίδιον εὐχάριστον ἀποτέλεσμα, διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἐπήνεγκε τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, μὲ πραγματικὴν ἀφαίρεσιν ἐξ ἑκατομμυρίων ἀπὸ τὸν φορολογούμενον ἤδη βαρέως πληθυσμὸν, ἐνῷ τὰ μεγάλα κεφάλαια, τὰ τραπεζικὰ καὶ ἑταιρικὰ καταστήματα, ποσῶς δὲν τὰ φορολογεῖ. Περὶ αὐτῶν ὅμως δὲν πρόκειται σήμερον, θὰ τὰ συζητήσωμεν, ὅταν ἔλθῃ ὁ καιρός. Ἐζήτησα ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς φέρῃ πληροφορίας ἀκριβεῖς καὶ ὡρισμένας. αʹ) Πόσα χάλκινα κερμάτια τὸ Κράτος εἶχεν εἰς κυκλοφορίαν μέχρι τοῦ 1882· αὕτη ἡ πληροφορία εὐκολώτατα καὶ ἀμέσως ἠδύνατο νὰ μᾶς δοθῇ, δὲν εἶχε παρὰ νὰ ἐρωτήσῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος νὰ τῷ εἴπῃ, ὅτι κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1867 ἐδικαιοῦτο τὸ Κράτος νὰ ἐκκόψῃ δύω δραχμὰς χαλκίνων κερματίων κατὰ ψυχήν. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν εἰς 1,500,000 τὸν παλαιὸν πληθυσμὸν τοῦ Κράτους, θὰ ἦναι 3,000,000 χάλκινα κερμάτια. Λοιπὸν θὰ ἐγνώριζε πόσα ἐξεκόπησαν· ἀλλ’ ἀπέφυγε νὰ μᾶς φέρῃ τὴν πληροφορίαν ταύτην. Ἐζητήσαμεν νὰ μάθωμεν πόσα κερμάτια παρήγγειλεν ἡ νῦν Κυβέρνησις εἰς τὴν Εὐρώπην ἐσχάτως διὰ τὰς παρουσιασθείσας ἀνάγκας· ποῖαι δὲ αἱ παρουσιασθεῖσαι ἀνάγκαι· εἶναι δηλαδὴ ἡ αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ ἕνεκα τῆς προσαρτήσεως τῶν νέων χωρῶν, ἢ ἦτο ἔλλειψις τῶν κερματίων ἕνεκα τῆς ὑπερορίας, ὡς τὴν ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Καλλιγᾶς, τῶν νομισμάτων, ἢ καὶ ἀμφότερα; Μᾶς εἶπεν, ὅτι παρήγγειλε 2,500,000 περίπου καὶ ὅτι ἐξ αὐτῶν παρέλαβε 1,200,000, καὶ ὅτι συνεπείᾳ τηλεγραφημάτων ἐκ τῶν Ταμείων τοῦ Κράτους εἶχε πληροφορηθῆ, ὅτι εὑρίσκονται τεταμιευμέναι 500,000 χαλκίνων κερματίων, καὶ βεβαιοῖ ὁ κ. ὑπουργὸς, ὅτι τὰ κερμάτια ταῦτα εἶναι ἐκ τῶν νέων κερματίων. Καὶ πόθεν τὸ ἐβεβαιώθητε; Τὰ χάλκινα νομίσματα, τά τε νέα καὶ τὰ παλαιὰ, ἅπαντα εἰσὶ τὰ αὐτά· δὲν πρόκειται περὶ τῶν χαλκίνων κερματίων τοῦ Ὄθωνος, ἀλλὰ περὶ τῶν νέων δεκαρῶν, αἱ ὁποῖαι ἅπασαι εἶναι αἱ αὐταί. Ἔχετε τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα σᾶς βεβαιοῦσιν, ὅτι τὰ κατατεθειμένα εἰς τὰ διάφορα Ταμεῖα τοῦ Κράτους εἶναι ἐκ τῶν νέων κερματίων; ἢ εἶναι κερμάτια χάλκινα ἐν γένει τοῦ νέου συστήματος;

§21Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Εἶναι ἐκ τῶν νέων.

