1882.06.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 100

τῆς 19 Ἰουνίου 1882.

Ὥρα 10 Π. Μ. Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβαίνομεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν νομοσχεδίων τοῦ προϋπολογισμοῦ περὶ ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους.

§2ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ τούτου παρακαλῶ νὰ μοὶ δώσητε τὸν λόγον.

§3Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ὑποβάλω μίαν ἀναφοράν. Ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν κ. Γ. Μπούμπουλης ὑποβάλλει δι’ ἐμοῦ ἔκθεσιν τῆς διαχειρίσεώς του· παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ (Ὅρα Παράρτημα).

§4ΠΑΧΥΣ. Κύριοι, κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ὁ κ. Καραπάνος, ἐπωφελούμενος τῆς ἀπουσίας μου, ἀπεκάλεσε περὶ τοῦ ἐν Ἠπείρῳ ἀγροτικοῦ ζητήματος ἔκθεσίν μου λίβελλον, τὰ δὲ τηλεγραφήματα, τὰ ἀφορῶντα τὰς διοικητικὰς καταπιέσεις κατὰ τῶν χωρικῶν, ψευδῆ καὶ πλαστά. Καὶ ὅτι μὲν τὰ τηλεγραφήματα εἶναι ἀληθῆ, ἀπόδειξις εἶναι ἕτερον τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον τώρα καταθέτω καὶ ἐκ τοῦ ὁποίου φαίνεται, ὅτι 35 ἄνδρες καὶ γυναῖκες, συνεπείᾳ καταγγελίας τοῦ ἀστυνόμου Ἄρτης, κατεδικάσθησαν παρὰ τοῦ Πταισματοδικείου εἰς πρόστιμον, ὡς παραβάντες τὴν ἀστυνομικὴν διάταξιν, τὴν ἀπαγορεύουσαν τὸν θερισμόν. Ὡς πρὸς τὴν ἔκθεσίν μου, ὅσα ἔγραψα εἶναι αὐτὴ ἡ ἀλήθεια. Παρέλειψα μάλιστα πολλὰς ἀσχημίας τοῦ κ. Καραπάνου, σεβόμενος ἐμαυτὸν καὶ τοὺς ἀναγνώστας. Οὐδ’ ἐτόλμησέ τις ποτὲ νὰ εἴπῃ περὶ ἐμοῦ, ὅτι ἐψεύσθην ἢ ἐπλαστογράφησα, ὅπως πολλάκις ἔγραψαν περὶ τοῦ κ. Καραπάνου αἱ ἐφημερίδες τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ὅπου εἶναι γνωστὸς, καὶ ἐσχάτως μάλιστα ὁ «Φάρος τοῦ Βοσπόρου».

§5ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὑποβάλλω, κύριοι, εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς τῶν κατοίκων τῶν διαφόρων χωρίων τῆς Θεσσαλίας· μοὶ ἐδόθησαν παρὰ τοῦ Βουλευτοῦ Καλαμπάκας κ. Σιβιτανίδου· οὗτοι παραπονοῦνται διὰ τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα μεταχειρίζονται οἱ λεγόμενοι ἰδιοκτῆται πρὸς καταστροφὴν τῶν χωρικῶν, τοὺς ὁποίους ἤδη μετὰ τὴν ἐλευθερίαν των ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς θέλουν νὰ τοὺς καταστήσωσιν δουλοπαροίκους. Ἐπὶ Ὀθωμανῶν εἶχον ἐλευθερίας, εἶχον δικαιώματα, εἶχον δικαίωμα ἰδιοκτησίας, δικαίωμα κατοικίας. Σήμερον οὐδὲν τοιοῦτον δικαίωμα τοῖς ἀναγνωρίζεται παρὰ τῶν ἰμορούχων τούτων τυράννων.

§6ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πάντα τὰ δικαιώματα, ἃ ἔχουσι, τὰ ἀναγνωρίζουσι...

§7ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὄχι, κύριε Καραπάνε, προσποιεῖσθε ἐνταῦθα ὅτι ἀναγνωρίζετε, ἀλλὰ πάντες σεῖς οἱ ἰδιοκτῆται καὶ Βουλευταὶ ἀτυχῶς κατρωθώσατε διὰ διαφόρων μέσων νὰ διορίσητε εἰρηνοδίκας, οἱ ὁποῖοι κάθε ἄλλο ἐκτελοῦσι ἢ τὸ καθῆκόν των ἀμερολήπτως· καθ’ ἑκάστην οὗτοι διατάσσουν ἐξώσεις, καὶ ἐξώσεις ἀπὸ τὰς κατοικίας των, τὰς ὁποίας ἔχουσιν οἰκοδομήσει, ἀπὸ τὰ γιούρτια, ἀπὸ τοὺς κήπους, ἀπὸ τοὺς ἀγρούς των τέλος.

§8ΤΙΝΕΣ. Αὐτὰ εἶναι συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§10ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Αὐτὰ εἶναι διαφθορὰ τῆς δικαιοσύνης πρὸς καταστροφὴν τῶν χωρικῶν. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι πάσῃ δυνάμει. Αἱ ἀναφοραὶ αὗται εἰσὶ τοῦ χωρίου Ζάρκου, τοῦ χωρίου Μεγάλο καὶ μικρὸ Τσότι, τοῦ χωρίου.......... καὶ ἄλλη τοῦ χωρίου Γριζάκη. Ἐλπίζω, ὅτι, ὡς ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδίως ὁ Πρωθυπουργὸς, τὸ ἀπόγευμα θὰ γείνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος καὶ τότε θὰ σᾶς ἀναπτύξω ἐν ἐκτάσει Βʹ. ὅλας τὰς τελουμένας ἀσχημίας πρὸς βλάβην τῶν πτωχῶν χωρικῶν. (Καταθέτει τὰς ἀναφορὰς εἰς τὸ Προεδρεῖον).

§11ΜΑΝΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ δύω λέξεις (θόρυβος), διότι ἐγὼ εἶμαι βουλευτὴς Καλαμπάκας.

§12ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὄχι βέβαια σεῖς. Τὰς ἀναφορὰς αὐτὰς μοὶ ἐνεχείρισεν ὁ κ. Σιβιτανίδης ὁ κατ’ ἐξοχὴν βουλευτὴς Καλαμπάκας, ὁ δὶς ἐκλεχθεὶς βουλευτὴς καὶ δὶς ἀδίκως καὶ παρανόμως ἀποκλεισθείς.

§13ΜΑΝΤΑΛΟΣ. Παράδοξον μοὶ ἐφάνη πῶς ὁ κ. Ζυγομαλᾶς ὁμιλεῖ περὶ τῆς ἐπαρχίας Καλαμπάκας. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὰ χωρία, τὰ ὁποῖα ὠνόμασεν, αὐτὰ εἶναι χωρία τῆς ἐπαρχίας Τρικκάλων καὶ ὄχι τῆς ἐπαρχίας Καλαμπάκας.

§14ΤΙΝΕΣ. Πολὺ καλά.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβαίνομεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν νόμων περὶ ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐσόδων καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον). (Κατόπιν ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον περὶ τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους καὶ γίνεται ἐπίσης δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς εἶχε σημειωθῆ ποσὸν 6,000 δραχμῶν διὰ τὴν ἐκτύπωσιν τῶν πρακτικῶν, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ ἐνόμισε καλὸν νὰ ἐλαττώσῃ τὸ ποσὸν εἰς 5,000. Μέχρι σήμερον ἐδαπανήθησαν 4,500, ἀπομένει δὲ ἀκόμη πολλὴ ἐργασία, καὶ πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ προσθήκην 1000 δραχμῶν, διὰ νὰ ἐκτελεσθῇ αὐτὸ τὸ ἔργον μέχρις Αὐγούστου· ἄλλως, θὰ γείνῃ καθυστέρησις τῆς ἐργασίας.

§17ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Γίνεται δεκτὴ ἡ πίστωσις).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει καὶ μία ἀδικία, γενομένη εἰς τινας τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς. Οἱ τέσσαρες πρωτοβάθμιοι στενογράφοι πρὸ δεκαετίας δὲν ἔλαβον κἀμμίαν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας των, ἐνῷ ὅλοι οἱ ἄλλοι ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς ἔλαβον. Προτείνω λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ εὐδοκήσῃ νὰ αὐξήσῃ κατὰ 40 δραχμὰς κατὰ μῆνα τὴν μισθοδοσίαν ἑνὸς ἑκάστου τῶν στενογράφων ά. τάξεως.

§19ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Νὰ δοθῇ ἡ ἀναγκαία πίστωσις.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ λοιπὸν παραδέχεται τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας ἑνὸς ἑκάστου τῶν πρωτοβαθμίων στενογράφων, καὶ ἐγκρίνει τὴν ἀνάλογον πίστωσιν. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς γʹ. συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχ. 3,627.642 75 0/0, καταλογιζομένης ὑπὸ τὸ κεφάλαιον ΙΑʹ. τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν τῆς χρήσεως 1881.)

§21ΚΑΛΛΙΓΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπικυρώσωμεν ἤδη τὰ πρακτικὰ καὶ κατόπιν νὰ ἐξακολουθήσωμεν, διὰ πᾶν ἐνδεχόμενον, ἵνα ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§22ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§23Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐπιτρέψητε τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς βοσκῆς. (Θόρυβος).

§24ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Πρὸ ὀλίγων στιγμῶν, κύριοι, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Καλλιγᾶς, μέλος τῆς Κυβερνήσεως, προτείνει ν’ ἀναγνωθῶσι καὶ τὰ πρακτικὰ τῶν ὀλίγων λεπτῶν τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, ἀφοῦ ἀπεφάνθησαν χθὲς οἱ παρόντες ἐκ τῶν βουλευτῶν ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅπως σήμερον ἔλθωμεν εἰς δύω συνεδριάσεις, τὴν μὲν πρωίαν νὰ ψηφίσωμεν νομοσχέδια, τὸ δὲ ἀπόγευμα νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος, καὶ λάβωμεν ἀπόφασίν τινα, ἀκούσωμεν δὲ καὶ τῶν ἀπαντήσεων τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν Μακρακικῶν καὶ ἄλλων ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. πρωθυπουργὸς, σεβόμενος τὴν ὑπόσχεσίν του, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐπισήμως, πρέπει νὰ ἀπαντήσῃ σήμερον εἰς τὰς ἐπερωτήσεις καὶ νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην του περὶ τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος, ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς μίαν ἀπόφασιν ὀρθὴν καὶ δικαίαν ὑπὸ τὴν ἔμπνευσιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀτυχῶς βλέπω ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς ζητεῖ νὰ ἐπικυρωθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, ὅπως μὴ γείνῃ δυνατὸν νὰ γείνῃ συνεδρίασις τὸ ἀπόγευμα.

§25ΠΟΛΛΟΙ. Θὰ γείνῃ συνεδρίασις τὸ ἀπόγευμα.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§27ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Πάντοτε, κ. Ζυγομαλᾶ, οὕτω γίνεται.

§28ΤΙΝΕΣ. Βέβαια.

§29ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Πολλοὶ βουλευταὶ φωνάζουν, ὅτι πάντοτε γίνεται αὐτό. Μάλιστα, γίνεται, ἀλλὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν εἰς τὸ τέλος, ὅταν πλέον δὲν πρόκειται νὰ γείνῃ ἄλλη συνεδρίασις.

§30ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι· πάντοτε αὐτὸ γίνεται.

§31ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ γείνῃ συνεδρίασις τὸ ἀπόγευμα, τίς ἡ ἀνάγκη νὰ ἐπικυρωθῶσι τὰ πρακτικά;

§32ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΚΑΙ ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Διὰ πᾶν ἐνδεχόμενον.

