1882.06.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 99

Τῆς 18 Ἰουνίου 1882.

Ὥρα 4 μ. μ.

(Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Νικόλαος Στουρνάρας αἰτεῖται μηνιαῖον βοήθημα, ὅπερ καὶ ἄλλοτε ἐλάμβανεν ἕνεκα τῶν κατὰ διαφόρους ἐπαναστάσεις περὶ τὴν πρώτην περίοδον ἐκδουλεύσεών του.— Χρυσούλα Ξύδη ἐκ Πλατάνου τῆς Θεσσαλίας, ἀπωλέσασα τὸν υἱόν της κατὰ τὴν τῷ 1878 τελευταίαν μάχην τῆς Μακρυνίτσης, αἰτεῖται ὑλικὸν βοήθημα, ὅπως πορίζεται ἐκ τούτου τὰ πρὸς τὸ ζῆν.— Ὁ Ἰωάννης Καρβουνάρης, ἐκ Πλατάνου τῆς Θεσσαλίας, παθὼν τὴν χεῖρα κατὰ τὴν τελευταίαν μάχην τῆς Μακρυνίτσης, αἰτεῖ ἐτήσιον ὑλικὸν βοήθημα. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐκλογὴν Πάλης. Τὸ Τμῆμα τῆς Βουλῆς προτείνει παμψηφεὶ τὴν ἐπικύρωσιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Πάλης παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Πάλης καὶ νόμιμον βουλευτὴν αὐτῆς τὸν κ. Ε. Ἀρδαβάνην, ἔχοντα τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Ἐπερώτησις τοῦ ἐξ Ἄργους Βουλευτοῦ κυρίου Ζωγράφου. (Ἀναγινώσκεται). Ἑτέρα ἐπερώτησις τοῦ βουλευτοῦ Καρδίτσης κ. Ἀδαμοπούλου. (Ἀναγινώσκεται). (Ὅρα παράρτημα).

§2ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, κύριοι, ὑπέβαλον ἐπερώτησιν, δι’ ἧς παρεκάλεσα τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων βραδύνει ὁ διορισμὸς ἀστυνόμου ἐν τῷ δήμῳ Ὀρχομενοῦ τῆς ἐπαρχίας μου. Ἤδη συμπολῖταί μου μοὶ διεβίβασαν τὴν πληροφορίαν, ὅτι καὶ εἰς ἕτερον δῆμον ὑπάρχει ἀνάγκη διορισμοῦ ἀστυνόμου, εἰς τὸν δῆμον Βαλτετσίου, καὶ ἐγένοντο αἱ δέουσαι περὶ τούτου προτάσεις, ἀλλ’ εἰσέτι δὲν προεκλήθη ὁ διορισμός. Ἐπειδὴ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῆς πρώτης ἐπερωτήσεώς μου, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ ἀπαντήσῃ καὶ περὶ αὐτῆς.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§4ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω καλόν, ἐπειδὴ πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ὁ προϋπολογισμὸς καὶ εὐθὺς κατόπιν εἶναι ἐγγεγραμμένα νομοσχέδια ὡς πρός τινα ἐκ τῶν ὁποίων δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐλαχίστη ἀντίῤῥησις, νομίζω καλὸν νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τῶν νομοσχεδίων, εἴτε εἰς αʹ εἴτε εἰς βʹ ἀνάγνωσιν εἶναι, περὶ ὅσων δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Ἐπανερχόμεθα δ’ ἔπειτα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ κατόπιν εἰς τὰ νομοσχέδια ἐκεῖνα ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ γείνῃ συζήτησις.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα λοιπὸν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς ὑπὸ τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διαχειρίσεως τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας κατὰ τὴν ἐκτὸς τοῦ Κράτους μέλλουσαν ἀποδημίαν τοῦ Βασιλέως. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἐπίσης ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 3,627,612 καὶ 75|00, καταλογιζομένων ὑπὸ τὸ κεφάλαιον ΙΑʹ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν ναυτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1881. Ἀναβάλλεται ἡ τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς βοσκῆς ἐντὸς τῶν σταφιδαμπέλων. Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως καὶ προσθήκης διατάξεων ἀναφερομένων εἰς τὰ Διδασκαλεῖα).

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπιβολῆς φόρου καταναλώσεως τοῦ ζύθου κτλ. Ἀναβάλλεται.

§7ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον εἶναι σχετικὸν μὲ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ πρέπει νὰ συζητηθῇ καὶ ἐπιψηφισθῇ πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§8ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἂς ἔλθωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. «Κεντρικὴ ὑπηρεσία». Κεφάλαιον πρῶτον.

(Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα καὶ τὸ ὅλον τοῦ Κεφαλαίου Ἐπίσης ἐκ τοῦ Κεφαλαίου 2 «Διοίκησις Ἐπαρχιῶν» γίνονται δεκτὰ ὡς ἔχουσι τὸ ἄρθρον 1 «Προσωπικὸν τῶν Νομαρχιῶν» δραχ. 208,620» καὶ τὸ ἄρθρον 2 «Ἔξοδα ὑπηρεσίας αὐτῶν» δρ. 53,300).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3. «Προσωπικὸν Ἐπαρχείων» δραχ. 312,660.

§11ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Φρονῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, πρὸς τὴν προσήκουσαν διοίκησιν τῶν ἐπαρχιῶν μεριμνῶσα, βεβαίως θὰ ἔῤῥιψε βλέμμα ἐπὶ τοῦ γεωγραφικοῦ χάρτου τῆς Ἑλλάδος, ὅπως μελετήσῃ τὴν διοικητικὴν αὐτῆς διαίρεσιν καὶ θὰ κατεῖδεν, ὅτι ἐπαρχίαι τινὲς, ἐναντίον παντὸς λόγου, διατελοῦσι δουλεύουσαι ταῖς παρακειμέναις, ἤτοι στεροῦνται αὐτοτελοῦς διοικητικῆς ὀργανώσεως, καὶ ὅτι λόγοι καὶ φυσιογραφικοὶ καὶ κοινωνιολογικοὶ ἀπαιτοῦσιν ὑπὲρ αὐτῶν ἐκείνην τὴν πλήρη καὶ ἐντελῆ προσωπικότητα, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται πρὸς τὴν καλὴν διοίκησιν ὅλων τῶν μερίδων τοῦ Κράτους. Τοιαύτης αὐτοτελοῦς διοικήσεως στερεῖται ἡ ἐπαρχία Τροιζηνίας, ἥτις ἀποτελεῖ μερίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ βασιλείου μὴ αὐτοκυρίαρχον, ἀλλ’ ὑποτεταγμένην εἰς σκιώδη προνομίαν, ἐναντίαν τῆς ὀφειλομένης ταύτῃ ἰσοτιμίας. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἐὰν ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην ἐμελετήθη τὸ ζήτημα περὶ τῆς συμπληρώσεως τῆς διοικήσεως, ὥστε νὰ καταρτισθῇ προσηκόντως καὶ ἡ διοίκησις τῆς ἐπαρχίας Τροιζηνίας.

§12Α. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ἡ ἐπαρχία Τροιζηνίας, κατὰ τὸν Διοικητικὸν ὀργανισμὸν τοῦ ἔτους 1815, ἀπετέλει ἰδιαιτέραν ἐπαρχίαν, καὶ ἐν τούτοις δὲν διωρίσθη ἔκτοτε ἔπαρχος, ἐνῷ πολυειδῆ ἐπαρχιακὰ συμφέροντα ἀπαιτοῦσι τὴν ἐποπτείαν ἐπάρχου, καθόσον τρεῖς δῆμοι, ἀποτελοῦντες πληθυσμὸν 12,300 περίπου ψυχῶν, ἐξ ὧν δύω γεωργικοί, ἀπέχουσι πολὺ μακρὰν τοῦ ἐπαρχείου Ὕδρας. Συνιστῶ ἑπομένως τῇ Κυβερνήσει τὴν σύστασιν ἐπαρχείου ἐν Τροιζηνίᾳ καὶ τὴν ἀναγραφὴν τῆς σχετικῆς πιστώσεως εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§13ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Αἱ ἐπαρχίαι πρέπει κατὰ τὸ ὑπάρχον διοικητικὸν σύστημα νὰ ἔχωσιν ἔπαρχον, ἀλλ’ ὑπάρχουσι 3–4 ἐπαρχίαι, αἵτινες ἐξαιρετικῶς στεροῦνται τοῦ πλεονεκτήματος τούτου. Δὲν ἀναφέρω τὰς ἐπαρχίας τῆς Ἑπτανήσου, αἱ ὁποῖαι εἶχον διαιρεθῆ κατόπιν τῆς ἑνώσεως, ἰδίως διὰ λόγον πολιτικόν, τὸν λόγον τὸν ἐκλογικόν, ἀλλὰ καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ, ὡς πρὸς μίαν τουλάχιστον ἐπαρχίαν, τὴν ἐπαρχίαν Πάλλης, τῳόντι βαθμηδὸν ἀνεπτύχθησαν συμφέροντα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσιν ἀναγκαίαν διοικητικῶς τὴν ὕπαρξιν τῆς κεχωρισμένης ἐπαρχίας, ἀσχέτως πρὸς τοὺς λόγους τοὺς πολιτικούς, τοὺς ἐκλογικούς, τοὺς βουλευτικούς. Ἐκ τῶν τοῦ παλαιοῦ βασιλείου ἐπαρχιῶν ἡ Αἴγινα παραδείγματος χάριν δὲν ἔχει ἔπαρχον, καὶ δὲν ἔχει μέχρι τοῦδε ἔπαρχον, διότι ἐθεωρεῖτο, ὅτι ὡς ἐκ τῶν ὀλίγων ἐκεῖ συμφερόντων τῆς διοικήσεως καὶ ὡς ἐκ τῆς γειτνιάσεως πρὸς τὴν πρωτεύουσαν ἠδύνατο νὰ ἐπαρκέσῃ ὁ Νομάρχης καὶ ὡς ἔπαρχος εἰς τὴν νῆσον ἐκείνην. Ἐσχάτως ὅμως ὡς ἐκ τῆς συστάσεως ἰδίως τῶν φυλακῶν ἐν Αἰγίνῃ ἡ ἔλλειψις ἀμέσου διοικητικῆς ἐποπτείας γίνεται λίαν ἐπαισθητή. Ἐπίσης καὶ ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Τροιζηνίας δὲν στερεῖται ὑποστάσεως, διότι ἡ διαρκὴς διαμονὴ τοῦ ἐπάρχου ἐν Ὕδρᾳ καθιστᾷ δυσχερῆ τὴν ἐποπτείαν τῶν συμφερόντων τῶν διοικητικῶν εἴτε ἐν τῇ στερεᾷ τῆς Τροιζηνίας καὶ ἐν τῇ νήσῳ τοῦ Πόρου. Ἑπομένως ἡ πρότασις τοῦ κ. βουλευτοῦ Τροιζηνίας θὰ ἠδύνατο νὰ γείνῃ δεκτή. Μόνοι λόγοι οἰκονομίας εἶναι οἱ ὑπαγορεύοντες τὴν μὴ σύστασιν ἐπαρχείων εἰς τὰς διοικητικὰς περιφερείας, αἵτινες ἐνῷ εἶναι περιφέρειαι ἐπαρχιακῶν συμβουλίων, δὲν εἶναι ὅμως σήμερον καὶ ἕδραι ἐπάρχων. Ἐὰν δὲ εἰς τὴν Αἴγιναν, εἰς τὴν Τροιζηνίαν καὶ εἰς τὴν Πάλλην διωρίζοντο ἔπαρχοι, νομίζω, ὅτι καὶ ἡ τοπικὴ διοίκησις καὶ ἡ γενικὴ ὑπηρεσία ἐκ τούτου θὰ ὠφελοῦντο. Διὰ τοῦτο δὲν θὰ ἐδυσκολευόμην νὰ δεχθῶ, ὅπως εἰς τὰς 3 ταύτας περιφερείας ἐπαρχιακῶν συμβουλίων ἀναγραφῇ πίστωσις δι’ ἐπαρχεῖον· ἡ δὲ δαπάνη θὰ ᾖναι δι’ ἕκαστον.

§14ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ ποίας περιφερείας εἴπατε;

§15ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μέχρι τοῦδε ὡμίλησα περὶ Αἰγίνης, ἕνεκα τῆς συστάσεως τῶν φυλακῶν, περὶ Τροιζηνίας, καὶ περὶ Πάλλης.

§16ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τῆς Σάμης, ἡ ὁποία ἀπέχει παραπολὺ ἀπὸ τὴν πρωτεύουσαν τῆς Κεφαλληνίας;

§17ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχει πληθυσμόν.

§18ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τοῦ πληθυσμοῦ, ἀλλὰ περὶ τῶν συμφερόντων καὶ τῆς ἀποστάσεως.

§19Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Προκειμένου περὶ συστάσεως ἐπαρχείων, θεωρῶ καθῆκον, κ. Πρόεδρε, νὰ δηλώσω τῇ Βουλῇ ὅτι ἡ ἐπαρχία Πάλλης, ἧς τὰ συμφέροντα τῶν κατοίκων καὶ τοῦ δήμου τούτου εἰσὶ μετέωρα, μὴ ὑπαρχούσης διοικήσεως, ἀνάγκη νὰ ἀπολαύσῃ καὶ αὕτη ἐπαρχείου, εἶναι δὲ τοσούτῳ μᾶλλον ἀναγκαῖον τοῦτο, καθόσον ἡ ἐπαρχία δὲν δύναται νὰ συγκοινωνῇ ἐλευθέρως μετὰ τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ, διότι χωρίζεται ἀπ’ αὐτῆς ὑπὸ ἀγρίας θαλάσσης, καὶ διότι ἐν Πάλλῃ διὰ τῆς φιλοπονίας τῶν κατοίκων ἀνεπτύχθη μεγάλως τὸ ἐμπόριον, ἡ βιομηχανία καὶ ἡ γεωργία. Τὸ ἐπαρχεῖον λοιπὸν εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν πολλῶν καὶ μεγάλων συμφερόντων τοῦ τόπου καὶ τοῦ Δημοσίου. Εἰς δὲ τὴν Σάμην τὸ ἐπαρχεῖον, κ. Παπαμιχαλόπουλε, δὲν εἶναι τόσον ἀναγκαῖον, διότι ἡ ἐπαρχία αὕτη ἔχει ἐξασφαλισμένην τὴν συγκοινωνίαν αὐτῆς μετὰ τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ. Ἀλλὰ, κύριοι, ἡ ἐπαρχία Πάλης εἶναι ἀσυγκρίτῳ λόγῳ πολὺ προσοδοφόρος τῆς ἐπαρχίας Σάμης.