§22ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Σεῖς δὲν εἶσθε ἁρμόδιος νὰ μᾶς πληροφορήσητε, ἐκτὸς ἂν μετηνέγκα τε τὰ νέα νομίσματα διὰ πολεμικῶν πλοίων· (ἱλαρότης). Ἐγὼ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι καλύπτεται ἡ ἀλήθεια, ἢ ὅτι πλανᾶται ὁ ὑπουργὸς καὶ πλανᾷ καὶ ἡμᾶς καὶ τὸν κόσμον. Αἱ 500,000, αἱ εὑρισκόμεναι εἰς τὰ Ταμεῖα τοῦ Κράτους, εἶναι 500,000, δραχ. κερματίων νέων, δηλ. τοῦ νέου συστήματος, οὐχὶ ὅμως καὶ τῆς τελευταίας παραγγελίας. Ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν, καὶ πρὸ πάντων αὐτὸν τὸν σκοπὸν εἴχομεν ἐπερωτήσαντες χθὲς, νὰ μᾶς βεβαιώσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπισήμως σήμερον ποῦ εὑρίσκονται αὐτὰ τὰ χάλκινα κερμάτια, τῆς τελευταίας δηλαδὴ παραγγελίας, ἢ τὸ μέγιστον μέρος αὐτῶν, ἤτοι ἂν ἐγένοντο πληρωμαὶ διὰ κερματίων χαλκίνων, καὶ πρὸς τίνας ἐγένοντο, καὶ κατὰ ποῖα ποσά. Θέλομεν νὰ μάθωμεν ποῖοι ὠφελοῦνται μεγάλα ποσὰ πρὸς ζημίαν τοῦ κοινοῦ ἐν γένει. Αὐτὸ κυρίως εἶναι τὸ σπουδαιότερον καὶ εἰς αὐτὸ δὲν μᾶς ἐδόθη ἀπάντησις. Κύριοι, τὸ ζήτημα, περὶ οὗ πρόκειται, εἶναι σπουδαιότατον· σᾶς παρακαλῶ νὰ μεριμνήσητε, διότι αἱ ζημίαι αἱ γινόμεναι εἰς τοὺς ἰδιώτας εἶναι μέγισται. Δὲν θέλω νὰ ἐξογκώσω τὸ ζήτημα, διὰ νὰ παραστήσω τὴν Κυβέρνησιν ὡς καταφυγοῦσαν εἰς ὀξυχειρίας, διὰ νὰ ὠφελήσῃ ἄτομα. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αἱ ζημίαι, τὰς ὁποίας τὰ ἄτομα καὶ ἰδίως οἱ πτωχοὶ θὰ ὑποφέρουν, εἶναι μεγάλαι· ὅλοι οἱ ἐργάται αὔριον Σάββατον λαμβάνουσι τοὺς μισθούς των, θὰ λάβωσι δ’ αὐτοὺς εἰς δραχμὰς νέας ἢ παλαιάς; βεβαίως εἰς δραχμὰς παλαιάς. Ὁ ἐργάτης, ὅστις θὰ λάβῃ τραπεζικὰ γραμμάτια τῶν 5,60, θὰ τὰ δεχθῇ ἀντὶ 5,60; βεβαίως ὁ πληρώνων θὰ τοῦ εἴπῃ, ὅτι σοῦ τὰ δίδω διὰ 5, 60, διότι δὲν ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν ὁ Νόμος. Ὁ ἐργάτης δὲν θὰ δεχθῇ τοιαύτην πληρωμήν. Ὁ ἐργάτης ἐπὶ 6 ἡμέρας ἐργαζόμενος θὰ ἔχῃ δικαίωμα νὰ λάβῃ 30 δραχμὰς, ἂν ὑπολογίσωμεν πρὸς 5 δραχμὰς τὸ ἡμερομίσθιον· ἀλλὰ δὲν θὰ λάβῃ ἢ μόνον 26,40 πραγματικάς· ἤτοι ἀφαιρεῖτε ἀπὸ πάντα ἐργατικὸν ἄνθρωπον 3 δραχμὰς καὶ 60 λεπτὰ, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἡ ἀναψυχὴ τῆς οἰκογενείας, τὸ ἄρτυμα αὐτῆς, αἱ ὁποῖαι εἶναι τὸ περίσσευμα τῆς πτωχῆς κόρης, αἱ ὁποῖαι θὰ χρησιμεύσωσι πρὸς ἐκπαίδευσιν τοῦ πτωχοῦ τέκνου, αὐτὸ τὸ χρῆμα τὸ ἀφαιρεῖτε ἐπισήμως. Αἱ ἀγοραπωλησίαι εἰς τὴν ἀγορὰν ἔπαυσαν, διότι οὐδεὶς δέχεται τὸ τάλληρον διὰ 5,60. Ἐπισήμως δὲ σεῖς βεβαιώνετε σήμερον, καὶ ἐν ἐγκυκλίῳ, τὴν ὁποίαν ἐστείλατε εἰς τὰς Οἰκονομικὰς Ἀρχὰς τοῦ Κράτους, ἀπαγορεύετε εἰς τοὺς Ταμίας νὰ κάμωσι πληρωμὰς διὰ χαλκίνων κερματίων, ἤτοι ἐμποδίζετε τὴν κυκλοφορίαν τῶν χαλκίνων νομισμάτων· διατί; διὰ νὰ ὑπάρχῃ ὄφελος εἰς τὸν δημόσιον θησαυρόν, ἂν ὄχι εἰς ἄλλα ἄτομα, καὶ ζημία εἰς τὸν λαὸν τὸν ἔχοντα τὰ χάρτινα νομίσματα. Χθὲς ἐν Πειραιεῖ μεγίστη ἀναστάτωσις ὑπῆρχε, καὶ νομίζω, ὅτι εἷς ἢ δύω ἀρτοποιοὶ ἦλθον εἰς κίνδυνον νὰ φονευθῶσι παρὰ τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Οἱ ἀρτοποιοὶ καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐν Πειραιεῖ καὶ παντοῦ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις δὲν δέχονται τὰ τραπεζικὰ γραμμάτια, δὲν θέλουν νὰ τ’ ἀνταλλάξωσι διὰ χαλκοῦ, καὶ ρήξεις σπουδαιότεραι θὰ γείνωσιν αὔριον, διότι αὔριον γίνονται αἱ μισθοδοσίαι τῶν ἐργατῶν. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἂν δὲν ἔχῃ σκοπὸν νὰ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐρώτησίν μου.....