§33ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ποῖον ἐνδεχόμενον; τὸ νὰ μὴ γείνῃ συνεδρίασις....

§34ΓΡΥΠΑΡΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ αὐτὸ βεβαίως, ἀπὸ φόβον μήπως δὲν γείνῃ συνεδρίασις.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ γείνῃ συνεδρίασις μετὰ τὸ ἀπόγευμα.

§36ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ, κύριοι, διαμαρτύρομαι, διότι ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν σκοπεῖ μόνον καὶ μόνον τὴν ματαίωσιν τῆς συνεδριάσεως μετὰ μεσημβρίαν, πρὸς ἐμπαιγμὸν τόσων βουλευτῶν ἐπερωτησάντων καὶ ἀναμενόντων ἀπαντήσεις σπουδαίας ἐπὶ σπουδαίων ζητημάτων, καὶ τόσων χιλιάδων πολιτῶν ἀδικουμένων καὶ ἀναμενόντων τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς τοῦ ἔθνους, πρὸς ἣν ἀπετάθησαν. Τὴν εὐθύνην τῶν συμβησομένων ἔχει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδίως οἱ βουλευταὶ ἐκεῖνοι τῆς Θεσσαλίας καὶ Ἠπείρου, οἵτινες ὑποστηρίζουσι τοιαύτην Κυβέρνησιν. (Θόρυβος).

§37ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (πρωθυπουργός). Ὁ λόγος, δι’ ὃν ζητεῖται ἡ ἐπικύρωσις τῶν πρακτικῶν, εἶναι ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τὴν βεβαιότητα, ὅτι θὰ ὑπάρχῃ ἀπαρτία, εἴτε ἐν τῇ συνεδριάσει ταύτῃ τῇ πρωϊνῇ, εἴτε τὸ ἀπόγευμα. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ὑπάρχει βεβαιότης, εἶναι γνωστός, ἰδίως εἰς τὸν κ. βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς, διότι εἶναι ἐγγύτερος εἰς αὐτόν. Ἐὰν οἱ φίλοι τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς, καὶ οἱ ἄλλοι οἱ συνήθως καθήμενοι εἰς τὴν πλευρὰν ταύτην (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) τῆς Βουλῆς, ἔλθωσι τὸ ἀπόγευμα, δύναται νὰ ἦναι βέβαιος ὁ κ. βουλευτὴς, ὅτι θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν. Ἐὰν δὲν θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν, τοῦτο θὰ συμβῇ, διότι ἐν ταῖς τελευταίαις ταύταις συνεδριάσεσι τῆς Συνόδου παρίστανται μόνον εἷς ἢ δύω βουλευταὶ ἐκ τῶν τῆς ἀντιπολιτεύσεως, καὶ οὗτοι μὲ μόνην τὴν πρόθεσιν νὰ ματαιώσωσι τὴν συνεδρίασιν διὰ τῆς ἐπανειλημμένης ἀναγνώσεως τοῦ καταλόγου. Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ἡμῶν ὅτι ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς εἶναι σχεδὸν ὁ μόνος, ὅστις ἔρχεται ἐκ τῶν τῆς ἀντιπολιτεύσεως βουλευτῶν καὶ οὗτος ἔρχεται μόνον πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ματαιώνῃ τὰς συνεδριάσεις, ἀπαιτῶν ὀνομαστικὴν κλῆσιν πρὸς βεβαίωσιν τῆς μὴ ἀπαρτίας, ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα ὑπεύθυνοι διὰ τὴν κυβέρνησιν τοῦ Κράτους, ὀφείλομεν νὰ μεριμνήσωμεν ὅπως ἤδη, ὅτε εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ, ἐπικυρωθῶσι τὰ πρακτικὰ, τὰ ἀναγόμενα εἰς τὰς τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ παρελ. ἔτους πιστώσεις. Κατόπιν θέλομεν καταβάλει πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως ἔχωμεν ἀπαρτίαν, θέλομεν καταβάλει τὴν προσπάθειαν, ὅπως καὶ ἐν τῇ πρωϊνῇ ταύτῃ συνεδριάσει καὶ μετέπειτα ἐν τῇ ἑσπερινῇ συνεδριάσει ὑπάρξῃ ἀπαρτία. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἂς ἐπιφυλάξῃ τὰς παρατηρήσεις του, διότι πρέπει νὰ ἦναι βέβαιος, ὅτι ἐὰν ἔλθωσιν οἱ φίλοι του, οὐχὶ οἱ ἰδιαίτεροι φίλοι του, ἀλλ’ ἡ ἐν γένει ἀντιπολίτευσις, θὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν· ἐὰν δὲ δὲν ἔλθωσιν οἱ φίλοι του, δὲν θὰ ἔχωμεν συζήτησιν περὶ τῶν ἐπερωτήσεων.

§38ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁμολογουμένως, κύριοι, ἐγνώριζα ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ συνεδρίασις τὸ Σάββατον καὶ τὸ προεῖπα πρὸ 3 ἢ 4 ἡμερῶν. Ἡ ἀναβολὴ τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος διὰ τὸ Σάββατον, τὴν ἡμέραν τῶν ἐπερωτήσεων, δὲν σκοπεῖ τίποτε ἄλλο, σᾶς εἶπον τότε, παρὰ νὰ ματαιώσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ δώσῃ μίαν λύσιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, καθόσον ἔχει ἀναλάβει συναλλαγματικὰς ὑποχρεώσεις πρὸς τοὺς ἰσχυροὺς ἐν τῇ Βουλῇ μεγαλοκτηματίας. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ τοὺς φίλους τοῦ κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, τὰ πλεῖστα μέλη αὐτοῦ εἶναι παρόντα ἐνταῦθα· ἐὰν δ’ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος λείπῃ, λείπει ἕνεκα ἀσθενείας, δὲν τὸν ἄφησε νὰ ἐξέλθῃ ὁ ἰατρὸς πρὸ 2 ἡμερῶν. (Θόρυβος). Δὲν βλέπω καὶ κατὰ τί δύναται νὰ βαρύνῃ ἡμᾶς ὁ μὴ καταρτισμὸς τῆς Βουλῆς μετὰ μεσημβρίαν, ἀφοῦ σεῖς διὰ τῆς ἀναγνώσεως τῶν πρακτικῶν προετοιμάζετε τοῦτο, ὁ δὲ κ. πρωθυπουργὸς εἶπεν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν καὶ ἐκαυχήθη ἐπεδεικτικῶς ὅτι ἔχει πλήρη ἀπαρτίαν, καὶ πλεονάζοντας ἔτι βουλευτάς. Ἐπειδὴ δ’ ὑπεσχέθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι θὰ γείνῃ συνεδρίασις καὶ μετὰ μεσημβρίαν διὰ νὰ δοθῶσιν αἱ ἀπαντήσεις καὶ ληφθῇ ἀπόφασις ἐπὶ τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος, πρέπει νὰ κάμῃ πάντα τρόπον, ἀφοῦ ἔχῃ ἀπαρτίαν, ὥστε νὰ γείνῃ συνεδρίασις· ἡ ματαίωσις τῆς μεταμεσημβρινῆς συνεδριάσεως θέλει ἀποδείξει ἐμὲ μὲν εἰπόντα τὴν ἀλήθειαν, τὸν δὲ κ. πρωθυπουργὸν ὑπισχνούμενον καὶ βεβαιοῦντα ἀβέβαια καὶ ἀνακριβῆ. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐν τῇ Βουλῇ διαγωγήν μου, οὐδένα ἀνέχομαι κριτὴν ἄλλον ἢ τὸν λαὸν, ὅστις μὲ ἐξέλεξεν. Ἅπαξ μόνον ἐποιήσαμην ἔνστασιν μὴ ἀπαρτίας, καὶ αὕτη εὑρέθη βάσιμος· οὐδέποτε παρεκώλυσα τὰς ἐργασίας τοῦ Κοινοβουλίου, πάντοτε συντόμως ἐλάλησα, καὶ σχεδὸν πάντοτε ἵνα ἀτυχῶς ἀποδείξω ὅτι ὁ κ. πρωθυπουργὸς ὑπόσχεται ἵνα μὴ ἐκτελέσῃ· μάρτυρες δ’ εἶναι οἱ ἀμερόληπτοι τῶν βουλευτῶν καὶ ἡ κοινὴ γνώμη.

§39Τ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἐγείρονται ἀμφιβολίαι περὶ συγκροτήσεως ἀπαρτίας μετὰ μεσημβρίαν καὶ ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐπερώτησίν μου, τὴν πρὸ πολλοῦ ὑποβληθεῖσαν, παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ἀφοῦ ἤδη οὐδὲν σπουδαῖον νομοσχέδιον μένει πρὸς συζήτησιν....

§40ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (πρωθυπουργός). Μένουν πολλά· μένει τὸ νομοσχέδιον περὶ πνευματωδῶν ποτῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι μεγάλης σπουδαιότητος· ἀλλ’ ἐπειδὴ διατρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ μὴ ἔχωμεν ἀπαρτίαν, πρέπει νὰ ἐπικυρώσωμεν τὰ πρακτικὰ περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ἄνευ τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν.

§41ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὑπάρχουν καὶ αὐτὰ τὰ νομοσχέδια, δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν καὶ αὐτὰ τώρα, πρὸ μεσημβρίας· ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ συγχρόνως καὶ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς μου περὶ τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος, διότι με τὰ μεσημβρίαν δὲν θὰ γείνῃ ἀπαρτία. Τῷ τρόπῳ δὲ τούτῳ καὶ τὸ ζήτημα τὸ ἀγροτικὸν συζητεῖται καὶ τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται κατὰ τὴν πρωϊνὴν ταύτην συνεδρίασιν.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§43ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὄχι, ὄχι.

§44ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, κ. πρόεδρε.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι).

§46ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ ΚΑΙ ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§47ΤΙΝΕΣ. Πρέπει νὰ ἦσθε 15. (Ἐγείρονται 5–6).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δὲν ὑποστηρίζεται ἡ πρότασίς σας περὶ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας.

§49ΠΟΛΛΟΙ. Ἐμπρὸς, κύριε πρόεδρε, νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκρίνονται τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως).

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς βοσκῆς ἐντὸς τῶν σταφιδαμπέλων.

§51ΤΙΝΕΣ. Τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον προηγεῖται.

§52ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως ἐτροποποιήθη τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς βοσκῆς, δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις.

§53ΤΙΝΕΣ. Ὄχι· τὸ φορολογικόν.