§20ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶναι ἡ ἀπόστασις, ἡ ὁποία κανονίζει τὰς ἀνάγκας, διότι ἡ ἀπόστασις τῶν ἄκρων σημείων μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας εἶναι ἐνίοτε μεγαλειτέρα τῆς ἀποστάσεως, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ἑδρῶν τοῦ νομοῦ καὶ ἐπαρχίας τὰς διοικητικὰς ἀνάγκας κανονίζουσι τὰ συμφέροντα τὰ ἀναπτυχθέντα, καὶ εἶναι ἀναντίῤῥητον, ὅτι ἡ ἐπαρχία Πάλλης ἰδίως ὡς ἐκ τῆς σπουδαιότητος τῆς πρωτευούσης αὐτῆς, ἔχει συμφέροντα, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ ἄμεσος ἐποπτεία τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καθίσταται ὁσημέραι ἀναγκαιοτέρα. Καὶ περὶ τῶν Παξῶν ἐγένετο πολὺς λόγος, καὶ ὀφείλω ν’ ἀναγνωρίσω, ὅτι, ἀφ’ ὅτου κατὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον ὁ ἔπαρχος ἐγένετο ἀνεξάρτητος διοικητικὴ ἀρχὴ, ὡς πρὸς τὰ ἐκλογικὰ, ἡ ἔλλειψις ἐπάρχων ἀπὸ τῶν περιφερειῶν, αἵτινες δὲν εὑρίσκονται εἰς ἄμεσον συνάφειαν μετὰ τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ, φέρει πολλὰς δυσκολίας ὁσάκις πρόκειται περὶ ἐκλογῶν, διότι ὁ προϊστάμενος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, τουτέστιν ὁ ἔπαρχος, προκειμένου περὶ ἐκλογῆς, εἶναι ὁ διευθύνων τὰ κατ’ αὐτήν, αἱ δὲ ἐπαρχίαι αὗται δὲν ἔχουσι προϊστάμενον ἰδίας αὐτῶν διοικητικῆς ἀρχῆς. Ὥστε νομίζω, ὅτι ἡ δαπάνη θὰ ἦναι δεδικαιολογημένη, διότι καὶ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ νόμου τοῦ ἐκλογικοῦ θὰ ἦναι εὐχερὴς καὶ πραγματικὴ, ἐὰν εἰς τὰς ἐπαρχίας ταύτας συσταθῇ καὶ ἐπαρχεῖον, ἀναγραφομένης πιστώσεως, ὅπως διορισθῶσιν ἔπαρχοι, καὶ τὰ ἄλλα πολλαπλὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετοῦνται ὑπὸ τῶν ἐπάρχων, θέλουσι τυγχάνει ἱκανοποιήσεως πληρεστέρας. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Βουλὴ συναινέσῃ, δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν εἰς ἄρθρον 3 τοῦ κεφαλαίου 2 «Προσωπικὸν ἐπαρχείων» τὴν ἀναγκαίαν πίστωσιν δι’ ἐπάρχους, οἵτινες, ἂν προσθέσωμεν καὶ τοὺς Παξοὺς καὶ τὴν Κέαν, ἔσονται πέντε. Δὲν βλέπω τῷ ὄντι τὴν αἰτίαν, δι’ ἣν αἱ ἐπαρχίαι αὗται νὰ μένωσιν ἀπόκληροι· ἀφοῦ ἔχομεν ἓν σύστημα διοικητικὸν, πρέπει νὰ τὸ ἐφαρμόσωμεν εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας· ἡ ἐξαίρεσις ἡ γενομένη ὡς πρὸς 4 ἕως 5 ἐπαρχίας καθίσταται ἀδίκημα δι’ αὐτὰς, αἱ ὁποῖαι στεροῦνται τοιουτοτρόπως τῆς νομίμου διοικητικῆς ἀρχῆς. Ἑκάστου ἐπαρχείου δαπάνη μεθ’ ὅλου τοῦ προσωπικοῦ διὰ τοὺς ὑπολειπομένους μῆνας τοῦ ἔτους εἶναι 4,050 δραχμαί· ἑπομένως ἐὰν προσθέσωμεν ταῦτα τὰ ἐπαρχεῖα, θ’ ἀπαιτηθῶσι δραχμαὶ 20,250 Νὰ προστεθῇ λοιπὸν ἡ πίστωσις αὕτη, ἤτοι ἐν ἄρθρῳ 3 διὰ τὸ προσωπικὸν πέντε ἐπαρχείων 18,000 δραχ. καὶ ἐν ἄρθρῳ 4 δι’ ἔξοδα ὑπηρεσίας 2,250.

§21ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ τῆς Ἑρμιονίδος.

§22ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶναι ἀναγκαῖον οὐδὲ νόμιμον ἐκεῖ, διότι ἡ Ἑρμιονὶς δὲν ἔχει ἰδιαίτερον ἐπαρχιακὸν συμβούλιον.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν προσθήκην εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ποσοῦ τῶν 18.000 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Ἄρθρον 4. «Ἔξοδα ὑπηρεσίας αὐτῶν» 44,860.

§24ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὡς προεῖπον, πρέπει νὰ προστεθῶσιν εἰς μὲν τὰ γραφικὰ 730 δραχμαὶ, εἰς δὲ τὸ ἐνοίκιον 1500.

§25ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 «Ἔξοδα μετατιθεμένων καὶ λόγῳ ὑπηρεσίας ὁδοιπορούντων ὑπαλλήλων» 12,000. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. — Ἄρθρον 6 «Θεραπεία ἐκτάκτων ἀναγκῶν διοικητικῶν γραφείων» 6,000.

§27ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐδῶ εἰς τὸ ἄρθρον 6 τοῦ κεφαλαίου 2 ἔχομεν προσθήκην 3 χιλ. δραχμῶν, διότι παρίσταται ἀνάγκη προμηθείας καὶ ἐπισκευῆς τῶν ἐπίπλων καὶ σκευῶν τῶν πλείστων διοικητικῶν γραφείων, κατὰ τὰς παραστάσεις τῶν ἀρχῶν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μὲ τὴν προσθήκην τῶν 3,000 χιλ. δραχμῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Ἄρθρον 7 «Προσωπικὸν ἀγροφυλακείων» 20,760. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. — Ἄρθρον 8 «Ἔξοδα ὑπηρεσίας αὐτῶν» 1,950. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. — Ἄρθρον 9 «Ἀντιμισθία ἰατρῶν τῶν στρατολογικῶν συμβουλίων» 1000. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ὅλον τοῦ Κεφαλαίου) Κεφάλαιον 3. «Δημοσία ἀσφάλεια,» ἄρθρον 1 «Γενικὰ μέτρα ἀσφαλείας» 42,000.

§29ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐδῶ ἐν ἐδαφίῳ δευτέρῳ ἔχομεν προσθήκην 12,000 δραχμῶν δι’ ἀντίτιμον εἰσιτηρίων, χορηγουμένων παρὰ τῶν ἀτμοπλοϊκῶν ἑταιριῶν, τῇ παραγγελίᾳ τοῦ ὑπουργείου, εἰς ἀπολυομένους ἐπιστράτους, ἐφέδρους καὶ εἰς ἀπόρους. Ἠξεύρετε ὅτι μετὰ τὴν παῦσιν τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ πρὸ τῆς παύσεως, κατόπιν τῶν ἀορίστων ἀδειῶν, οἱ πλεῖστοι ἐπίστρατοι δὲν εἶχον ἐπαρκῆ τὰ μέσα διὰ νὰ ἐπανέρχωνται εἰς τὰς ἑστίας των, καὶ ἐπεκράτησε τὸ σύστημα ὅπως οἱ ἀπορώτεροι ἀποστέλλωνται εἰς τὰς ἑστίας των δαπάνῃ τοῦ Δημοσίου· ἄνευ τούτου δὲν δύνανται νὰ ἐπανέλθωσιν· ἐνῷ δ’ ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῆς ἀνάγκης, εἶναι τοῦτο καὶ μέτρον δικαιοσύνης. Ἀπεδείχθη δὲ ὅτι τὸ ἀναγραφὲν ποσὸν εἶναι τὸ ἀναγκαῖον.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μὲ τὴν προσθήκην τῶν 12 χιλ. δραχμῶν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ Παρεδέχθη. — Ἄρθρον 2. «Προσωπικὸν Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς» 308.800.

§31ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα ἔχομεν προσθήκην σπουδαίαν. Δι’ ἀντιμισθίαν καὶ λοιπὰ ἔξοδα τῶν ἐν ταῖς προσαρτηθείσαις χώραις ἀστυνόμων καὶ ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων, ἔχει σημειωθῆ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ποσὸν 40 χιλ. δραχμῶν, διότι ὑπετίθετο ὅτι αὕτη ἡ δαπάνη παρὰ τοῦ Δημοσίου θὰ ἐγίνετο δι’ ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα, ἐπὶ ἑβδομάδας ἢ μῆνας, ἀλλ’ ἤδη ἀποδεικνύεται ὅτι τοῦτο θὰ διαρκέσῃ ἐπὶ πολύ, ἤτοι μέχρι τῆς ἐγκαταστάσεως τῶν νέων Ἀρχῶν, καὶ ἑπομένως ἡ δαπάνη διὰ τὸ τρέχον ἔτος δὲν δύναται νὰ ᾖναι κατωτέρα τῶν 300 χιλ. δραχμῶν. Πρέπει νὰ προστεθῶσιν ἄρα 260 χιλ. Σήμερον δὲν ὑπάρχει ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις ὀργανισμὸς δημοτικῆς ἀστυνομίας, ἔχομεν δὲ καὶ θὰ ἔχωμεν ἐν αὐταῖς διοικητικὴν ἀστυνομίαν μέχρι τῆς ὁριστικῆς διαῤῥυθμίσεως τῶν αὐτόθι δημοτικῶν πραγμάτων. Εἶναι ἀληθές, ὅτι αἱ διοικητικαὶ ἀστυνομίαι συνετέλεσαν πολὺ εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς δημοσίας τάξεως ἐν Θεσσαλίᾳ, καὶ τὰ ἐπελθόντα ἀποτελέσματα δεικνύουσι τὸ μέτρον τῆς ἀξίας αὐτῶν, ὅτι δὲ ἀπαιτεῖται τοσαύτη δαπάνη, τοῦτο ἀπεδείχθη ἤδη, καὶ εἶναι ἀμφίβολον μάλιστα ἂν ἀρκέσῃ τὸ ποσὸν τοῦτο.

§32ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ χρησιμεύσῃ ἡ χωροφυλακή;

§33ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ χωροφύλακαν ἐὰν μεταχειρισθῶμεν, ἡ δαπάνη θὰ ᾖναι ἡ αὐτή. Ἀλλὰ δὲν ἐπαρκοῦσιν οἱ χωροφύλακες σήμερον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἥτις εἶναι ἀνατεθειμένη εἰς αὐτούς, καὶ διὰ τοῦτο ἠθελήσαμεν νὰ τοὺς ἀπαλλάξωμεν ἀπὸ τῆς τελωνιακῆς ὑπηρεσίας, προσπαθοῦμεν δὲ νὰ τοὺς ἀπαλλάξωμεν καὶ ἀπὸ τῆς δασονομικῆς. Ἡ δαπάνη δὲ, ἡ ὁποία θὰ ἐγίνετο διὰ χωροφύλακας καὶ ἐνωμοτάρχας μετὰ τὴν τελευταίαν μάλιστα αὔξησιν τοῦ μισθοῦ, δὲν θὰ ἦτο κατωτέρα τῆς δι’ ἀστυνομικοὺς κλητῆρας, βοηθοὺς καὶ ἀστυνόμους.

§34Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὸ δεχθῶμεν τὸ ποσόν, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ ποσὸν θὰ ᾖναι διὰ τὸ παρὸν ἔτος μόνον.

§35ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βεβαίως, ἕως ὅτου ἐγκατασταθῶσιν αἱ Δημοτικαὶ Ἀρχαὶ καὶ ἀναλάβωσιν οἱ Δῆμοι τὰς ὑποχρεώσεις τὰς κατὰ τὸν νόμον.

§36ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Θὰ βραδύνουν ἐπὶ τοσοῦτον αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη τοσούτου ποσοῦ;

§37ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅτε ἀρχικῶς ἐνεγράψαμεν τὸ ποσόν, ἐνομίσαμεν, ὅτι θὰ ἦτο εὐχερεστάτη ἡ δημοτικὴ διαίρεσις ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις, ἀλλ’ ἀπεδείχθη ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν εἰσέτι συγκεντρωμένα τὰ στοιχεῖα διὰ νὰ προβῶμεν αὐτόθι εἰς τὴν διαίρεσιν τῶν δήμων· μετὰ τὴν διαίρεσιν τῶν δήμων, πρέπει νὰ γείνωσιν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ καὶ τότε θὰ ἄρχωνται οἱ Δῆμοι ἀναλαμβάνοντες τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῶν πάσας. Ἀλλὰ καὶ πάλιν ἀπαιτεῖται χρόνος ἕως ὅτου οἱ Δῆμοι εἰσπράξωσι χρήματα διὰ νὰ ἀπαντήσωσιν εἰς τὰς δαπάνας τῆς ἀστυνομίας· ὥστε φρονῶ, ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ διατηρήσωμεν ἐπὶ μῆνας τὴν διοικητικὴν ἀστυνομίαν ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις.

§38ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πρέπει νὰ συστηθῶσι τὸ ταχύτερον οἱ δῆμοι.

§39ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐργαζόμεθα ὅπως ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα. Ἀλλὰ συγχρόνως ἔχομεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν σπουδαιότητα τοῦ ἀντικειμένου, διότι ἡ δημοτικὴ διαίρεσις εἶναι ἡ βάσις τῆς διοικήσεως τοῦ τόπου ἐκείνου, καὶ πρέπει νὰ γείνῃ μετὰ πᾶσαν μελέτην, καὶ ἀφοῦ ἀκουσθῶσιν ὅλων αἱ γνῶμαι. Εἰς τὸ τελευταῖον λοιπὸν ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 2 νὰ προστεθῶσι 260,000 δραχμαί.

§40ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της εἰς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν τὰ ὄργανα ταῦτα ἐκτελοῦσι τὰ καθήκοντά των ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις, διότι ἐκτὸς τῶν τηλεγραφημάτων, τὰ ὁποῖα ἔλαβον προηγουμένως καὶ ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Βουλὴν, ἔλαβον σήμερον καὶ ἕτερον τηλεγράφημα ἐξ Ἄρτης, τὸ ὁποῖον παριστᾷ, ὅτι τὰ ὄργανα τῆς ἀστυνομίας εἶναι ὄργανα οὐχὶ τοῦ νόμου, ἀλλὰ τοῦ μὲν ἢ τοῦ δὲ ἐκ τῶν ἰδιοκτητῶν. Τὰ ὄργανα τῆς ἀστυνομίας δέον νὰ ὦσιν ἐν γένει ὄργανα τῆς τάξεως καὶ τῶν νόμων ἐν γένει καὶ οὐχὶ προσώπων, ἅτινα ἐξ ἰδιοτελείας καταπιέζουσι τοὺς καλλιεργητὰς καὶ τοὺς ἀγρότας. Εἶναι, νομίζω, ἐπάναγκες νὰ ληφθῇ ἤδη πρόνοιά τις περὶ τούτου, διότι οἱ ἀγρόται εὑρίσκονται σήμερον εἰς ἥττονα θέσιν ἐκείνης εἰς τὴν ὁποίαν διετέλουν πρότερον. Ἐπειδὴ δὲ παρατηροῦσιν ὅτι τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας καταπιέζουσιν αὐτοὺς, προστατεύοντα τοὺς λεγομένους ἰδιοκτήτας, μετέρχονται καὶ οὗτοι πολλὰ μέσα, ὅπως προστατεύσωσι τὰς ἀξιώσεις αὐτῶν δικαίας ἢ ἀδίκους. Ἐκ τούτου ἐπίκειται κίνδυνος συγκρούσεων καὶ ταραχῶν, ἵνα δὲ προλάβῃ ἡ Κυβέρνησις τὰ τοιαῦτα δυσάρεστα καὶ λυπηρὰ, δέον νὰ προβῇ εἰς ἀνάλογα μέτρα. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν της καὶ πολὺ εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐν ταῖς νέαις ἐπαρχίαις ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ὅπως ὑπηρετῶσι ταῦτα τοὺς νόμους καὶ τὴν Πολιτείαν καὶ οὐχὶ πρόσωπα.

§41ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἀπαντήσω ὀλίγας λέξεις.

§42ΤΙΝΕΣ. Αὔριον, αὔριον· δὲν εἶναι τώρα καιρὸς διὰ νὰ συζητήσωμεν τοιαῦτα πράγματα.

§43ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀποτείνουν κατηγορίας κατ’ ἐμοῦ ἀπ’ εὐθείας καὶ πρέπει νὰ εἴπω δύω λέξεις. Ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Μεσσηνέζης, τὸν ὁποῖον καὶ νοῦς καὶ κρίσις διακρίνει, βασιζόμενος ἐπὶ ἑνὸς τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον βεβαίως ὑπεκινήθη ἐξ Ἀθηνῶν καὶ ἐστάλη ἐπίτηδες ἐξ Ἄρτης ἐνταῦθα, πῶς φέρων αὐτὸ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς γίνεται ἀνεπαισθήτως ὄργανον τῆς ῥαδιουργίας καὶ δημοκοπίας, τῶν ὁποίων προϊόν εἶναι τὸ τηλεγράφημα τοῦτο. Κύριοι, ἐν Ἄρτῃ οὐδεὶς ἰδιοκτήτης ἔχει πρόθεσιν νὰ καταπιέσῃ τοὺς καλλιεργητάς του· ἐξ ἐναντίας, οἱ ἰδιοκτῆταί εἰσι πάντοτε εὐδιάθετοι νὰ παρέχωσι πᾶσαν εὐκολίαν καὶ πᾶσαν βοήθειαν εἰς αὐτούς. Ἀλλ’ ἐκεῖ δυστυχῶς, ὅπως καὶ εἴς τινα μέρη τῆς Θεσσαλίας, ἐσχηματίσθη κέντρον ῥᾳδιουργίας καὶ δημοκοπίας, τῆς ὁποίας ἔχετε ἓν ὑπόδειγμα εἰς τὸν λίβελλον, ὁ ὁποῖος διενεμήθη πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς τοὺς βουλευτάς, καὶ ὁ ὁποῖος ἀναιδῶς διαστρέφει καὶ τοὺς νόμους καὶ τὴν ἱστορίαν, δὲν εἶναι ἄλλο τι εἰμὴ συῤῥαφὴ συκοφαντιῶν καὶ ὕβρεων.