§23ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Αὔριον.

§24ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἢ ἂν ἀναβάλῃ ἕως αὔριον τὴν ἀπάντησίν της, διὰ νὰ ἀποφύγῃ οὕτω τὴν ἔγκαιρον ἐξέλεγξιν τῶν πράξεων αὐτῆς, τὴν παρακαλῶ νὰ διατάξῃ τοὺς ἐνταῦθα καὶ πανταχοῦ ταμίας τοῦ Κράτους νὰ πράξωσι τὸ ἀντίθετον παρ’ ὅ,τι διέταξεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ διατάξῃ ὅπως αὔριον Σάββατον καὶ καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν τῆς Κυριακῆς εἰς πάντα προσερχόμενον ν’ ἀνταλλάξῃ τραπεζικὰ γραμμάτια μέχρις 28 δραχμῶν, νὰ τ’ ἀνταλλάσσωσι καὶ νὰ θέτωσιν εἰς κυκλοφορίαν χαλκὸν, ὅπως ἀρθῇ ἡ τρομερὰ αὐτὴ ἀνωμαλία καὶ μὴ ζημιωθῇ τόσον πολὺ ὁ ἐργατικὸς λαός.

§25ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι, δὲν θέλει ἡ Κυβέρνησις.

§26ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριοι, δύνασθε νὰ περιφρονῆτε τὴν ζημίαν, τὴν ὁποίαν ὑφίστανται οἱ πολλοὶ χάριν ὀλιγίστων, ἀλλ’ οἱ πολλοὶ αὐτοὶ εἶναι ἐκλογεῖς σας, καὶ πρέπει νὰ τὸ συλλογισθῆτε καλῶς. Δὲν ἐμπρέπει εἰς ἁγνοὺς Ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ νὰ συντελῶσιν εἰς τὴν ἀφαίρεσιν τῆς περιουσίας τῶν ἐντολέων των πρὸς ὑποστήριξιν Κυβερνήσεως πεπτωκυίας εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν· οἱ τοιοῦτοι εἶναι ἀνάξιοι Ἀντιπρόσωποι. (Χειροκροτήματα).

§27ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, μεθ’ ὅσα ὁ ἔντιμος φίλος μου βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς εἶπε, θὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ τινα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁμιλῶν καὶ προπαρασκευάζων τὴν ἐπιδοκιμασίαν τῆς πράξεώς του διὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ περὶ νομισματικῆς ἀλλαγῆς Διατάγματος, μᾶς εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ἤμεθα τίμιοι, ὁσάκις ψηφίζομεν νόμους, τοὺς ὁποίους ὀφείλομεν καὶ νὰ ἐφαρμόζωμεν. Καὶ ἄλλοτε εἶπον, ὅτι, ὁσάκις ἡ Τράπεζα ἀναμιγνύεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, φέρει πάντοτε νόμους χρηματιστικούς. Εἰς τὰ 1867 ἦτον ὑπουργὸς ὁ κ. Κεχαγιᾶς· αὐτὸς εἰσήγαγε τὸν νόμον τοῦτον, καὶ διὰ νὰ κατορθώσῃ τὴν ψήφισίν του μετῆλθε πονηρίαν ἀρκετὰ ἀξιοσημείωτον. Γνωρίζετε ὅλοι, ὅτι ὁ Ναπολέων