§54ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Κύριοι, ἠκούσατε πρὸ μικροῦ τὸ τελευταῖον γινόμενον τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτι αἱ μὲν δαπάναι διὰ διαφόρων προσθηκῶν ἀναγκαίων διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ἀνεβίβασαν τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων εἰς 80,436,099 τὰ δὲ ἔξοδα ὑπελογίσθησαν εἰς 68,621,542, ὥστε ἡ διαφορὰ μεταξὺ ἐσόδων καὶ ἐξόδων εἶναι 12, 000, 000 περίπου. Ἐκ τῶν 68 ἑκατομμυρίων ἓν ἑκατομμύριον εἶναι ὁ φόρος ἐπὶ τῶν πνευματωδῶν ποτῶν. Λοιπὸν ἐὰν δὲν ψηφίσετε τὸν φόρον ἐπὶ τῶν πνευματωδῶν ποτῶν, θὰ ἔχετε ἔσοδα ὄχι πλέον 68 ἑκατομύρια, ἀλλὰ 67 ἑκατομμύρια, καὶ τότε τὸ ἔλλειμμα, κατὰ τοσοῦτον αὐξάνει· ἐὰν ὅμως μικρὸν κατὰ μικρὸν καλύπτεται τὸ ἔλλειμμα, δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν δισταγμὸν, ὅτι ὁλόκληρον θέλει καλυφθῆ. Τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν ἔχω δισταγμὸν, ὅτι ἐντὸς δύω Συνόδων τὸ πολὺ θὰ εἴμεθα εἰς κατάστασιν νὰ καλύψωμεν ὁλόκληρον τὸ ἔλλειμμα, δεχόμενοι νέους φόρους ά) τὸν φόρον ἐπὶ τῶν πνευματωδῶν ποτῶν, βʹ) τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ καπνοῦ, καὶ γʹ) τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἴνου. Αὐτὰ εἶναι τὰ τρία κεφάλαια ἐκ τῶν ὁποίων ἡ Ἑλλὰς δύναται ἀγογγύστως καὶ ἄνευ καταθλίψεως νὰ καλύψῃ τὰ ἐλλείμματα καὶ νὰ φθάσῃ εἰς τὴν ἰσοῤῥοπίαν. Ἀλλ’ ἀπαιτεῖται ν’ ἀναλάβωμεν ὅλον τὸ θάῤῥος καὶ νὰ καταβάλλωμεν πᾶσαν ὑπομονὴν πρὸς ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων, ἐξ ἧς θέλει δειχθῆ, ὅτι οὐδὲν τολμηρὸν ἐπιχειροῦμεν. Ἰδοὺ ὡς πρὸς τὸν φόρον τοῦ οἰνοπνεύματος ὑπάρχουν τρεῖς ἢ τέσσαρες ἀντιῤῥήσεις, περὶ ὧν δέον νὰ γίνῃ λόγος. Μοὶ ἐγένετο ἡ ἀντίῤῥησις, διατὶ παραδέχομαι τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ ἀπολύτου λεγομένου οἰνοπνεύματος ἄνω τῶν βαθμῶν 90, κατὰ τὸ ἀραιόμετρον Gay-Lussac, ἐλευθέραν φόρου καταναλώσεως; Τοῦτο ἔρχομαι νὰ ἐξηγήσω, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἡ φορολογία προσκρούῃ πρὸς μεγάλον συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἴσως μᾶς διαφεύγει. Εἰς τί εἶναι χρήσιμον τὸ οἰνόπνευμα τοῦτο, τὸ κατὰ τὸ ἀραιόμετρον τοῦ Gay-Lussac ὑπεράνω τῶν 90 μονάδων; Ἐρωτήσατε οἱονδήποτε ἐκ τῶν εἰδότων καὶ θέλει σᾶς εἰπεῖ, ὅτι αὐτὸ τὸ οἰνόπνευμα ἄνω τῶν 90 μονάδων εἶναι χρήσιμον μόνον διὰ τοὺς οἴνους, πρὸς διατήρησιν αὐτῶν. Εἶναι χρήσιμον καὶ διὰ φαρμακεῖα, καὶ εἰς ἄλλα, τινὰς τέχνας, ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸ, διὰ τοῦ ὁποίου κατασκευάζεται ἡ ρακὴ, καὶ πλανῶσιν ὑμᾶς οἱ λέγοντες ὅτι ἐξ αὐτοῦ κατασκευάζεται ρακή. Ἠθέλαμεν γείνει τῳόντι καταγέλαστοι, ἐὰν ἐπιστεύομεν αὐτὸ, ἠθέλομεν δὲ γείνει ἔτι μᾶλλον καταγέλαστοι, ἀγνοοῦντες κατὰ τί προσκρούει πρὸς τὰ συμφέροντα τῆς βιομηχανίας. Ἠκούσατε τοὺς λέγοντας, ὅτι ἁπλούστατα διὰ τῆς σούμας γίνεται ρακή· ὅτι ἀρκεῖ προσθήκη ὕδατος εἰς τὸ οἰνόπνευμα διὰ νὰ γείνῃ διὰ τῆς ἀραιώσεως ρακὴ, καὶ ὅτι τὸ 90 διαιρούμενον διὰ τοῦ 20 δίδει τετραπλάσιον ποσὸν ρακῆς· αὐτὸ εἶναι τὸ φοβερὸν ἐπιχείρημα. Αὐτὸ ἰσχυρίζομαι, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθές. Πρὸς τί κατασκευάζονται οἰνοπνεύματα ἄνω τῶν 90 βαθμῶν; Διὰ νὰ ἀραιωθῶσι πάλιν διὰ τοῦ ὕδατος; γελοιωδέστερον δὲν δύναται νὰ γίνῃ. Διατί αὐτὴ ἡ δαπάνη δίς; Διὰ ποίαν αἰτίαν ν’ ἀφαιρῆται τὸ ὕδωρ μέχρις 90 βαθμῶν καὶ κατόπιν νὰ διαλύεται εἰς ὕδωρ τὸ κατασκεύασμα διὰ ρακήν; Πρέπει νὰ τὸ πιστεύσῃ τις; οὐχὶ βεβαίως. Καὶ ἂν ἐρωτήσῃ τις, διατί φθάνουν μέχρι τῶν 90 βαθμῶν; λέγουν ἀπὸ ἐπιστημονικὴν φιλοτιμίαν. Εἶναι ἀληθές, κύριοι, τοῦτο; Βιομήχανοι δὲν παίζουν διὰ τῶν κεφαλαίων, ἀλλ’ ἐργάζονται πράγματι διὰ τὸ συμφέρον αὐτῶν. Πῶς ἔχουν συμφέρον νὰ φθάνουν μέχρι τῶν 90 βαθμῶν καὶ ἄνω διότι τοιούτου βαθμοῦ οἰνόπνευμα εἶνε χρήσιμον εἰς τοὺς οἴνους· οἱ οἶνοι ἀπαιτοῦν ἀνώτατον βαθμὸν οἰνοπνεύματος. Δὲν εἶναι χρήσιμον τὸ οἰνόπνευμα αὐτὸ εἰς ἄλλο, εἰμὴ εἰς τοὺς οἴνους πρὸς διατήρησιν αὐτῶν. Σημειώσατε, κύριοι, ὅτι σήμερον οἱ οἶνοι εἶναι τὸ πρώτιστον ἡμῶν προϊὸν, ὅτι καθ’ ἡμέραν προοδεύει καὶ φρονῶ, ὅτι ἐντὸς ὀλίγου θέλει φθάσει νὰ εἶναι ἴσον ὡς ἡ σταφὶς, καὶ δὲν λέγω ὑπερβολήν. Πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν καλῶς τὰ συμφέροντα τῆς χώρας. Οἱ οἶνοι οἱ ἑλληνικοὶ σήμερον εἰσάγονται εἰς τὴν Γερμανίαν· εἰς τὴν Γερμανίαν μάλιστα εἰσάγεται σπουδαῖον ποσόν.

§55ΤΙΝΕΣ. Καὶ εἰς τὴν Ῥωσσίαν.