§44ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι καιρὸς τώρα διὰ τοιαύτην συζήτησιν ἄλλως, ἔχω καὶ ἐγὼ τὸν λόγον. (Θόρυβος)

§45ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐνόμισα καλὸν νὰ εἴπω τὰς ὀλίγας ταύτας λέξεις, ὅπως ἐννοήσῃ ἡ Βουλὴ τὴν πλεκτάνην, τὴν ὁποίαν ἡ ῥαδιουργία καὶ ἡ δημοκοπία ἑτοιμάζει ἐντεῦθεν διὰ τῶν χωρικῶν καὶ ὅπως βεβαιώσω αὐτήν, ὅτι οὐδεμία πίεσις, μήτε πρόσκομμά τι παρεμβάλλεται ἐκ μέρους τῶν ἰδιοκτητῶν πρὸς τοὺς καλλιεργητάς, μήτε ἐνόησάν ποτε οἱ ἰδιοκτῆται νὰ ἐξέλθωσι τῶν καθιερωμένων σχέσεων μεταξὺ αὐτῶν καὶ τῶν καλλιεργητῶν.

§46ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἡμεῖς ἐν Θεσσαλίᾳ ἔχομεν τὸ ζήτημα τοῦτο, νομίζω δὲ ὅτι πρέπει νὰ μᾶς ἐπιτραπῇ νὰ ὁμιλήσωμεν. Ὡς ἐπετρέψατε νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κύριος Καραπάνος. (Θόρυβος). (Πολλοὶ βουλευταὶ ἐγειρόμενοι ζητοῦσι νὰ ὁμιλήσωσι).

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Κρούων ἐπανειλημμένως τὸν κώδωνα). Δὲν δίδω τὸν λόγον εἰς κανένα. Προϋπολογισμὸν (Γίνεται δεκτὴ ἡ ζητηθεῖσα προσθήκη τῶν 260,000 δρ. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ὡς ἔχουσι τὰ ἄρθρα 3, 4, καὶ 5. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 ἐγένετο προσθήκη δρ. 930. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 11 «Προσωπικὸν φυλακῶν» 120,984.

§48ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 11 «Προσωπικὸν φυλακῶν» ἐδάφιον βʹ «βοηθοὶ τῶν ἐπιστατῶν τῶν ποινικῶν φυλακῶν» προστίθενται δραχμαὶ 720 διὰ τὸν μισθὸν δύο ἔτι βοηθῶν ἐπιστατῶν τῶν φυλακῶν Βόλου καὶ Καρδίτσης, μὴ περιληφθέντων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ ἐκ παραδρομῆς. Προστίθενται προσέτι ἐν ἐδαφίῳ ιή δραχμαὶ 11,000 δι’ ἀντιμισθίαν ἱερέων καὶ ἰατρῶν, διότι τοιοῦτος ἀπεδείχθη ὁ ἀκριβὴς ὑπολογισμὸς τῆς δαπάνης. (Γίνεται δεκτὴ ἡ προσθήκη).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 12. «Διατήρησις καταδίκων» δραχμαὶ 850,000. (Γίνεται δεκτόν). Κεφάλαιον 4. «Ἐκτέλεσις ἐκλογικοῦ νόμου». (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ὡς ἔχουσι τὰ ἄρθρα 1–4. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 5).

§50ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα ἔχομεν ἐλάττωσιν 2,000 δραχμῶν, διότι κατὰ τὸν νέον νόμον ἡ ἐκδίκασις τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν ἀνετέθη εἰς τὴν δικαστικὴν ἐξουσίαν, τοῦτο δὲ φέρει οἰκονομίαν, τὴν ὁποίαν ἐκφράζει ἡ ἐλάττωσις αὕτη. (Γίνεται δεκτή).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον 5. «Δημόσια ὑγεία». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–4 ὡς ἔχουσιν. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 5 «Δημόσια λουτρά» 4,200).

§52ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα γίνεται προσθήκη δραχμῶν 600, διότι, κατὰ τὰς παραστάσεις τῶν διοικητικῶν Ἀρχῶν Θεσσαλίας, εἰς τὰ λουτρὰ Σμοκόβου γίνεται μεγάλη συγκέντρωσις θαμώνων καὶ εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία ἡ ἰατρικὴ ἐπιτήρησις.

§53ΓΡΥΠΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὸν γραμματέα τοῦ Ἰατροσυνεδρίου νομίζω, ὅτι ὑπάρχουν ἐπανειλημμέναι συστάσεις, ἵνα μισθοδοτηθῇ, καὶ τὸ Ἰατροσυνέδριον ἐσύστησε νὰ μισθοδοτηθῇ, καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι δικαιοτάτη ἡ πρότασις.

§54ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ πρότασις εἶναι λίαν δικαία καὶ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἐκτελεῖ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ γραμματέως, προσφέρει σπουδαιοτάτας ὑπηρεσίας, ὡς ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ πληροφορηθῶ. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀναγραφὴ δαπάνης ἐν τῷ προϋπολογισμῷ δὲν θὰ χρησιμεύσῃ, διότι ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ διὰ νόμου ὁ μισθός. Ἀρκεῖ ὅτι ἐγένετο ἤδη ἡ παρατήρησις καὶ ὅτι ἀνεγνωρίσθη ἡ ἀνάγκη, ἵνα ἐν πρώτῃ εὐκαιρίᾳ, κατὰ τὴν προσεχῆ Σύνοδον, ὑποβληθῇ νομοθέτημα περὶ τούτου.

§55ΤΖΑΝΕΣ. Καὶ ἐγὼ ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ἴδω, ὅτι ὁ ἰατρὸς, ὁ ὁποῖος ἐκτελεῖ τὰ καθήκοντα τοῦ γραμματέως, εἶναι ἄξιος ἀμοιβῆς. Φρονῶ, ὅτι δύναται ν’ ἀναγραφῇ πίστωσις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ἡ ὁποία ν’ ἀποδοθῇ τῷ ἰατρῷ ὡς ἀποζημίωσις.

§56ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν πιστεύω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν ν’ ἀναγράφωμεν μισθοὺς ὑπὸ τύπον ἀποζημιώσεων. Νομίζω, ὅτι πολὺ ὀρθότερον εἶναι, ἀφοῦ οὕτως ἀνεγνωρίσθη ἡ ἀνάγκη, νὰ φροντίσωμεν, ὅπως ἐν καιρῷ γείνῃ καὶ ἡ πρότασις περὶ νομοθετικοῦ κανονισμοῦ τῆς δαπάνης ταύτης. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ζητηθεῖσα προσθήκη τῶν δραχμῶν 600. Ἐπιψηφίζονται ὡς ἔχουσι τὰ ἄρθρα 6–11. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 12 «φύλακες ὑγειονομοφυλακείων» 6,600).

§57ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα ὑπάρχει προσθήκη 1,400 δραχμῶν, αἵτινες ἐθεωρήθησαν ἀναγκαῖαι, ὅπως διορισθῶσιν εἰδικοὶ φύλακες εἰς μέρη ἔνθα τὰ ὑγειονομικὰ καθήκοντα ἐκτελοῦνται, ἐλλείψει ἄλλης δημοσίας Ἀρχῆς, ὑπὸ τῶν δημάρχων, οἵτινες μὴ ἐπαρκοῦντες ζητοῦσι τὴν ἀπαλλαγήν των.

§58Ν. ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἐξέφρασε τὴν ἐπιθυμίαν νὰ προστεθῇ καὶ γραμματεὺς εἰς τὸ ὑγειονομεῖον Κερκύρας, καθότι χωλαίνει ἡ ὑπηρεσία.

§59ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Εἰς τὸν λιμένα τῶν Μεθάνων, ὅστις καθίσταται ἤδη τὸ ἐπίνειον τοῦ Πόρου διὰ τῆς ἀνορύξεως τοῦ Ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου, ἐκτελεῖ ὁ δήμαρχος Μεθάνων τὰ ὑγειονομικὰ καθήκοντα, ἀλλ’ αὐτὸ ἀπέχει πλέον τῆς ὥρας καὶ διὰ νὰ μεταβῇ κανεὶς ἐκεῖ πρέπει νὰ διαβῇ ὄρη ἡφαιστειογενῆ.

§60ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πρὸς τοῦτον τὸν σκοπὸν γίνεται ἡ ἀναγραφὴ τῆς προσθέτου πιστώσεως. (Γίνεται δεκτὴ ἡ προσθήκη. Ἐπιψηφίζονται τὰ ἄρθρα 13 καὶ 14. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 15 «Ὑγειονομικὰ ἔξοδα ἐν γένει» 30,000).

§61ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ πίστωσις τοῦ παρόντος ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου τούτου περιωρίσθη ἀπὸ 12,000 εἰς 5,000, διότι ἀπεδείχθη ὅτι ἡ σημειωθεῖσα δαπάνη ἦτο ὑπερβολική. Ἡ πίστωσις τοῦ δευτέρου ἐδαφίου τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου ἀνεβιβάσθη εἰς 40,000, διότι, ὡς γινώσκετε, καὶ ἐπιδημικὰς νόσους ἐκτάκτους εἴχομεν ἐφέτος καὶ ἐξωτικάς. Ἕνεκα ἀμφοτέρων τούτων τῶν λόγων καὶ ἰδίως ἕνεκα τῆς εὐλογίας παρέστη ἡ ἀνάγκη τῆς προσθήκης ταύτης. Ἡ πίστωσις τοῦ τρίτου ἐδαφίου περιωρίσθη εἰς δραχμὰς 2,000. Μετὰ τὰς γενομένας μεταβολὰς τῶν ἐδαφίων ἡ πίστωσις τοῦ ἄρθρου 15 ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 47,000, ἤτοι ἐπὶ πλέον δραχ. 17,000. (Γίνονται δεκταὶ αἱ μεταβολαὶ αὗται. Μεθ’ ὃ ἐπιψηφίζονται τὰ ἄρθρα 16, 17, 18, ὡς καὶ τὸ ὅλον τοῦ Κεφαλαίου).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον 6. «Γεωργία, Βιομηχανία καὶ στατιστική» (Ἐπιψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–9). Ἄρθρον 10. «Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος» 5,760.

§63ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο θέλει προστεθῇ ποσὸν 2,400 δραχμῶν, κατὰ τὸν ἄρτι ψηφισθέντα νόμον περὶ Βασιλικοῦ Ἐπιτρόπου παρὰ τῇ Τραπέζῃ Ἠπείρου καὶ Θεσσαλίας. (Γίνεται δεκτὴ ἡ προσθήκη. Μεθ’ 8 ἐπιψηφίζονται τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ ὅλον τοῦ Κεφαλαίου).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον 7. «Ταχυδρομικὴ συγκοινωνία». Ἄρθρον 1. «Προσωπικὸν τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων» 67,720.

§65ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα ὑπάρχει ἐλάττωσις 820 δραχμῶν, συνεπείᾳ τῶν μεταβολῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο διὰ τοῦ ἀρτίως ψηφισθέντος νόμου.

§66ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, καὶ πέρυσι παρεκάλεσα τὴν Βουλὴν καὶ ἐφέτος ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν αὐτῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸν δῆμον Αἰδιψίων. Ἐκεῖ εἰς τὰ λουτρὰ συνέρχονται πολλοὶ ξένοι δυστυχῶς δὲ ἐπειδὴ τὸ ταχυδρομεῖον ἐκεῖ εἶναι δημοτικόν, δὲν ὑπάρχει τακτικὴ συγκοινωνία, καὶ οἱ ξένοι δὲν λαμβάνουν τὰς ἐπιστολάς των ἐγκαίρως. Νομίζω λοιπόν, ὅτι θὰ ἦναι λίαν χρήσιμον νὰ διορισθῇ τοὐλάχιστον ἐπὶ 6 μῆνας ἐκεῖ εἷς ταχυδρομικὸς ἐπιστάτης.

§67ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβέστατον, ἀλλὰ καὶ ἐν Βόλῳ ἡ ταχυδρομικὴ συγκοινωνία εἶναι ἀνεπαρκὴς καὶ πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ πρὸς ἅπασας τὰς κωμοπόλεις.

§68ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὸν νέον νόμον, τὸν χθὲς ψηφισθέντα εἰς γʹ ἀνάγνωσιν, παρέχεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ συστήσῃ ἐπιστασίας εἰς διάφορα μέρη. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ταῦτα θέλουν πραγματοποιηθῆ ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου τοῦ προσεχοῦς ἔτους. Ὡς πρὸς τὰς νέας δὲ ἐπαρχίας δυνάμεθα νὰ πράξωμέν τι καὶ ἀπὸ τοῦδε, ἐὰν παρουσιασθῇ ἐπείγουσα ἀνάγκη.

§69ΤΖΑΝΕΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ λησμονήσῃ τι κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς Συνόδου ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκείνου ἀπηύθυνα πρὸς αὐτὸν περὶ τῆς προαγωγῆς τοῦ ταχυδρομείου Καλαμῶν.

§70ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπὶ τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νέου νόμου θέλει ληφθῆ ἡ δέουσα πρόνοια.

§71ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἡ ἐπιθυμία τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ προστεθῇ ἀπὸ τοῦδε ποσὸν ἀνάλογον. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἐλάττωσις τῶν 820 δρ. ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 2. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 3 «Γενικὰ ἔξοδα Ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας» 52,800.)

§72ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα προστίθενται 2,400 δραχμαί, κατὰ τὸν νέον νόμον, ἐκ προσθήκης 5 ἔτι γραμματοκομιστῶν καὶ ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς ἀντιμισθίας ἀπὸ 60 κατὰ μῆνα δραχμῶν εἰς 80, 4,000 δραχμαὶ διὰ τὴν στολὴν τῶν γραμματοκομιστῶν καὶ 4,000 δραχμαὶ ὡσαύτως διὰ προμήθειαν μηχανῆς πρὸς ἐκκοπὴν τοῦ γραμματοσήμου, ἐν ὅλῳ δραχμαὶ 10,400. (Γίνεται δεκτὴ ἡ προσθήκη).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4. «Προσωπικὸν τῶν κατ’ ἐπαρχίας Ταχυδρομείων» 118,800.

§74Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ταχυδρομεῖον, ἀναχωροῦν ἀπὸ Πατρῶν, ἀπαντᾷ τὸν πρῶτον δῆμον τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, διέρχεται ἔξωθεν τῆς πρωτευούσης αὐτοῦ, καὶ ἐν τούτοις δὲν ἀφίνει τὴν ἀλληλογραφίαν, καὶ ἀναγκάζονται οἱ πολῖται νὰ μεταβαίνουν εἰς τὴν πόλιν τῶν Λεχαινῶν, δηλαδὴ 5 ὥρας μακράν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ θέσῃ ἓν μικρὸν ποσὸν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ.

§75ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παρατηρῶ, ὅτι γίνονται συστάσεις διάφοροι, ἑκάστου δὲ περὶ ἰδιαιτέρου ταχυδρομείου, καὶ πολλαὶ αὐτῶν εἶναι λίαν δεδικαιολογημέναι. Ἴσως θὰ ἦτο πρέπον νὰ προσθέσωμεν μικρόν τι ποσὸν 5,000 ἢ 6,000 δραχμῶν, διὰ τῶν ὁποίων νὰ δύνανται νὰ οἰκονομηθῶσιν αἱ μᾶλλον ἐπείγουσαι ἀνάγκαι.

§76ΚΟΚΚΕΒΗΣ. 10,000 νὰ προστεθῶσι.

§77ΤΙΝΕΣ. 20,000.

§78ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔστω.

§79ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Διὰ τὴν ταχυδρομικὴν ὑπηρεσίαν ἡ τοιαύτη δαπάνη εἶναι παραγωγός.

§80ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐδέχθη τὴν πρότασίν μου διὰ τὸν δῆμον Αἰδηψίων.

§81ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§82ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Παρακαλῶ νὰ φροντίσητε καὶ περὶ τῆς Ἐπαρχίας μου.

§83ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ περὶ τῶν συστάσεων τῶν ἀντιπολιτευομένων θέλομεν προνοήσει ἐξ ἴσου, ὅπου παραστῇ ἀνάγκη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 μὲ τὰς γινομένας τροποποιήσεις καὶ τὴν προσθήκην τῶν 20,000 δρ. διὰ τὴν σύστασιν νέων ταχυδρομικῶν γραφείων).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5. «Ἔξοδα ὑπηρεσίας αὐτῶν» 39,340.