ἤθελε νὰ κάμῃ μίαν προπαγάνδαν διὰ τῆς λεγομένης νομισματικῆς λατινικῆς ἑνώσεως· ὁ κ. Κεχαγιᾶς εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ κολακεύσωμεν τὸν Ναπολέοντα, διὰ νὰ μᾶς βοηθήσῃ εἰς τὸ ἐκκρεμὲς τότε ζήτημα τῆς Κρήτης. Καὶ ἐν τοσούτῳ τὸν νόμον ἐκεῖνον οὐδεὶς ἐτόλμησε νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ, ἂν καὶ ὅλοι οἱ μετὰ τὴν 10ην Ὀκτωβρίου διατελέσαντες πρωθυπουργοὶ ἐκυβέρνησαν ἔκτοτε, ἀλλὰ πάντοτε ἔφερον τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ τοῦ νόμου, ὡς ἐπιζημίου εἰς τὴν κοινωνίαν, καὶ ἰδίως εἰς τὴν κατωτέραν τάξιν, ἀφοῦ μάλιστα καὶ τὸ ἀνώτερον ἐμπόριον ἤθελεν ὑποστῆ ζημίας, διαμαρτυρηθέντων τῶν Ἐπιμελητηρίων Σύρου καί Ἀθηνῶν. Δὲν ἀπαιτεῖται πολὺς λογαριασμὸς διὰ νὰ εὕρητε τὴν ζημίαν, ἥτις θὰ ἐπέλθῃ εἰς τὰς μικρὰς συναλλαγὰς, καὶ αὐτοὶ οἱ ἀτυχεῖς ὑπάλληλοι θὰ ζημιωθοῦν· οἱ ἐφέται θὰ λαμβάνωσι τοῦ λοιποῦ 360 δραχμάς· ἐν τούτοις καὶ ὁ ἄρτος, τὸ κρέας, τὸ τυρὶ, καὶ ἡ ζάχαρις καὶ ὁ καφὲς καὶ ὅλα τὰ τρόφιμα θὰ ἀγοράζωνται μὲ τὰς αὐτὰς ὡς καὶ πρότερον τιμὰς, καθὼς καὶ ὁ πτωχὸς ἐπὶ παραδείγματι θ’ ἀγοράζῃ μὲ ἡμίσειαν παλαιὰν δραχμὴν πέντε ζεύγη σαρδελῶν, τώρα ἔχει ἀνάγκην ἡμισείας νέας δραχμῆς. Ἀγοράζει ὁ ἐργάτης 20 λεπτὰ τὴν ὀκὰν τὸν ἀραβόσιτον καὶ ἔχει ἀνάγκην μιᾶς δραχμῆς παλαιᾶς διὰ πέντε ὀκάδας, τώρα ἔχει ἀνάγκην νέας δραχμῆς... Νομίζετε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξ ἐπιμελείας μεγάλης ἔφερε σήμερον τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ὄχι αὔριον ἢ μεθαύριον; Τὸν ἔφερε σήμερον διὰ νὰ μᾶς προκαταλάβῃ διὰ τοῦ κατορθώματος τοῦ ἰσοζυγίου νὰ συγχωρήσωμεν τὴν διὰ τοῦ Διατάγματος γενομένην ζημίαν. Ἀλλ’ ἐγὼ ἐκ τοῦ προχείρου θέλω σᾶς ἀποδείξει, ὅτι ψεύδεται ἐκ προθέσεως καὶ εἰς τοὺς ὑπολογισμούς του. Εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα καταναλίσκονται 120,000 ὀκάδες σιγαροχάρτου, ὅπερ ἀκριβῶς ὑπελόγισα εἰς 48,000,000 κόλλας· ἑκάστη κόλλα σιγαροχάρτου χορηγεῖται εἰς 96 σιγάρα, εἶναι λοιπὸν τὸ ὅλον 4,608,000,000 τσιγάρα· ὥστε καὶ εἰς αὐτὸ τὸ νεογέννητον νήπιον ἀναλογοῦν κατ’ ἔτος 2,300 τσιγάρα. Ὅ,τι γελοῖον!!! καὶ ἐν τούτοις ὑπόσχεται νὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τὸν φόρον τῶν τσιγαροχάρτων 1,300,000 νέας δραχμάς.