§56ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τὸ εἰς Ῥωσσίαν εἰσαγόμενον ποσὸν δὲν εἶναι σπουδαῖον καὶ θὰ σᾶς εἴπω διατὶ, ἀλλ’ ἔστω καὶ ἐκεῖ, ἀλλὰ μόνον οἱ Θηραϊκοὶ οἶνοι, ἀλλ’ οἱ Θηραϊκοὶ εἶναι φύσει τοιοῦτοι, ἔχουσι τὸ ζαχαρῶδες καὶ τὸ οἰνοπνευματῶδες οἴκοθεν. Ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ἄλλων οἴνων γίνεται πρὸ πάντων εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν. Εἰς τὴν Γερμανίαν εἶναι δύω μέγιστα καταστήματα, τὰ ὁποῖα εἰσάγουν οἴνους ἑλληνικούς· ἓν εἶναι εἰς τὸ Ἀμβοῦργον, καὶ τὸ ἕτερον εἶναι εἰς τὸ Nekergemünd δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς, διότι τοιαῦτα ὑπάρχουσι πολλὰ παρὰ τὸν Ῥῆνον. Ἐκεῖ μέγιστον κατάστημα εἰσάγει ἑλληνικοὺς οἴνους. Ἡ Γαλλία λαμβάνει ἐκ τῆς Λευκάδος τὸ πλεῖστον τοῦ οἴνου καὶ ἐκ τῆς Κύμης. Ἡ Γερμανία ὅμως προτιμᾷ τοὺς ἄλλους οἴνους διὰ νὰ δώσῃ εἰς τοὺς ἐγχωρίους, ὡς λέγουσι, τὸν χαρακτῆρα. Οἱ ἡμεδαποὶ οἶνοι ἔχουσι τὸ εὔοσμον, τὸ ζακχαρῶδες καὶ τὸ πνευματῶδες, ἐνῷ οἱ τῆς Γερμανίας στεροῦνται αὐτῶν τῶν ἰδιοτήτων, εἶναι ὑδατώδεις, ἄοσμοι. Διὰ τῶν οἴνων τῆς Ἑλλάδος ἐν Γερμανίᾳ γίνονται ἐκλεκτοί οἶνοι τῆς τραπέζης· καὶ σήμερον ἐν Γερμανίᾳ βλέπομεν καὶ εἰς τὰ ξενοδοχεῖα καὶ εἰς τὰς τραπέζας τῶν ἀριστοκρατῶν, ἢ τῶν ἄλλων πλουσίων, οἴνους τῆς Ἑλλάδος, φέροντας τὸ ἑλληνικὸν ὄνομα· αὐτοὶ οἱ οἶνοι τῆς Ἑλλάδο, βελτιωθέντες, κατεστάθησαν οἶνοι τῆς τραπέζης. Ἐν Γαλλίᾳ δὲν γίνεται χρῆσις τῶν οἴνων τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον. Δὲν ἔχουν ἀνάγκην ἐκεῖ νὰ δώσωσι τὸν χαρακτῆρα· ἐξ ἐναντίας, ἐν Γαλλίᾳ διατηρεῖται ὁ χαρακτὴρ ὁ Γαλλικὸς, καὶ διὰ τοῦτο δὲν βλέπετε εἰς τὰς τραπέζας ἐν Γαλλίᾳ ἑλληνικὸν οἶνον, ἀλλὰ βλέπετε πάντοτε Γαλλικόν, ὅστις εἶναι ἐντούτοις ἐκ τῆς Ἑλλάδος, ἤτοι ἐκ τῆς Λευκάδος ἢ τῆς Κύμης, ἀλλὰ μετεσκευάσθη γαλλικός. Ἐν Παρισίοις ἔχουν τὴν τέχνην νὰ μετατρέπωσιν εὐκολώτατα εἰς οἴνους γαλλικοὺς τοὺς ἑλληνικοὺς, καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ διακρίνετε τὸν οἶνον τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸν οἶνον τῆς Γαλλίας. Πῶς διατηροῦνται ἀποστελλόμενοι εἰς τοιαύτας ἀποστάσεις οἱ ἡμεδαποὶ οἶνοι; διὰ τοῦ οἰνοπνεύματος, τοῦ ἄνω τῶν 90 βαθμῶν. Σᾶς φέρω τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον σήμερον ἐπενόησα διὰ νὰ σᾶς πείσω, ἀλλ’ εἶναι γεγονὸς γνωστὸν ἀφότου ἐγένετο τὸ δασμολόγιον. Τί λέγει τὸ δασμολόγιον; Ἰδοὺ τί λέγει· Ποτὰ, «σοῦμα ρακῆς καὶ οἰνόπνευμα (σπίρτο) μέχρις 20 βαθμῶν Καρτιέρου λεπτὰ 25. Σοῦμα ἐπέκεινα τοῦ 20 βαθμοῦ λεπτὰ 50. Ὑποσημείωσις— Ἐνταῦθα ὑπάγεται καὶ τὸ ἐκ γεωμήλων εἰσαγόμενον εἴτε διὰ γλυκίσματα, εἴτε ὡς οἰνόπνευμα διὰ τοὺς οἴνους.» Λοιπὸν ἔκτοτε ἦτο γνωστὸν, ὅτι οἰνόπνευμα περιέχον 20 βαθμοὺς, κατὰ τὸ ἀραιόμετρον τοῦ Καρτιέρου, εἶναι χρήσιμον διὰ τοὺς οἴνους. Δὲν ἐννοῶ ὅμως διατὶ ὁ συντάξας τὸ δασμολόγιον ἐνόησε νὰ ἐπιβάλῃ βαρύτερον τέλος, ἐνῶ ἔπρεπε νὰ ἐλαττώσῃ αὐτὸ, διότι εἶναι ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον τὸ οἰνόπνευμα τὸ ἄνω τῶν 20 βαθμῶν, κατὰ τὸ ἀραιόμετρον τοῦ Καρτιέρου, διὰ τοὺς οἴνους τῆς Ἑλλάδος. Ἔρχομαι εἰς τὴν σύγκρισιν. Ἐρωτήσατε, 20 βαθμοὶ κατὰ τὸ ἀραιόμετρον τοῦ Καρτιέρου, εἰς πόσους βαθμοὺς ἀντιστοιχοῦσι κατὰ τὸ ἀραιόμετρον τοῦ Gay-Lussac; Ἔχομεν τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Χρηστομάνου, ὅτι 16 βαθμοὶ ἀντιστοιχοῦν πρὸς 34 τοῦ Gay-Lussac, ἑπομένως 20 βαθμοὶ ἀντιστοιχοῦν πρὸς 50 ἢ ἔστω καὶ 45. Τί προτείνω ἐγὼ; προτείνω, ὅτι ὁ φόρος τῆς καταναλώσεως νὰ ἐπιβάλληται καὶ εἰς τὸ οἰνόπνευμα τὸ ἐρχόμενον ἔξωθεν, ὅταν δὲν φθάνῃ τὸν βαθμὸν 90. Τί ἔχουν πλέον νὰ εἴπουν τὰ καταστήματα τὰ βιομηχανικὰ τοῦ Πειραιῶ; ἢ τῶν ἄλλων πόλεων, ὅτι πρὸς βλάβην αὐτῶν ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ οἰνοπνεύματος ἔξωθεν; Ἅμα δὲν ἔχει τὸν βαθμὸν 90; ὑπόκειται εἰς τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως. Πῶς τότε θὰ τοὺς καταπιέσωμεν; Δὲν εἶναι παράλογον; Μέχρι τοῦ βαθμοῦ 90, ὑπόκειται τὸ οἰνόπνευμα εἰς τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως. Κατὰ τί βλάπτονται τὰ καταστήματα; Θέλουν νὰ ἐργάζωνται μέχρι τοῦ βαθμοῦ τῶν ἐννενήκοντα; ἰδοὺ θέλουν ἔχει τὴν ὑπεροχὴν ὅτι μέχρις αὐτοῦ τοῦ βαθμοῦ ἐπεβλήθη ὁ φόρος τῆς καταναλώσεως, καὶ αὐτὸς εἶναι τὸ διπλάσιον τοῦ τελωνιακοῦ τέλους. Τί εἶναι τὸ τελωνιακὸν τέλος; Ἀρχικῶς ἦτο πεντήκοντα λεπτὰ, ἀλλὰ διὰ τῶν προσθηκῶν ἔφθασεν εἰς 67 καὶ 6[00, διὰ δὲ τῆς τελευταίας τοῦ δεκατημορίου ἔφθασεν εἰς 80 λεπτὰ τὴν ὀκάν. Ἄνω τῶν 90 βαθμῶν τὸ ἀπόλυτον οἰνόπνευμα θέλει πληρώνει 80 λεπτὰ, καὶ κατὰ τοῦτο πάλιν πλεονεκτεῖ τὸ ἐγχώριον, διότι δὲν ὑπόκειται εἰς 80 λεπτά. Νομίζετε, ὅτι εἶναι ὀλίγον αὐτὸ τὸ προϊὸν τὸ ἔξωθεν ἐρχόμενον, ὅτι ὑποβάλλεται εἰς 80 λεπτῶν τέλος, ἐνῶ τὸ ἐσωτερικὸν ὑπόκειται εἰς δύω μόνα; Τί λέγομεν; τὸ ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος κατασκευαζόμενον οἰνόπνευμα, τὸ ὑπερβαῖνον τοὺς 90 βαθμοὺς, ὑπόκειται μόνον εἰς 2 λεπτὰ τὴν ὀκὰν, καὶ τοῦτο μᾶλλον χάριν στατιστικῆς διὰ νὰ γνωρίζωμεν πόσον παράγεται. Θέλετε νὰ τὸ βάλεται ἕν λεπτὸν; εἶναι ἀδιάφορον· αὐτὸς εἶναι μηδαμινὸς φόρος. Λοιπὸν τὸ μὲν ἐγχώριον πληρώνει 2 λεπτὰ, τὸ δὲ ἔξωθεν εἰσαγόμενον 80 λεπτά· δὲν ὑπάρχει διαφορά; Δύνανται νὰ εἴπωσιν, ὅτι καταθλίβονται, ὅτι καταπιέζονται, ὅτι δὲν δύνανται νὰ συναγωνισθῶσιν; Ὅταν ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ διαφορὰ τῶν 80 λεπτῶν καὶ δὲν δύνανται νὰ συναγωνισθῶσι, τότε θὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι τὰ καταστήματα αὐτὰ νήπια θηλάζοντα, καὶ διὰ τοῦτο ζητοῦν τὸ θηλαστικὸν γάλα.

§57ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ποία εἶναι ἡ ἀξία τοῦ ἀλκὼλ; καὶ ποία ἡ ἀξία τῆς σούμας...;

§58ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Θὰ σᾶς δείξω τὸ μάταιον, διότι ἡ ἐρώτησίς σας ἀποδεικνύει τὴν ἀπειρίαν τῆς νεότητος. Τὸ ἀλκὼλ δύναται νὰ ἐξαχθῇ ἐκ παντοίας ὕλης· κατασκευάζεται ἐκ τοῦ ἐκθλίμματος τῆς ζακχάρεως, ἐκ κοκκινογουλίων, ἐκ γεωμήλων, ἐκ τῆς κριθῆς, ἐκ τῶν παλαιοσύκων, ἐκ τῆς παλαιοσταφίδος καὶ ἐκ πολλῶν ἄλλων. Τώρα εἴπατέ μοι, ποία εἶναι ἡ ἀξία, ὅταν ἐξάγεται ἐκ τῆς δεῖνος ἢ ἐκ τῆς δεῖνος ὕλης; Ἐννοεῖτε ὁπόση ὑπάρχει διαφορά, τί ἠμπορεῖ νὰ συντελῇ εἰς τὴν διαφοράν; Ἡ δαπάνη τῆς κατασκευῆς κατὰ πόσον διαφέρει ἐν Γαλλίᾳ τῆς δαπάνης τῆς κατασκευῆς ἐν Πειραιεῖ; τοῦτο μόνον εἶναι ἐξετάσιμον· ἐὰν συγκρίνετε αὐτὰς τὰς δαπάνας, τότε δύνασθε νὰ εὕρητε τὴν ἀξίαν.

§59ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Σεῖς ὁ ἴδιος εἴπατε, ὅτι τὸ οἰνόπνευμα τὸ ἐξαγόμενον ἀπὸ σταφίδα ἔχει μεγαλειτέραν ἀξίαν ἀπὸ τὸ τῶν κοκκινογουλίων. Λοιπὸν γνωρίζω πολὺ καλὰ, ὅτι τὸ οἰνόπνευμα..... ἔχει ἀξίαν 28 λεπτῶν, ἐνῷ τὸ ἄλλο ὑπερτερεῖ.