§85ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα θέλει προστεθῇ ἐπίσης ποσὸν δρ. 2,000 δι’ ἔξοδα ὑπηρεσίας τῶν προσθέτων ταχυδρομείων. (Γίνεται δεκτὴ ἡ προσθήκη. Ἐπιψηφίζονται τὰ ἄρθρα 6 καὶ 7).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8. «Μετακομιδὴ γραμμάτων» 280,538

§87Π. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ. Κύριοι, μεταξὺ τῶν νήσων Τήνου καὶ Ἄνδρου ὑπῆρχε πάντοτε ταχυδρομικὴ συγκοινωνία διὰ πορθμείου, ἥτις ἦτο ἀναγκαιοτάτη εἰς τὰς σχέσεις τῶν δύω τούτων ἐπαρχιῶν. Ἡ συγκοινωνία αὕτη κατηργήθη ἀπό τινος χρόνου, ἀγνοῶ διὰ τίνας λόγους· ἡ δὲ ἔλλειψις τούτης εἶναι τοσοῦτον ἐπαισθητὴ εἰς τοὺς συμπολίτας μου, ὥστε εἶναι ἔργον δικαιοσύνης νὰ παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ τὴν ἐγγραφὴν πιστώσεως διὰ τὴν ἐπανάληψιν αὐτῆς.

§88ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κυρίου Μωραϊτίνη εἶναι δεδικαιολογημένη καὶ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν· ἀρκεῖ πρὸς τοῦτο ἡ ἡ προσθήκη πιστώσεως ἐκ δραχ. χιλίων. (Γίνεται δεκτὴ ἡ προσθήκη ὡς καὶ τὸ ἄρθρον 9 καὶ τὸ ὅλον τοῦ Κεφαλαίου).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον 8. «Τηλεγραφικὴ συγκοινωνία.» (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–4. Ἄρθρον 5. «Προσωπικὸν τῶν κατ’ ἐπαρχίας τηλεγραφείων» 493,360.

§90ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα προστίθενται 4,320 δραχμαὶ ἐν ἐδαφίῳ ά., 2,280 ἐν ἐδαφίῳ βʹ. καὶ 1,200 ἐν ἐδαφίῳ γʹ. διὰ πρόσθετον προσωπικόν· ἐν δὲ ἐδαφίῳ ζʹ. ὑπάρχει προσθήκη 34,920 δραχμῶν διὰ μισθοὺς διανομέων τῶν τηλεγραφημάτων. Ὡς γινώσκετε, ἡ δαπάνη αὕτη προστίθεται μὲν ἐνταῦθα, ἀλλὰ προστίθεται καὶ κονδύλιον ἀντίστοιχον ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐσόδων, διότι τὸ δεκάλεπτον κόμιστρον πληρώνεται ὑπὸ τοῦ ἀποστολέως. (Γίνεται δεκτὴ ἡ προσθήκη, ἐλαττωθείσης τῆς πιστώσεως, διὰ πάσας τὰς νέας θέσεις ἀπὸ 8 μηνῶν εἰς 6). Ἐπιψηφίζεται τὸ ἄρθρον 6 ὡς ἐτροποποιήθη).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7. «Φύλαξις καὶ συντήρησις τηλεγραφικῶν γραμμῶν» 205,000.

§92ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα ἔχομεν προσθήκην διὰ συντήρησιν ἐπισκευὴν καὶ συμπλήρωσιν τηλεγραφικῶν γραμμῶν. Ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις εἶχε συνάψει σύμβασιν μετὰ τῆς Ἑταιρίας τῶν καλωδίων, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο ἐν ἄλλοις νὰ κατατεθῇ καὶ καλώδιον μεταξὺ Πατρῶν καὶ Ζακύνθου, ἐπὶ ἁδροτάτῃ ἐτησίᾳ πληρωμῇ παρὰ τοῦ Δημοσίου, ἐκτὸς ἄλλων ὠφελειῶν ἀναγνωριζομένων ὑπὲρ τῆς Ἑταιρίας. Τοῦτο ἐθεώρησα μὴ ἀποχρώντως δεδικαιολογημένον.

§93ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἐπὶ τοῦ τόκου.

§94ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπρόκειτο νὰ πληρώνῃ τὸ Κράτος 9% ἐπὶ τῆς δαπάνης διὰ κατάθεσιν τηλεγραφικοῦ καλωδίου ἀπὸ Πατρῶν μέχρι Ζακύνθου· ἐπειδὴ δὲ θὰ ἐστοίχιζε περίπου 12,000 λίρας, τὸ ποσὸν τῆς δαπάνης πρὸς 9% θὰ ἦτο σπουδαιότατον, ὡς ὑπερβαῖνον τὰς 30,000 δραχμὰς κατ’ ἔτος. Διὰ τῆς ἀρχικῆς συμβάσεως εἶναι ὑπόχρεων τὸ Κράτος πρὸς τὴν Ἑταιρίαν ταύτην νὰ τῇ παρέχῃ γραμμὴν ἐναερίου τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας, ἐλευθέραν πάντοτε, ἀπ’ Ἀθηνῶν μέχρι Τρεπίτου, ἤτοι μέχρι τοῦ σημείου τοῦ ἀκροτάτου τῆς Πελοποννήσου τοῦ ἀντικρὺ τῆς Ζακύνθου. Ἀλλὰ δαπάνη ὑπερτριακοντακισχιλίων δραχμῶν κατ’ ἔτος διὰ μόνην τὴν ἐλευθέραν συγκοινωνίαν μεταξὺ Πατρῶν καὶ Ζακύνθου εἶναι τόσον ὑπερβολικὴ, ὥστε ὑπελογίσαμεν ὅτι τὸ ἥμισυ περίπου τοῦ ἀντιστοίχου κεφαλαίου θὰ ἤρκει εἰς σύστασιν ὁλοκλήρου ἐναερίου γραμμῆς οὐ μόνον μεταξὺ Πατρῶν καὶ Τυπίτου, ἀλλὰ καὶ μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ Τριπίτου. Διὰ δαπάνης περίπου 150,000 δραχμῶν, ἀντὶ τῶν 12,000 λιρῶν, τουτέστι 350,000 δραχμῶν θὰ δυνηθῶμεν νὰ συστήσωμεν τηλεγραφικὴν συγκοινωνίαν πλήρη καὶ νέαν Ἀθηνῶν καὶ Τρεπίτου, καὶ τοῦτο οὐχὶ διὰ μίαν γραμμὴν, ἀλλὰ διὰ πέντε καὶ ἓξ καὶ ἑπτὰ γραμμάς. Ἐθεωρήσαμεν λοιπὸν συμφερώτερον νὰ μὴ προτείνωμεν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς συμβάσεως ἐκείνης, ἀλλὰ νὰ ζητήσωμεν αὔξησίν τινα χορηγήματος διὰ συντήρησιν καὶ κατασκευὴν ἐναερίων γραμμῶν. Ἐνεγράψαμεν ἄρα τὴν ἀναγκαίαν πίστωσιν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἀνακαινίσεως καθολοκληρίαν τῆς γραμμῆς ἀπ’ Ἀθηνῶν μέχρι Τρεπίτου, ἵνα οὕτως ἐκπληρώσωμεν τὴν ὑποχρέωσιν ἡμῶν πρὸς τὴν ἑταιρίαν, παρέχοντες αὐτῇ ἓν σύρμα ἐλεύθερον, καὶ καταστήσωμεν τὴν συγκοινωνίαν μεταξὺ Ἀθηνῶν, Πατρῶν καὶ Ζακύνθου καὶ διὰ ταύτης μετὰ τῆς Εὐρώπης εὐχερεστέραν ἢ μόνον τοῦ ἀπὸ Πατρῶν εἰς Ζάκυνθον διὰ καλωδίου. Οὗτος εἶναι ὁ λόγος δι’ ὃν προτείνομεν αὔξησιν πιστώσεως 51,000 δραχμῶν ἐν ἐδαφίῳ βʹ, τοῦ ἄρθρου 7. (Γίνεται δεκτὴ ἡ προσθήκη.)

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8. «Σύστασις νέων ἐναερίων τηλεγραφικῶν γραμμῶν καὶ προσθήκη συρμάτων ἐπὶ τῶν ὑπαρχουσῶν» 100,000.

§96ΓΡΥΠΑΡΗΣ. Ἐκτὸς τῆς συμβάσεως αὐτῆς, περὶ τῆς ὁποίας ἐκάματε λόγον, ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις εἶχε καὶ ἄλλην σύμβασιν, διὰ τῆς ὁποίας προεβλέπετο ἡ συγκοινωνία τῶν νήσων τοῦ Αἰγαίου Πελάγους. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του ὅτι αἱ νῆσοι εὑρίσκονται εἰς μεγάλην ἐμπορικὴν καὶ ναυτικὴν συγκοινωνίαν, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἔχουν ὕψιστα συμφέροντα εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὅπως ἀνεγνωρίσθη ἡ ἀνάγκη νὰ περιληφθῇ πίστωσις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ διὰ τὴν συγκοινωνίαν ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Πάτρας καὶ Ζάκυνθον, ἐπίσης εἶναι ἀναγκαῖον νὰ προστεθῇ ἰδία πίστωσις πρὸς συγκοινωνίαν τῶν νήσων. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ ἰδίᾳ τὴν νῆσον Μύκονον, ἐπειδὴ πλησιέστατα τῆς νήσου ταύτης διέρχεται τὸ καλώδιον τῆς Τήνου, εἰς τὴν δαπάνην δὲ, ἥτις θὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὸν σύνδεσμον τοῦ καλωδίου μετὰ τῆς Μυκόνου, θὰ συντρέξῃ καὶ ὁ δῆμος, παρακαλῶ νὰ συστηθῇ ἡ γραμμὴ αὕτη, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει τῆς παρακλήσεώς μου.

§97ΚΡΙΕΖΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν στρατιωτικὴν νὰ σκεφθῇ φροντίζουσα περὶ τῆς τηλεγραφικῆς συγκοινωνίας τῶν νήσων διὰ νὰ μὴ εὑρεθῶσιν αἱ νῆσοι ἐκτεθειμέναι ἐν κινδύνῳ ἐν καιρῷ πολέμου. Καὶ ἡ Πάρος καὶ ἡ Νάξος καὶ ἡ Θήρα ἐπίσης πρέπει νὰ ἑνωθοῦν τηλεγραφικῶς, διότι παρουσιάσθησαν περιστάσεις καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἦτο εἰς κατάστασιν, ὥστε νὰ δώσῃ συνδρομὴν καὶ νὰ γνωρίζῃ τί συμβαίνει. Ὥστε πρέπει νὰ σκεφθῶμεν καὶ ὑπὸ στρατιωτικὴν ἔποψιν διὰ τὰς νήσους αὐτάς.

§98ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐσκέφθη καὶ διεπραγματεύθη περὶ τούτου. Διεπραγματεύθη πρῶτον μετὰ τῆς ὑπαρχούσης ἐν Ἑλλάδι ἑταιρίας, ἐσκέφθη δὲ καὶ περὶ ἀγορᾶς καλωδίου. Ἐὰν αἱ διαπραγματεύσεις ἡμῶν μετὰ τῆς ἑταιρίας, ἐπὶ τῇ βάσει ἐτησίας πληρωμῆς τόκου, ἀπολήξωσιν εἰς ἀποτέλεσμα, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ἐγγραφῆς κεφαλαίου ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ἀλλ’ ἀνάγκη ἐγγραφῆς τοῦ τόκου. Ἐπειδὴ δὲ ὁ τόκος θὰ προέρχηται ἀπὸ τῆς καταδύσεως τοῦ καλωδίου, μόλις δὲ μῆνες ἕξ θὰ ὑπολείπωνται ἐκ τοῦ ἔτους τούτου μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, οὐδεμία ἀνάγκη ὑπάρχει ἐγγραφῆς πιστώσεως ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τούτῳ διὰ τόκον. Τότε μόνον θὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη ἐγγραφῆς πιστώσεως, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀποκτήσῃ τὸ καλώδιον νὰ τὸ καταδύσῃ αὐτὴ, διότι δὲν εἶναι ἀδύνατον νὰ πραγματοποιηθῇ τὸ σύστημα τοῦτο· ἀλλὰ μέχρι τοῦδε δὲν γνωρίζομεν ποῖον θὰ ἦναι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν διαπραγματεύσεων, ὁ χρόνος, ὅτε δυνάμεθα νὰ ἀναβάλωμεν τὸν τοῦ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ τοῦ ζητήματος τούτου μέχρι τῆς προσεχοῦς Συνόδου, ὅτε δυνάμεθα καὶ δι’ εἰδικῆς πιστώσεως νὰ ἐκπληρώσωμεν αὐτὴν τὴν ἀνάγκην, ἀρκούμενοι ἐπὶ τοῦ παρόντος εἰς τὴν παρεμβολὴν ἐν ἄρθρῳ 8 τῶν λέξεων «ὑποβρυχίων» πρὸ τῶν λέξεων «ἐναερίων τηλεγραφικῶν γραμμῶν»

§99ΖΑΡΜΑΝΗΣ. Ἡ μεταξὺ Λαρίσσης καὶ Τζιάγιαζι τηλεγραφικὴ γραμμὴ εἶναι ἐλλειπής, διότι μόνον μέχρι τῆς θέσεως τοῦ Μπαμπᾶ φθάνει ἡ γραμμή· ἐκεῖθεν δὲ μέχρι Τζιάγιαζι ἐλλείπει, ἐν ᾧ τὸ Τζιάγιαζι εἶναι ὁ δεύτερος λιμὴν, ὅστις ἑνώνει τὴν Θεσσαλίαν μὲ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ἐν γένει ἅπασαν τὴν Μακεδονίαν. Διὸ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ πληρώσῃ τὴν ἔλλειψιν ταύτην.

§100ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει καὶ περὶ τούτου ὑπ’ ὄψει. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 9 «Ἀπόδοσις διεθνῶν τηλεγραφικῶν τελῶν» δρ. 540,000 καὶ γίνεται δεκτόν.)

§101ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). Κεφάλαιον 9. «Δημόσια ἔργα» Ἄρθρον 1. «Προσωπικὸν ἐπὶ τῶν δημοσίων ἔργων» 45,720.— Ἄρθρον 2. «Ἔξοδα ὑπηρεσίας» 10,000.— Ἄρθρον 3. «Προσωπικὸν πολιτικῶν μηχανικῶν» 135,050.— Ἄρθρον 4. «Ἔξοδα γραφείων πολιτικῶν μηχανικῶν» 21,480. Ἄρθρον 5. «Δημόσιαι οἰκοδομαὶ» 110,000. (Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5 ἐδ. αʹ ἐγένετο δεκτὴ ἡ ζητηθεῖσα προσθήκη 20,000 δραχμῶν). Ἄρθρον 6. «Ἀνανέωσις Φρενοκομείου Κερκύρας» 85,000. Ἄρθρον 7. «Ἐπισκευὴ καὶ βελτίωσις φυλακῶν» 60,000. (Γίνονται δεκτά). Ἄρθρον 8. Κατασκευὴ φυλακῶν, ἀγορὰ οἰκοπέδων.

§102ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 8 ἔχω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Συνιστῶ τῇ Κυβερνήσει καὶ πιστεύω ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος ἐπιδοκιμάζει τὴν γνώμην μου, ὅπως αἱ φυλακαὶ μὴ συγκεντρόνωνται ἐν Ἀθήναις, ἀλλὰ καὶ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις νὰ κατασκευάζωνται φυλακαί. Ἐπειδὴ δὲ ἐνταῦθα γίνεται λόγος περὶ προβλέψεως οἰκοπέδων, εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμω λόγον περὶ οἰκοπέδου, ἀξίας πολλῶν ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται παρὰ τὸ Βουλευτήριον καὶ τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χρησιμεύσῃ· (Θόρυβος). Διὰ τὴν ὑγείαν τῆς πόλεως ὀφείλουν οἱ σταῦλοι νὰ σηκωθοῦν.

§103ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο οὐδεμίαν παρουσιάζει δυσκολίαν, διότι καὶ ὁ Βασιλεὺς εἶναι προθυμότατος νὰ μεταφέρῃ τὸν σταῦλον, καὶ τὸ ἀνεκοίνωσεν ἐπισήμως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§104ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 9. «Συντήρησις Βουλευτηρίου» 10,000.— Ἄρθρον 10. «Κατασκευὴ οἰκίσκων καθάρσεως ἐν τοῖς λοιμοκαθαρτηρίοις» 10,000.— Ἄρθρον 11. «Ὁδοποιΐα» 8,000. Ἄρθρ. 12. «Ἀποξήρανσις ἑλῶν καὶ τελμάτων» 200,000. (Γίνονται δεκτά). Ἄρθρ. 13. «Φάροι» 200,000.