§28ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὁμιλεῖς περὶ ἀέρος καὶ ὑδάτων.

§29ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται ἐδῶ διὰ νὰ ἁρπάξουν ρουσφέτια καὶ ὄχι νὰ ἐκτελέσουν τὸ καθῆκόν των, ὁμιλοῦν περὶ ἀέρος καὶ ὑδάτων (χειροκροτήματα). Λοιπὸν, κύριοι, τὰ κατορθώματα ταῦτα τοῦ κ. Καλλιγᾶ διὰ τοῦ ἁπλουστάτου αὐτοῦ παραδείγματος ἀποδεικνύονται ὅτι εἶναι καθαρὰ φενάκη. Κύριοι, αὐτὰ τὰ παιγνίδια τὰ νομισματικὰ μεταξὺ Τραπέζης καὶ Κυβερνήσεως ἔχουν τὴν ἱστορίαν των ἀπὸ τοῦ 1842. Εἰς τὰ 1842, τὴν αὐτὴν ἐποχὴν, ὥρισαν τὰ σφάντζικα ὡς μὴ ἔχοντα τὴν ἀξίαν τῶν 95 λεπτῶν, ἀλλὰ τῶν 92· ἔσπευσε τότε ὁ κόσμος νὰ δώσῃ αὐτὸ τὸ νόμισμα, καὶ μετ’ ὀλίγον ἡ Τράπεζα εὑρέθη μὲ 600,000 σφάντζικα. Ἔρχεται ἄλλη ἐποχὴ, τὸ 1875, ὅτε ἀπεφάσισαν νὰ διώξουν τὰ ξένα νομίσματα· ἐνῷ ἡ Τράπεζα ἐκδίδει διαταγὴν νὰ μὴ δέχωνται τὰ καταστήματά της νομίσματα ἀργυρᾶ, εἰμὴ μόνον χαρτὶ, ἔστειλε καὶ ἔφερε διὰ τοῦ κ. Γ. Σκουζὲ τάλληρα ἐξ Ἀμερικῆς ἓν μιλιούνιον καὶ διακοσίας χιλιάδας καὶ τὰ ἐπέβαλεν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἰδίως εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν Ἀθηνῶν, ἥτις μόνη ἐζημιώθη ὑπὲρ τὰς 400,000 δραχμάς. Μεταξὺ τῶν ζημιωθέντων ἤμην καὶ ἐγὼ, ὅστις ἐδανείσθην ὡς πληρεξούσιος ἄλλου δρ. 11,000, καὶ ἐζημιώθη ὁ ἐντολεύς μου 800 δραχμάς. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς, ὅτι ἔδωκε τὰ χάλκινα νομίσματα εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας καὶ εἰς τὸ κεντρικὸν ταμεῖον, ἀλλὰ ἀπέφυγε νὰ μᾶς εἴπῃ ποῦ τὰ ἔδωκε τὸ κεντρικὸν ταμεῖον· πόσας ἐπιταγὰς πρὸς τὴν Τράπεζαν ἐνταῦθα καὶ ἐν ταῖς ἐπαρχίας ἐξώφλησαν, καὶ ποῖα νομίσματα ἔδωκαν εἰς αὐτὴν, διότι εἰς τὰς νέας ἐπαρχίας ἔστειλεν εἰς Θεσσαλίαν διὰ Βώλου 120 βαρέλια 60,000, ἃς ἔστειλε καὶ 40,000 εἰς Ἄρταν· τὸ ὅλον 100,000. Τί ἔγειναν τὰ ἄλλα; Κύριος οἶδε ἀπὸ πότε ἡ Τράπεζα, ὀσφρανθεῖσα τὴν μεταβολὴν ταύτην, δὲν ἐγέμισε τὰ ταμεῖά της