§60ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δευτέρα ἀπειρία. Σᾶς λέγω ὅτι μία κατασκευὴ τελεία ὡς γνωρίζω, ὅτι ὑπάρχει ἐν Γαλλίᾳ, κατὰ τὸ τελειώτερον σύστημα, δύναται ἐκ τῆς πλέον εὐτελοῦς ὕλης νὰ ἐξαγάγῃ οἰνόπνευμα, τὸ ὁποῖον θὰ προτιμήσητε ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐσεῖς θὰ ἐξαγάγετε ἐκ στεμφύλων. Ἰδοὺ καὶ ἡ ἄλλη ἀπειρία σας. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἐν Γαλλίᾳ ἀφ’ ὅτου ἐπεβλήθη ὁ φόρος ἔφθασαν εἰς τὴν παραγωγὴν ἑνὸς ἑκατομμυρίου ἑκατολίτρων κονιὰκ, ἀφίνω τὰ ἄλλα ποτὰ, διότι ἔχουν εἰς τὴν Γαλλίαν τὸ λεγόμενον cidre ἐκ μήλων, τὸ λεγόμενον poiré ἐξ ἀπίων, τὸ ὑδρόμελι, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἐν χρήσει. Μόνον κονιὰκ παράγεται ἓν ἑκατομμύριον ἑκατόλιτρα, καὶ ἐξ αὐτῶν μόνον 150,000 ἐξάγονται ἐκ τοῦ οἴνου. Τίς εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ διακρίνῃ τὸ κονιὰκ ἐκ τοῦ οἴνου; καὶ τὸ κονιὰκ εἶναι ἐκ τῶν ἄλλων ὑλῶν. Ἐὰν ἀλλάξω τὰς ἐπιγραφὰς ἐπὶ τῶν φιαλῶν, στοιχηματίζω, ὅτι δὲν θὰ τὸ ἐννοήσητε, διὰ τὴν τελειότητα τῆς μεθόδου· πρέπει νὰ ἔχητε οὐρανίσκον ἐξαιρετικὸν διὰ νὰ τὸ ἐννοήσητε. Ὑπῆρχεν ἐδῶ Πρέσβυς Ἄγγλος, ὅστις ἅμα ἔθετε τὸν οἶνον εἰς τὸ στόμα, ἠδύνατο νὰ εἴπῃ πόσων ἐτῶν ἦτον ὁ οἶνος. Σεῖς πρέπει νὰ πίετε πολὺν καιρὸν, διὰ νὰ συνειθίσητε, καὶ ἐπειδὴ πίνετε μετὰ χωρικῶν, δὲν θὰ ἀναπτυχθῇ ἡ γεῦσίς σας (ἱλαρότης). Οὐδεμία βλάβη γίνεται εἰς τὰ καταστήματα τὰ βιομηχανικά. Ἐρωτᾷ τις τοὺς καταστηματάρχας, διατί ἀνεγείρατε μεγάλα καταστήματα δι’ ἁδρῶν κεφαλαίων; Διότι ἀρεσκόμεθα, λέγουν, εἰς τὴν πολυτέλειαν. Σᾶς θαυμάζω λέγω καὶ ἐγώ, εὖγέ σας, διότι ἀγαπᾶτε τὴν πολυτέλειαν. Διατί κατασκευάζετε οἰνόπνευμα ἄνω τῶν 90 βαθμῶν; ἐξ ἐπιστημονικῆς φιλοτιμίας· εὖγε τῆς φιλοτιμίας, εἶσθε ἄξιοι νὰ λάβητε καὶ τὸν Σταυρὸν τοῦ Σωτῆρος. Ἀλλ’ εἶμαι ὑπόχρεως ἐγὼ νὰ σᾶς πιστεύω; Τίς καταβάλλει ἁδρὰ κεφάλαια χάριν πολυτελείας; τίς κατασκευάζει προϊόν λόγῳ ἐπιστημονικῆς φιλοτιμίας; Διατί κατασκευάζουν λοιπόν; διότι εὑρίσκουν κατανάλωσιν, εὑρίσκουν δὲ κατανάλωσιν εἰς τὴν οἰνοποιΐαν, διότι οἱ οἶνοι στεροῦνται καὶ δύνανται νὰ διαπλεύσωσι τὴν θάλασσαν μόνον, ὅταν ἐνδυναμοῦνται δι’ οἰνοπνεύματος. Αὐτὸ εἶναι τὸ λεγόμενον ἐν Γαλλίᾳ vinage. Ἄς ἤμεθα εὐλαβεῖς πρὸς τὰ συμφέροντα τὰ κοινωνικὰ, ἂς ἤμεθα προσεκτικοί, νὰ μὴ βλάψωμεν οἱονδήποτε συμφέρον κοινωνικὸν, καὶ τὸ μέγα συμφέρον τὸ κοινωνικὸν καὶ οἰκονομικὸν παρ’ ἡμῖν εἶναι ἡ οἰνοποιΐα, καὶ ἂν ἐπιμένω εἰς τὸ περὶ βοσκῆς, δι’ αὐτὸ ἐπιμένω, διότι πρέπει ν’ ἀναπτυχθῇ ἡ ἀμπελοφυτεία καὶ ἡ οἰνοποιία. Ἡ οἰνοποιία εἶναι ὁ μέλλων πλοῦτος τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἂν δὲν σώσετε τὴν ἀμπελοφυτείαν ἀπὸ τὰς ἐπιδρομὰς τῆς κτηνοτροφίας, θὰ ἔχηται πάντοτε ἀμπελοφυτείαν ραχιτικήν. Σήμερον δύναται νὰ λάβῃ ἡ οἰνοποιία ἐν Ἑλλάδι μεγίστην ἀνάπτυξιν, τὸ ἀποδεικνύει καθ’ ἡμέραν ἡ αὔξησις τῆς ἐξαγωγῆς, καὶ ἐλπίζω ἐντὸς ὀλίγου τὸ στατιστικὸν τμῆμα νὰ δώσῃ πληροφορίας ἀκριβεῖς κατὰ πόσον ηὔξησεν ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ οἴνου ἐκ τῆς Ἑλλάδος καὶ κατὰ πόσον προοδεύει αὐτὸς ὁ κλάδος τῆς γεωργίας, ὅστις εἶναι ζωτικὴ δύναμις, νὰ φθάσῃ τὴν ζωτικὴν δύναμιν τῆς σταφίδος. Ὡς ἐκ τούτων ἐκλείπει ἐκ τοῦ μέσου ἡ ἰδέα ὅτι, ἀφίνομεν ἐλευθέραν τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ οἰνοπνεύματος πρὸς βλάβην τῶν καταστημάτων, διότι ἀφίνομεν ἐλευθέραν τὴν εἰσαγωγὴν οἰνοπνεύματος ἄνω τῶν 90 βαθμῶν· κάτω τῶν 90 βαθμῶν ὑπόκειται εἰς τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως, ἐνῷ τὸ ἐγχώριον ὑπόκειται εἰς δύω λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Βλέπετε ἀμέσως τὴν διαφοράν· δὲν πείθομαι ὅτι κατασκευάζουν ἐν Ἑλλάδι τὰ καταστήματα οἰνόπνευμα ἄνω τῶν 90 βαθμῶν, διὰ νὰ τὸ ἀραιώσουν μετ’ ὀλίγον ἐντὸς ὕδατος. Ὑποθέτω ὅτι οὐρανίσκος, ὅστις οὐδὲν διακρίνει καὶ εὐχαριστεῖται ἐν πᾶσιν, εὑρίσκει γεῦσιν εἰς ὑδαρὸν οἰνόπνευμα· ἄλλη εἶναι ὅμως ἡ μαστίχη ἡ πωλουμένη καὶ ἐν Εὐρώπῃ. Ἀλλά, λέγουν οἱ παντοπῶλαι, θέλουν μᾶς καταστρέψει. Οἱ παντοπῶλαι δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ κατασκευάσουν οἰνόπνευμα 90 βαθμῶν ἄρα σεῖς θαῤῥαλέως προχωρεῖτε εἰς τὸ ἔργον σας, οὐδεμίαν ἅμιλλαν ἔχετε ἀπέναντί σας. Κατασκευάζουν ρακὴ οἱ παντοπῶλαι. Τοῦτο θέλει ἀνακαλυφθῆ· εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπεκφύγωσιν· ἠμπορεῖ νὰ ὑπεκφύγωσι 2, 3, 5, 8, δὲν ἔχει σημασίαν· τὸ πολὺ πλῆθος τῶν παντοπωλῶν δὲν θέλει ὑπεκφύγει· Θέλομεν τοὺς παρακολουθεῖ καὶ μετὰ μεγίστης αὐστηρότητος, καὶ οἱ βιομήχανοι θὰ τοὺς καταγγέλλουν, διότι καὶ ὁ καταγγέλλων ἔχει ἀμοιβὴν. Ἰδοὺ ἐκλείπει καὶ αὐτό. Τώρα ὑποθέσαται ὅτι ὁ παντοπώλης ἀγοράζει ἔξωθεν εἰσαχθὲν οἰνόπνευμα ἄνω τῶν 90 βαθμῶν διὰ νὰ πληρώσῃ μόνον τὸ τέλος τῆς εἰσαγωγῆς τὰ 80 λεπτὰ, οὐχὶ περισσότερον, καὶ αὐτὸ τὸ ἀναλύει, καὶ τὰς 90 μονάδας μεταποιεῖ εἰς 4 μερίδας τῶν 20 βαθμῶν, διότι ἡ ρακὴ ἅμα ὑπερβαίνει τοὺς 20 βαθμοὺς δέν πίνεται. Σᾶς ἐρωτῶ δὲ ἐπιβάλλετε φόρον καταναλώσεως εἰς τὴν παρ’ αὐτῶν κατασκευαζομένην ρακήν; ἰδοὺ τὸ δίκαιον. Ποῦ εἶναι ἡ ἀδικία; Ἰδοὺ ὅτι ζητοῦν ὅ,τι ἐδόθη. Ἀλλὰ λέγουν διατὶ ἐπιβάλλεται εἰς τὴν σούμαν; αὐτὸ σᾶς ἐξήγησα ὅτι εἶναι στατιστικῆς φόρος μηδαμινὸς δύω λεπτῶν, καὶ ἀπορῶ μὲ τὸν ἔντιμον βουλευτὴν Ἀττικῆς, ὅστις ἔλαβε ὑπὸ τὴν προστασίαν του ὅλα τὰ καταστήματα τοῦ Πειραιῶς. Λέγει ἐπιβάλλετε εἰς τὴν σούμαν ἢ μὴ ἐπιβάλλετε τίποτε. Ὄχι, κύριοι· εἰς τὴν παραγωγὴν ἐὰν ἐπεβάλλομεν, θὰ ἦτο ἡ πλέον ἄδικος πρᾶξις· εἶναι κατάθλιψις, εἶναι οὕτως εἰπεῖν στείρευσις τῆς παραγωγῆς· ἀφήσατε τὸν χωρικόν. Ἀλλὰ λέγουν, ὅτι ὑποβάλλεται εἰς τὸν φόρον καὶ ὅσον παράγει ὁ χωρικὸς πρὸς ἰδίαν κατανάλωσιν. Ὄχι, διότι λέγομεν μόνον τὸ διὰ τὴν ἐμπορίαν, καὶ σᾶς φέρω τροπολογίαν ἰδιαιτέραν, ὅ,τι κατασκευάζει ὁ χωρικὸς πρὸς ἰδίαν κατανάλωσιν εἶναι ἐλεύθερον. Ἐπιμένω λοιπὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὰς τροπολογίας, ἃς ὑπέβαλον. (Παραδίδεται εἰς ἀνάγνωσιν ἡ παρὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τροπολογία).