§105Π. ΜΩΡΑΪΤΙΝΗΣ. Κύριοι, ὁ λιμὴν Πανόρμου τῆς νήσου Τήνου, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, εἶναι λιμὴν παρουσιάζων σχετικῶς ἱκανὴν σπουδαιότητα ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ναυτικῆς καὶ ἐμπορικῆς αὐτοῦ κινήσεως, ἂν οὐχὶ τόσον διὰ τὸ ἐμπόριον τῆς εἰσαγωγῆς, ἀλλὰ βεβαίως διὰ τὸ τῆς ἐξαγωγῆς, διότι ἀλλεπάλληλα ἐξέρχονται τῆς νήσου πολύτιμα φορτία μαρμάρων διὰ τε τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα καὶ διὰ τὴν Ἀνατολήν. Ὡς ἐκ τούτου ἐν τῷ ῥηθέντι λιμένι ὑπάρχει ἀδιαλείπτως σπουδαῖος ἀριθμὸς πλοίων. Τούτου οὕτως ἔχοντος, εἶναι ἐλάχιστα πιστευτόν, καὶ ἤθελε θεωρηθῆ ἀπίστευτον παρὰ παντὶ ἄλλῳ Κράτει, ὅτι εἰς τὴν εἴσοδον τοῦ λιμένος τούτου δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς φάρος ἢ φανός, ὁδηγὸς τῶν ναυτιλλομένων, καὶ τοι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἡ ναυτιλία τῆς νήσου ἐπιζητεῖ καὶ ποθεῖ τὴν ἀνέγερσιν αὐτοῦ. Καὶ βεβαίως, κύριοι, πάντες γνωρίζετε, κατὰ πόσον ἡ πολύτιμος αὕτη νῆσος κέκτηται δικαιώματα εἰς τὴν ἀγάπην καὶ μέριμναν τοῦ τόπου, διότι εἶναι ὅλως ἐξαιρετικὴ ἡ μεταξὺ τῶν λοιπῶν ἑλληνικῶν ἐπαρχιῶν συγκριτικῶς πρὸς τὴν ἔκτασιν αὐτῆς ὑπερβάλλουσα γονιμότης τῆς Τήνου εἰς λαόν φίλεργον, νοήμονα καὶ ἐξόχως διαπρέποντα ἐν πᾶσι τοῖς κλάδοις τῶν τεχνῶν ἐν Ἑλλάδι καὶ ἐν ταῖς μεγάλαις πόλεσι τῆς Ἀνατολῆς· ἐὰν δὲ ἀνέλθωμεν καὶ εἰς τὸν κύκλον τοῦ καλλιτεχνικοῦ κόσμου, θέλομεν εὕρει, ὅτι μεταξὺ τῶν τιμώντων τὸ ἑλληνικὸν ὄνομα καλλιτεχνῶν, γλυπτῶν ἢ ζωγράφων, τὸ μέγα μέρος αὐτῶν ἔχουσι πατρίδα τὴν Τῆνον. Τοιαῦτα δὲ κεκτημένη ἡ νῆσος δικαιώματα, κατ’ οὐδὲν ἐν τούτοις ἐπιβαρύνει ποτὲ τὸν δημόσιον προϋπολογισμόν. Διὰ ταῦτα φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει παραδεχθῆ τὴν πρότασιν, ἥν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, ὅπως ἐγγραφῇ εἰς τὸν νῦν συζητούμενον προϋπολογισμὸν ἐν τῷ ἄρθρῳ 23 πίστωσις πρὸς ἀνέγερσιν τοῦ φάρου Πανόρμου, ὅστις ἔσεται σωτήριος καὶ εἰς τὰ κατὰ τὰς θυελλώδεις νύκτας τοῦ χειμῶνος προσφεύγοντα εἰς τὸν λιμένα τοῦτον πλοῖα.

§106ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη προσθήκης πιστώσεως, ἀλλὰ νὰ προστεθῇ εἰς τὸ φύλλον λεπτομερείας «καὶ Πανόρμου.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13).

§107ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ (Ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 14. «Λιμένες» 52,880 — Ἄρθρον 15. «Σχεδογράφησις πόλεων» 2,400. — Ἄρθρον 16. «Καλλωπισμὸς Πρωτευούσης» 15,000.— (Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 16 ἐζητήθη καὶ ἐγένετο δεκτὴ ἡ προσθήκη δραχ. 30,000 διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ὑπονόμων καὶ ἐσημειώθη ὑπὸ ἐδάφιον 6 καὶ τίτλον «Προκαταβολὴ ἀποληπτέα πρὸς κατασκευὴν ὑπονόμων»). — Ἄρθρον 17. αʹ «Ἐκτέλεσις σχεδίων ἄλλων πόλεων καὶ διαγράφησις νέων» 20,000.— (Γίνονται δεκτά). Ἄρθρον 18. «Συνδρομὴ εἰς δήμους δι’ ὑδραγωγεῖα» 10,000.

§108ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐγκρίνετε, κύριε Πρωθυπουργέ, τὸ ποσὸν διὰ τὰ ὑδραγωγεῖα νὰ αὐξήσῃ;

§109ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μάλιστα· νὰ αὐξήσῃ κατὰ 20,000. Ὥστε νὰ γείνουν 30,000. (Γίνεται δεκτὴ ἡ αὔξησις, ἐπίσης τὸ ἄρθρον 19. Ψηφίζεται τὸ ὅλον τοῦ Κεφαλαίου μὲ τὰς γενομένας προσθήκας).

§110ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Κεφάλαιον 10. Βοήθειαι. Ἄρθρον 1. Ἰδιαίτεραι 140,000.

§111ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εἰς τί θὰ χρησιμεύσωσι, κύριε Ὑπουργέ;

§112ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰ βοηθήματα ταῦτα ἀναγράφονται πρὸ καιροῦ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ καὶ σχεδὸν πάντοτε αἱ ἐπιτροπαὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑποβάλλουσι παρατηρήσεις καὶ προτείνουσι καὶ τὴν κατάργησιν αὐτῶν. Καὶ ἐφέτος προτάθη σχεδὸν παμψηφεὶ ἡ κατάργησις. Ἀλλὰ πάντοτε ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐὰν γείνῃ λόγος, παμψηφεὶ μένει ἡ πίστωσις ὡς εἶχε, τοῦτο δὲ, διότι πρόκειται περὶ βοηθημάτων ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ οἰκογενειῶν δυστυχῶν, αἵτινες θέλουσι φθάσει εἰς ἀπελπισίαν, ἐὰν διακοπῇ ἡ παροχὴ αὕτη. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι μεταξὺ τῶν τυγχανόντων βοηθείας ὑπάρχουσι καί τινες μὴ ἄξιοι τῆς προσοχῆς ταύτης, ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς, ὅτι οἱ πολεμισταὶ εἶναι ἄξιοι καὶ πολὺ πλείονος βοηθείας. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ ἀρνηθῶ, ὅτι ὁ τρόπος οὗτος τοῦ χορηγεῖν τὰ βοηθήματα, δὲν συνάδει ἐντελῶς πρὸς τὸ πνεῦμα οὐδὲ καὶ πρὸς αὐτὸ τὸ γράμμα τοῦ Συντάγματος. Κατὰ τὸ Σύνταγμα σύνταξις δὲν δύναται νὰ παραχωρηθῇ, εἰμὴ διὰ νόμου· οὕτω δ’ εἰς τὴν Βουλὴν ἀνήκει ἵνα διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας ἀποφαίνηται περὶ ἑκάστης αὐτῶν, τὰ δὲ χορηγούμενα βοηθήματα δυσκόλως δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς μὴ ὄντα συντάξεις. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ταῦτα χορηγούμενα διὰ Β. Διατάγματος, δύνανται κατὰ πᾶσαν στιγμὴν δι’ ἑτέρου Β. Διατάγματος νὰ παύσουν, καὶ ἑπομένως δὲν ἀποτελοῦσι κυριολεκτικῶς σύνταξιν, ἥτις δημιουργεῖ κεκτημένον δικαίωμα, καὶ κατὰ τοῦτο αἴρεται ἡ περὶ παραβάσεως τοῦ γράμματος τοῦ Συντάγματος ἀντίῤῥησις, βεβαίως ὅμως δὲν αἴρεται καὶ ἡ ἀντίῤῥησις περὶ παραβάσεως τοῦ πνεύματος αὐτοῦ, καὶ νομίζω, ὅτι καθῆκον ἔχομεν νὰ λάβωμεν μέτρον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δυνηθῶμεν νὰ μετατρέψωμεν τὰς ἰδιαιτέρας ταύτας βοηθείας εἰς συντάξεις, τουτέστι νὰ καταστήσωμεν καὶ τὴν Βουλὴν συμπράκτορα, καθ’ ὃ ἔχει δικαίωμα τῆς χορηγίας. Τὸ μέτρον τοῦτο ἀπαιτεῖ χρόνον καὶ μελέτην ἐπισταμένην τοῦ πίνακος τῶν βοηθημάτων, ὥστε ἐξ ἀνάγκης θέλει ἀναβληθῆ ἐπὶ τοῦ παρόντος. Κατὰ τὸ διάστημα δὲ καθ’ ὃ ἀναβάλλεται ἡ μετατροπὴ, νομίζω, ὅτι οὐδεὶς θὰ θελήσῃ νὰ στερήσῃ τῶν μέσων τῆς ὑπάρξεως πολλὰς οἰκογενείας, αἵτινες ἐκ τῆς πιστώσεως ταύτης μόλις ἀποζῶσι. Καθῆκον ὅμως ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ ποιήσηται χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τῆς παύσεως τῶν βοηθημάτων ὅσα θεωρεῖ, ὅτι δὲν στηρίζονται ἐπὶ λόγων ἀποχρώντως δεδικαιολογημένων, καὶ τοῦτο θέλομεν πράξει. Ὁμολογῶ ὅμως, ὅτι τὸ ἔργον εἶναι λίαν δυσχερὲς, διότι ὅσον καὶ ἂν ἦναι βοήθειά τις διαρκὴς ἄδικος, ὅταν ὅμως δίδεται εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν ἄλλον πόρον ὑπάρξεως, ἡ διὰ μιᾶς καὶ ἄνευ προειδοποιήσεως στέρησις τοῦ ἄρτου αὐτῶν τε καὶ τῶν τέκνων των εἶναι μέτρον σκληρόν· καὶ τοῦτο θέλει δικαιολογήσει τὴν Κυβέρνησιν ἐὰν δὲν προβῇ εὐθὺς εἰς τινας καταργήσεις βοηθημάτων ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα πᾶς ἀναγινώσκων τὸν κατάλογον θέλει ἀναγνωρίσει ὡς μὴ ἱκανῶς δεδικαιολογημένα.

§113ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἡ δημοσίευσις τοῦ καταλόγου ἴσως θὰ ἦτο ἀναγκαία.

§114ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πάντοτε κατατίθεται ὁ κατάλογος εἰς τὸ γραφεῖον, οὐχὶ πρὸς δημοσίευσιν, ἀλλὰ πρὸς γνῶσιν τῶν βουλευτῶν.

§115ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν μίαν σύστασιν, γενομένην παρὰ 21 βουλευτῶν, περὶ περιθάλψεως ἐκείνων, οἵτινες ἐπληγώθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν ἐπανάστασιν τοῦ 1878, καὶ περὶ περιθάλψεως τῶν οἰκογενειῶν τῶν φονευθέντων, καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀναντιῤῥήτως κατέστρεψαν τὴν περιουσίαν των, διότι πολλοὶ εὑρίσκονται εἰς ἀθλίαν κατάστασιν. Δὲν ἐννοῶ βεβαίως νὰ γίνωσι καταχρήσεις, ἀλλὰ νὰ ληφθῇ πρόνοια ὑπὲρ ἐκείνων, οἵτινες ἀναμφισβητήτως ἔπαθον, ὅπως εἶναι αἱ οἰκογένειαι τῶν φονευθέντων, οἱ πληγωθέντες καὶ τινες καθ’ ὁλοκληρίαν καταστραφέντες, ὡς οἱ ἐν Πλατάνῳ, Ῥαψάνῃ κτλ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ σπουδαίως τὴν σύστασιν καὶ νὰ λάβῃ φροντίδα ὑπὲρ αὐτῶν.

§116ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐγὼ καὶ ἐγὼ ἓν παράπονον νὰ εἴπω. Ἡ χήρα τοῦ Μπασδέκη, ὅστις εἰς τὰ 1854 ἐγκατέλειψε τὴν ὑπηρεσίαν τὴν τουρκικὴν, ὅπου ἦτο καπετάνιος, καὶ ἔλαβε μέρος εἰς τὴν ἐπανάστασιν, καὶ ἦλθε ἐδῶ ὡς πρόσφυξ καὶ ἐλάμβανε 100 δραχμὰς, αἱ ὁποῖαι κατόπιν ἔγειναν 50, ἡ χήρα αὐτὴ τώρα δὲν λαμβάνει τίποτε, καὶ στερεῖται καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου. Δὲν εἶναι ἀξιοπρεπὲς εἰς τὸ ἔθνος νὰ στερήσῃ ἀπὸ τὴν χώραν αὐτὴν τὸν ἐπιούσιον ἄρτον! (Θόρυβος). Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ αὐτὴν τὴν σύστασιν.

§117ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μοὶ ἐγένετο ἡ παρατήρησις ὅτι ἡ προσθήκη πιστώσεως διὰ τὸ ταχύπλοον Τήνου ἐσημειώθη ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 τοῦ κεφαλαίου 7, ἐγὼ ὅμως ἐπρότεινα αὐτὴν εἰς τὸ ἄρθρον 8, ἐδάφιον αʹ, ποιοῦμαι τὴν ἐξήγησιν ἵνα γένηται κατ’ αὐτὴν ἡ διόρθωσις.

§118ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἑσπέρας τῆς 18ης Αὐγούστου παρελθόντος ἔτους, καθ’ ὃ ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς εἰσῆλθεν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας μου Καρδίτσαν, ἵνα τὸ πρῶτον τότε καταλάβῃ αὐτὴν, πυρκαϊὰ ἐκραγεῖσα ἔν τινι χανίῳ κειμένῳ ἐν τῇ ἀγορᾷ τῆς πόλεως, ἔνθα εἶχε τοποθετηθῇ τὸ ἱππικὸν, κατέστρεψεν ὁλόκληρον τὴν ἀγορὰν ταύτην, συγκειμένην ἐξ ἑκατὸν περίπου ἐμπορικῶν καὶ ἄλλων βιομηχανικῶν καταστημάτων. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐγένετο γνωστὸν καθ’ ἅπασαν τὴν Ἑλλάδα, ἡ δὲ τότε Κυβέρνησις ἔσπευσε διὰ τῶν ὀργάνων αὑτῆς νὰ ζητήσῃ θετικὰς πληροφορίας περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν παθόντων καὶ τοῦ μεγέθους τῆς ἐπελθούσης ζημίας. Ἀλλ’ ἀτυχῶς μέχρι σήμερον αἱ τότε ἐκδηλωθεῖσαι συμπάθειαι ὑπὲρ τῶν ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς παθόντων καὶ ὑπὲρ ἀνακουφίσεως αὐτῶν ἐκ τῆς δυστυχίας, εἰς ἣν περιῆλθον, οὐδεμίαν ἔλαβον πραγματικὴν ὑπόστασιν. Ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς ταύτης ἑκατὸν περίπου οἰκογένειαι, ἄλλοτε εὐποροῦσαι, κατεστράφησαν ἐντελῶς, καὶ σήμερον δὲν ἔχουσι ποῦ τὴν κεφαλὴν κλῖναι, στερούμεναι μάλιστα τινὲς ἐξ αὐτῶν καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου. Παρακαλῶ ἑπομένως τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα προσέλθωσιν ἀρωγοὶ ὑπὲρ τῶν παθόντων συμπατριωτῶν μου, διότι καὶ δίκαιον εἶναι καὶ φιλάνθρωπον! ἐλπίζω δὲ ὅτι ἡ Βουλὴ εὐχαρίστως θὰ ψηφίσῃ 100 χιλ. δραχμῶν ὑπὲρ τῶν παθόντων ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς ταύτης, ἂν καὶ αἱ πραγματικαὶ ζημίαι ὑπερβαίνουσι κατὰ πολὺ τὸ ποσὸν τοῦτο.