χαλκὸν, ἀφοῦ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ὁ μεγαλείτερος μέτοχος αὐτῆς! λέγουν μάλιστα, ὅτι ἐν Πειραιεῖ τὰ δύω σχετικὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καταστήματα, Τελωνεῖον καὶ ὑποκατάστημα Τραπεζικὸν, ἔκαμαν συναλλαγὰς εἰς χάλκινα νομίσματα χιλιάδων βαρελίων. Εἶπεν, ὅτι ὢν τιμιώτερος τῶν προκατόχων του δὲν θέλει πλέον ν’ ἀναβάλῃ τὴν ἐφαρμογὴν οὗ ἐψηφίσκμεν Νόμου· ἀλλὰ διατί νὰ ἐπισπεύσῃ αὐτὴν κατὰ δύω μῆνας, ἐνῷ τὴν 1 Ἰανουαρίου εἰσήγετο αὐτοδικαίως; Τὸν ἐδικαιολόγησάν τινες, ὅτι ἔκαμε τοῦτο διὰ νὰ προλάβῃ τοὺς κερδοσκόπους, διὰ τοῦτο, τὸ ἔκαμε καὶ αἰφνιδίως. Ἀλλ’ ὁ κόσμος φωνάζει, ὅτι οἱ σχετικοὶ τῆς Κυβερνήσεως κερδοσκόποι ἐγνώριζον τοῦτο ἀπὸ τὸν Αὔγουστον (χειροκροτήματα παρατεταμένα). Ποῦ ἐπῆγεν ὁ χαλκός; Λοιπὸν ἡ πρᾶξις τοῦ ὑπουργοῦ δὲν εἶναι ἀθώα, δὲν εἶναι εἰλικρινής, οὔτε ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου, διότι, ἂν ἀπέβλεπε τὴν αὔξησιν τῶν φόρων, τοῦτο ἐτίθετο εἰς ἐνέργειαν ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου, ὥστε ἡ πρόωρος ἐφαρμογὴ δὲν συντελεῖ οὔτε εἰς τοῦτο. Ἔπειτα εἶναι εἰλικρινὴς καὶ τιμία ἡ αὔξησις αὕτη; Φορολογεῖ τὸν δυστυχῆ ἀμπελουργὸν καὶ διὰ τὸ ἀκαθάριστον ἐξαγόμενον καὶ διὰ τὸν καταναλισκόμενον οἶνον διατί δὲν φορολογεῖ τὴν Τράπεζαν αὐτὴν μὲν διὰ τὸ ἐπιτήδευμά της 3% ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος, τοὺς δὲ μετόχους 15–20 ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος; διότι θὰ πληρώσῃ καὶ ὁ ὑπουργὸς 18,000 δραχμὰς, ἀφοῦ ἐσοδεύει 90,000. Αὐτὰ εἶναι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἔφερε μεγαλαυχῶν καὶ ὑβρίζων τοὺς προκατόχους του καὶ ἐπιδεικνύεται γίγας τῶν οἰκονομικῶν μέτρων, ἐνῷ πράγματι εἶναι σπιθαμιαῖος. Παρακαλῶ λοιπὸν αὔριον νὰ μᾶς φέρῃ ἀκριβῆ κατάλογον, ἐκ τῶν 2,300,000 χαλκοῦ νέου πόσα ἐστάλησαν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ποῦ ἔδωκεν εἰς ποσότητας μεγάλας ὁ Κεντρικὸς ταμίας καὶ οἱ ἄλλοι ταμίαι.