§61ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Σχετικῶς πρὸς τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν, θὰ ἐπιστήσω ἐπὶ μικρὸν τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκροασθῆτε. Οὐδεὶς ὁ ἀγνοῶν τὴν σπουδαίαν ἀποστολὴν καὶ προορισμὸν τοῦ ἡμετέρου ἔθνους· ἔχει ἀδιαφιλονείκητον καθῆκον, καὶ πάντοτε ἐπείγουσαν ὑποχρέωσιν νὰ προασπίζῃ καὶ προστατεύῃ τοὺς κακῇ μοίρᾳ στενάζοντας εἰσέτι ἀδελφοὺς καὶ ὁμοφύλους ἡμῶν· παρετηρήθη δὲ, ὅτι ὁσάκις παράστασις ἐθνικὴ ἐπροκάλεσε τὴν ἡμετέραν παρέμβασιν, πάντοτε αὕτη ἡμιτελῶς καὶ ἄνευ ἀποτελέσματος ἐγένετο· ἐν παραδείγματι, ὅτε πρὸ δεκαπενταετίας οἱ Κρῆτες ἐμάχοντο κατὰ μυριάδων ἐχθροῦ, ὡς σύνθημα ἔχοντες τὴν μετὰ τῆς Ἑλλάδος ἕνωσίν των, συγχρόνως ἐξομότης ναύαρχος τῶν τουρκικῶν στόλων ἡγέτης ἐβίαζεν ἡμᾶς εἰς ἔνοχον οὐδετερότητα· ἐπίσης κατὰ τὸν τελευταῖον Ῥωσσοτουρκικὸν πόλεμον τίς δὲν ᾐσθάνθη τὴν ὀλεθρίαν τοῦ ἐχθροῦ ἐπίδρασιν; Συνέπεια δὲ τῶν τοιούτων ἀτυχημάτων εἶναι νὰ αἰτιώμεθα καὶ Κυβερνήσεις, ὡς μὴ καταλλήλως προπαρασκευασάσας τὸ ἔθνος, καὶ μὴ ἀξιοπρεπῶς προασπισάσας τὰ δικαιώματά του. Πλὴν, ἐρωτῶ ὑμᾶς, πῶς εἶναι δυνατὸν ἓν ἔθνος ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς τοιούτου εἴδους ἀνάγκας του, εἰς τὰς δεούσας πολεμικὰς προπαρασκευάς του ἄνευ φόρων; Ἡ ἀνδρικὴ καὶ ἀξιοπρεπὴς συμπεριφορὰ ἔχει ἀνάγκην φόρων καὶ πάλιν φόρων. Πῶς εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπαιτῇ κύριός τις παρὰ τοῦ μαγείρου του νὰ τῷ παραθέτῃ τράπεζαν πολυτελῆ καὶ πλουσίαν, ἐνῷ τὰ πρὸς προμήθειαν μέσα δὲν τῷ παρέχει; Ἐθνικὴ ἀξιοπρέπεια, στόλοι καὶ στρατοὶ πρὸς ἄμυναν τῆς χώρας εἶναι λέξεις κεναὶ, εἶναί τι γελοῖον ἄνευ ἐπιψηφίσεως φόρων. Κύριοι, ὁ προϋπολογισμὸς ἑνὸς ἔθνους εἶναι τὸ κάτοπτρον τῆς ἠθικῆς, διανοητικῆς καὶ ὑλικῆς καταστάσεως αὐτοῦ· ἐκεῖ πᾶς τις, καὶ ὁ ἀγνοῶν ἀκόμη ὁλοσχερῶς τὴν κατάστασιν ἑνὸς ἔθνους, ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ του θὰ ἐννοήσῃ τὰ κατ’ αὐτὸ, θὰ παρατηρήσῃ πόσα καταναλίσκονται διὰ τὴν παιδείαν, διὰ τὴν δικαιοσύνην, διὰ τὴν συγκοινωνίαν, διὰ τὸν στρατὸν κ.λ.π. προσέτι, ἐὰν τὰ ἔξοδα ἦναι εἰς ἐξίσωσιν πρὸς τὰ ἔσοδα, ὅπερ ἴδιον συνετῆς καὶ ἔμφρονος διαχειρίσεως. Λοιπὸν ὁ τὸν ἡμέτερον παρατηρῶν προϋπολογισμὸν θὰ μυκτηρίσῃ ἡμᾶς διὰ τὰς ἐλλείψεις μας, θὰ ἴδῃ σπουδαῖα χάσματα καὶ συνάμα, ὅτι τὰ εἴδη ἐκεῖνα, ἅτινα πρὸ παντὸς ἄλλου ἔπρεπε νὰ ὦσι φορολογημένα, ταῦτα σχεδὸν ἀφορολόγητα μένουσιν. Ἐνῷ παρ’ ἅπασι τοῖς πεπολιτισμένοις Κράτεσιν ὁ καπνὸς καὶ τὰ οἰνοπνεύματα βαρύτατα φορολογοῦνται, παρ’ ἡμῖν σχεδὸν οὐδόλως. Πλὴν πῶς ταῦτα ἐξηγοῦνται; Ἰδοὺ πῶς· ὅταν πρόκηται νὰ ἐπιβληθῇ φόρος τις, αἱ ἐπαρχίαι, αἱ μᾶλλον δι’ αὐτοῦ ἐπιβαρυνόμεναι, φωνάζουσι καὶ ἀποκρούουσι τὸν φόρον· αἱ καπνοφόροι ἐπαρχίαι ἀποκρούουσι τὸν ἐπὶ τοῦ καπνοῦ, αἱ τὰ οἰνοπνευματώδη ποτὰ ποιοῦσαι λέγουσι καὶ αὐταὶ ὄχι, καὶ οὕτω καθεξῆς. Λοιπὸν ὄχι ἐδῶ φόρος, ὄχι ἐκεῖ, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ νὰ διαλύσωμεν στρατὸν καὶ στόλον, καὶ τότε νὰ γίνωμεν ἓν ἀδρανὲς ἔθνος ἄνευ μέλλοντος, ἄνευ μέσων ἀμύνης. Ταῦτα βαθύτατα κατανοῶν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς, πλησίον τῶν ἄλλων φόρων ἔθεσε καὶ τὸν ὑπὸ συζήτησιν ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν, φόρον ἀναγνωρισθέντα καὶ ἐπιβαλλόμενον παρ’ ἅπασι τοῖς πεπολιτισμένοις Κράτεσι, ὅστις συνεπῶς δέον καὶ παρ’ ἡμῖν νὰ ψηφισθῇ. Σημειωτέον δ’ ὅτι τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου τούτου κατ’ ἀρχὴν οὐδὲ οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ τῆς Σύρου ἢ τοῦ Πειραιῶς ἀποκρούουσι, μόνον τὸν τρόπον τῆς φορολογίας, ἤτοι τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως τῆς φορολογίας. Καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ Κράτος δικαιοῦται μὲν νὰ ζητῇ φόρους, πλὴν συνάμα ὀφείλει ν’ ἀποφεύγῃ τοῦ νὰ καθίσταται καὶ ἐνοχλητικὸν εἰς τὴν βεβαίωσιν αὐτῶν. Ὅθεν, ἐπειδὴ τὸ πρᾶγμα κέκτηται σπουδαιότητος, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὴν Βουλὴν νὰ ἀναβάλῃ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὴν προσεχῆ Σύνοδον, ὅτε θὰ δοθῇ ἀρκετὸς χρόνος πρὸς ἐκτενεστέραν μελέτην σχετικῶς πρὸς τὴν βεβαίωσιν τοῦ φόρου.

§62ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§63ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Νομίζω δὲ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ συμφωνήσῃ μετ’ ἐμοῦ.

§64ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὄχι, ὄχ.