§119ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Καὶ διὰ τοὺς ἐν Τριπόλει παθόντας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1).

§120ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ (Ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 2. «Πρόσφυγες» 200,000.

§121ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πρέπει νὰ προστεθῶσι καὶ νέαι δαπάναι ἕνεκα τῆς καταστάσεως, ἥτις ἐπῆλθεν ἐκ τῶν ἐν Αἰγύπτῳ συμβάντων. Εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποστείλωμεν ἀτμόπλοια, ὅπως μεταφέρωσιν ἐκεῖθεν ἐκείνους, οἵτινες διέτρεχον τὸν ἔσχατον κίνδυνον. Πολλοὶ ἤδη μετηνέχθησαν, ἀλλ’ ἔχουσιν ἀνάγκην καὶ περιθάλψεως. Δέον λοιπὸν ἵνα προστεθῇ κονδύλιον ἐκ 200,000 δραχμῶν, καὶ εὔχομαι τὸ ποσὸν τοῦτο νὰ ἐπαρκέσῃ.

§122ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δικαιοτάτη δαπάνη. (Γίνεται δεκτὴ ἡ προσθήκη καὶ σημειοῦται ὡς ἐδάφιον 6 τοῦ ἄρθρου 2). — Ἄρθρον 3. «Μεγαλοδωρία:» 28,500. — Ἄρθρον 4. «Ἔξοδα κηδειῶν» 15,000. — Ἄρθρον 5. «Μικρὰ βοηθήματα εἰς ἐνδεεῖς» 15,000. Τὸ ὅλον 398,500. (Γίνεται δεκτόν). Κεφάλαιον 11. «Ἔξοδα παρελθουσῶν χρήσεων.» — Ἄρθρον 1. «Ἔξοδα κεκλεισμένων χρήσεων» 87,406/38)00.

§123ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰ ἔξοδα κεκλεισμένων χρήσεων δὲν μόνου, νομίζω, ἐσημειώθησαν εἰς τὸν ὑποβληθέντα προϋπολογισμὸν, ἀλλ’ ἐπέρχεται ἐξ ὀφειλῶν, βεβαιωθεισῶν βραδύτερον, αὔξησις εἰς τὸ κονδύλιον τοῦτο ἐκ δραχμῶν 1,812 91/00, κατὰ τὸν πίνακα τοῦτον, τὸν ὁποῖον ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν, συμμορφούμενος πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου. (Γίνεται δεκτὴ ἡ αὔξησις).

§124ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «Ἔξοδα διαγεγραμμένων χρήσεων» 11,020. 60 0)0. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ὅλον τοῦ Κεφαλαίου). Κεφάλαιον 12. «Ἐκτέλεσις τοῦ Νόμου ΨΙΣΤʹ περὶ στρατολογίας» 35,000. (Γίνεται δεκτόν). Κεφάλαιον 13. «Δαπάναι ἐν Ἠπείρῳ καὶ Θεσσαλίᾳ κατὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον, Φεβρουάριον καὶ Μάρτιον» 96,400.

§125ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὑποβάλλω ὡς κεφάλαιον 14. Πρὸς περίθαλψιν τῶν ἐκ πυρκαϊῶν ἐν Καρδίτσῃ καὶ ἀλλαχοῦ παθόντων, 50,000 δραχμάς. Προσέτι 2,006 δραχμὰς καὶ 55|00 «διὰ τὰς γενομένας δαπάνας κατὰ τὰ ἐγκαίνια τῆς τομῆς τοῦ ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου» ὡς κεφάλαιον 15.

§126ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοὺς ἐν Τριπόλει, κύριε πρόεδρε;

§127ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶχε δοθῆ.

§128ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. 5,000 μόνον.

§129ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα μοὶ γίνεται μία παρατήρησις ἐκ μέρους τινῶν βουλευτῶν, ζητούντων νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσὸν τῶν 2,000 δραχμῶν διὰ τὰς δαπάνας τῆς τομῆς τοῦ ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου, ὅπως περιθαλφθῶσιν αἱ οἰκογένειαι τῶν παθόντων ἀστυνομικῶν κλητήρων. Δυστυχῶς δὲν ὑπάρχει νόμος περὶ συντάξεως τῶν ἀστυνομικῶν κλητήρων καὶ ὡς ἐκ τούτου οὗτοι, καίπερ παθόντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, ἄφησαν τὰς οἰκογενείας αὑτῶν ἄνευ δικαιώματος περιθάλψεως ἐκ τοῦ Δημοσίου. Νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀναγράψωμεν πίστωσιν πρὸς περίθαλψιν ἐφ’ ἅπαξ 1,000 δραχμῶν.

§130ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶναι τρεῖς οἰκογένειαι, δὲν ἀρκοῦν αἱ 1,000 δραχμαί.

§131ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι μόνον ὑπὲρ τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἀπολεσθέντων νὰ ληφθῇ φροντίς, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τῶν διασωθέντων, διότι ἡ θάλασσα κατέστρεψε τὰ ἐνδύματά των καὶ δὲν ἔχουσι νὰ τὰ ἀντικαταστήσουν, τὴν σήμερον δὲ περιφέρονται εἰς τὰς ὁδοὺς, φέροντες τοὺς μανδύας.

§132ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Νὰ προστεθοῦν ἄλλαι 2,000 δραχμαὶ διὰ τὰς οἰκογενείας.

§133ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ πίστωσις τῶν 2,000 δραχμῶν ν’ ἀναγραφῇ ὡς ἐδάφιον β. τοῦ ἄρθρου 5 ὑπὸ τίτλον «Περίθαλψις τῶν οἰκογενειῶν τῶν πνιγέντων κλητήρων». (Γίνεται δεκτὴ ἡ προσθήκη).

§134ΒΑΛΑΒΑΝΗΣ. Τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐδόθη πρὸς τοὺς ἐν Τριπόλει παθόντας εἶναι λίαν ἀνεπαρκὲς, διότι ἐδόθησαν μόνον 5,000 δραχμαί. Νομίζω δὲ, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ δοθῶσιν ἄλλαι 10,000.

§135ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ζημία ἀναβαίνει εἰς ἓν ἑκατομμύριον. (Γίνονται δεκτὰ τὰ προστεθέντα κεφάλαια 14 καὶ 15, μεθ’ ὃ ἐπιψηφίζεται τὸ ὅλον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν).

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπουργεῖον Ἐκκλησιαστικῶν καὶ Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. Κεφάλαιον Αʹ. Κεντρικὴ ὑπηρεσία. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα καὶ τὸ ὅλον τοῦ Κεφαλαίου). Κεφάλ. Β. Κλῆρος. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα. 1–4). Ἄρθρον 5. Ἐκκλησιαστικαὶ καὶ ἐκπαιδευτικαὶ ἐξωτερικαὶ δαπάναι 51390. Ἄρθρον 6. Ἐκκλησιαστικαὶ ἐσωτερικαὶ δαπάναι 9,600.

§137Δ. Ν. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὡς πρὸς τὰ ἐκκλησιαστικὰ ἔξοδα, παρατηρῶ τὰ ἑξῆς. Ὑπάρχει ἐκκλησιαστικὴ περιουσία, ἥτις πρέπει νὰ χρησιμεύσῃ ἀποκλειστικῶς πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸν καὶ ὄχι νὰ δαπανᾷ τὸ δημόσιον ταμεῖον εἰς τὸ ὁποῖον εἰσέρχονται οἱ φόροι ἀπὸ τὰς χεῖρας καὶ τὰ ὀρφανά. Ὑπάρχουσιν ἐκκλησιαστικὰ εἰσοδήματα, τὰ ὁποῖα καταναλίσκονται ἀσκόπως· λέγω λοιπὸν, ὅτι ἐὰν τὸ ¼ τῆς περιουσίας τῶν μοναστηρίων διατεθῇ διὰ τὰ ἐκκλησιαστικὰ ἔξοδα, ὄχι μόνον θὰ καλύψῃ τὰ ἔξοδα, ἀλλὰ θὰ ἀφήσῃ καὶ περίσσευμα. Τὰ μοναστήρια ἄλλοτε ἦσαν καθιδρύματα, τὰ ὁποῖα ἐχρησίμευον δι’ ὅλας τὰς ἀγαθοεργίας, καὶ νοσοκομεῖα ἦσαν καὶ στρατῶνες κατὰ τὴν ἐπανάστασιν. Προτείνω λοιπὸν τὸ ¼ τῶν εἰσοδημάτων τῶν μοναστηριακῶν νὰ χρησιμεύσῃ διὰ τὰ ἐκκλησιαστικὰ ἔξοδα.

§138ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Τὸ ζήτημα τῆς διαθέσεως τῶν μοναστηριακῶν εἰσοδημάτων εἶναι λίαν σπουδαῖον καὶ σοβαρὸν, καὶ πρέπει ν’ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ δὲν εἶναι καιρὸς τώρα. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 5 καὶ 6).

§139ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς τὸ τέλος τοῦ Βʹ. κεφαλαίου πρέπει νὰ προστεθῇ ἄρθρον 7 «μισθοὶ πνευματικῶν ἀρχηγῶν τῶν μωαμεθανικῶν κοινοτήτων δρ. 4,200.» (Γίνεται δεκτόν).

§140ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Κεφάλ. Γʹ. Ἀνωτέρα καὶ μέση ἐκπαίδευσις. Ἄρθρον 1. Προσωπικὸν Καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Δρ. 290.200.

§141ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουν ἕδραι κεναὶ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ἡ διδασκαλία δὲ τῶν μαθημάτων τῶν ἑδρῶν τούτων ἀνατίθεται εἰς ἄλλους καθηγητὰς, οἵτινες παρὰ τὸ μάθημά των διδάσκουν τακτικώτατα καὶ τὰ μαθήματα ταῦτα. Νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον εἰς τοὺς καθηγητὰς τούτους νὰ χορηγηθῇ μικρά τις ἀμοιβὴ ἐξ 100 δραχμῶν π. χ. ὡς ἐπιμίσθιον διὰ τὸ μάθημα, ὅπερ ἀνατίθεται αὐτοῖς νὰ διδάξωσιν ἐκτάκτως· ἄλλως τε, κύριοι, οἱ Καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου λαμβάνουσι πολὺ μικρὰν ἀμοιβὴν 250 δραχ. κατὰ μῆνα, ἐνῷ οἱ καθηγηταὶ τῶν γυμνασίων καὶ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς λαμβάνουσι 300. Ἀφοῦ λοιπὸν τόσον γλίσχρως μισθοδοτοῦνται δὲν πρέπει νὰ χορηγηθῇ τοὐλάχιστον εἰς ἐκείνους, οἵτινες διδάσκουν καὶ ἄλλο μάθημα παρὰ τὸ δι’ ὃ διωρίσθησαν, ἐπιμίσθιόν τι ἐκ δραχμῶν 1000; Νομίζω, ὅτι ἡ δαπάνη εἶναι μικρὰ καὶ δεδικαιολογημένη· ἡ Βουλὴ δὲ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ μὴ παραδεχθῇ τὴν πρότασίν μου.

§142ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Ἀδαμόπουλος ἔχει τῷ ὄντι τὴν βάσιν του, εἶναι δικαιολογημένον, καθότι ὑπάρχουν καθηγηταί, εἰς τοὺς ὁποίους ἠμπορεῖ τις ν’ ἀναθέσῃ τὴν διδασκαλίαν μαθημάτων τινῶν, καὶ οὕτω ν’ ἀποφύγῃ τὸν διορισμὸν νέων καθηγητῶν. Διὰ τοῦτο παρουσίασα ἓν νομοσχέδιον, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω ἂν ἦναι καιρὸς νὰ ψηφισθῇ.

§143ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ἄνευ νόμου δὲν δύνανται αὐτὰ νὰ δοθῶσι. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1).

§144ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει).

(Γίνονται δεκτὰ)

§145ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἡ ἐγγραφὴ δαπανῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους διὰ τὴν παιδείαν εἶναι ἀναγκαιοτάτη, πολλοὺς ἀποφέρουσα τοὺς καρπούς. Δὲν ὑπάρχει Κράτος πεπολιτισμένον, ἐν ᾧ νὰ μὴ δαπανῶνται μεγάλα ποσὰ διὰ τὴν παιδείαν· δύναταί τις μάλιστα ἀσφαλῶς νὰ εἴπῃ, ὅτι τὸ μέτρον τοῦ πολιτισμοῦ Κράτους τινὸς δύναται νὰ κριθῇ ἐκ τῶν δαπανωμένων ποσῶν διὰ τὴν παιδείαν. Πάντες γνωρίζετε, ὅτι τελευταῖον καὶ ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐν Ἰταλίᾳ ὁ προϋπολογισμὸς τῆς δαπάνης διὰ τὴν παιδείαν ἐδιπλασιάσθη καὶ ἐτριπλασιάσθη. Οὐ μόνον, κύριοι βουλευταὶ, ἐν ταῖς νεωτέραις κοινωνίαις τὸ μέτρον τοῦ πολιτισμοῦ κρίνεται ἐκ τῆς διανοητικῆς προόδου τῶν λαῶν, ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς ἀρχαίοις χρόνοις διεκρίθησαν ἐπὶ πολιτισμῷ καὶ εὐημερίᾳ τὰ μᾶλλον προηγμένα διανοητικῶς ἔθνη. Ἡ Αἴγυπτος ἤκμασεν ὅτε ἤκμαζον ἐν αὐτῇ τὰ γράμματα. Ἡ Ἀρχαία Ἑλλὰς τότε ἀνῆλθεν εἰς τὸν κολοφῶνα τῆς δόξης καὶ δυνάμεως αὐτῆς, ὅτε ἡ φιλολογία της ἤκμαζεν, ἐπίσης καὶ ἡ Ῥώμη. Δὲν πρέπει, κύριοι βουλευταὶ, οὐδεμιᾶς δαπάνης νὰ φειδώμεθα, προκειμένου περὶ παιδείας. Ἀντὶ θέσεων πολυτελῶν, ἀντὶ τοῦ συστήματος τῆς γραφειοκρατίας, ὅπερ ἀπαιτεῖ δαπάνας, ἀντὶ στρατῶν πολυαρίθμων, δι’ οὓς ἐξογκοῦται ὁ προϋπολογισμὸς, καὶ λογικώτερον καὶ ὀρθότερον εἶναι νὰ δαπανῶμεν ὅπως μορφώσωμεν τὸν νοῦν καὶ τὴν καρδίαν τῶν νέων γενεῶν· ὅπως γνωρίζετε, κύριοι, τρία εἶναι τὰ στάδια, εἰς ἃ δύναται νὰ διαιρεθῇ ἡ καθόλου ἐκπαίδευσις. Τὸ πρῶτον εἶναι ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις· διὰ ταύτης ὅλος ὁ λαὸς μορφοῦται, φωτίζεται, ἀποκτᾶται τὰ ἀπολύτως πρὸς τὸν βίον ἐφόδια, καὶ διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν ὅλοι ἐνδιαφερόμεθα, ἐλπίζομεν δὲ διὰ τῶν νέων μεθόδων, αἵτινες εἰσήχθησαν, καὶ διὰ συστάσεως νέων σχολείων ν’ ἀπολαύσῃ ὁ λαὸς ἐπαρκῶς τοῦ ἐπιουσίου τούτου ἄρτου. Τὸ δεύτερον στάδιον εἶναι ἡ μέση ἢ ἡ ἐγκύκλιος ἐκπαίδευσις, δι’ ἧς οἱ πολλοὶ καταρτίζονται τελειότερον ὑπὸ φιλολογικὴν ἔποψιν, δυνάμενοι καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ νὰ μετέλθωσιν οἱονδήποτε ἐλευθέριον ἐπάγγελμα, ἔχοντες ἐπαρκεῖς τὰς γνώσεις διὰ τῆς ἐν τοῖς σχολείοις καὶ γυμνασίοις καταρτίσεως, καὶ σαφέστερον νὰ προχωρήσωσιν, εἰσερχόμενοι εἰς τὸ γʹ. στάδιον τῆς ἐκπαιδεύσεως, ὅπερ εἶναι ἡ ἐπιστημονικὴ μόρφωσις διὰ τῆς σπουδῆς ἐπιστήμης τινός. Ἐκ τούτων ἐννοεῖται, ὅτι καὶ τὸ δεύτερον στάδιον δεῖται ἐπιμελείας καὶ φροντίδος, καὶ ὅτι τῶν ἀγαθῶν τούτων πρέπει ν’ ἀπολαύσῃ ὅλος ὁ λαός. Δὲν ἐννοῶ, κύριοι βουλευταὶ, τμήματά τινα τοῦ Κράτους ν’ ἀπολαύωσι τῶν δώρων τούτων δημοσίᾳ δαπάνῃ, ἄλλα δὲ τμήματα νὰ στερῶνται τῶν ἀγαθῶν τούτων, στερούμενα καὶ παντὸς ἄλλου ἀγαθοῦ. Διατί, κύριοι Βουλευταὶ, νὰ ἦναι Γυμνάσιον ἐν Λευκάδι, ἐν Ἀμφίσσῃ Πρωτοδικεῖα ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ταύταις, αἵτινες καὶ ὀλιγώτερον πληθυσμὸν ἔχουσι, καὶ ὀλιγωτέρους φόρους πληρώνουσι ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν τῶν Καλαβρύτων! Ἡ ἐπαρχία τῶν Καλαβρύτων ἔχει πληθυσμὸν πλέον τῶν 50 χιλιάδων κατοίκων, πληρώνει δὲ φόρους, ὅπως εἶδον εἰς τὸν πίνακα τῶν δημοσίων ἐσόδων, 350 χιλιάδας δραχμὰς κατ’ ἔτος, καὶ ὅμως καὶ δρόμων στερεῖται καὶ ἑνὸς πρωτοδικείου, καὶ τὸ χείριστον πάντων ἑνὸς ἀκόμη Γυμνασίου, ὅπως ἐκπαιδεύσωσιν οἱ πτωχοὶ τὰ τέκνα των, ἀναγκαζόμενοι οὕτω νὰ πέμπωσιν αὐτὰ εἰς Πάτρας καὶ ἀλλαχοῦ. Διατί, κ. Βουλευταὶ, νὰ ἦναι δύω Γυμνάσια ἐν Πάτραις, ὧν ὁ μεγαλείτερος ἀριθμὸς μαθητῶν εἶναι ἐκ τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων! Καὶ δὲν σᾶς λέγω λέξεις κενάς, ἔχω ἀποδείξεις. Σᾶς ἀναγινώσκω ἐπιστολὴν τοῦ διακεκριμένου γυμνασιάρχου Πατρῶν Θεμ. Παπαλουκᾶ (ἀναγινώσκει τὴν ἐπιστολὴν) δι’ ἧς οὗτος ἀποφαίνεται, ὅτι τὸ δεύτερον Γυμνάσιον περισσεύει ἐν Πάτραις, καὶ ὅτι τὸ πρῶτον Γυμνάσιον ἐλειτούργησε μᾶλλον διὰ τὴν ἐπαρχίαν Καλαβρύτων, καὶ ὅτι πλείους καρποὺς καὶ ὡρίμους ἔφερε διὰ τὰ Καλάβρυτα μᾶλλον ἢ διὰ τὰς Πάτρας. Σᾶς ἐρωτῶ ἤδη, κ. Βουλευταὶ, δύνασθε νὰ μὴ δεχθῆτε τὴν ἀπάλειψιν τῆς πιστώσεως διὰ τὸ βʹ. Γυμνάσιον Πατρῶν, ὅπως χρησιμεύσῃ διὰ τὰ Καλάβρυτα; Ἀλλὰ καθορῶ, κύριοι, δυσχεραίνοντας τοὺς Βουλευτὰς τῶν Πατρῶν, τὸν ἐκ Πατρῶν φίλον ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν κ. Ῥοῦφον, ἀλλὰ καθορῶ δυσχεραίνοντα εἰς τὴν λύσιν ταύτην τὸν σεβαστόν μου φίλον, τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως κ. Λομβάρδον, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐπιμένω εἰς τὴν λύσιν ταύτην, διότι καὶ ἐγὼ ἀγαπῶ τὰς Πάτρας ὑπὲρ πάντα ἄλλον.