§30ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἰς τὰς ἀγυιὰς λέγουν πολλὰ πράγματα.

§31ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐκεῖναι αἱ ἀγυιαὶ σὲ ἀνέδειξαν βουλευτήν· ἂν δὲν ἔχουν ἀξίαν αἱ ἀγυιαὶ, δὲν ἔχεις καὶ σὺ ἀξίαν, ὁ ἀντιπρόσωπός των (Θόρυβος καὶ διάλογοι).

§32ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μὴ ὑβρίζεις τὸν βουλευτὴν Ἀγυιᾶς.

§33ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Τὸν βουλευτὴν Ἀγυιᾶς δὲν ὑβρίζω διότι εἶναι τίμιος ἄνθρωπος.

§34ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Λοιπὸν ἐμὲ δὲν μὲ θεωρεῖς τίμιον;

§35ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὄχι! Ἐνόσῳ δὲν δώσετε καὶ σὺ καὶ οἱ συνάδελφοί σου τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Ἀμύνης λογαριασμόν· διότι ἐπληροφορήθην, ὅτι ἐλαμβάνετε ἀπόδειξιν 40,000 δραχμῶν, ἐνῷ ἐπληρώνετε 15,000.

§36ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Καὶ φρονεῖτε, ὅτι δὲν μὲ ὑβρίζετε οὕτως;

§37ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Μήπως ἔχεις σὺ μόνος τὸ προνόμιον νὰ ὑβρίζῃς; τίνα ἀφῆκες ἐνταῦθα χωρὶς νὰ τὸν ὑβρίσῃς! Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ διατάξῃ τὸν Ὑπουργὸν νὰ φέρῃ τὰς ζητηθείσας πληροφορίας.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφανθῇ ἂν ἐπιτρέπῃ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον τὸ νομοσχέδιον περὶ χαρτοσήμου, τὸ ὁποῖον εἶναι κατεπεῖγον.

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Νὰ τυπωθῇ πρῶτον.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ δεύτερον τὸ νομοσχέδιον περὶ οἰνοπνευμάτων, διὰ νὰ γείνῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις.

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Πρέπει νὰ σταλῶσιν εἰς τὰς ἐπιτροπὰς πρότερον. (Λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 5 καὶ 30 λεπτὰ Μ. Μ.).