§65ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Λυποῦμαι, κύριοι, ὅτι ἀδιαθετῶν καὶ πιεζόμενος ὑπὸ τῆς βραχύτητος τοῦ χρόνου, ὅστις ὑπολείπεται ὑμῖν, ἀδυνατῶ ν’ ἀναπτύξω δεόντως τὸ προκείμενον θέμα. Ὁ φόρος, κύριοι, ὁ ἐπιβαλλόμενος ἐπὶ προϊόντων καταναλισκομένων πρὸς βλάβην τῆς ὑγείας καὶ ἴσως ἂν θέλετε πρὸς βλάβην καὶ τοῦ ἰδίου Κράτους, ὁ φόρος οὗτος εἶναι δικαιότατος. Τούτου ἕνεκα, ὡς ὀρθότατα εἶπεν ὁ κ. Καλλιγᾶς, σχεδὸν τὸ ⅓ τῶν εἰσοδημάτων τοῦ Ἀγγλικοῦ Κράτους προκύπτει ἀπὸ αὐτὸν τὸν φόρον. Ἀλλὰ ἐνῷ εἶναι ὁμολογούμενον, ὅτι αὐτὸς ὁ φόρος πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ, ἐπίσης ὁμολογούμενον εἶναι ὅτι ὁ φόρος οὗτος πρέπει νὰ ὁρᾷ τοὺς καταναλωτάς. Πρὶν ἢ ἐξετάσω ὅμως τὸ ζήτημα τοῦτο, ἔρχομαι ὡς ἐκπροσωπῶν μίαν ἐπαρχίαν τῆς Ἑπτανήσου, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς ἰδιαίτερον σύστημα φορολογίας, νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς μίαν παρατήρησιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ θεωρηθῇ δικαία καὶ ὀρθή. Ἡ Ἑπτάνησος, ὡς γνωρίζετε, φορολογεῖται διπλασίως καθόσον ἀφορᾷ τὰ μόνα προϊόντα, τὰ ὁποῖα ἐξάγει, δηλ. ἔλαιον καὶ σταφίδα. Τὸ σύστημα τοῦτο εἰσήχθη ἐπὶ τῆς Ἀγγλικῆς προστασίας, οἱ δὲ ἑπτανήσιοι τὸ ἐδέχθησαν εὐχαρίστως, καίτοι εἶναι ἐπαχθὲς, ἵνα ἀποφύγωσι τὰς ἐνοχλήσεις τῶν ἀμέσων φόρων. Τὸ σύστημα τοῦτο ὡς ὠφελιμώτερον εἰς τὸ κοινὸν ταμεῖον παρεδέχθη καὶ ἡ Ἐθνικὴ Συνέλευσις. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον προσβάλλει τὰ ἔνθεν καὶ ἔνθεν παραδεδεγμένα, διότι εἰσάγει κατὰ πρῶτον τὸν ἄμεσον φόρον. Ἡ Ἑπτάνησος δὲν παραπονεῖται δι’ ὅσους φόρους ἐπιβάλλετε εἰς τὸ τελωνεῖον. Εἶναι πρόθυμος νὰ πληρώσῃ πάντα φόρον τελωνειακὸν, ἀλλὰ δὲν δέχεται εὐχαρίστως τὸν εἰσπράκτορα καὶ τὸν Ἔφορον. Ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀρχὴ εἰς τὴν Ἑπτάνησον, δέον νὰ τὴν ἐγκαθιδρύσητε, ἐὰν θέλετε νὰ εἰσαχθῇ σήμερον φορολογικὸν σύστημα νέον, ἐκ τοῦ ὁποίου ἀσήμαντος θέλει προκύψει ὠφέλεια εἰς τὸ Κράτος, καὶ μεγάλη ζημία καὶ ἀδικία εἰς τὴν Ἑπτάνησον. Ἡ Ἑπτάνησος συνεισφέρει εἰς τὸ Κράτος 5,000,000 δραχμῶν κατ’ ἔτος, καὶ ὅμως ἔχει μόνον χιλίων ἑκατὸν μιλίων τετραγωνικῶν ἔκτασιν, ἐνῷ ἡ παλαιὰ Ἑλλὰς ἔχει ἔκτασιν 19 χιλιάδων μιλίων καὶ ἐπέκεινα· ὥστε τὰ βάρη εἶναι ἤδη ὑπέρογκα. Ἐν Ἑπτανήσῳ ἑπομένως δίκαιον εἶναι νὰ μὴ προστεθῇ εἰς αὐτὰ καὶ τρόπος φορολογίας ἐπαχθής. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ κύριον θέμα, εἰς τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπιστήσῃ ἐκ νέου τὴν προσοχήν του. Καὶ ἐγὼ ἐπιχειρῶ νὰ τὸν πείσω, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον φρονῶν, ὅτι φορολογῶν μὲ δύω λεπτὰ τὸ alcool, τοῦ ὁποίου ὁ βαθμὸς εἶναι ὑπὲρ τοὺς 90 βαθμοὺς, δὲν βλάπτει τὴν ἐθνικὴν βιομηχανίαν. Παράλογον θεωρεῖ ὁ κ. ὑπουργὸς τὴν ἀγορὰν δυνατοῦ οἰνοπνεύματος, ἀφοῦ μετ’ ὀλίγον θὰ τὸ μίξῃ πρὸς τὸ ὕδωρ. Θέλω ἀποδείξει μαθηματικῶς, ὅτι σφάλλει, καὶ ὁ λόγος εἶναι ὁ ἑξῆς. Τὸ οἰνόπνευμα, κύριοι, εἰσάγεται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ φορολογεῖται οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς χωρητικότητος τῶν δοχείων, ἤτοι τοῦ ὄγκου αὐτοῦ, ἀλλὰ διὰ σταθμίσεως. Ἀλλ’ ὁ ὄγκος, τὸν ὁποῖον καταλαμβάνει τὸ οἰνόπνευμα τῶν 90 βαθμῶν, εἶναι κατὰ 20% μεγαλείτερος τοῦ ὄγκου τοῦ ὕδατος. Δὲν ἀρκεῖ τοῦτο· ἐκεῖνος ὅστις παράγει πνευματώδη ποτὰ μὲ οἰνόπνευμα τοῦ ἐσωτερικοῦ, παραβαλλόμενον πρὸς τὸ οἰνόπνευμα τοῦ ἐξωτερικοῦ, παρατηρεῖ, ὅτι διὰ τὸ τελευταῖον θὰ πληρόνῃ μόνον δύω λεπτὰ δι’ ἑκάστην ὀκᾶν, ἐὰν ὁ βαθμὸς αὐτοῦ εἶναι ἄνω τῶν 90· ἐὰν δὲ ἦνε 90 βαθμῶν ἢ ὀλιγώτερον, θὰ πληρόνῃ λεπτὰ 80 δι’ ἑκάστην ὀκᾶν. Τώρα χωρὶς νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν οἱ χημικοὶ λόγοι, οἵτινες καθιστῶσι πολυτιμότερον τὸ δυνατὸν οἰνόπνευμα, ἀφοῦ ἐξ ἑκάστης ὀκᾶς κερδίζει 20% ἐκ τοῦ ὄγκου καὶ ἐκ τοῦ φόρου λεπτὰ 78 ἐὰν ζητήσῃ οἰνόπνευμα τῶν 91 βαθμῶν, δὲν εἶναι καταφανὲς ὅτι θὰ ζητήσῃ τοιούτου βαθμοῦ οἰνόπνευμα, ἀφοῦ μὲ μίαν φιάλην τοιούτου οἰνοπνεύματος θὰ ἔχῃ δύω φιάλας οἱουδήποτε ἄλλου πνευματώδους ποτοῦ, καὶ θὰ οἰκονομήσῃ ἐντεῦθεν λεπτὰ 78 ἐξ ἑκάστης ὀκᾶς; Πῶς λοιπὸν δύναται νὰ συναγωνισθῇ ποτὲ πλέον ὁ ἐν Ἑλλάδι παράγων οἰνόπνευμα πρὸς τὸν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ παράγοντα αὐτὸ, ἀφοῦ τὸ δυνατώτερον δὲν φορολογεῖται, καὶ ἀφοῦ οἱ τῆς ἀλλοδαπῆς παραγωγεῖς πλεονεκτοῦσι πολλαχῶς; Ἄλλως τε κύριοι, ἐνῷ σήμερον ἐπικρατεῖ γενικῶς τὸ προστατευτικὸν σύστημα, ἡμεῖς δὲν προστατεύομεν τὴν ἡμετέραν βιομηχανίαν. Εἰς τὴν Γερμανικὴν Βουλὴν ὁ Βίσμαρκ εὐκρινῶς εἶπεν ὅτι, ὅλα τὰ Κράτη πλὴν τῆς Ἀγγλίας εἶναι προστατευτικά. Καὶ ὁ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργὸς διὰ τῆς ἐκθέσεώς του τὴν προστασίαν τῆς βιομηχανίας ἡμῶν ἐπαγγέλλεται, ἀλλὰ δυστυχῶς ἀφίνει ἀφορολόγητον τὸ ἔξωθεν ἐρχόμενον δυνατὸν οἰνόπνευμα· οὕτω δὲ καταστρέφει τὴν ἐθνικὴν βιομηχανίαν· διότι τὸ οἰνόπνευμα εἶναι μὲν πρώτη ὕλη, ἀλλ’ εἶναι τὸ πολλαπλάσιον τῆς παραγωγῆς. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ τελευταῖον ἄριστον σύγγραμμα τῆς χημείας: 50 βαθμοὺς ἔχει τὸ ῥώμιον, 60 ἔχει τὸ σπίρτον, 60 ἕως 85 τὸ ἀπεσταγμένον ἀλκὼλ, καὶ 85 καὶ ἐπέκεινα τὸ ὕψιστα ἀπεσταγμένον ἀλκώλ. Ἀφοῦ δὲ εἶναι δυνατὸν νὰ προσθέσωμεν ἕνα βαθμὸν ἀκόμη εἰς τὸν 90 βαθμὸν, ἡ ἑλληνικὴ βιομηχανία εἶναι κατεστραμμένη, διότι τοιοῦτος βαθμὸς οἰνοπνεύματος εἰσάγεται ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς ἀφορολόγητος. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον λοιπὸν πάσχει δύω καίρια ἐλαττώματα: ἐπαγγέλλεται τὴν προστασίαν τῆς ἑλληνικῆς βιομηχανίας, καὶ ὅμως τὴν βλάπτει· σκοπεῖ τὴν ἐπιβολὴν φόρου καταναλώσεως καὶ ὅμως οὐδ’ ἴχνος τοιούτου φόρου ὑπάρχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ἀφοῦ μόνον οἱ παραγωγεῖς φορολογοῦνται, καὶ οὐχὶ οἱ καταναλωταί. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ὅσον πλησιέστερον τοῦ καταναλωτοῦ τίθεται ὁ φόρος, τόσον εἶνε δικαιότερος· ἄρα, ὅσον ἀπώτερον αὐτοῦ ἐπιβάλλεται, τόσον ἀδικώτερος εἶνε. Λυποῦμαι δὲ ἀκούσας τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἰπόντος ὅτι δὲν εἶνε δίκαιον νὰ φορολογῶνται κατὰ τὸν βαθμὸν αὐτῶν τὰ ἔξωθεν εἰσαγόμενα ποτά. Εἷς τῶν μεγαλειτέρων ἀνδρῶν τῆς Ἀγγλίας ὁ κ. Lieus, τοῦ ὁποίου τὸ σύγγραμμα μετετύπωσεν ὁ κ. Γλάδστων, εἶπεν ὅτι τὸ πλεῖστον μέρος τῶν γνώσεών μας προέρχεται ἐξ αὐθεντίας· ὀλίγιστα πράγματα γινώσκομεν ἡμεῖς αὐτοὶ ἐξ ἰδίας πείρας ἢ παρατηρήσεως. Ἐὰν ἐξετάσῃ ἕκαστος ἡμῶν ἑαυτόν, ὅσον καὶ ἂν ἦναι σοφὸς, θὰ πεισθῇ ὅτι ὀλίγα πράγματα γνωρίζει ἐξ ἰδίας μαθήσεως καὶ ὅτι πάντοτε κάμνει χρῆσιν τῆς αὐθεντίας τῶν ἄλλων. Ἐν τούτοις, ἐνῷ ἡ Ἀγγλία ἔχει οἰκονομολογικὴν σοφίαν, ἠμφισβήτησεν ὁ κ. ὑπουργὸς ὅτι οἱ Ἄγγλοι κάμνουν καλὰ φορολογοῦντες κατὰ βαθμὸν τὰ πνευματώδη ποτά. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὴν κατανάλωσιν, καὶ ἕτερον μάθημα δίδει ἡμῖν ἡ Ἀγγλία. Εἰσέρχεται ὁ εἰσπράκτωρ εἰς τὸ οἰνοπωλεῖον καὶ ἐκτιμᾷ πόσον λιρῶν πρᾶγμα ἔχει καὶ ἀναλόγως ἐπιβάλλει τὸν φόρον. Ἐὰν τὸ οἰνοπωλεῖον περιέχει 10 λιρῶν ποτὰ, ὁ ἐτήσιος φόρος εἶνε 4½ λίραι· ἐὰν πλέον τῶν 10 καὶ ἔλαττον τῶν 15, λίραι 6· ἡ κλῖμαξ δὲ αὕτη σταματᾷ εἰς τὰς λίρας 700, ὅτε ὁ φόρος εἶνε 60 λίραι. Ὁ φόρος ἄρα πίπτει καὶ πρέπει νὰ πίπτῃ εἰς τὸν οἰνοπώλην. Καὶ εἶνε μὲν ἀληθὲς, ὅτι ὁ φόρος οὗτος τοῦ φορολογεῖν εἶνε ἀντιδημοτικὸς, καὶ τούτου ἕνεκα κυρίως, διότι περιώρισε τοὺς οἰνοπώλας, ἔπεσεν ὁ Βήκονσφειλδ, οὐχὶ μόνον διὰ τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, ἀλλ’ ἀφοῦ πρέπει νὰ ἐπιβάλωμεν φόρους, πρέπει νὰ προτιμήσωμεν τὸν ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τῶν πνευματωδῶν ποτῶν καὶ ἐπὶ τοῦ καπνοῦ· ἐπειδὴ δὲ τὴν κατανάλωσιν εὑρίσκομεν εἰς τοὺς οἰνοπώλας, πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν γεναιότητα νὰ φορολογήσωμεν αὐτούς. Πρέπει ὡσαύτως νὰ προστατεύσωμεν τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν, διότι ὅλα τὰ Κράτη πράττουσι τὸ αὐτό. Ἄρα καὶ ἡμεῖς ἄριστα ἐπράξαμεν, ψηφίσαντες τὸν περὶ διαφορικῶν τελῶν νόμον. Διὰ ταῦτα, κύριοι, προτείνω νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νόμου τούτου ἐπὶ τρεῖς μῆνας, ἵνα ἐν τῷ μεταξὺ γείνῃ κρείσσων σκέψις.

§66ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δύω λέξεις. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἠρκέσθη ὅτι φορολογεῖ τόσον βαρέως τὴν οἰνοπνευματοποιίαν, ἀλλ’ ἠθέλησε καὶ νὰ ἐμπαίξῃ αὐτήν. Εἶπεν ὅτι ἠρώτησε διατὶ ἔχουν μηχανήματα, ἀφοῦ δύνανται καὶ ἁπλῶς νὰ κατασκευάσουν τὰ διάφορα οἰνοπνεύματα; καὶ τῷ ἀπήντησαν, λέγει, ὅτι τὸ πράττουσι χάριν πολυτελείας. Τοὺς ἠρώτησε διατί κάμνουν τόσων βαθμῶν οἰνόπνευμα; καὶ ἀπήντησαν ὅτι χάριν ἐπιστημονικῆς φιλοτιμίας. Ταῦτα, κύριοι, εἶναι ἀνάξια ὑπουργοῦ. Οἱ βιομήχανοι τοῦ Πειραιῶς, τῆς Σύρου, τῶν Πατρῶν καὶ ἄλλων πόλεων καταγίνονται εἰς τὴν κατασκευὴν οἰνοπνευμάτων καὶ σούμας ἐκ τῶν πρώτων ὑλῶν, καὶ εἰς τὴν κατασκευὴν αὐτῶν ἔχουν ἀνάγκην ἀπόλυτον τῶν μηχανημάτων καὶ τῶν λεβήτων καὶ λαμβίκων. Ὁ κ. Καλλιγᾶς διατείνεται ὅτι τὸ οἰνόπνευμα τὸ ἔξωθεν εἰσερχόμενον ἄνω 90 βαθμῶν εἶναι χρήσιμον εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν οἴνων, εἰς τὴν διατήρησιν αὐτῶν πρὸς ἐξαγωγήν. Τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν· ἡ κατασκευὴ ὅλων τῶν οἰνοπνευμάτων καὶ τοῦ κονιὰκ, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ διακρίνῃ ὁ κ. ὑπουργὸς ἂν ἦναι ἀληθές, γνήσιον δηλαδὴ ἢ ψευδές, γίνεται ἀπὸ alcool ψυχρᾶς. Ἀπορεῖ ὁ κ. Καλλιγᾶς διατὶ παραπονοῦνται οἱ βιομήχανοι οὗτοι· παραπονοῦνται, διότι φορολογεῖ τὸ οἰνόπνευμα τὸ κατώτερον τῶν 90 βαθμῶν, ἐκεῖνο δηλαδὴ τὸ ὁποῖον ἔχει ἥττονας βαθμοὺς πνεύματος, ἔχει πλείονας ὕδατος· τὸ οἰνόπνευμα, τὸ ἔχον 40 βαθμούς, θὰ ἔχῃ 40 βαθμοὺς πνεύματος καὶ 60 ὕδατος, ὥστε ὁ κ. Καλλιγᾶς διὰ τοῦ νομοσχεδίου του φορολογεῖ τὸ ὕδωρ, ἐνῷ σκοπός του εἶναι νὰ φορολογήσῃ τὸ πνεῦμα, ἴσως διότι τὸ θέλει ἀποκλειστικὸν προνόμιον. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι εἶναι δικαιώτατον νὰ μὴ τεθῇ ὁ φόρος οὗτος ἐφέτος, διότι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξῃ τὸ Δημόσιον, δὲν εἶναι 1,000,000, ἀλλὰ μόλις 300,000· διότι γνωρίζω ὅτι οἱ καταστηματάρχαι καὶ ἔμποροι τοῦ Πειραιῶς εἰσήγαγον διάφορα οἰνοπνεύματα, οἴνους, ζῦθον κλπ. ὥστε δὲν ἔχουν ἀνάγκην νὰ εἰσαγάγουν ἄλλα, αἱ ἀποθῆκαί των εἶναι πλήρεις· ἐγὼ χθὲς ἤμην εἰς Πειραιᾶ καὶ μὲ ἐβεβαίωσαν, ὅτι διάφορα καταστήματα εἰσήγαγον πολλὰ βαρέλια οἰνοπνεύματος.