§146ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ Β. Γυμνάσιον Πατρῶν πρέπει νὰ καταργηθῇ διὰ νὰ συστηθῇ ἐν Καλαβρύτοις.

§147ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριοι, τοῦτο παρατηρῶ, ὅτι εἶναι ἀδύνατον δὲν μὲ ἐνδιαφέρει, μὲ ἐνδιαφέρει ἡ σύστασις δύω τοὐλάχιστον τάξεων ἐπὶ τοῦ παρόντος διὰ τὰ Καλάβρυτα, ὅπως μὴ ἀδικῆται λαὸς ὁλόκληρος, ἐπαρχία ἐν ᾗ πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως ἤκμαζον τὰ γράμματα καὶ ἐν ᾗ προσήρχοντο ἐξ ἄλλων ἐπαρχιῶν ὅπως ἐκπαιδευθῶσι· διὰ νὰ διευκολύνω δὲ τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὸ ζήτημα τῆς δαπάνης προσφέρω καὶ τὸ ἐνοίκιον, καίπερ μὴ ὢν πλούσιος· ἔχω δὲ ἐλπίδας, ἢ μᾶλλον εἶμαι πεπεισμένος ὅτι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς δι’ οἰκονομιῶν τινων ἐν τῷ ὑπάρχοντι προϋπολογισμῷ, διὰ Διατάγματος θὰ συστήσῃ τὰς δύω τάξεις Γυμνασίου ἐν Καλαβρύτοις.

§148ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἐπιστολὰς νὰ σᾶς ἐπιδείξω, ἐγὼ θὰ σᾶς φέρω γεγονότα, ὅτι ἡ Ἐπαρχία Τριφυλίας καὶ Ὀλυμπίας πληρώνουν 1,200,000.

§149ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὅλα τὰ καθυστερούμενα ἐκεῖ εἶναι.

§150ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἔχομεν 5 ἑλληνικὰ σχολεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα φοιτῶσι 400 μαθηταί. Κατ’ ἔτος λοιπὸν ἐξέρχονται πάμπολλοι μαθηταὶ ἀπὸ τὰ σχολεῖα· εἰς ποῖον γυμνάσιον θὰ σπουδάσουν; Παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν δαπάνη διὰ δύω τάξεις.

§151ΤΙΝΕΣ. Αὐτὰ πρέπει νὰ γείνουν δι’ εἰδικοῦ νόμου. (Ἀποῤῥίπτονται αἱ προτάσεις ἀμφοτέρων τῶν βουλευτῶν).

§152ΜΕΤΑΞΑΣ. Κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ συστάσεως γυμνασίου· ἡ ἐπαρχία, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, ἠδικήθη ἀνέκαθεν, οὐδὲν ἀγαθὸν εἶδεν ἀπὸ τῆς ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου μετὰ τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐντεῦθεν. Ἐν Ληξουρίῳ δὲν ὑπάρχει παρὰ ἓν γυμνασιακὸν τμῆμα, α. καὶ βʹ τάξις, καὶ τὸ τμῆμα τοῦτο συντηρεῖται ἀπὸ τὸ κληροδότημα τοῦ ἀειμνήστου Πετρίτση, ἡ δὲ Κυβέρνησις οὐδὲ ὀβολὸν ἐδαπάνησε ποτὲ διὰ τὴν συντήρησιν αὐτοῦ τοῦ γυμνασιακοῦ τμήματος. Ἡ ἐπαρχία αὐτή, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ πληροφορηθῆτε ὅτι εἶναι ἡ μᾶλλον προσοδοφόρος ἐπαρχία τῆς Κεφαλληνίας καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ μᾶλλον φορολογουμένη, δὲν ἀπέκτησε δὲ τίποτε ἀπολύτως, ἐνῷ καὶ προϊόντα πολλὰ ἐξάγει κατ’ ἔτος καὶ σταφίδα πλέον τῶν 12 ἑκατομμυρίων. Λοιπὸν εἶναι δίκαιον νὰ ληφθῇ μέτρον τι σωτήριον διὰ τὸ Γυμνάσιον ἐκεῖνο, δηλ. νὰ προστεθῇ μία τάξις γυμνασιακή, τῆς ὁποίας τὴν δαπάνην νὰ ἀναλάβῃ τὸ Δημόσιον, οὕτω δὲ θὰ ἀρχίσουν οἱ κάτοικοι τοῦ Ληξουρίου νὰ ἐλπίζουν ὅτι ἤρχισε καὶ δι’ αὐτοὺς ἡμέρα προόδου καὶ βελτιώσεως. (Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις αὕτη. Μεθ’ ὃ ἐπιψηφίζονται τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ Κεφαλαίου 3, ὡς καὶ τὰ Κεφάλαια 4, 5, 6 καὶ 7 καὶ τὸ σύνολον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως).

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν.

§154ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχω δηλώσεις εἰμὴ τὰς ἀνταποκρινομένας πρὸς τὸν ψηφισθέντα νόμον τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, καὶ ἵνα μὴ ἀναφέρω ταύτας εἰς ἕκαστον ἄρθρον, τὰς ἀνακοινώνω ἤδη εἰς τὴν Βουλήν. (Ἀναγινώσκονται αἱ διάφοροι προσθῆκαι ἐπὶ τῶν διαφόρων ἄρθρων καὶ κεφαλαίων τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν συμφώνως πρὸς τοὺς ψηφισθέντας νόμους).

§155ΙΣΧΟΜΑΧΟΣ. Εἰς τὸ προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν παρατηρῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει τμῆμα τοῦ σώματος τοῦ ἱππικοῦ· ἄλλοτε τὸ ἱππικὸν ἦτο τόσον μικρὸν, ὥστε πράγματι δὲν ἦτο ἀνάγκη, ἀλλ’ ἤδη ηὔξησε σπουδαίως, διότι εἶναι τρεῖς ἱππαρχίαι, καὶ φρονῶ ὅτι εἶναι συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας νὰ προστεθῇ καὶ εἰδικὸς ἀξιωματικὸς τοῦ ὅπλου, ὁ ὁποῖος θὰ ἐνδιαφέρεται καὶ περισσότερον.

§156ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἄλλοτε τὰ τοῦ στρατοῦ ἐκανονίζοντο διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ἐπεκράτει ἡ ἀρχὴ τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν στρατιωτικῶν πραγμάτων διὰ βασιλικοῦ διατάγματος, ἀλλ’ ἀπό τινος χρόνου τὰ βασιλικὰ διατάγματα ἀντικατεστάθησαν διὰ νόμων, καὶ ἔκτοτε ὁ προϋπολογισμὸς ἀναγράφει ἁπλῶς τὰς διατάξεις τῶν κειμένων νόμων. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Λαρίσσης εἶναι δεδικαιολογημένη, καὶ φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια ἐν τῷ ὀργανισμῷ τοῦ στρατοῦ. Ἡ ἐπελθοῦσα ἀνάπτυξις τοῦ σώματος τοῦ ἱππικοῦ παρέχει αὐτῷ τὸ δικαίωμα νὰ ἀντιπροσωπεύεται δι’ ἰδίου ἀξιωματικοῦ ἐν τῷ προσωπικῷ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ἐν τῷ ἄρτι ψηφισθέντι ὀργανισμῷ διὰ λόγους οἰκονομίας δὲν ἐγένετο προσθήκη τμήματος ἱππικοῦ. Κατὰ τὰ τέως κείμενα, εἰς τὸ τμῆμα τοῦ προσωπικοῦ ἀνάγονται τὰ τοῦ ἱππικοῦ, ἀφοῦ δὲ ὁ ψηφισθεὶς ὀργανισμὸς δὲν ἐποιήσατο τὴν προσθήκην, ἣν προτείνει ὁ κ. βουλευτὴς, καίτοι ἀναγνωρίζω αὐτὴν ὡς δικαίαν, παρατηρῶ ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ διὰ νόμου καὶ κατόπιν νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ

§157Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐπὶ τοῦ παρόντος δύναται νὰ ἀποσπᾶται εἷς ἀξιωματικὸς εἰς τὸ τμῆμα πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπηρεσίας.

§158ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοῦτο ἀνήκει εἰς τὴν ἐκτέλεσιν, δὲν εἶναι ζήτημα τοῦ προϋπολογισμοῦ. (Ἐπιψηφίζεται ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν κατ’ ἄρθρον καὶ κεφάλαιον μὲ τὰς γενομένας τροποποιήσεις ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὴν ἀνωτέρω δήλωσιν).

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπουργεῖον Ναυτικῶν. Κεφάλαιον Α. Μισθοί. Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 1–7 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει καὶ τῶν δηλώσεων).

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8. Λιμενικὴ ὑπηρεσία. 165,368.

§161ΡΟΥΦΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι ἡ ἐπιστασία τοῦ λιμένος Ἄνδρου πρέπει νὰ γείνῃ ὑπολιμεναρχεῖον, διότι ἡ Ἄνδρος ἔχει μέγα ναυτικόν. (Θόρυβος).

§162ΚΡΙΕΖΗΣ. Προκειμένου περὶ λιμεναρχείων, καὶ ἐγὼ ἀναγνωρίζω, ὅτι ἡ Ἄνδρος πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπολιμεναρχεῖον, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ γείνῃ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ. (Θόρυβος). (Γίνεται δεκτὴ ἡ προσθήκη. Ἀναγινώσκονται τὰ ἄρθρα 9–12 καὶ γίνονται δεκτά).

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 13. Ἀξιωματικοὶ ἀργοὶ 10,020.

§164ΚΡΙΕΖΗΣ. Ζητῶ μίαν πληροφορίαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν βουλευταὶ, ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ, νὰ συμπεριλαμβάνωνται εἰς τὸν νόμον περὶ δυνάμεως τοῦ ναυτικοῦ, διότι οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουσιν εἰς τὴν δύναμιν τοῦ ναυτικοῦ, διατίθενται παρὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν ναυτικῶν εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας, ἐνῷ οἱ βουλευταὶ εἶναι διαθέσιμοι καὶ δὲν δύναται νὰ συμπεριλάβῃ αὐτοὺς εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Παρακαλῶ νὰ δοθῇ μία ἐξήγησις.

§165ΡΟΥΦΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν ναυτικῶν). Εἶναι χωριστὸν ζήτημα.

§166ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τῆς ἐκτελέσεως.

§167ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Οἱ ἀξιωματικοὶ βουλευταὶ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς εἶναι εἰς τοὺς ἀριθμούς.

§168ΡΟΥΦΟΣ. Θὰ συνενοηθῶ μὲ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ὅ,τι γίνεται ἐκεῖ, θὰ γείνῃ καὶ εἰς τὸ ναυτικόν.

§169ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δηλαδὴ ὅ,τι γίνεται εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς ὡς Βουλευτάς, θὰ γείνῃ καὶ διὰ τοὺς ναυτικούς.

§170ΡΟΥΦΟΣ. Μάλιστα.

§171ΚΡΙΕΖΗΣ. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά. (Ψηφίζονται τὰ ἄρθρα 13 καὶ 14 καὶ τὸ ὅλον τοῦ Κεφαλαίου Αʹ. Ἐπίσης ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα τοῦ Κεφαλαίου Βʹ. καὶ τὸ ὅλον αὐτοῦ).

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφάλαιον Γʹ. Ναύσταθμος.» Δὲν ὑπάρχει πίστωσις. «Κεφάλαιον Δʹ. «Ναυπηγεῖα.» Ἐπίσης. «Κεφάλαιον Εʹ. Καταστήματα. Ἐπισκευαὶ καὶ συντήρησις καταστημάτων 20,000.

§173Α. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ἐν τῷ ὑποβληθέντι Προϋπολογισμῷ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν δὲν περιέλαβε κονδύλιον περὶ ἐξόδων Ναυστάθμου, ἀλλὰ διὰ τῆς ὑποβαλλομένης ἀπὸ 14 Ἰουνίου 1882 ἐκθέσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς τὴν Βουλὴν ζητεῖται ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχ. 3,627,642 καὶ 75% πρὸς πληρωμὴν τῶν ὅσων τὸ Δημόσιον ἀνέλαβε διὰ συμβάσεων ὑποχρεώσεων ἀπέναντι τῶν μετ’ αὐτοῦ συμβληθέντων. Ἡ μελέτη τῆς ἐκθέσεως ταύτης καὶ αἱ ἐν αὐτῇ παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν μὲ ἄγουσιν εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν, ὅπως ἀναγνωρίζων ἀφ’ ἑνὸς τὴν ὀρθότητα αὐτῶν ὑποστηρίξω εἰλικρινῶς τὴν ἔκθεσιν ταύτην, καὶ ἀφ’ ἑτέρου μὴ συγκατατεθῶ εἰς τὴν ζητουμένην πίστωσιν, ὁρμώμενος οὐχὶ ἐκ πνεύματος ἐπαρχιακοῦ συμφέροντος, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ ἀληθοῦς ἐθνικοῦ συμφέροντος. Καὶ ὅταν, κύριοι, ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργὸς, ὁ ἁρμοδιώτερος πάντων, μετὰ τῆς χαρακτηριζούσης αὐτὸν εἰλικρινείας καὶ ἀκριβείας παριστᾷ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι πάντα τὰ μέχρι τοῦδε γενόμενα περὶ Ναυστάθμου εἰσὶ πλημμελέστατα, ἀνάξια σπουδαιότητός τινος καὶ μηδόλως ἀνταποκρινόμενα εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ ἔθνους καὶ τὸν προορισμὸν τοῦ Ναυστάθμου, δὲν ἐννοῶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ πίστωσις ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὅπως ἐξακολουθήσῃ περαιτέρω ἐργασία ἐν λεγομένῳ Ναυστάθμῳ, ὅστις ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις ἀπεδείχθη ἡλίου φαεινότερον ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀκατάλληλος, ὡς θέλω σᾶς ἀποδείξει. Καὶ δὲν ἀρκεῖ, κύριοι, ὅτι ἡ ἀπότομος ἐκ Πόρου μεταφορὰ τοῦ Ναυστάθμου δὲν ἐγένετο οὔτε διὰ νόμου οὔτε τοὐλάχιστον διὰ Β. Διατάγματος, καὶ ἐναντίον τοῦ λογιστικοῦ νόμου, δὲν ἀρκεῖ ὅτι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις διετήρει παρανόμως τρεῖς λεγομένους Ναυστάθμους, καταστήσασα ἐντελῶς ἄχρηστον τὸ ὑλικὸν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ διὰ τῆς ἐν ὑπαίθρῳ καὶ εἰς ἀκατάλληλα μέρη τοποθετήσεως αὐτοῦ φύρδην μίγδην, ἐνῷ ὡς μόνην πρόφασιν τῆς ἐκ Πόρου μεταφορᾶς τοῦ Ναυστάθμου ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἔσχε τὴν ἐξασφάλισιν δῆθεν τοῦ ὑλικοῦ, ἀλλὰ καὶ αὐτὰς τὰς ἐπιστημονικὰς ἐκθέσεις τοῦ τε ἀξιοτίμου πρώην διευθυντοῦ τοῦ Ναυστάθμου, κυρίου Λαζάρου Κριεζῆ, καὶ τῆς ἐπιστημονικῆς ἐπιτροπῆς περιφρονήσασα, καὶ παραγνωρίσασα, προέβη εἰς ἔργα ἐντελῶς παράνομα, ἄσκοπα καὶ πλημμελῆ· περὶ δὲ τῆς αὐθεντίας τούτων ἁπάντων οὐδὲν ἄλλο ἐπικαλοῦμαι εἰμὴ αὐτὴν ταύτην τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ κυρίου Ῥούφου, ὅστις ἀποδεικνύει ἀφ’ ἑνὸς ὅτι ἐδαπανήθησαν ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἄνευ πιστώσεων καὶ ἄνευ δικαιολογητικῶν δραχ. 5,948,169 καὶ 51/00, ἀναγνωρίζει ἀφ’ ἑτέρου τὸ πλημμελὲς τῆς χρησιμότητος τοῦ ἔργου, διότι ὡς πρὸς μὲν τὴν πλωτὴν δεξαμενὴν ἀποφαίνεται ὅτι ἐνῶ τὸ ἔργον ἤρξατο ἀπὸ τοῦ Μαΐου 1881 καὶ κατὰ πρόοδον ἔβαινεν, ὁ προκάτοχος ὑπουργὸς εὗρε τότε, ὅτι ἡ παραγγελθεῖσα δεξαμενὴ καὶ κατ’ εὖρος καὶ κατὰ μῆκος δὲν ἦτον ἀνάλογος, καὶ ἀνέστειλε τὴν πρόοδον τῆς ἐργασίας, διαπραγματευόμενος τὴν μήκυνσιν καὶ εὔρυνσιν αὐτῆς, δι’ ἃ ζητεῖ ἡ Ἑταιρία φράγ. 212,000. Καὶ δὲν εἶναι μόνον ἡ σημειωθεῖσα δαπάνη διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς δεξαμενῆς φρ. 1,135,000, ἀλλὰ προσαπαιτοῦνται διὰ τὴν μεταφορὰν αὐτῆς φρ. 200,000, διὰ τόκους καθυστερουσῶν δόσεων φρ. 14,750, καὶ δι’ ἀσφάλιστρα φρ. 74,115, καὶ ἑπομένως ἡ δαπάνη πρὸς κατασκευὴν δεξαμενῆς θέλει ἐπιβαρύνει τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1881 μὲ φράγκα 1,935,865, ἢ δραχ. 2,323,038, μὴ συνυπολογιζομένου καὶ τοῦ διὰ μελέτας δεξαμενῆς προδαπανηθέντος ποσοῦ ἐκ φρ. 60,000. Ὡς πρὸς δὲ τὴν χαμολκὸν, ἐπίσης ὁ κύριος ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργὸς ἀποφαίνεται, ὅτι διὰ νὰ τοποθετηθῇ ἡ χαμολκὸς καθίστατο ἀναγκαῖον ν’ ἀνασκαφῇ ὁ πυθμὴν τῆς θαλάσσης εἰς βάθος πλέον τῶν 11 μέτρων, ὅτι τοῦτο καθίσταται δύσκολον ὡς ἐκ τοῦ ἐδάφους καὶ τῆς ὑπὸ τὸ ὕδωρ ἐργασίας, καὶ διὰ τὸ ὁποῖον οὔτε μελέτη, οὔτε σχεδιάγραμμα, οὔτε προϋπολογισμὸς ἐγένοντο, προσαπαιτεῖται δὲ δαπάνη μεγίστη καὶ χρόνος πολὺς, ὑπάρχει ὅμως προφανὴς ὁ κίνδυνος, ὅτι, ἐὰν ἡ χαμολκὸς φθάσῃ, θὰ ῥιφθῇ μετὰ τῶν μηχανημάτων αὐτῆς εἰς τὴν ἀκτὴν, ὡς ἐῤῥίφθη καὶ ὁ σημαντικῆς ἀξίας ἱστοθέτης ἐπὶ τῆς ἀκτῆς τῆς Φανερωμένης, ἔνθα καὶ ἤδη κεῖται. Ὡς πρὸς τὴν κατασκευὴν μώλου ἐν Ναυστάθμῳ ἐπίσης ἀποφαίνεται, ὅτι καὶ οἱ ὅροι, ὑπὸ τοὺς ὁποίους παρεχωρήθη ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου, δὲν ἐξασφαλίζουσι τὴν πραγματοποίησιν αὐτοῦ, διότι οὔτε ὁ ἄξων ἐτέθη κατὰ τὸ σχέδιον, οὔτε εἶναι δυνατὸν ἕνεκα τῶν μὴ ἀκριβῶν καταμετρήσεων τοῦ βάθους νὰ ἦναι γνωστὸν τὸ ποσὸν τοῦ ὑλικοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπαρκέσῃ πρὸς ἀποπεράτωσιν τοῦ μώλου. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, παρετήρησα, ὅτι καὶ οἱ ἐργολάβοι, πρὸς οὓς παρεχωρήθη τὸ ἔργον, εἰσὶν ἀνίκανοι πρὸς ἐκτέλεσιν αὐτοῦ, διότι, ἀφοῦ ὑπεχρεοῦντο ν’ ἀποπερατώσωσιν αὐτὸ ἐντὸς ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους, παρῆλθον ἤδη δώδεκα μῆνες, καὶ σχεδὸν οὐδὲ ἔναρξιν πρὸς ἐκτέλεσιν αὐτοῦ ἐποιήσαντο, ὁ δὲ ὑπολειπόμενος χρόνος οὐδαμῶς θέλει ἐπαρκέσει, κατὰ τὴν πεποίθησίν μου, οὔτε πρὸς ἐξαγωγὴν καὶ τοποθέτησιν 25,290 κυβικῶν μέτρων λίθων διαφόρων κατηγοριῶν, οὔτε πρὸς ὑδραυλικὰς λιθοδομὰς, οὔτε πρὸς τοποθέτησιν μηχανημάτων, οὔτε πρὸς κατασκευὴν ὁδοῦ ἀπὸ τοῦ μώλου εἰς τὸ λατομεῖον, κατὰ τὰς σαφεῖς αὐτῶν ὑποχρεώσεις. Ἐπίσης ὡς πρὸς τὴν ἀνέγερσιν ἰσογείων ἀποθηκῶν τῶν γραφείων ἀντὶ δρχ. 25,755 ἀποφαίνεται, ὅτι αἱ ἐργασίαι αὗται εἰσὶν ἄχρηστοι καθολοκληρίαν διὰ τὰ γραφεῖα· ἐπίσης καὶ ἡ κατασκευὴ παραλίας ὁδοῦ πρὸς Ἀμπελάκια, αὕτη οὐδόλως εἶναι χρήσιμος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ναυστάθμου. Ὁ προκάτοχος κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν διέταξεν ἐπίσης τὴν περιτοίχισιν τῆς ἀνατολικῆς πλευρᾶς τοῦ Ναυστάθμου ἀντὶ δραχ. 12,500, τὸ περιτοίχισμα δὲ τοῦτο, ὅμοιον λαχανοκήπῳ, εἶναι ἠναγκασμένη ἡ παροῦσα Κυβέρνησις νὰ κρημνίσῃ πρὸς ἀνάπτυξιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Ναυστάθμου, διότι διὰ τοῦ περιτοιχίσματος τούτου περιωρίσθη καὶ ὁ χρήσιμος αὐτοῦ χῶρος. Διέταξεν ὡσαύτως τὴν κατασκευὴν πεζοδρομίου κατὰ τὴν ἀρκτικὴν πλευρὰν τῶν τορπιλλοφόρων, καὶ ἐδαπανήθησαν δραχ. 4,250. Ἡ ἐργασία αὕτη εἶναι ἀθλία, καὶ τούτου ἕνεκα κατωρθώθη νὰ ἐμποδίζηται καὶ τὸ ἄνοιγμα τῶν θυρῶν τοῦ ὑποστεγάσματος τῶν τορπιλλοφόρων, κατὰ τὸ ἀρκτικὸν μέρος. Κατόπιν τοιούτων πασιφανῶν καὶ ἀνεπιδέκτων πάσης ἀμφισβητήσεως ἀποδείξεων, ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τοῦ ἐν Ἀράπῃ λεγομένου Ναυστάθμου; Ἡ ἐξαιρετικὴ σφοδρότης τῶν ἀνέμων, τὸ ἄνυδρον αὐτοῦ καὶ τὸ ἀκατάλληλον τοῦ πυθμένος. Ἕν μόνον παράδειγμα ἀρκεῖ νὰ σᾶς πείσῃ, κύριοι, ὅτι ἡ σφοδρότης τῶν ἀνέμων ἔχει τι τὸ ἔκτακτον. Αὐτὸς ὁ ὑπασπιστὴς τοῦ διευθυντηρίου κ. Μπουδούρης ἐγένετο ἀνάρπαστος ὑπὸ τῶν ἀνέμων, πεσὼν εἰς τὴν θάλασσαν καὶ κατασυντρίψας τοὺς ὀδόντας του. Οὔτε ἀγκυροβόλησις τῶν πλοίων, οὔτε κατασκευὴ οὐδενὸς ἔργου εἶναι ἐφικτή· ἐλήφθη δὲ τὸ μέτρον διὰ πρυμνησίων νὰ προσδένωνται τὰ πλοῖα, ἀλλ’ ἡ κατάστασις αὕτη ἀποβαίνει εἰς ταχεῖαν φθορὰν τῶν σκαφῶν. Ἡ περιφέρεια ὁλόκληρος τοῦ Ναυστάθμου εἶναι βραχώδης καὶ ἄνυδρος οὐ μόνον ἐν τῷ Ναυστάθμῳ, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρος ἡ νῆσος αὕτη εἶναι ἄνυδρος· τὰ δὲ ὀλίγα ἀνορυχθέντα φρέατα πρὶν τῆς ἀνοίξεως ἐστέρευσαν, καίτοι τοῦ ὕδατος τούτου μὴ ὄντος ποσίμου· κατὰ δὲ ἰατρικὴν παρατήρησιν, τὸ ὕδωρ αὐτὸ ἐμπεριέχει τηλεσκοπικὰ μόρια βλάπτοντα τὴν ὑγείαν τοῦ ἀνθρώπου. Ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τὸ ἀσφαλὲς τοῦ λιμένος, οὐδόλως δύναται ὁ λιμὴν τοῦ Ἀράπη νὰ θεωρηθῇ ὑπέρτερος τοῦ Πόρου, ἐξεταζομένου τοῦ ζητήματος τούτου ἐπιστημονικῶς. Τί δὲ νὰ εἴπῃ τις περὶ τῆς καθεκάστην γινομένης δαπάνης διὰ τὴν συγκοινωνίαν καὶ τὴν τροφοδότησιν τῶν ἀξιωματικῶν, τεχνιτῶν, συνεργείων, φωταψίαν, θέρμανσιν κλπ. ἥτις δαπάνη εἶναι ἀνωτέρα τῶν 100 χιλιάδων δραχ. κατ’ ἔτος, ὁ δὲ βίος τῶν ἐν αὐτῷ ὑπηρετούντων, ἐστερημένος πάσης κοινωνικῆς βιώσεως, εἶναι βίος καταδίκων καὶ μοναχῶν, ἐμπρέπων εἰς μοναχοὺς ἐξορίστους! Μετὰ τὰ ἐκτεθέντα φρονῶ ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρὶν ἢ προβῇ εἰς περαιτέρω ἀσκόπους δαπάνας, ὀφείλει νὰ συστήσῃ ἐπιτροπὴν ἀπὸ ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ καὶ ἀπὸ τὰ κατάλληλα μέλη τῆς Βουλῆς εἰδικωτάτους, ὡς τὸν κ. Κανάρην, Γουδῆν, κ. Γκίκαν καὶ λοιπούς, πρὸς ὁριστικὴν ἐξέτασιν τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου ζητήματος, καὶ εἰς τοῦτο ἐφιστῶ σπουδαίως τὴν προσοχὴν τῆς τε Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν πρέπῃ νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ὑπάρχει ἐλπὶς τῆς ἐγκαινιάσεως τῶν ἀρχῶν τῆς νομιμότητος, τῆς ἰσότητος καὶ τῆς δικαιοσύνης. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1. Ἐπίσης καὶ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3 ὡς καὶ τὸ ὅλον τοῦ Κεφαλαίου Εʹ. Μεθ’ ὃ ἐπιψηφίζονται κατ’ ἄρθρον τὰ λοιπὰ Κεφάλαια, εἶτα δὲ καὶ τὸ ὅλον τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν).

§174ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Αὔριον εἶναι ἡμέρα προσδιωρισμένη διὰ τὰς ἐπερωτήσεις καὶ δὲν δυνάμεθα βεβαίως νὰ παραλείψωμεν τὴν ἀπάντησιν εἰς αὐτάς, οὐδὲ νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν τὴν συζήτησιν περὶ τῶν γενομένων ἤδη ἐπερωτήσεων, ἀφοῦ μάλιστα τὰ δύω Σάββατα ἀνεβλήθη ἡ τοιαύτη συζήτησις, καὶ δὲν εἶναι πρέπον νὰ παραλείπωμεν τὴν ἐπιτέλεσιν ὑποχρεώσεως πρὸς τοὺς ὑποβαλόντας αὐτάς. Ἑπομένως, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐπιληφθῶμεν τῶν ἐπερωτήσεων, αὔριον πρέπει νὰ ἔχωμεν δύω συνεδριάσεις, τὴν πρωίαν, καθ’ ἣν νὰ συζητήσωμεν τὰ ἀπαραίτητα νομοσχέδια, διότι ἔχομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ πιστώσεων ναυτικῶν τοῦ 1881 καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ φόρου ἐπὶ τῶν πνευματωδῶν ποτῶν, ἔχομεν καὶ τὸ περὶ βοσκῆς, καὶ πάντα ταῦτα ἐνδιαφέρουσι τὴν Βουλήν. Προτείνω ἄρα ὅπως αὔριον ἔχωμεν συνεδρίασιν τὴν μὲν πρωΐαν διὰ τὰ νομοσχέδια, τὸ δὲ ἀπόγευμα διὰ τὰς ἐπερωτήσεις.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὔριον εἰς τὰς 10 τὴν πρωΐαν. (Λύεται ἡ συνεδρίασις ἐν ὥρᾳ 8 μ. μ.)