§67ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τίνος βαθμοῦ;

§68ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Οὐχὶ βεβαίως τοῦ βαθμοῦ εἰς τὸν ὁποῖον φθάνει τὸ ἰδικόν σας πνεῦμα.

§69ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τότε θὰ φορολογηθῇ (ἱλαρότης).

§70ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Βεβαίως κατὰ τὸ σύστημά σας ὡς ὑδατῶδες. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ἔφερεν ὁ κ. Καλλιγᾶς, λαλεῖ εἰλικρινέστερον αὐτοῦ τοῦ ἰδίου, ὅστις ἐπολέμησεν ἀπὸ τοῦ βήματος τοὺς χθεσινοὺς ἰσχυρισμούς μας, καὶ ὅμως διὰ τῆς τροπολογίας του ἀναγνωρίζει ὡς ὀρθούς· μοὶ φαίνεται δὲ καλὴ, διότι ἐδέχθη τὸ πλεῖστον μέρος τῆς προτάσεώς μου, καὶ ἀναγνωρίζει ὅτι δύνανται νὰ γίνουν οἰνοπνεύματα καὶ διὰ μηχανημάτων καὶ ἄνευ μηχανημάτων. (Θόρυβος). Ὑποστηρίζω κἀγὼ τὴν πρότασιν, ν’ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἕως ὅτου μελετηθῇ κάλλιον καὶ εὑρεθῇ ὁ κατάλληλος τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς καὶ ἰδίως τῆς βεβαιώσεως φόρου ἀναγκαίου μὲν ἀλλὰ λίαν πιεστικοῦ εἰς τὴν ἀρτιγέννητον βιομηχανίαν μας.

§71ΤΙΝΕΣ. Μετὰ μεσημβρίαν. (Θόρυβος).

§72ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§73ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Γίνεται ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας. (Θόρυβος).

§74ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τῶν ἄρθρων. (Θόρυβος).

§76ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Εἴπομεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. Δὲν δύνασθε νὰ προχωρήσητε εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν κ.κ. βουλευτῶν).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ. Παρακαλοῦνται νὰ ἔλθωσιν οἱ κ.κ. βουλευταὶ τὸ ἀπόγευμα.

§78ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ συνέλθωμεν, καὶ προτείνω νὰ ἐκφράσῃ ἡ Βουλὴ τὰ εὐχαριστήριά της εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀπόγευμα, τὸ ἀπόγευμα. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 12 καὶ 15 τῆς μεσημβρίας. Ὥρα 4 Μ. Μ. (Ἀπαρτίας γενομένης, ἐπανελήφθη ἡ συνεδρίασις).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἔφορος τοῦ Βουλευτηρίου ὑποβάλλει μίαν ἔκθεσιν εἰς τὴν Βουλήν.

§81ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ προηγηθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ πνευματωδῶν ποτῶν. (Θόρυβος).

§82ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία εἶναι ἡ ἡμερησία διάταξις, κύριε Πρόεδρε;

§83ΔΟΥΖΙΝΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Τὸ νομοσχέδιον, κύριε Πρόεδρε, περὶ πνευματωδῶν ποτῶν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάτοικοι Χαλκίδος ζητοῦσι ν’ ἀπαλλαγῶσι τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀμπέλων διὰ τὸ τρέχον ἔτος, ἕνεκα καταστροφῆς ἐκ χαλάζης ἐν ἔτει 1880. Ὑπόμνημα Δημ. Π. Δημοπούλου, δι’ οὗ ἐκθέτει διαφόρους πράξεις τῶν ἐν Αἰγύπτῳ προξενικῶν Ἀρχῶν, ἵνα λάβωσι γνῶσιν τούτου οἱ κύριοι βουλευταί. Ἤδη θ’ ἀναγνωσθῇ τὸ ὑπόμνημα τοῦ Ἐφόρου τοῦ Βουλευτηρίου ἀφορᾷ εἰς τὴν Βιβλιοθήκην.

§85ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ νομοσχέδιον, τὸ νομοσχέδιον.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’ αὐτὰ προηγοῦνται.

§87ΠΟΛΛΟΙ. Κατόπιν τὰ ἀνακοινώνετε.

§88ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσας ἀναφορὰς ἔχετε, τὰς παραπέμπετε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, κύριε Πρόεδρε.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴ ἡ ἔκθεσις εἶναι πρὸς τὴν Βουλήν. (Θόρυβος).

§90ΠΟΛΛΟΙ. Κατόπιν. Τὸ νομοσχέδιον, κύριε Πρόεδρε.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ πνευματωδῶν ποτῶν.

§92ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ συζήτησις εἶναι περαιωμένη καὶ πρόκειται νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν.

§93ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§94ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, κύριε Πρόεδρε, ὥρισε τὸ ἀπόγευμα διὰ τὰς ἐπερωτήσεις.

§95ΠΟΛΛΟΙ. Ἐμπρὸς, κ. Πρόεδρε· ἐρωτήσετε τὴν Βουλὴν διὰ τὸ νομοσχέδιον. (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου).

§96ΡΩΜΑΙΟΣ. Δὲν εἶναι ἀπαρτία, κύριε Πρόεδρε.

§97ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι. Εἶναι ἀπαρτία. Ἐμπρὸς.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε, κύριε Ῥωμαῖε;

§99ΡΩΜΑΙΟΣ. Ὄχι.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ πρῶτον ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 μετὰ τῆς ἐπ’ αὐτοῦ τροπολογίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3).

§101ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 ἔχω τροπολογίαν χειρόγραφον. (Ἀναγινώσκει). «Ὁ ἔχων λέβητας ἢ ἄλλην μηχανὴν κλπ.» (Γίνεται δεκτὸν μετὰ τῆς τροπολογίας. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 4).

§102ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Καὶ ἐδῶ ἐπίσης ὑπάρχει τροπολογία. Μετὰ τὴν λέξιν «λέβητας» προσθετέον «ἄμβυκες».

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι....

§104ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Παρακαλῶ, κ. πρόεδρε, ἔχω μίαν τροπολογίαν. Κύριοι, δὲν εἶμαι ἐναντίος τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ παροῦσα διάταξις βλάπτει τὰ συμφέροντα τῶν κατασκευαστῶν τῆς μπίρας, διότι, ὡς γνωρίζετε, ἡ μπίρα ἀφοῦ κατασκευασθῇ διὰ τῆς καβουρντισμένης κριθῆς τῆς εἰσαγομένης ἐκ τῆς Εὐρώπης, καὶ ἐκ τοῦ χόρτου τοῦ Iuppulus, τίθεται καὶ ποσότης ὕδατος κατόπιν, ἀλλὰ δέον νὰ ζυμωθῇ ἡ μπίρα, ὅπερ γίνεται μετὰ 25 ἡμέρας, πολλάκις δὲ κόπτει, ἀλλὰ τότε εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξοδευθῇ. Αὐτὸ τὸ ποσὸν λοιπὸν χάνεται. Εἶναι ὅθεν δίκαιον νὰ φορολογηθῇ μὲ καταναλωθὲν πρᾶγμα; Ὁ κ. ὑπουργός, εἰς τὸν ὁποῖον ἀπετάθην, μοῦ εἶπεν ὅτι ἀρκεῖ νὰ δηλώσῃ τοῦτο ὁ καταστηματάρχης καὶ τότε δὲν θὰ λαμβάνῃ χώραν φορολογία. Ἠξεύρετε ὅτι ἐν Ἑλλάδι μόνον ἐν Ἀθήναις εἶναι καταστήματα δύω, τὰ ὁποῖα κατασκευάζουν μπίραν.

§105ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι καὶ εἰς τὴν Κέρκυραν ἕν.

§106ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶναι ἄδικον λοιπὸν, ἀφοῦ θέτομεν τὸν φόρον εἰς τὴν κατανάλωσιν, ὅπερ φιλονικῶ, νὰ μὴ δώσωμεν εἰκολίαν τινὰ εἰς τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα. Διὰ τοῦτο προτείνω, ὁσάκις ὁ καταστηματάρχης ἴδῃ ὅτι κόπτει ἡ μπίρα, τὴν ὁποίαν ἔχει κατασκευάσει, καὶ δὲν δύναται νὰ τὴν ἐξοδεύσῃ, νὰ εἰδοποιῇ, ὥστε νὰ ἀπαλλάσσηται τοῦ φόρου. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἔθετεν ἀτέλειαν εἰς τὰ ὑλικὰ τὰ κατασκευάζοντα τὴν μπίραν, δηλ. εἰς τὴν καβουρντισμένην κριθὴν καὶ τὸν χόρτον, θὰ ἐπολέμουν τὸ νομοσχέδιον ὡς καταστρέφον τὴν ἀρτιγέννητον βιομηχανίαν, ἀλλὰ σήμερον ἠρκέσθην εἰς τὰς παρατηρήσεις, ἃς ἐποιησάμην.

§107ΚΑΛΛΙΓΑΣ (ὑπουρ. Οἰκονομ.). Εἶναι φανερὸν ὅτι πρόκειται περὶ φόρου καταναλώσεως· ἀντικείμενα, μὴ παραδιδόμενα εἰς κατανάλωσιν, δὲν εἶναι φορολογητέα.

§108ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλά. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 5–18). (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 19).

§109ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἐδῶ ὑπάρχει ἡ ἑξῆς τροπολογία. (Ἀναγινώσκει).

§110ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Νὰ προστεθῇ ἐνταῦθα «καὶ πᾶσα ἄλλη ὕλη, ἐξ ἧς εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ζῦθος, οἷον ἀραβόσιτος κτλ.»

§111ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὄχι, ὄχι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μετὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Ἐπίσης ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου).

§112ΠΟΛΛΟΙ. Τὸ σύνολον, κύριε πρόεδρε.

§113ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως νὰ ψηφισθῇ τὸ σύνολον. (Θόρυβος).

§114ΚΡΙΕΖΗΣ. Πρέπει νὰ ἦναι 15 οἱ ζητοῦντες τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν. (Θόρυβος).

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι, σᾶς παρακαλῶ. Βλέπετε ὅτι ζητεῖται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἡ ψηφοφορία τοῦ συνόλου.

§116ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι. Δι’ ἀναστάσεως. Ἐμπρὸς, κ. πρόεδρε.

§117ΡΩΜΑΙΟΣ ΚΑΙ ΜΑΝΤΑΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν εἶναι ἀπαρτία.

§118ΚΟΥΚΟΥΛΕΖΑΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δηλώσῃ ἂν ὑποστηρίζῃ τὸ νομοσχέδιον, ναὶ ἢ ὄχι;

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριοι, ἠκούσατε, ὅτι γίνεται ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας, ὥστε θὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§120Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διατί κατηγοροῦσιν ἡμᾶς, ὅτι ἡμεῖς φέρομεν ἐνστάσεις περὶ μὴ ἀπαρτίας; Ἰδοὺ οἱ ἴδιοι οἱ κυβερνητικοὶ κάμνουν ἔνστασιν, ἀφοῦ μόνοι των εἶναι 130 καὶ κάμνουν μόνοι των ἀπαρτίαν. Διατί λοιπὸν κατηγοροῦσιν ἡμᾶς; Τὴν εὐθύνην τῆς μὴ ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου ἔχουσιν αὐτοί.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἐπιμένετε ὅτι δὲν εἶναι ἀπαρτία;

§122ΜΑΝΤΑΛΟΣ. Μάλιστα, ἐπιμένω εἰς τὴν ἔνστασιν. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος, ἐπιτηροῦντος τοῦ κ. Μαντάλου).

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες εἶναι 108 βουλευταί· ἑπομένως ἀπαρτία δὲν ὑπάρχει. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 6 καὶ 35 μ. μ.